1864.02.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 221

Τῆς 17 Φεβρουαρίου 1864.

(Δευτέρα.)

Ὥρα 1. Μ. Μ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν ὑπάρχει;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὰ πρακτικὰ ἐνεκρίθησαν. Ἐλπίζω, ὅτι ἐντὸς τῆς σήμερον διανέμεται ἡ ἔκθεσις τῆς εἰσηγητικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὥστε τὴν Τετάρτην ἢ τὸ πολὺ τὴν Πέμπτην δυνάμεθα νὰ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν τετάρτην.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἀφήσωμεν ὅμως καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον μίαν ἡμέραν τοὐλάχιστον διὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς τροποποιήσεις καὶ νὰ δηλώσῃ πρὸς τὸν Κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως ποίας ἐξ αὐτῶν ἀποδέχεται. Τὸ τοιοῦτον γίνεται νὰ μᾶς διευκολύνῃ μεγάλως εἰς τὴν συζήτησιν.

§6ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου δότε μοι τὴν ἄδειαν νὰ εἴπω δύω λέξεις. Κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ὑποβληθῶσιν. Ὄχι ἀπεφάσισε, ἴσως δὲν εἶναι καλὴ ἡ ἔκφρασις, ἀπεδέχθημεν ὡς ἄτομα νὰ συντάξωμεν μερικὰ ψηφίσματα τὰ ὁποῖα ἐθεωρήθησαν πολὺ ἀναγκαῖα πρὸς πραγματοποίησιν τῶν καλῶν ἰδεῶν τῶν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκφρασθεισῶν. Ταῦτα τὰ συνέταξα ἐγὼ καὶ μὲ συγχωροῦν οἱ ἔντιμοι συνάδελφοί μου, ἐπειδὴ δὲν ἔλαβον καιρὸν νὰ τὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ὑπογραφὴν των διότι εἶναι αἱ ἰδέαι εἰς τὰς ὁποίας ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι. Τὰ ψηφίσματα λοιπὸν ταῦτα δίδω τώρα εἰς τὸν Κύριον Πρόεδρον καὶ παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ διατάξῃ ὥστε νὰ συζητηθῶσιν ἐὰν ᾖναι δυνατὸν, συγχρόνως μὲ τὸν προϋπολογισμόν.

§7ΤΙΝΕΣ. Τί ἀντικείμενον ἔχουν;

§8ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρῶτον ἀφορῶσι τὴν ἐξέλεγξιν τῶν συντάξεων τῶν στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν· ἐπειδὴ παρετηρήθη ὅτι εἰς τὴν ἀπονομὴν αὐτῶν ἐγένοντο τινὲς καταχρήσεις, ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θέλουσιν ἐμποδισθῶσι αἱ καταχρήσεις καὶ αὐτὸ εἶναι τοῦ νὰ ὑπάγωνται τοῦ λοιποῦ αἱ συντάξεις εἰς τὸν ἔλεγχον τοῦ συνεδρίου. Δεύτερον προτείνει κατὰ ποῖον τρόπον καὶ ἐκ τίνων προσώπων θέλει συγκροτεῖσθαι εἰς τὸ ἑξῆς τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἀποστολήν του. Τρίτον νὰ ἀπαγορευθῇ ὁπωσδήποτε ἡ μετάθεσις τῶν κεφαλαίων περὶ τῶν πιστώσεων ἀπὸ ἄρθρον εἰς ἄρθρον, νὰ θεωρηθῇ ὡς παράνομος πᾶσα πληρωμὴ ἄνευ πιστώσεως, καὶ ὑπεύθυνος ὁ διατάξας πληρωμὴν τοιαύτην. Αὐτὰ εἶναι τὰ ψηφίσματα τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται ὡς καὶ ἓν ἕτερον περὶ μονίμων δικηγόρων.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ ἀγῶνος, ἐπειδὴ δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐργασθῇ σήμερον, νὰ συνέλθῃ αὔριον περὶ τὴν 10 ὥραν. Παρακαλῶ τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ τῶν προσόντων τῶν ὑπαλλήλων νὰ ἐνθυμηθῇ τὴν ἐντολήν της καὶ νὰ ὑποβάλλῃ τὴν ἔκθεσιν τὸ ταχύτερον. Τὸ ἔργον εἶναι σπουδαῖον. Ὑπενθυμίζω τὸ καθῆκόν της καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κατωτέρου κλήρου, καὶ ἡ πρότασις αὕτη εἶναι ἐπίσης σπουδαία καὶ πρέπει νὰ δώσωμεν τέλος καὶ εἰς αὐτήν. Ὁ πληρεξούσιος Κ. Τσώκρης ἐζήτησε καὶ ἔλαβε 20 ἡμερῶν ἀπουσίας ἄδειαν. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς κάμω μίαν παράκλησιν, πρὶν ὑποβάλω τὰς προτάσεις. Ἡ δικαιοσύνη καὶ τὸ συμφέρον τῆς πολιτείας, τοῦ νὰ ἔλθωσιν κεφάλαια ξένα εἰς τὴν πατρίδα μας, τῶν ὁποίων ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην, νομίζω ὅτι δικαιολογεῖ τὸ νὰ ἐπιψηφίσωμεν μίαν πρότασιν ἡ ὁποία διῆλθε διὰ τῶν τμημάτων καὶ εἶναι ἐκκρεμὴς πρὸ καιροῦ, πρότασιν ἀφορῶσαν ἀποζημίωσιν ζητουμένην καὶ ὀφειλομένην εἰς τὴν ἑταιρίαν τοῦ ἀερίου διὰ τὴν καταστροφὴν τῶν φανῶν κατὰ τὸ διάστημα τῆς 8βριανῆς ἐπαναστάσεως. Νομίζω, δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ πρότασις. Αʹ. Ἐγκρίνεται νὰ δοθῶσι τῷ δήμῳ Ἀθηνῶν δραχμαὶ τρεῖς χιλιάδες ἑπτακόσιαι τριάκοντα ἓξ (3763) ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου, λόγῳ συνδρομῆς, διὰ νὰ διατεθῶσι παρ’ αὐτοῦ πρὸς ἀνακούφισιν τῆς ἑταιρίας τοῦ φωτιστικοῦ ἀερίου Ἀθηνῶν, δι’ ὅσας ὑπέστη αὕτη ζημίας ἐκ τῆς φθορᾶς τῶν φανῶν κατὰ τὴν Ὀκτωβριανὴν ἐπανάστασιν.

§10ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Μίαν ἐρώτησιν θέλω νὰ κάμω ἐὰν αὐτὰ τὰ χρήματα ἐπληρώθησαν, διότι εἶμαι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσω τὴν Συνέλευσιν ὅτι ἓν τοιοῦτον ποσὸν ἐδόθη. Λοιπὸν πρόκειται σήμερον νὰ δικαιολογήσωμεν τὴν πληρωμὴν, ἢ νὰ δοθῇ νέα ἀποζημίωσις;

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ τὸ ποσὸν κατεβλήθη ἀπὸ τὴν τράπεζαν, ἀλλ’ ἡ τράπεζα τὸ ζητεῖ ἀπὸ τὴν ἑταιρίαν, καὶ ἡ ἑταιρία μοὶ ἀπηύθυνε μίαν αἴτησιν, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἓν τέλος. Λοιπὸν, Κύριοι, οἱ παραδεχόμενοι τὸ ά. ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Βʹ. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον χορηγεῖται πίστωσις ἐκ δραχμῶν τριῶν χιλιάδων ἑπτακοσίων τριάκοντα ἓξ (3736), εἰς βάρος τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1863 ἐπὶ τοῦ Κεφαλαίου Θʹ. ἄρθρου 1. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ βʹ. ἄρθρον, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· Παρεδέχθη.

§12ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Αὐτὴ ἡ ἀποζημίωσις εἶναι ἐξηκριβωμένη;

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Αὐτὴ ἡ πρότασις εἶναι τοῦ ὑπουργείου τῆς ἐπαναστάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Κ. γραμματεὺς νὰ ἀναγνώσῃ τὰς προτάσεις τοῦ Κ. Κουμουνδούρου. Ἀναγινώσκονται αἱ τρεῖς προτάσεις περὶ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου, περὶ μεταθέσεως τῶν πιστώσεων, καὶ περὶ δικηγόρων τοῦ δημοσίου. Περὶ ἐξελέγξεως τῶν συντάξεων ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ἄρθρ. 1. Οὐδεμία στρατιωτικὴ, ναυτικὴ ἢ πολιτικὴ σύνταξις ἐκ τῶν παρὰ τοῦ δημοσίου Ταμείου πληρονομένων ἀπονέμεται, ἐὰν προηγουμένως δὲν ἐξελεγχθῇ ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου· ἐπὶ τούτῳ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς πρὶν προκαλέσῃ τὸ περὶ ἀπονομῆς τῆς συνάξεως Β. διάταγμα, ὀφείλει νὰ διαβιβάζῃ εἰς τὸ Συνέδριον πάντα τὰ ἔγγραφα, ἐφ’ ὧν στηρίζονται τὰ δικαιώματα τοῦ συνταξιούχου, τοῦτο δὲ ἐξελέγχον ἀποφαίνεται διὰ συντόμου ἐκθέσεως. Τὸ Συνέδριον ἔχει τὸ δικαίωμα, νὰ διατάττῃ ἐξετάσεις, ἢ νὰ ζητῇ παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν τοῦ Κράτους πληροφορίας, ὁσάκις νομίζει, ὅτι ἐκ τῶν προσαγομένων ἐγγράφων δὲν ἀποδεικνύονται προσηκόντως τὰ δικαιώματα τοῦ συνταξιούχου. Ἄρθρ. 2. Μετὰ τὴν ἀπονομὴν τῆς συντάξεως, ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα παραπέμπονται καὶ κατατίθενται εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, τὸ ὁποῖον κρατεῖ Κώδικα ὅλων τῶν συντάξεων. Ἄρθρ. 3. Εἰς τὸ Συνέδριον θέλουσιν ἐπίσης ἀποσταλῆ καὶ ὅλα τὰ ἔγγραφα, ἐφ’ ὧν στηρίζονται αἱ μέχρι τοῦδε ἀπονεμηθεῖσαι καὶ ἐξακολουθοῦσαι νὰ πληρώνωνται συντάξεις. Τὸ Συνέδριον ὀφείλει νὰ ἐξελέγξῃ αὐτὰς καὶ νὰ τὰς καταχωρίσῃ εἰς τὸν Κώδικα, ὅλας δὲ τὰς ἐλλείψεις, ὅσας ἤθελεν ἀπαντήσει κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν, θέλει περιλάβει εἰς εἰδικὴν ἔκθεσιν, ἡ ὁποία θέλει δημοσιευθῆ διὰ τοῦ τύπου καὶ ὑποβληθῆ εἰς τὰς Βουλάς. Τῇ 14 Φεβρουαρίου 1864 Ἀθῆναι.

Ὁ πληρεξούσιος Μεσσήνης

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις ψηφίζει. Ἀπαγορεύεται τοῦ λοιποῦ ἡ δι’ οἱουδήποτε τρόπου μετάθεσις τῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πιστώσεων ἀπὸ ἄρθρου εἰς ἄρθρον. Πᾶσα πληρωμὴ ἐνεργηθεῖσα ἄνευ προεγκεκριμένης πιστώσεως εἶναι παράνομος, καὶ ἐπιβαρύνει προσωπικῶς τὸν διατάκτην καὶ τὸν ἐπιθεωροῦντα τὰ ἐντάλματα Διευθυντὴν τοῦ Γ. Λογιστηρίου. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 14 Φεβρουαρίου 1864.

Ὁ πληρεξούσιος Μεσσήνης

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

«Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει. Ἄρθρον 1. Οὐδεὶς διορίζεται ἐλεγκτὴς τοῦ Συνεδρίου, ἐὰν μετὰ δεκαετῆ οἰκονομικὴν ἢ λογιστικὴν ἐν γένει ὑπηρεσίαν δὲν διετέλεσεν ἐπὶ πέντε ἔτη· α) Αʹ. Τάξεως ταμίας, τελώνης ἢ οἰκονομικὸς ἔφορος. β) Ὑποδιευθυντὴς τοῦ γενικοῦ λογιστηρίου, οἰκονομικὸς ἐπιθεωρητὴς, ἐπιθεωρητὴς τῶν τελωνείων ἢ ταμείων, κεντρικὸς ταμίας, ὑποταμίας ἢ πάρεδρος παρὰ τῷ συνεδρίῳ. Ἄρθρον 2. Δὲν ἀπαιτεῖται προηγουμένη ὑπηρεσία εἰς τὸν οἰκονομικὸν κλάδον διὰ τοὺς ἐφέτας καὶ τοὺς ὁμοίους ἢ ἀνωτέρους τούτων δικαστὰς διορισθησομένους ἐλεγκτὰς τοῦ Συνεδρίου. Ἄρθρον 3. Πάρεδρος παρὰ τῷ συνεδρίῳ δύναται νὰ διορισθῇ καὶ ὁ πενταετῶς ὑπηρετήσας ὡς λογιστής. Ἄρθρον 4. Οὐδεὶς διορίζεται λογιστὴς Αʹ ἢ Βʹ τάξεως εἰς τὸ συνέδριον, ἐὰν δὲν ὑπηρέτησεν ἐπὶ δύο τοὐλάχιστον ἔτη εἰς τὴν ἀμέσως κατωτέραν θέσιν. Ἄρθρον 5. Μεταξὺ πολλῶν ἀξιούντων θέσιν ἐν τῷ ἐλεγκτικῷ συνεδρίῳ προτιμᾶται ὁ διὰ διαγωνισμοῦ εὐδοκιμήσας. Ἄρθρον 6. Τὰ περὶ διαγωνισμοῦ ἐν γένει θέλουσι κανονισθῇ δι’ ἰδιαιτέρου διατάγματος.

Ὁ πληρεξούσιος Μεσσήνης

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Περὶ διορισμοῦ δικηγόρων τοῦ Δημοσίου. Ἄρθρον 1. Ἡ διεξαγωγὴ τῶν δικῶν τοῦ Δημοσίου ἀνατίθεται εἰς ἰδίους δικηγόρους, διοριζομένους διὰ Β. Διατάγματος καὶ λαμβανομένους ἐκ τῶν κατὰ τόπους δικηγόρων. Ἄρθρον 2. Ὁ ἀριθμὸς, ὁ μισθὸς καὶ αἱ ὑποχρεώσεις τῶν δικηγόρων τοῦ Δημοσίου θέλουν ὁρισθῆ διὰ Β. Διατάγματος. Ἀθῆναι, τῇ 14 Φεβρουαρίου 1864.

Ὁ πληρεξούσιος Μεσσήνης

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Συνέλευσις αἱ προτάσεις αὗται νὰ θεωρηθῶσι κατεπείγουσαι, καὶ νὰ συζητηθῶσι συγχρόνως μετὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ;

§15ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Νὰ σταλῶσιν ἀμέσως εἰς τὸν τύπον καὶ νὰ διανεμηθῶσι. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§17ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Εἶναι ἡ ἡμέρα διὰ τὴν πρότασίν μου.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐμείνατε σύμφωνοι δι’ αὔριον.

§19ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ μόνον.

§20ΣΧΙΝΑΣ. Κατὰ τὰ πρακτικὰ τὰ προχθεσινὰ, νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς δὲν εἶναι παρών. Ἰδοὺ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Ζυμβρακάκη. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει. Ἄρθρ. μοναδικόν. Καταργεῖται τὸ ἀπὸ 8 Δεκεμβρίου τοῦ 1862 ἔτους ψήφισμα τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως περὶ σχηματισμοῦ φάλαγγος τοῦ ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου.» Ποίαν ἡμέραν διορίζει ὁ Κ. πληρεξούσιος.

§22ΠΟΛΛΟΙ. Σήμερον.

§23ΕΤΕΡΟΙ. Αὔριον.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀμέσως νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις δὲν εἶναι δυνατόν· ἐὰν κηρυχθῇ κατεπείγουσα, θὰ συζητηθῇ αὔριον.

§25ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἡ Συνέλευσις ὅ,τι θέλει ἀποφασίζει.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ ἐναντίον τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἔθεσε, νὰ ἀποφασίσῃ τίποτε, οἱ παραδεχόμενοι τὸ κατεπεῖγον νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη, θὰ τυπωθῇ.

§27ΠΟΛΛΟΙ. Σήμερον.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὴν τιμὴν ἐπὶ τρεῖς μῆνας νὰ διευθύνω τὰς συζητήσεις τῆς Συνελεύσεως· ἐνθυμηθῆτε, ὅτι εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν δὲν ἐπέτρεψα αὐθημερὸν νὰ συζητηθῇ πρότασις. (Θόρυβος) Κύριοι, θὰ τηρήσω τὸν νόμον, τοῦ ὁποίου τὴν φύλαξιν ἀνέθεσεν ἡ Συνέλευσις εἰς ἐμέ.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον λοιπόν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Τριτάκης ἐζήτησε τὸν λόγον διὰ μίαν ἐπερώτησιν.

§31ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Καὶ πάλιν θὰ φέρω ἀπέναντι ὑμῶν στρατιωτικὸν ζήτημα, καὶ πιστεύω, ὅτι δὲν θὰ ἐνοχληθοῦν μερικοί· ἐνῷ ἀφ’ ἑνός, Κύριοι, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δὲν θέλει νὰ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην εἰς τὸν λοχαγὸν Μπαλάφαν, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησεν εἰς τὸν στρατὸν τόσα ἔτη, καὶ ἐνῷ καθεκάστην τὸ ὑπουργεῖον ἀποβάλλει ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ τόσους ὑπαξιωματικούς, οἵτινες ὑπηρέτησαν καὶ τὴν Ναυπλιακὴν ἐπανάστασιν καὶ ἄλλας συνωμοσίας ὑπὲρ τοῦ ἱεροῦ σκοποῦ, καὶ ἐνῷ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς μεσοβασιλείας....... (Θόρυβος). Τέλος πάντων καθ’ ἑκάστην γίνονται ἀδικήματα εἰς τὸν στρατόν. Πολλοὶ ἀνθυπασπισταὶ, οἵτινες ἐξῃρέθησαν ἀπὸ τὸ ψήφισμα ΟΣΤʹ. δὲν ἐπανῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· ἀπ’ ἐναντίας ὅμως ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μανθάνω θετικῶς, ὅτι ἐπανέφερεν εἰς τὸν βαθμόν του τὸν ἀνθυπασπιστὴν Χαρίλαον Παπαδιαμαντόπουλο, ἐνῷ ῥητῶς ἀπεφάσισεν ἡ Συνέλευσις, ὅτι ὅσοι μαθηταὶ τῆς Στρατιωτικῆς σχολῆς ἀπεβλήθησαν διὰ λόγους πολιτικοὺς ἐκεῖνοι μόνοι ἀνακτοῦν τοὺς βαθμούς των, καὶ ὄχι δι’ ὁποιονδήποτε λόγον· ἑπόμενον ἦτο, Κύριοι, νὰ γείνουν μέγιστα ἀδικήματα εἰς τὸν στρατὸν, ἀφοῦ ἡ κυβέρνησις τοῦ Κ. Βούλγαρη ἔθεσε τὴν ἀρχὴν ὅτι οἱ καταδικασθέντες νὰ καταδικάζουν τοὺς καταδικάσαντας, εἰσάγουσα εἰς τὸν στρατὸν σωματάρχας καὶ ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ στρατοῦ. Τὶ θέλετε εἰπεῖ λοιπὸν, ἐὰν δικαστήριον καταδικάσει 5–6 κακούργους, καὶ τὴν ἀκόλουθον δι’ ἑνὸς διατάγματος, δι’ ἀποφάσεως αὐτοὶ οἱ κακοῦργοι νὰ καταδικάσωσι τὸ δικαστήριον αὐτό; εἶναι μία ἀλήθεια τόσον φανερὰ, ὥστε καμμίαν θεωρίαν δὲν θέλει, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς φέρῃ κανείς. Τέλος πάντων, ἐννοεῖτε, ὅτι οἱ σωματάρχαι καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν ἠμπόρεσαν διὰ τῆς ἐγκυκλίου αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ἐξέδωκε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐσχάτως, παρὰ νὰ κρατήσουν ἐκείνους τοὺς ὑπαξιωματικούς, οἵτινες ἦσαν ὁμόφρονες, δηλαδὴ νὰ ἔχουν ὑπαξιωματικοὺς μὲ τὰς αὐτὰς ἀρχὰς, τὰς ὁποίας εἶχον αὐτοὶ, καὶ ἑπόμενον ἦτο νὰ μὴ θέλουν αὐτοὺς οἵτινες ἠγωνίσθησαν εἰς τὸ Ναύπλιον, ἑπόμενον ἦτο νὰ ἀποβάλουν ἐκείνους, οἵτινες πρὸ τῆς 1 Φεβρουαρίου ἔκαμαν διαφόρους συνωμοσίας πρὸς τὸν ἱερὸν σκοπὸν, κ’ ἐδικάσθησαν μάλιστα τόσοι εἰς τὸ στρατοδικεῖον. Τὶ θέλετε; αὔριον νὰ ἰδῆτε τὸν Μουντζουρίδην, Σπετσαρόπουλον νὰ δικάσωσι τόσους νέους, οἱ ὁποῖοι ἐφυλακίσθησαν παρ’ αὐτῶν διὰ τὰς φιλελευθέρους ἰδέας των, θέλετε νὰ ἰδῆτε τὸν Δόσιον καὶ τὸν Ἰάλεμον νὰ δικάζωνται ἀπὸ τὸν Μουντζουρίδην καὶ Σπετσαρόπουλον; Καὶ τὶ θὰ εἰπῆτε, ὅταν ἰδῆτε τὸν Σῖμον καὶ Βότσαρην καὶ λοιποὺς, οἱ ὁποῖοι ἐδικάσθησαν προχθὲς ἀπὸ σᾶς, νὰ σᾶς δικάζουν, ποῖοι νὰ μένουν εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ποῖοι νὰ ἀποβληθοῦν; Νομίζω, ὅτι γνωρίζω πολὺ καλὰ ποῖοι θὰ μένουν, καὶ εἰς τὸ κάτω κάτω τῆς γραφῆς, θὰ προσκαλέσουν καὶ τὸν Ὄθωνα νὰ δικάσῃ τὸ ἔθνος, ἐὰν ἔπραξε καλῶς ἐπαναστατῆσαν· ἐννοεῖτε ὅτι ἐγὼ δὲν ἐνδιαφέρομαι δι’ ἄλλο, εἰμὴ διὰ τὴν ἀπόδοσιν τῆς δικαιοσύνης εἰς τὸν στρατὸν τὸν ὁποῖον βλέπω τιμωρούμενον σήμερον δι’ ὅσα εἰς τὰς κρισίμους περιστάσεις τῆς πατρίδος ὑπὲρ αὐτῆς ἔπραξε· καὶ ἀπόδειξις τοῦ ὅτι δὲν ἐνδιαφέρομαι εἶναι ὅτι οὐδ’ οἱ σύντροφοί μου δὲν ἠξεύρουν, ἐὰν εἶχον αὐτὴν τὴν ἐπερώτησιν, ὥστε δὲν ἀποβλέπω εἰς τίποτε. Θὰ σᾶς φέρω μερικὰ παραδείγματα διὰ νὰ ἰδῆτε κατὰ πόσον ἡ πρόθεσις τοῦ Κυρίου πρωθυπουργοῦ καταφαίνεται.

§32ΖΩΤΟΣ. Τὶ ἔχει νὰ κάμῃ ὁ πρωθυπουργός;

§33ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Ὁ πρωθυπουργὸς, Κύριε Ζῶτε, ἔχει νὰ κάμῃ. .... τὸ ἠξεύρετε πολὺ καλά.

§34ΑΧΟΛΟΣ. Ἡ ἐπερώτησις ἔγεινε πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§35ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Ἀλλ’ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν συνεργάζεται μὲ τὸν Κ. Βούλγαρην· αὐτὸ εἶπεν ὁ ἴδιος ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ τὰ πρακτικὰ σώζονται, ἐξ αὐτῶν δὲν φαίνεται ὅτι ὁ Κ. πρωθυπουργὸς θέλει νὰ δολοφονήσῃ τὴν ἐπανάστασιν (θόρυβος). Θὰ ὁμιλήσω ἐνόσῳ ὁ στρατὸς ἀδικεῖται. Τίποτε δὲν θὰ μὲ ἀναχαιτίσῃ, οὐδὲ μὲ ὅλαις ταῖς μπαγιονέταις ἂν ἔλθετε ἐδῶ πέρα. (Ἀριστερὰ εὖγε).

§36ΑΧΟΛΟΣ. Οἱ στρατιῶται εἶναι συγγενεῖς μας ἐγὼ γνωρίζω καλήτερα ἀπὸ στρατιώτας.... (θόρυβος).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε τοὺς διαλόγους. Ἐὰν ἐξακολουθήσετε τοιουτοτρόπως θὰ διακόψω τὴν συνεδρίασιν. Κύριε Τριτάκη, διατυπώσατε τὴν ἐπερώτησίν σας καὶ μετὰ τὴν ἔλευσιν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ γίνεται συζήτησις.

§38ΤΡΙΤΑΚΗΣ. Ἡ ἐπερώτησίς μου εἶναι αὕτη· διατὶ δὲν σέβεται τὰ ψηφίσματα ἡμῶν τὸ ὑπουργεῖον, καὶ ἐπιφυλάττομαι νὰ ἐξηγήσω τὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο. Καὶ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ Κ. Χ. Παπαδιαμαντοπούλου ἀπέναντι ἄλλων τινῶν, οἱ ὁποῖοι τρέχουν εἰς τοὺς δρόμους, καὶ εἰς τοὺς ὁποίους ἡ Συνέλευσις ἔδωκε τὸ δικαίωμα νὰ ἐξαιρεθοῦν ἀπὸ τὸ ψήφισμα ΟΣΤʹ. καὶ μολαταῦτα ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ τὸ παραδεχθῇ, περιφρονοῦσα τὰ ψηφίσματά σας, θὰ πεισθῆτε καὶ σεῖς οἱ ἴδιοι, ὅταν μάθητε αὐτὰ τὰ ἀδικήματα, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ θεωρηθῇ ἡ ὑπόθεσις κατεπείγουσα. Ναὶ, θὰ ἀγανακτήσητε καὶ σεῖς ὅταν ἀκούσητε τὰ μέγιστα ἀδικήματα τὰ ὁποῖα ἐγένοντο εἰς τὸν στρατόν.

§39ΒΑΣΣΟΣ. Διὰ νὰ μὴ κάμω ἑτέραν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὴν αὐτὴν ἡμέραν, ἐπειδὴ ἡ ἐπερώτησίς μου εἶναι τῆς αὐτῆς φύσεως, θὰ τὸν ἐρωτήσω διά τινας νέας τοποθετήσεις, αἵτινες θὰ φέρωσι σκάνδαλον λίαν σπουδαῖον εἰς τὸν στρατόν· πρὸς δὲ καὶ διά τινα γεγονότα, ἀλλὰ λαβόντα χώραν εἰς τὸ πεζικὸν ἐν Φθιώτιδι δηλ. μίαν δολοφονίαν ἑνὸς ἀξιωματικοῦ.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν ὁρίζει ἡ Συνέλευσις διὰ τὰς ἀπαντήσεις;

§41ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐπὶ ἀορίστων ἐπερωτήσεων δὲν δύναται νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ Κ. Τριτάκη εἶναι ὡρισμένη· ἡ τοῦ Κ. Βάσσου ἠμπορεῖ νὰ ἦναι ἀόριστος καθόσον ἀποβλέπει τὰ πρόσωπα καὶ τὸ σῶμα· ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸ δεύτερον μέρος εἶναι ὡρισμένη καθόσον ἀποβλέπει τὴν ἀταξίαν, ἥτις ἠκολούθησε εἰς τὸ τάγμα.

§43ΒΑΣΣΟΣ. Ἔμαθον, ὅτι ἔγειναν νέαι τοποθετήσεις εἰς τὸ πυροβολικόν· δὲν γνωρίζω ἐὰν ἦναι ἀληθεῖς· νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς ἂν ἦναι ἀληθεῖς καὶ ἐπὶ τῆς συζητήσεως θὰ ἀναπτυχθῶ.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ποίαν ἡμέραν ὁρίζει ἡ Συνέλευσις;

§45ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§46ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἡ Συνέλευσις βεβαίως διὰ τὰς ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγειναν ὁρίζει τὴν αὔριον· ἀλλ’ ἴσως ἤθελεν εἶσθαι συγκεχωρημένον εἰς ἐμὲ νὰ ἐρωτήσω σήμερον τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἐὰν ἀληθεύῃ, ὅτι ἀπὸ μιᾶς ἤδη ὥρας δὲν ἔχομεν ἀξιωματικοὺς τοῦ πυροβολικοῦ, ὅτι ἔδωκαν τὰς παραιτήσεις των. Αὐτὸ πιστεύω εἶναι τόσον σπουδαῖον, ὥστε δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ ἀφήσωμεν διὰ τὴν αὔριον.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς πρὸς τὰς πρώτας ἐπερωτήσεις ποίαν ἡμέραν ὁρίζει ἡ Συνέλευσις;

§48ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν αὔριον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.

§50ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ τὴν ἄλλην αὔριον.

§51ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἐπειδὴ ἀπεφασίσατε νὰ ἔλθῃ αὔριον ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, θὰ μὲ συγχωρήσετε νὰ ἀπευθύνω κἀγὼ μίαν ἐπερώτησιν. Τὸ ἀτυχὲς ψήφισμα τῆς νέας τοποθετήσεως τοῦ στρατοῦ, ὡς ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς ἐννοεῖται αὐτοῦ, δηλ. ἡ σπάθη τοῦ Δαμοκλέους, τὴν ὁποίαν ἐδώκαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως κάμῃ τὰς νέας τοποθετήσεις ἐπίστευον τοὐλάχιστον κατ’ ἐμαυτόν, ὅτι ἤθελε γείνει, ὅπως ἔπρεπε, δηλ. νὰ τοποθετηθῶσιν οἱ ἱκανοὶ, ὥστε ἡ ὑπηρεσία τῳόντι νὰ ἔχῃ ἐχέγγυα, ἡ ἐφαρμογὴ διὰ τῶν προσώπων αὐτῶν δυστυχῶς ἔγεινεν, ὅπως ὅλοι τὸ γνωρίζετε· καὶ ἐξηγοῦμαι· παρετήρησαν τὸν κατάλογον τῆς ἀρχαιότητος καὶ ἔλαβον ἐξ αὐτοῦ τοὺς ἀρχαιοτέρους. Ἂν τοιαύτην ἐννοοῦσε τοποθέτησιν καὶ τοιαύτην ἔννοιαν ἔδωκεν εἰς τὸ ψήφισμα ἡ Συνέλευσις, εἶναι περιττὸν νὰ κάμνῃ ψήφισμα, διότι ὑπάρχει ὁ νόμος ὁ ὁποῖος ἀναφέρει τοῦτο· τὸ ἔκτακτον αὐτὸ ψήφισμα εἶχε βεβαίως σκοπὸν τὴν καταλληλοτέραν τακτοποίησιν τοῦ νὰ τοποθετήσουν τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἦσαν σύμφωνοι μὲ τὰ αἰσθήματα καὶ τὸν στρατιωτικὸν χαρακτῆρα· δυστυχῶς ὅμως παρατηρῶ, ὅτι εἰς τὸν ὑγειονομικὸν κλάδον ὑπάρχουν νέοι, οἱ ὁποῖοι δῆθεν ὡς ὑπεράριθμοι, καὶ διότι εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ ἦναι νεώτεροι ἑτέρων ἀνικάνων ἐτέθησαν ἐκτὸς τοῦ στρατοῦ· οἱ νέοι τοὺς ὁποίους ὅλοι γνωρίζετε εἶναι εἷς ὁ Σκοῦφος ὁ ὁποῖος καὶ ἱκανότητα ἔχει καὶ χαρακτῆρα στρατιωτικόν.

§52ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Σκοῦφος ἐτέθη εἰς ἀργίαν διότι ἔτυχε νὰ ἦναι εἰς τὴν Ναυπλιακὴν ἐπανάστασιν.

§53ΣΟΥΪΔΑΣ. Εἶναι καὶ ὁ ......... αὐτοὶ εἶναι ὅλοι ἱκανοὶ νέοι· λοιπὸν γνωρίζω καλῶς, ὅτι ὑπάρχουσι θέσεις κεναί· θὰ μᾶς εἴπῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς ὅτι αὐτοὶ εἶναι τοποθετημένοι, σᾶς λέγω, ὅτι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι τοποθετημένοι, εἶναι εἰς τὴν Εὐρώπην, καὶ αἱ θέσεις εἶναι κεναὶ, καὶ καθὼς συνεπλήρωσαν τὰς διλοχίας, οὕτω πρέπει νὰ συμπληρώσωσι καὶ αὐτοὶ τὰς θέσεις ἐπαναφέροντες αὐτούς. Ἐπιθυμῶ λοιπὸν νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διατὶ ἐνῷ ὑπάρχουσι θέσεις κεναὶ εἰς τὸν ὑγειονομικὸν κλάδον δὲν ἐπαναφέρει αὐτοὺς τοὺς νέους τοὺς ὁποίους ὁ νόμος καλεῖ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὁ Κ. Πύρλας ἔχει τὸν λόγον διὰ μίαν ἐπερώτησιν.

§55ΠΥΡΛΑΣ. Ἐπληροφορήθην Κύριοι, ὅτι τοῦ Πανεπιστημίου τὰ μαθήματα διεκόπησαν ἐπὶ 15 ἡμέρας· τὸ περιστατικὸν τοῦτο μὲ ἀναγκάζει νὰ ἐρωτήσω τὸν Κ. ὑπουργὸν ἄνευ προοιμίων καὶ ἄνευ λόγων, διατὶ ἔγεινε τὸ περιστατικὸν αὐτὸ καὶ ποῖος εἶναι ὁ λόγος.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίζεται λοιπὸν ἡ αὔριον καὶ δι’ αὐτὴν τὴν ἐπερώτησιν. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηνῶν. Πρέπει νὰ δώσωμεν τέλος, διότι τὸ ζήτημα ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν καθίσταται σπουδαιότερον. Ὁ Κ. Σπυρίδων Ἀντωνιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§57ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Κύριοι, θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ δώσω μερικὰς διασαφήσεις ἐπὶ τῶν διαφόρων ἄρθρων, τὰ ὁποῖα ἐμπεριλαμβάνει ἡ πρότασίς μου, ἀλλὰ πρὶν τούτου δὲν δύναμαι νὰ παρασιωπήσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπρεπε νὰ ἀφήσῃ τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὴν Συνέλευσιν ἐπὶ τοσοῦτον σπουδαίου ἀντικειμένου, διότι ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ γνωρίζῃ καλλίτερα τὰ πράγματα, ἔχει ἀκριβεστέρας γνώσεις περὶ τῆς ἐκτελέσεως τῶν νόμων καὶ ἠδύνατο νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν νομοσχέδιον τελειότερον, (θόρυβος). Λέγω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπρεπε ν’ ἀφήσῃ τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἀλλ’ ὤφειλεν ὡς ἐμπειροτέρα καὶ εἰδημονεστέρα νὰ συντάξῃ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν· ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἔπραξε, καὶ διὰ τοῦτο πολλοὶ πληρεξούσιοι, ἐπιθυμοῦντες νὰ δώσουν πέρας εἰς τοιοῦτον ἀντικείμενον, ὑπέβαλον προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἴδετε πόσον διαφέρει ἡ μία ἀπὸ τὴν ἄλλην, καὶ ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐγεννήθησαν τοσαῦται δυσκολίαι. Εἷς ἐκ τῶν ὑποβαλόντων πρότασιν ὡς ἴδετε, εἶμαι καὶ ἐγὼ καὶ ἐπὶ τούτῳ προβαίνω νὰ ἀναπτύξω αὐτήν. Ἐν τῷ δήμῳ Ἀθηνῶν καὶ ἐν ἄλλοις δήμοις ὅπου τὰ δημοτικὰ συμβούλια κατελύθησαν ὑπὸ τοῦ λαοῦ κατὰ τὴν ἐπανάστασιν, ἢ ὅπου κατεστάθησαν ἀτελῆ ἕνεκα νομίμων λόγων, ἡ ἐκλογὴ τῶν δημοτικῶν συμβουλίων θέλει ἐνεργηθῆ κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον. Παρατηρεῖτε, κύριοι, ὅτι ἐγὼ παρεδέχθην δύω μόνον περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἐνεργηθῇ δημοτικὴ ἐκλογὴ διὰ τοῦ προσωρινοῦ νόμου. 1) Ὅπου τὰ δημοτικὰ συμβούλια κατελύθησαν παρὰ τοῦ λαοῦ.

§58ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Εἰς ὅλην τὴν ἐπανάστασιν;

§59Σ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Εἰς ὅλην τὴν ἐπανάστασιν κατελύθησαν ὑπὸ τοῦ λαοῦ, ἀδιαφόρως. Μερικὰ νομοσχέδια φέρουν ὅτι, ὅπου τὰ συμβούλια ἀπέσχον διά τινα καιρὸν νὰ ἐνεργήσουν τὰ καθήκοντά των τὴν διάταξιν ταύτην, Κύριοι, δὲν τὴν βλέπω ὀρθὴν οὔτε νόμιμον. Κανὲν δημοτικὸν συμβούλιον δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἀπέχῃ τῶν καθηκόντων του διότι ὁ νόμος τὸ ὑποχρεώνει νὰ ἐκτελῇ μέχρι τῆς παρελεύσεως τοῦ προσδιωρισμένου χρόνου τὰ καθήκοντά του, ἂν δὲ δημοτικόν τι συμβούλιον δὲν εἶχε τὴν τόλμην ἢ παρεγνώρισε τὸ καθῆκόν του νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα ὅσα εἶναι ἐπιτετραμμένα εἰς αὐτὸ ὑπὸ τοῦ νόμου, τότε ἔρχεται ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία καὶ κάμνει χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον ἔχει, νὰ διαλύσῃ τὰ δημοτικὰ συμβούλια. Ἕνεκα τούτου λοιπὸν παρέλειψα τὴν φράσιν, ἢ ἀπέσχον τινὰ συμβούλια ἀπὸ τὸ νὰ ἐκτελέσουν τὰ καθήκοντά των· ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ὑπάρχουν καὶ πολλὰ συμβούλια τὰ ὁποῖα ἕνεκα νομίμων λόγων κατεστάθησαν ἀτελῆ, δηλ. δὲν περιέχουσι τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν τῶν δημοτικῶν συμβούλων διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἐνεργήσωσιν νομίμους πράξεις, ἐντεῦθεν ὅλαι αἱ ὑποθέσεις αἱ ἀναγόμεναι εἰς τὴν βουλευτικὴν ἀρχὴν τοῦ δήμου μένουσι ἐκκρεμεῖς πρὸς ζημίαν τοῦ δήμου καὶ τοῦ δημοσίου, καὶ διὰ τοῦτο θεωρῶ ἀναγκαῖον, καὶ εἰς τοὺς τοιούτους δήμους νὰ γείνουν ἐκλογαὶ κατὰ τὸν εἰδικὸν αὐτὸν νόμον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς συζητήσεως εἶναι ὁ τρόπος τῆς ἐκλογῆς μόνον.

§61Σ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς· παρετήρησα, Κύριοι, ὅτι μερικοὶ παρεδέχθησαν διάφορα συστήματα ὡς πρὸς τὸ δικαίωμα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ψηφοφορήσωσι εἰς τὴν ἐκλογήν. Εἷς ἐκ τῶν προτεινόντων εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ χρησιμεύσωσιν οἱ κατάλογοι οἱ δημοτικοὶ τοῦ 1861 ὡς βάσις εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος δημοτικῶν ἀρχῶν, ἀλλὰ τὴν πρότασιν ταύτην δὲν τὴν θεωρῶ εὔλογον, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ κατάλογοι οὗτοι συνετάχθησαν καὶ κατεστάθησαν ὁριστικοὶ ἐπὶ τοῦ παρελθόντος, καὶ πολλάκις ἐξέφρασεν ἡ Συνέλευσις καὶ ἡ κοινὴ γνώμη, ὅτι εἰς τὴν σύνταξιν τῶν καταλόγων αὐτῶν δὲν περιέχεται ἡ ἀλήθεια. Τὸ νὰ ἐπανέλθωμεν λοιπὸν σήμερον εἰς ἔγγραφα καὶ πράξεις, τῶν ὁποίων ἀμφισβητεῖται ἡ γνησιότης, ἀμφισβητεῖται καὶ ἡ ἀλήθεια, οὐδόλως τὸ θεωρῶ εὔλογον. Εἶπον τινὲς, ὅτι πρέπει νὰ χρησιμεύσουν ὡς βάσις εἰς τὴν ἐκλογὴν τὰ δημοτολόγια. Ἀλλὰ, Κύριοι, τὰ δημοτολόγια, τὰ ὁποῖα συνετάχθησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι ἀτελέστατα, καὶ δὲν δύνανται κατ’ οὐδένα τρόπον νὰ χρησιμεύσουν πρὸς τοῦτον τὸν σκοπόν. Γνωρίζω, Κύριοι, ὡς ἐκ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατεῖχον πρότερον, ὅτι εἰς τὸ δημοτολόγιον τοῦ δήμου Ἀθηνῶν, ἐνῷ ὑπάρχουν πολλότατα παρατράγωδα, δὲν ὑπάρχουν σήμερον εἰς αὐτὰ ἴσως οὔτε τὸ ἥμισυ μέρος τῶν πρώτων κατοίκων τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλ’ εἶναι παραλελυμένον, ὥστε οὐδόλως θεωρῶ εὔλογον νὰ ληφθῶσιν ὡς βάσις τὰ δημοτολόγια. Κύριοι, εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν νόμων, μὲ τοὺς ὁποίους μᾶς ἐπροίκισεν ἡ ἀντιβασιλεία, ἀνεκαλύφθησαν διάφορα ἐλαττώματα, καὶ ἐκ τῶν ἐλαττωμάτων, τὰ ὁποῖα παρετηρήθησαν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ δημοτικοῦ νόμου, εἶναι καὶ τὸ ὅτι δίδεται τὸ δικαίωμα τοῦ ψηφοφορεῖν μόνον εἰς τοὺς μᾶλλον φορολογουμένους. Ἡ διάταξις αὕτη Κύριοι, ἐγέννησε μεγάλας καταχρήσεις, ὡς τὸ γνωρίζετε, διότι πολλοὶ, μὴ ὄντες μᾶλλον φορολογούμενοι, ἐκηρύττοντο ὡς τοιοῦτοι, καὶ οὕτω ἀπεκλείοντο πολλάκις οἱ ἀληθεῖς φορολογούμενοι· διὰ τοῦτο ἦτον εὔλογον τὸ σύστημα τοῦτο τῶν μᾶλλον φορολογουμένων νὰ ἐκλείψῃ, καὶ τούτου ἕνεκα παρεδέχθην τὴν ἀρχὴν τοῦ νὰ γείνῃ ψηφοφορία γενικὴ εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς· Καὶ ἐπειδὴ, Κύριοι, δὲν εἶναι εὔκολον σήμερον νὰ κάμωμεν νέους καταλόγους διὰ τοὺς δήμους ὅλους, παρεδέχθην τὴν ἀρχὴν τοῦ νὰ ἔχουν δικαίωμα τοῦ ψηφοφορεῖν εἰς τὰς ἐκλογὰς αὐτὰς ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς βουλευτικοὺς καταλόγους, οἵτινες ἐχρησίμευσαν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν πληρεξουσίων τοῦ Ἔθνους. Οἱ κατάλογοι οὗτοι εἶναι τελειότεροι ἐξ ὅσων δύναταί τις νὰ ἐπιθυμήσῃ· οἱ κατάλογοι οὗτοι διαχωρίζουν τὸ παρελθὸν ἀπὸ τὸ παρόν· οἱ κατάλογοι οὗτοι ὑπάρχουν εἰς ὅλους τοὺς δήμους, καὶ οὐδεμία δυσκολία θέλει προκύψει ὡς πρὸς τοῦτο.

§62ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Νὰ ἀναθεωρηθῶσι;

§63Σ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ὅπως εἶναι σήμερον· παρετήρησα, Κύριοι, ὅτι εἰς τοὺς δήμους, ὅπου δὲν ὑπάρχει δημοτικὸν Συμβούλιον, δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐκλεχθῶσιν ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἦτο ἀνάγκη νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ διορισμοῦ ἐπιτροπῶν, αἵτινες νὰ ἐφορεύωσιν εἰς τὴν ἐκλογήν. Ἔπρεπε νὰ ἀνατεθῇ τὸ ἔργον τῆς ἐκλογῆς τῶν ἐπιτροπῶν τούτων εἰς πρόσωπα δυνάμενα νὰ παρέχωσιν, ὅσον τὸ δυνατὸν, μεγαλῃτέρας ἐγγυήσεις, ὅτι ἡ ἐκλογὴ των θέλει εἶσθαι ἐπιτυχημένη, δηλαδὴ ὅτι θέλει γείνῃ ἐκλογὴ ἀνεξάρτητος ἀπὸ τὴν ἐπιῤῥοὴν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, καὶ διὰ τοῦτο παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν ὅτι ἂν πρόκειται νὰ ἐνεργηθῇ εἰς δῆμον πρωτευούσης νομοῦ, ἐκεῖ ὁ Πρόεδρος τοῦ Πρωτοδικείου νὰ ἐκλέξῃ τριμελῆ ἐπιτροπὴν, ἂν δὲ πρόκειται περὶ ἐκλογῆς εἰς ἄλλον δῆμον νὰ ἐκλέξῃ τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν ὁ Εἰρηνοδίκης, διότι αἱ δικαστικαὶ ἀρχαὶ δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν ἐπιῤῥοὴν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ὅσον ὑπάγονται οἱ ἄμεσοι ὑπάλληλοι τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δημάρχου καθιερώθη σύστημα τὸ ὁποῖον κατὰ θεωρίαν εἶναι ὀρθὸν, ἀλλ’ ἐκ τῆς πείρας ἀπεδείχθη πλημμελὲς, δηλαδὴ δημαιρεσιακὸν συμβούλιον ἀπὸ ὀλίγους ἀνθρώπους συγκείμενον, συνέρχεται καὶ ἐκλέγει τὸν δήμαρχον· ἐγνωρίσατε πολλάκις ὅτι οἱ μᾶλλον φορολογούμενοι δὲν ἦσαν κατὰ δυστυχίαν τοιοῦτοι, καὶ ἰδοὺ ὅτι ἦτο μία βάσις ἐσφαλμένη, ἀφ’ ἑτέρου μέρους Κύριοι, ὁ ἔχων ἐπιῤῥοήν τινα κατώρθονεν ὥστε μετ’ αὐτοῦ νὰ συνεκλέγωνται καὶ δύο ἄλλα πρόσωπα τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον κᾀμμίαν ἱκανότητα, καὶ οὕτως ἐπέβαλε τρόπον τινὰ τὴν θέλησίν του εἰς τὸν Βασιλέα διὰ νὰ διορισθῇ αὐτὸς δήμαρχος, ἐνῷ ἡ παρελθοῦσα διαγωγή του δὲν τὸν ἐδικαίονε εἰς τὸ νὰ καταλάβῃ τοιαύτην θέσιν· τὸ πλημμελὲς λοιπὸν τοῦτο, τὸ ἐλάττωμα τοῦτο ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ τὸ θεραπεύσω διὰ τοῦ ἑξῆς τρόπου. Παρεδέχθην τὴν ἀρχὴν ὥστε ὅλος ὁ λαὸς ὁ ἔχων δικαίωμα τοῦ ψηφοφορεῖν νὰ προτείνῃ τὸν δήμαρχόν του, συγχρόνως μετὰ τῶν δημοτικῶν συμβούλων καὶ τῶν παρέδρων καὶ νὰ προτείνῃ 3 ὑποψηφίους ἐκ τῶν ὁποίων νὰ ἐκλέγῃ ὁ Βασιλεὺς τὸν ἕνα.

§64ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Εἷς μόνον.

§65ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ παραδέχθην τὴν ἀρχὴν αὐτὴν διὰ τὸν πολὺ ἁπλοῦν, διὰ τὸν πολὺ φυσικὸν λόγον, ὅτι οἱ δήμαρχοι δὲν εἶναι μόνον ὑπάλληλοι τοῦ δήμου, εἶναι καὶ δημόσιοι ὑπάλληλοι· εἰς αὐτοὺς εἶναι ἀνατεθειμένη ἐξουσία δημοσία πολὺ σπουδαία, εἶναι ἡ ἀστυνομία, εἶναι ὁ νόμος περὶ στρατολογίας, εἶναι τόσοι ἄλλοι νόμοι ἀναγόμενοι εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, ἀνατεθειμένοι εἰς τοὺς δημάρχους, διὰ τοῦτο Κύριοι, παντοῦ, εἰς ὅλα τὰ μέρη, εἰς ὅλα τὰ εὐνομούμενα ἔθνη ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἀρχὴ, ὁ μὲν λαὸς νὰ ἐκλέγῃ ὑποψηφίους καὶ ὁ Βασιλεὺς νὰ διορίζῃ ἕνα ἐξ αὐτῶν, τὸν καταλληλότερον· οὕτω ὁ Βασιλεὺς, ὁ ἀνώτατος ἀρχηγὸς τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, λαμβάνει μέρος εἰς τὸν διορισμὸν ἑνὸς προσώπου εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνατεθειμένον σημαντικὸν μέρος τῆς δημοσίας διοικήσεως. Παρετήρησα Κύριοι! ὅτι εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ἀπεδείχθη καὶ ἄλλο ἐλάττωμα, ὁ δημοτικὸς νόμος λέγει ὅτι οἱ ψηφοφοροῦντες πρέπει νὰ γράφωσι τὰ ψηφοδέλτιά των ἐντὸς τοῦ καταστήματος, πολλάκις οἱ ἐπιδιώκοντες τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς· εὐκολύνονται ἐκ τῆς διατάξεως ταύτης καὶ ἐπηρεάζουσι τοὺς ψηφοφόρους τοὺς γράφοντας εἰς τὸ κατάστημα τὰ ψηφοδέλτιά των νὰ γράφωσι πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἴσως αὐτοὶ ἐγκρίνουσιν· διὰ τοῦτο ὁ ἐκλογεὺς πρέπει νὰ μένῃ κατὰ τὴν ἰδέαν μου ἐλεύθερος νὰ γράφῃ ὅπου θέλει τὸ ψηφοδέλτιόν του καὶ νὰ τὸ ἔχῃ ἕτοιμον ὅταν ἔλθῃ νὰ τὸ ῥίψῃ εἰς τὴν κάλπην· τὴν ἀρχὴν ταύτην παρεδέχθη καὶ ὁ νόμος περὶ βουλευτικῶν ἐκλογῶν. Παρετήρησα, ὅτι συνέβαινε καὶ ἄλλο ἄτοπον· ὁ δήμαρχος ἔχων τὸ δικαίωμα νὰ προσδιορίζῃ τὸν χρόνον τῆς διαρκείας τῆς ψηφοφορίας προσδιώριζε χρόνον ποτὲ περισσότερον, ποτὲ ὀλιγώτερον, ἐῤῥίπτοντο τὰ ψηφοδέλτια εἰς τὴν κάλπην, ἡ δὲ κάλπη ἔμενε τὸ ἑσπέρας εἰς τὴν διάκρισιν τῆς δημαιρεσιακῆς ἐπιτροπῆς. Κύριοι! ὁ τρόπος οὗτος τοῦ ψηφοφορεῖν, ὁ τρόπος οὗτος τοῦ προσδιορισμοῦ τῆς διαρκείας τῆς ψηφοφορίας, ἔδιδεν χώραν μεγάλην εἰς τὴν κατάχρησιν, ἔδιδεν χώραν εἰς τὴν νόθευσιν τῶν ἐκλογῶν, καὶ διὰ τοῦτο παρεδέχθην τὴν ἀρχὴν, ὅτι καθημέραν πρέπει νὰ γίνεται δημόσια διαλογὴ τῶν ψήφων τῶν ῥιφθεισῶν εἰς τὸ διάστημα τῆς ἡμέρας. Αὐτὴν τὴν ἀρχὴν Κύριοι! εἶχε παραδεχθῆ καὶ ὁ δημοτικὸς νόμος τῆς Γαλλίας καὶ πραγματικῶς τοῦτο ἦτο ἰσχυρὰ ἐγγύησις διὰ τὴν γνησιότητα τῆς ψήφου τῶν δημοτῶν, ἀλλὰ μετὰ τὴν μεταβολὴν τῶν πραγμάτων ἐπανῆλθεν εἰς τὸ σύστημα τοῦ νὰ μὴ γίνεται διαλογὴ καθημέραν, ἀλλὰ ἡ διαλογὴ νὰ γίνεται ἀφοῦ παρέλθωσιν αἱ προσδιορισθεῖσαι διὰ τὴν ψηφοφορίαν ἡμέραι· τοῦτο ἐθεωρήθη ὡς μία προσβολὴ τῆς ἐλευθέρας ψήφου εἰς τὴν νέαν κατάστασιν τῶν πραγμάτων. Καὶ ἐκ τοῦ περιστατικοῦ τούτου παρωρμήθην ἔτι μᾶλλον νὰ παραδεχθῶ τὸ σύστημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον θεωρῶ ὡς τὸ μᾶλλον ἐξασφαλίζον τὴν γνησίαν ψηφοφορίαν. Αὗται εἶναι Κύριοι αἱ ὀλίγαι ἀναπτύξεις τὰς ὁποίας ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ κάμω ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου· θεμελιοῦνται δὲ ὅλαι αἱ μεταβολαὶ τὰς ὁποίας ἐπέφερον ἐπὶ τῆς ὑπαρχούσης περὶ δήμων νομοθεσίας εἰς τὴν πεῖραν, καὶ εἰς τὴν ἰδέαν ὅτι δι’ αὐτῶν ἐξασφαλίζονται πληρέστερα αἱ ἐλευθερίαι τῶν δημοτῶν κατὰ τὴν ἡμετέραν κρίσιν· εἰς ὑμᾶς ἀπόκειται νὰ κρίνητε περὶ τῆς ἀξίας τῶν διατάξεων τούτων.

§66ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§67ΚΑΛΟΣ. Κύριοι! Ὁ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἀγορεύσας κατὰ τῆς προτάσεώς μου Κ. Δαγρὲς καὶ ὑποστηρίξας τὴν ἰδικήν του πρότασιν, ἀντὶ νὰ περιορισθῇ εἰς μόνον τὸ γράμμα, εἰς μόνας τὰς ἰδέας, ἦλθε νὰ προβάλῃ δικαίωμα τὸ ὁποῖον κεκτήμεθα ὅλοι ἐξ ἴσου. Δὲν ἤλπιζα βεβαίως Κύριοι, τοιαῦται φράσεις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ λεχθῶσι, οὔτε θέλω νὰ τὰς ἐπαναλάβω, τὰς δίδω εἰς τὴν λήθην, διότι δὲν συμφέρει τὴν σήμερον, ὅτε ἔχομεν ἀνάγκην τῆς κοινῆς συμπνοίας καὶ τῆς κοινῆς ἐνεργείας νὰ ἀναξέωμεν ἀρχαίας πληγάς· ἔρχομαι ἑπομένως εἰς τὸ ζήτημα ὅπως ὁ Κ. Δαγρὲς τὸ ἔφερε. Σᾶς παρέστησεν, ὅτι εἶναι καλὸν πάντες οἱ ἐν τῷ δημοτολογίῳ νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν ἐκλογήν· ἂν ἐλάμβανε τὸν κόπον νὰ μεταβῇ εἰς τὴν δημαρχίαν τῶν Ἀθηνῶν, νὰ ἐξετάσῃ τὸ δημοτολόγιον καὶ τὸν κατάλογον τοῦ 61, ἤθελεν πεισθῆ ὅτι ἡ πρότασίς του δὲν εἶναι κατάλληλος, διότι εἰς τὸ δημοτολόγιον τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ τῆς συστάσεώς του μέχρι τοῦ 43 ὑπῆρχον 4349 ἐγγεγραμμένοι· ἀπὸ τοῦ 43, ὅτε ἐδόθη τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγειν τοὺς βουλευτὰς, ἐνεγράφησαν 6955· τὸ ὅλον λοιπὸν τῶν ἐν τῷ δημοτολογίῳ ἐγγεγραμμένων εἶναι 11,304. Ἐξ αὐτῶν τὸ πλεῖστον μέρος εἶναι ἰδανικὰ πρόσωπα, θέλετε λοιπὸν ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτου καταλόγου νὰ δώσητε τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγειν καὶ ἐκλέγεσθαι καὶ δὲν φοβεῖσθε εἰς τὴν ψηφοφορίαν αὐτὴν νὰ μὴ προσέλθουν δὶς καὶ τρὶς καὶ πολλάκις τὰ αὐτὰ πρόσωπα; διότι τὰ ὀνόματα αὐτῶν εἶναι Κώστας Δημητρίου, Παῦλος Ἰωάννου, καὶ οὕτω καθεξῆς. Ὁ κατάλογος ὁ δημοτικὸς τοῦ 61 συνετάχθη ἐπὶ τῇ βάσει τῆς φορολογίας καὶ συμπεριλαμβάνει πάντας τοὺς ἐν τῷ δήμῳ ἐγγεγραμμένους δημότας· περιέχει ἀριθμὸν 3940· ὁ κατάλογος οὗτος εἶναι καθαρὸς, ἀπεδέχθη πάντοτε ὡς τοιοῦτος καὶ ἐτέθη εἰς ἔγκρισιν, καὶ πιστεύω ὅτι κανεὶς δὲν θὰ ἔχει παράπονον, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβής. Κατὰ τὸν νόμον ἀπαιτεῖται ὁ κατάλογος νὰ συνταχθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς φορολογίας τοῦ προηγουμένου ἔτους, ἀλλ’ εἰς τὰ 62, οὔτε εἰς τὰ 63 συνετάχθη τοιοῦτος· ἂν ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον πρέπει νὰ συνταχθῇ νέος κατάλογος. Ἀλλὰ πῶς θὰ συνταχθῇ ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει δημοτικὸν συμβούλιον; Ἐντεῦθεν λοιπὸν ἐθεωρήσαμεν ἀναγκαῖον πρὸς ἀποφυγὴν πολλῶν κακῶν καὶ ἀτοπημάτων νὰ δεχθῶμεν τὸν κατάλογον τοῦ 61, ὅστις περιέχει τὸν ἀκριβῆ ἀριθμὸν τῶν δημοτῶν· τοιοῦτος κατάλογος πιστεύω θὰ ὑπάρχῃ καὶ ἀλλαχοῦ, ὅπου ἂν παρουσιασθῇ ἀνάγκη ἐκλογῆς· ἐκεῖ μάλιστα θὰ εἶναι ἀκριβέστερος, καθόσον ἐνταῦθα προσέρχονται διαβατικὰ πρόσωπα· ταῦτα ἐγγράφονται καὶ ἀπέρχονται, ἐνῷ εἰς τοὺς ἄλλους δήμους, μόνον οἱ σταθεροὶ κάτοικοι εἰσὶ δημόται. Βεβαίως, Κύριοι, ἂν ἐπρόκειτο νὰ ψηφίσωμεν νέον δημοτικὸν νόμον ἤθελον εἶσθαι σύμφωνος μὲ τὴν καθολικὴν ψηφοφορίαν· καὶ ἤθελον διὰ τῆς ψήφου μου ἀποκρούσει τὴν αἰτίασιν τοῦ Κ. Δαγρὲ, ὅτι παρεδέχθην μᾶλλον φορολογουμένους ἐνῷ καυχῶμαι ὅτι ἐμόχθησα ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ ἔθνους, καὶ ὅμως πρεσβεύω ὅλας ἀντιδημοτικάς. Ἄπαγε, Κύριοι! καὶ εἰς τὸ παρελθὸν εἴμην, καὶ σήμερον καὶ πάντοτε θέλω εἶσθαι ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν καὶ τῶν δικαιωμάτων τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ σήμερον πρόκειται νὰ θεραπεύσωμεν κακὸν ἔκτακτον, λαβὸν χώραν εἰς τὰς Ἀθήνας, καὶ διὰ τοῦτο ἐπρότεινα αὐτὸ τὸ μέτρον (θόρυβος). Δὲν θέλω νὰ δώσωμεν ἡμεῖς ἀφορμὴν διαταράξεως τῆς τάξεως. Ἰδοὺ ὁ λόγος δι’ ὃν προτείνω νὰ γείνῃ περιωρισμένη ἡ ψηφοφορία. Ἐν περιπτώσει δὲ καθ’ ἣν ἡ Συνέλευσις ἀποφανθῇ, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἀντικατάστασις διὰ τῆς καθολικῆς ψηφοφορίας, ἀσπάζομαι τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν περιέχει ἡ πρότασις τοῦ Κ. Μίληση καὶ Καλλιγᾶ, ἀλλὰ τοῦτο καθ’ ἣν περίπτωσιν ἀποῤῥιφθῇ ἡ πρότασίς μου.

§68ΔΑΓΡΕΣ. Νὰ μᾶς εἴπητε ποίαν πρότασιν ὑποστηρίζετε Κ. Καλὲ;

§69ΚΑΛΟΣ. Τὴν τῶν 500.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει λοιπὸν ἡ Συνέλευσις νὰ κηρυχθῇ περαιωμένη ἡ συζήτησις;

§71ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Μποῦσκος. Ἀλλ’ ἀκούσατε τὴν πρότασιν τῶν Κυρίων Μίληση, Καλλιγᾶ, Καλοῦ καὶ λοιπῶν· Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις ἥτις ἐχρησίμευσεν ὡς κείμενον μετὰ ταῦτα τῆς συζητήσεως.

§73ΔΑΓΡΕΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Αὐτὸ εἶναι σχέδιον νόμου, καὶ ὡς τοιοῦτον πρέπει νὰ τυπωθῇ, νὰ ἐξετασθῇ καὶ νὰ συζητηθῇ ἐν καιρῷ.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τίνος πρόκειται; περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν συμβούλων; Κατὰ τὸν κανονισμὸν ἐπὶ τῆς ὑπὸ συζήτησιν προτάσεως δύνανται νὰ ὑποβληθῶσι τροπολογίαι· καὶ ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι τροπολογία εἰς τὴν πρότασιν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς. Ἄρα δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τυπωθῇ, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Συνέλευσις τὸ διατάξῃ.

§75ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, αὐτὴ ἡ τροπολογία περιέχει μίαν διάταξιν σπουδαιοτάτην, ἥτις, παραδεχομένη, ἠμπορεῖ νὰ καταστῇ μάστιξ τῆς κοινωνίας· ἠμπορεῖ νὰ μεταχειρισθῇ τὴν διάταξιν ταύτην μία ἐξουσία ἐπὶ καλοῦ καὶ ἐπὶ κακοῦ.

§76ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Δὲν εἶναι ἀξία συζητήσεως αὐτὴ ἡ πρότασις.

§77ΔΑΓΡΕΣ. Ποῖος θὰ κρίνῃ περὶ τῶν ἀνικάνων συμβούλων; Ὁ Νομάρχης;

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα θὰ ὑποβάλλω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Συνελεύσεως, οὐχὶ τὸ πρῶτον ἄρθρον αὐτῆς τῆς προτάσεως, ἀλλὰ τὸ περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐκλογῆς, καθ’ ὅτι περὶ αὐτοῦ νῦν πρόκειται. Ἐπὶ τῶν ἄλλων ζητημάτων, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνει αὐτὴ ἡ πρότασις, δὲν ἠμπορῶ νὰ ὑποβάλω ψηφοφορίαν, εἰμὴ μετὰ συζήτησιν.

§79ΔΑΓΡΕΣ. Ἂν ἀρχίσωμεν ἀπὸ κάτω, ἄλλο πρᾶγμα.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴπομεν ὅτι ἡ συζήτησις νὰ περιστραφῇ εἰς τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς. Αὐτὸ λοιπὸν εἶναι τὸ ζήτημα τώρα.

§81ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν εἶναι αὐτό.

§82ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν πρόκειται σήμερον περὶ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηνῶν, ἀλλὰ περὶ ἄλλων.

§83ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§84ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι.

§85ΔΑΓΡΕΣ. Θέλετε λοιπὸν ἐξαιρετικῶς ν’ ἀποφασίσητε περὶ τοῦ δήμου τῶν Ἀθηνῶν.

§86ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὁ αὐτὸς νόμος, τὸν ὁποῖον θὰ παραδεχθῶμεν, θὰ κανονίζῃ καὶ τ’ ἄλλα.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει πρῶτον νὰ κανονίσωμεν τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, καὶ κατόπιν θὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα εἰς ποῖα ἄλλα δημοτικὰ συμβούλια, ἐκτὸς τοῦ τῶν Ἀθηνῶν, ἐφαρμόζεται ὁ νόμος.

§88ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ τὸν λαβύρινθον εἰς τὸν ὁποῖον εἰσήλθομεν, νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀναλάβητε τὴν διεύθυνσιν αὐτῆς τῆς συζητήσεως, καὶ τότε μόνον θὰ κάμητε τοῦτο, ὅταν κανονίσητε τὰ ζητήματα τῆς συζητήσεως καὶ μᾶς τὰ θέσητε· ἡ δ’ ἐμὴ γνώμη εἶναι ἡ ἑξῆς. Δύω ζητήματα εἶναι τὰ πρῶτα, τὰ ὁποῖα θὰ λύσῃ ἡ Συνέλευσις, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω ποῖον ἐκ τῶν δύω πρέπει νὰ προταχθῇ· ά) ποῖα δημοτικὰ συμβούλια ἀνάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν, εἰς ἣν τὸ τῶν Ἀθηνῶν· βʹ) ἡ ἀντικατάστασις τοῦ συμβουλίου τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν ὁμοιαζόντων θὰ γείνῃ δι’ ἐκλογῆς ἢ δι’ ἄλλου τρόπου; διότι ἕως τώρα ἀπεφασίσαμεν μόνον, ὅτι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Ἀθηνῶν καὶ τὰ παραπλήσια θὰ ἀντικατασταθοῦν, δὲν εἴπομεν ὅμως κατὰ τίνα τρόπον. Ἡ Συνέλευσις πρέπει ν’ ἀποφανθῇ τώρα, καθόσον ὑπεβλήθησαν προτάσεις, δι’ ὧν τινὲς μὲν παραδέχονται τὴν ἀρχὴν τῆς ἐκλογῆς, τινὲς δὲ ἄλλον τρόπον, τὴν κλήρωσιν, τὸν διορισμὸν κτλ.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρητήθησαν.

§90ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ Συνέλευσις πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ἐν πρώτοις, ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἐκλογὴ, ἑπομένως νόμος, ὅστις μέλλει νὰ εἰσαγάγῃ ἓν νέον σύστημα ἐκλογῶν, ἢ ἂν ἠμπορῇ νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ νὰ γείνῃ ἄλλη τις ἀντικατάστασις. Αὐτὸ λοιπὸν τὸ ζήτημα, καὶ τὸ ἕτερον, δηλ. ποῖα εἶναι τὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα ὁμοιάζουν μὲ τὸ τῶν Ἀθηνῶν, εἶναι τὰ δύω κύρια ζητήματα. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ νέα ἐκλογὴ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ κοπιάσῃ ἡ Συνέλευσις ὡς πρὸς τοῦτο καὶ νὰ εἰσέλθῃ εἰς αὐτὸν τὸν μέγαν λαβύρινθον τῶν θεωριῶν, τὰς ὁποίας εἰς ἄλλας περιστάσεις πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν· διότι θὰ συμβῇ; ἓν τῶν δύω ἀτοπημάτων. Εἰ μὲν θελήσωμεν νὰ κάμωμεν ἕνα νόμον, ἴσως νὰ μὴ ᾖναι ἄξιος τῆς Συνελεύσεως, ἴσως ἐξέλθουν ἀπὸ τὴν ψῆφόν μας ἔργα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς αὐτοὶ θὰ ἀποκρούσωμεν μεθαύριον· τοῦτο φοβούμενος, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφίσωμεν νόμον περὶ ἐκλογῶν εἰς περίστασιν προχείρου συζητήσεως, οἵα ἡ προκειμένη. Εἰ δ’ ἄλλως θὰ παρατείνωμεν τὰς συζητήσεις ἐπὶ μακρότατον χρόνον, πάντη ἀκαίρως τῶν ζητημάτων ἐπιλαμβανόμενοι. Ἐὰν δὲ ἡ Συνέλευσις ἀναγνωρίζῃ, ὅτι ἡ ἀνάγκη, ἥτις προκαλεῖ τὴν λύσιν αὐτοῦ τοῦ ζητήματος εἰδικῶς διὰ τὸ συμβούλιον τῶν Ἀθηνῶν καὶ τὰ παραπλήσια, ἐπιτρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἀντικατάστασις καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μείνωμεν εἰς αὐτὴν τὴν ἰδέαν.

§91Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ γνώμη τοῦ Κ. Δεληγεώργη ἔχει δύω προτερήματα, πρῶτον, ὅτι ἐτακτοποίησε κατά τι τὰς ἰδέας, αἱ ὁποῖαι συνεζητήθησαν, ἐπὶ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ ψηφοφορήσωμεν, καὶ δεύτερον ἔσωσε τὴν πρότασιν, ἥτις εἶχε λησμονηθῆ ὑπὸ τὸ βάρος τῆς ἀναιρέσεως, τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει ὁ Κ. Μίλησης. Ἐγὼ συμφωνῶ κατὰ τοῦτο μὲ τὸν Κ. Δεληγεώργην καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἂν πρόκειται νὰ νομοθετήσωμεν περὶ τῶν Ἀθηνῶν ἢ καὶ περὶ ἄλλων· διότι γνωρίζετε ὅτι οἱ νομοθετοῦντες πρέπει νὰ ἔχωσιν ἰδίως ὑπ’ ὄψιν οὐχὶ μόνον τὴν ἀνάγκην τοῦ νόμου, ἀλλὰ καὶ τὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας πρέπει διὰ τοῦ νόμου νὰ κανονίζωσι. Κανονίζομεν πρῶτον ἀφῃρημένως, ὕστερον δὲ ὅταν πρόκειται νὰ τὸν ἐφαρμόσωμεν, νομίζω ὅτι θὰ μεταμεληθῶμεν. Διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ κανονίσωμεν ἂν ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον θὰ κάμωμεν, ἢ καὶ ὁ τρόπος τῆς ἐκλογῆς θέλει εἶσθαι μόνον διὰ τὰς Ἀθήνας, ἢ καὶ δι’ ἄλλα συμβούλια· καὶ τότε πρέπει νὰ κανονισθῇ ἂν ἡ ἐξομοίωσις τῶν δημοτικῶν συμβουλίων πρέπει νὰ μείνῃ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἥτις πρόκειται νὰ προσδιορίσῃ αὐτά.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα· Ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι τώρα, ποῖον ἐκ τῶν 2 ζητημάτων πρέπει νὰ λύσῃ ἡ Συνέλευσις πρῶτον, τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς, ἢ τὸν ὁρισμὸν τῶν συμβουλίων τῶν ὁμοίων μὲ τὸ τῶν Ἀθηνῶν; Ἡ συζήτησις ἤρχισε καὶ ἐπροχώρησε καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς.

§93ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν πειράζει.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως δὲν θὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα, ἂν διακόπτοντες ἀδιακόπως τὰ ζητήματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐξηντλήθη ἡ συζήτησις, μεταβαίνωμεν εἰς ἄλλα. Ἂς λύσωμεν τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς.

§95ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§96ΚΑΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηνῶν ἢ καὶ περὶ ἄλλων νὰ ἀποφανθῶμεν;

§97ΜΙΛΗΣΗΣ. Τὰ πρακτικὰ, τὰ ὁποῖα χθὲς ἀνεγνώσθησαν λύουσι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον θεωρεῖ ὁ Κ. Καλὸς ὡς ἀμφισβητούμενον. Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη ἤδη ὅτι θέλει λάβει μέτρα ἐφαρμοζόμενα οὐχὶ μόνον εἰς τὸ συμβούλιον Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς πᾶν ἄλλο συμβούλιον, ὑπαγόμενον εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως. Τώρα λοιπὸν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν· θὰ ὁρίσῃ ἡ Συνέλευσις ὁριστικῶς καὶ ὀνομαστικῶς ποῖα συμβούλια ὑπάγονται εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν τοῦ τῶν Ἀθηνῶν, ναὶ ἢ ὄχι; ἢ θὰ θέσῃ κατηγορίας τινὰς, ὑπὸ τὰς ὁποίας θὰ ὑπαγάγῃ αὐτὰ τὰ συμβούλια, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐννοεῖ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ μέτρον;

§98ΣΠ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Συνέλευσις Κ. Πρόεδρε, νὰ ὁρίσῃ κατηγορίας δημοτικῶν συμβουλίων, εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ, ἕνας νόμος ὑπάρχει, ὅστις διέπει τὴν τύχην τῶν δημοτικῶν συμβουλίων· μόνον ἂν ἐπῆλθεν μία περίστασις ἔκτακτος, ἥτις ἠλλοίωσε τὸν νόμον αὐτὸν, ἐκείνην πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν, δηλ. τὴν περίστασιν, καθ’ ἣν τινὰ δημοτικὰ συμβούλια κατελύθησαν ὑπὸ τοῦ λαοῦ· αὐτὴ εἶναι ἡ μεγαλειτέρα ἀνάγκη, ἥτις ὑπερέχει τοῦ νόμου. Τὰ ἄλλα εἶναι τίποτε. Εἶναι καὶ μία ἄλλη κατηγορία, ὅτι πολλὰ δημοτικὰ συμβούλια κατεστάθησαν ἀτελῆ, καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐνεργήσῃ ἡ μηχανή.

§99ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐστάθησαν διότι ἔληξεν ὁ χρόνος τῆς ζωῆς των, ἢ διότι λείπουν τὰ μέλη;

§100ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Διότι λείπουν τὰ μέλη.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις παραδέχεται νὰ προταχθῇ τὸ ζήτημα, εἰς ποῖα δημοτικὰ συμβούλια, ὅμοια τοῦ τῶν Ἀθηνῶν, θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος.

§102ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Δελιγιάννης.

§104Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν πρώτοις, Κύριοι, φρονῶ, ὅτι δὲν δυνάμεθα σήμερον νὰ νομοθετήσωμεν νομοθέτημα, ὁποῖον προσκαλούμεθα νὰ νομοθετήσωμεν· καὶ συγχωρήσατέ μοι, ἐὰν σᾶς φαίνεται ἡ ἰδέα μου καινοφανὴς, νὰ σᾶς ἐξηγήσω τοὺς λόγους. Ἂν ἐπρόκειτο νὰ ἀναγνωρίσωμεν ἓν γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν, τὴν κατάλυσιν τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, καὶ τὸ γεγονὸς αὐτὸ δὲν εἶχεν ἀναγνωρισθῆ ὑπὸ τῆς νομοτελεστικῆς ἐξουσίας, τοῦ γεγονότος δ’ αὐτοῦ ἡ ἀναγνώρισις ἔπρεπε νὰ γείνῃ διὰ νὰ κανονίσῃ τὸ μέλλον, ἐννοῶ ὅτι ὑπάρχει μία ἀνάγκη νόμιμος· ἀλλὰ τὸ γεγονὸς τῆς καταλύσεως τῶν συμβουλίων πρὸ 16 μηνῶν, ἐκανονίσθη ὑπ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ γνωμοδοτήσωσι τότε· καὶ ὁ κανονισμὸς τὸν ὁποῖον ἔκαμεν ὁ νόμος ἐκεῖνος ἴσχυσε καὶ ἐκανόνισε τὰ πράγματα μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης. Τώρα, ὑμεῖς θὰ κανονίσωμεν πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουν τὸ μέλλον; ὄχι· εἰς τὸ παρελθόν; ἀλλ’ ἐγένετο ὑπ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ κανονίσωσιν αὐτά. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ κανονίσωμεν. Ἀλλ’ ἐὰν τυχὸν ἡ Συνέλευσις ἔχῃ ἐναντίαν γνώμην, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἐπηρεάζει τὰς πεποιθήσεις μου, τότε ἤθελα γνωμοδοτήσει εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ μὴ ἔλθῃ νὰ νομοθετήσῃ ὅπως προτείνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ συζήτησιν. Ὁ ἄνθρωπος διατηρεῖ εἰς τὰς ἐργασίας χρονολογικὴν σειράν· καθιεροῖ ἀρχὴν καὶ ἐπ’ αὐτῆς προβαίνει διὰ νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἀνάγκην. Ἡ Συνέλευσις νομίζω ὅτι πρὸ παντός, ἂν πρόκηται νὰ ἀναγνωρίσῃ κατάλογον δημοτικῶν συμβουλίων, πρέπει νὰ διατάξῃ ὅτι μένουν αἱ καταλύσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, καὶ μετὰ ταῦτα πῶς; διὰ πράξεως; διὰ νόμου; διὰ τοῦ λαοῦ; νὰ κανονίσῃ ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴν κατάλυσιν. Τότε δὲ νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς. Λοιπὸν ἐπαναλαμβάνω νὰ ἐξηγήσω ὅτι νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ κανονίσῃ τὰ τῶν συμβουλίων, καὶ νὰ κανονίσῃ καταλύσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνεγνωρίσθησαν. Ἀκόμη δὲ προβαίνω καὶ θεωρῶ ὅτι δὲν δύναται νὰ τὸ πράξῃ, διότι ἄλλως θέλει φανῆ ἐπηρεάζουσα δικαιώματα εἰς ἄλλους ἀποδεδομένα ὑπὸ τοῦ νόμου, καὶ συμπεραίνω ὅτι, ἂν ἡ Συνέλευσις ἔχῃ ἐναντίαν γνώμην, τότε πρέπει νὰ ἀρχίσῃ νὰ νομοθετήσῃ χρονολογικῶς καὶ ἱστορικῶς, τακτικῶς.

§105ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι, ἀποδεχόμενος διὰ μίαν στιγμὴν ὅτι ὁ εἰδικὸς νόμος, τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ νομοθετήσητε περὶ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηνῶν, θέλει ἐφαρμοσθῆ καὶ εἰς ἄλλα δημοτικὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς καταλελυμένα, ὀφείλω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ἂν πρόκειται νὰ δώσητε εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον τὸν εἰδικὸν καὶ εἰς ἄλλα δημοτικὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς καταλελυμένα, σᾶς λέγω, ὅτι ἂν δώσητε τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦναι αὕτη, θέλετε κάμει κάκιστα, διότι θέλετε δώσει εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἓν ὅπλον δυνατόν· πρέπει δὲ καὶ ἡ μία πλευρὰ καὶ ἡ ἄλλη νὰ ἐννοήσουν κάλλιστα ὁποίαν μάχαιραν χορηγοῦν εἰς τὸ ὑπουργεῖον· διότι τοῦτο δυνάμει τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον θὰ ψηφίσητε, ἠμπορεῖ νὰ θεωρήσῃ καταλελυμένα ὅλα τὰ δημοτικὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα ἔχει ἀνάγκην νὰ ἀναμορφώσῃ ἐκ νέου. Ὁμιλῶν δὲ οὕτω δὲν ἐννοῶ, κύριοι, τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ οἱανδήποτε ἄλλην. Πρέπει λοιπὸν ἡ Συνέλευσις νὰ προσέξῃ πολὺ ὡς πρὸς τὸ δικαίωμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ χορηγήσῃ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ἀφοῦ ἀπεφασίσατε νὰ ἐφαρμόσητε τὸν εἰδικὸν αὐτὸν νόμον, καὶ εἰς ἄλλα δημοτικὰ συμβούλια, εἰς τὸ ὁποῖον βεβαίως ἐγὼ δὲν ἤμην σύμφωνος κατ’ οὐδένα λόγον, διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους εἶπεν ὁ Κ. Δηλιγιάννης, καὶ διότι ἡ ἐξουσία, ἡ ὁποία ὑπῆρχε τότε, καταλύσεις τοιαύτας δὲν ἀνεγνώρισεν, τοὐλάχιστον ἐπιφυλάξατε τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, εἰπέτε τοὐλάχιστον, ὅτι οὐδὲν δημοτικὸν συμβούλιον δύναται νὰ θεωρηθῇ καταλελυμένον εἰμὴ διὰ νόμου· δίδετε οὕτω τοὐλάχιστον ἐγγύησιν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον· διότι ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία δὲν δύναται μόνη της νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν κατάργησιν τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, ἀλλὰ θέλει ἀκούσει τὴν γνώμην τῆς Συνελεύσεως. Σήμερον δὲν δύνασθε ἐν ἀπουσίᾳ μάλιστα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας νὰ προσδιορίσητε ἐν τῷ νόμῳ τὰ δημοτικὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται καταλελυμένα, διότι οὐδεὶς ἡμῶν τὰ γνωρίζει. Τὸ καλλίτερον λοιπὸν ἤθελεν εἶσθαι, ἐὰν θέλετε νὰ ἐφαρμόσητε τὸν εἰδικὸν αὐτὸν νόμον εἰς ἄλλα δημοτικὰ συμβούλια, ν’ ἀναθέσητε εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ κηρύττῃ διὰ νόμου διαλελυμένα ταῦτα. Ἄλλως, Κύριοι, δὲν σᾶς συμβουλεύω νὰ χορηγήσητε δικαίωμα τοιοῦτον εἰς οὐδεμίαν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ἀναγνωρίζω, τί θέλουν ἀντιτάξει εἰς τὸν λόγον τοῦτον· θὰ εἴπουν ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸν δημοτικὸν νόμον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διαλύῃ τὰ δημοτικὰ συμβούλια, ἀλλ’ ἡ διάλυσις ἑνὸς δημοτικοῦ συμβουλίου εἰς τὸν βίον τῆς διοικήσεως εἶναι ἓν γεγονὸς πολλὰ σημαντικὸν καὶ μία Κυβέρνησις ἄνευ ἰσχυροῦ λόγου δὲν προβαίνει εἰς τὴν διάλυσιν αὐτοῦ· εἴδομεν δὲ, ὅτι καὶ εἰς τὸ παρελθὸν ἀκόμη προέβησαν μετὰ πολλῆς περισκέψεως, ὁσάκις ἐπρόκειτο νὰ διαλύσωσι δημοτικὰ συμβούλια. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ τόσον εὔκολον χρῆσιν τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ὁ δημοτικὸς νόμος τῇ χορηγεῖ, πρὸς διάλυσιν τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, ὅσην χρῆσιν πολλὰ εὔκολον δύναται νὰ κάμῃ τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον σήμερον θέλετε νὰ τῇ δώσητε, τοῦ νὰ θεωρῇ καταλελυμένα ὅσα δημοτικὰ συμβούλια θέλει. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, ἐπαναλαμβάνω τὴν ἀρχικὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα καὶ προχθὲς, ὅτι κατεπείγουσα ἀνάγκη εἶναι νὰ ληφθῇ σήμερον πρόνοια περὶ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς τῶν Ἀθηνῶν. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει τὴν Συνέλευσιν, εἰ δυνατὸν, σήμερον νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ νὰ λάβῃ μέτρα περὶ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ν’ ἀφήσῃ διὰ μίαν ἄλλην συνεδρίασιν τὸ ζήτημα, ἐὰν πρέπῃ τὸν νόμον αὐτὸν νὰ τὸν ἐκτείνῃ καὶ εἰς ἄλλα δημοτικὰ συμβούλια.

§106ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§107Σ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ὁ πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πρέπει νὰ ᾖναι παρὼν εἰς τὴν συζήτησιν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ λύσωμεν τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς, τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ τὸ ἀφήσωμεν εἰς αὔριον, νὰ ᾖναι ἐδῶ καὶ ὁ ὑπουργός. Ὁ Κ. Πετιμεζᾶς ἐζήτησε τὸν λόγον.

§109ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι! Μετὰ τὴν ἐπανάστασιν ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις ἀναγνωρίσασα καταλύσεις δημάρχων καὶ παρέδρων δὲν ἀνεγνώρισε τὴν κατάλυσιν τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως τὴν ἐσεβάσθη ὁλόκληρον τὸ ἔθνος, ἀλλὰ μοὶ λέγουν, ὅτι τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως δὲν τὴν ἐσεβάσθησαν ὡρισμένα, μετρημένα τινὰ δημοτικὰ συμβούλια.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ μὴ ἐπαναλαμβάνωμεν λελυμένα ζητήματα.

§111ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὰ, Κ. Πρόεδρε, ἔχω μίαν σειρὰν συλλογισμῶν διὰ νὰ φθάσω εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, μὴ μὲ διακόπτετε. Ἀλλὰ λέγω, ὅτι εἰς ὡρισμένους τινὰς δήμους τὰ δημοτικὰ συμβούλια δὲν συνῆλθον ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἐπαναστάσεως μέχρι τέλους. Τώρα δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω, ἐὰν τὰ δημοτικὰ συμβούλια ἐκεῖνα ἐθεωρήθησαν ἢ τὰ ἐθεώρησαν αἱ προϊστάμεναι ἀρχαὶ, ἢ ἐθεώρησαν αὐτὰ ἑαυτὰ ὡς καταλελυμένα· οὐχ ἧττον ὅμως τὰ δημοτικὰ συμβούλια ἐκεῖνα ἀπέσχον τοῦ νὰ λάβουν μέρος εἰς τὰ καθήκοντά των, καὶ τοιοῦτον ἦτο καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Πρωτευούσης. Κατὰ τὴν ἡμέραν, ὅπου ἀπεφασίσθη περὶ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀθηνῶν, ἐγὼ δὲν ἤμην παρὼν, καὶ ἐὰν ἤμην, ἤθελον ψηφηφορήσει ὑπὲρ αὐτοῦ.

§112ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Ὅταν εἶσθε Ὑπουργὸς, διατὶ δὲν τὸ συνεκαλέσατε;

§113ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διότι ἤθελον τότε διὰ παντὸς μέσου νὰ κρατήσω τὴν τάξιν ταραττομένην ἀπὸ τὴν δημοκοπίαν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν τὸ συνεκάλεσα, οὐχ ἧττον ὅμως ἡ Συνέλευσις ἐθεώρησε τὸ συμβούλιον αὐτὸ ὡς μὴ ὑπάρχον. Τώρα πρέπει νὰ θέσωμεν ἕνα γενικὸν κανόνα, καὶ συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὸν Κ. Ζαΐμην, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τὰς χεῖρας τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας τὸ ὅπλον, τοῦ νὰ θεωρῇ αὐτὴ ὅσα βούλεται, ὡς ὑπάρχοντα, καὶ ὅσα βούλεται ὡς κατηργημένα. Τί λοιπὸν πρέπει νὰ κάμωμεν; Πρέπει νὰ θέσωμεν ἕνα γενικὸν κανόνα, τὸν ὁποῖον ὀφείλει νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ὡς πρὸς τὴν ἀπόφασίν της διὰ τὰ δημοτικὰ συμβούλια. Τί συνέβη λοιπὸν εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τῶν Ἀθηνῶν; Ἡ Συνέλευσις ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν της, διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἦλθεν, ὅτι τὸ δημοτ. συμβούλιον ἀπὸ τῆς 10 Ὀκτωβρίου μέχρι σήμερον δὲν συνῆλθεν. Ἰδοὺ λοιπὸν ὁ ὁρισμός, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ θέσωμεν διὰ νὰ περιορίσωμεν τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας· ὅταν δὲ ἔλθῃ τὸ ζήτημα ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς, τότε θέλω ὁμιλήσει, διότι εἶμαι καὶ πάλιν κατὰ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Καλοῦ.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Δεληγεώργης.

§115ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀποκρούω, Κύριοι, τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Συνέλευσις, ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία τὴν σήμερον, δὲν πρέπει νὰ προβλέψῃ περὶ διαλύσεως καὶ καταργήσεως δημοτικῶν συμβουλίων, καὶ νομίζω, ὅτι διοικητικῶς δὲν ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποφασίσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα εἰδικῶς εἰς τὴν περίπτωσιν, περὶ ἧς πρόκειται, διότι εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια, περὶ ὧν πρόκειται, ἡ διοικητικὴ ἐξουσία δὲν ἠδύνατο καθόλου νὰ εὕρῃ τὸν χαρακτῆρα τῆς ἀρνήσεως ὑπηρεσίας, οὕτως εἰπεῖν, ὥστε νὰ τὰ διαλύσῃ· μία ἄρνησις ὑπηρεσίας παρατεταμένη βεβαίως ἠμποροῦσε νὰ θεωρηθῇ ὡς δικαιολόγησις πρὸς διάλυσιν δημοτικοῦ συμβουλίου, ὅπερ εἶναι μία πρᾶξις μεγάλης εὐθύνης. Διὰ τί δὲν συνῆλθον τὰ δημοτικὰ συμβούλια ἐπὶ μακρὸν χρόνον νὰ ἐκτελέσουν τὰ σπουδαιότατα καθήκοντά των, τὰ ὁποῖα τοῖς ἀναθέτει ὁ νόμος; Δὲν συνῆλθον, εἴτε, διότι δὲν τὰ συνεκάλεσαν, εἴτε, διότι αὐτὰ δὲν ἤθελον νὰ συνέλθωσι. Διὰ τί δὲν τὰ συνεκάλεσαν; Δὲν τὰ συνεκάλεσαν ἴσως φατριαστικῶς. Δὲν εἶναι δικαιολόγησις αὐτή· διότι ἓν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπιτετραμμένον τὴν φύλαξιν τῶν δικαιωμάτων καὶ συμφερόντων ἑνὸς δήμου, ὅταν βλέπῃ, ὅτι φατριάζει ἡ ἀρχὴ καὶ δὲν τὸ συγκαλεῖ, ὅταν βλέπῃ, ὅτι παραβλάπτονται καὶ καταστρέφονται τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου, δύναται νὰ συνέλθῃ καὶ ὀφείλει νὰ συνέλθῃ, ἢ τοὐλάχιστον ὀφείλει νὰ διαμαρτυρηθῇ. Ἀλλ’ ὅταν ὑπῆρχεν ὁ νόμιμος ἀριθμὸς, καὶ ἠδύνατο νὰ συνέλθῃ, διὰ τί δὲν συνῆλθε; φαίνεται, ὅτι τὸ ἀπέκρουεν ἡ κοινὴ συνείδησις, καὶ δὲν ἔχομεν κανὲν δικαίωμα νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν δικαίως τὸ ἀπέκρουεν ἡ κοινὴ συνείδησις· ἡ κοινὴ συνείδησις ἦτο ὁ ὑπέρτατος κριτὴς κατ’ ἐκείνους τοὺς καιροὺς, καὶ διὰ τοῦτο ἀποκρούω καὶ τὴν ἔκφρασιν αὐτὴν, ὅτι οἱ δημοκόποι ἦσαν οἱ ἀποκρούσαντες τὴν συγκάλεσιν τῶν δημοτικῶν αὐτῶν συμβουλίων.

§116ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὲ συγχωρῆτε, Κ. Δεληγεώργη, δὲν ἤθελον νὰ δώσω τὸν ὁρισμὸν, τὸν ὁποῖον δίδετε ὡς πρὸς τὴν συνείδησιν τοῦ δήμου Ἀθηνῶν καὶ ἄλλων δύω, διότι ὑποθέτω, ὅτι δὲν ἔχουν ἐξαιρετικὴν συνείδησιν αὐτοὶ οἱ δύω ἢ τρεῖς δῆμοι ἀπὸ ὅλους τοὺς δήμους τοῦ Κράτους, πιστεύω, ὅτι ἡ συνείδησις ἦτο μία καὶ ἡ αὐτὴ, καὶ κατὰ συνέπειαν καὶ αὐτοὶ οἱ δῆμοι ὤφειλον νὰ συγχωνευθῶσιν εἰς τὸ πνεῦμα τὸ ἐπικρατέστερον τῆς ἐπικρατείας, τουτέστιν εἰς τοὺς πολλοὺς δήμους.

§117ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν Κ. Πετιμεζᾶν, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τοῦ δήμου Ἀθηνῶν, ὅτι ἐγὼ ἐπὶ τῆς ὑπουργείας του τῷ ὑπέβαλον ἕνα κατάλογον διὰ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἐπιτροπὴ ἐξελεγκτικὴ, καὶ τὸν παρεδέχθη· ἀλλ’ ἔπειτα φίλοι ἄλλοι ἀπὸ τὸ μακαρίτικο κόμμα τὸν ἠνάγκασαν νὰ τὸν ἀνακαλέσῃ.

§118ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτηρῶσι τὴν διαχείρισιν τοῦ Δημάρχου 12 ἄνδρες οἰκοκυραῖοι, μεγαλέμποροι καὶ μεγαλοκτηματίαι τῆς πρωτευούσης· τοῦτο δὲν ἦτον ἔννομον, ἀλλ’ ἦτο κατ’ ἀνάγκην, διότι δὲν εἶχον δημοτικὸν συμβούλιον, ἤθελον νὰ μεταχειρισθῶ τὰ πρόσωπα αὐτὰ πρὸς ἐξασφάλισιν περισσοτέραν τῶν δημοτικῶν συμβουλίων.

§119ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Οὐδεμίαν ἄλλην ἀπάντησιν νομίζω, ὅτι ὀφείλω νὰ κάμω πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, παρὰ μόνον μίαν διόρθωσιν· ὁ Κ. Πετιμεζᾶς λέγει, ὅτι δὲν δίδει προνομιακὸν δικαίωμα εἰς τὴν συνείδησιν τῶν Ἀθηναίων, νὰ ᾖναι ἡ συνείδησις αὐτοῦ αὐστηροτέρα, ἀφ’ ὅσον ἦτον εἰς ὅλον τὸ κράτος. Δὲν ἐννοεῖ ποῦ ὑπῆρχε τὸ αἴτιον τῆς διαφορᾶς ταύτης. Δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὴν αὐστηρότητα ἢ τὸ ἀνεκτικὸν τῆς τοιαύτης γνώμης· ὑπῆρχεν εἰς τὸν χαρακτῆρα τῶν πολιτῶν, οἵτινες συνεκρότουν ἕκαστον δημοτικὸν συμβούλιον καὶ εἰς τὰς πράξεις αὐτοῦ, καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ μοῦ ἀρνηθῇ, ὅτι μεταξὺ πλειόνων δημοτικῶν συμβουλίων μετὰ μίαν ἐπανάστασιν, ἠμποροῦν νὰ εὑρεθοῦν τινα ἐξ αὐτῶν λίαν ἐνοχοποιημένα, ἄλλα δὲ ὀλιγώτερον, καὶ ἄλλα ἐντὸς τοῦ καθήκοντός των. Ἰδοὺ λοιπὸν, διατὶ ἐθεώρησα ἐπιλήψιμον τὴν ἔκφρασιν περὶ δημοκοπίας, καὶ ἰδοὺ διὰ τὶ νομίζω, ὅτι ἡ ἀπάντησίς του δὲν ἀναιρεῖ τὴν ἰδέαν μου. Λέγω λοιπὸν, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον δὲν ἠδύνατο νὰ διαλύσῃ αὐτὰ τὰ δημοτικὰ συμβούλια, διότι δὲν ὑπῆρχον λόγοι περὶ διαλύσεως, καὶ ὅτι μόνον ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ἀξιοκατάκριτον, καὶ ἐν τῇ συνειδήσει μου εἶναι τοιοῦτον, διότι δὲν ἐτόλμησεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εἰσάξῃ αὐτὸς, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐντὸς τῆς ὑπηρεσίας, ψήφισμα περὶ ἀντικαταστάσεως τῶν τοιούτων συμβουλίων, ἅτινα ἡ ἐπανάστασις κατεδίκασεν εἰς ἀνυπαρξίαν, διότι τὸ ὑπουργεῖον ἦτο εἰς κατάστασιν νὰ φωτίσῃ τὴν Συνέλευσιν, καὶ μολαταῦτα δὲν ἦλθε νὰ λύσῃ τὰς δυσκολίας αὐτῆς, οὔτε κἂν ἀπὸ τὸ συμφέρον τοῦ τόπου, τῶν δήμων, τῆς τάξεως ἐκινήθη. Τώρα γεννᾶται τὸ ζήτημα, ἡ Συνέλευσις ἐντὸς τίνων ὁρίων πρέπει νὰ σκεφθῇ, καὶ ἐντὸς τίνων ὁρίων ν’ ἀποφασίσῃ; Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισεν ἤδη, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ ἀντικατάστασις τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηνῶν, καὶ ὅτι πρέπει αὐτὴ ἡ ἰδία ἀντικατάστασις νὰ γείνῃ καὶ εἰς τοὺς δήμους ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους συνέβη τὸ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον συνέβη καὶ εἰς Ἀθήνας. Ποῖα εἶναι τὰ αἴτια διὰ τὰ ὁποῖα κηρύττεται τὸ δημοτικὸν συμβούλιον πεπαυμένον καὶ κατηργημένον; Τὰ αἴτια ταῦτα δὲν εἶναι διατετυπωμένα· ἠγόρευσαν πολλοὶ περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀρκεῖ, διότι ἠγόρευσαν καὶ ὑπὲρ καὶ κατὰ, ἄλλοι ἐδέχθησαν τὰ μὲν, ἄλλοι τὰ δὲ, ὡς αἴτια, ἀλλὰ δὲν διετυπώθη τίποτε· ὥστε θὰ συμβῇ ἓν ἐκ τῶν δύο· ἢ ἡ Κυβέρνησις, ὁποιαδήποτε καὶ ἂν ᾖναι, φατριαστικῶς θὰ ἐκτελέσῃ αὐτὴν τὴν εὐρεῖαν δικαιοδοσίαν, τὴν ὁποίαν τῆς δίδομεν, ὑπὲρ τοῦ πολιτικοῦ της συμφέροντος, ἢ μὴ δυναμένη νὰ εὕρῃ τὰ στοιχεῖα διὰ ν’ ἀποφασίσῃ περὶ ἄλλων δημοτικῶν συμβουλίων, θ’ ἀφήσῃ πάλιν τὸν τόπον εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν, καὶ τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ ἔργον θέλει μείνει ἄνευ ἀποτελέσματος. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅ,τι γείνει διὰ τὰς Ἀθήνας, εἰς ποίους ἄλλους δήμους νὰ γείνῃ. Ὁρμώμενος, Κύριοι, ἀπὸ τὴν ἰδέαν, ὅτι ἀφορμὴν εἰς τὴν συζήτησιν τὴν σημερινὴν ἔδωκε τὸ ἑξῆς γεγονὸς, ὅτι δηλ. ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, Κύριος Λόντος, ἐπαρουσιάσθη ποτὲ εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ εἶπε· «Κύριοι, προβλέψατε τὸ ταχύτερον περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀθηνῶν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, διότι τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου καταστρέφονται·» ὁρμώμενος, λέγω, ἀπὸ τὴν ἰδέαν, ὅτι εἰς τὴν συζήτησίν μας τοῦτο ἔδωκε πρώτην ἀφορμὴν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ περιορίσωμεν τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα θέλομεν κάμει ῥητῶς εἰς ὅ,τι ἀπαιτεῖται, διὰ νὰ προληφθῶσι τοιαῦται ἀνάγκαι τῶν δήμων κατεπείγουσαι. Ἐνόμισα δὲ, ὅτι τὸ καθεστὼς δὲν πρέπει νὰ τὸ μεταβάλωμεν. Κατήργησεν ὁ λαὸς, ἢ μία φατρία, δημοτικὰ Συμβούλια, ἀλλ’ ἀφοῦ αὐτὰ συνῆλθον ἅπαξ καὶ πολλάκις, καὶ ἐξετέλεσαν καὶ ἐκτελοῦν τὸ καθῆκόν των, τίς ἡ ἀνάγκη νὰ ἔλθῃ ἡ Συνέλευσις σήμερον, καὶ νὰ εἴπῃ· Ἐπιτρέπω εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξετάσῃ ἐκ νέου ὅλην τὴν ἀλληλογραφίαν, τὴν γενομένην μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῶν δήμων αὐτῶν, καὶ νὰ εὕρῃ τίνα δημοτικὰ Συμβούλια μέχρι τῆς 18 Ὀκτωβρίου εἶχον καταργηθῆ ῥητῶς ἢ σιωπηρῶς, νὰ εὐρύνῃ τὴν δικαιοδοσίαν τῆς Κυβερνήσεως, ν’ ἀναξύσῃ τὰ πάθη, καὶ τοῦτο νὰ τὸ πράξῃ μετὰ παρέλευσιν τόσων μηνῶν, καθ’ οὓς ἡ Συνέλευσις καὶ ὁ λαὸς ἀνέχεται αὐτὰ τὰ δημοτικὰ Συμβούλια, καὶ εἰς τὴν παραμονὴν τῆς ἀντικαταστάσεως ὅλων τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν τοῦ Κράτους; Ἐθεώρησα λοιπὸν, ὅτι πρέπει τὸ καθεστὼς νὰ διατηρηθῇ, καὶ ποῦ μόνον νὰ προβλέψῃ ἡ Κυβέρνησις; Ἐκεῖ, ὅπου ὑπάρχει δημοτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἀπέχει διηνεκῶς, ἐπιμόνως καὶ συστηματικῶς νὰ ἐκπληρώσῃ τὰ καθήκοντα, τὰ ἀνατεθειμένα εἰς αὐτό. Ἐὰν ὑπάρχῃ πουθενὰ τοιοῦτον, περὶ αὐτοῦ νὰ προβλέψῃ ἡ Συνέλευσις.

§120ΤΙΝΕΣ. Δὲν ὑπάρχει.

§121ΕΤΕΡΟΙ. Ὑπάρχει.

§122ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶναι λυπηρὸν τῷ ὄντι, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν μᾶς συντρέχει εἰς αὐτὸ τὸ τόσον σπουδαῖον ζήτημα. Ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε δι’ ἑνὸς ὑπουργοῦ νὰ μᾶς φωτίσῃ, μολοντοῦτο, ἐὰν ἀποφασίσωμεν δι’ ἑνὸς γενικοῦ κανόνος, τὸν ὁποῖον ὡρίμως νὰ σκεφθῶμεν, πάλιν πιστεύω ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ προέλθῃ κανὲν κακόν. Ἐὰν ἓν δημοτικὸν συμβούλιον δὲν συνῆλθεν ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον, ἀρκετὰ παρατεταμένον χρόνον, εἰς τὴν πρότασίν μου ἔχω ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς 10 8βρίου, ἐὰν δὲν συνῆλθέ ποτε διὰ καμμίαν πρᾶξιν, ἢ δὲν συνῆλθε νὰ συντάξῃ προϋπολογισμὸν δημοτικὸν, λέγω, ὅτι τὸ τοιοῦτον δημοτικὸν συμβούλιον, δὲν συνῆλθεν, οὔτε συνεκαλέσθη, οὔτε διεμαρτυρήθη, διότι ἡ κοινὴ συνείδησις τὸ ἀπέκρουεν. Κατὰ συνέπειαν ὑπάρχει περίστασις νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς ὅλα τὰ δημοτικὰ συμβούλια, τὰ διατελοῦντα ὑπὸ τὸ κράτος αὐτῆς τῆς ἰδέας, τὸ μέτρον περὶ ἀντικαταστάσεως. Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Ἀθηνῶν εὑρίσκεται εἰς ἀμφοτέρας τὰς περιστάσεις, διότι οὔτε προϋπολογισμὸν συνέταξεν, οὔτε συνῆλθεν. Ὁ κανὼν δὲ οὗτος, ἐνῷ εἶναι ὀρθὸς, δὲν εὐκολύνει καὶ τὰς καταχρήσεις τῆς ἐξουσίας περὶ τὴν ἐφαρμογὴν, διότι πῶς θέλει εἰπεῖ, ὅτι ἓν δημοτικὸν συμβούλιον δὲν συνέταξε προϋπολογισμὸν, ἐνῷ συνέταξεν, ἢ ὅτι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον δὲν συνῆλθέ ποτε ἓν ἔτος, πῶς ἠμπορεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ εὕρῃ ἀποδείξεις, ὅτι συνῆλθεν, ἢ νὰ τὸ ἀποκρύψῃ;

§123ΤΙΝΕΣ. Ὅσων ἔληξεν ὁ καιρός.

§124ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀκούω ἤδη μοῦ φαίνεται, ὅτι εἶναι ἐκτὸς τοῦ προκειμένου.

§125ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§126ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω ὅμως, ὅτι καὶ ἂν χρειάζηται νὰ συζητηθῇ καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἡ καλλιτέρα λύσις θὰ ἦτο νὰ ἐξακολουθήσουν μέχρις οὗ μετὰ 3, 4, 5, 6 μῆνας ἀντικαταστήσωμεν ὅλας τὰς ἀρχάς. Διὰ τοῦτο ὑπεστήριξα αὐτὴν τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινα ἀπ’ ἀρχῆς, ὅτι τὰ δημοτικὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα ἐπὶ ἓν ἔτος δὲν συνῆλθον νὰ ἐκτελέσουν τὰ καθήκοντά των, ἢ δὲν συνῆλθον νὰ συντάξουν προϋπολογισμὸν δημοτικὸν, ὅτι αὐτὰ θεωροῦνται ὡς κατηργημένα σιωπηρῶς ὑπὸ τῆς ἐπαναστάσεως, καὶ περὶ αὐτῶν μόνον νὰ προβλέψῃ ἡ Συνέλευσις διὰ μιᾶς νομοθετικῆς πράξεως περὶ ἀντικαταστάσεως. Ἐπιφυλάττομαι νὰ ὁμιλήσω ἔπειτα, πῶς νὰ γείνῃ ἡ ἀντικατάστασις· διότι ἀποκρούω τὴν ἰδέαν τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῆς· θέλω νὰ προβλέψω μόνον περὶ τῆς κατεπειγούσης ἀνάγκης· διότι τὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ παρέλθῃ μέχρι τῆς ἀντικαταστάσεως, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ᾖναι συντομώτατον.

§127ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ ΚΑΙ ΖΑΪΜΗΣ. Εἴμεθα λοιπὸν σύμφωνοι.

§128ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἐφωτίσθη. Τὸ ζήτημα τὸ συζητηθὲν εἶναι, ἐπὶ ποίων δημοτικῶν συμβουλίων, ἢ ἐπὶ ποίας κατηγορίας δημοτικῶν συμβουλίων θέλει ἐπεκτανθῆ ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐπιψηφίσωμεν ὡς πρὸς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Ἀθηναίων.

§130ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι εἶναι λελυμένον, καὶ ζητῶ τὸν λόγον (θόρυβος).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, δύο προτάσεις ὑπεβλήθησαν, ἡ πρώτη τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ, λέγοντος· «Πᾶν δημοτικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον δὲν συνῆλθεν ἀπὸ τῆς 11 Ὀκτωβρίου 62 μέχρι τῆς σήμερον θεωρεῖται ὡς διαλελυμένον».

§132ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐννοεῖται, ὅτι δὲν ἐννοῶ τὰ δημοτικὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα δὲν συνῆλθον ἕνεκα ἀνεξαρτήτων τῆς θελήσεώς των λόγων, καὶ ἐξηγοῦμαι· λόγου χάριν, ὅπου ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν ἠλαττώθη ἕνεκα θανάτου, ἐκεῖ δὲν εὑρισκόμεθα εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν· διότι ἐκεῖ, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ θέσωμεν τοὺς δήμους αὐτοὺς εἰς νέους ἐκλογικοὺς ἀγῶνας, ἀλλὰ νὰ κάμωμεν μίαν ἀπόφασιν, νὰ ἔλθουν τὰ παραπληρωματικὰ ἢ τὰ ἐπιλαχόντα μέλη.

§133ΖΕΡΒΑΣ. Ὁ Κ. Πετιμεζᾶς ὑποθέτει, ὅτι συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐλλειπὲς κατὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀτόμων, δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ διαλελυμένον. Ἐγὼ λέγω τοὐναντίον νὰ ληφθῇ ὡς γενικὴ ἀρχὴ, πᾶν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον δὲν συνῆλθεν ὁπωσδήποτε, νὰ θεωρῆται διαλελυμένον (θόρυβος).

§134ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν παρατήρησιν, Κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Πετιμεζᾶ, παρακαλῶ· δημοτικὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα δὲν προσεκλήθησαν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν, θεωροῦνται ὡς καταλελυμένα;

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτοδικαίως συνέρχονται. Λοιπὸν πρώτη πρότασις.

§136ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κ. Πρόεδρε, συμφωνῶ πληρέστατα διὰ τὰ δημοτικὰ συμβούλια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν συνῆλθον, δι’ οὓς λόγους ὁ προαγορεύσας, Κ. πληρεξούσιος Μεσολογγίου, ἀνέφερεν, ἀλλ’ ἀνήκω εἰς μίαν ἐπαρχίαν, τῆς ὁποίας τὰ δημοτικὰ συμβούλια δὲν συνῆλθον μέχρι σήμερον, ἕνεκα τῶν περιστάσεων, εἰς ἃς εὑρίσκονται ἡ ἐπαρχία· αἱ περιστάσεις εἶναι γνωσταί· Κύριε Πρόεδρε, δημόσιος ἀσφάλεια δὲν ὑφίσταται, οἱ ἄνθρωποι δὲν τολμοῦν νὰ μεταβῶσιν ἀπὸ χώρας εἰς χώραν, διὰ τοῦτο, Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ προφυλάξωμεν πᾶσαν κατάχρησιν, θὰ παρακαλέσω τὸν πληρεξούσιον Καλαβρύτων νὰ θέση μίαν προθεσμίαν μέχρι τέλους Μαρτίου ἢ μέχρι τέλους φεβρουαρίου νὰ συγκαλεσθοῦν τὰ δημοτικὰ συμβούλια· ὅπου δὲ δὲν συνέλθουν, ἐκεῖ νὰ θεωρῶνται ὡς καταλελυμένα.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει ἡ Συνέλευσις νὰ κηρύξῃ περαιωμένην τὴν συζήτησιν· οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Πρώτη πρότασις εἶναι ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Πετιμεζᾶ. «Τὰ δημοτικὰ συμβούλια, ἅτινα δὲν συνῆλθον εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριον 1862 μέχρι σήμερον, θεωροῦνται ὡς καταλελυμένα· δὲν ὑπάγονται δὲ εἰς τὴν κατηγορίαν ταύτην τὰ ἕνεκα ἐλλείψεως νομίμου ἀριθμοῦ μελῶν δημοτικὰ συμβούλια μὴ συνελθόντα.» Δευτέρα πρότασις τοῦ Κ. Δεληγεώργη. «Τὰ δημοτικὰ συμβούλια, ὅσα μετὰ τὴν 11 Ὀκτωβρίου 1862 δὲν συνῆλθον, ὅπως συντάξωσι δημοτικὸν προϋπολογισμὸν, ἢ οὐδόλως ἐπὶ ἓν ὁλόκληρον ἔτος, θεωροῦνται ὡς ἐπὶ τῆς ἐπαναστάσεως καταργηθέντα.»

§138ΠΟΛΛΟΙ. Μέχρι σήμερον.

§139ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐννοῶ, ὅτι αὐτὸς ὁ κανὼν θ’ ἀποφασίσῃ, ποῖα συμβούλια ὁμοιάζουν μὲ τὸ τῶν Ἀθηνῶν, διότι περὶ τούτου πρόκειται. Τὸ δὲ τῶν Ἀθηνῶν εἶναι πλέον κατηργημένον.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑτέρα πρότασις εἶναι, ὅτι «Θεωροῦνται καταλελυμένα ἐπίσης τὰ δημοτικὰ συμβούλια τῶν δήμων, τῶν ὁποίων οἱ δήμαρχοι κατελύθησαν ὑπὸ τοῦ λαοῦ.»

§141ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ὄχι, ὄχι· (θόρυβος).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Μίληση εἶναι ἡ ἑξῆς· «Τὰ μετὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 8βρίου ὑπὸ τοῦ λαοῦ καταλυθέντα ......»

§143ΜΙΛΗΣΗΣ. Προσθέτω εἰς τὴν κατηγορίαν καὶ τὰ διὰ πράξεως ῥητῆς τοῦ λαοῦ καταργηθέντα.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν «Τὰ μετὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 8βρίου ὑπὸ τοῦ λαοῦ διὰ πράξεως ῥητῆς καταλυθέντα, ἢ μετ’ αὐτὴν, ἐπὶ 6 τοὐλάχιστον μῆνας ἀπὸ τῶν ἔργων αὑτῶν ἀποσχόντα μέχρι σήμερον, δημοτικὰ συμβούλια τοῦ Κράτους, θεωροῦνται κατηργημένα μετὰ τῶν προϊσταμένων αὐτῶν δημάρχων.» Ἡ πρώτη πρότασις, Κύριοι, ὡς εἴπομεν, εἶναι ἡ τοῦ Κυρίου Πετιμεζᾶ, ἔχει ὡς ἀκολούθως· «Τὰ δημοτικὰ συμβούλια, ἅτινα δὲν συνῆλθον εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των ἀπὸ τὸν 8βριον τοῦ 1862 μέχρι σήμερον, θεωροῦνται ὡς καταλελυμένα· δὲν ὑπάγονται δὲ εἰς τὴν κατηγορίαν ταύτην τὰ ἕνεκα ἐλλείψεως μελῶν δημοτικὰ συμβούλια μὴ συνελθόντα.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἡ ἑτέρα πρότασις θέλει νὰ ἐπεκτανθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως καὶ εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια, τῶν ὁποίων οἱ δήμαρχοι κατελύθησαν ἀπὸ τῆς 5 8βρίου μέχρι τέλους τοῦ ἰδίου μηνός.

§145ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐγένετο περὶ αὐτοῦ συζήτησις.

§146ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ ψηφισθῇ.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει ἡ Συνέλευσις νὰ θέσῃ εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα αὐτό; Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ ἐγερθῶσι.

§148ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐνοήσαμεν.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρέπει, Κύριοι, νὰ μεταβάλλωμεν κατὰ πᾶσαν στιγμὴν τὰ ζητήματα, διότι τότε δὲν θὰ φθάσωμεν εἰς κἀνέν ἀποτέλεσμα. Ἡ συζήτησις περιεστράφη, καθόσον ἀποβλέπει τὰ δημοτικὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα δὲν συνῆλθον.

§150ΠΟΛΛΟΙ. Καὶ τὰ καταλελυμένα.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλοι οἱ ἀγορεύσαντες εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ θεωρηθῶσι διαλελυμένα τὰ μὴ συνελθόντα δημοτικὰ συμβούλια, περὶ αὐτῶν λοιπὸν πρόκειται.

§152ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον πρόκειται ἡ Συνέλευσις νὰ λάβῃ εἰς ποῖα δημοτικὰ συμβούλια θὰ ἐφαρμοσθῇ; Ἔρχεται μία πρότασις καὶ σᾶς λέγει, ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁμοιάζουν μὲ τὸ συμβούλιον τῶν Ἀθηνῶν. Ἑτέρα πρότασις δὲ λέγει, ὄχι εἰς αὐτὰ μόνον ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προβλέπει ἡ πρότασις αὐτή.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοιαύτη πρότασις μεταβάλλει τὸν νόμον· πρόκειται περὶ νόμου, ὁ ὁποῖος νὰ προνοήσῃ περὶ τῶν δημοτικῶν συμβουλίων τῶν μὴ ὑπαρχόντων.

§154ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Καὶ αὐτὰ δὲν ὑπάρχουν.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν δὲν συνῆλθον καὶ αὐτὰ δὲν ὑπάρχουν· ζητῶ τὴν ψῆφον τῆς Συνελεύσεως· οἱ θεωροῦντες, ὅτι πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις αὕτη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα τόρα καθόσον ἀποβλέπει τοὺς λόγους τῆς ἐκλογῆς.

§156ΕΠ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριοι, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, κατὰ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Συνέλευσις, ὁ ἀριθμὸς τῶν δημοτικῶν συμβουλίων ἔσεται λίαν σμικρός· εἶναι τὸ τῶν Ἀθηνῶν μόνον καὶ 2, 3 ἀκόμη· ἂν δὲν ἀπατῶμαι εἰς τοῦτο, τότε μὲ ὅλον τὸ θάῤῥος ὑποστηρίζω τὴν γνώμην τοῦ νὰ ἀπέχωμεν νὰ ψηφίσωμεν νόμον ἐκλογῆς. Δύο μεγάλα ἀτοπήματα θέλουσι συμβῆ, πρῶτον θέλομεν καλέσει τὸν λαὸν εἰς ἐκλογήν, καὶ ἑπομένως θέλομεν ἀναξύσει τὰ πάθη τὰ πολιτικὰ, τὰ πάθη τὰ ἐπιτόπια· θέλομεν ἐκθέσει τοὺς ἐξασκοῦντας εἰς τοὺς δήμους ἐπιῤῥοὴν εἰς ἔξοδα καὶ δαπάνας· θέλομεν συστήσει ἀρχὰς, αἱ ὁποῖαι θέλουσιν εἶσθαι ὅλως πρόσκαιροι, ὅπερ δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμέν ποτε, διότι διὰ προσωρινὴν ἀρχὴν οἱ καλοὶ θέλουσιν ἀπέχει καὶ οἱ ἐνάρετοι ὅταν πρόκειται μάλιστα νὰ θυσιάσωσι καὶ ἐξοδευθῶσι· δεύτερον ἡ ἀρχὴ, ἡ ὁποία προσωρινῶς συνιστᾶται, δὲν θὰ ἀναπτύξῃ τὸν ζῆλον, τὸν ὁποῖον ὀφείλει νὰ ἀναπτύξῃ, διοικοῦσα τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου. Νομίζω, ὅτι κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς ἀντικαταστάσεως ὅλων τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν τοῦ τόπου δὲν πρέπει νὰ ἐπαναλάβωμεν τὰς ἐκλογὰς, καὶ προσθέτω, ὅτι δὲν πρέπει ἡ Συνέλευσις ἐπιπολαίως σκεπτομένη καὶ ἀναγκαζομένη ἀπὸ τὴν ἀνάγκην τὴν μεγάλην, ἡ ὁποία τὴν βιάζει νὰ ἀποφασίσῃ, νὰ παραδεχθῇ ἀρχὰς, τὰς ὁποίας αὐτὴ ἡ ἰδία ἀποκρούει. Ἤκουσα τὰς διαφόρους συζητήσεις ἐπὶ τῶν ἀρχῶν, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ, ἀλλ’ ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ εἴπω, ὅτι ὅλαι αἱ ἀρχαὶ ἦσαν σόλοικοι, εἴτε διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὰς ὑποστηρίζουν, δὲν ἔχουν ὀρθὴν ἰδέαν περὶ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, εἴτε διότι ἠναγκάζοντο νὰ παραδεχθῶσι τοιαύτας. Ἐκτὸς τούτου, Κύριοι, δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν, ὅτι κατὰ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν, δὲν πρόκειται καὶ περὶ ἀντικαταστάσεως τῶν δημάρχων, οὕτως ἐξηγῶ ἐγὼ τὴν ἀπόφασιν, ἀλλὰ περὶ τῆς ἀντικαταστάσεως μόνον τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, καὶ ἑπομένως ἐλαττοῦται σπουδαίως ἡ ἀνάγκη νέας ἐκλογῆς. Ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, Κύριοι, κατεκρίθη ἀπὸ ἕνα τῶν συναδέλφων μας· δὲν θέλω νὰ ἔλθω εἰς ὑποστήριξιν αὐτῆς, διότι παρετήρησα, ὅτι μᾶλλον ἀπὸ λόγους μὴ ἀγνώστους εἰς ἐμὲ, πάντοτε ὅμως λόγους, τοὺς ὁποίους δὲν θὰ τολμήσῃ νὰ εἴπῃ δημοσίᾳ, ἔφθασεν εἰς αὐτὴν τὴν ἐπίκρισιν· τόσον περισσότερον, καθόσον κἀνὲν ἐξ ἐκείνων τῶν ἐλαττωμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπέδωκεν εἰς τὴν πρότασίν μου, δὲν εὑρίσκονται ἐν αὐτῇ, οὔτε εἰς ἐμὲ αὐτὸν, οὔτε εἰς τὰς ἀρχάς μου· ἀλλὰ καὶ ἐξεπλάγην, ὅταν τὸν ἤκουσα νὰ ἐπικρίνῃ τὴν πρότασίν μου, τὴν ὁποίαν εἰς μίαν τῶν προηγουμένων ἀγορεύσεών του ἦλθεν ἐπίτηδες εἰς τὸ βῆμα νὰ τὴν ὑποστηρίξῃ καὶ τὴν ὑπεστήριξεν.

§157ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβές. Περὶ τῆς προτάσεώς σας εἶχον, θὰ ἔχω πάντοτε μίαν γνώμην ὅτι δὲν εἶναι σπουδαία.

§158ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μετ’ ὀλίγον καιρὸν θέλει ἔλθει τὸ ζήτημα τοῦ δημοτικοῦ νόμου, καὶ τότε δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν τὰς ἀρχὰς περὶ δημοτικῶν ἐλευθεριῶν· σήμερον ὅμως θέλω περιορισθῆ ὡς πρὸς τὸ προκείμενον. Ἐγὼ, Κύριοι, σᾶς λέγω, ὅτι τὰ ἐπαρχιακὰ συμβούλια δύνανται νὰ ἀντιπροσωπεύσουν τὰ δημοτικὰ ὅταν ὑπάρχῃ κατεπείγουσα ἀνάγκη, καὶ ὅταν πρόκειται περὶ χρόνου συντομωτάτου. Δὲν ἀρνεῖται κανεὶς, ὅτι τὰ ἐπαρχιακὰ συμβούλια δὲν δύνανται νὰ ᾖναι ἓν καὶ τὸ αὐτὸ μὲ τὰ δημοτικά· ἀλλὰ ποῖαι εἶναι αἱ ἀπόλυτοι ἀνάγκαι τοῦ δήμου, αἱ ὁποῖαι θὰ παρουσιασθῶσιν εἰς διάστημα 2 ἢ 3 μηνῶν; ἔχει ἀνάγκην νὰ διορίσῃ δικηγόρον· λέγω λοιπὸν ὅτι ὡς πρὸς τοῦτο δύναται νὰ τὸν διορίσῃ τὸ ἐπαρχιακὸν συμβούλιον· ἀπαιτεῖται μία ἐπισκευὴ καὶ ἓν κατάστημα τοῦ δήμου, τὸ ἐπαρχιακὸν συμβούλιον δύναται νὰ τὴν διατάξῃ· πρόκειται περὶ ἑτέρων πραγμάτων τῆς καθημερινῆς ὑπηρεσίας, ἂς ἀποφασίσῃ τὸ ἐπαρχιακὸν συμβούλιον· δὲν δίδει ἡ πρότασις τὸ δικαίωμα εἰς τὸ ἐπαρχιακὸν συμβούλιον νὰ ψηφίσῃ φόρους, δὲν τοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ δεχθῇ τὴν λογοδοσίαν τοῦ δημάρχου ἢ ἑτέρου διαχειριστοῦ δημοτικῆς περιουσίας, δὲν τοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ ὑποθήκας εἰς τὰ κτήματα τοῦ δήμου, νὰ ἀγοράσῃ ἀκίνητα, οὐδεμίαν ἐκ τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι θεωροῦνται σπουδαῖαι· τὸ ἐπαρχιακὸν συμβούλιον ἐθεωρήθη ἀπὸ ἐμὲ ὡς καταλληλότερον σήμερον, ὅπου δὲν ὑπάρχει συμβούλιον δημοτικὸν, διὰ νὰ ἀντιπροσωπεύσῃ τὰ δημοτικὰ συμφέροντα. Καὶ πρὸς τοῦτο, Κύριοι, σᾶς ἐνθυμίζω τὸν σκοπὸν τῆς συστάσεως τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου, ὅστις εἶναι ἡ ἐπιτήρησις καὶ ἐπίβλεψις καὶ ὁ κανονισμὸς τῶν δημοτικῶν συμφερόντων. Ἔτι δὲ σᾶς ἐνθυμίζω τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου, ὅστις ἀποδεικνύει πόση συγγένεια ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ δημοτικοῦ καὶ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου, διότι ἐκλέγεται ἀπὸ τὸν δῆμον. Ὥστε καὶ ἡ γέννησις τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου εἶναι δημοτικὴ καὶ ὁ προορισμός του. Ἀλλὰ πρῶτον, Κύριοι, σᾶς ἐρωτῶ, πόσος καιρὸς χρειάζεται νὰ γείνῃ μία ἐκλογή; ἀπὸ δὲ τὴν ἀπάντησίν σας θέλει πληροφορηθῆτε, ὅτι ματαίως συντάττετε νέον νόμον ἐκλογῶν, διότι, ἂν μετὰ τρεῖς μῆνας θὰ κάμητε γενικὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς, νέας ἀρχὰς πιθανὸν ἕως τότε νὰ μὴν ἔχετε, διότι διὰ τῶν ἐνστάσεων καὶ τῶν ἀκυρώσεων δύναται νὰ παραταθῇ περισσότερον ἡ ἐκλογὴ, παρ’ ὅ,τι θὰ διαρκέσῃ ἡ προσωρινότης· καὶ μάλιστα, ἂν παραδεχθῶμεν τὴν γνώμην τινῶν, οἱ ὁποῖοι προτείνουν νέους ἐκλογικοὺς καταλόγους, σύστημα εὐρείας ἐξελέγξεως τῶν καταλόγων, δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ τύχωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν· ὁ δῆμος θὰ ἐξακολουθῇ νὰ στερῆται τῶν μέσων τοῦ νὰ διοικηθῇ, καὶ μετὰ τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον θὰ ψηφίσωμεν, ὁ δῆμος θὰ διοικῆται μὲ τὸν ἴδιον προϋπολογισμὸν, μὲ τὸν ὁποῖον καὶ ἕως τώρα, μόλον ὅτι θὰ ψηφίσωμεν νέον νόμον, ζητοῦντες νὰ ἔχωμεν ὡς ἀποτέλεσμα ἕνα νέον προϋπολογισμόν· ὅθεν ματαίως ἀγωνίζεσθε. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι τὴν προσωρινότητα πρέπει νὰ τὴν συντάμωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον, καὶ εἰς τὴν πρότασίν μου προσδιώρισα ὡς τέρμα τοὺς τρεῖς μῆνας· ἐθεώρησα, ὅτι ἡ παροῦσα κατάστασις τῆς δημοτικῆς διοικήσεως δὲν πρέπει νὰ παραταθῇ πέραν τῶν 3 μηνῶν, διότι ἄλλως εἶναι περιττὸν νὰ ψηφίσωμεν νόμον. Ὅλοι γνωρίζετε, εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκονται αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ, ἄλλας κατήργησεν ὁ λαὸς, ἄλλας αἱ φατρίαι, ἄλλας αἱ κυβερνήσεις, δὲν διατηροῦνται εἰμὴ αἱ παλαιαὶ, αἱ ὁποῖαι κατάγονται ἀπὸ σύστημα ἐκλογῆς, τὸ ὁποῖον τὰς καθίστα ἀμέσως ἢ ἐμμέσως νόθους· καὶ ἂν ᾖναι ἀληθὲς, ὅτι ἡ βάσις τῆς ἐλευθερίας τῆς συνταγματικῆς καὶ ἡ κρηπὶς εἶναι αἱ δημοτικαὶ ἐλευθερίαι, πρῶτον καθῆκον τῆς Συνελεύσεως εἶναι νὰ ἀποφασίσωμεν περὶ τῶν δημοτικῶν ἐλευθεριῶν· καὶ συγχρόνως νὰ φροντίσωμεν διὰ τὴν ταχεῖαν ἀντικατάστασιν· διότι ἄνευ τῆς ἀντικαταστάσεως δὲν θὰ ὑπάρχῃ καλὴ διοίκησις· διὰ τοῦτο, διότι θεωρῶ, ὅτι τὸ διάστημα τῆς προσωρινότητος πρέπει νὰ ᾖναι σύντομον, διότι θεωρῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ ἔχῃ μέλημα πρώτιστον τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς, καὶ ὅτι ἄνευ νομοθετήσεως καλῶν ἐκλογῶν, δὲν θὰ φθάσωμεν εἰς τὸν σκοπὸν, προτείνω νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἔφερον.

§159ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, βλέπετε, ὅτι τὰ ὑπὸ συζήτησιν νομοθετήματα εἶναι νομοθετήματα, εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔλθωμεν νὰ συμπληρώσωμεν ὅ,τι ἐλλείπει, ὅ,τι κατεστράφη, ὅ,τι ἐνετράπη ἐκ τῆς μεταβολῆς. Ὅλαι αἱ ὑποβληθεῖσαι προτάσεις, Κύριοι, ἀποβλέπουσι μίαν ἐνέργειαν ἐκλογῆς, πλὴν τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Δεληγεώργη, ὁ ὁποῖος παραδέχεται, ὅτι εἰς τοὺς δήμους αὐτοὺς, εἰς τοὺς ὁποίους ἐλλείπουσι τὰ δημοτικὰ συμβούλια, νὰ ἔλθωσιν εἰς ἀναπλήρωσιν τὰ ἐπαρχιακά. Ὁ Κ. Δεληγεώργης ἀναχωρεῖ ἀπὸ τὴν αὐτὴν ἰδέαν καὶ ἀρχὴν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν καὶ ἐγώ· τοῦ νὰ ἀναπληρώσωμεν μίαν ἀνάγκην χωρὶς νὰ θέσωμεν τοὺς δήμους εἰς περισπασμὸν καὶ εἰς ἐκλογάς· τὴν πρότασιν ὅμως ταύτην ἤθελον τὴν παραδεχθῆ, ἂν ἐγνώριζα ἐκ τῆς πείρας, ὅτι τὰ ἐπαρχιακὰ συμβούλια δύνανται νὰ ἀναπληρώσωσι τὰ δημοτικά· καθόσον δὲν δύνανται νὰ γνωρίζωσι τὰς ἀνάγκας τῶν δήμων, δὲν εἶναι οἱ ἁρμόδιοι κριταὶ καὶ σύμβουλοι εἰς καμμίαν περίστασιν, ἔστω καὶ τὴν ἐλαχίστην, ἡ ὁποία ἤθελε παρουσιασθῆ εἰς μίαν δημοτικὴν ἀνάγκην. Ἀλλ’ ἔρχομαι τώρα ὡς πρὸς ὅλων τὰς προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, καὶ εὑρίσκω, ὅτι πᾶσαι δὲν ἔρχονται μὲ τὸν σκοπὸν νὰ ἀναπληρώσωσι τὴν ἀνάγκην, ἡ ὁποία παρουσιάζεται, ἀλλ’ ἔρχονται, κύριοι, νὰ καθιερώσωσιν ἕνα νόμον γενικὸν περὶ ὅλων τῶν δημοτικῶν συμβουλίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὑπάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν, εἰς ἣν καὶ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Ἀθηνῶν. Τί μᾶς λείπεται εἰς τὸν δῆμον τῶν Ἀθηνῶν; μᾶς λείπουν οἱ σύμβουλοι, πρέπει λοιπὸν εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν νὰ σκεφθῶμεν πῶς νὰ τοὺς ἀναπληρώσωμεν, καὶ οὐχὶ νὰ ἐρχώμεθα εἰς ἀνανέωσιν. Ἀπὸ τοὺς δήμους αὐτοὺς λείπει μόνον ἡ συμβουλευτικὴ ἀρχὴ, οὐχὶ δὲ καὶ ἡ ἐκτελεστική. Βλέπετε, ὅτι ὁ σκοπὸς, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ὁρμῶνται ὅλαι αἱ προτάσεις, δὲν εἶναι ἡ ἀνάγκη, ἀλλ’ ἄλλος ὁ σκοπὸς, διότι δὲν ἔρχονται νὰ ἀναπληρώσωσι τὴν ἀνάγκην, ἡ ὁποία παρουσιάζεται. Κατὰ συνέπειαν, Κύριοι, σᾶς λέγω, ἐπειδὴ λέγετε, ὅτι θέλετε νὰ κάμετε ἕνα εἰδικὸν νόμον καὶ εὐσπευσμένον διὰ τὴν ἀνάγκην, πρέπει νὰ συλλογισθῶμεν πληρέστατα τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον ἐρχόμεθα νὰ νομοθετήσωμεν, νὰ ἀναπληρώσωμεν τὸν ἐλλείποντα νόμον, χωρὶς νὰ θέσωμεν τὸ ζήτημα τῶν δήμων, διότι εἰς τὰς ἐκλογὰς θὰ ἔχωμεν πάλιν τοὺς διαπληκτισμούς. Ὅτι δὲ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ Κ. Καλὸς, δὲν τὸ ἐσυλλογίζετο ὅταν ἔφερεν αὐτὸν τὸν νόμον, ἀπόδειξις εἶναι ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ μᾶς εἶπεν ὅτι ὁ εἰδικὸς αὐτὸς νόμος ἔρχεται νὰ ἀναπληρώσῃ μίαν ἀνάγκην 2 μηνῶν. Λοιπὸν αὐτὸς ὁ Δήμαρχος, ὁ ὑπάρχων, τοὺς 2 μῆνας δύναται νὰ ὑπηρετήσῃ· ἂν συμβῇ νὰ ἀποθάνῃ, τότε ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι πρέπει νὰ κάμωμεν ἐκλογὰς καὶ δημάρχου καὶ παρέδρων. Ἀλλὰ, κύριοι, ἴσως, καθὼς βλέπω τὸ πνεῦμα τῆς Συνελεύσεως, θὰ παραδεχθῆτε τὴν ἀρχὴν τοῦ νὰ μὴ γείνῃ ἐκλογὴ διὰ νὰ ἀναπληρώσῃ τὰ ἐλλείποντα δημοτ. συμβούλια, καὶ δὲν παραδεχθῆτε τὴν ἀρχὴν τοῦ Κ. Δελιγεώργη, τοῦ νὰ ἀναπληρώσῃ τὰ δημοτ. συμβούλια ἀπὸ τὰ ἐπαρχιακά· εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν πῶς πρέπει νὰ ἐνεργηθῇ ἡ ἐκλογή; Τίς ἡ ἀνάγκη νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν αὐτὰς τὰς ἀλλεπαλλήλους προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἔφερον ἕνα κυκεῶνα εἰς τὴν συζήτησιν, καὶ δὲν δύναταί τις νὰ τὰς ἀκολουθήσῃ διὰ νὰ βγάλῃ ἓν συμπέρασμα; Λέγετε ὅτι θέλομεν νὰ καταστρέψωμεν τὴν βάσιν τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἥτις εἶναι τὸ τίμημα, πολὺ καλὰ, εἶμαι σύμφωνος. Ἀλλ’ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν τί ἔχετε νὰ κάμετε; Ὅταν ὁ δημοτικὸς νόμος ἦναι ἐν ἰσχύϊ, ἐννοεῖται, διαγράφεται τὸ ἄρθρον 62, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὸ τίμημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχῃ ἕκαστος ψηφοφόρος διὰ νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐκλογήν· καὶ ἑπομένως ἔχετε τὸ ἄρθρον 13 τοῦ δημ. Νόμου, τὸ ὁποῖον διαγράφει ποῖοι εἶναι οἱ δημόται, οἱ ὁποῖοι ἔχουν κεκτημένον τὸ δικαίωμα τοῦ ψηφοφόρου, χωρὶς νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν νὰ συνδυάσητε τὸ ἄρθρον 62 μὲ τὸ 13, καὶ ἰδοὺ ὅτι εὑρίσκεσθε εἰς τὴν βάσιν τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον θέλει νὰ καθιερώσῃ ἡ Συνέλευσις ὡς πρὸς τὰς ἐκλογάς. Τὰ νομοθετήματα, Κύριοι, αὐτὰ, καθὼς εἴπατε, προεκλήθησαν ἀπὸ μίαν ἀνάγκην, καὶ αὐτὴν τὴν ἀνάγκην ἤλθατε νὰ θεραπεύσητε· ἀλλ’ ἀφοῦ τὴν θεραπεύετε τὴν ἀνάγκην αὐτὴν μόνον ἐκ τῆς διαγραφῆς τοῦ ἄρθρου 62 τοῦ δημοτικοῦ Νόμου, τίς ἡ ἀνάγκη νὰ ἔλθωμεν νὰ συζητήσωμεν διαφόρους προτάσεις, τὰς ὁποίας διάφοροι πληρεξούσιοι μᾶς παρουσίασαν; Ἀλλὰ θὰ γεννηθῇ τοῦτο τὸ ζήτημα. Ἐπειδὴ δὲν ἔχομεν δημοτικὸν συμβούλιον, καὶ ἐπειδὴ ὁ δημοτικὸς Νόμος ὁρίζει, ὅτι τὴν ἐκλογὴν διεξάγει ὁ δήμαρχος ὡς δημαιρεσιάρχης, μετὰ δύο δημοτικῶν συμβούλων, χρησιμευόντων ὡς ἐπιτροπὴ, κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς, τί θὰ κάμωμεν εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν; Ἔχομεν τὸν Δήμαρχον, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἔχομεν δημοτικὸν συμβούλιον, τὸ ἓν τῶν μελῶν ἀναπληροῖ ὁ εἰρηνοδίκης, τὸ δὲ ἕτερον ὁ γεροντότερος τῶν ἱερέων τῆς πρωτευούσης τοῦ Δήμου, καὶ ἰδοὺ ὅτι ἔχομεν καὶ τὴν ἐπιτροπήν. Ἐρχόμεθα τώρα ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ καταλόγου, τὸ ὁποῖον συνεζήτησεν ἐπὶ τοσοῦτον ὁ Κ. Καλὸς, καὶ διάφοροι ἐπαρουσίασαν διάφορα σχέδια. Ὁ Κ. Καλὸς λέγει, ὅτι πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ἐκ τοῦ δημαιρεσιακοῦ καταλόγου τῆς πρωτευούσης 500, τοὺς ἔχοντας δηλ. τὸ μεγαλύτερον τίμημα, ἐκ τοῦ καταλόγου τοῦ 61· ὁ Κ. Καλὸς, ὅστις ἀγορεύσας κατὰ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηνῶν, σᾶς εἶπεν ὅτι, αὐτοὶ οἱ σύμβουλοι εἶναι προϊὸν καὶ ἀποτέλεσμα μιᾶς κακῆς ἐκλογῆς, ἑνὸς πλαστογεγραμμένου καταλόγου......

§160ΚΑΛΟΣ. Ὄχι δὲν εἶπον αὐτό.

§161ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τέλος πάντων, ὁ Κ. Καλὸς εἶπεν, ὅτι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον προέρχεται ἀπὸ πηγὴν κακὴν, καὶ αὕτη εἶναι ὁ δημαιρεσιακὸς κατάλογος· ἄρα λοιπὸν ὅταν τὸ ἀποτέλεσμα τὸ προερχόμενον ἐκ τῆς κακῆς πηγῆς καταδικάζει ὁ Κ. Καλὸς, πῶς αὐτὴν τὴν πηγὴν θέλει νὰ τὴν θεωρήσῃ ὡς καλήν;

§162ΚΑΛΟΣ. Δὲν εἶπα αὐτό.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, Κύριοι.

§164ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τουτέστιν, ὅταν ὁ Κ. Καλὸς θεωρῇ τὸ ὕδωρ τὸ ἐξερχόμενον ἀπὸ τῆς πηγῆς ὡς θολὸν, πῶς ἔπειτα θεωρεῖ τὴν πηγὴν ὡς καλῶς ἔχουσαν;

§165ΚΑΛΟΣ. Διαστρέφετε τὰ πράγματα.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, Κ. Καλὲ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§167ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀλλ’ ὁ Κ. Καλὸς σᾶς εἶπεν, ὅτι αὐτὴ ἡ ἐκλογὴ εἶναι προσωρινὴ, ἓν μέτρον προσωρινὸν, καὶ δὲν πρέπει νὰ φέρητε τὸν λαὸν ὁλόκληρον εἰς μίαν ἐκλογὴν προσωρινὴν, διότι ὁ λαὸς αὐτὸς δὲν ἔχει ἀνατροφὴν, σᾶς εἶπεν. Ἀπορῶ μὲ τὸν Κ. Καλόν. Προχθὲς μὲν, ὅτε ἐγίνετο λόγος περὶ τῆς ὀχλαγωγίας, ἐπεκαλεῖτο τὴν ἐκτίμησιν τοῦ λαοῦ, σήμερον δὲ, ὅτε πρόκειται νὰ ψηφοφορήσῃ, σᾶς λέγει ὁ Κ. Καλὸς, ὅτι δὲν ἔχει τὴν δέουσαν ἀνατροφήν.

§168ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω, Κ. Πετιμεζᾶ, ὅτι ἐξέβης τοῦ προκειμένου· εἴπομεν νὰ συζητήσωμεν, δι’ ἐκλογῆς θὰ γείνῃ ἢ δι’ ἄλλου τρόπου ἡ ἀντικατάστασις;

§169ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ἀντικρούω, ὅσα εἶπεν ὁ Κ. Καλὸς πρὸ 3 ἡμερῶν. Εἶπα, ὅτι ὁμιλῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, καθ’ ἣν περίστασιν δὲν ἤθελε παραδεχθῆ τὴν πρότασίν σας, Κ. Δεληγεώργη.

§170ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Τί λέγεις περὶ αὐτοῦ τοῦ συστήματος;

§171ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶπα, ὅτι εἶμαι κατά. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἐκτὸς τούτου ἡ πρότασις τοῦ Κ. Καλοῦ, καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ δικαίου δὲν ἠμπορεῖ νὰ στηριχθῇ· διότι ὁ Κ. Καλὸς παραδέχεται νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν ἐκλογικὴν Συνέλευσιν οἱ ἔχοντες τίμημα, καὶ παραδέχεται ἕνα κατάλογον προερχόμενον ἀπὸ τὸν παλαιότερον νόμον· καὶ ἐν ᾧ παραδέχεται τὸ τίμημα, δὲν παραδέχεται τοὐλάχιστον ὅλους ἐκείνους τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι συνεισφέρουν καὶ εἰς τὸ δημόσιον, καὶ εἰς τὸ δημοτικὸν ταμεῖον, ἀλλὰ παραδέχεται μέχρι τοῦ 500 ἀριθμοῦ. Καὶ ἠξεύρετε πῶς γράφονται εἰς τὸν δημαιρετικὸν κατάλογον, οἱ ἔχοντες δικαίωμα ψήφου; Κατὰ τὴν τάξιν τῆς φορολογίας, τὴν ὁποίαν ἕκαστος ἔχει. Ἰδοὺ τὶ γίνεται· πρῶτον λέγω, ὅτι εἶναι ἐν γένει ἄδικον, διότι ὅσους ὁρίζει ὁ νόμος, ὅτι πρέπει νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν ἐκλογικὴν Συνέλευσιν, ὅλοι αὐτοὶ πρέπει νὰ λάβουν μέρος εἰς αὐτήν. Ἀλλὰ καὶ ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν συμβαίνει, ὥστε ὁ πεντακοσιοστὸς ψηφοφόρος νὰ πληρώνῃ 50 δραχμὰς, ὁ δὲ πεντακοσιοστὸς πρῶτος 60. Πῶς κάμνεις διάκρισιν, Κ. Καλέ; Λοιπὸν λέγω, συνεπὴς πρὸς τὰς ἀρχάς μου, ὅτι ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις ἔδειξε τὴν ἐπιθυμίαν ὅτι ἔχει σκοπὸν νὰ καταργήσῃ τὸ σύστημα τὸ φορολογικὸν, τὸ δυνάμει τιμήματος, δίδον τὸ δικαίωμα εἰς τὸν πολίτην νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐκλογικὴν Συνέλευσιν, καὶ ἐπειδὴ οἱ κατάλογοι κατὰ τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας ἐξέθεσαν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, εἶναι πλημμελεῖς, λέγω νὰ συνταχθῇ νέος κατάλογος ἀπὸ τὸν Δήμαρχον καὶ ἀπὸ δύω ἱερεῖς, καὶ ἑπομένως νὰ ἐπιβληθῇ ποινικὸς ὅρος εἰς περίστασιν καθ’ ἣν ἤθελεν ἀποδειχθῇ ὅτι ὁ δήμαρχος καὶ οἱ ἱερεῖς κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ καταλόγου, παρεμόρφωσαν ἢ ἔγραψαν ἐν τῷ καταλόγῳ ὀνόματα, μὴ ἔχοντα τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα διαγράφει τὸ ἄρθρον 13 τοῦ δημοτικοῦ νόμου. Ἐν δὲ τοῖς χωρίοις ὁ τοιοῦτος κατάλογος θὰ συνταχθῇ ἀπὸ τοὺς εἰδικοὺς παρέδρους καὶ ἱερεῖς, καὶ ὅπου δὲν ὑπάρχουν εἰδικοὶ πάρεδροι ἀπὸ τὸν γεροντότερον ἱερέα, ὑπαγόμενον καὶ αὐτὸν εἰς ποινικὴν καταδίωξιν. Καὶ βεβαιωθῆτε ὅτι μετὰ 10 ἡμέρας θὰ ἔχετε ἕνα κατάλογον ἀσφαλέστατον· διότι οὐδεὶς τότε θέλει τολμήσει νὰ κάμῃ τίποτε. Ἀλλὰ τότε θὰ εἴπητε ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον εἰς τὴν ἐσπευσμένην αὐτὴν σύνταξιν τοῦ καταλόγου, νὰ μὴ λάβουν μέρος ὅλοι, νὰ παραλειφθοῦν καὶ 20 ἢ 30. Προτιμώτερον εἶναι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, τὸ σύστημα τοῦτο· διότι εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν δὲν λαμβάνουν 20 ἢ 30 μέρος εἰς τὴν ἐκλογικὴν σύνοδον, ἕνεκεν τῆς σπουδῆς μεθ’ ἧς ἐνεργεῖται, καὶ οὐχὶ ἕνεκα μιᾶς προμελετημένης στερήσεως τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχει ὁ πολίτης. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν σᾶς φέρω δὲν εἶναι νέα, ἀλλ’ εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ δημοτικοῦ νόμου καὶ τοῦτο τὸ προτείνω, διότι ἐπιθυμῶ νὰ ἴδω ἕνα νέον δημοτικὸν νόμον, κανονίζοντα τὰς δημοτικὰς ἐλευθερίας τοῦ κράτους καὶ ὅταν σήμερον θελήσητε νὰ παραδεχθῆτε τὰς διαφόρους αὐτὰς τροπολογίας, φοβοῦμαι, ὅπως σᾶς εἶπεν ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶμεν ἐπὶ τέλους νὰ συντάξωμεν ἕνα δημοτικὸν νόμον, ὅπως πρέπει, σύμφωνα μὲ τὰς ἀνάγκας καὶ τὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς· καὶ ὅταν δὲν ἔχωμεν δημοτικὸν νόμον τοιοῦτον, ἐπαναλαμβάνω, μὴ πιστεύσητε, ὅτι θέλομεν δυνηθῆ νὰ ἔχωμεν δημοτικὰς ἢ καὶ ἄλλας ἐκλογάς.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Ζαΐμης.

§173ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον αὔριον.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 5 Μ. Μ.

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Χ. Σουίδας. Γ. Καραβᾶς.