1864.01.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΣΑʹ.

Τῆς 8 Ἰανουαρίου 1864.

(Τετάρτη).

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, πλήρους τῆς Συνελεύσεως γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σημειωθῇ ὅτι τὰ πρακτικὰ τῆς τελευταίας συνεδριάσεως ἐνεκρίθησαν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν. Γνωστοποιῶ ὑμῖν, Κύριοι, ὅτι πρὸς τὸν πρόεδρον τῆς Ἰονίου βουλῆς ἀπέστειλα 200 ἀντίτυπα τοῦ Συντάγματος διὰ νὰ διανεμηθῶσιν εἰς τοὺς Κυρίους βουλευτὰς καὶ γερουσιαστὰς καὶ πρὸς τοὺς διακεκριμένους πολίτας τῆς Ἰονίου πολιτείας. Ὁ διοικητὴς τῆς ἐθνικῆς τραπέζης γνωστοποιεῖ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι τὸ διανεμητέον μέρισμα ἐφ’ ἑκάστην μετοχὴν ἐκανονίσθη πρὸς δραχμὰς 60 καὶ 50 0/0· ἤτοι περὶ τὰ 18% ἐτησίως. Πιστεύω, ὅτι ἡ ἀνθηρὰ κατάστασις τοῦ καταστήματος τούτου, τὸ ὁποῖον περιποιεῖ τιμὴν οὐ μόνον εἰς τὸν διευθυντὴν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, θέλει εὐαρεστήσει τὴν Συνέλευσιν.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως πρέπει νὰ συνερχώμεθα ἀκριβῶς εἰς τὴν 1 ὥραν μ. μ. καθὼς βλέπετε σήμερον συνεπληρώθημεν μόλις μετὰ τὴν δευτέραν. Παρακαλῶ τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους νὰ ἦναι τακτικώτεροι καὶ ἀκριβέστεροι· γνωρίζετε ὅτι ἔχομεν πολλὰ ἀντικείμενα· συσσωρεύονται ἀδιακόπως προτάσεις, ὑποβαλλόμεναι ἀπὸ τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους καὶ τὴν Κυβέρνησιν· εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἐν τούτοις δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν βῆμα, διότι ἐρχόμεθα περὶ τὴν πρώτην, καὶ διαλυόμεθα περὶ τὰς 3 ἢ 4.

§6ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς παρακαλέσω περὶ μιᾶς συμπληρωτικῆς πιστώσεως, ἥτις πρὸ καιροῦ εἶχεν ὑποβληθῆ ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἥτις μένει ἐκκρεμής· νὰ προσκαλέσητε τὸ ἁρμόδιον τμῆμα νὰ φέρῃ τὴν γνωμοδότησιν, διότι διὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα εἶχον συμπεριληφθῆ εἰς αὐτὴν τὴν πίστωσιν, ἐκινήθησαν ἀγωγαὶ καὶ τὸ δημόσιον κατεδικάσθη.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν γνωρίζω αὐτὴν τὴν συμπληρωτικὴν πίστωσιν.

§8ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ὑπάρχει παρὰ τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλω συνεννοηθῆ μὲ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, θέλω λάβει ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν τὴν συμπληρωτικὴν πίστωσιν, καὶ θέλω προκαλέσει τὴν ἀπόφασιν ἐπ’ αὐτῆς ἢ τῶν τμημάτων ἢ τῆς οἰκονομικῆς ἐπιτροπῆς. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην, Κύριοι, νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου καὶ δι’ ἓν ἄλλο περιστατικόν. Συνεπληρώθησαν καὶ ἄλλαι ἐπιτροπαί· κατ’ ἐπανάληψιν προσεκάλεσα αὐτὰς, καὶ ἐν τούτοις δὲν εἰσακούονται αἱ προσκλήσεις, καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν αἱ προτάσεις. Παρακαλῶ δὲ τὴν Συνέλευσιν νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς σπουδαίου ἀντικειμένου πόσοι εἰσηγηταὶ πρέπει νὰ ἐκλεχθῶσιν ἀπὸ τὰ τμήματα διὰ τὸν προϋπολογισμόν. Καθὼς γνωρίζετε, εἰς τὰ βουλευτικὰ σώματα ἐξελέγοντο δύο· πέρυσιν ἡ Συνέλευσις ἐξέλεξε τρεῖς· ὁ ἀριθμὸς τῶν τριῶν ἀπεδείχθη ὑπερβολικὸς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνέλθωσιν ὅλοι. Λοιπὸν τί ἐγκρίνει ἡ Συνέλευσις;

§10ΤΙΝΕΣ. Δύο.

§11ΕΤΕΡΟΙ. Εἷς.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ προκαλέσω ψηφοφορίαν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου.

§13ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Προχθὲς ἠρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν, καὶ εἴπατε μάλιστα νὰ ἐκλέξουν τὰ τμήματα ἀνὰ ἕνα.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἦτο γνώμη μου ἀτομική. Κύριοι, θέτω τὸ ζήτημα· οἱ παραδεχόμενοι τοῦ νὰ ἐκλεχθῶσι δύο εἰσηγηταί....

§15ΤΙΝΕΣ. Πρὶν θέσετε τὸ ζήτημα, νὰ ἴδωμεν ἐὰν τὸ ζήτημα ἦναι συζητήσιμον.

§16ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἡμεῖς ἰσχυριζόμεθα, ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα ἐτέθη εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἀπεφασίσθη, καὶ συνεπείᾳ τῆς ἀποφάσεως ταύτης τὰ πλεῖστα τῶν τμημάτων προέβησαν εἰς τὴν ἐκλογὴν, καὶ ἐξελέξαντο ἀνὰ ἕνα εἰσηγητήν. Λοιπὸν, ἐὰν, Κύριοι· τὸ λέγω, καὶ εἶναι ἀληθές· τινὲς δὲν εὐχαριστήθησαν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς, καὶ θέλουν νὰ τὸ μεταβάλλουν, ἂς τὸ εἴπουν παῤῥησίᾳ· ὁ τρόπος ὅμως αὐτὸς δὲν εἶναι φυσικός.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν Κύριον πληρεξούσιον ὅτι ἐγὼ δὲν ἐπροκάλεσα ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως.

§18ΣΑΡΑΒΑΣ. Ὑμεῖς εἴπατε νὰ ἐκλεχθῇ ἀνὰ εἷς, καὶ δὲν ἀντέλεξεν οὐδείς.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα λοιπὸν, Κύριοι, πρέπει νὰ τὸ λύσῃ ἡ Συνέλευσις· οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ νὰ ἦναι δύο οἱ εἰσηγηταὶ νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§20Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Σᾶς εἰδοποιοῦμεν, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν συνερχόμεθα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ἀναδέχεσθε ὑμεῖς τὴν εὐθύνην, ὅτι παραλύετε τὰς ἐργασίας τῆς Συνελεύσεως. Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη νὰ ἐκλέξωσι τὰ τμήματα δύο εἰσηγητὰς, καὶ παρακαλῶ τὰ τμήματα νὰ συνέλθωσιν αὔριον νὰ ἐκλέξωσιν αὐτούς· ὅσα δὲν συνέλθωσιν......

§22ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἔχει ἀνάγκην συζητήσεως.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεφασίσθη πλέον.

§24ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν στηρίζεται ἐπ’ οὐδενὸς πρακτικοῦ ἀποτελέσματος, καὶ θὰ τὸ συζητήσωμεν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε· δὲν εἶναι συζητήσιμον.

§26ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Μὲ κακοφαίνεται πολὺ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ λέγετε, ὅτι δὲν εἶναι συζητήσιμον.

§27ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, κάμνω μίαν παρατήρησιν· εἴπατε, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν δύο προσώπων· ἐννοεῖτε, ὡς μὴ ὑφισταμένας τὰς γενομένας ἐκλογάς;

§28ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις, τὴν ὁποίαν ὁ πρόεδρος ἑνὸς τῶν τμημάτων θέλει νὰ ἀπευθύνῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, εἶναι ἡ ἑξῆς· πόσα μέλη πρέπει νὰ ᾖναι παρόντα ἐκ τῶν Κυρίων πληρεξουσίων, διὰ νὰ δύναται ἓν τμῆμα νὰ προβῇ εἰς τὰς ἐργασίας του.

§30Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Πρέπει νὰ ᾖναι ἡ πλειονοψηφία τῶν παρόντων ἐν Ἀθήναις.

§31Π. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Τὸ ἥμισυ πλέον ἑνός.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, τί παραδέχεται ἡ Συνέλευσι; νὰ ᾖναι τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς τῶν παρόντων ἐν Ἀθήναις, ἢ ἀπολύτως; Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν· οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ θεωρῆται, ὅτι ὑπάρχει ἡ νόμιμος ἀπαρτία τῶν τμημάτων, ὅταν ὑπάρχῃ ἡ πλειοψηφία τῶν παρόντων ἐν Ἀθήναις πληρεξουσίων, ἐκεῖνοι παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Μετὰ χαρᾶς ἀναγγέλλω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἀπεπερατώθη ἡ ἐκλογὴ τῆς Λακεδαίμονος· μοὶ παρεδόθησαν τὰ εἰσιτήρια τεσσάρων ἐκ τῶν Κυρίων πληρεξουσίων τῆς ἐπαρχίας ταύτης, οἱ ὁποῖοι εἶναι παρόντες. Νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ ἓν, καὶ νὰ ὁρκισθῶσιν οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι. Ἀναγινώσκεται τὸ εἰσιτήριον τοῦ Κυρίου Γιατράκου. Ἀριθ. 6351.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.

ὁ Νομάρχης Λακωνίας Πρὸς τὸν Κύριον Ἡλίαν Γιατράκον. Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ περὶ ἐκλογῆς τῶν βουλευτῶν νόμου, ἰδόντες τὸ ὑπὸ σημερινὴν ἡμερομηνίαν πρόγραμμα ἡμῶν, γνωστοποιοῦμεν ὑμῖν εὐχαρίστως, Κύριε, ὅτι ἐξελέχθητε πληρεξούσιος τῆς ἐπαρχίας Λακεδαίμονος εἰς τὴν ἐν Ἀθήναις Βʹ. Ἐθνικὴν Συνέλευσιν δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας, λαβόντες ψήφους τέσσαρας χιλ. τριακοσίας τριάκοντα πέντε ἀριθ. 4,335, τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων συνισταμένου εἰς 8,258. Σπάρτῃ, τῇ 30 Δεκεμβρίου 1863.

Ὁ Νομάρχης,

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ.

Ὁρκίζονται οἱ πληρεξούσιοι Λακεδαίμονος, Κύριοι, Βαλασόπουλος, Μελιτόπουλος, Γιατράκος καὶ Κορφιωτάκης.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ἀφεντούλης νὰ ἐξαγάγῃ τὸν κλῆρον τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς ἀπὸ τὴν κληρωτίδα. Ἐκληρώθη εἰς τὴν τετάρτην ἐπιτροπήν. Ἀναγινώσκεται ἔκθεσις τῆς εἰσηγητικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Καλοῦ περὶ τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας·

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἔκθεσις θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἡ δὲ σχετικὴ πρότασις θέλει καταλάβει τὴν θέσιν της εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις τοῦ ὑπουργοῦ καὶ πληρεξουσίου Κυρίου Δρόσου. Ἄρθ. 1. «Ἡ διὰ τοῦ ἀπὸ 26 Μαΐου 1859 ΦΛΕʹ. νόμου παραταθεῖσα προθεσμία πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1855 ΣΠΖʹ. νόμου περὶ πληρωμῆς τοῦ τιμήματος τῶν ἐθνικῶν γηπέδων, ἐφ’ ὧν οἱ κατέχοντες ᾠκοδόμησαν, καὶ τῶν ἐθνικῶν κτηρίων, τὰ ὁποῖα ἐπεσκεύασαν, παρατείνεται μέχρι τέλους ἐνεστῶτος ἔτους». Ἄρθρ. 2. «Ἀπολαμβάνουσι τῶν ὠφελημάτων τοῦ ἀνωτέρω ΣΠΖ νόμου καὶ οἱ μέχρι τέλους τοῦ λήξαντος ἔτους 1863 ἀνεγείραντες παντὸς εἴδους οἰκοδομὰς ἐπὶ ἐθνικῶν γηπέδων, ἢ ἐπὶ γηπέδων εἰς διαλελυμένας Μονὰς ἢ ἐπισκοπὰς ἀνηκόντων, ἢ ἐπὶ ἐθνικῶν, ἢ μοναστηριακῶν, ἢ ἐπισκοπῶν ἐρειπίων, καὶ οἱ ἐπισκευάσαντες τοιαύτας, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρ. 1 καὶ 15 τοῦ μνησθέντος νόμου, ἐὰν συμμορφωθῶσι μὲ τοὺς ὁρισμοὺς αὐτοῦ, ἐντὸς τῆς διὰ τοῦ προηγουμένου ἄρθρου τοῦ παρόντος νόμου ὁρισθείσης προθεσμίας. Ἐξαιροῦνται τῶν ὠφελημάτων τούτων οἱ ἀνεγείραντες οἰκοδομὰς ἐπὶ ἀρχαιοτήτων, ἢ ἐπὶ θέσεων, ἐφ’ ὧν νόμος ἢ διατάγματα ἀπαγορεύουσι παντὸς εἴδους οἰκοδομήν.

ΔΡΟΣΟΣ.»

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Δρόσος νὰ ὁρίσῃ Τὴν ἡμέραν τῆς ἀναπτύξεως.

§36ΔΡΟΣΟΣ. Τὴν Παρασκευήν. Ἀναγινώσκεται ἑτέρα πρότασις τοῦ Κυρίου Ἐμπειρίκου. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις. Ψηφίζει. «Ἄρθρ. 1. Τὰ ὑπάρχοντα 10 τάγματα πεζικοῦ περιορίζονται εἰς 5, συγχωνευομένων ἀνὰ δύο ἢ τριῶν ταγμάτων τῶν ὀλιγαριθμοτέρων εἰς ἕν.» «Ἄρθρ. 2. Τοποθετουμένων τῶν ἀναγκαίων ἀξιωματικῶν εἰς τὰ πέντε τάγματα, ἐκ τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ τῶν νῦν ὑπαρχόντων 10 ταγμάτων λαμβανομένων, οἱ λοιποὶ τίθενται εἰς ἀργίαν.» Ἀθήνῃσι, τῇ 8 Ἰανουαρίου 1864.

Ὁ πληρεξούσιος

Κ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ.»

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ἐμπειρῖκος νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν τῆς ἀναπτύξεως.

§38ΗΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Προτείνω τὸ ἀπαράδεκτον τῆς προτάσεως αὐτῆς.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ἀποφασίζεται τοῦτο.

§40ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Προσδιορίζω τὴν Παρασκευήν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται ἑτέρα πρότασις, ἥτις, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιδεκτικὴ συζητήσεως, ἐπειδὴ εἶναι μία ἀνάγκη τῆς πολιτείας. «Ὁρκίζομαι νὰ φυλάττω πίστιν εἰς τὴν πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα τῶν Ἑλλήνων, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα, τοὺς Νόμους καὶ τὰ Ψηφίσματα τοῦ Κράτους, διάγων καθ’ ὅλα ὡς χρηστὸς καὶ πιστὸς πολίτης.»

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠξεύρετε, ὅτι δὲν ὑπάρχει ὅρκος διὰ τὸν πολίτην, εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον νὰ ὑπάρξῃ τοιοῦτος ὅρκος.

§43ΚΑΛΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὁρισθῇ ὅρκος, πρίν συνταχθῇ τὸ Σύνταγμα, τοῦτο συνεζητήθη καὶ ἀπεφασίσθη.

§44ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, γνωρίζετε, κατὰ τὸν περὶ Ἰθαγενείας νόμον......

§45ΚΑΛΟΣ. Ὁ ὅρκος, ὅστις ὑπάρχει εἰς τὸν περὶ Ἰθαγενείας νόμον, εἶναι ὅρκος τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, καὶ αὐτὸς ἐθεωρήθη ἀρκῶν.

§46ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Εἶμαι ὑπὲρ τοῦ ὅρκου αὐτοῦ.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πότε θέλει ἡ Συνέλευσις νὰ συζητηθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα;

§48ΤΙΝΕΣ. Τώρα.

§49ΕΤΕΡΟΙ. Τὴν Παρασκευήν.

§50ΚΑΛΟΣ. Τὰ πρακτικὰ εἶναι ἐδῶ· ἐλύθη τὸ ζήτημα.

§51ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἰσχύει, Κύριε Πρόεδρε, ὁ ὅρκος τῆς Ὀκτωβριανῆς ἐπαναστάσεως, ἐν ὅσῳ δὲν ἔχομεν Σύνταγμα.

§52ΖΑΪΜΗΣ. Ὁ ὅρκος αὐτὸς κατηργήθη διὰ ψηφίσματος ὑπὸ τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐτέθη νέος τύπος ὅρκου· ἑπομένως ὁ ὅρκος ἐκεῖνος σήμερον δὲν δύναται νὰ ἰσχύῃ, καὶ πρέπει ῥητὸς νόμος νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν ὅρκον τοῦ ἀστικοῦ νόμου· ἄλλως αὐτὴ ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως δὲν ἰσχύει. Ἀδίκως λοιπὸν διϊσχυρίζεται ὁ Κύριος Καλὸς, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε καὶ ἂν τοῦτο ἐγένετο καὶ κατεχωρήθη εἰς τὰ πρακτικὰ δὲν ἔχει ἰσχὺν νόμου.

§53ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Λέγω, ὅτι νὰ ἀποφασισθῇ ὁ ὅρκος, ἀλλ’ ὄχι αὐθημερόν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἂν θεωρῇ τὴν πρότασιν κατεπείγουσαν. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν ὡς κατεπείγουσαν νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἀναγινώσκεται ἑτέρα πρότασις τοῦ Κυρίου Δυοβουνιώτου. «Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις, Ψηφίζει· «Ἄρθρ. 1. Ἡ κατὰ τὴν Βοιωτίαν ἐθνικὴ λίμνη Κωπαΐς ἀποξηραίνεται διὰ μετοχῶν, διευθυνομένου τοῦ ἔργου παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.» «Ἄρθρ. 2. Ἐντὸς τοῦ μηνὸς Ἀπριλίου τρ. ἔτους ὀφείλει ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ν’ ἀποστείλῃ μηχανικοὺς, οἵτινες μεταβάντες ἐπιτοπίως θέλουσι παρατηρήσει τὴν ἐν λόγῳ λίμνην, καὶ λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ παρὰ τῆς Ἀγγλικῆς καὶ Γαλλικῆς ἑταιρίας γινόμενα σχέδια ἀποξηράνσεως, καταρτίσωσι σχέδιον περὶ αὐτῆς, καὶ προϋπολογίσωσι τὰ πρὸς ἀποξήρανσιν ἔξοδα καὶ ἡμερομίσθια.» «Ἄρθρ. 3. Ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς εἰς τὸ ὑπουργεῖον παραδόσεως τοῦ ἀνωτέρω σχεδίου ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θέλει ἀνοίξει κατάλογον μετοχῶν εἰς χρήματα καὶ μετοχῶν εἰς ἐργασίαν ἀναλόγως τοῦ προϋπολογισθησομένου πρὸς ἀποξήρανσιν ποσοῦ, ὅστις κατάλογος θέλει δημοσιευθῆ, εἰς ὅλον τὸ κράτος, καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐν τοῖς Προξενείοις.» «Ἄρθρ. 4. Ἅμα ἐν τοῖς καταλόγοις συμπληρωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν πρὸς ἀποξήρανσιν ἀπαιτουμένων μετοχῶν, ἄρχεται ἡ ἀποξήρανσις προκαταβάλοντος τοῦ δημοσίου.» «Ἄρθρ. 5. Τὸ δημόσιον γίνεται μέτοχος εἰς 5 χιλ. μετοχάς. «Ἄρθρ. 6. Ἑκάστη μετοχὴ εἶναι δραχμῶν διακοσίων, ἐξ ὧν τὸ ἥμισυ πληρωτέον ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ ἔργου, τὸ δ’ ἕτερον μέρος 10 ἡμέρας μετὰ τὸ πέρας τῆς ἀποξηράνσεως. Ἄρθρ. 7. Ὁ ἐγγραφεὶς μέτοχος ὑποχρεοῦται ἀναγκαστικῶς εἰς τὴν ἐμπρόθεσμον καταβολὴν τῆς ά. δόσεως, ὁ δὲ καταβαλὼν τὴν ά. δόσιν ἀπόλλυσιν αὐτὴν, ἐὰν δὲν καταβάλλῃ ἐμπροθέσμως τὴν δευτέραν. Ἄρθρ. 8. Ἕκαστος δικαιοῦται τοῦ νὰ γίνῃ μέτοχος μιᾶς ἢ πλειοτέρων μετοχῶν καταβάλλων ἀντὶ τῶν ὡς εἴρηται 200 δραχ. τὴν προσωπικὴν αὑτοῦ ἐργασίαν εἰς ἡμερομίσθια 70 διὰ μίαν ἑκάστην μετοχὴν, ἐργαζόμενος κατὰ τὴν ἀποξήρανσιν καὶ δι’ αὐτήν. Ἄρθρ. 9. Ἕκαστος μέτοχος, πληρώσας ὡς εἴρηται τὸ ἄνω ποσὸν τῆς μετοχῆς του δραχμὰς 200, ἢ καταβαλὼν τὰ ἄνω 70 ἡμερομίσθια δικαιοῦται νὰ λάβῃ μετὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης στρέμματα βασιλικὰ 10, ὅπερ ὑποχρεοῦται τὸ δημόσιον νὰ παραχωρήσῃ εἰς αὐτὸν ἐντὸς 3 μηνῶν ἀπὸ τῆς ἀποξηράνσεως. Ἄρθρ. 10. Πλὴν τοῦ δημοσίου καὶ τῶν καθαρῶς εὐεργετικῶν καταστημάτων τῆς Ἑλλάδος, οὐδεὶς δύναται νὰ λάβῃ πλέον τῶν 100 μετοχῶν. Ἄρθρ. 11. Μετὰ τὴν ἀποξήρανσιν καὶ τὴν καταμέτρησιν τῆς ἐν λόγῳ λίμνης, ἡ ἔκτασις διαιρεθήσεται εἰς τόσα ἐκ δέκα στρεμμάτων τεμάχια ὅσαι εἶναι αἱ μετοχαὶ, καὶ ἕκαστος μέτοχος λαμβάνει διὰ κλήρου τὸ ἀναλόγως τῶν μετοχῶν αὑτοῦ ποσὸν στρεμμάτων· ἀλλ’ ὁ κεκτημένος πλειόνων μετοχῶν, δικαιοῦται νὰ λάβῃ συνεχῆ, ἅπαντα τὰ εἰς αὑτὸν παραχωρηθησόμενα τεμάχια. Ἄρθρ. 12. Ἀφοῦ παραχωρηθῇ ἡ εἰς τοὺς μετόχους ἀνήκουσα ἔκτασις γῆς, ἅπασα ἡ ἐναπολειφθησομένη ἔκτασις ἀνήκει ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ δημόσιον. Ἄρθρ. 13. Εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνατίθεται ἡ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος νόμου.

Ὁ πληρεξούσιος

Ι. ΔΥΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὁρίσῃ ὁ προτείνας τὴν ἡμέραν τῆς ἀναπτύξεως.

§56ΠΥΡΛΑΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς γεωργίας καὶ βιομηχανίας.

§57Ι. ΔΥΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ. Προσδιορίζω ὡς ἡμέραν τὴν Παρασκευήν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη εἰς τὴν Συνέλευσιν ἀπὸ τὸν πληρεξούσιον Κύριον Δρόσον πρότασις, ἀφορῶσα τὰς κρατήσεις, τὰς γενομένας ἐπὶ τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων· καὶ ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς, ἥτις, νομίζω, ὅτι εἶναι κατεπείγουσα, δὲν ἐπεκαλέσθην τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ κατεπεῖγον τῆς προτάσεως νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ὁ Κ. Πετιμεζᾶς ἐζήτησε τὸν λόγον διὰ μίαν ἐπερώτησιν.

§60ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ὁρίσῃ ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μᾶς βεβαιώσῃ, ἐὰν ἐγένετο ἡ ἐνοικίασις τοῦ ἐλαιῶνος τῆς Κορίνθου, πότε ἐγένετο, καὶ συνάμα νὰ παρουσιάσῃ τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα τῆς δημοπρασίας.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν ὁρίζει ἡ Συνέλευσις διὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν ἐπερώτησιν ταύτην;

§62ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Δευτέραν.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§64ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Δαγρὲς ἐζήτησε τὸν λόγον διὰ μίαν ἄλλην ἐπερώτησιν.

§66ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἔχω δύο ἀναφορὰς πολλῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ τὴν ἀνάγνωσίν των, ἀρκοῦμαι νὰ σᾶς τὰς ὑποβάλω ἐν συντόμῳ. Οἱ κάτοικοι οὗτοι τῶν χωρίων Ἀσλάναγα, Μπάστα καὶ Κλειάτα τοῦ δήμου Ἄρεως, Βρωμοβρύσης τοῦ δήμου Ἀμφείας, Σκάλας καὶ Τζεφερεμίνη τοῦ δήμου Οἰχαλίας, σπείρουν τοὺς δημητριακοὺς καρποὺς εἰς δύο βάλτους. Ὁ εἷς τῶν δύω τούτων βάλτων καλλιεργεῖται, ἐκκοπτομένων τῶν χόρτων κατ’ ἔτος δι’ ἐργολαβίας. Ἐργάζονται οἱ ἐργάται εἰς τὴν ἐκκοπὴν τῶν χόρτων, ἐνῷ ἐργάζονται συγχρόνως οἱ γεωργοὶ εἰς τὴν σπορὰν τῶν καρπῶν. Τὸ παρελθὸν ἔτος ἐκδρομαὶ διάφοροι, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς παρακείμενα χωρία δι’ ἀνθρώπων ἐχθρῶν τῆς τάξεως, ἠνάγκασαν τὸν ἐργολάβον νὰ παραιτηθῇ τῆς ἐργασίας του ἐπισήμως· ὡς ἐκ τούτου κατεπλημμύρησεν ἡ πεδιὰς αὐτὴ ἀπὸ νερὰ καὶ ὄχι μόνον δὲν ἠμποροῦσαν νὰ σπείρουν, παρὰ καὶ τὰ ὑπάρχοντα σπαρτὰ ἐπνίγησαν. Εἰς τὸν ἄλλον βάλτον, ὡς ἐκ τῶν ἀκαταστασιῶν, οἱ αὐτοὶ ἄνθρωποι ἔκοψαν ἐκ προθέσεως τὸ νερὸν κ’ ἐπλημμύρησαν καὶ αὐτὴν τὴν πεδιάδα. Κατὰ τὸ ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως λαμβάνουν ὡς βάσιν αἱ ἀρχαὶ τὴν φορολογίαν τῶν 4 παρελθόντων ἐτῶν, ἥτις ἦτο πλήρης· λαμβάνοντες ταύτην ὡς βάσιν θὰ ἐπέλθῃ ἓν ἄδικον εἰς κοινότητας πολλάς. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ συστήσῃ τοὐλάχιστον θερμῶς εἰς τὸν ὑπουργὸν νὰ προσκαλέσῃ τοὺς ἁρμοδίους ὑπαλλήλους, ὅπως εἰς τὴν διανομὴν τῶν φόρων προσέξωσιν, μήπως ἀδικηθῶσιν οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα ἀνέφερον, καὶ νὰ σταλῇ ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν.

§67ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§68ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Καὶ ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις βεβαίως δὲν θ’ ἀνεχθῇ ν’ ἀδικηθοῦν οἱ πολῖται, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ παράκλησις τοῦ Κ. πληρεξουσίου πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἀναφοραὶ νὰ διευθυνθῶσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ἵνα λάβῃ τοῦτο πρόνοιαν περὶ τῶν παραπόνων τῶν ἀναφερομένων καὶ ἐνεργήσῃ ὅ,τι δίκαιον. Ὁ Κ. Κονταράτος ἐζήτητε τὸν λόγον δι’ ἑτέραν ἐπερώτησιν.

§70ΚΟΝΤΑΡΑΤΟΣ. Κύριοι! Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ ὁρίσῃ μίαν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ παρουσιασθῇ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας, τί γίνεται περὶ τῶν ἀποβληθέντων μαθητῶν τῆς στρατιωτικῆς Σχολῆς, διότι πολλοὶ μετ’ ἐμοῦ καὶ ὁ Κ. Πετιμεζᾶς ὁ ὑπουργεύων σήμερον, φρονοῦμεν, ὅτι παρεβιάσθη καὶ ὁ νόμος καὶ τὸ δίκαιον ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως· λέγω καὶ ὁ Κ. Πετιμεζᾶς, διότι ὡς διοικητὴς τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς, ἐνθυμοῦμαι, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὅτι ἔγραφε δι’ ἐκθέσεών του καὶ ἐζήτει ἐπιμόνως τὴν ἀποπομπὴν τῶν μαθητῶν αὐτῶν, τῶν μὴ εὐδοκιμησάντων, καὶ μάλιστα ἔλεγεν, ὅτι ἂν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ σχολεῖον τῶν Εὐελπίδων, πρέπει ν’ ἀποπεμφθῶσιν οἱ μαθηταὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἀπεῤῥίφθησαν ἀπὸ τὰς καθημερινὰς ἐξετάσεις, καὶ κατόπιν ἀπὸ τὰς ἐνιαυσίους, καὶ ὅμως, ἕως σήμερον βλέπω, ὅτι ὑπάρχουν πολλοὶ, οἱ ὁποῖοι ἔδωκαν ἐξετάσεις τηρήσαντες ὅλους τοὺς τύπους, καὶ ἐδείχθησαν πολλοὶ ἐξ αὐτῶν πολὺ ἱκανοί, καὶ ὅμως δὲν ἔγιναν δεκτοί· ἴσως ἀπὸ τὰ μαθήματά των ἔχουν ἐλπίδας νὰ εἰσέλθουν, διότι ὑπάρχει ψήφισμα τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον τοὺς κατατάττει εἰς τὴν σχολὴν, ἐὰν θεωρηθῶσι διὰ τῶν μαθημάτων ἱκανοί. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις παρακαλεῖται νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα, εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ.

§72ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Δευτέραν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ Κ. Μαστραπᾶ. Οἱ ΚΚ. πληρεξούσιοι νὰ γράψωσι τὰ ψηφοδέλτιά των. Κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως 5 μέλη θὰ ἐκλεχθῶσι, καὶ παρακαλῶ, Κύριοι πληρεξούσιοι, νὰ μὴ ἀποσυρθῆτε μετὰ τὴν ψηφοφορίαν, διότι ἔχομεν, ἐπαναλαμβάνω, μυρία ὅσα ἀντικείμενα. Ἄρχεται ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπιτροπῆς.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοιοι, καθίσατε, λάβετε τὰς θέσεις σας. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ἐπιθυμῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπιτροπῆς νὰ γίνῃ διὰ σχετικῆς ἢ δι’ ἀπολύτου πλειοψηφίας. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ γίνῃ διὰ σχετικῆς πλειοψηφίας παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ὅλοι). Παρεδέχθη εὐτυχῶς παμψηφεί. Ἄρχεται ἡ διαλογὴ.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον γνωστοποιῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι πρὸ ἡμερῶν κατετέθεσαν εἰς τὸ Προεδρεῖον τὰ σχετικὰ ἔγγραφα ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα θὰ παραδοθοῦν εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Καταλάβατε τὰς θέσεις σας, Κύριοι πληρεξούσιοι! Ἐψηφοφάρησαν ἐν ὅλῳ 178· ἔλαβον ὁ Κ. Μωραϊτίνης ψήφους 121, ὁ Κ. Δεληγεώργης 161, ὁ Κ. Διομήδης Κυριακοῦ 121, ὁ Κ. Ζυμπρακάκης 111, ὁ Κ. Σαρίπολος 98. Τὰ πέντα αὐτὰ πρόσωπα ἐπλειοψήφησαν· περιττὸν λοιπὸν νὰ σᾶς ἀναγγείλω πόσας ψήφους ἔλαβον τὰ μειοψηφήσαντα. Ἄρα ἀνεδείχθησαν μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ Κ. Μαστραπᾶ οἱ Κύριοι, Μωραϊτίνης, Δεληγεώργης, Κυριακοῦ, Ζιμπρακάκης καὶ Σαρίπολος. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ δεύτερον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως, τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου περὶ τοῦ φόρου τῶν ζώων (θόρυβος)

§76Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ. Πρὸ πολλῶν ἡμερῶν ἔφερον μίαν πρότασιν ἐν εἴδει ἑρμηνείας ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος τῆς ἀμνηστείας. Αὐτὸ εἶναι σπουδαῖον καὶ πρέπει νὰ συζητηθῇ (θόρυβος).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἦτο μεταξὺ τῶν πρώτων ἀντικειμένων εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀλλὰ μὲ παρεκάλεσεν ὁ Κ. ὑπουργὸς, ἐπειδὴ εἶχε πολλὰς ἐργασίας σήμερον, νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν. Ἀναγινώσκεται τὸ 1 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου. «Ἄρθρον 1. Ὁ ἐπὶ τῶν ζώων καὶ τῶν μελισσίων φόρος διὰ τὸ 1864 προσδιορίζεται. ά) Ἐπὶ τῶν αἰγῶν καὶ προβάτων κατὰ κεφαλὴν λεπτὰ 25· βʹ) ἐπὶ τῶν ὄνων λεπτὰ 50· γʹ.) ἐπὶ τῶν μεγάλων ζώων καὶ χοίρων δραχμὰ 1· δʹ.) ἐπὶ τῶν μελισσίων λεπτὰ 25 κατὰ κυψέλην (κοφίνιον)».

§78ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἔχω τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§80ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριοι· πάλιν ἔχω νὰ παραπονεθῶ πρὸς τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ὑποβάλλων αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον δὲν τὸ συνώδευσε μὲ καμμίαν ἔκθεσιν. Εἶναι, καθὼς σᾶς εἶπον καὶ ἄλλοτε, σπουδαιότατον, ὥστε τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι μάλιστα φορολογίαν ὡς καὶ ἄλλων κλάδων σπουδαίων, αὐτὰ τὰ νομοσχέδια νὰ μὴν ἔρχωνται κατάξηρα, ἀλλὰ νὰ συνοδεύωνται μὲ μίαν ἔκθεσιν, ἡ ὁποία νὰ βάλλῃ εἰς θέσιν τὴν Συνέλευσιν νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ φόρου, τὸν ὁποῖον ἔχει νὰ ψηφίσῃ. Κύριοι, ὕστερον ἀπὸ τὴν παρακμὴν, συγχωρήσατέ μοι τὴν ἔκφρασιν, εἰς τὴν ὁποίαν καντήντησεν ἡ ναυτιλία μας, δὲν μένουν εἰς τὴν ἐθνικὴν δραστηριότητα, εἰμὴ δύο κλάδοι βιομηχανίας κυρίως, ὁ τῆς γεωργίας καὶ ὁ τῆς κτηνοτροφίας, καὶ περὶ αὐτῶν τῶν δύω κλάδων ἐπιτρέψατέ μοι νὰ παρατηρήσω, ὅτι σπουδαῖόν τι μέχρι τοῦδε ἡ Συνέλευσις δὲν ἔκαμε. Θὰ μοὶ ἀπαντήσητε ἴσως, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἔκαμε πολὺ, διότι πρὸ ὀλίγου ἐψήφισεν ἐλάττωσιν τῆς φορολογίας ἐπὶ τῶν ἀμέσων φόρων κατὰ τὸ ἥμισυ περίπου. Ἀλλὰ σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι ἐπίσης ἠλαττώσαμεν καὶ τὸν φόρον τῶν ζώων, καὶ ὅμως σήμερον ἔρχεται ὁ Κ. ὑπουργὸς καὶ ζητεῖ ν’ ἀποκαταστήσῃ τὴν ἰδίαν φορολογίαν, ἡ ὁποία πρὸ τῆς μεταβολῆς ἐβάρυνε τὴν κτηνοτροφίαν· τὸ αὐτὸ δύναται αὔριον νὰ συμβῇ καὶ διὰ τὴν γεωργίαν· ἂν οἱ πόροι τοῦ ἔθνους δὲν ἐξαρκέσωσιν ὕστερα ἀπὸ τόσους φόρους νέους, μὲ τοὺς ὁποίους τὸ ἐπεβαρύνομεν, δὲν εἶναι ἀμφιβολία, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἴσως μία ἡμέρα, καὶ θὰ ἐπιβαρύνωμεν πάλιν τὴν γεωργίαν. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἡ ἐλάττωσις τῶν φόρων ἡ θεραπεία τοῦ κακοῦ· δὲν ἐνισχύεται αὐτὴ ἡ βιομηχανία διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῶν φόρων· τοὺς φόρους πρέπει νὰ τοὺς πληρώσωμεν, ὅταν τὰ ἔξοδά μας τὸ ἀπαιτοῦν. Ἕκαστος κλάδος ἔχει ἴδιόν τι, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ τὸν ἐνισχύσῃ, νὰ τὸν ἐξασφαλίσῃ, νὰ τὸν κάμῃ νὰ προοδεύσῃ. Εἶπον· ἡ γεωργία δὲν ἤθελε τοσοῦτον τὴν ἐλάττωσιν τῶν φόρων· αὐτὴ εἶναι ἀληθῶς ἀναγκαία, καλὴ, εἶναι ὠφέλιμος, ἀλλ’ ἐπειδὴ δύναται νὰ συμβῇ, ὥστε ν’ αὐξήσῃ πάλιν, λέγω, ὅτι ἡ γεωργία ἔχει ἀνάγκην πρὸ πάντων γεωργικῆς τραπέζης· ἡ κτηνοτροφία ἔχει καὶ αὐτὴ ἀνάγκην ὑποστηρίξεως, διὰ τοῦτο δὲν εἶμαι ἐναντίος εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου τούτου, δηλαδὴ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ παλαιοῦ φόρου· ζητῶ ὅμως νὰ μάθω, ἂν ἡ Συνέλευσις, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε κανὲν μέτρον διὰ τὴν βελτίωσιν αὐτοῦ τοῦ κλάδου τοῦ τοσοῦτον σπουδαίου. Κύριοι, διὰ νὰ ἰδῆτε ὅλην τὴν σπουδαιότητα, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κλάδος οὗτος, συγχωρήσατέ μοι νὰ σᾶς δώσω περιληπτικὴν σημείωσιν τῆς καταστάσεως αὐτοῦ. Εἶδον μίαν στατιστικὴν πρὸ δύο ἢ τριῶν ἐτῶν, καὶ περὶ αὐτῆς ὡμίλησα καὶ εἰς ἕτερόν τινα περίβολον· κατὰ τὴν στατιστικὴν ταύτην ἡ κτηνοτροφία μας εἶχεν ὡς ἀκολούθως. Πρόβατα 2,320,000, αἶγες 2,153,000, τὸ ὅλον 4,473,000, καὶ εἰς αὐτὰ δὲν συναριθμοῦνται τὰ νεογνά. Ἔρχομαι εἰς τὰ μεγάλα ζῶα· ἀγελάδες καὶ βόες 80,000 περίπου, ἵπποι 80,000, ἡμίονοι 30,000, ὄνοι 60,000, χοῖροι οἰκόσιτοι καὶ ἀγελαῖοι 190,000, τὸ ὅλον 440,000. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν ζώων μικρὸν μέρος εἶναι οἰκόσιτα, τὰ ὑπόλοιπα εἶναι ἀγελαῖα. Τὰ ἀγελαῖα, Κύριοι, ἐνασχολοῦν ὡς ἔγγιστα τὸ ἀκόλουθον προσωπικόν. Ἐπὶ 4,500,000 αἰγοπροβάτων, εἷς ποιμὴν ἀνὰ 80— 56,250, βοηθοὶ διὰ τὸν τοκετὸν καὶ τὴν τυροκομίαν 7,384. (τινὲς ψιθυρισμοὶ ἀρνούμενοι τὴν ἀκρίβειαν)

§81ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅμως, ὅτι εἶδον αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς εἰς μίαν στατιστικὴν, συντεταγμένην ἀπὸ ἐπιτροπὴν, συστηθεῖσαν ἐπὶ τούτῳ, καὶ συγκειμένην ἀπὸ ἀνθρώπους εἰδικούς· ἂς προχωρίσωμεν· εἰς 190,000 μεγάλα ζῶα, ἐξαιρουμένων τῶν οἰκοσίτων, εἷς βουκόλος ἢ ἱπποφορβὸς ἢ συβώτης ἀνὰ τριάντα 6,000, τὸ ὅλον 69,700.

§82ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Εἶναι ἐσφαλμέναι αἱ πληροφορίαι.

§83ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Τὸ ὅλον λοιπὸν τῶν ἐνασχολουμένων εἰς τὴν κτηνοτροφίαν προσώπων εἶναι 69,700, καὶ εἰς ταῦτα δὲν συμπεριλαμβάνονται αἱ γυναῖκες καὶ τὰ παιδία, τὰ ὁποῖα παρακολουθοῦσι καὶ εἰς τὸν νομαδικὸν βίον. Βλέπετε λοιπὸν, κύριοι! ὅτι εἰς αὐτὸν τὸν κλάδον ἐνασχολεῖται μέγας ἀριθμὸς κατοίκων, δὲν θέλετε 70,000, δεχθῆτε ὅτι εἶναι 30,000· σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅμως, ὅτι ἐγὼ λαλῶ ἀπὸ μίαν στατιστικὴν ἐπίσημον, τυπωμένην καὶ δημοσιευμένην, ἀλλὰ καὶ 30,000 ἂν παραδεχθῆτε, οὐχ ἧττον εἶναι ἀριθμὸς μέγιστος, καὶ ὅμως, κύριοι! τί συμβαίνει; αὐτὴ ἡ κτηνοτροφία, ἡ ὁποία σύγκειται ἀπὸ τόσα ζῶα, ἡ ὁποία ἐνασχολεῖ τόσας χεῖρας, δὲν μᾶς τρέφει. Ναὶ, κύριοι! κατὰ τὴν στατιστικὴν αὐτὴν τὴν ἐπίσημον συμψηφιζομένων τῶν ἐξαγομένων μὲ τὰ εἰσαγόμενα, εἰσάγονται περιπλέον εἰς τὸ κράτος 700,000 δραχμὰς ζῶα πρὸς κατανάλωσιν, 50,000 τυρὸς, 200,000 βούτυρον, τὸ ὅλον 950,000 δραχμῶν· ἓν ἑκατομμύριον λοιπὸν δίδομεν διὰ νὰ προμηθευθῶμεν τὸ ἐλλεῖπον κρέας, τυρὸν καὶ βούτυρον. Κύριοι! Εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν οὖσα ἡ κτηνοτροφία, οὐχ ἧττον δίδει κατ’ ἔτος εἰσόδημα, ἀφαιρουμένων τῶν ἐξόδων, ὡς ἔγγιστα 13,680,000 ἐπὶ κεφαλαίου 88,582,000, ὃ ἐστὶ δίδει κέρδος, 14 ἢ 15 τοῖς ἑκατὸν, καὶ μολοντοῦτο τί παρατηροῦμεν; Τὰ κεφάλαια φεύγουν αὐτὴν τὴν ἐνασχόλησιν, καὶ διατὶ; διότι πολλοὶ κίνδυνοι παρακολουθοῦν αὐτὸν τὸν κλάδον τῆς βιομηχανίας· καὶ διατὶ τὸν παρακολουθοῦν; διότι αὐτὸς ὁ κλάδος μένει ἀκόμη ὡς καὶ πολλοὶ ἄλλοι εἰς τὴν νηπιώδη κατάστασιν, εἰς ἣν ὑπῆρχε πρὸ αἰώνων, ἐνῷ ἂν ὁ κλάδος αὐτὸς ἐλάμβανεν ἄλλην ἀποκατάστασιν, δὲν εἶναι ἀμφιβολία ὅτι πολλὰ μικρὰ κεφάλαια, τῶν ὁποίων ὁ τόκος δὲν τρέφει τοὺς ἰδιοκτήτας, ἠδύναντο νὰ κατατεθοῦν εἰς αὐτὴν τὴν βιομηχανίαν καὶ νὰ δώσουν ἕνα πόρον ἀνάλογον διὰ νὰ τραφῇ μία οἰκογένεια. Παρατηρῶ πρὸς τούτοις ὅτι πανταχοῦ ἀλλοῦ γίνονται προσπάθειαι, πῶς νὰ αὐξήσουν οἱ κάτοικοι τὰ μεγάλα ζῶα καὶ νὰ ἐλαττώσουν τὰ μικρὰ, πρῶτον, διότι ἓν μεγάλον ζῶον ἰσοδυναμεῖ μὲ δέκα μικρά· δεύτερον, διότι δίδουν σχετικῶς περισσότερον καρπὸν καὶ τρίτον, διότι τὰ μεγάλα ζῶα συντρέχουν συνάμα καὶ εἰς τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς καὶ εἰς ἄλλας ἐργασίας. Παντοῦ, Κύριοι, προτιμῶνται τὰ πρόβατα ἀπὸ τὰς αἶγας, διότι τὰ πρόβατα δίδουν σχετικῶς περισσοτέραν πρόσοδον, καὶ ὅμως ἡμεῖς ἔχομεν τόσα πρόβατα, ὅσας ἔχομεν καὶ αἶγας, καὶ ἠξεύρετε διατὶ διατηροῦμεν τοσοῦτον ἀριθμὸν αἰγῶν; διότι ἐρημόνονται τὰ δάση καὶ μένουν εἰς τὴν διάκρισιν τῶν ποιμένων, διότι εὐκολύνεται ἡ κτηνοτροφία, κόπτουσα τὰ δένδρα καὶ καταστρέφουσα τὰ δάση. Τακτοποιήσατε λοιπὸν τὴν κτηνοτροφίαν καὶ ἀπαλλάξατε καὶ τὰ δάση ἐκ τῆς καταστροφῆς· ἐλήφθη ἄλλοτε πρόνοια καὶ εἰσήχθη νομοσχέδιον εἰς ἕνα νομοθετικὸν περίβολον, καὶ μὲ φαίνεται, ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος ἦτον ὁ εἰσαγαγὼν, μὲ τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὰ δάση ἡ καλλιέργεια, τὴν ὁποίαν ἔχει εἰς χρῆσιν ἡ Εὐρώπη· τὸ νομοσχέδιον ὅμως ἔμεινε νεκρὸν, καὶ τὰ δάση κατεστράφησαν καὶ καταστρέφονται, καὶ μετ’ ὀλίγον δὲν θὰ ἔχωμεν οὔτε καυσόξυλα. Ἀλλὰ διατὶ ἡ κτηνοτροφία εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν νηπιώδη κατάστασιν; διότι ἐξακολουθοῦν νὰ διάγουν οἱ κτηνοτρόφοι τὸν νομαδικὸν βίον, διότι τὰ ζῶα εὑρίσκονται εἰς διηνεκῆ κίνησιν· ὁ νομαδικὸς βίος, Κύριοι, βλάπτει τὰ ζῶα εἰς τὴν ζωήν· ὁ νομαδικὸς βίος ἐμποδίζει τὸν λιπασμὸν τῶν ζώων· ὁ νομαδικὸς βίος ἐμποδίζει τὴν αὔξησιν· ἕνεκα τοῦ νομαδικοῦ βίου καταστρέφεται καὶ τὸ ἔριον (τὸ μαλλίον). Λοιπὸν ἀνάγκη πᾶσα νὰ σκεφθῶμεν, καὶ νὰ σκεφθῶμεν σπουδαίως περὶ αὐτοῦ τοῦ κλάδου. Ἡ Συνέλευσις, Κύριοι, εἶναι κεκλημένη νὰ βάλῃ τὴν σφραγίδα της εἰς ὅλας τὰς βελτιώσεις, τὰς ὁποίας αἱ κυβερνήσεις, αἱ βαδίζουσαι τυπικὸν βίον, δὲν δύνανται νὰ ἐπιφέρωσι, διότι δὲν δύνανται νὰ μεταβάλωσι τὰς ἕξεις των. Ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ εἴπῃ, καὶ νὰ γίνῃ· ἀλλὰ τί πρέπει νὰ γίνῃ; δὲν εἶναι δύσκολον, Κύριοι, νὰ τὸ εὕρωμεν. Διὰ νὰ κατορθωθῇ ἡ κτηνοτροφία νὰ λάβῃ μίαν διεύθυνσιν σπουδαίαν πρὸς ὠφέλειαν τοῦ τόπου, πρὸς αὔξησιν ἰδίαν, εἶναι ἀνάγκη νὰ σταθμεύουν τὰ ζῶα σταθερῶς εἰς ἕνα τόπον· πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον πρέπει νὰ δοθῇ γῆ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, καὶ νὰ ὑποχρεωθῶσι νὰ κατοικήσωσιν ἀμετακινήτως εἰς ἓν μέρος· οὕτω πως ἡ κτηνοτροφία θὰ χρησιμεύσει εἰς τὸν ἑαυτόν της, καὶ εἰς τὴν γεωργίαν· ἡ γεωργία ἄνευ τῆς κτηνοτροφίας δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, ἀλλὰ διὰ νὰ συζοῦν καὶ νὰ συμβαδίζουν, ἡ κτηνοτροφία δὲν πρέπει νὰ ἐπιβουλεύεται τὴν γεωργίαν, καὶ ἵνα μὴ τὴν ἐπιβουλεύηται, πρέπει νὰ ἔχῃ αὐτάρκη τὰ μέσα τῆς ὑπάρξεώς της. Αὐτὰ τὰ μέσα δὲν δύνανται νὰ ᾖναι μόνον φυσικὰ, πρέπει νὰ ᾖναι πρὸ πάντων τεχνητά· ἀνάγκη πᾶσα νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὴν μέθοδον τῶν ἐξευγενισμένων ἐθνῶν, τὴν μέθοδον, τὴν ὁποίαν ἔχουν εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Εὐρώπης· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐσυνειθίσαμεν εἰς αὐτὸν τὸν νηπιώδη καὶ ἄγριον τρόπον, ὅπως συνείθισε καὶ ἡ γεωργία μας, ἡ ἔχουσα ἀκόμη τὸ ἄροτρον τοῦ Ἡσιόδου, ἂς εὕρωμεν τὴν μέθοδον, ἵνα τοὺς ἀναγκάσωμεν νὰ προτιμῶσι τὸν ἄλλον βίον, καὶ ὁ ἄλλος βίος, κατὰ τὴν γνώμην μου, εἶναι, νὰ τοὺς δώσωμεν γῆν διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν εἰς ἕνα τόπον, καὶ δεύτερον νὰ τοὺς εὐκολύνωμεν καὶ κατὰ ἕνα ἄλλον τρόπον, νὰ τοὺς δώσωμεν λ. χ. ὡς ἀμοιβὴν, ἐπὶ 10 χρόνους νὰ μείνουν ἀσύδοτα τὰ ζῶα ἐκείνων, ὅσοι θελήσωσι νὰ εἰσαγάγουν εἰς τὸν τόπον τὴν εὐρωπαϊκὴν μέθοδον, ἤγουν νὰ κάμουν καταστήματα, νὰ ἔχουν τὴν ἀναγκαίαν τροφὴν διὰ λιβαδίων τεχνιτῶν, ὅπως τοῦτο γίνεται εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην, καὶ τοιουτοτρόπως δὲν θέλει περάσει καιρὸς, καὶ θέλομεν ἴδει τὴν κτηνοτροφίαν, οὐχὶ μόνον νὰ ἐπαρκῇ εἰς τὸν τόπον, ἀλλὰ νὰ μὴν ἐπιβουλεύηται καὶ τὴν γεωργίαν, ἀλλὰ νὰ χρησιμεύσῃ καὶ ὡς ἓν ταμιευτήριον εἰς τὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα σήμερον ἢ ἀργὰ μένουν ἢ μὲ τόσον μικρὸν τόκον κατατίθενται, ὥστε μετ’ ὀλίγον θέλουν καταστραφῆ· δὲν εἶναι δύσκολον νὰ προκηρύξωμεν αὐτὴν τὴν ἀτέλειαν ὑπὲρ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ παραδεχθοῦν αὐτὴν τὴν μεταῤῥύθμισιν· αὐτὴ ἡ ἰδέα, Κύριοι, εἶναι εἰς τὰς κεφαλὰς πολλῶν, καὶ ὅμως μόνη ἡ κυβέρνησις δύναται νὰ τὴν ζωογονήσῃ· δὲν εἶναι μεγάλον ἔργον, νὰ ἀποφασίσῃ εἷς κτηνοτρόφος νὰ εἰσαγάγῃ αὐτὴν τὴν εὐρωπαϊκὴν μέθοδον· νομίζω δὲ ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν χάνει τίποτε, ἂν θυσιάσῃ αὐτὸν τὸν φόρον, τίποτε δὲν εἶναι ὁ φόρος· ἀπὸ τὸ ἓν μέρος θὰ χάσωμεν, καὶ διπλᾶ ἀφ’ ἑτέρου θὰ κερδίσωμεν. Ἡ φορολογία δὲν εἶναι ὁ σκοπὸς ὁ μοναδικὸς τῶν ἐργασιῶν μας· ἡ κυβέρνησις ὀφείλει δεκαπλασίως νὰ θυσιάσῃ ἐδῶ ἓν μικρὸν κεφάλαιον· διὰ τοῦτο συσταίνω συντόνως τὸ ἀντικείμενον εἰς τὸ ὑπουργεῖον· ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ συντάξῃ καὶ ψηφίσῃ τοιαῦτα σπουδαῖα νομοσχέδια· αὐτὰ ὡριμάζουν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ ταμιευτήριον ὅλων τῶν πληροφοριῶν, καὶ γνωρίζει καλήτερα τὰ μέσα, δι’ ὧν δύναται νὰ πραγματοποιήσῃ τὰ τοιαῦτα· ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ συστηματοποιήσῃ ὅλα ταῦτα, εἴτε μὲ τὸν ἕνα τρόπον εἴτε μὲ τὸν ἄλλον, καὶ πρέπει νὰ εὕρῃ τὸν κατάλληλον τρόπον, καὶ λέγω ὅτι πρέπει νὰ τὸ κάμῃ, ἐνόσῳ ὑπάρχει ἀκόμη ἡ Συνέλευσις· διότι ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ προέλθῃ εἰς ἀποφάσεις ἐκτάκτους, δύναται νὰ δώσῃ γαίας, δύναται νὰ ἀποφασίσῃ τὴν ἀτέλειαν, δύναται νὰ κάμῃ τὰ πάντα, καὶ νὰ τὰ κάμῃ ἐπιτυχῶς, ἀρκεῖ τὸ ὑπουργεῖον νὰ θελήσῃ νὰ λάβῃ εἰς ὥριμον σκέψιν τὸ ζήτημα τοῦτο· ἄλλως, καθὼς τρέχει ἡ κτηνοτροφία, ἂς πεισθῶμεν ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν μετ’ ὀλίγον τὴν ἀναγκαίαν τροφὴν ἀπὸ τὰ ἐγχώρια ζῶα, καὶ θὰ ἀγοράζωμεν ἀπὸ τοὺς ξένους τόπους διὰ νὰ τρώγωμεν, καὶ πρὸς τούτοις ἂς ἤμεθα βέβαιοι ὅτι τὰ δάση θὰ καταστραφῶσιν. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα εἶχον, Κύριοι, νὰ εἴπω περὶ κτηνοτροφίας, καὶ παύω τὸν λόγον, ἐπικαλούμενος τὴν μελέτην σας ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ἀντικειμένου.

§84ΜΑΝΕΤΑΣ. Φέρω τὸν λόγον ἐναντίον τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἂν καὶ προταθέντος ἀπὸ συνάδελφον, καὶ ἀπὸ μέλος τοῦ ὑπουργείου, μετὰ τοῦ ὁποίου εὑρίσκομαι εἰς σχέσεις· ἀναγκάζομαι πρὸς τοῦτο, διότι βλέπω, ὅτι ἡ προτεινομένη πρότασις ὡς πρὸς τὰ ποίμνια δὲν εἶναι δικαία, λέγω, ὅτι δὲν εἶναι δικαία οὐχὶ ἀπολύτως, ἀλλὰ σχετικῶς. Πρὸ ὀλίγου καιροῦ, Κύριοι, ἡ Συνέλευσις, ὡς καὶ πρὸς ἄλλο νομοσχέδιον, ἀνεχώρησεν ἀπὸ τὴν ἰδέαν, ὅτι οἱ φόροι τίθενται ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος, καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ τὸ καθαρὸν εἰσόδημα κατὰ τὰ διάφορα ἐπαγγέλματα, ἀπεφάσισεν, ὥστε νὰ θέτῃ τοὺς φόρους ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος, καὶ θεωρήσασα, ὅτι τὸ 10% ἦτο ὑπερβολικὸν, ἐμετρίασε τὸ ποσὸν τοῦ φόρου εἰς τὸ 5%. Νομίζω, ὅτι τὸ τοιοῦτον εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν, καθόσον ἀποβλέπει τὴν τρέχουσαν φορολογίαν ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς, παρατηρῶ δὲ ὅτι ἡ αὐτὴ ἀναλογία πρέπει νὰ τηρηθῇ ὡς πρὸς τὸν φόρον τῶν ποιμνίων, καὶ διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἐπαύξησις τοῦ ποσοῦ τῆς φορολογίας καθίσταται ἄδικος. Σεβόμενος τὴν ὑπομονήν σας δὲν ἐπιχειρίζω ν’ ἀποδείξω πρὸς τὸ σεβαστὸν τοῦτο σῶμα διὰ μακρῶν, ὅτι τὸ εἰσόδημα ἑνὸς προβάτου, θεωρουμένου οὐχὶ μοναδικῶς, ἀλλ’ ὡς μέλους ἑνὸς ποιμνίου ἐξ 100 κεφαλῶν συγκειμένου, δὲν ὑπερβαίνει τὰς δραχ. 3 καὶ 50· παρατηρῶ, ὅτι ὁ δίκαιος φόρος ἐπὶ μιᾶς ἑκάστης κεφαλῆς εἶναι λεπτὰ 17 καὶ ½. Ἀληθῶς, ἐὰν πάρωμεν μεμονωμένον ἓν πρόβατον, δυνάμεθα νὰ ἐξαγάγωμεν, ὅτι δίδει πλέον τῶν 8, πλέον τῶν 9 δραχμῶν, ἀλλ’ ὅταν πάρωμεν σῶμα 100 προβάτων καὶ ἰδῶμεν τὴν παραγωγὴν τοῦ ποιμνίου, θὰ ἰδῶμεν ὅτι τὸ περισσότερον εἰς τὰ πλέον εὔφορα ἔτη δὲν ὑπερβαίνει τὰς 3 καὶ 50 δραχ. Δὲν ἐπιχειρίζω ν’ ἀποδείξω διὰ μακρῶν, ὅτι ἔχω δίκαιον, διότι ἔχω δύο ἄλλας ἀποδείξεις προχείρους, ἔχω τὴν ἀπόδειξιν τῆς διαγωγῆς τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως. Ἡ κυβέρνησις τοῦ Ὄθωνος, Κύριοι, ἀνεχώρει ἀπὸ τὴν ἰδέαν, ὅτι ἕκαστος ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματός του ἔπρεπε νὰ πληρώνῃ 10% καὶ τοιαύτη φορολογία ἐτίθετο εἰς τὰ προϊόντα τῆς γῆς ὡς καὶ εἰς τὰ ποίμνια, καὶ μολαταῦτα ἀναχωροῦσα ἀπ’ αὐτὴν τὴν ἰδέαν ἐθεώρει ὑποχρέους τοὺς ποιμένας νὰ πληρώνωσι τὸ δέκατον ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος· καὶ κατ’ ἀρχὰς μὲν ἐν τῇ ἰδέᾳ μεγαλειτέρου εἰσοδήματος εἶχε τάξει καὶ μεγαλείτερον φόρον· ἀλλ’ ἔπειτα διευκρινισθείσης τῆς ἀληθοῦς παραγωγῆς τῶν ποιμνίων, περιώρισε τὸν φόρον εἰς τὰ 25 λεπτά. Παρατηρεῖτε λοιπὸν ὅτι, ἐν ἐποχῇ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐζητεῖτο ἀπὸ τὴν παραγωγὴν τὸ δέκατον, ὡς νόμιμος φόρος ἐπληρώνετο 25 λεπτὰ, σήμερον δὲ ὅτε τὸ σύστημα μετεβλήθη καὶ ἀπεφασίσθη ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος, ὅτι ἕκαστος νὰ πληρώνῃ τὸ 5%, πρέπει νὰ μὴ εὐχαριστηθῶμεν εἰς τὸν μικρὸν μετριασμὸν, τὸν ὁποῖον ἔκαμε τῶν 20 λεπτῶν, ἀλλὰ θέλομεν νὰ ἐπαναφέρωμεν εἰς τὰ 25 λεπτὰ τὸν φόρον τῶν ποιμνίων;

§85ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν βλάπτει.

§86ΜΑΝΕΤΑΣ. Δὲν βλάπτει καὶ νὰ θέσωμεν καὶ ἐπὶ τῶν γεωργῶν τὸ δέκατον τὸ 10%. Ἂν λοιπὸν ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ ᾖναι προοδοποίησις εἰς τὸ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ πρῶτα, ἐὰν δεικνύῃ ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ μεταμεληθῇ καὶ διὰ τὴν μετρίασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἐπὶ τῶν φόρων τῆς γεωργίας, τότε δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε, ἀποσύρω τοὺς λόγους μου, τοὺς ἀνακαλῶ. Ἀλλ’ ἂν θεωρηθῇ ὡς δίκαιον, ὡς πρόσφορον, ὡς λυσιτελὲς, τὸ νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ εἰκοστημορίου τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος, ἡ πρότασις ἡ ὑπὸ συζήτησιν δὲν εἶναι δικαία, καὶ πρέπει νὰ ἀποῤῥιφθῇ, μένοντος τοῦ φόρου εἰς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον προσδιωρίσαμεν καὶ κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη. Διὰ νὰ κατασταθῶ ἔτι μᾶλλον πειστικὸς μεταχειρίζομαι καὶ τὴν δευτέραν ἀπόδειξιν, τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς ὑποστήριξιν τῶν λόγων μου. Ἡ δευτέρα ἀπόδειξις εἶναι τὸ καθαρὸν εἰσόδημα τῶν προβάτων ἐν συνόλῳ θεωρουμένων, ὅταν παρατηρήσωμεν ὅτι εἰς 100 πρόβατα ἓν πρόβατον δὲν ὑπερβαίνει τὴν δραχμὴν κατὰ 30 λεπτά· τοῦτο εἶναι εὐαπόδεικτον ἀπὸ ὑπολογισμοὺς, τοὺς ὁποίους ἰδιῶται ἔκαμον ἐπὶ τῶν ἰδικῶν των ζώων· δὲν ἐξεύρω τί ἀκολουθεῖ εἰς ἄλλο μέρος. Εἰξεύρω ὅμως ὅτι καθ’ ὅλην τὴν Πελοπόννησον ὅστις ἔχει 100 πρόβατα καὶ ἀδυνατεῖ νὰ τὰ ποιμάνῃ ὁ ἴδιος, ἀδυνατεῖ νὰ τὰ διαχειρισθῇ ὁ ἴδιος, τότε τὰ δίδει ἐπὶ μισθῷ εἰς ἕνα ἄλλον, καὶ ἐπειδὴ πρέπει νὰ ἔχῃ πάντοτε τὰ πρόβατά του, τὰ δίδει εἰς ἐκμίσθωσιν μὲ συμφωνίαν ὅτι ὅσον ἀριθμὸν προβάτων ἐκμισθώσει τόσον πρέπει νὰ τοῦ ἀποδώσῃ ὁ μισθωτής· ὁποίας ἡλικίας πρόβατα λάβει ὑπὸ μίσθωσιν τῆς αὐτῆς ἡλικίας πρέπει νὰ ἀποδώσῃ· ὡς εἰσόδημα δὲ λαμβάνει ἢ μίαν δραχμὴν εἰς ἑκάστην κεφαλὴν, ἢ δύο ὀκάδας τυρὸν, ἢ ἡμίσειαν ὀκὰν βούτυρον, τὰ ὁποῖα καθ’ ἕκαστον ἔχουν ἀξίαν μιᾶς δραχμῆς τὸ πολύ· πρὸς δὲ καὶ εἰς δέκα πρόβατα τοῦ δίδει ἕνα ἀρνὶ, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει περισσότερον ἀπὸ τρεῖς ἢ τρεῖς καὶ ἥμισυ δραχμὰς, ὥστε ἐπὶ ἑκάστης κεφαλῆς ἔρχεται μία δραχμὴ καὶ λεπτὰ 20 ἢ 25, καὶ τοῦτο εἶναι τὸ καθαρὸν εἰσόδημα τὸ ὁποῖον ἀπολαμβάνει ἕνας ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔχει πρόβατα, ὥστε τὸ καθαρὸν εἰσόδημα ἀποβαίνει κατὰ κεφαλὴν μία δραχμὴ καὶ τριάκοντα ἢ τριάκοντα πέντε λεπτὰ ἕκαστον. Παρατηρεῖτε λοιπὸν, ὅτι πᾶσα ἐναντία ἰδέα περὶ περισσοτέρου ποσοῦ καὶ εἰσοδήματος τῶν προβάτων εἶναι ἰδέα ἐσφαλμένη. Τοιουτοτρόπως λοιπὸν κηρύττομαι ἐναντίος τῆς περὶ ἐπαυξήσεως τοῦ φόρου τῶν ζώων, καὶ ἰδίως τῶν αἰγοπροβάτων προτάσεως τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, νομίζων καλὸν νὰ μένῃ ὁ φόρος ὅπως ἐψηφίσθη κατὰ τὸ παρελθὸν, ἐκτὸς, ἐὰν αὐτὴ ἡ πρότασις ᾖναι μία προοδοποίησις εἰς τὸ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα παρῃτήσαμεν.

§87ΔΡΟΣΟΣ (ὑπουργ. τῶν Οἰκονομικῶν). Ἄρχομαι, Κύριοι, ἀπὸ τὸ παράπονον, τὸ ὁποῖον ὁ προαγορεύσας ἀνέφερεν ἐκ δευτέρου, ὅτι αἱ προτάσεις δὲν συνοδεύονται μὲ ἐκθέσεις. Ἐλησμόνησεν ὁ κ. πληρεξούσιος, ὅτι ὁ κανονισμὸς, ὅστις διέπει τὰς συνεδριάσεις καὶ τὰς συζητήσεις, δὲν ἐπιτρέπει ἐκθέσεις· τὸν τόπον τῶν ἐκθέσεων ἔχει ἡ ἀνάπτυξις, ἥτις γίνεται μετὰ τὴν παρουσίασιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐλησμόνησε προσέτι ὅτι δὲν πρόκειται περὶ κτηνοτροφίας, οὔτε περὶ συστήματος φορολογίας τῶν ζώων, ἀλλὰ περὶ προσδιορισμοῦ τοῦ φόρου τῶν ζώων. Ὅσα εἶπε περὶ τῆς καταστάσεως τῆς κτηνοτροφίας καὶ τοῦ εἴδους αὐτῆς, περὶ βελτιώσεως, περὶ μεταβολῆς τῆς ἀγρίας, διότι ἀληθῶς ἐν Ἑλλάδι ἡ κτηνοτροφία εἶναι ἀγρία ἀκόμη, εἰς ἥμερον κτηνοτροφίαν, αὐτοὶ εἶναι λόγοι σπουδαῖοι καὶ ἄξιοι μεγάλης μελέτης, ἀλλὰ δὲν εἶναι πιστεύω τῆς παρούσης ὥρας· ἄλλως τε, διὰ τί μόνον εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀνατίθενται αὐτὰ τὰ ἔργα; Τὸ δικαίωμα τῆς προτάσεως τὸ ἔχει ἕκαστος πληρεξούσιος, καὶ ἠμπορεῖ νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ φέρῃ μίαν πρότασιν, καὶ ὅταν αὐτὴ ᾖναι τοιαύτη, ὥστε νὰ πείσῃ τὴν Συνέλευσιν νὰ ληφθῶσι μέτρα περὶ μεταβολῆς τῆς καταστάσεως τῆς κτηνοτροφίας, τότε καὶ ἡ Συνέλευσις καὶ ἡ Κυβέρνησις θέλουσι παραδεχθῆ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν ὁ τελευταῖον ἀγορεύσας ἠρώτησεν, ἂν ᾖναι ὁδοποίησις, ὅτι θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸν παλαιὸν προσδιορισμὸν τῶν φόρων. Καθόσον ἀφορᾷ τοὺς ἐγγείους φόρους νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον νὰ ἔχῃ ἀμφιβολίας, ἀφοῦ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω. Ὁ ἔγγειος φόρος Κύριοι, ἦτο βαρὺς καὶ ἄδικος, καὶ ἐὰν ὁ φορολογούμενος ἐπλήρωνεν αὐτὸν, τὸν ἐπλήρωνε, διότι ἦτο συνειθισμένος εἰς τὴν πληρωμὴν αὐτοῦ· καὶ ἡ φορολογία ἔχει αὐτὸ τὸ ἰδίωμα· φορολογία, ἥτις εἶναι συνειθισμένη, ὅσον βαρεῖα καὶ ἂν ᾖναι, πληρώνεται εὐκολώτερον, παρ’ ἐκείνην, ἥτις εἶναι ἐλαφρὰ καὶ κατὰ πρῶτον ἐπιβάλλεται· κανεὶς πιστεύω περὶ τούτου δὲν διστάζει. Δὲν ἔχει λοιπὸν σκοπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ προτείνῃ αὔξησιν τοῦ ἐγγείου φόρου· ἐπρότεινε τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου τῶν ζώων, διότι ἐπείσθη, ὅτι ἡ ἐλάττωσις, ἥτις ἐπῆλθε, δὲν ἦτο δικαιολογημένη. Εἶδα κτηνοτρόφους, οἱ ὁποῖοι ἐμειδίασαν διὰ τὴν ἐλάττωσιν τῶν πέντε λεπτῶν, δὲν τὴν ἐθεώρησαν οὐδενὸς λόγου ἀξίαν· καὶ τῷ ὄντι, τί εἶναι τὰ 25 λεπτὰ διὰ τὰ ζῶα; Γνωρίζετε ὅτι ὅλων τῶν πραγμάτων ὑψώθη ἡ τιμὴ, ἑπομένως καὶ τῶν ζώων καὶ τοῦ βουτύρου, ὅλα δὲ ἔχουσι σχέσιν μετὰ τοῦ νομίσματος, ἡ σημερινὴ τοῦ νομίσματος τιμὴ εἶναι πολὺ κατωτέρα παρ’ ὅ,τι ἦτο πρὸ 10 ἢ 15 ἐτῶν· τὰ 25 λεπτὰ σήμερον δὲν ἔχουν τὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν εἶχον πρὸ 10 ἢ 15 ἐτῶν. Δὲν εἶναι λοιπὸν παντάπασι βαρὺς ὁ φόρος τῶν 25 λεπτῶν. Ὁ κτηνοτρόφος πληρώνει διὰ νὰ εὕρῃ βοσκὴν μίαν δραχμὴν διὰ τὸ ζῶον, καὶ ἐνίοτε καὶ περισσότερον, καὶ μολαταῦτα δὲν παραπονεῖται. Κύριοι, ὅλοι γνωρίζετε, εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἡ αὔξησις αὐτὴ εἶναι δικαιολογημένη, καὶ ἐπειδὴ ὑπαγορεύεται καὶ ἀπὸ τὰς περιστάσεις τὰς οἰκονομικὰς, δὲν διστάζω, ὅτι θὰ παραδεχθῆτε τὴν αὔξησιν αὐτήν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Χαντζόπουλος.

§89ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§90ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δύω λέξεις, Κύριοι, θὰ εἴπω. Ὁσάκις, Κύριοι, προτείνεται, κατ’ ἐμὲ, αὔξησις ἢ ἐλάττωσις φόρου, βεβαίως ὁ ὑπουργὸς ὁ προτείνας ταύτην ὀφείλει πάντοτε νὰ τὴν συνοδεύσῃ μὲ ᾐτιολογημένην ἔκθεσιν.

§91ΤΙΝΕΣ. Τὰ εἴπομεν αὐτά.

§92ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ ᾐτιολογημένη ἔκθεσις, εἶναι βέβαιον, διότι πρέπει ἡ Συνέλευσις, ἥτις κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἠλάττωσε τὸν ποιμνιακὸν φόρον, νὰ πεισθῇ διὰ μιᾶς ἐκθέσεως τοῦ Ὑπουργοῦ διὰ νὰ αὐξήσῃ ἐκ νέου τὸν φόρον· ὅτι δὲ εἶναι ἀναγκαῖον τοῦτο, ἔπρεπεν ὁ Κύριος Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἄλλα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἰσήγαγεν εἰς τὴν Συνέλευσιν, καθὼς τὸ περὶ δανείου, τὸ ὁποῖον συνώδευσε μὲ ἐκτεταμένην ἔκθεσιν, καὶ θέλει πεισθῆ πόσον εἶναι ἀναγκαία ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις. Δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ μακρηγορήσω, διότι ἀρκετὰ ὁ Κύριος πληρεξούσιος Μαντινείας σᾶς ὡμίλησεν, ἀλλ’ ἔρχομαι μόνον νὰ σᾶς προσθέσω καί τι, τὸ ὁποῖον ὁ Κύριος Μανέτας ἄφησε, διότι ἴσως δὲν τὸ ἐνθυμήθη. Δὲν ἀγνοεῖτε, ὅτι μέχρι τοῦδε ὅλοι οἱ κτηνοτρόφοι ἔβοσκον δωρεὰν εἰς τὰς μέχρι τοῦδε ἐθνικὰς καὶ κοινοτικὰς βοσκὰς, θεωρουμένας τὰς δευτέρας μέχρι τοῦδε ὡς ἐθνικὰς, ἀλλ’ ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι αὐταὶ ἐνοικιάζονται κατὰ τὸ πρὸ μικροῦ ἐκδοθὲν ψήφισμα, καὶ ἑπομένως οἱ δυστυχεῖς κτηνοτρόφοι θὰ πληρώνουν 2 δραχμὰς περιπλέον δι’ ἕκαστον ζῶον μικρὸν, καὶ 3 διὰ τὰ μεγάλα πρὸς ἐνοικίασιν βοσκῆς· καὶ δὲν δύνασθε νὰ μοῦ ἀρνηθῆτε, ὅτι ὁ φόρος, ὁ μέχρι τοῦδε πληρωνόμενος, δὲν ἦτο μόνον ποιμνιακὸς, ἀλλὰ καὶ βοσκῆς φόρος, διότι ἔβοσκον δωρεὰν ὡς εἴρηται, τὰ ποίμνια, καὶ σεῖς σήμερον, ἐνῷ ἤδη ἐνοικιάζονται αἱ ἐθνικαὶ καὶ κοινοτικαὶ βοσκαὶ, θέλετε νὰ ἐπιβληθῇ ὁ αὐτὸς φόρος.

§93ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§94ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, Κύριοι, διότι τινὲς συνάδελφοί μου δὲν γνωρίζουν καλῶς τὰ πράγματα· οἱ Ῥουμελιῶται ὅμως ὅλοι γνωρίζουσιν, ὅτι μέχρι τοῦδε τὰ ποίμνια ἔβοσκον δωρεὰν, ἐνῷ τώρα ἐνοικιάζονται. Σεῖς παρεδέχθητε πέρυσι τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου, διότι ἀνεγνωρίσατε, ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς ἦτο μέγας, ἑπομένως πολὺ περισσότερον ἤδη, ὅτε ἐνοικιάζονται αἱ βοσκαὶ καὶ πληρόνουν φόρον βοσκῆς. Ἐκτὸς τούτου, Κύριοι, οἱ ἰδιοκτῆται, οἱ ὁποῖοι μέχρι τοῦδε ἔβοσκον τὰ ποίμνιά των εἰς τὰ λειβάδιά των, δὲν ἐπλήροναν φόρον λειβαδίων, πρὸ μικροῦ ἐπεψηφίσατε τοιοῦτον, καὶ ἐνῷ ἤδη θὰ πληρόνωσι τὸν φόρον τοῦτον, θὰ πληρόνωσι καὶ τὸν ποιμνιακὸν ὡς πρότερον. Ἑπομένως, ἀφοῦ πέρυσι παρεδέχθητε τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου, δὲν δύνασθε ἤδη ν’ αὐξήσητε αὐτὸν, ἀφοῦ μάλιστα ἡ θέσις τῶν κτηνοτρόφων ἐχειροτέρευσε. Διὰ ταῦτα λοιπὸν προτείνω νὰ ἐλαττωθῇ ὁ φόρος ὡς πέρυσι.

§95ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκεῖται ἡ Συνέλευσις;

§97ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§98ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐπεθύμουν καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω δύω λέξεις.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, δὲν θέλει περισσότερα

§100ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, μάλιστα.

§101ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς ὁμιλήσῃ, Κύριε Πρόεδρε.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν· οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ κηρυχθῇ περαιωμένη ἡ συζήτησις, νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρωνται οἱ ὀλιγώτεροι) ἀπεῤῥίφθη. Ὁ Κύριος Μαυρομμάτης ἔχει τὸν λόγον.

§103ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κύριοι! πρὶν προβῶ ἐπὶ τοῦ Κυρίου ζητήματος θὰ φέρω μερικὰς παρατηρήσεις, καθόσον, οὔτε μετὰ τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ ἐντελῶς συμφωνῶ, οὔτε μετὰ τοῦ Κ. Χρηστίδου. Πάντα ὅσα ὁ Κ. Χρηστίδης ἐξέθηκε δύνανται καὶ σοβαρὰ καὶ ὀρθὰ νὰ θεωρηθῶσιν, ἀλλ’ ὅπως παρετήρησεν ὁ Κ. Ὑπουργὸς, δὲν ἦσαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, καὶ ἐπεθύμουν μάλιστα ἀπὸ πρόσωπα σοβαρὰ, οἷος εἶναι ὁ Κ. Χρηστίδης, ὅ,τι λέγεται νὰ ᾖναι θετικότης. Μὲ τὸν Κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν δὲν συμφωνῶ, πρῶτον, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἔκθεσιν, ὁ κανονισμὸς δὲν ἐμποδίζει αὐτὴν, καὶ ἑπομένως πᾶν ὅ,τι δὲν ἐμποδίζεται εἶναι συγχωρημένον· ἄλλως τε ὁ κανονισμὸς ἔχει ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν οἱ Πληρεξούσιοι φέρουν· ὅταν ἕνας Ὑπουργὸς παρουσιάζῃ ἕνα νόμον, οὗτος ὑποτίθεται, ὅτι ὑπαγορεύεται ἀπὸ ἀνάγκας, καὶ ἀπὸ λόγους· τὰς ἀνάγκας καὶ τοὺς λόγους ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει, διότι αὐτὴ εἶναι εἰς θέσιν νὰ συγκεντρώνῃ τὰς πληροφορίας, καὶ τὰς διαφόρους περιστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας ἡ κοινωνία εὑρίσκεται. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν Κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοὺς ἄλλους, ὅταν παρουσιάζουν Νομοσχέδια, καὶ μάλιστα περὶ φορολογίας, νὰ φέρουν καὶ ἔκθεσιν διὰ νὰ πειθώμεθα, καὶ ὄχι ἐν τῇ καλῇ πίστει καὶ τῇ πεποιθήσει, ἡ ὁποία βαρύνει ἡμᾶς, τὴν πλειοψηφίαν, νὰ δεχώμεθα πᾶν ὅ,τι οἱ Ὑπουργοὶ παρουσιάζουν. Προβαίνω, Κύριοι, εἰς τὸ ζήτημα· μὲ τὸν Κ. Ὑπουργὸν δὲν συμφωνῶ ὅτι ἡ γεωργία ἐλαφρύνθη μεγάλως ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τῆς φορολογίας. Ὑποθέτω, Κύριοι, καὶ λέγω ὑποθέτω, διότι βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ συγκεντρώσω εἰς τὸν ἑαυτόν μου περισσοτέρας γνώσεις ἀπὸ τοὺς ἄλλους, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀγροὺς καὶ φορολογοῦνται, καὶ ἀνήκουν εἰς ἐπαρχίας, ὅτι οἱ γογγυσμοὶ καὶ τὰ παράπονα τῶν φορολογουμένων δὲν ἦταν διὰ τὸν φόρον, ὅσον διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐφορολογοῦντο. Διὰ νὰ ᾖναι λοιπὸν ἐντελὴς ἡ εὐεργεσία πρὸς τοὺς φορολογουμένους καὶ τὸν λαὸν, πρέπει νὰ τροποποιήσωμεν καὶ τὸν Νόμον περὶ φορολογίας, καὶ ἐν γένει τὸ φορολογικὸν σύστημα νὰ μεταβάλωμεν. Κύριοι! μεταβαίνω εἰς τὸ κύριον ζήτημα περὶ τοῦ φόρου τῶν ποιμνίων. Τί νὰ σᾶς εἴπω, μολονότι ποτὲ δὲν ἐπηρεάζομαι ἀπὸ μικροὺς κύκλους, ἀλλ’ οὔτε πάλιν ἀξιῶ εἰς ἑαυτὸν τὴν ἰδιότητα τοῦ κοσμοπολίτου, ἐνθυμοῦμαι ὅμως, ὅτι ἀνήκω εἰς μίαν ἐπαρχίαν καὶ Νομὸν, ὅπου ὁ οὐσιωδέστερος πόρος εἶναι ἡ κτηνοτροφία· δὲν δύναμαι παρὰ ἀκούσας τὰς ὀρθοτάτας κατ’ ἐμὲ καὶ πρακτικωτάτας παρατηρήσεις τοῦ ἐντίμου ἐκ Τριπόλεως πληρεξουσίου Κ. Μανέτα, νὰ συμφωνήσω καὶ νὰ συνταχθῶ μαζί του, τοσοῦτον μᾶλλον, καθ’ ὅσον, ἀφοῦ παρεδέχθημεν, ὅτι ὁ φόρος ἐπιβάλλεται ἐπὶ τῆς προσόδου, πρέπει σήμερον νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας ὅτι μετὰ τὸν ἐπελθόντα χειμῶνα, ἐπῆλθε γενικὴ καταστροφὴ τῶν ζώων. Τὸ νὰ ἐρχώμεθα λοιπὸν σήμερον νὰ ἐπιβάλωμεν φόρον, καὶ νὰ τὸν αὐξήσωμεν εἰς μίαν τάξιν τῆς κοινωνίας, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠξεύρω, ἂν μετ’ ὀλίγον δὲν θέλομεν σκεφθῆ περὶ ἀνακουφίσεως, τοῦτο φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι προνοητικὸν, καὶ διὰ τοῦτο ἤθελα παρακαλέσει, ἂν ὄχι νὰ ἀποῤῥιφθῇ τὸ Νομοσχέδιον τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ, τοὐλάχιστον ν’ ἀναβάλλωμεν τὴν συζήτησιν αὐτοῦ τοῦ Νόμου, ἕως ὅτου λάβωμεν θετικωτέρας πληροφορίας, εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκονται αὐτὰ τὰ μέρη.

§104ΔΡΟΣΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἠδύνατο νὰ ἀναβληθῇ, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἀνάγκη τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου τῶν χοίρων, ὅστις εἰσπράττεται ἐντὸς τοῦ Ἰανουαρίου. Καθόσον ἀφορᾷ τὰς ζημίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐπῆλθον εἰς τὴν κτηνοτροφίαν, τὸ περιστατικὸν τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ἐμποδίσῃ τὴν συζήτησιν, διότι εἰς τὴν κτηνοτροφίαν δὲν θὰ φορολογηθῶσι παρὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ σωθοῦν, ὅσα δὲ κατεστράφησαν ταῦτα δὲν ὑπόκεινται εἰς πληρωμήν. Ἂν συμβῶσι δυστυχήματα εἰς τὴν κτηνοτροφίαν, θὰ ἐπέλθῃ ἡ ὑπερτίμησις τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, θὰ ὑπερτιμηθῇ τὸ κρέας, τὸ μαλλίον, τὸ βούτυρον, τὸ γάλα κτλ. Ὁ φόρος κυρίως ἐπὶ τῶν ζώων εἶναι φόρος καταναλώσεως. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι καὶ ἂν συμβῶσι δυστυχήματα, αὐτὰ δὲν ἔχουν καμμίαν ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν φορολογίαν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ κηρυχθῇ ἡ συζήτησις περαιωμένη νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται περισσότεροι)· παρεδέχθη. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν ἀρχὴν τοῦ Νομοσχεδίου· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν νὰ σηκωθοῦν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον κατὰ παραγράφους «Ἄρθρον 1. ὁ ἐπὶ των Ζώων καὶ τῶν μελισσίων φόρος διὰ τὸ 1864 προσδιορίζεται. 1) Ἐπὶ τῶν αἰγῶν καὶ προβάτων κατὰ κεφαλὴν λεπτὰ 25» οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἐδάφιον τοῦτο...

§106ΠΟΛΛΟΙ. Τὰς τροπολογίας ποῦ τὰς ἀφίνετε, Κ. Πρόεδρε;

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν ἀποῤῥιφθῇ τὸ ἄρθρον, ἐρχόμεθα εἰς αὐτάς.

§108ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, πρέπει πρῶτον νὰ ψηφοφορηθῶσιν αἱ τροπολογίαι.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν ἀποῤῥιφθῇ ἡ εἰς ψηφοφορίαν ὑποβαλλομένη §, μένει ἐν ἰσχύϊ ὁ Νόμος ὁ ἐπιψηφισθεὶς διὰ τὸ παρελθὸν ἔτος.

§110ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὄχι, διότι οἱ φορολογικοὶ Νόμοι εἶναι ἐνιαύσιοι· πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Μανέτα.

§111ΚΑΛΟΣ. Πρῶτον, Κ. Πρόεδρε, αἱ τροπολογίαι, καὶ κατ’ ἀρχὰς ἡ ἀναβλητική.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζεται; Ὁ φορολογικὸς Νόμος, Κύριοι, ὁ ἐπιβάλλων φόρον ἐπὶ τῶν αἰγοπροβάτων...

§113ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ἀλλ’ αὐτὸς ἔπαυσε.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Πληρεξούσιος ἐζήτησε νὰ ἐπιβληθῇ καὶ ἐφέτος ὁ φόρος, ὅστις ἐπεβλήθη καὶ πέρυσιν· αὐτὸς συνίσταται εἰς 20 λεπτά. Λοιπὸν, Κύριοι, ἐρωτῶ, οἱ θέλοντες νὰ φορολογηθῶσιν αἱ αἶγες καὶ τὰ πρόβατα πρὸς 20 λεπτὰ, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι)· ἀπεῤῥίφθη.

§115ΠΟΛΛΟΙ. Παρεδέχθη.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέτω καὶ πάλιν εἰς ψηφοφορίαν· οἱ παραδεχόμενοι, ὥστε ἐπὶ τῶν αἰγῶν καὶ τῶν προβάτων νὰ πληρωθῇ φόρος 20 λεπτὰ, νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι)· ἀπεῤῥίφθη. Λοιπὸν θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν §, ὡς ἔχει. «1) Ἐπὶ τῶν αἰγῶν καὶ προβάτων κατὰ κεφαλὴν λεπ. 25.» Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ σηκωθοῦν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν 2. «2) Ἐπὶ τῶν ὄνων λεπτὰ 50.» Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν νὰ σηκωθοῦν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. «3) Ἐπὶ τῶν μεγάλων ζώων καὶ χοίρων δραχμὴν μίαν. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. «4) Ἐπὶ τῶν μελισσίων λεπτὰ 25 κατὰ κυψέλην.» Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθοῦν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 2 ἄρθρον. «Ἄρθρ. 2. Δὲν ὑπάγονται εἰς φόρον, 1) Τὰ θηλάζοντα τῶν αἰγῶν, προβάτων καὶ χοίρων. 2) Οἱ πῶλοι τῶν ὄνων, ἵππων καὶ καμήλων, οἱ μόσχοι τῶν βοῶν καὶ τῶν βουβαλίων μέχρι τῆς ἡλικίας δύο ἐτῶν συμπεπληρωμένων, εἴτε θηλάζουσιν εἴτε ὄχι. 3) Τὰ ἀροτριῶντα κτήνη ἐν γένει. 4) Εἷς οἰκόσιτος χοῖρος δι’ ἑκάστην οἰκογένειαν ὅπου καὶ ἂν διαιτᾶται.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§117ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον τοῦτο νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὸ σύνολον. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Ὑπάρχει, κύριοι, μία πρότασις, ἀφορῶσα τὰς καθυστερήσεις τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων, καὶ προτείνεται δι’ αὐτῆς νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος ὁ περὶ καταδιώξεως τῶν καθυστερούντων. Παρακαλῶ, καθίσατε νὰ σᾶς ἐρωτήσω ἂν τὴν παραδέχεσθε.

§119ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις, κύριε πρόεδρε.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε αὔριον νὰ συνεδριάσωμεν;

§121ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ αὔριον νὰ συνέλθωσι τὰ τμήματα. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 5 καὶ ¼ μ. μ.)

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Θ. Βενετσάνος. Γ. Τσέλιος.