1864.01.31

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΣΙΒʹ.

Τῆς 31 Ἰανουαρίου 1864.

(Παρασκευή).

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης Συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν ὑπάρχει;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ εἰπῇ ὅτι ἐνεκρίθησαν τὰ ἀναγνωσθέντα. Ἐνταῦθα ὁρκίζεται ὁ πληρεξούσιος Σπάρτης Κ. Λεώπουλος.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, τοὺς Κυρίους προέδρους τῶν τμημάτων, ἐὰν ᾖναι δυνατὸν κατὰ τὸ διάστημα τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, νὰ κάμουν τὴν ἐκλογὴν τῶν εἰσηγητῶν ἐπὶ τῶν διαφόρων ἐκκρεμῶν προτάσεων; Κατ’ αἴτησιν τοῦ στρατηγοῦ καὶ πληρεξουσίου Κ. Ζέρβα ὑπενθυμίζω εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ ἀγῶνος τὸ ἔργον της καὶ τὴν παρακαλῶ κατὰ συνέπειαν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἀποπεράτωσιν αὐτοῦ. Καὶ οἴκοθεν καὶ κατ’ αἴτησιν τοῦ Κ. Βαλασοπούλου, παρακαλῶ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἰδίως τὸν εἰσηγητὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως τῶν προσόντων τῶν ὑπαλλήλων νὰ ἐπισπεύσῃ τὸ ἔργον της, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἓν τῶν σπουδαιοτέρων ἂν ὄχι τὸ σπουδαιότερον ἐκ τῶν ὑποβληθέντων εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης ἔχει τὸν λόγον διὰ μίαν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§5ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Πληροφοροῦμαι, Κύριοι, μετὰ θετικότητος ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ ψηφίσματος διὰ τοῦ ὁποίου κατήργησεν ἡ Συνέλευσις τὰ ἐπιμίσθια ἔκτοτε ἐξακολουθεῖ ἀπονέμον τοιαῦτα, διϊσχυριζόμενον ὅτι δὲν εἶναι ἐπιμίσθια, ἀλλὰ ἀποζημίωσις εὐθύνης καὶ τὰ τοιαῦτα. Ὅταν ἡ Συνέλευσις ἐψήφισε τὸ τότε ψήφισμα, φρονῶ, ὅτι ἐθεώρησε νὰ καταργήσῃ πᾶσαν ἀποζημίωσιν διδομένην ἀπὸ τὸν νόμον καὶ νὰ περιορίσῃ τὰς ἀποδοχὰς τοῦ ὑπαλλήλου εἰς τὸν καθαρὸν μισθὸν τὸν ὁποῖον ὁ νόμος προβλέπει· ἀπόδειξις εἶναι ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων ἀπεφάσισε φορολογίαν ἔκτακτον. Τὸ τοιοῦτον τὸ ἐπληροφορήθην μετὰ θετικότητος καὶ ἠρύσθην τὰς πληροφορίας μου ἀπὸ αὐτὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν εἰς τὸ ὁποῖον ἀπετάνθην καὶ ἐζήτησα πληροφορίας ἀπὸ τὸν γενικὸν ἐπιμελητὴ τοῦ στρατοῦ. Τὸ γραφεῖον τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν ἔχει ὑπαλλήλους διαφόρους στρατιωτικούς, ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικούς: Εἰς ἓν μέρος τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν δίδεται ἐπιμίσθιον· ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τὰ ἐπιμίσθια τὰ ὁποῖα ἀπονέμει ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὸ γραφεῖόν του· ἀπονέμει τοιαῦτα καὶ ἐκτὸς τοῦ γραφείου· ἀξιωματικοὶ μάχιμοι ἐκτελοῦντες ὑπηρεσίαν λογιστικὴν εἰς τὰ διάφορα σώματα τοῦ στρατοῦ, λαμβάνουν ἐπιμίσθια. Φέρω εἰς γνῶσιν τοῦτο τῆς Συνελεύσεως, διότι φρονῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις, ὅταν ἐπεψήφισε τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο, ἠννόει τὰς ἀποδοχὰς τοῦ ὑπαλλήλου εἰς μόνον τὸν κανονισμένον μισθόν, ἐξῄρεσε δὲ μόνον τὰ ἐπιμίσθια τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῶν καθηγητῶν τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς· ὅτι τὸ τοιοῦτον ἔχει οὕτως, καὶ ὄχι ὅπως τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἔκτοτε τὸ ἐφήρμοσεν, ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ὑστέρησε τὰ ἐπιμίσθια εἰς βαθμολόγους, οἱ ὁποῖοι φέρουν μεγάλας διαχειρίσεις ὑλικὰς τοῦ δημοσίου, καὶ μόλα ταῦτα δὲν ἔδωκεν ἀποζημίωσιν εὐθύνης, τὴν ὁποίαν οἱ νόμοι ὥρισαν, καὶ ἐν παραδείγματι λέγω, ὅτι οἱ ὑπολοχαγοὶ τοῦ Πυροβολικοῦ, ἕκαστος τῶν ὁποίων ἔχει ὑπ’ εὐθύνην ὑλικὸν πλέον τῶν 52–100,000 δραχμῶν, δὲν λαμβάνουν ἀποζημίωσιν εὐθύνης· ὁ δὲ ἀνθυπασπιστὴς ἢ ἀνθυπολοχαγός, ὁ μάχιμος, ὁ ὁποῖος ἐκτελεῖ γραφικὴν ὑπηρεσίαν, λαμβάνει ἐπιμίσθιον. Ἐπιθυμῶ νὰ προσέλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἐν τίνι δικαιώματι, καὶ ποῦ στηριζόμενος ἐνήργησε καὶ αὐτὸς καὶ οἱ προκάτοχοί του τὰ τοιαῦτα ἐπιμίσθια.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν ὁρίζει ἡ Συνέλευσις;

§7ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Δευτέραν.

§8ΕΤΕΡΟΙ. Σήμερον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν Δευτέραν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Παρεδέχθη.

§10ΤΙΝΕΣ. Δὲν παρεδέχθη.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλοὶ βαρύνονται νὰ ἐγερθῶσι.

§12ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὰ 20 ἄνθρωποι ἐσηκώθησαν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ πάλιν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ γίνῃ τὴν Δευτέραν νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Παρακαλῶ, πᾶσα προσβολὴ κατὰ τοῦ Προεδρείου εἶναι προσβολὴ κατὰ τῆς Συνελεύσεως. Κύριοι, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἱκανοποιήσεως τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους, φρονῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν θὰ ἀντείπῃ εἰς τὸ νὰ προταχθῇ κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ ἐκδόσεως ἐντόκων γραμματίων.

§14ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου κατὰ πρῶτον. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη. Ἀναγινώσκω τὸ πρῶτον ἄρθρον. Ἄρθρ. 1. «Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκδώσῃ ἔντοκα γραμμάτια τοῦ δημοσίου Ταμείου (bon de Trésor), ποσότητος, μὴ ὑπερβαινούσης τὰς δραχμὰς 2,000,000, διὰ τὰς προσωρινὰς ἀνάγκας τοῦ δημοσίου Ταμείου, μέχρι τῆς συνομολογήσεως, εἴτε ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, εἴτε ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, νέου δανείου, ἀναγκαίου διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀπαιτητῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἀνέλαβε κατὰ τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις τῶν δύω τελευταίων ἐτῶν, ὑπὸ τοὺς ἑξῆς ὅρους.»

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τοῦ ἄρθρον τούτου;

§17ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν παρατήρησιν θὰ κάμω, ὅταν συνομολογηθῇ τὸ δάνειον, νὰ ᾖναι ὑποχρεωμένον νὰ τραβηχθοῦν τὰ γραμμάτια.

§18ΛΕΒΙΔΗΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ αἰτιολογία «Μέχρι τῆς συνομολογήσεως εἴτε ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, εἴτε ἐν τῷ ἐξωτερικῷ νέου δανείου» εἶναι ὅλως διόλου περιττὴ, καὶ δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὸν σκοπὸν τῆς ἐκδόσεως τῶν γραμματίων. Τί θὰ εἰπῇ ἐκδίδω γραμμάτια ἑωσότου συνομολογήσω δάνειον διὰ τὰς ἐκτάκτους ὑποχρεώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Λέγω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ λείψῃ· ἐκτὸς τούτου λέγω, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς πρέπει νὰ περιέχῃ καὶ τὸ εἶδος τῶν γραμματίων ποίας ἀξίας θὰ ᾖναι, ἀξίας 25, 50, ἢ 100 δραχμῶν. Δὲν εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον νὰ ὁρισθῇ διὰ διατάγματος. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου λέγω, ὅτι καὶ τὸ ποσὸν τῶν δύω ἑκατομμυρίων πρέπει ν’ αὐξηθῇ· ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν, ὅταν ὑπέβαλε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 64 σᾶς εἶπεν, ὅτι τὰ εἰσοδήματα τοῦ 64 θὰ ἐπαρκέσουν διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐξόδων, ὅτι δὲν θὰ λάβῃ ἀνάγκην δανείου· ἀλλ’ εἶπεν, ὅτι ἐπειδὴ οἱ πρῶτοι μῆνες εἶναι μῆνες ἄφοροι, δι’ αὐτὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον εὑρίσκεται εἰς προχείρους ἀνάγκας, καὶ διὰ νὰ διευκολύνωμεν αὐτὰς ὑπεβλήθη νόμος περὶ δανείου 4½ ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Λέγω λοιπὸν, ὅτι, ἐὰν τότε ὑπελογίσαμεν, ὅτι 4½ ἑκατομμύρια χρειάζονται μέχρι τοῦ Ἰουλίου, δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον νὰ πάρωμεν μόνον 2. Προτείνω λοιπὸν τὸ ποσὸν τῶν 2 ἑκατομμυρίων ν’ ἀναβιβασθῇ εἰς 3½, καὶ νὰ λείψῃ ἡ αἰτιολογία «μέχρι τῆς συνομολογήσεως, εἴτε ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, εἴτε ἐν τῷ ἐξωτερικῷ νέου δανείου» καὶ τρίτον νὰ κανονισθῇ ἡ ἀξία τῶν γραμματίων. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐκδώσωμεν τῶν 25 δραχμῶν καὶ τῶν 100, καὶ ἰδοὺ ὁ λόγος. Αὐτὰ τὰ γραμμάτια θὰ ἐκδίδωνται πρὸς πληρωμὴν τῶν κατὰ τοῦ δημοσίου ἀπαιτήσεων, ἢ διὰ μισθὸν ὑπαλλήλων ἢ διὰ ἐργολαβίαν, ἢ οἱανδήποτε ἄλλην πληρωμήν. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος λάβῃ 100 δραχ. καὶ τὰς λάβῃ εἰς 4 γραμμάτια τῶν 25 δραχμῶν, θὰ κάμῃ χρῆσιν αὐτῶν, καθόσον τοῦ παρουσιάζεται ἡ ἀνάγκη, καὶ ὅσα τοῦ μένουν, θὰ ἔχουν τὸν τόκον των, τοιουτοτρόπως θὰ εὐκολύνωμεν τὴν κυκλοφορίαν αὐτῶν τῶν γραμματίων· δι’ αὐτὸ προτείνω τῶν 25 καὶ τῶν 100.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πιστεύω, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐγκρίνει νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν ἐξωτερικῶν, ἔχοντα νὰ ἀναγγείλῃ πρᾶγμα σπουδαῖον.

§20ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§22Π. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριοι πληρεξούσιοι, τὸ σχέδιον τῆς συνθήκης, ἥτις πρόκειται νὰ συνομολογηθῇ μεταξὺ τῶν τριῶν εὐεργετίδων Δυνάμεων καὶ τῆς Ἑλλάδος, συνεπείᾳ τῆς συνθήκης τῆς 2/14 Νοεμβρίου, σχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου πολλάκις ἔκαμον λόγον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καὶ πρὸ τῆς συντάξεως τοῦ ὁποίου προηγήθησαν πολλαὶ καὶ μακραὶ διαπραγματεύσεις μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν πληρεξουσίων τῶν τριῶν εὐεργετίδων Δυνάμεων ἐν Λονδίνῳ, ὡς καὶ μεταξὺ ἐκείνων καὶ τῶν Κυβερνήσεων τῶν δύω ἄλλων δυνάμεων τῆς Αὐστρίας καὶ Πρωσσίας, ὧν ἡ συγκατάθεσις ἦτον ἀναγκαία διὰ πᾶσαν μεταβολὴν, ἥτις ἔπρεπε νὰ λάβῃ χώραν συνεπείᾳ τῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν αἱ τρεῖς Δυνάμεις αὗται ἀνέλαβον ἀπέναντι τῶν δύω ἑτέρων διὰ τῆς συνθήκης τῆς 2/14 Νοεμβρίου, τὸ σχέδιον τοῦτο ἔφθασε χθὲς τὴν νύκτα εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν ἦτο, Κύριοι, συγκεχωρημένον πρὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συνθήκης νὰ δημοσιευθῇ καὶ νὰ παραβάλῃ ἡ Συνέλευσις αὐτὴν μὲ τὴν συνθήκην τῆς 2/12 Νοεμβρίου καὶ μὲ τὸ σχέδιον τὸ πρῶτον, τὸ ὁποῖον ἦτον ἕτοιμον νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν μετὰ τὴν συνομολόγησιν ἐκείνης τῆς συνθήκης, βεβαίως ἡ διαφορὰ ἤθελε κάμει πολλὴν ἐντύπωσιν καὶ ἤθελεν εὐχαριστήσει ἀναμφιβόλως πολὺ τὸ κοινόν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοῦδε καὶ πρὸ τῆς ὑπογραφῆς δύναμαι νὰ εἴπω, εἶναι, πρῶτον μὲν τὸ γεγονὸς, ὅτι ἔφθασεν ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ τέρμα της, ἔπειτα δὲ ὅτι τὸ σχέδιον αὐτὸ εἶναι εἰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐν αὐτῷ ἀναφέρονται αἱ τροπολογίαι, αἵτινες ἐπῆλθον, καὶ ἰδίως ἡ τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐξουδετερώσεως εἰς τὴν Κέρκυραν καὶ Παξοὺς, καὶ ἡ ἐξάλειψις τοῦ ὅρου τοῦ περιορισμοῦ τῶν Δυνάμεων τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Ἑπτάνησον καὶ καθεξῆς—ἐξάλειψις ὁρισθεῖσα οὐχὶ σιωπηλῶς, ἀλλὰ σαφῶς ἐξηγηθεῖσα ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ. Δὲν ὑπολείπονται εἰμὴ δευτερεύουσαί τινες διατάξεις ὑποδεεστέρας ἀξίας, περὶ τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις ἡτοίμασεν ἤδη καὶ πέμπει διὰ τοῦ πρώτου ἀτμοκινήτου τὰς ἀναγκαίας ὁδηγίας ὅπως περαιωθῇ ἡ ὑπόθεσις.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§24ΔΡΟΣΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὅτε ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ δανείου τῶν 4,500,000 ἑκατομμυρίων, σκοπὸς ἦτο δι’ αὐτοῦ νὰ πληρώσωμεν τὰ χρέη, τὰ ὁποῖα ἔχομεν εἰς τὴν Τράπεζαν, διὰ νὰ ἔχωμεν παρ’ αὐτῇ ἀνοικτὸν λογαριασμὸν διὰ τὰς ἀνάγκας μας, τὰς ὁποίας ὁ Κ. Λεβίδης σᾶς ἐξέθεσεν ἤδη. Ἀναβάλλεται ἐπὶ τοῦ παρόντος ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, καὶ ἀναβάλλεται, διότι ἡ γνώμη ὅλων σχεδὸν τῶν Κυρίων πληρεξουσίων, τοὺς ὁποίους παρεκάλεσα νὰ σκεφθῶμεν περὶ αὐτοῦ τοῦ δανείου, ἀνήκοντος εἰς τὴν μίαν καὶ τὴν ἄλλην πτέρυγα καὶ τὸ κέντρον· ἡ γνώμη των, λέγω, ἦτο νὰ συνομολογήσωμεν τὸ δάνειον αὐτὸ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ἀλλ’ αἱ σημεριναὶ περιστάσεις τῆς Εὐρώπης δὲν μᾶς ὑπόσχονται, ὅτι δυνάμεθα ὑπὸ καλοὺς ὅρους νὰ τὸ διαπραγματευθῶμεν· ἀνάγκη πᾶσα λοιπὸν νὰ ἀναβληθῇ. Διὰ τῆς προτεινομένης ἐκδόσεως τῶν γραμματίων θέλομεν πληρώσει μερικὰ χρέη, ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα τὸ παρελθὸν μᾶς ἄφησε, καὶ θέλομεν λάβει δι’ αὐτῶν καὶ προκαταβολὴν διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν πρώτων μηνῶν τοῦ ἔτους, κατὰ τοὺς ὁποίους αἱ εἰσπράξεις εἶναι μικραί. Ἠξεύρετε, Κύριοι, ὅτι πρὸ τῆς ἀφίξεως τοῦ Βασιλέως ὑπῆρχον διάφοροι ἰδέαι περὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους· πολλοὶ ἐνόμισαν, ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην ἑνὸς δανείου 500,000 λιρῶν στερλινῶν, ἄλλοι ἔλεγον, ὅτι μᾶς εἶναι ἀναγκαία μία προκαταβολὴ ἄμεσος ἐξ 100,000 λιρῶν στερλινῶν. Τὸ πρῶτον ποσὸν εἶναι λίαν ὑπέρογκον καὶ τοῦ δευτέρου δὲν ἐλάβομεν μέχρι τοῦδε ἀνάγκην, μόλον ὅτι πολλαὶ πληρωμαὶ εἶχον ἀναβληθῆ, μόλον ὅτι ὁ στρατὸς ἦτο γυμνὸς, ὁ στρατὸς ἐνεδύθη, αἱ πληρωμαὶ, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀναβληθῆ ἐπληρώθησαν, καὶ ὅλα σχεδὸν τὰ ἔξοδα τοῦ 63 ἐπληρώθησαν ἄνευ δανείου. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐγένοντο ἀναβολαί τινες εἰς τὰς πληρωμὰς, διότι ὅτε ἤρχοντο τὰ χρήματα ἀπὸ τὰ διάφορα ταμεῖα, αἱ ἀνάγκαι ἦσαν ἄμεσοι, ἐπληρώθησαν, ὅσα ἦτο δυνατὸν νὰ πληρωθῶσι, καὶ τινα ἔμενον ἀπλήρωτα· τὸ ταμεῖον, ἔλεγον, ὅτι δὲν ἔχει νὰ πληρώσῃ, ἐν τούτοις πάλιν ἄλλα χρήματα ἤρχοντο καὶ ἐπανελαμβάνοντο αἱ πληρωμαὶ, καὶ καθὼς εἶπον ὅλα σχεδὸν τὰ ἔξοδα τοῦ 63 εἶναι ἤδη πληρωμένα, καὶ ὁ τόκος τοῦ δανείου τῶν 6 ἑκατομμυρίων ἐπληρώθη, καθὼς καὶ αἱ ἀμοιβαὶ, ἐπληρώθη προσέτι καὶ ὁ τόκος τοῦ πρὸς τὴν Τράπεζαν χρέους· καὶ πρὸς τὴν Ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν ἐπληρώθη ὁ τόκος τοῦ 61, καὶ αἱ συμφωνηθεῖσαι ἀποζημιώσεις, καὶ ἤδη πληρώνεται ἡ ἐκ δραχ. 300,000 συνδρομὴ τοῦ 63. Σᾶς ἀναφέρω Κύριοι, μάλιστα μίαν εἴδησιν εὐχάριστον. Αἱ ὁμολογίαι τοῦ δανείου τῶν 6 ἑκατομμυρίων εἰς τὴν Ἀγγλίαν εἶχον ἐκπέσει 70 0/0· ἅμα ἀνέλαβον τὴν διοίκησιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀμέσως, συμφώνως μὲ τὴν δοθεῖσαν ὑπόσχεσιν, ἔμβασα τ’ ἀναγκαῖα χρήματα εἰς τὸ Λονδῖνον, καὶ εἰς τὴν προθεσμίαν ὁ τόκος ἐπληρώθη, ἐξωφλήθησαν καὶ αἱ πληρωθεῖσαι ὁμολογίαι καὶ αἱ ἀμοιβαὶ, καὶ ἀμέσως ἀνέβη εἰς 88 0/0. Βλέπετε, ὅτι διὰ μόνης τῆς ἀκριβοῦς ἐκπληρώσεως τῶν ὑποχρεώσεων ἀνακτᾶται ἡ δημοσία πίστις μιᾶς κυβερνήσεως. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέρος τῆς αἰτιολογίας δὲν ἀντιτείνω νὰ γίνῃ παραδεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Λεβίδου, διότι ὁ σκοπὸς ἐγένετο ἤδη γνωστὸς, καὶ τοῦτο προέθετο τὸ πρῶτον αἴτιον. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὸ ποσὸν, μένει εἰς τὴν Συνέλευσιν ἂν θέλῃ νὰ τὸ αὐξήσῃ· τοῦτο εἶναι μία ἄδεια, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἡ κυβέρνησις καὶ θὰ κάμῃ χρῆσιν ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ παρουσιασθῶσι. Δὲν συμφωνῶ ὅμως μὲ τὸν Κ. Λεβίδην νὰ ᾖναι ὡρισμένος ὁ ἀνώτατος ὅρος τοῦ ποσοῦ τῶν γραμματίων, διότι δύνανται νὰ παρουσιασθῶσιν ἄνθρωποι θέλοντες νὰ λάβωσι μεγάλας ποσότητας γραμματίων, καὶ μὴ θέλοντες νὰ ἔχωσι μέγαν ὄγκον· θέλοντες νὰ λάβωσι π. χ. 50 χιλιάδας δραχ. λαμβάνουσιν ἓν γραμμάτιον καὶ ἀποφεύγουν τὸν ὄγκον τῶν πολλῶν· διὰ τοῦτο παραδέχομαι νὰ θέσωμεν ὡς ἐλάχιστον ὅρον τὰς 100 δραχ., διότι εἶναι πολὺ μικρὸν τῶν 25 δραχ. τὸ ὁποῖον ἦτον ἀναγκαῖον, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ λάβωσι κυκλοφορίαν ἄλλην παρ’ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον προτείνει.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις νομίζω, ὅτι ἐφωτίσθη.

§26ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ τροπολογίαι εἶναι αἱ ἑξῆς· ὁ Κ. Λεβίδης προτείνει τὸ ποσὸν τῶν 2 ἑκατομμυρίων ν’ αὐξηθῇ εἰς 3. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν τροπολογίαν ταύτην· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Δευτέρα τροπολογία εἶναι νὰ ἐξαλειφθῇ τὸ μέρος τὸ αἰτιολογικὸν ἀπὸ τὰς λέξεις «μέχρι τῆς συνομολογήσεως, εἴτε ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, εἴτε ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, νέου δανείου ἀναγκαίου διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀπαιτητῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἡ κυβέρνησις ἀνέλαβε κατὰ τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις τῶν δύω τελευταίων ἐτῶν». Τὸ ὑπὸ τοὺς ἑξῆς ὅρους θὰ μείνῃ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Περὶ τῆς ἀξίας (θόρυβος).

§28ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ προτείνω 25 καὶ 100.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω λοιπὸν εἰς ἐπιψήφισιν τοῦ σώματος τὴν ἀρχήν.

§30ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὁ Κ. Λεβίδης φρονεῖ, ὅτι ὅσον ἐλαττοῦται τὸ ποσὸν τῶν γραμματίων αὐτῶν, τόσον εὐκολωτέρα καθίσταται ἡ κυκλοφορία αὐτῶν· εἰς αὐτὴν τὴν πλάνην εὑρέθη ἡ κυβέρνησις ὅταν ἐξέδωκε τὰς ὁμολογίας τῶν 6 ἑκατομμυρίων, ἐλαττώσασα τὸ ποσὸν εἰς 100 δραχμάς. Νομίζουν, ὅτι ἐπειδὴ εἶναι 100 δραχμαὶ ὅπως εἶναι τὰ γραμμάτια τῆς Τραπέζης, δύνανται νὰ κυκλοφορήσουν εὐκολώτερον· εἶναι ἄλλο τὸ νόμισμα καὶ ἄλλο ὁμολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν προθεσμίας, εἴτε 3, εἴτε 6 μηνῶν· ἑπομένως ὅταν ἓν γραμμάτιον ἔχῃ μίαν προθεσμίαν, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ τὸ μεταβιβάσῃ, θὰ λογαριάσῃ καὶ τὸν τόκον τῆς προθεσμίας, ἡ ὁποία ὑπολείπεται μέχρι τῆς λήξεως· φαντασθῆτε, ἂν ᾖναι δυνατόν, ἂν ᾖναι εὔκολον ἐπὶ 25 δραχμῶν νὰ λογαριάζεται τόκος, καὶ οὕτω νὰ μεταβιβάζεται· ἄλλο ὁμολογίαι, καὶ ἄλλο τραπεζικὰ γραμμάτια, τὰ ὁποῖα ἐκδίδονται εἰς τὸν φέροντα, καὶ αὐτὸ θὰ ἐκδοθῇ εἰς τὸν φέροντα, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ προθεσμίαν, θὰ ἔχῃ τόκον, διότι δὲν εἶναι πληρωτέα ἀμέσως, ἐνῷ τὰ γραμμάτια τῆς Τραπέζης εἶναι πληρωτέα ἀμέσως· ἑπομένως εἶναι μάταιον νὰ ζητῶμεν τὴν ἐλάττωσιν μ’ ἐλπίδας ματαίας.

§31ΛΕΒΙΔΗΣ. Βεβαίως τὰ γραμμάτια τῶν 25 δραχμῶν βλάπτουν τὰ συμφέροντα τῆς Τραπέζης, διότι θὰ ἐλλατωθῇ τὸ τῆς κυκλοφορίας τραπεζικὸν γραμμάτιον αὐτῆς· ἑπομένως δὲν συμφέρει νὰ ὑπάρχουν γραμμάτια 25 δραχμῶν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν ἀρχὴν, ἂν πρέπει νὰ προσδιορισθῇ ὁ ἐλάχιστος καὶ ἀνώτατος ὅρος. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ὁρισθῇ ὁ ἀνώτατος καὶ ἐλάχιστος ὅρος τῆς ἀξίας τῶν γραμματίων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§33ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐνοήσαμεν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ ὁρισθῇ ὁ ἐλάχιστος ὅρος τῶν γραμματίων 25 δραχμῶν καὶ ὁ ἀνώτερος 100 παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν.

§35ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΣ. Πρέπει νὰ ὁρισθῶσιν οἱ δύο ὅροι (θόρυβος).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω τὸ ζήτημα· οἱ παραδεχόμενοι νὰ ᾖναι ὡρισμένον τὸ ποσὸν τοῦ ἐλαχίστου καὶ ἀνωτάτου ὅρου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ᾖναι ὡρισμένος ὁ ἐλάχιστος ὅρος καὶ αὐτὸς νὰ ᾖναι 100 δραχ. παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἡ παρατήρησις αὕτη θὰ τεθῇ εἰς τὸ 3 ἄρθρον. Τὸ 1 ἄρθρον θὰ καταρτισθῇ ὡς ἀκολούθως. Ἄρθρον 1. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκδώσῃ ἔντοκα γραμμάτια τοῦ δημοσίου ταμείου (bon de Trésor), ποσότητος, μὴ ὑπερβαινούσης τὰς δραχ. 3,000,000 διὰ τὰς προσωρινὰς ἀνάγκας τοῦ δημοσίου ταμείου, ὑπὸ τοὺς ἑξῆς ὅρους. Ἄρθρον 2. Ὁ ἐτήσιος τόκος τῶν γραμματίων αὐτῶν δὲν δύναται νὰ ὑπερβαίνῃ τὰ 8 τοῖς ἑκατὸν, μεταβάλλεται ὅμως δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, δημοσιευομένης ὀκτὼ τοὐλάχιστον ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς αὐξήσεως ἢ ἐλαττώσεως· ἡ δὲ προθεσμία ἑκάστου γραμματίου δὲν δύναται νὰ ᾖναι οὔτε ἐλάσσων τῶν τριῶν, οὔτε μείζων τῶν ἓξ μηνῶν. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§37ΜΠΟΥΣΚΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ ἀφεθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ν’ αὐξάνῃ τὸν ὅρον (θόρυβος)·

§38ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν ὑπουργὸν νὰ δώσῃ διασαφήσεις, τὶ ἐννοεῖ, ὅτι δύναται νὰ μεταβάλλῃ τὸν τόκον εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς κυκλοφορίαν, ἢ εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μέλλουσι νὰ ἐκδοθῶσι.

§39ΔΡΟΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μεταβάλλεται ὁ τόκος εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μέλλουσι νὰ ἐκδοθῶσι, οὐχὶ εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν, διότι ἐκεῖνα ἔχουν κεκτημένα δικαιώματα.

§40ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον εἶναι σαφὲς διότι δὲν δύναται νὰ ἀναβιβασθῇ ὁ τόκος πλέον τῶν 8%.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι ἡ αὐξομείωσις τοῦ τόκου δύναται νὰ λάβῃ χώραν ὡς πρὸς τὰ μὴ ἐκδοθέντα γραμμάτια. Ὑποβάλλω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Συνελεύσεως τὸ δεύτερον ἄρθρον ὅπως ἀνεγνώσθη· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ τρίτον ἄρθρον ἔχει ὡς ἀκολούθως. Ἄρθρον 3. Τὰ γραμμάτια ταῦτα ἐκδίδονται, εἴτε ὀνομαστικὰ, εἴτε ἀνώνυμα, εἴτε εἰς διαταγὴν, κατ’ ἐκλογὴν τοῦ πιστωτοῦ· φέρουσι δὲ τὰς ὑπογραφὰς τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἑνὸς μέλους τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, ἐκλεγομένου παρ’ αὐτῆς καὶ τοῦ Κεντρικοῦ Ταμίου. Εἰς τὸ μέρος τοῦτο δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν τὰ γραμμάτια ταῦτα, τῶν ὁποίων ἡ ἀξία κατ’ ἐλάχιστον ὅρον θέλει εἶσθαι δραχμαὶ 100.

§42ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Νὰ τεθῇ, ὅτι τὰ γραμμάτια ταῦτα δὲν δύνανται νὰ ἐκδοθῶσι ἐπ’ ἀξίᾳ κατωτέρᾳ τῶν 100 δραχμῶν.

§43ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν ὥρισε νὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἓν μέλος τῆς Συνελεύσεως· ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν θὰ ἤμεθα πάντοτε ἐδῶ· νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ θέσωμεν, ὁ Πρόεδρος τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου.

§44ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν.

§45ΔΡΟΣΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸν ὅρον αὐτὸν ἔθεσα ὡς ἐγγύησιν, ἂν θέλετε, δεχθῆτε αὐτὸν, ἂν δὲν θέλετε, δεχθῆτε ἕτερόν τινα.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἰδέα τοῦ ὑπουργοῦ εἶναι ὅτι νὰ μὴ σύγκειται ἡ ἐπιτροπὴ ἀπὸ μέλη μόνον τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας (θόρυβος).

§47ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Σκοπὸς τῆς διατάξεως αὐτῆς δὲν εἶναι ἄλλο παρὰ νὰ δοθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα ἐμπιστοσύνη εἰς τὰ γραμμάτια ταῦτα δίδεται ἡ ἐμπιστοσύνη, ὅταν ὑπάρχῃ ἔλεγχος καὶ ὁ ἔλεγχος φυσικῷ τῷ λόγῳ δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀπὸ τὸ ἴδιον σῶμα, ἀπὸ τὴν ἰδίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐκδίδει τὰ γραμμάτια. Διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου παρεδέχθη ἡ Συνέλευσις τὴν ποσότητα μέχρι 3,000,000· ποία ἡ ἐγγύησις, ὅτι 3,000,000, θὰ ἐκδοθῶσι καὶ οὐχὶ περισσότερα; Ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται παρὰ ἐντὸς τῶν νόμων νὰ ἐνεργῇ, ἀλλ’ οὐχ ἧττον ὅμως ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τοῦ κοινοῦ, τοῦ νὰ δώσωμεν περισσοτέραν ἀσφάλειαν, καὶ νὰ μὴ δύναται τις κακόβουλος νὰ εἴπῃ, ὅτι 13,000,000, ἐξέδωκεν ἡ Κυβέρνησις, καὶ οὕτω νὰ ἐλαττώσῃ τὴν πίστιν τῶν γραμματίων, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἓν μέλος τῶν νομοθετικῶν σωμάτων δύναται νὰ ὑπογράψῃ.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πιστεύω, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον, καὶ ὅταν διαλυθῇ ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ προνοήσῃ καὶ ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸν πληρεξούσιον (θόρυβος).

§49ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Εἰς οὐδὲν κράτος ἤκουσα, ὅτι λαμβάνει χώραν τὸ τοιοῦτον, τὸ νὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν τοιούτων γραμματίων ἓν μέλος τῶν νομοθετικῶν σωμάτων· τοῦτο εἶναι ὅλως περιττὸν, πρέπει ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν (θόρυβος).

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικρατοῦσι δύο ἰδέαι ὅλως ἀντίθετοι, τινὲς λέγουσι δι’ ἑνὸς ὑπαλλήλου, ἕτεροι νὰ μένῃ ὡς ἔχει.

§51ΠΟΛΛΟΙ. Διὰ τοῦ Προέδρου τοῦ ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἢ τοῦ ἀναπληρωτοῦ.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι διὰ τοῦ προέδρου τοῦ Ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Δὲν παρεδέχθη. Θέτω λοιπὸν εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον, ἔχον ὡς ἀκολούθως. «Τὰ γραμμάτια ταῦτα δὲν δύνανται νὰ ἐκδοθῶσιν ἐπ’ ἀξίᾳ κατωτέρᾳ τῶν δραχμῶν 100 καὶ ἐκδίδονται εἴτε ὀνομαστικὰ, εἴτε ἀνώνυμα, εἴτε εἰς διαταγὴν, κατ’ ἐκλογὴν τοῦ πιστωτοῦ· φέρουσι δὲ τὰς ὑπογραφὰς τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἑνὸς μέλους τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, ἐκλεγομένου παρ’ αὐτῆς, καὶ τοῦ Κεντρικοῦ Ταμίου.» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον αὐτὸ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Τὸ ἕτερον ἐδάφιον ἔχει ὡς ἑξῆς. «Ἡ δὲ ἐξόφλησις αὐτῶν ἐνεργεῖται ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῶν ἐν τῷ προηγουμένῳ ἐδαφίῳ ἀναφερομένων.» Οἱ παραδεχόμενοι καὶ τοῦτο παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 4 ἄρθρον ἔχον ὡς ἑξῆς· Ἄρθρον 4. «Τὰ γραμμάτια τοῦ δημοσίου ταμείου ἐξοφλοῦνται ὑπὸ τοῦ κεντρικοῦ ταμείου, ἅμα τῇ λήξει αὐτῶν· ἀφ’ ἧς δὲ κατασταθῶσι ληξιπρόθεσμα, εἰσὶ δεκτὰ εἰς πᾶσαν πρὸς τὸ δημόσιον πληρωμήν· δύνανται δὲ νὰ ἀνανεωθῶσι κατ’ ἀμοιβαίαν συναίνεσιν τοῦ τε δημοσίου καὶ τοῦ κομιστοῦ.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§53ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐνταῦθα βλέπετε, ὅτι τὰ γραμμάτια αὐτὰ δὲν εἶναι δεκτὰ εἰς ἐξόφλησιν παρὰ μετὰ τὴν λῆξιν. Διὰ νὰ κατασταθῶσι πλέον προσιτὰ εἰς τὸ κοινὸν, καὶ νὰ τὰ δέχηται ὁ καθεὶς, πρέπει ν’ ἀφήσητε, ὥστε εἰς πᾶσαν περίστασιν νὰ ἦναι δεκτὰ εἰς τὰ δημόσια ταμεῖα, ἕνεκα χρέους πρὸς τὸ δημόσιον. Προτείνω νὰ ἦναι δεκτὰ ὡσαύτως εἰς ὅλας τὰς πρὸς τὸ δημόσιον ταμεῖον πληρωμὰς, καὶ ὁ τόκος τότε νὰ λογαριάζηται πρὸς ὄφελος τοῦ φέροντος, ὅταν ᾖναι συμπληρωμένος ὁ μὴν, διότι οὕτω θὰ τὰ καταστήσωμεν προσιτὰ (θόρυβος).

§54ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριοι, ἐπειδὴ πρώτην φορὰν εἰσάγεται τὸ μέσον τοῦτο τῆς πιστώσεως, διὰ τοῦ ὁποίου ὅλαι αἱ κυβερνήσεις προσπορίζονται χρηματικὰ μέσα, μὲ τὰ ὁποῖα καλύπτουν τὰς ἀνάγκας των, νομίζω, ὅτι πρέπει, καὶ ἐπειδὴ ἐδόθη ἀφορμὴ ἀπὸ τὸν Κύριον Λεβίδην, νὰ κατανοήσωμεν περὶ τίνος πρόκειται. Ὅπως τὰ ἄτομα ἔχουν ἀνάγκην δανείων διὰ μεγάλης προθεσμίας καὶ διὰ μικρᾶς, π. χ. διὰ νὰ ἀγοράσῃ τις ἕνα κτῆμα κάμνει δάνειον, καὶ δὲν δανείζεται ἐπὶ 3 καὶ 4 μῆνας, ἀλλ’ ἐπὶ μακρὰν προθεσμίαν, ὅπως κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο νὰ δυνηθῇ νὰ πληρώνῃ καὶ τόκους καὶ ἔξοδα· τὸ ἕτερον εἶδος τῶν δανείων εἶναι διὰ τὰς μικρὰς προθεσμίας, ὅταν π. χ. τις ἔχει νὰ κάμῃ μίαν καλλιέργειαν, λαμβάνει δάνειον μὲ μικρὰν προθεσμίαν, διότι εἰς ὀλίγον καιρὸν θ’ ἀπολαύσῃ τὸν καρπὸν, θὰ πωλήσῃ καὶ θὰ πληρώσῃ τὸ χρέος του, οὕτω ἔχουν καὶ αἱ Κυβερνήσεις δύο ἐδῶ δάνεια τὰ πάγια, εἰς τὰ ὁποῖα πληρώνεται μόνον τόκος, καὶ ἕτερα dettes flottantes· ταῦτα εἶναι γραμμάτια ὡς τὰ ἐμπορικὰ 6 ἕως 12 μηνῶν προθεσμίας. Εἶναι σπάνις χρημάτων; ἀναγκάζεται ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑψόνῃ τὸν τόκον. Εἶναι πληθύς; ἐλαττόνει τὸν τόκον· καὶ τοιουτοτρόπως σχετικῶς πρὸς τὰς ἀνάγκας καὶ πρὸς τὴν προσφορὰν τῶν χρημάτων, αὐξάνει τὸν τόκον· ἑπομένως ὅπως σᾶς ἔδωκα τὸν ὁρισμὸν εἶναι διὰ νὰ οἰκονομήσῃ προσωρινὰς ἀνάγκας, διὰ 3, 6 κλπ. μῆνας, μάλιστα διὰ τὴν ἰδικήν μας ἐπικράτειαν, ὅπου, ὡς γνωρίζετε, αἱ πρόσοδοι εἰσπράττονται ἅπαξ τοῦ ἔτους, τουτέστι κατὰ τὸν Αὔγουστον, 7βριον καὶ 8βριον. Ἔχουσα ἡ Κυβέρνησις αὐτὸ τὸ μέσον, ὅταν ἔχῃ ἀνάγκην, ἐκδίδει γραμμάτια· ἔρχεται ἡ ἐποχὴ, καθ’ ἣν εἰσπράττει τὰ εἰσοδήματα καὶ πληρόνει αὐτά. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι τὸ δάνειον αὐτὸ ἀπαιτεῖ μίαν προθεσμίαν, καὶ ἂν παραδεχθῆτε τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Λεβίδου, καταστρέφεται ὁ σκοπὸς δι’ ὃν ἐκδίδονται τὰ γραμμάτια αὐτά· διὰ τοῦτο ἀποκρούω τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Λεβίδου.

§55ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὁ Κ. Κεχαγιᾶς νομίζει, ὅτι ἅμα ἐκδοθῇ αὐτὸς ὁ νόμος, θὰ τρέξουν ὅλοι οἱ κεφαλαιοῦχοι νὰ εἴπουν, ὁρίστε χρήματα, καὶ δός μας γραμμάτια. Ἡ Κυβέρνησις, αὔριον ὁποῦ εἶναι πρώτη τοῦ μηνός, θὰ πληρώσῃ τοὺς ὑπαλλήλους, μὲ αὐτὰ τὰ γραμμάτια.

§56ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§57ΛΕΒΙΔΗΣ. Αὐτὸ θὰ γίνῃ καὶ θὰ τὸ ἰδῆτε. Λοιπὸν δὲν εἶναι, ὅτι θὰ ἔλθουν οἱ πολῖται νὰ εἴπουν, ἰδοὺ χρήματα καὶ δός μας γραμμάτια, ἀλλὰ θὰ τὰ πάρουν οἱ ὑπάλληλοι, προμηθευταὶ καὶ ἄλλοι τοιοῦτοι.

§58ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ποῖος τὸ λέγει;

§59ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ τὸ λέγω.

§60ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἂς ἀντείπῃ ὁ ὑπουργὸς, ὅτι δὲν θὰ τὸ κάμῃ.

§61ΛΕΒΙΔΗΣ. Λέγω λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ δώσητε τὴν εὐκολίαν αὐτὴν νὰ ἐπανέρχωνται εἰς τὸ ταμεῖον αὐτὰ τὰ γραμμάτια ὅταν ὑπάρχουν ὀφειλέται καὶ θέλουν νὰ τὰ δώσουν καὶ τότε ἡ Κυβέρνησις, ἥτις θὰ ἔχῃ πάλιν ἀνάγκας, θὰ βγάλῃ ἄλλα γραμμάτια. Τοιουτοτρόπως ἡ προθεσμία αὐτῶν τῶν γραμματίων δὲν θὰ ᾖναι πάντοτε ὁμοία· ἐννοῶ μάλιστα ὅτι ὁ Κ. Κεχαγιᾶς ὡς ὑποδιευθυντὴς τῆς διοικητικῆς Τραπέζης ἔχει συμφέρον νὰ γίνῃ αὐτὸ, διότι ἐγὼ ὁ ὑπάλληλος, ὅστις θὰ πάρω 400 δραχμῶν γραμμάτιον καὶ δὲν θὰ ἠμπορέσω νὰ τὸ ἀλλάξω εἰς τὴν ἀγορὰν, θὰ καταφύγω εἰς τὴν τράπεζαν νὰ μοῦ τὸ προεξοφλήσῃ, ὅπως θὰ ἰδῆτε εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον.

§62ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὁ Κύριος Λεβίδης, ἀπέδωκεν εἰς ἐμὲ πρόθεσιν, ὅτι θηρεύω κάλλιον τὸ συμφέρον τῆς Τραπέζης. Ἐὰν οὕτω σκέπτεται εἰς τὰς πράξεις του, εἶναι διὰ λογαριασμόν του· ἐγὼ σκέπτομαι ὡς Ἕλλην, διὰ τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος. Ὅταν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐπρόκειτο νὰ πάρουν τὰ χρήματα τοῦ ἀποθεματικοῦ ταμείου, τὰ ὁποῖα ἦσαν κατατεθειμένα 4%, ἐγὼ συνηγόρησα ὑπὲρ τῆς ἀποδόσεως διὰ νὰ κατατεθοῦν εἰς τὸ ταμεῖον μὲ 6/00, ἐνῷ ὁ Κύριος Λεβίδης εἶχε διαφορετικὴν ἰδέαν.

§63ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ἔκτοτε ἐνόησα, ὅτι δὲν ἔχουν καταναγκαστικὴν κυκλοφορίαν, οὔτε θὰ δίδωνται εἰς κανένα καταναγκαστικῶς· ὅστις θέλει θὰ τὰ λαμβάνῃ, εἴτε ὑπάλληλος εἴτε πιστωτής.

§64ΒΑΛΤΙΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ γίνῃ ἄρθρον ῥητόν.

§65ΔΡΟΣΟΣ (ὑπουργὸς οἰκονομικῶν). Εἶναι προαιρετικὰ, τὸ κηρύττω μεγάλη τῇ φωνῇ. Ὑπάρχει, Κύριοι, ἓν ἄλλο σύστημα εἰς τὴν Γερμανίαν, τὸ ὁποῖον ὁμοιάζει μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζει ὁ Κ. Λεβίδης· εἰς τὴν Γερμανίαν ἐκδίδουν γραμμάτια εἰς μικρὰ ποσὰ ἔντοκα, καὶ ὁ τόκος αὐτῶν λογίζεται καθ’ ἡμέραν· ἀλλ’ εἶναι ἓν πολύπλοκον σύστημα ἐκεῖνο, καὶ ἀντιβαίνει εἰς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον προτίθεται τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, διότι εἰς ἐκεῖνα δίδουν καὶ κατονομαστικὴν κυκλοφορίαν, ἐνῷ ἡμεῖς τὴν ἀποκρούομεν· παρεδέχθημεν τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἔχουν εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ Γαλλίαν· εἶναι γραμμάτια τοῦ δημοσίου, τὰ ὁποῖα ἀλλοῦ τὰ ὀνομάζουν γραμμάτια, ἀλλοῦ bons de Trésor. Ἡμεῖς περιπλέον ἐθέσαμεν ὡς ἐγγύησιν, ὅτι κατὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας εἶναι δεκτὰ εἰς πᾶσαν πληρωμὴν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι), παρεδέχθη. Ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Λεβίδου συνίσταται εἰς τὸ νὰ ἀφαιρεθῶσιν αἱ λέξεις «ἀφ’ ἧς δὲ κατασταθῶσι ληξιπρόθεσμα». Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ νὰ ᾖναι τὰ γραμμάτια αὐτὰ δεκτὰ ἀπὸ τὸ Δημόσιον πατὰ πᾶσαν στιγμὴν καὶ πρὸ τῆς λήξεώς των, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἀνίστανται οἱ ὀλιγώτεροι), ἀπεῤῥίφθη. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει· νομίζω δὲ, ὅτι ἐδῶ ἠμποροῦμεν νὰ προσθέσωμεν, καθόσον ἀποβλέπει καὶ τὴν κυκλοφορίαν, ὅτι «ἡ κυκλοφορία τῶν γραμματίων τούτων δὲν εἶναι καταναγκαστική.»

§67ΠΟΛΛΟΙ. Ὑπάρχει τὸ «κατ’ ἀμοιβαίαν συναίνεσιν».

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. «Ἄρθρον 5. Ἐκ τῶν γραμματίων τούτων δύναται ἡ ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ προεξοφλῇ, εἴτε ἀπ’ εὐθείας παρὰ τοῦ δημοσίου, εἴτε παρὰ τρίτων παρουσιασθῶσιν αὐτῇ· ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ διατηρεῖται πρὸς ἀσφάλειαν αὐτῆς, καὶ διὰ τὸ οὕτω διατεθησόμενον ποσὸν, ἡ διὰ τοῦ ἀπὸ 4 Μαΐου 1863 ΛΔ. ψηφίσματος τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως γενομένη παραχώρησις τῆς ἐκ τῆς Σμύριδος δημοσίας προσόδου· τὰ οὕτω προεξοφλούμενα ὑπὸ τῆς ἐθνικῆς Τραπέζης γραμμάτια, τὰ μὴ ὑπερβαίνοντα τὴν προθεσμίαν τῶν τριῶν μηνῶν, κατατάσσονται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐμπορικῶν γραμματίων ἢ ὁμολογιῶν, περὶ ὧν διαλαμβάνει τὸ ἐδ. βʹ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ἀπὸ 7/19 Ἰουλίου 1843 Νόμου.

§69ΤΙΝΕΣ. Νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις ὁ Κ. Ὑπουργός.

§70ΔΡΟΣΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομ.). Τὸ ἐδάφιον 2 τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Νόμου τοῦ 43 προβλέπει τὰ ἐμπορικὰ γραμμάτια· πρὸς ταῦτα λοιπὸν θέλει τὸ ἄρθρον τοῦτο νὰ ἐξομοιώσῃ καὶ τὰ γραμμάτια αὐτοῦ τοῦ Ταμείου.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§72ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι) Παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τώρα τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλῶ νὰ σηκωθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Παρεδέχθη.

§74ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου νὰ σταλῇ, Κ. Πρόεδρε, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον σήμερον.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη τοῦτο ἡ Συνέλευσις;

§76ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§77ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἡ ταχύτης αὕτη τοῦ Παπαμιχαλοπούλου ἀποδεικνύει, ὅτι θὰ πληρωθῇ μισθός.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεύτερον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ πρότασις τοῦ Κ. Λεβίδη περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ πολιτικῶν συντάξεων.

§79ΚΑΛΟΣ. Εἶναι τὸ περὶ δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀθηνῶν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅ,τι ἐγκρίνει ἡ Συνέλευσις· ἀλλὰ νομίζω, Κ. Καλὲ, ὅτι διὰ νὰ ὡριμάσουν αἱ ἰδέαι τῶν ΚΚ. πληρεξουσίων ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο τοῦ Συμβουλίου ἠμπορεῖ νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν ἐρχομένην συνεδρίασιν τῆς Δευτέρας.

§81ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐρχόμεθα εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Λεβίδη· θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως.

§83ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τὴν ἀκούσωμεν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδού. «Ἄρθρον 1. Ὁ αἰτῶν σύνταξιν κατὰ τὸν ΧΝΒʹ. Νόμον ὀφείλει διὰ πᾶσαν ὑπηρεσίαν νὰ προσαγάγῃ τὰ πρωτότυπα ἢ ἐπίσημα ἀντίγραφα τῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν διορισμῶν καὶ τῶν ἐκ ταύτης ἀπολύσεων. Ἐν ἐλλείψει τῶν ἐν τοῖς ἀρχείοις σχεδίων, εἶναι δεκταὶ περιλήψεις τῶν σωζομένων βιβλίων, καταστάσεων κλπ. Τὸ μέσον τῆς δι’ ἐνόρκων καταθέσεων ἀποδείξεως ἀπαγορεύεται. Ἡ προκειμένη διάταξις ἐφαρμόζεται καὶ ὡς πρὸς τὰς μέχρι τοῦδε περὶ ἀπονομῆς συντάξεων ἐκκρεμεῖς αἰτήσεις ἐνώπιον τοῦ γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου.

§85ΠΟΛΛΟΙ. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν αὐτὸ τὸ σχέδιον, Κ. Πρόεδρε· ἔχομεν ἓν, εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ ὑπογραφὴ τοῦ Χαραλάμπη.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ τροπολογία.

§87ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἀναβληθῇ Κ. Πρόεδρε.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε τὸ περὶ Δημοτικοῦ Συμβουλίου;

§89ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, τὸ περὶ Ἐθνοφυλακῆς.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ περὶ τοῦ ἐγγείου φόρου, Κύριοι, νὰ κάμωμεν διὰ νὰ τελειώσωμεν· ἔχει ὡς ἀκολούθως ἡ πρότασις. «Ἄρθρον 1. Οἱ διὰ τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΛΔʹ ἀπὸ 24 Μαΐου ψηφίσματος προσδιορισθέντες διὰ τὸ 1863 ἔτος ἔγγειοι φόροι, καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς προσδιορίζονται οἱ αὐτοὶ διὰ τὸ ἔτος 1864, καθ’ ὃ μένουσιν ἐν ἰσχύϊ ἅπασαι αἱ τοῦ ῥηθέντος ψηφίσματος διατάξεις. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῆς ἀρχῆς;

§91ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Ὁ Κ. Ὑπουργὸς νὰ προσδιορίσῃ τὸ ποσὸν τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν.

§93ΔΡΟΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομ.) Κατὰ τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν περὶ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν, πρέπει ἤδη νὰ προσδιορισθῇ μόνον τὸ ποσόν· λαμβάνω λοιπὸν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς προτείνω 5%.

§94ΤΙΝΕΣ. 4%.

§95ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, θὰ ζητήσω μόνον μίαν διόρθωσιν τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ νόμου, διότι ἀπεδείχθη ἐκ πείρας, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ἐπιβλαβὴς καὶ εἰς τὸ Δημόσιον καὶ εἴς τινας φορολογουμένους, ἐν ᾧ εἰς ἄλλους εἶναι ἐπωφελής. Ἰδοὺ ἡ διάταξις αὕτη· «Ὁ ἐπὶ τῶν Δημητριακῶν καρπῶν ἔγγειος φόρος καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας ἀποδίδονται εἰς χρήματα κατὰ τὴν ἀγοραίαν τιμήν. Τὴν πρώτην ἑκάστου μηνὸς, ὁ Ἔπαρχος, ὁ Οἰκονομ. Ἔφορος, ὁ Εἰρηνοδίκης τῆς Πρωτευούσης καὶ ὁ οἰκεῖος Δήμαρχος μετὰ τοῦ Προέδρου τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου ἢ οἱ ἀναπληρωταὶ αὐτῶν συνερχόμενοι εἰς ἓν θέλουσι προσδιορίζει τὴν ἀγοραίαν τιμὴν τῶν δημητριακῶν καρπῶν κατὰ δήμους» Ἐγὼ ζητῶ ἀντὶ τοῦ κατὰ δήμους νὰ τεθῇ κατὰ τμήματα. Δὲν ἀγνοεῖτε, Κύριοι, ὅτι πολλοὶ δῆμοι ἔχουν πεδινὰ καὶ ὀρεινὰ χωρία. Ἡ ἀξία τῶν πεδινῶν σιτηρῶν εἶναι πολὺ ἀνωτέρα τῶν ὀρεινῶν μερῶν· καὶ σᾶς φέρω τὸ ἑξῆς παράδειγμα τοῦ δήμου Μακρηκώμης τῆς Φθιώτιδος. Ὁ δῆμος οὗτος ἔχει 18 χωρία. Τὰ σιτηρὰ τῶν δύω τμημάτων Λιανοκλαδίου καὶ Γραμμένης Ῥάχης ἔχουν μεγάλην ἀξίαν, τὸ ἄλλο τμῆμα τῆς Βαρυμπόμπης ἔχει δευτέραν ἀξίαν· ὅλα δὲ τὰ λοιπὰ ὀρεινὰ τμήματα ἔχουν σμικροτάτην ἀξίαν, ἤτοι τῶν πεδινῶν μερῶν ἡ ἀξία τοῦ σίτου ἔχει 25–27 λεπτὰ, τῶν δὲ ὀρεινῶν χωρίων τὸ πολὺ 20 λεπτά. Αἱ ἀρχαὶ λοιπὸν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μὴ ἠξεύρουν τί νὰ κάμουν, διότι, ἂν προσδιώριζον τὴν ἀνωτέραν ἀξίαν, ἐζημιοῦντο οἱ ὀρεινοὶ, καὶ ἀντιστρόφως ὠφελοῦντο οἱ πεδινοί· ἠναγκάσθησαν δὲ νὰ προσδιορίσωσι λεπτὰ 23 κατ’ ὀκᾶν, καὶ διὰ τοῦ προσδιορισμοῦ αὐτοῦ οἱ μὲν κάτοικοι τῶν πεδινῶν χωρίων ὠφελήθησαν, οἱ δὲ τῶν ὀρεινῶν ἐζημιώθησαν ἐπαισθητῶς. Κατὰ συνέπειαν δὲ λέγω, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ εἴπωμεν κατὰ τμήματα, καὶ οὐχὶ κατὰ δήμους.

§96ΔΡΟΣΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον προτείνει, εἶναι πολὺ δύσκολον· δὲν λαμβάνεται εἰς τὸν προσδιορισμὸν τοῦ φόρου ὑπ’ ὄψιν ὁ σῖτος τῆς καλλιτέρας ποιότητος, οὔτε τῆς κατωτέρας, ἀλλ’ ὁ μέσος ὅρος τῆς περιφερείας τοῦ δήμου. Εἶναι τοῦτο ἓν σύστημα, τὸ ὁποῖον πρὸ τόσων χρόνων εἶχε τεθῆ εἰς ἐνέργειαν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μεταβληθῇ εἰς τὸ κατὰ τμήματα.

§97ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ παραδοχὴ τοῦ κατὰ τμήματα προσδιορισμοῦ ἔχει ὀλίγας δυσκολίας, ἀλλ’ οὐχ ἧττον εἶναι ἐπωφελὴς, καὶ τοῦτο ἐγίνετο καὶ μέχρι τοῦδε. Κατὰ τὸ σύστημα αὐτὸ τοῦ προσδιορισμοῦ τῆς ἀγοραίας τιμῆς, ἐλαμβάνετο ὑπ’ ὄψιν καὶ προσδιωρίζετο κατὰ τμήματα ἡ τιμὴ τῶν καρπῶν, διότι μεταξὺ τῶν διαφόρων τμημάτων τοῦ αὐτοῦ δήμου ὑπάρχει διαφορὰ ὡς πρὸς τὴν ποιότητα, καὶ φρονῶ, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδὲν τὸ κωλύον νὰ παραδεχθῶμεν κατὰ δήμους, ἢ κατὰ τμήματα, καὶ μένει εἰς τὴν ἀρχὴν νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς περιστάσεις.

§98ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, δι’ ὃν ἀντιλέγει ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐγὼ ὡρμήθην ἀπὸ τὸ συμφέρον καὶ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν δημοτῶν. Καθὼς σᾶς εἶπε καὶ ὁ Κύριος Νικολαΐδης, οὕτω πως ἐγένετο μέχρι τοῦδε, δηλαδὴ ὁ προσδιορισμὸς ἐγένετο κατὰ τμήματα καὶ οὐχὶ κατὰ δήμους, ὡς ἐσφαλμένως σᾶς εἶπεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Κατὰ συνέπειαν καὶ ἤδη εἶναι δίκαιον νὰ προσδιορισθῇ ἡ ἀξία κατὰ δήμους ἢ κατὰ τμήματα. Καὶ σᾶς φέρω παράδειγμα. Πέρυσι προσδιωρίσθη, ὡς σᾶς εἶπον, ἡ ἀξία τοῦ σίτου εἰς λεπτὰ 23 εἰς τὸν δῆμόν μας. Ἐγὼ τὸν ἐπώλησα 27, ἐνῷ ὁ Τζικιώτης καὶ λοιποὶ ὀρεινοὶ τὸν ἐπώλησαν 17· (θόρυβος). Τέλος πάντων τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου καὶ τὰ παράπονα τῶν συμπολιτῶν μου μὲ ὑπεχρέωσαν νὰ κάμω αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις, καὶ ἀποφασίσατε ὅ,τι θέλετε, εἶναι ὅμως μέγα ἄδικον, ἂν δὲν παραδεχθῆτε τὴν πρότασίν μου.

§99ΔΡΟΣΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὴ εἶναι μία σύγχυσις, ἥτις γίνεται σήμερον, πρόκειται νὰ προσδιορίσωμεν τὸν ἔγγειον φόρον. Αὐτὴ εἶναι μία διάταξις, ἥτις ἀνήκει εἰς τὸν Πάγιον Νόμον· ἂς μὴ ἐπαναφέρωμεν λοιπὸν ζητήματα ξένα. Ἔπειτα αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ὠφέλιμον εἰς μερικοὺς, καὶ εἰς ἄλλους ἐπιβλαβές. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις ὡς πρὸς αὐτὴν τὴν πρότασιν;

§101ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλω ἑτέραν τροπολογίαν τοῦ Κ. Νικολαΐδου· «Τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας προσδιορίζεται διὰ τὸ ἔτος 1864 εἰς 12/00». Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται τέσσαρες). Ἀπεῤῥίφθη. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Χατζοπούλου. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προσδιορίζηται ἡ ἀξία τῶν δημητριακῶν καρπῶν κατὰ τμήματα ἢ δήμους, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἄρθρον βʹ. «Ὁ ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν φόρος προσδιορίζεται εἰς 4%».

§103ΒΑΣΣΟΣ. Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἡ βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐκανονίσθη ὁ φόρος τῶν οἰκοδομῶν, εἶναι ὁ ἔγγειος φόρος, καὶ θεωρῶ, ὅτι εἶναι πολὺ ἄδικον τὸν ἔγγειον φόρον, οὕτως εἰπεῖν, ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν νὰ τὸν ἔχητε 4%, καὶ ἐπὶ τῶν γεωργῶν 5. Ἐὰν θέλητε δικαιοσύνην καὶ ἰσότητα φόρου, πρέπει ὅλοι νὰ πληρώνουν φόρον, ἐὰν δὲν θέλητε ἰσότητα φόρου, δώσατε προνόμια εἰς μίαν τάξιν. Γνωρίζω τὶ θὰ ἀντείπουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν τὸ ἐναντίον, ὅτι αἱ οἰκίαι ἔχουν ἀνάγκην ἐπιδιορθώσεων, ἀνάγκην ἐξόδων· ἀλλ’ ὅσοι ἐξ ὑμῶν κατέγειναν, καὶ γνωρίζουν κατά τι τὰ γεωργικὰ, θὰ ὁμολογήσουν μαζύ μου, ὅτι ὁποῖα ἔξοδα ἀπαιτεῖ μία οἰκία, περισσότερα ἀπαιτοῦνται εἰς τὸν γεωργόν· ἐάν τινες ἐξ ὑμῶν θέλουν νὰ ὑποστηρίζουν τὸν φόρον εἰς 4% τοσοῦτον προθύμως, καθὼς ὁ φίλος μου Κ. Ῥεβελάκης, ἤθελον τὸν παρακαλέσει πολὺ, ἐπαινῶν πραγματικῶς τὸν ζῆλόν του, διότι θέλει νὰ φανῇ χρήσιμος εἰς τὴν ἰδιαιτέραν αὑτοῦ πατρίδα, ν’ ἀναβλέψῃ μᾶλλον εἰς τὰ γενικὰ συμφέροντα, καὶ θὰ ἐπαινεθῇ περισσότερον, ἐὰν θυσιάσῃ τὸ ἰδιαίτερον αὑτοῦ συμφέρον ἀπέναντι τοῦ γενικοῦ καὶ τῆς δικαιοσύνης· νομίζω, ὅτι ἡ βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζω περισσότερον τὴν ἰδέαν μου, εἶναι ἡ τῆς δικαιοσύνης. Οἱ γεωργοὶ μέχρι σήμερον ἐπλήρωνον σχεδὸν ὅλους τοὺς φόρους, καὶ μόλα ταῦτα δὲν εἶχον, οὔτε δρόμους, οὔτε γεφύρας καὶ ἐπνίγοντο εἰς τοὺς ποταμοὺς, καὶ ἡμεῖς ὅλοι, οἱ ὁποῖοι εἴχομεν τὰς οἰκίας, ἐπερνούσαμεν καλὰ, καὶ ἅμα μία βρόμα ἦτον ἀπέξω, ἐφωνάζαμεν τὶ ἀστυνομία εἶναι αὐτὴ, ἅμα ἦτον μία πέτρα καὶ ἐσκοντάβαμεν, ἐφωνάζομεν ἐπίσης. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ᾖναι 5% (θόρυβος).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ῥεβελάκης ἔχει τὸν λόγον (θόρυβος).

§105ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. (θόρυβος). Δὲν θέλω ν’ ἀντικρούσω τὸν προαγορεύσαντα ὡς πρὸς ὅσα εἶπεν, ὡς πρὸς τὴν ἰσότητα τῶν φόρων· πρῶτοι ἡμεῖς τὴν ἐζητήσαμεν, καὶ τὰ προνόμια τὰ ἀπεκρούσαμεν, καὶ τὰ ἀποκρούομεν μετ’ ἀγανακτήσεως, ἀλλὰ τώρα τὸ προνόμιον αὐτὸ εἶναι εἰς τὴν γῆν, διότι δὲν πρόκειται περὶ τοῦ γεωργοῦ, ἀλλὰ περὶ τοῦ ἰδιοκτήτου. Λοιπὸν ποῦ εἶναι ἡ ἰσότης; Ὁ ἰδιοκτήτης τῆς γῆς, ἀφοῦ ἠλαττώθη ὁ φόρος, φορολογεῖται κατὰ τὸ ἥμισυ, ὁ δὲ τῆς οἰκίας πλέον παρ’ ἄλλοτε.

§106ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη. Δύω προτάσεις ὑποβάλλονται ὡς πρὸς τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν. Εἶναι 5 καὶ 4. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 4%, ἐκεῖνοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 5, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Λοιπὸν θὰ ᾖναι 2 ἄρθρον αὐτὸ, καὶ θὰ ἔχῃ ὡς ἀκολούθως· «Ὁ ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν φόρος προσδιορίζεται εἰς 5%. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον αὐτὸ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. Ἕπεται τὸ 3 ἄρθρον· «Ὁ ἐπὶ τῶν ἀκολούθων προϊόντων ἔγγειος φόρος προσδιορίζεται· 1) Ἐπὶ τῆς νευρώδους (χονδρῆς) μετάξης εἰς λεπτὰ 30 κατ’ ὀκάν. 2) Ἐπὶ τῶν τετρυπημένων κουκουλίων εἰς λεπτὰ 20 κατ’ ὀκάν. Τὰ μετὰ τὴν ἀναπήνισιν ὑπολειπόμενα ἄχρηστα κουκούλια μένουσιν ἐλεύθερα παντὸς φόρου».

§108ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, ὅτε ἐψηφίζετο ὁ νόμος περὶ τοῦ ἐγγείου φόρου, ἐνθυμεῖσθε, μοὶ φαίνεται, ὅτι ἔφερον πρότασιν περὶ καταργήσεως τοῦ συστήματος τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου, καὶ ἀντικατέστησε διὰ τῆς ἀποφάσεώς της ἡ Συνέλευσις αὐτὸ διὰ τῆς κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν φορολογίας τοῦ προϊόντος αὐτοῦ. Οὐδ’ ἐγὼ, οὐδ’ ἡ Συνέλευσις ἐνόει νὰ φορολογήσωμεν τὰ λείψανα τοῦ κουκουλίου, διότι αὐτὰ δὲν ἔχουν κἀμμίαν ἀξίαν. Κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν ὅμως τοῦ νόμου αἱ ἀρχαὶ εὑρέθησαν εἰς δύσκολον θέσιν, ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχε διάταξις ἐξαιροῦσα αὐτὸ τὸ εἶδος τῆς μετάξης, καὶ ἤθελον νὰ εἰσαγάγουν εἰς φορολογίαν καὶ αὐτὴν, τῆς ὁποίας ἡ ἀξία δὲν ὑπερβαίνει τὰς 3–4 δραχμάς. Ὑπάρχει ἐν Μεσσηνίᾳ ἓν ἀπόσπασμα τοῦ καταστήματος τοῦ Βοὺδ, κατὰ τοῦ ὁποίου ἐφηρμόσθη, ὡς μὴ ὤφειλεν ὁ νόμος αὐτὸς, ὥστε καταντᾷ μία δήμευσις. Θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐξηγήσῃ σήμερον, ὅτι δὲν ἐνόει κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος νὰ ὑπαχθῇ εἰς φορολογίαν ἡ χονδρομέταξα, ὅπως τὴν ἐνόησαν αἱ ἀρχαί. Διὰ νὰ ἐννοήσητε σᾶς ἀναγινώσκω τὴν ἐπιστολὴν πρός τινας πληρεξουσίους ἐνταῦθα. «Ἴσως σᾶς εἶναι γνωστὸν τὸ ὑπὸ τὸ ὄνομα νευρῶδες γνωστὸν μέρος τῶν κουκουλίων, τοὐτέστι τὸ ἀποβλητέον, καὶ σχεδὸν ἄχρηστον ἐκεῖνο μέρος, τὸ ὁποῖον, ἐὰν δὲν ἐξαχθῇ, δὲν ἀρχίζει ἡ κλωστὴ τῆς μετάξης· εἶναι πρᾶγμα, τοῦ ὁποίου δὲν ἔχει ἀξίαν πλέον τῶν 3 δραχμῶν ἑκάστη ὀκὰ, καὶ ἐν τούτοις τὸ τελωνεῖον Πειραιῶς, καὶ κατόπιν ὁ Τελώνης Καλαμῶν ἐζήτησαν νὰ τὸ φορολογήσουν ὡς μέταξαν, ἐνῷ τὸ κατώτερον εἶδος τῆς μετάξης ἔχει 40 δραχμὰς ἡ ὀκά. Δὲν ἐδέχθημεν τοῦτο, προεκαλέσαμεν πραγματογνώμονας ἀπὸ τοὺς ἐντιμοτάτους πολίτας καὶ ἐμπόρους Καλαμῶν Μιστρόπουλον, Καλαμόπουλον, Ἡλιόπουλον καί τινας ἄλλους. Ἐγένετο πρωτόκολλον ἐπίσημον ἐν τῷ τελωνείῳ, κατὰ τὰς ὀρθοτάτας ἰδέας τῶν ὁποίων ἡ νευρώδης μέταξα δὲν δύναται νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν τάξιν τῆς μετάξης.» Πιστεύω, ὅτι καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἀντιλέγει.

§109ΔΡΟΣΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅτι εἶναι δίκαιον εἶναι ἀπόδειξις ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν παρεδέχθην καὶ ἐγώ· ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ἠμπορῇ νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τὸ παρελθὸν, διότι αὐτὸς ὁ φόρος θὰ ἐβεβαιώθη καὶ θὰ εἰσεπράχθη.

§110ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἰσεπράχθη.

§111ΔΑΓΡΕΣ. Ἐὰν δὲν ἐγίνετο λόγος, ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ὑπόστασιν ἡ ἰδέα τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Τώρα ὅμως, νομίζω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ πλέον νὰ προβῇ εἰς ἐκτέλεσιν (θόρυβος). Εἶναι ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα ἀκόμη (θόρυβος). Θέτω λοιπὸν τὴν ἑξῆς πρότασιν. «Ἡ Συνέλευσις ψηφίζουσα κατὰ τὸ παρελθὸν τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῶν προϊόντων ἠννόει νὰ πληρώσουν τὰ χονδράρια 4 δραχμὰς τὴν ὀκὰν, ναὶ ἢ ὄχι». Ἰδοὺ, Κύριοι, ἔχω καὶ δείγματα (δεικνύει αὐτά). Νά! θέλετε νὰ πληρώσουν 4 δραχμὰς ἡ ὀκὰ αὐτά; (θόρυβος).

§112ΔΡΟΣΟΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ δώσω μίαν ἀκριβῆ πληροφορίαν, καὶ νὰ παραδεχθῶ μίαν γνώμην. Ὑπόσχομαι ὅμως νὰ ἐξετάσω περὶ τῆς φορολογίας τοῦ τοιούτου εἴδους. Περιμένω νὰ ἴδω, ἐὰν ὁ φόρος ὁ ἐξαχθεὶς ἐβεβαιώθη, ἐπληρώθη, καὶ τότε ἐν γνώσει ν’ ἀποφασίσω.

§113ΣΧΙΝΑΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§114ΚΑΛΟΣ. Διὰ τῶν ἐφημερίδων καὶ ἐν φυλλαδίῳ ἐδημοσιεύθη ἡ ἔκθεσις τῶν Κυρίων καταστημάτων τινῶν μεταξουργικῶν. Βεβαίως οἱ πλεῖστοι ἐξ ὑμῶν θὰ ἀνέγνωσαν καὶ τὸ φυλλάδιον καὶ τὰς διατριβάς. Δὲν εἶμαι ὀπαδὸς τῆς προστασίας, ὅπως οἱ Κύριοι οὗτοι ζητοῦσι ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις, ἀλλ’ οὐχ ἧττον ὅμως, ἐπειδὴ τὰ καταστήματα ταῦτα κατέστησαν παραγωγικὰ ὠφελείας εἰς τὸν τόπον, ὀφείλει ἡ Συνέλευσις νὰ λάβῃ ἓν οἱονδήποτε ἐγκρίνει μέτρον, ἀνάλογον τῆς θέσεως, εἰς ἣν περιῆλθον σήμερον τὰ καταστήματα ταῦτα· ἰδίως ἐκεῖνα τῶν Ἀθηνῶν, τοῦ Πειραιῶς, τῆς Ἄνδρου καὶ τῶν Καλαμῶν, ταῦτα παρεῖχον ἄρτον εἰς πλείστας οἰκογενείας, καὶ μάλιστα εἰς τὰ ἀδυνατώτατα μέλη αὐτῶν. Ἡ ὠφέλεια ἡ διδομένη βεβαίως εἶναι πολὺ δυσανάλογος μὲ τὴν προσδοκωμένην, ἐὰν ἐπέλθῃ, ὅπερ ζητοῦσιν οἱ Κύριοι τῶν καταστημάτων. Τὸ μέτρον ἐκεῖνο λαμβανόμενον καθ’ ὅλα ὑπ’ ὄψιν παρὰ τῆς Συνελεύσεως, καὶ παραδεχόμενον καταστρέφει μίαν ἄλλην τάξιν, τὴν πολυπληθεστέραν, τὴν παραγωγὸν τῶν κουκουλίων. Διὰ τοῦτο δὲν πρέπει, οὔτε ἡ μία, οὔτε ἡ ἄλλη νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Τὸ κατ’ ἐμὲ φρονῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις ὀφείλει νὰ παράσχῃ βοήθειάν τινα εἰς τὰ καταστήματα, καὶ ὅ,τι σήμερον δύναται εἶναι νὰ ἐλαττώσῃ κἂν τὸν φόρον τῆς μετάξης, προσδιορισθέντα κατὰ τὸ παρελθὸν εἰς 4 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν ἀγορεύοντα, ὅτι τοῦτο ἀπεφασίσθη διὰ τῆς παραδοχῆς τοῦ πρώτου ἄρθρου.

§116ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα (θόρυβος).

§117ΚΑΛΟΣ. Ὄχι· ἀπεφασίσθη τὸ ποσὸν τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ διὰ τῶν ἄλλων ἄρθρων ἐπηνέχθησαν τροπολογίαι εἰς ἃς ὑπάγεται καὶ ἡ μέταξα.

§118ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι· εἶναι ἀποφασισμένον.

§119ΚΑΛΟΣ. Ἀφοῦ ἡ Συνέλευσις δὲν θέλει ν’ ἀκούσῃ παύω.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὸ πρῶτον ἄρθρον. Οἱ διὰ τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΛΔʹ. ἀπὸ 24 Μαΐου ψηφίσματος προσδιορισθέντες διὰ τὸ 1863 ἔτος ἔγγειοι φόροι καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς προσδιορίζονται οἱ αὐτοὶ καὶ διὰ τὸ ἔτος 1864, καθ’ ὃ μένουσιν ἐν ἰσχύϊ ἅπασαι αἱ τοῦ ῥηθέντος ψηφίσματος διατάξεις.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐπέλθῃ ἡσυχία. Ἐρχόμεθα λοιπὸν εἰς τὸ ἄρθρον 32 τὸ ὁποῖον λέγει· «Ὁ ἐπὶ τῶν ἀκολούθων προϊόντων ἔγγειος φόρος προσδιορίζεται· 1) Ἐπὶ τῆς νευρώδους χονδρῆς μετάξης εἰς λεπτὰ 30 κατ’ ὀκᾶν. 2) Ἐπὶ τῶν τετρυπημένων κουκουλίων εἰς λεπτ. 20 κατ’ ὀκᾶν. Τὰ μετὰ τὴν ἀναπήνισιν ὑπολειπόμενα ἄχρηστα κουκούλια μένουσιν ἐλεύθερα παντὸς φόρου». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον τοῦτο, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)· παρεδέχθη (θόρυβος).

§122ΣΑΡΑΒΑΣ. Μίαν ἐξήγησιν θὰ ζητήσω διὰ νὰ προλάβω ἀμφισβήτησιν, ἡ ὁποία καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἠγέρθη, καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶ ἐπὶ τούτου τὴν ἐπίσημον ἑρμηνείαν τῆς Συνελεύσεως. Γνωρίζετε, ὅτι ὁ ἐπὶ τοῦ ἐλαίου φόρος τῶν Λακωνικῶν προϊόντων λαμβάνεται κατὰ τὴν ἐξαγωγήν· ἐγεννήθη ὅμως ἡ ἀμφισβήτησις, ἐὰν ὁ φόρος αὐτὸς πρέπει νὰ κανονίζηται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἰσχύοντος νόμου, καθ’ ὃν χρόνον ἐξάγεται τὸ προϊόν ἐκτὸς τῆς Λακωνίας, ἢ καθ’ ὃν χρόνον παρήχθη. Νομίζω, ὅτι τὸ δικαιότερον καὶ ὀρθότερον εἶναι, ὁ φόρος νὰ κανονίζηται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος, καθ’ ὃν χρόνον γίνεται ἡ ἐξαγωγὴ ἐκτὸς τῆς Λακωνίας.

§123ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια.

§124ΣΑΡΑΒΑΣ. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. ὑπουργὸς νὰ ἐξηγηθῇ.

§126ΔΡΟΣΟΣ. Ἐγὼ τὸ παραδέχομαι.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σημειωθῇ λοιπὸν εἰς τὰ πρακτικά, καὶ προσέτι νὰ σημειωθῇ, ὅτι τὸ 3 ἄρθρον ἀφορᾷ τὰς νευρίδας τῆς μετάξης. Ἀκούσατε λοιπὸν τὸ σύνολον. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις. Ψηφίζει. Ἄρθρ. 1. Οἱ διὰ τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΛΑʹ. ἀπὸ 24 Μαΐου ψηφίσματος προσδιορισθέντος διὰ τὸ 1863 ἔτος ἔγγειοι φόροι καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας ἐπὶ τῆς γῆς προσδιορίζονται οἱ αὐτοὶ καὶ διὰ τὸ ἔτος 1864, καθ’ ὃ μένουσιν ἐν ἰσχύϊ ἅπασαι αἱ τοῦ ῥηθέντος ψηφίσματος διατάξεις. Ἄρθρ. 2. Ὁ ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν φόρος προσδιορίζεται εἰς 5%. Ἄρθρ. 3. Ὁ ἐπὶ τῶν ἀκολούθων προϊόντων ἔγγειος φόρος προσδιορίζεται. 1) Ἐπὶ τῶν νευρίδων (χονδράδια μετάξης) εἰς λεπτὰ 30 κατ’ ὀκᾶν. 2) Ἐπὶ τῶν τετρυπημένων κουκουλίων εἰς λεπτὰ 20 κατ’ ὀκᾶν. Τὰ μετὰ τὴν ἀναπήνησιν ὑπολειπόμενα ἄχρηστα κουκούλια μένουσιν ἐλεύθερα παντὸς φόρου.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη. Μεταβαίνομε εἰς ἄλλο ἀντικείμενον, ἐὰν θέλητε, τὸ περὶ διαβατηρίων.

§129ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτρέπει νὰ κάμωμεν συνεδρίασιν αὔριον;

§131ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖον θὰ ἦναι μεθαύριον τὸ πρῶτον ἀντικείμενον;

§133ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ περὶ ἐθνοφυλακῆς (θόρυβος). Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις ὥρα 4 παρὰ 10.

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Α. Νικολαΐδης.