1863.12.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡϞΑʹ.

Τῆς 14 Δεκεμβρίου 1863.

(Σάββατον.)

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας συνεδριάσεως.

§1ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δὲν ἐσημειώθη ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινα, εἰς τὰ πρακτικά.

§2ΤΙΝΕΣ. Ἀπεῤῥίφθη.

§3ΣΟΥΪΔΑΣ. Θὰ κάμω μίαν παρατήρησιν κ’ ἐγώ. Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὰς δύο δημοπρασίας, ἀλλὰ δὲν τὸ ὁρίζουν ὁριστικῶς τὰ πρακτικά. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ μέχρι τῶν δύο, διότι τοῦτο ἔχει μεγάλην σπουδαιότητα· δηλαδὴ νὰ δύναται τὸ ὑπουργεῖον καὶ εἰς τὴν μίαν δημοπρασίαν, ἂν δίδεται ἀρκοῦσα τιμὴ, νὰ δίδῃ τὴν κύρωσιν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, ἔχουν καλῶς τὰ πρακτικά; Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο, νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις ἐνέκρινε τὰ πρακτικά. Κύριοι πληρεξούσιοι, ὁ πληρεξούσιος τῆς Ἠλείας Κ. Λ. Βιλαέτης ζητεῖ ἑνὸς μηνὸς ἄδειαν καθὼς καὶ ὁ Κ. Βαλιάνος· νὰ τοῖς δοθῇ;

§5ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ ὑμῖν, ὅτι ἐκ τῶν συνδρομῶν τῆς ἐφημερίδος τῆς Συνελεύσεως κατὰ τὴν πρώτην ἑξαμηνίαν εἰσεπράχθησαν κατὰ τὸν λογαριασμὸν, ὁ ὁποῖος μοὶ ὑπεβλήθη εἰς τὸ γραφεῖον, δραχμαὶ 1900. Νομίζω, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο πρέπει νὰ καταταχθῇ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ὡς ἔσοδον. Ἐγκρίνεται ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν;

§7ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ ἀπάντησις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ Κ. Ἡρ. Πετιμεζᾶ. Ὁ Κ. ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον, ἵνα ἀπαντήσῃ.

§9ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ποία εἶναι ἡ ἐπερώτησις; διότι δὲν γνωρίζομεν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ, ἀναγινώσκω τὰ πρακτικὰ, τί λέγουν. «Εἰς ποῖον νόμον βασιζόμενος δὲν ἐσεβάσθη τὴν πρᾶξιν τοῦ εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὅστις δι’ ἐγγράφου του προσεκάλεσε το παρ’ αὐτοῦ συστηθὲν ἀνακριτικὸν συμβούλιον νὰ σταματήσῃ τὰς ἐνεργείας του μέχρις οὗ ὁ Ἄρειος Πάγος ἀποφασίσῃ περὶ τῆς ἁρμοδιότητός του, καὶ διατὶ, ἐναντίον τῶν κειμένων νόμων διέταξεν αὐτὸ ν’ ἀκολουθήσῃ ἐνεργοῦν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως, ἣν πρὸς αὐτὸ ὑπέβαλε».

§11ΣΜΟΛΕΝΤΣ (ὑπουργ. τῶν Στρατιωτ.). Μολονότι τὰ ἔγγραφα, ἃ ὁποῖα ὑπέβαλον εἰς τὸ προεδρεῖον διασαφηνίζουσιν ἀρκούντως τὴν ὑπόθεσιν, περὶ ἧς ἐπερωτήθην, ἡ ὁποία ὑπόθεσις κατὰ τὴν γνώμην μου διαφεύγει ὁλοσχερῶς τὴν ἁρμοδιότητα τῆς εἰσαγγελίας τοῦ Ἀρείου Πάγου, μολαταῦτα ἔρχομαι νὰ δώσω τὴν ἑξῆς διασάφησιν. Ὁ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν ἀπὸ 7 Μαρτίου 1851 νόμος, καὶ τὸ ἄρθρον 261 τοῦ περὶ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν νόμου δίδουσι τὴν ἰσχὺν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, καθὼς καὶ εἰς πάσας τὰς στρατιωτικὰς ἀρχὰς νὰ ἐπιβάλλωσι πειθαρχικὰς ποινὰς, ἢ νὰ λάβωσι πᾶν μέτρον κατὰ τῶν στρατιωτικῶν τῶν παραβαινόντων τὴν τάξιν καὶ τὴν πειθαρχίαν· καὶ ταῦτα ἐνεργοῦνται συμφώνως πρὸς τὰ περὶ τούτου διατάγματα καὶ τοὺς στρατιωτικοὺς κανονισμούς. Προκειμένου περὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ λοχαγοῦ Κυρίου Σωτηρίου Πετιμεζᾶ, οὗτος παρεπέμφθη ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἐνώπιον του ἀνακριτικοῦ συμβουλίου, ὄχι δι’ ἔγκλημα ἢ δι’ ἄλλα ὑπὸ τῶν ποινικῶν νόμων προβλεπόμενα, ἀλλὰ διὰ παραβάσεως τῆς τάξεως καὶ τῆς πειθαρχίας, ὅλως ἀσχέτου πρὸς τὴν ποινικὴν δικονομίαν. Τὸ ἀνακριτικὸν συμβούλιον μόνον γνωμοδοτεῖ, καὶ ὁ Βασιλεὺς ἀποφασίζει κατὰ τὸν περὶ τούτου νόμον. Λέγω λοιπὸν, ὅτι σύγκρουσις ἁρμοδιότητος δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, εἰμὴ, μεταξὺ δύο δικαστηρίων ἢ δύο ἀνακριτικῶν ἀρχῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἐγὼ διέταξα τὴν πρόοδον τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ὁ Κύριος εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου ἐπεκαλέσθη τὰ ἄρθρα τῆς ποινικῆς δικονομίας 46 48 καὶ 49, ἀλλὰ τὰ ἄρθρα ταῦτα δὲν διαλαμβάνουσι τίποτε περὶ διοικητικῶν πράξεων καὶ ἐνεργειῶν· φρονῶ ἑπομένως ὅτι ὁ Κ. εἰσαγγελεὺς ἐλανθάσθη, καὶ τοῦτο ἕνεκα τῶν λέξεων «ἀνακριτικὸν συμβούλιον» αἱ ὁποῖαι μοὶ φαίνονται κακὰ μετεφρασμέναι ἐκ τῶν λέξεων τῶν γαλλικῶν «conseil d'enquête,» ἄλλως δὲ φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ὁ ἀνακρινόμενος δὲν τρέχει οὐδένα κίνδυνον, διότι ἂν ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου ᾖναι ὑπὲρ τῆς γνώμης τοῦ εἰσαγγελέως, πᾶσα ἀπόφασις τοῦ ἀνακριτικοῦ συμβουλίου εἶναι ἄκυρος, ὥστε αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις δὲν ἔχει αὐτὴν τὴν σπουδαιότητα, τὴν ὁποίαν ὁ ἐπερωτήσας πληρεξούσιος Καλαβρύτων Κ. Πετιμεζᾶς ἀπέδωκεν εἰς αὐτήν.

§12ΗΡΑΚΛ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, μὲ ἀπορίαν μου μεγίστην ἤκουσα ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις εἶναι μέλος τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, νὰ ἀποφαίνηται ἐνώπιον ἡμῶν, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα εἷς ὑπουργὸς, ἓν μέλος τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, νὰ κάμνῃ κρίσιν καὶ ν’ ἀποφασίζῃ, ὅτι τοῦτο εἶναι δικαστήριον, ἐκεῖνο δὲν εἶναι. Θὰ ἐπικαλεσθῶ εἰς βοήθειαν ὅλους ἐκείνους, οἵτινες ἐμελέτησαν κ’ ἐσπούδασαν τὸν νόμον· ὁ νόμος τοιοῦτον δικαίωμα δὲν ἀναγνωρίζει εἰς κανὲν ἔθνος, διότι ἀλλοίμονον! εἰς τὰ ἔθνη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θ’ ἀναγνωρίσωσιν ἓν τοιοῦτον δικαίωμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, τοῦ νὰ σταματᾷ τὴν πορείαν τῶν νόμων, τοῦ νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὴν ἀνεξαρτησίαν αὐτῶν· τότε οἱ νόμοι εἶναι περιττοὶ, τότε ἡ συγκρότησις τῶν δικαστηρίων, ὡς ἔχουν κ’ ἐν τῷ τόπῳ ἡμῶν, κ’ ἐν ἄλλοις ἔθνεσιν, εἶναι πάντῃ ματαία. Κύριοι! Ὁ Ἄρειος Πάγος εἶναι τὸ δικαστήριον τῶν Νόμων. Τὸ Σύνταγμα καὶ ἡ πολιτεία εἰς αὐτὸν ἐνεπιστεύθησαν τὴν λύσιν τῶν ζητημάτων. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἐπιτετραμμένον εἰς κανένα, εἰς οἱανδήποτε τάξιν καὶ ἂν ἀνήκῃ, οἱανδήποτε θέσιν καὶ ἂν κατέχῃ, νὰ εἴπῃ εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, ὅτι αὐτὴν τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν σὺ ἔχεις δὲν τὴν ἔχω ἐγὼ, καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν δύνασαι νὰ προχωρήσῃς. Τί σᾶς εἶπεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν; σᾶς εἶπεν ὅτι τὸ ἀνακριτικὸν συμβούλιον δικάζει διοικητικὰ ἀντικείμενα, καὶ κατὰ συνέπειαν εἶναι δικαστήριον διοικητικόν. Κύριοι! ὅλοι γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ, ὅτι αὐτὰ τὰ ζητήματα τοῦ ἀμφισβητουμένου διοικητικοῦ τὰ κανονίζει αὐτὸς ὁ Ἄρειος Πάγος. Ὑποθέσατε, Κύριοι, ὅτι ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν δικαιοδοσίαν ἑνὸς νομάρχου, ἐπιλαμβάνεται νὰ τὸ λύσῃ ἓν δικαστήριον, ὁ νομάρχης κάμνει ἔγγραφον εἰς τὸν εἰσαγγελέα τοῦ δικαστηρίου καὶ τοῦ λέγει, Κύριε, ἀμφισβητῶ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ δικαστηρίου καὶ ἀναφέρομαι εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, καὶ αὐτὸς ἀποφαίνεται. Ποῖος ἐκ τῶν δύο, τὸ δικαστήριον, ἢ ὁ νομάρχης ἔχει νὰ πραγματευθῇ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης; Καὶ αὐτὰ τὰ διοικητικὰ ἀκόμη τὰ κανονίζει ὁ Ἄρειος Πάγος. Βεβαίως Κύριοι, εἶναι λυπηρὸν, λυπηρότατον, ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι νομομαθὴς, καὶ δὲν θέλει μοὶ ἀμφισβητήσει αὐτὴν τὴν ἔκφρασιν, τὴν ὁποίαν ἀπαγγέλλω ἐνώπιόν σας, ν’ ἀμφισβητῇ τὴν ἔννοιαν τῶν νόμων εἰς τὸν εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου, καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι οὗτος πλανηθεὶς ἀπὸ τὰς λέξεις ἐπεμβῆκεν εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Ἂς μὲ συγχωρήσῃ νὰ τῷ εἴπω, ὅτι ἡ τοιαύτη ἔκφρασις δὲν ἔπρεπε νὰ φύγῃ ἀπὸ τὸ στόμα του. Ἀλλὰ, κύριοι, διὰ τίνα λόγον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀρνεῖται νὰ παραδώσῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Πρωτοδικῶν τὴν μήνυσιν, ἡ ὁποία ἔγεινε κατὰ τοῦ κατηγορουμένου; Δὲν ζητῶ ἐγὼ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος, εἶναι λελυμένον. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δύναται νὰ προχωρήσῃ, ὅσον καὶ ἂν θέλῃ, διὰ νὰ ἐκδικήσῃ τὴν ὑπόθεσιν, δὲν τοῦ ἀμφισβητῶ τὸ δικαίωμα, τὸ ἀναγνωρίζω μάλιστα· ὁ ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ συγκροτῇ ἀνακριτικὰ συμβούλια, λέγω μόνον, ἂν δύναται, ἂν ἔχῃ ἀπὸ τὸν νόμον τὸ δικαίωμα ν’ ἀρνηθῇ εἰς τὸν εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον τοῦ ἐζητήθη, νὰ συγκροτήσῃ τὸ δικαστήριον καὶ προβῇ εἰς τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ν’ ἀποφασίσῃ, ἂν τὸ ἀνακριτικὸν συμβούλιον εἶναι ἁρμόδιον, ἢ ὄχι, ἢ ἕτερον δικαστήριον, μὲ τὸ ὁποῖον τὸ ἀνακριτικὸν συμβούλιον ἔρχεται εἰς σύγκρουσιν.

§13ΣΤ. ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐξηγηθῆτε καθαρώτερα, διὰ νὰ ἰδῶμεν τί τρέχει.

§14ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἦλθον ἐγὼ ἐνταῦθα νὰ ὑπερασπισθῶ τὸ συμφέρον τοῦ ἀδελφοῦ μου, ἦλθον νὰ ὑπερασπισθῶ τὸ συμφέρον τῶν νόμων, τὰ συμφέροντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀντανακλῶσιν εἰς τὰ συμφέροντα ὅλου τοῦ ἔθνους καὶ τῆς Συνελεύσεως.

§15ΜΙΛΗΣΗΣ. Νὰ μᾶς εἰπῆτε τὸ ἱστορικόν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπέβαλεν εἰς τὸ Προεδρεῖον ἔγγραφα συσχετιζόμενα μὲ τὴν ἐπερώτησιν ταύτην, καὶ ἐζήτησε τὴν ἀνάγνωσιν αὐτῶν, ὅπως ἐπιῤῥίψῃ φῶς εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ διατάξῃ τὴν ἀνάγνωσιν αὐτῶν.

§17ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ αὐτὰ τὰ ἔγγραφα εἶναι σπουδαῖα, διὰ νὰ φέρωμεν κρίσιν ἐπ’ αὐτῶν, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς παρεβίασε τὸν νόμον ἢ ὄχι, παρακαλῶ, ν’ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ (θόρυβος).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Κυρίου Πετιμεζᾶ θέλουσιν ἀναγνωσθῆ τὰ ἔγγραφα.

§19ΗΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἤκουσα πρὸ μικροῦ τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον Κυνουρίας λέγοντα, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς παρεβίασε τὸν νόμον. Ἐγὼ δὲ κατηγορῶν τὸν Ὑπουργὸν, ὡς παραβιάσαντα τὸν νόμον, λέγω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν προσκληθεὶς ἀπὸ τὸν Ἄρειον Πάγον νὰ παραδώσῃ τὴν μήνυσιν, ἥτις ἐγένετο κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ μου, καὶ δυνάμει τῆς ὁποίας συνεκροτήθη τὸ ἀνακριτικὸν συμβούλιον, ἀρνεῖται διϊσχυριζόμενος, ὅτι ὁ Ἄρειος Πάγος δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Ζητῶ λοιπὸν νὰ ἴδω ἂν τοιοῦτον δικαίωμα ἔχῃ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, ν’ ἀρνῆται τὰς ἀποφάσεις τοῦ ἀνωτάτου δικαστηρίου τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον ζητεῖ νὰ νομολογήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ, ἐὰν τοιαύτην ἀρχὴν θὰ καθιερώσῃ σήμερον ἡ Συνέλευσις. Εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος δὲν ἔχω νὰ ἐπέμβω, διότι ἡ οὐσία τοῦ ζητήματος δὲν δικάζεται ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, αὐτὸ θὰ δικασθῇ ἀπὸ τὰ δικαστήρια, καὶ ἐκεῖνα θ’ ἀποφανθῶσιν, ἂν ὁ κατηγορούμενος ᾖναι ἔνοχος ἢ ὄχι.

§20ΜΙΛΗΣΗΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μᾶς ἀναφέρεται τὸ ἱστορικὸν τοῦ ζητήματος, τί συνέβη;

§21ΗΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Δύο δικαστήρια προσεκάλεσαν τὸν ἀδελφόν μου διὰ πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν τῷ ἀποδίδουν· ἂν ἡ πρᾶξις ἐξετελέσθη παρ’ αὐτοῦ ἢ ὄχι, τοῦτο δὲν τὸ ἀμφισβητῶ ἐγὼ (θόρυβος). Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, δώσατε προσοχὴν εἰς τοὺς λόγους μου, μὴ δυσανασχετεῖτε ἂν δὲν θέλω νὰ ἔμβω εἰς τὸ ζήτημα τῆς οὐσίας.

§22ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐὰν ὁ σκοπός σας ᾖναι νὰ μὴ δώσετε νὰ ἐννοήσωμεν, οὕτω πως δὲν θὰ ἐννοήσωμεν ποτὲ, διότι νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐκφρασθῆτε καθαρώτερα.

§23ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ μᾶς ἐξηγηθῆτε καθαρά.

§24ΗΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, σήμερον δὲν δύναμαι νὰ κάμω τὸ ζήτημα αὐτὸ προσωπικὸν, θέτω, Κύριοι, ἐνώπιόν σας τὸ ζήτημα ἀφηρημένον καὶ ζητῶ τὴν ἀπόφασίν σας· ὑποθέσατε ὅτι κατηγόρησαν ἐμὲ τινὲς εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τινὲς δὲ εἰς ἓν ἐκ τῶν δικαστηρίων τῶν κοινῶν καὶ διὰ τὸ αὐτὸ ἔγκλημα, ἢ πλημμέλημα, ἢ πταῖσμα· τὰ δύο δικαστήρια ἐπιλαμβάνονται τῆς ὑποθέσεως, καὶ σήμερον μὲ καλοῦν νὰ δώσω λόγον διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν! ἐντεῦθεν λοιπὸν, ἐπειδὴ εἶναι παράλογον, δύο δικαστήρια νὰ ἀπαιτῶσι νὰ δώσῃ τις λόγον διὰ μίαν καὶ τὴν αὐτὴν πρᾶξιν, γεννᾶται εἰς ἐμὲ τὸ δικαίωμα νὰ προσέλθω εἰς τὸν εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ διάδικος τοῦ νόμου εἰς τὴν περίστασιν ταύτην καὶ νὰ τῷ εἴπω, μὲ ζητοῦν δι’ αὐτὴν τὴν πρᾶξιν εἰς αὐτὸ τὸ δικαστήριον διὰ νὰ δώσω λόγον, μὲ ζητοῦν δι’ αὐτὴν τὴν πρᾶξιν εἰς τὸ ἕτερον, εἰς ποῖον λοιπὸν ἐκ τῶν δύο πρέπει νὰ προσέλθω; Αὐτὸ θὰ τὸ ἀποφασίσῃ τὸ δικαστήριον τοῦ νόμου· δὲν θὰ τὸ ἀποφασίσουν τὰ πρόσωπα, ἂν νομίζητε ὅτι ἔχετε τὴν δύναμιν νὰ τὸ ἀποφασίσητε σεῖς, ἄλλος λόγος. Τότε πρέπει νὰ ὑποθέσωμεν ὅτι ἡ δικαιοσύνη ἐξέλιπεν ἀπὸ τὸ Κράτος, ὅτι ἕκαστος πρέπει νὰ ζητῇ τώρα δίκαιον διὰ τῶν ἰδίων δυνάμεων καὶ οὐχὶ νὰ ὑπακούῃ εἰς τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους ἡ πολιτεία καθιέρωσεν. Ἔρχονται νὰ σᾶς εἴπωσιν, ὅτι τὸ ἀνακριτικὸν συμβούλιον δὲν εἶναι δικαστήριον, καὶ τόρα θὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι εἶναι δικαστήριον, καὶ ὁ οὕτω πως συρόμενος εἰς 2 διαφορετικὰ δικαστήρια, ζητεῖ ἀπὸ τὸ δικαστήριον τοῦ νόμου νὰ κανονίσῃ εἰς ποῖον ἐκ τῶν 2 δικαστηρίων πρέπει νὰ δώσῃ λόγον, καὶ ὁ Ἄρειος Πάγος ἐπιλαμβάνεται. Πρέπει νὰ ὑποθέσετε, Κύριοι, ὅτι ὁ αὐτὸς ὁ Ἄρειος Πάγος πλανᾶται, καὶ ὅτι ἤθελεν ἐπέμβει εἰς τὴν ἐκδίκασιν τοιούτων ὑποθέσεων, ἐὰν δὲν ἐστηρίζετο εἰς τὸν νόμον, ἐὰν δὲν εἶχε τὴν βεβαιότητα, ὅτι εἶχε τὸ δίκαιον νὰ συνέλθῃ ν’ ἀποφασίσῃ. Κύριοι, διὰ νὰ πεισθῆτε, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀντιβασιλεία, αὐτὸς ὁ Μόσσερ, ὅστις ἦτο μέλος τῆς ἀντιβασιλείας, τὴν ὁποίαν κατεδικάσαμεν ὡς αὐθαίρετον, ὡς παράνομον, κατὰ τῆς ὁποίας 30 ἔτη ἀντεστάθημεν, λέγοντες ὅτι μᾶς κατεπίεσε διὰ τῶν νόμων, θὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀντιβασιλεία, κατὰ τῆς ὁποίας ἠγείραμεν παράπονα, ἐπροστάτευσε τὸ δίκαιον τοῦ πολίτου, περισσότερον ἀφ’ ὅ,τι ἔρχεται σήμερον ἡ ἐξουσία νὰ τὸ ὑπερασπίσῃ. Ἰδοὺ, θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ ἄρθρον 50. «Ἄρθρ. 50. Ἐὰν οἱ ἐξαιτούμενοι τὸν κανονισμὸν τῆς ἁρμοδιότητος, εἴτε κατηγορούμενοι εἶναι, εἴτε πολιτικῶς ἐνάγοντες, εἴτε ἰδιῶται κατήγοροι, ἀπέτυχον, ὑποβάλλονται διὰ τῆς αὐτῆς ἀποφάσεως εἰς χρηματικὴν ποινὴν 50 μέχρι 200 δραχμῶν, καὶ, ἐὰν αἱ ἀπαιτήσεις αὐτῶν ᾖναι παράλογοι, καταδικάζονται προσέτι καὶ εἰς κράτησιν μιᾶς μέχρι τριῶν ἡμερῶν καὶ εἰς πληρωμὴν τῶν ζημιῶν καὶ τῶν ἐξόδων.» Ἀκούετε, Κύριοι, ἐὰν προσέλθῃ τις εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον καὶ μὲ ἀπαίτησιν παράλογον εἰς τὸ δικαστήριον αὐτὸ τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον ἐξασφαλίζει τὰς ἐλευθερίας τῆς πολιτείας, ὀφείλει νὰ δικάσῃ, καὶ νὰ τοῦ εἴπῃ, σὲ τιμωρῶ, διότι εἶναι παράλογος ἡ ἀπαίτησίς του, ὀφείλει ὅμως νὰ δικάσῃ καὶ ἀποφασίσῃ. Λέγουν, Κύριοι, τὸ ἀνακριτικὸν συμβούλιον δὲν εἶναι δικαστήριον· πλανῶνται, καὶ διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι ἔχει φύσιν δικαστικὴν, καὶ ὅτι δυνάμει αὐτῆς τῆς ἀρχῆς, δυνάμει αὐτῆς τῆς ἰδέας δύναται νὰ ἐπιληφθῇ ὁ Ἄρειος Πάγος, σᾶς ἀναγινώσκω ἓν μέρος τῆς ἐκθέσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε τὴν καθιέρωσιν τοῦ ἀνακριτικοῦ συμβουλίου, καὶ ἤθελον σᾶς ἐκθέσει καὶ ἀποδείξει ποῖα ὁ νόμος ἐννοεῖ πταίσματα, ἢ ἀδικήματα ἄξια νὰ προσέλθωσιν ἐνώπιον ἀνακριτικοῦ συμβουλίου, ἀλλ’ ἐπειδὴ σεῖς δὲν εἶσθε τὸ δικαστήριον τῆς οὐσίας, τὰ σιωπῶ διὰ νὰ τὰ φέρω ἐκεῖ, ὅπου ὁ νόμος μοὶ δίδει τὸ δικαίωμα «Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἔκθεσις» δυνάμει τῆς ὁποίας ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Γερουσία ἐπεψηφίσαντο τὸν νόμον. «Ὅθεν, ἐπειδὴ οἱ ἀπομακρυνόμενοι οὕτως ἐκ τοῦ στρατοῦ στεροῦνται διὰ παντὸς τῆς θέσεώς των καὶ δὲν διατηροῦν εἰμὴ τὸν βαθμὸν μόνον τῆς τιμῆς, ὁ νόμος ἀπαιτεῖ, ἐκτὸς τῶν ἄλλων διατυπώσεων ὡς πρὸς τὴν ἐξέτασιν τῆς ὑγείας τοῦ ἀξιωματικοῦ ἢ τῆς διαγωγῆς αὐτοῦ, τὴν γνωμοδότησιν ἀνακριτικοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον, ὡς ἄλλο ὁρκωτὸν στρατοδικεῖον, γνωμοδοτεῖ ὡς νὰ ἐξέδιδεν ἀποφάσεις, διότι ἄνευ τῆς γνωμοδοτήσεως τούτου ὁ ἀξιωματικὸς δὲν τίθεται εἰς ἀπόταξιν· ἑπομένως ἐπιφυλάσσεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Βασιλέα νὰ μεταβάλῃ τὴν γνωμοδότησιν ταύτην μόνον πρὸς χάριν τοῦ ἀξιωματικοῦ κτλ.» Καὶ τὴν ἀπόφασιν δὲν δύναται παρὰ νὰ τὴν μεταβάλῃ ὁ Βασιλεύς. Σᾶς λέγουν, Κύριοι, εἶναι τὸ ἀνακριτικὸν συμβούλιον διοικητικὸν συμβούλιον· καὶ ἔρχονται ποτὲ εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ ἡγεμόνος ταῦτα; Ἀκόμη ἀπὸ τοῦτο δύνασθε νὰ συμπεράνητε ἐπακριβῶς, ὅτι αὐτὸ ἔχει φύσιν δικαστηρίου, διότι ἡ γνώμη του εἶναι ὡς ἄλλη ἀπόφασις, καὶ δύναται ν’ ἀναβῇ εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ἀνωτάτου ἄρχοντος, δὲν ἀναβιβάζονται οὕτως αἱ δικαστικαὶ πειθαρχικαὶ ἀποφάσεις εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ἡγεμόνος, διότι δὲν ἔχει ἐπ’ αὐτῶν δικαίωμα, ἀλλὰ μόνον αἱ ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων. Δὲν συνηγορῶ ὑπὲρ τοῦ ἀδελφοῦ μου, ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ μέλλοντος τοῦ στρατοῦ, ὑπὲρ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὸν κατηγοροῦν, διότι ἂν σήμερον ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ συντρίψωσιν ἀδίκως ἕνα ἀξιωματικὸν, αὔριον ἡ ἰδία αὐτὴ δύναμις θὰ συντρίψῃ αὐτούς. Ὑψώνω τὸν λόγον μου οὐχὶ εἰς τὴν μερικότητα αὐτὴν, ἀλλ’ εἰς τὸ γενικόν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, Κύριοι, ὑποθέσατε ὅτι τὸ ἀνακριτικὸν συμβούλιον δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὑπάγονται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ἀρείου Πάγου, καὶ διὰ τί δὲν στέλλεται τὸ ἔγγραφον ἵν’ ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτοῦ; Φοβεῖσθε μὴ ὁ Ἄρειος Πάγος ἀποφασίσῃ ὑπὲρ ἐμοῦ καὶ δὲν στέλλετε αὐτὸ τὸ ἔγγραφον; Νομίζετε, ὅτι ὁ Ἄρειος Πάγος εἶναι ἐν τῇ ἐξουσίᾳ σας, ἐν τῇ παλάμῃ σας; Παρακαλῶ ὅλους τοὺς νομομαθεῖς, παρακαλῶ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐποτίσθησαν τὰ νάματα τῆς δικαιοσύνης, νὰ ἔλθωσιν εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ μὲ εἴπωσιν ὅτι δὲν ἔχω δίκαιον. Κύριοι, ὁ εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου δὲν εἶχε δίκαιον νὰ ζητήσῃ αὐτὸ τὸ ἔγγραφον; ἔλθετε σεῖς οἱ νομομαθεῖς νὰ μοὶ ἀναιρέσητε τὸ δίκαιον αὐτό. Δὲν ἐπεμβαίνω λοιπὸν εἰς τὴν οὐσίαν, οὔτε ἐπικαλοῦμαι ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τούτου. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ δώσῃ ἐντολὴν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν νὰ στείλῃ τὸ ἔγγραφον εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον διὰ νὰ δικάσῃ αὐτὸ, τὸ δὲ ἀνακριτικὸν συμβούλιον ἂς ἀποφασίσῃ, ὅ,τι ἂν θέλῃ, ὅ,τι ἂν ἐγκρίνῃ. Δὲν θέλω νὰ σταματήσω τὴν δικαιοδοσίαν, τὸ ἐσχημάτισεν ὁ ὑπουργὸς τὸ ἀνακριτικὸν συμβούλιον, ἂς βαδίσῃ εἰς τὰ ἐμπρὸς, ἂς ἐκδώσῃ ὁποιανδήποτε θέλει ἀπόφασιν. Ἐγὼ ζητῶ νὰ ἴδω ἂν ὁ Ἄρειος Πάγος θὰ μᾶς δικαιώσῃ. Εἰς τὴν πρᾶξιν αὐτὴν εἶναι ἡ ἐπερώτησίς μου.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος γραμματεὺς παρακαλεῖται νὰ ἀναγνώσῃ τὸ ἔγγραφον τοῦ εἰσαγγελέως. Ἀναγινώσκεται. Ἐπίσης ἀναγινώσκεται καὶ ἕτερον ἔγγραφον.

§26ΣΧΙΝΑΣ. Ἀπάντησις τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὑπάρχει;

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§28ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κανονισμὸς, Κύριε Πρόεδρε, λέγει, ὅτι ὁσάκις παρουσιάζεται μία πρότασις παρεμπίπτουσα προηγεῖται. Ἔκαμα πρότασιν περὶ ἀναβολῆς.

§29ΚΑΛΟΣ. Ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ τὴν πρότασίν του.

§30ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δώσατέ μου τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§32ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ὡς ἐνθυμεῖσθε, προχθὲς ὁ πληρεξούσιος Καλαβρύτων, Κύριος Πετιμεζᾶς, ἀνέβη εἰς τὸ βῆμα καὶ κατήγγειλε μίαν πρᾶξιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐγκληματικὴν πρᾶξιν, καθὼς εἶπε, παραβιάζουσαν τὴν ἀνεξαρτησίαν τῶν δικαστηρίων, καὶ ἡ Συνέλευσις εἶπε νὰ ἔλθῃ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δώσῃ λόγον περὶ τῆς κατηγορίας, ἥτις τῷ ἀπηγγέλθη. Ὑπὸ τὴν ἔποψιν αὐτὴν νομίζω, ὅτι δύναται νὰ ἐπιληφθῇ ἡ Συνέλευσις, ἄλλως, ἐὰν ἐπρόκειτο, ὡς εἶπεν ὁ Κύριος πληρεξούσιος τῶν Καλαβρύτων, περὶ θεωριῶν, δὲν ἦτο ἁρμοδία ἡ Συνέλευσις. Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι ἡ Συνέλευσις τότε μόνον θὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως, ὅταν ἴδῃ, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν προέθετο νὰ παραβιάσῃ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῶν δικαστηρίων, ἀπαιτῶν νὰ παύσῃ ὁ Ἄρειος Πάγος τὴν ἐνέργειάν του. Λοιπὸν ὑπὸ τοιαύτην ἔποψιν φρονῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ ἐξετάσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα, καὶ διὰ νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν πραγματικῶς ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν παρεβίασε τὴν ἀνεξαρτησίαν τῶν δικαστηρίων, πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της ὅλα τὰ ἔγγραφα.

§33ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Αὐτὰ εἶναι.

§34ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐρωτῶ λοιπὸν ὑμᾶς, Κύριε Βαλτινέ. Ἠκούσατε ἀναγινωσκόμενα αὐτὰ τὰ ἔγγραφα, ἀλλ’ ἐνοήσατε περὶ τίνος πρόκειται; ἐγὼ δὲν ἐνόησα. Λοιπὸν φρονῶ, ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ συμπληρωθῶσιν ὅλα τὰ ἔγγραφα, καὶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις μέχρι τῆς Δευτέρας, ὅτε τὰ ἔγγραφα αὐτὰ καὶ ὅσα ἄλλα ἀπαιτοῦνται πρὸς φωτισμὸν τοῦ Σώματος νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Συνελεύσεως, καὶ ἡ Συνέλευσις ἐν γνώσει νὰ ἀποφανθῇ· διότι τί θὰ ἀποφανθῆτε σήμερον; Ἔξαφνα λέγετε, ὅτι καλῶς ἔπραξεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἐν τούτοις ἐνδέχεται νὰ παρεβίασε τοὺς νόμους, διότι κατὰ τὴν δικονομίαν ὁσάκις δύω ἀρχαὶ ἀνακριτικαὶ ἔρχονται εἰς σύγκρουσιν πάντοτε ὁ Ἄρειος Πάγος ἀποφασίζει (θόρυβος) λέγω, Κύριε Καλὲ ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ ἐξετάζῃ καὶ νὰ μὴ τρέχῃ, διότι ἠμπορεῖ νὰ προβῇ εἰς μίαν ἀπόφασιν, ἥτις ἀντίκειται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ, ἂν ᾖναι δυνατὸν, νὰ ἀναβληθῇ μέχρι τῆς Δευτέρας, νὰ ᾖναι δὲ καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης παρὼν εἰς τὴν συζήτησιν.

§35ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι τόσον σπουδαῖον, ὥστε νομίζω, ὅτι πᾶσα περαιτέρω διάσκεψις περὶ τούτου εἶναι περιττή· ὅλοι ἐνοήσαμεν ὅτι διὰ μίαν καὶ τὴν αὐτὴν πρᾶξιν ἐπελήφθησαν δύω δικαστικαὶ ἀρχαί· τὸ ἀνακριτικὸν πολεμικὸν συμβούλιον καὶ τὸ πλημμελειοδικεῖον, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει γίνεται ὁ κανονισμὸς τῆς ἁρμοδιότητος, ὅταν δύω ποινικὰ δικαστήρια ἐπιλαμβάνωνται μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως. Πᾶσα λοιπὸν ἀναβολὴ εἶναι περιττή· ἐδῶ ὑπάρχει ἓν παράπονον; ὄχι· ἡ διοικητικὴ ἐξουσία ἐπεμβῆκεν, ἢ ἂν θέλητε, ὡς λέγουν εἰσέδυσεν κατὰ τῶν δικαιωμάτων τῆς ἀνεξαρτησίας τῶν δικαστηρίων. Ἡ δικαστικὴ ἐξουσία εἶναι ἀνεξάρτητος καὶ ἐντελῶς ἀνεπηρέαστος ἀπὸ τὴν διοικητικήν. Ἡ διοικητικὴ ἐξουσία, ὅταν ἐπιλαμβάνωνται τὰ δικαστήρια μιᾶς ὑποθέσεως εἴτε πολιτικῆς εἴτε ποινικῆς, πρέπει νὰ σιωπήσῃ. Λοιπὸν εἰς ὑπόθεσιν τόσον σαφῆ καὶ καθαρὰν δὲν ἀπαιτεῖται κᾀμμία ἀναβολὴ, καὶ νομίζω, ὅτι, ἐπειδὴ ἀφορᾷ τὴν ἐλευθερίαν καὶ ἀνεξαρτησίαν τῶν δικαστηρίων, εἶμαι γνώμης νὰ συζητηθῇ καὶ ἀποφασισθῇ σήμερον.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀναβολῆς.

§37ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἀναβληθῇ ἡ περαιτέρω συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως εἰς τὴν Δευτέραν νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ περὶ ἐκποιήσεως τῶν φθαρτῶν κτημάτων νομοσχεδίου. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἡ τελευταία συνεδρίασις διελύθη, προκειμένου λόγου ἐπὶ τοῦ 8 ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ἀφορῶντος τὰς δημοπρασίας, καὶ ἡ Συνέλευσις ἔλυσε τὸ ζήτημα, ὅτι πρέπει νὰ γίνουν δύω δημοπρασίαι. Μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπεβλήθησαν διάφοροι προτάσεις. Ἐπροτάθη νὰ τεθῇ προθεσμία διὰ τὴν παράδοσιν τῶν ἐγγράφων τῶν δημοπρασιῶν, νὰ τεθῇ προθεσμία ἐντὸς τῆς ὁποίας νὰ ἀποφαίνηται τὸ Ὑπουργεῖον περὶ τῆς ἐγκρίσεως ἢ μὴ τῆς δημοπρασίας· νὰ τεθῇ προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας νὰ γίνωνται αἱ προσφοραὶ διὰ τὴν δευτέραν δημοπρασίαν· νὰ ὁρισθῇ, ὅτι εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς δημοπρασίας πρέπει νὰ περιλαμβάνωνται ἢ νὰ μνημονεύωνται ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν διατυπώσεων· νὰ τεθῇ ἐντὸς τοῦ νόμου μία ποινὴ διὰ πᾶσαν παράλειψιν καθήκοντος ἐκ μέρους τῶν ἀρχῶν· καὶ ἐπὶ τέλους νὰ ὁρισθῇ προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας ἂν δὲν ἀποφανθῇ τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι ἐγκρίνει τὴν δημοπρασίαν, ἡ δημοπρασία νὰ θεωρῆται ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸ Δημόσιον. Ἵνα, Κύριοι, εἰς τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐπιψηφισθῇ, συμπεριληφθῶσιν ὅλαι αὐταὶ αἱ διατάξεις, συνετάχθη ἀπό τινας τῶν Κυρίων πληρεξουσίων μία τροπολογία, ἥτις ἔχει ὡς ἀκολούθως· Ἄρθρον 8. «Πλειότεραι τῶν δύω δημοπρασιῶν δὲν ἐπιτρέπονται. Μετὰ τὸ πέρας τῆς πρώτης δημοπρασίας εἰσὶ δεκταὶ προσφοραὶ, ἐὰν παραδοθῶσιν εἰς τὴν ἁρμοδίαν διοικητικὴν ἢ οἰκονομικὴν ἀρχὴν ἐντὸς 10 ἡμερῶν ἀρχομένων ἀπὸ τῆς ἐπιούσης τοῦ πέρατος τῆς δημοπρασίας ταύτης καὶ συνοδεύονται μὲ τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 4 ἀπόδειξιν τῆς καταθέσεως τοῦ εἰκοστημορίου, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ τοιαύτη προηγουμένη. «Παρελθούσης τῆς προθεσμίας ταύτης πᾶσα προσφορὰ εἶναι ἀπαράδεκτος, καὶ αἱ διενεργοῦσαι τὴν δημοπρασίαν ἀρχαὶ ὀφείλουν ἐντὸς δύω ἡμερῶν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς διὰ τὴν προσφορὰν ὡρισμένης προθεσμίας νὰ παραδώσωσιν εἰς τὸ Ταχυδρομεῖον τὰ πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας μεθ’ ὅλων τῶν σχετικῶν ἐγγράφων διευθυνόμενα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον ἐντὸς 5 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς λήξεως τῶν πρακτικῶν ὀφείλει νὰ ἐγκρίνῃ ἢ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν». «Ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς Βʹ. δημοπρασίας προσφοραὶ εἰσὶν ἀπαράδεκτοι, καὶ τὰ πρακτικὰ αὐτῆς ἀποστέλλονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν μεθ’ ὅλων τῶν σχετικῶν ἐγγράφων, παραδιδόμενα εἰς τὸ Ταχυδρομεῖον ἐντὸς 24 ὡρῶν ἀπὸ τῆς ἐπιούσης τοῦ πέρατος τῆς δημοπρασίας, ἥτις θεωρεῖται ὑποχρεωτικὴ καὶ διὰ τὸ δημόσιον, ἐὰν κατὰ τὴν διεξαγωγὴν αὐτῆς ἐτηρήθησαν αἱ νενομισμέναι διατυπώσεις· τὸ δὲ Ὑπουργεῖον ὀφείλει ἐπίσης ἐντὸς πενθημέρου προθεσμίας ἀπὸ τῆς λήξεως τῶν πρακτικῶν ν’ ἀποφανθῇ περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ ἀκύρου τῆς Βας δημοπρασίας. Μετὰ παρέλευσιν τῆς ὁρισθείσης δι’ ἀμφοτέρας τὰς δημοπρασίας πενθημέρου προθεσμίας, ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἀποφανθῇ, τὸ κτῆμα θεωρεῖται κατακυρωμένον εἰς τὸν τελευταῖον πλειοδότην. Εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας σημειοῦνται ἀκριβῶς καὶ ἓν πρὸς ἓν ὅλα τὰ ἀφορῶντα τὴν δημοπρασίαν ἔγγραφα, ἐξ ὧν βεβαιοῦται ἡ τήρησις τῶν νενομισμένων διατυπώσεων. Αἱ διενεργοῦσαι τὴν δημοπρασίαν οἰκονομικαὶ ἀρχαὶ, ἐὰν ἐξελεγχθῶσιν ὑπαίτιοι παραλείψεως οὐσιώδους τύπου, ἕνεκα τῆς ὁποίας ἐπῆλθεν ἡ ἀκύρωσις αὐτῆς, τιμωροῦνται μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχμῶν ἑκατὸν μέχρι πεντακοσίων, ἀριθ. 100–500. Διὰ Β. Διατάγματος θέλουσιν ὁρισθῆ αἱ οὐσιώδεις διατυπώσεις τῆς δημοπρασίας.» Ἡ Συνέλευσις παραδέχεται πρόστιμον ἢ χρηματικὴν ποινήν;

§39ΠΟΛΛΟΙ. Πρόστιμον.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πόσον;

§41ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ ἴδιον ποσὸν, 100–500 δραχμῶν.

§42ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἰς τὸ τελευταῖον μέρος θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Συνέλευσις νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Ἀπεφασίσθη νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὸν παραλείψαντα ὑπάλληλον πρᾶξίν τινα, ἕνεκα τῆς ὁποίας θέλει ἀκυρωθῆ ἡ δημοπρασία, πρόστιμον 100–500 δραχμῶν· ἀλλ’ ἠκούσατε πόθεν προέρχονται αὐταὶ αἱ καταχρήσεις;

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴν ἔρχεσθε εἰς τὴν οὐσίαν.

§44ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Προέρχονται ἕνεκα συνεννοήσεως τοῦ Ὑπουργείου μετὰ τῶν ὑπαλλήλων. Ἐὰν λοιπὸν τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον διέταξεν ἕνα ὑπάλληλόν του, χάριν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς, νὰ ὑπεξαιρέσῃ ἓν ἔγγραφον, ἐὰν αὐτὸ τὸ Ὑπουργεῖον διατάξῃ τοῦτο, δὲν ἔχει τὸ θάῤῥος νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ποινὴν εἰς τὸν ὑπάλληλον, τίς θὰ ἐκδικάσῃ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν; Διὰ τοῦτο θέλω, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἀκυρώσεως τῆς δημοπρασίας δὲν ἐπιβάλλει τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τὴν πειθαρχικὴν ποινὴν, νὰ δύναται ὁ τελευταῖος πλειοδότης, ὁ ζημιούμενος, νὰ ζητῇ ταῦτα πρὸς ὠφέλειάν του παρὰ τῶν δικαστηρίων.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἔκλεισεν ἡ συζήτησις. Θὰ προκαλέσω ψηφοφορίαν.

§46ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Θὰ κάμω μίαν ἐξήγησιν διὰ τὸ ἀναγνωσθὲν ἄρθρον. Ὑπάρχει μία ἀντίφασις, διότι, ἐν ᾧ ἀφ’ ἑνὸς ἔχει 10 ἡμέρας, ὑποχρεοῖ τὴν ἀρχὴν μετὰ τὴν λῆξιν τῆς δημοπρασίας νὰ ὑποβάλῃ ἐντὸς 2 ἡμερῶν τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ ἐντὸς 5 ἡμερῶν τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἀποφασίσῃ. Ἄρα προστιθεμένων τῶν 5 ἡμερῶν καὶ τῶν 2, καθ’ ἃς θὰ ἀποστείλῃ ὁ Ἔφορος, γίνονται 7. Τότε ἀποβαίνει ἀλυσιτελὲς αὐτὸ τὸ μέτρον, διότι ἀποκλείεται αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος· (θόρυβος). Ἐντὸς 10 ἡμερῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προσθέσῃ· λοιπὸν ἀφ’ οὗ ἐντὸς 2 ἡμερῶν ὁ οἰκονομ. Ἔφορος ἔχει δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ τὰ πρακτικά, καὶ 5 ἡμέρας ὁ Ὑπουργὸς ν’ ἀποφασίσῃ, εἶναι 7· ἔχει δικαίωμα ἀκόμη 3 ἡμέρας. Εἶναι λοιπὸν μία προφανὴς ἀντίφασις, καὶ πρέπει νὰ διορθωθῇ. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξουν 4 ἡμέραι, ἀλλὰ πρέπει μετὰ 5 ἡμέρας νὰ ὑποβάλῃ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, ὥστε 5 ἡμέρας ὁ Ἔφορος καὶ 5 ὁ Ὑπουργὸς γίνονται 10. Ἀφίνω δὲ τὴν ἀπόστασιν κατὰ μέρος.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν ὑπάρξῃ προσφορά, εἶναι ἄκυρος ἡ ἔνστασις.

§48ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Οἱ ὑπολογισμοὶ τοῦ Κ. προλαλήσαντος εἶναι ἐσφαλμένοι, διότι 5 ἡμέραι διὰ ν’ ἀποφασίσῃ τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ 2 ἐντὸς τῶν ὁποίων ὀφείλει ὁ ὑπάλληλος νὰ παραδώσῃ τὰ πρακτικὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, γίνονται ἑπτά· ἀλλὰ συνάμα ὑπολογίζονται καὶ 6 ἡμέραι διὰ νὰ ἔλθουν τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ ἐπιστρέψουν. Ὥστε ἀντὶ 7 ἡμερῶν, τὰς ὁποίας ὑπελόγισεν ὁ Κ. προλαλήσας, ἔχομεν 13, ἐντὸς τῶν ὁποίων ὑπάρχουν αἱ 10, καθ’ ἃς δικαιοῦται πᾶς τις νὰ δώσῃ προσφοράς. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἀκόλουθος διασάφησις καὶ ἂν ἐγκρίνῃ τὸ Ὑπουργεῖον τὸ ἀποτέλεσμα τῆς πρώτης δημοπρασίας, ὅταν δοθῇ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀρχὴν ἀνωτέρα προσφορὰ νὰ ᾖναι δεκτή.

§49ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ ἐννοεῖται οἴκοθεν.

§50Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρατηρῶ ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι πολὺ ἁπλοῦν· ὁ σκοπὸς, διὰ τὸν ὁποῖον ἀποστέλλονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τὰ πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας, εἶναι διὰ νὰ ἐκφέρῃ τὴν ἀπόφασίν του, εἴτε ἀκυρωτικὴν, εἴτε ἐπικυρωτικήν. Ἡ πρώτη δημοπρασία δὲν δύναται νὰ φέρῃ ἓν ἀποτέλεσμα τοιοῦτον, πρὶν ἢ παρέλθῃ ἡ δεκαήμερος προθεσμία· διότι ἐὰν ἐντὸς τῶν 10 ἡμερῶν γίνῃ δευτέρα προσφορὰ, τότε ἡ πρώτη εἴτε ἄκυρος εἴτε ἔγκυρος, δὲν ἔχει κἀνὲν ἀποτέλεσμα· διότι νομίζω ὅτι ἡ ὑποχρέωσις τῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν πρὸς ἀποστολὴν τῶν πρακτικῶν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ τότε, ὅταν ἐν μὲν τῇ πρώτῃ δημοπρασίᾳ παρέλθουν 10 ἡμέραι, ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἁρμόδιοι οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι ἔκαμαν αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, εἰπόντες ὅτι ἅμα τελειώσῃ ἡ μία δημοπρασία, ἀποστέλλονται πάντοτε τὰ πρακτικά.

§52ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὴν παρατήρησιν τοῦ Κ. Δεληγιάννη, τοιαύτη ἦτο καὶ ἡ τροπολογία μου ἡ δοθεῖσα εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἀλλ’ ἐτροποποιήθη εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ διατυπωθῇ καθὼς ἦτο, δηλ.

§54ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν ἔχω νὰ ὑποβάλω ὡς πρὸς τὴν πρώτην δημοπρασίαν, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ὑπουργὸν, ἂν θέλῃ νὰ ἐπικυρώσῃ ἢ ὄχι τὴν δημοπρασίαν, χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς διατυπώσεις, διότι ἐνδεχόμενον ὁ ὑπουργὸς νὰ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν δι’ ἔλλειψιν ἀνωτέρας προσφορᾶς. Ὀφείλει νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν δευτέραν δημοπρασίαν, ἐὰν ἐτηρήθησαν αἱ διατυπώσεις.

§55ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσέξατε, παρακαλῶ, τώρα εἰς τὴν ἀνάγνωσιν· ἀρχίζω ἀπὸ τὴν ἀρχήν. Πλειότεραι τῶν δύο δημοπρασιῶν δὲν ἐπιτρέπονται. Μετὰ τὸ πέρας τῆς πρώτης δημοπρασίως εἰσὶ δεκταὶ προσφοραὶ ἐὰν παραδοθῶσιν εἰς τὴν ἁρμοδίαν διοικητικὴν ἢ οἰκονομικὴν ἀρχὴν ἐντὸς δέκα ἡμερῶν, ἀρχομένων ἀπὸ τῆς ἐπιούσης τοῦ πέρατος τῆς δημοπρασίας ταύτης καὶ συνοδεύονται μὲ τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 4 ἀπόδειξιν τῆς καταθέσεως τοῦ εἰκοστημορίου τοῦ διὰ τῆς προσφορᾶς προσδιοριζομένου ποσοῦ.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη. Ἀναγινώσκω τὸ 2 ἄρθρον· «Παρελθούσης τῆς προθεσμίας ταύτης πᾶσα προσφορὰ εἶναι ἀπαράδεκτος, καὶ αἱ διενεργοῦσαι τὴν δημοπρασίαν ἀρχαὶ ὀφείλουν ἐντὸς δύο ἡμερῶν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς διὰ τὴν προσφορὰν ὡρισμένης προθεσμίας νὰ παραδώσωσιν εἰς τὸ Ταχυδρομεῖον τὰ πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας μεθ’ ὅλων τῶν σχετικῶν ἐγγράφων διευθυνόμενα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον ἐντὸς 5 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς λήξεως τῶν πρακτικῶν ὀφείλει νὰ ἐγκρίνῃ ἢ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν».

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι).

§59Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσθέσητε τὴν λέξιν ᾐτιολογημένως.

§60ΔΡΟΣΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ὕστερον Κ. Δεληγιάννη.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη;

§62ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 3. «Ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς Βʹ. δημοπρασίας προσφοραὶ εἰσὶν ἀπαράδεκτοι, καὶ τὰ πρακτικὰ αὐτῆς ἀποστέλλονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν μεθ’ ὅλων τῶν σχετικῶν ἐγγράφων, παραδιδόμενα εἰς τὸ Ταχυδρομεῖον ἐντὸς 24 ὡρῶν ἀπὸ τῆς ἐπιούσης τοῦ πέρατος τῆς δημοπρασίας, ἥτις θεωρεῖται ὑποχρεωτικὴ καὶ διὰ τὸ δημόσιον, ἐὰν κατὰ τὴν διεξαγωγὴν αὐτῆς ἐτηρήθησαν αἱ νενομισμέναι διατυπώσεις· τὸ δὲ Ὑπουργεῖον ὀφείλει ἐπίσης ἐντὸς πενθημέρου προθεσμίας ἀπὸ τῆς λήξεως τῶν πρακτικῶν ν’ ἀποφανθῇ περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ ἀκύρου τῆς Βας δημοπρασίας.

§64Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ν’ ἀποφανθῇ ᾐτιολογημένως.

§65Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Τί θὰ εἰπῇ ἔγκυρον, ἢ ἄκυρον διὰ νὰ θεωρωθῇ ἔγκυρος, ἢ ἄκυρος, θὰ εἰπῇ, ὅτι ὑπάρχει παράλειψις εἰς τοὺς τύπους· τὸ ὑπουργεῖον λοιπὸν εἶναι κάτοχον αὐτῶν τῶν ἐγγράφων καὶ μένει εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν του νὰ κηρύξῃ ἄκυρον (θόρυβος). Λέγω μόνον, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον δύναται, ἐὰν τιμὴ ᾖναι συμφέρουσα εἰς τὸ δημόσιον νὰ εἴπῃ, δέχομαι, εἰ δὲ μὴ νὰ κάμῃ ἔκθεσιν καὶ νὰ εἴπῃ ἡ προσφερθεῖσα τιμὴ δὲν εἶναι συμφέρουσα, καὶ κατὰ συνέπειαν ἀκυρόνω τὴν δημοπρασίαν (θόρυβος). Ὑποθέσατε, ὅτι ἡ πρώτη δημοπρασία ἐξέλιπεν, ἔγεινε προσφορά, ἐξετέθη εἰς νέαν δημοπρασίαν, ἔγειναν νέαι διακηρύξεις, ἐδημοσιεύθησαν καὶ μένουν ἐντὸς τοῦ φακέλλου, τὸν ὁποῖον ὁ ἔφορος στέλλει εἰς τὸ ὑπουργεῖον· τὸ ὑπουργεῖον τώρα θὰ ἔλθῃ νὰ ἐξετάσῃ, ἐὰν ᾖναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος ἡ δημοπρασία· τί θὰ εἴπῃ μὲ τοῦτο; Ἐπειδὴ ἀπὸ τὴν δικογραφίαν δὲν βλέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀπόδειξις τοῦ δεῖνος δημάρχου.....

§66ΤΙΝΕΣ. Μὰ αὐτὸ ἐξησφαλίσθη.

§67ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Λοιπὸν παραδέχεσθε ν’ ἀκυρώσητε τὴν δημοπρασίαν διὰ τοὺς τύπους; καὶ δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸ δημόσιον, νὰ ἀκυρώσῃ, διότι δὲν εἶναι συμφέρουσα ἡ προσφορά· διότι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ συνεταιρισμὸς καὶ ὁ ἔφορος νὰ συστήσῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι ἐνταῦθα κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς δημοπρασίας ἔλαβε χώραν συνεταιρισμὸς, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω τὴν ἀκύρωσιν. Τὸ ὑπουργεῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ εὑρεθῇ δεσμευμένον ἀπὸ ἕνα συνεταιρισμὸν, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ, ἐπειδὴ ἔλαβε χώραν συνεταιρισμὸς, ἐπειδὴ ἡ τιμὴ δὲν εἶναι συμφέρουσα, ἀκυρόνω τὴν δημοπρασίαν (θόρυβος). Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ δώσητε αὐτὸ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ὑπουργὸν, διότι μόνος αὐτὸς ἠμπορεῖ νὰ ὑπερασπισθῇ τὰ δικαιώματα τοῦ δημοσίου, διότι γνωρίζω ἐκ πείρας, ὅτι λαμβάνει χώραν εἰς τὰς συνήθεις δημοπρασίας τῶν φόρων συνεταιρισμὸς, πολὺ δὲ περισσότερον εἰς αὐτὰ τὰ κτήματα, τὰ ὁποῖα ὀλίγοι ἄνθρωποι θέλουν νὰ ἔχουν ὡς ἰδιοκτησίαν των. Μένει εἰς τὴν διάκρισίν σας νὰ ἀποφασίσητε.

§68Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (θόρυβος).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ, Κύριοι, ἀφήσατε τοὺς διαλόγους.

§70Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη νὰ γείνουν δύο δημοπρασίαι, τουτέστι νὰ ἐπαναληφθῇ δὶς ὁ συναγωνισμὸς πρὸς ἀνάδειξιν μεγαλειτέρας προσφορᾶς. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἀποφανθῇ, ἔχει διπλᾶ δικαιώματα, τὸ δικαίωμα νὰ ἀποφαίνεται περὶ τῆς οὐσίας καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ἀποφαίνηται περὶ τῶν τύπων. Τὸ δικαίωμα τοῦ ὑπουργείου ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν νὰ ἀποφαίνεται ἐπὶ τῆς οὐσίας περιωρίζετο μόνον, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ μία δημοπρασία, κ’ ἐξ αὐτῆς ἀφίνετο τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν· ἀλλ’ ὡς ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν περιωρίσθη ὅλως διόλου, διότι ἐὰν δὲν γείνῃ καμμία προσφορὰ εἰς τὸ ὡρισμένον διάστημα, τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν εἶναι ὑπόχρεων νὰ ἐξετάσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς πρώτης δημοπρασίας καὶ ν’ ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτῶν. Ἐὰν ἡ προσφορὰ ἡ γενομένη κατὰ τὴν πρώτην δημοπρασίαν δὲν συμφέρει εἰς τὸ δημόσιον, κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἀπὸ τὰ τοπικὰ ὄργανά του, τότε δύναται νὰ διατάξῃ τὴν ἐπανάληψιν τῆς δημοπρασίας· ἀλλ’ ἐὰν ἔγεινε νέα προσφορὰ καὶ δευτέρα δημοπρασία, τὸ ὑπουργεῖον δὲν ἔχει κἀνὲν δικαίωμα ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς οὐσίας, εἶναι ὑπόχρεων νὰ δεχθῇ τὴν προσφοράν. Τόρα ὅμως ἔρχεται τὸ ἄλλο δικαίωμα τοῦ ὑπουργείου τῶν οἰκονομικῶν νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ἐτηρήθησαν οἱ τύποι κατὰ τὴν δημοπρασίαν. Κύριοι, ἡ ἐξέτασις αὕτη βεβαίως ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς πολλὰς καταχρήσεις κατὰ τὸ παρελθόν. Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦτο δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ περιορίσωμεν, ἐὰν θέλωμεν νὰ διασώσωμεν τὴν οὐσίαν, διότι πολλάκις αὐτὸ τὸ παρελθὸν ἀπέδειξεν, ὅτι ὄχι συνένωσις, παρὰ παράβασις τῶν καθηκόντων τῶν ἐπιτοπίων ἀρχῶν, γενομένη ἐκ πλαγίων σκοπῶν ἐκ μεροληψίας παρέστησεν εἰκονικότητα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν, καὶ αὐτὸ ἔφερεν ἀποτέλεσμα κατὰ τῶν εἰκονικοτήτων. Ἀλλὰ μὴ νομίζετε, ὅτι τὸ δικαίωμα τῆς ἐξετάσεως τῶν νομίμων διατυπώσεων εἶναι τόσον εὐρὺ, ὥστε δύναται διὰ πᾶσαν παράλειψιν τύπων ν’ ἀκυρώσῃ δημοπρασίας. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν θ’ ἀκυρώνῃ μόνον ἐκείνας τὰς δημοπρασίας, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ ἔλλειψις τύπων ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἡ ἀπαιτουμένη δημοσιότης· διὰ τοῦτο ἐζήτησα πρὸς ἐγγύησιν ν’ ἀποφαίνεται δικαιολογημένως· ἀλλὰ γεννῶνται πάντοτε οἱ φόβοι τοῦ παρελθόντος. Παρεστάθη, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν σχίζει ἔγγραφα. Αὐτὴ εἶναι μία ἐγκληματικὴ πρᾶξις· ἐὰν ὁ ὑπουργὸς κάμνῃ τοιαύτας ἐγκληματικὰς πράξεις, τὸ δικαίωμα τῆς ἐπερωτήσεως ἐκ μέρους τῶν νομοθετικῶν σωμάτων, καὶ τὸ δικαίωμα τῆς πολιτείας νὰ ζητήσῃ χρηματικὴν ἀποζημίωσιν ὑφίσταται. Ἐὰν ὅμως ὑποθέσητε, ὅτι τὰ ὄργανα τῆς πολιτείας καταφεύγουν πάντοτε εἰς ἐγκληματικὰς πράξεις, σᾶς βεβαιῶ ὅτι δὲν θέλετε εὕρει κᾀμμίαν ἐγγύησιν. Οἱ νόμοι εἶναι ἀτελεῖς, διότι ὁ νόμος εἶναι χάρτης, ὁ ὁποῖος στηρίζεται πάντοτε εἰς τὴν ἰδέαν, ὅτι ἐκτελεῖ καθεὶς τὸ καθῆκόν του· διὰ τοῦτο ὑποθέτω, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦτο πρέπει ν’ ἀφεθῇ.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἶσθε ὑπὲρ τοῦ παραγράφου, ὅπως ἔχει; Ἀκούσατε λοιπὸν «Ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς δευτέρας δημοπρασίας προσφοραὶ εἰσὶν ἀπαράδεκτοι, καὶ τὰ πρακτικὰ αὐτῆς ἀποστέλλονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν μεθ’ ὅλων τῶν σχετικῶν ἐγγράφων παραδιδόμενα εἰς τὸ ταχυδρομεῖον ἐντὸς 24 ὡρῶν ἀπὸ τῆς ἐπιούσης τοῦ πέρατος τῆς δημοπρασίας, ἥτις θεωρεῖται ὑποχρεωτικὴ καὶ διὰ τὸ δημόσιον, ἐὰν κατὰ τὴν διεξαγωγὴν αὐτῆς ἐτηρήθησαν αἱ νενομισμέναι διατυπώσεις· τὸ δὲ ὑπουργεῖον ὀφείλει ἐπίσης ἐντὸς πενθημέρου προθεσμίας ἀπὸ τῆς λήψεως τῶν πρακτικῶν νὰ ἀποφανθῇ περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ ἀκύρου τῆς δευτέρας δημοπρασίας ᾐτιολογημένως.» Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. «Μετὰ παρέλευσιν τῆς ὁρισθείσης δι’ ἀμφοτέρας τὰς δημοπρασίας πενθημέρου προθεσμίας, ἐὰν τὸ ὑπουργεῖον δὲν ἀποφανθῇ, τὸ κτῆμα θεωρεῖται κατακυρωμένον εἰς τὸν τελευταῖον πλειοδότην.» Οἱ παραδεχόμενοι νὰ σηκωθοῦν. (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη. «Εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας σημειοῦνται ἀκριβῶς καὶ ἓν πρὸς ἓν ὅλα τὰ ἀφορῶντα τὴν δημοπρασίαν ἔγγραφα, ἐξ ὧν βεβαιοῦται ἡ τήρησις τῶν νενομισμένων διατυπώσεων.». Οἱ παραδεχόμενοι νὰ σηκωθοῦν. (ἐγείρονται πάντες). Παρεδέχθη. «Αἱ διενεργοῦσαι τὴν δημοπρασίαν οἰκονομικαὶ ἀρχαὶ ἐὰν ἐξελεγχθῶσιν ὑπαίτιοι παραλείψεως οὐσιώδους τύπου, ἕνεκα τῆς ὁποίας ἐπῆλθεν ἡ ἀκύρωσις αὐτῆς, τιμωροῦνται μὲ πρόστιμον ἑκατὸν μέχρι πεντακοσίων δραχμῶν. «Διὰ Βασιλικοῦ διατάγματος θέλουσιν ὁρισθῆ αἱ οὐσιώδεις διατυπώσεις τῆς δημοπρασίας.»

§72ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἔχω μίαν ἀντίῤῥησιν. Οὐδεὶς ἀρνεῖται, Κύριοι, ὅτι τὴν ὑποβολὴν καὶ ἐπιψήφισιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ὑπηγόρευσεν ἡ ἀνάγκη, τὴν ὁποίαν οἱ πάντες ὁμολογοῦσιν, ὅτι τὰ φθαρτὰ κτήματα εἴτε Ἐθνικὰ, εἴτε ἰδιωτικὰ καταστράφησαν σχεδὸν, καὶ διὰ νὰ διασωθῶσιν ὅσα δὲν κατεστράφησαν μέχρι τοῦδε.... Εἰς τὴν καταστροφὴν αὐτὴν, νομίζω, ὅτι γνωρίζετε ἐπίσης, ὡς ἐγὼ, ὅτι κατὰ πλεῖστον μέρος συνετέλεσεν ἡ ἄρνησις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ νὰ ἐγκρίνῃ τὰ ἀποτελέσματα τῶν δημοπρασιῶν, καὶ ἐνίοτε μάλιστα δημοπρασιῶν πολλὰ ὠφελίμων διὰ τὸ Δημόσιον. Δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀναφέρω γεγονότα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ἀφαιρέσουν πᾶσαν ἀμφιβολίαν ....

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου, Κύριε!

§74ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Πάντοτε, ὁσάκις ἡ Κυβέρνησις ἠρνήθη τὴν ἔγκρισιν τοῦ ἀποτελέσματος δημοπρασίας τινὸς, κατέφυγεν εἰς τοὺς τύπους, δὲν κατέφυγεν εἰς τὸν ἰσχυρισμὸν, ὅτι εἰς τὴν δεῖνα δημοπρασίαν δὲν ἐτηρήθησαν οἱ τύποι. Αὐτὸ εἶναι τὸ μόνον μέσον, εἰς τὸ ὁποῖον κατέφυγεν ἡ Κυβέρνησις εἴτε ἀπὸ πεπλανημένας ἰδέας, ἢ ὄχι, εἴτε ἀπὸ ὑπέρμετρον ζῆλον ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου συμφέροντος· τέλος πάντων τὸ μόνον ὅπλον εἶναι τὸ τῶν τύπων. Ἡ ἐγγύησις, τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ λάβητε τώρα, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀποχρῶσα, διότι τὸ ἑκατοντάδραχμον πρόστιμον δὲν εἶναι μία ποινὴ, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἰσοῤῥοπήσῃ πρὸς ἓν συμφέρον εἴτε τοῦ Δημοσίου εἴτε τοῦ ἰδιώτου ἀρκετὰ μεγάλον, ὅταν πρόκηται περὶ ἐκποιήσεως ἑνὸς φθαρτοῦ κτήματος σπουδαίου....

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί θὰ προτείνητε; νέα συζήτησις δὲν γίνεται.

§76ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἰδοὺ λοιπὸν τί φρονῶ· ὅτι, ὁσάκις τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀκυρώσῃ δημοπρασίαν τινὰ, μὴ φέρουσαν τοὺς νομίμους τύπους, ὁ ἐνεργήσας αὐτὴν οἰκονομικὸς ὑπάλληλος θεωρεῖται αὐτοδικαίως πεπαυμένος. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐγγύησις αὕτη εἶναι ἀποχρῶσα.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἡ πρότασις αὕτη ὑπεβλήθη καὶ ἀπὸ ἕτερον πληρεξούσιον, τὸν Κύριον Ζουμπουλάκην. Ἀμφότεροι οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι προτείνουν, ὅτι εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἤθελεν ἀκυρωθῇ δημοπρασία διὰ παραβίασιν τύπων, γενομένην ἀπὸ ὑπάλληλον, νὰ παύηται ὁ ὑπάλληλος.

§78ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὅταν πρόκηται νὰ ἐκποιηθῇ κτῆμα ἀξίας 200,000 δραχμῶν, καὶ πρόκηται ν’ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν, δὲν εἶναι παντάπασι δύσκολον νὰ πληρώσῃ 100 δραχμὰς ὁ ὑπάλληλος διὰ ν’ ἀκυρωθῇ. Κατὰ συνέπειαν ἐπιμένω νὰ ἐπιψηφισθῇ ἡ προσθήκη αὕτη.

§79Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἔχω κᾀμμίαν δυσκολίαν, Κύριε Πρόεδρε, νὰ συμφωνήσω μετὰ τῆς γνώμης τῶν Κυρίων πληρεξουσίων, ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι, ἐὰν γείνῃ παραδεκτὴ, ὅπως ἐπροτάθη, θὰ παρουσιάσῃ μίαν σύγχυσιν εἰς τὴν νομοθεσίαν, διότι τὸ δικαίωμα τῆς παύσεως καὶ τοῦ διορισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὰ ἄτομα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, θέλει ἐνεργηθῇ συνεπείᾳ μιᾶς πράξεως διοικητικῆς, ἑνὸς κατωτέρου ὀργάνου τοῦ Ὑπουργείου. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι πολλάκις ἡ ἀποπομπὴ ἐκ τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας θεωρεῖται ὡς συνέπεια πράξεων ἄλλων, ἀλλ’ αἱ πράξεις αὗται εἶναι δικαστικαὶ ἀποφάσεις· ἐὰν ὑπάρχῃ δικαστικὴ ἀπόφασις κατὰ τοῦ ὑπαλλήλου, τοῦ παραβάτου τοῦ καθήκοντος, ὑπάρχει ἡ ἀποπομπή του, ὑπάρχει δυνάμει τοῦ 24 ἄρθρου τοῦ ποινικοῦ νόμου. Διὰ τοῦτο, ἐὰν ἡ Συνέλευσις θέλῃ νὰ παραδεχθῇ τὴν γνώμην τῶν Κυρίων πληρεξουσίων, εἶναι ἀνάγκη νὰ μετατρέψῃ τὴν διάταξιν, καὶ νὰ προσδιορίσῃ, ὅτι ἀντὶ τοῦ προστίμου νὰ ὑποβάληται χρηματικὴ ποινὴ, ἄλλως δὲν παραδέχομαι τὴν ἀποπομπὴν ὡς συνέπειαν τῆς μὴ τηρήσεως τύπων.

§80ΔΡΟΣΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.). Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν Κύριον Δελιγιάννην· (θόρυβος).

§81ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ θέσω τὸ ζήτημα διακεκριμμένως. Θὰ ἐρωτήσω πρῶτον, ἐὰν ἡ Συνέλευσις θέλῃ, ἡ ποινὴ διὰ τὴν παράλειψιν τῶν τύπων νὰ ᾖναι παῦσις· οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθῶσι (θόρυβος).

§83ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἠκούσαμεν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσέξατε λοιπόν. Θέτω τὸ ζήτημα. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ τιμωρῶνται αἱ παραβιάσεις τῶν ἐκ μέρους τῶν ὑπαλλήλων διατυπώσεων μὲ παῦσιν, ἐκεῖνοι νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Τώρα ὁ τελευταῖος παράγραφος θὰ διατυπωθῇ ὡς ἀκολούθως. «Πᾶσα παραβίασις τῶν νομίμων διατυπώσεων τιμωρεῖται μὲ τὴν παῦσιν τοῦ παραβιάσαντος αὐτὰς δημοσίου ὑπαλλήλου.

§85Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. «Τιμωρεῖται μὲ χρηματικὴν ποινὴν τόσων δραχμῶν, ἐφαρμοζομένων τῶν διατάξεων τοῦ 24 ἄρθρου τοῦ ποινικοῦ νόμου.» Ὁ ποινικὸς νόμος λέγει· ὅταν δημόσιος ὑπάλληλος καταδικασθῇ......

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις τὸ παρεδέχθη ἤδη.

§87ΠΑΠΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος θὰ κάμῃ τὴν ἐκτίμησιν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργός.

§89ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐὰν ὁ ὑπουργὸς ἔχῃ τὴν ἐκτίμησιν, τότε χάριν ἑνὸς ὑπαλλήλου καταστρέφεται τὸ δημόσιον συμφέρον.

§90ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι! Δὲν πρέπει νὰ κάμωμεν παραλογισμούς. Λέγετε, ὅτι πᾶσα παράλειψις τιμωρεῖται μὲ παῦσιν· τὴν παράλειψιν αὐτὴν ἐρωτῶ, ποῖος θὰ τὴν ἐκτιμήσῃ;

§91ΤΙΝΕΣ. Ὁ ὑπουργός.

§92ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὴν ἐκτιμήσῃ τὸ δικαστήριον.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα χωρὶς νὰ περιπέσωμεν εἰς κανὲν ἄτοπον, νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ συνέλθωσιν εἰς τὸ δωμάτιον τοῦ Προέδρου, ὁ Κ. Χριστίδης, ὁ Κ. Θεόδωρος Δηλιγιάννης, ὁ Κ. Δεληγεώργης, ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος, ὁ Κ. Δρόσος καὶ ὁ Κ. Κατσικαπῆς, ἵνα διατυπώσωσι μίαν πρότασιν.

§94ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα. Ἐνταῦθα γίνεται μικρά τις διακοπὴ μέχρις οὗ οἱ ἀνωτέρω ὑπὸ τοῦ Προέδρου προσκληθέντες διατυπώσωσιν ἀπὸ κοινοῦ μίαν τινὰ πρότασιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀντικειμένου.

§95ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἰδοὺ τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον συνέταξεν ἡ ἐπιτροπὴ, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ὠνόμασεν ὁ Κ. Πρόεδρος. «Αἱ διενεργοῦσαι τὴν δημοπρασίαν οἰκονομικαὶ ἀρχαὶ, ἐὰν ἐξελεγχθῶσιν ὑπαίτιοι παραλείψεως οὐσιώδους τύπου, ἧς ἕνεκα ἐπῆλθεν ἡ ἀκύρωσις αὐτῆς, τιμωροῦνται μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχ. 100–500.» Ἐννοεῖται δὲ ὅτι ἡ χρηματικὴ ποινὴ ἐπιβάλλεται ἀπὸ τὸ δικαστήριον καὶ ἐπιφέρει τὴν παῦσιν.

§96ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ παῦσις εἶναι συνέπεια τοῦ ποινικοῦ νόμου, οὗτος ὁρίζει, ὅτι ἐπιβάλλεται τοιαύτη ποινὴ παρὰ τοῦ δικαστηρίου, ὅταν ὁ ὑπάλληλος παραλείψῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων του. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ κάμωμεν ἐξαίρεσιν ἐνταῦθα, ἀφοῦ ἔχομεν τὸν ποινικὸν νόμον, καὶ πρέπει ὅλων τῶν ὑπαλλήλων ἡ εὐθύνη νὰ ᾖναι ἴση. Νομίζω ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ ἓν ἐδάφιον ὅτι «αἱ οὐσιώδεις διατυπώσεις τῆς δημοπρασίας θέλουν κανονίζεσθαι διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος.» Εἰς τὴν τροπολογίαν αὐτὴν δὲν περιλαμβάνομεν πάσας τὰς ἀρχὰς, ἀπεφασίσαμεν, ὅτι πρὶν ἀρχίσῃ ἡ δημοπρασία θέλει συνταχθῆ ἔκθεσις ἐντὸς τῆς ὁποίας θέλει περιλαμβάνεσθαι σημείωσις, ὅτι ἐτηρήθησαν ὅλαι αἱ διατυπώσεις, λέγω δὲ, ὅτι δὲν πρέπει αἱ ἄλλαι ἀρχαὶ νὰ εὐθύνωνται, διότι ἂν ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ἰδῇ, ὅτι μία διακήρυξις δὲν ἐδημοσιεύθη ἀπὸ τὸν Δήμαρχον δὲν θὰ προχωρήσῃ, καὶ ἂν αὐτὴ ἡ ἔλλειψις ἀνακαλυφθῇ ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν, δὲν θὰ εἰπῇ ὅτι εἶναι λάθος τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου, ὥστε ἂν καὶ συμπράττῃ καὶ διοικητικὴ ἀρχὴ, νομίζω, ὅτι πρέπει αἱ οἰκονομικαὶ ἀρχαὶ νὰ φέρωσι τὰς εὐθύνας.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε τὸν τελευταῖον παράγραφον· εἶναι ὁ ἑξῆς· «Αἱ ἐνεργοῦσαι τὴν δημοπρασίαν οἰκονομικαὶ ἀρχαὶ ἐὰν ἐξελεγχθῶσιν ὅτι εἶναι παραίτιοι παραλείψεως οὐσιώδους τύπου, ἕνεκα τῆς ὁποίας ἐπῆλθεν ἡ ἀκύρωσις αὐτῆς, τιμωροῦνται μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχ. 100–500.» Διὰ Βασιλικοῦ δὲ Διατάγματος θέλουσιν ὁρισθῆ αἱ οὐσιώδεις διατυπώσεις τῆς δημοπρασίας». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ὁ Κύριος Κοσονάκος θέλει νὰ ἐρωτήσῃ κἄτι τι.

§98ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ἠρώτησα, Κύριοι, τὸν ὑπουργὸν, ἂν ἐννοῇ, ὅτι θὰ γίνεται μία δημοπρασία ἢ δύω, μοὶ εἶπε δύω, διότι οὕτω λέγει ὁ νόμος. Ἂν ἤδη ἀκυρωθῇ ἡ δευτέρα δημοπρασία θὰ γίνεται καὶ τρίτη; διότι ἄλλως δυνάμεθα νὰ τὰς ἀκυρώνωμεν καὶ νὰ κάμωμεν οὕτως 100· διότι ἂν ἀκυρωθῇ ἡ πρώτη ἢ δευτέρα τότε γίνεται πρώτη, ἐγὼ λέγω, ὅτι δύω δημοπρασίαι πρέπει νὰ γίνωνται ἐπὶ τῶν φθαρτῶν κτημάτων καὶ ἡ δευτέρα νὰ ᾖναι τελειωτικὴ, καὶ τὰ λάθη νὰ ᾖναι εἰς βάρος τοῦ δημοσίου. Ἄλλως τότε πρὸς τί αἱ δύω δημοπρασίαι;

§99ΔΡΟΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μὲ ἠρώτησεν ἰδιαιτέρως ὁ Κύριος Κοσονάκος τί θὰ γίνῃ ἂν ἀκυρωθῶσιν αἱ δημοπρασίαι, τὸν εἶπον, ὅτι θεωροῦνται πάντῃ ἄκυροι, ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς πρώτης δημοπρασίας μένει νὰ τὸ ἐκτιμήσῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ νὰ ἐπικυρώσῃ ἢ ν’ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν χωρὶς νὰ δώσῃ λόγον εἰς κᾀνένα· ἐὰν νομίσῃ ὅτι ὑπάρχει συμφέρον τοῦ δημοσίου ἐπικυρώνει τὴν πρώτην, ἂν παρατηρήσῃ ὅτι δὲν ὑπάρχει τὴν ἀκυρώνει χωρὶς νὰ δώσῃ λόγον εἰς κᾀνένα· ἔρχεται ἡ δευτέρα, αὐτὴ εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸ δημόσιον, ἂν δὲν γίνῃ παράβασις τῶν τύπων. (θόρυβος).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὸ σύνολον τοῦ ἄρθρου· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἄλλο ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ περὶ τούτου μοὶ ὑπεβλήθησαν προτάσεις, τὰς ὁποίας ὀφείλω νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἂν αὗται γίνωσι δεκταὶ θ’ ἀποτελέσωσιν ἴδιον ἄρθρον. Πρώτη εἶναι ἡ τοῦ Κυρίου Ὀδυσσέως, λέγουσα. «Ἡ ἐκποίησις τῶν ἐλαιοδένδρων τῶν μωρεοδένδρων ἐπιτρέπεται κατὰ τεμάχια ἕκαστον τῶν ὁποίων περιλαμβάνει τὸ πολὺ 50–100 δένδρα. Ἐπ’ οὐδεμιᾷ περιπτώσει ἐπιτρέπεται ἡ ἕνωσις πολλῶν τοιούτων τεμαχίων (θόρυβος).»

§101ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου εἶναι ἀναγκαία, καὶ πρέπει νὰ τεθῇ εἰς τὸν νόμον, δύναται ὅμως νὰ γίνῃ τροποποίησίς τις ἐνταῦθα, ἔνθα λέγει· ἕκαστον τῶν ὁποίων περιλαμβάνει τὸ πολὺ 50–100 δένδρα· δύναται νὰ ᾖναι καὶ τεμάχιόν τι, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει 20 δένδρα μόνον· τότε πρέπει ........ (θόρυβος).

§102ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Προτείνω νὰ προστεθῇ καὶ λοιπὰ καρποφόρα δένδρα. Διότι δὲν εἶναι μόνον ἐλαιόδενδρα καὶ μωρέαι, δύναται νὰ ᾖναι καὶ ἓν τεμάχιον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἑτέρου εἴδους δένδρα...... (θόρυβος).

§103ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ζητῶ, Κύριοι, ἐνταῦθα νὰ γίνῃ μία προσθήκη, διότι ὑπάρχουσι πραγματικῶς μέρη, τὰ ὁποῖα περιέχουσιν 100 δένδρα, ὑπάρχουν ὅμως ἕτερα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπομεμακρυσμένα καὶ τὰ ὁποῖα περιέχουσι 120 π. χ. δένδρα, ταῦτα βεβαίως δὲν δύνανται νὰ διαιρεθοῦν εἰς τεμάχια διὰ τὰ 20 δένδρα μόνον· ὥστε, λέγω, νὰ θέσωμεν ὅτι, ὅπου ὑπάρχουν μεμονωμένα μέρη καὶ ὑπάρχουσι καὶ περισσότερα δένδρα νὰ δύνανται νὰ μὴ διαιρῶνται.

§104ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, ὁ ὑπουργὸς εἶναι καὶ αὐτὸς πολίτης Ἕλλην ὅπως καὶ ἡμεῖς, νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀφήσωμεν καὶ εἰς τὴν κρίσιν αὐτοῦ, νὰ κρίνῃ ἂν ἓν τμῆμα πρέπει νὰ διαιρεθῇ ἢ ὄχι.

§105ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Δὲν βλέπω εἰς τὶ ἀντίκειται ἡ πρότασις αὕτη εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, πιστεύω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ τεθῇ αὕτη. Εὔχομαι νὰ μὴ εὑρεθῇ ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος νὰ θέλῃ νὰ βλάψῃ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου· ἀλλ’ ἂν τυχὸν εὑρεθῇ ἕνας ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἐπιφέρῃ βλάβην, καὶ τότε δὲν εἶναι καλλίτερον νὰ ὑπάρχῃ ἡ διάταξις; ὁ ὑπουργὸς π. χ. τὸν ἐλαιῶνα τῆς Ἀμφίσσης δύναται νὰ μὴ τὸν χωρίσῃ εἰς τεμάχια, ἀλλ’ οὕτω πως τίς θὰ πλειοδοτήσῃ; οὕτω θὰ τὸν ἀγοράσῃ ὅλον ὁ Κύριος Κεχαγιᾶς, καθόσον ἄλλος δὲν δύναται. Δι’ αὐτῆς ὅμως τῆς διατάξεως ἀναγκάζεται ὁ ὑπουργὸς νὰ τὸν χωρίσῃ εἰς τεμάχια, καὶ ἂν παραβῇ τὸν νόμον τοῦ λέγω, Κύριε, παρέβης τὸ νόμον.

§106ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι λελυμένον οἴκοθεν, δηλ. πραγματικῶς αὐτοὶ οἱ ἐλαιῶνες, ἢ οἱ μωρεῶνες ἐνοικιάσθησαν εἰς τεμάχια, καὶ δὲν προέκυψε κανεὶς δισταγμός, κανὲν παράπονον. Σᾶς λέγω ὅτι εἶναι περιβόλια, τὰ ὁποῖα ἔχουν περισσότερα ἀπὸ 100 δένδρα ἕως 150, ὡς εἰς ὅλον τὸν Μιστρᾶ ὑπάρχουν περιβόλια, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ χωρισθῶσιν, εἶναι ἀδιαίρετα, οὕτως ἐνοικιάσθησαν, οὕτω θὰ πωληθῶσιν, οὕτω καὶ εἰς τὰ Σάλωνα καὶ εἰς τὴν Κορώνην. Τὴν σήμερον θέλομεν νὰ τὰ χωρίσωμεν, καὶ λέγομεν, ὅτι πρέπει νὰ ᾖναι 100 δένδρα, καὶ ἂν ᾖναι 112 πρέπει νὰ τὰ κόψωμεν; δὲν κόπτονται, Κύριοι, οὕτω πως εἶναι αἱ δημοπρασίαι κανονισμέναι πρὸ πολλῶν χρόνων, εἶναι γνωρισμένα ὅλα τὰ σύνορα, μὴ φέρετε μεταβολὴν σήμερον.

§107ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Βεβαίως ἐπιθυμεῖτε τὰ ἐθνικὰ ταῦτα κτήματα νὰ διαμερισθοῦν ὅσον τὸ δυνατὸν εὐκολώτερον, καὶ νὰ μεθέξῃ καὶ ὁ λαὸς, ὅστις τὰ ἐκαλλιέργησε, τὰ ἐφύλαξεν ἀπὸ πᾶσαν καταστροφὴν ἐπὶ τεσσαρακονταετίαν. Τῶν Κυβερνήσεων καὶ τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων τὸ πνεῦμα πρέπει νὰ ᾖναι τὸ νὰ φέρουν καὶ κἄποιαν εὐδαιμονίαν εἰς τὸν λαὸν, ὁ λαὸς τῆς Ἑλλάδος εἶναι, ὡς δὲν σᾶς λανθάνει, ἀκτήμων κατὰ μέγα μέρος, δὲν εἶχεν οὔτε ἴσως ἔχει παρὰ μίαν καλύβην. Τώρα, ἐὰν πωληθῶσιν εἰς μικρὰ τεμάχια, καὶ μάλιστα ὄχι ἐξ ἑκατὸν, ἀλλὰ καὶ μέχρι πεντήκοντα ἀκόμη δένδρων, τὸ περισσότερον μέρος τῶν κατοίκων θὰ ᾖναι εἰς κατάστασιν νὰ καταβάλῃ καὶ τὸ εἰκοστημόριον καὶ τὸ πεμπτημόριον, καὶ δὲν θὰ τὰ καταλάβουν ὅλα οἱ πλούσιοι· καὶ μὴ ἐμποδίζετε οὕτως αὐτὸ τὸ μέτρον, διὰ τοῦτο τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου εἶναι νὰ διαιρέσῃ εἰς μικρὰ τεμάχια μέχρι τῶν προῤῥηθέντων ποσῶν, χωρὶς νὰ διστάσῃ· ἑπομένως νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταθῶμεν μέχρι τῶν ἑκατὸν, νὰ προσθέσωμεν δὲ τὸ τοιοῦτον νὰ γίνηται καὶ ὅπου εἶναι καὶ ἄλλα τοιαῦτα ἐκ τοῦ συστάδην δένδρα.

§108ΔΡΟΣΟΣ (Ὑπουργὸς οἰκονομικῶν). Βεβαίως, Κύριοι, συμφωνῶ καὶ ἐγὼ, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ ἐκτιμηθῶσιν εἰς τεμάχια, αὐτὸ βεβαίως θὰ τὸ κάμῃ ἡ νομοτελεστικὴ ἐξουσία, ἀλλ’ ἐὰν προστεθῇ εἰς τὸν νόμον δὲν βλάπτει παντάπασι· λέγω μόνον νὰ ἐξαιρεθῶσιν ὡς ἀδιαίρετα, ὅσα εἶναι περιτειχισμένα, διότι ταῦτα δὲν δύνανται νὰ χωρισθῶσι, τὰ ἄλλα ὅμως εὐκόλως τὰ χωρίζομεν.

§109ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κάμω πρότασιν νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ τὰ ὀπωροφόρα δένδρα, ὅσα εἶναι ἐκ τοῦ συστάδην.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ πρότασις. «Ἡ ἐκποίησις τῶν ἐλαιοδένδρων καὶ μωρεοδένδρων καὶ λοιπῶν ὀπωροφόρων δένδρων ἐπιτρέπεται μόνον κατὰ τεμάχιον, ἕκαστον τῶν ὁποίων περιλαμβάνει τὸ πολὺ 100 δένδρα. Ἐπὶ οὐδεμιᾷ περιπτώσει ἐπιτρέπεται ἡ ἕνωσις πολλῶν τοιούτων τεμαχίων.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.

§111ΔΡΟΣΟΣ. Νὰ ἐξαιρεθοῦν τὰ περιτειχισμένα.

§112ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἰς αὐτὸν τὸν παράγραφον κάμνω αὐτὴν τὴν προσθήκην, ἐξαιροῦνται τὰ περιτειχισμένα, ἐκτὸς, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, νομίσῃ, ὅτι δύναται νὰ γείνῃ κατὰ τεμάχια ἐκποίησις αὐτῶν, διότι δὲν ἐννοῶ, διατὶ νὰ περιορίσῃ ὁ Νομοθέτης τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ὅταν δὲν γίνεται βλάβη τοῦ Δημοσίου.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι καὶ τὸν παράγραφον αὐτὸν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη· ἡ πρότασις αὕτη θὰ κατατεθῇ εἰς τὸ Νομοσχέδιον ὑπὸ τὸ ἄρθρον ἔννατον. Ἑτέρα πρότασις εἶναι ἡ τοῦ Κ. Δεληγεώργη.

§114ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ πρότασίς μου εἶναι αὕτη. «Ὡς πρὸς τὴν ἀξίαν τῶν ὁμολογιῶν τῆς ἐπὶ Καποδιστρίου Τραπέζης, ἐφαρμόζεται ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Νόμου ΧΚΗʹ. περὶ καθυστερούντων.»

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν αὐτὴν, ἥτις θέλει ἀποτελέσει τὸ 10 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλῶ, νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη. Δευτέρα πρότασις τοῦ Κ. Δεληγιώργη.

§116ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ δευτέρα πρότασίς μου εἶναι αὐτή· «αἱ κατὰ τὸν παρόντα νόμον δημοπρασίαι ἀρχίζουσι μόνον μετὰ παρέλευσιν ἓξ μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως διακηρύξεως μετὰ καταλόγου, περιέχοντος τὰ ἐκποιητέα ἑκάστοτε κτήματα, τὴν ἀναγκαίαν αὐτῶν περιγραφὴν καὶ τὸν ἐλάχιστον ὅρον τοῦ τιμήματος ἑκάστου αὐτῶν.»

§117ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριοι, ἡ πρότασις αὕτη, ἥτις ἄλλως εἶναι ἀναγκαία, εἶναι ἐν μέρει ἐλλειπὴς, καὶ ἂν μείνῃ τοιαύτη ὅπως εἶναι, ἐματαίωσεν ὁλόκληρον τὸν νόμον τὸν ἐπιψηφισθέντα ἤδη, διότι οὐδέποτε θὰ συνταχθῇ ὁ κατάλογος, καὶ οὐδέποτε θὰ ἐκποιηθοῦν τὰ κτήματα. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου νὰ συντάξῃ τὸν κατάλογον αὐτόν. Ἐγὼ λέγω ὅτι ἐντὸς 3 μηνῶν δύναται νὰ τὸ κάμῃ, διότι γνωρίζω ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ὅτι πολλάκις τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐζήτησε, καὶ ἔχει ἤδη συνηγμένας τὰς πληροφορίας ὅσαι χρειάζονται, διὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ καταλόγου αὐτοῦ, τοὐτέστι πόσα καὶ ποῦ εἶναι τὰ κτήματα, ποῖα τὰ ὅριά των κτλ. Ἐγὼ ὡς Δήμαρχος πολλάκις ἔδωκα αὐτὰς τὰς πληροφορίας· ἐκτὸς τούτου, ἡ Κυβέρνησις μέχρι τοῦδε, διέθετε τὰ κτήματα δι’ ἐνοικιάσεως εἰς τρόπον, ὥστε εἶναι ἤδη γνωστὰ καὶ ἡ ἔκτασις καὶ ὁ ἀριθμὸς καὶ τὰ πάντα. Διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι ἡ προθεσμία τῶν τριῶν μηνῶν εἶναι ἀρκετὴ διὰ νὰ συνταχθῇ ὁ ἀπαιτούμενος κατάλογος. Ὥστε συμπληρῶν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Δεληγιώργη, λέγω ὅτι «ὁ δὲ κατάλογος οὗτος θέλει συνταχθῇ καὶ δημοσιευθῇ ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐντὸς 3 μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου.»

§118ΤΙΝΕΣ. Ἐντὸς ἑνὸς ἔτους.

§119ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριοι, εἷς χρόνος εἶναι ἀρκετὸς νὰ προξενήσῃ τόσην βλάβην εἰς τὰ κτήματα αὐτὰ, ὅσην δὲν θὰ ἔχῃ κατόπιν ὠφέλειαν τὸ δημόσιον. Μάθετε ὅτι ἡμέραν παρ’ ἡμέραν φθείρονται καὶ καταστρέφονται τόσον πολὺ, ὥστε μετ’ οὐ πολὺ δὲν θὰ ὑπάρξῃ μηδὲ μέρος τῶν κτημάτων αὐτῶν, τοὐλάχιστον ἐκ τῶν ἐλαιοδένδρων τῶν σταφιδώνων καὶ ἀμπελώνων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν εἰς τὸν τόπον τὸν ἰδικόν μου, δὲν θὰ ὑπάρξῃ μετ’ οὐ πολὺ τίποτε. Πρέπει λοιπὸν νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον τοῦτο· οἱ 3 μῆνες, νομίζω, εἶναι ἀρκετοί· ὥστε προσθέτω τὸν παράγραφον ὅτι «τὸν κατάλογον αὐτὸν θέλει τὸν συντάξει καὶ τὸν δημοσιεύσει τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐντὸς 3 μηνῶν, ἢ τὸ πολὺ 5, ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου.

§120ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑποχρεώσωμεν τὴν Κυβέρνησιν ὡς πρὸς τοῦτο· διότι δὲν εἰμποροῦμεν νὰ προΐδωμεν, ποία θὰ ᾖναι ἡ κατάστασις· πρέπει νὰ δώσωμεν τόσην ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι αὐτὸς πρέπει νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν ἐκποίησιν αὐτῆς τῆς περιουσίας, ὅταν ἐννοήσῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει κἀνεὶς περιορισμὸς τῶν συναγωνισμῶν, ὅταν ἴδῃ εἰς καλὴν κατάστασιν τὰ πράγματα, ὅταν οἱ ἄνθρωποι θέλουν νὰ δαπανήσουν τὰ χρήματά των εἰς ἀγορὰν κτημάτων.

§121ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Τέλος πάντων ποῖον διάστημα νομίζετε ὑμεῖς ἀναγκαῖον;

§122ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀφίνω τοῦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δυνάμεθα νὰ ἐννοήσωμεν Κυβέρνησιν, ἥτις δὲν θὰ ἔχῃ τὴν διάθεσιν νὰ ἐκποιήσῃ αὐτὴν τὴν περιουσίαν, ἀφοῦ πρόκειται δι’ αὐτῆς νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις τοῦ ταμείου, ὥστε νομίζω, ὅτι μόνον τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου πρέπει νὰ παρακινήσῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τοῦτο.

§123ΔΡΟΣΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν.) Αὐτὸν τὸν περιορισμὸν τὸν ἐννοῶ· τί θέλουν; νὰ γίνῃ κατάλογος ἀκριβὴς ὅλων τῶν φθαρτῶν κτημάτων τῆς ἐπικρατείας; αὐτὸ δὲν εἰμπορεῖ κανεὶς νὰ προσδιορίσῃ. Μήπως ἔχομεν ὄργανα παντοῦ κατάλληλα; μήπως ἔχομεν γεωμέτρας νὰ κάμουν καταμετρήσεις; Ἔπειτα πρὸς ποῖον σκοπὸν νὰ γίνῃ αὐτὸς ὁ κατάλογος; Εἰξεύρω ὅτι ἐπὶ τῶν Βαυαρῶν ἐζήτουν νὰ γίνῃ ἕνας κατάλογος, νὰ σημειωθῶσιν ὅλα τὰ κτήματα, ὅσα πρέπει νὰ πωληθῶσιν, ἀλλὰ ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς δὲν καταλαμβάνω· Ἡ Κυβέρνησις θὰ καταμετρήσῃ ἕνα ἐλαιῶνα, τὸν εὐκολώτερον, καὶ θὰ τὸν θέσῃ εἰς δημοπρασίαν, ὅπως θὰ ᾖναι συμφερώτερον. Κατόπιν θὰ μεταβῇ ἀλλοῦ καὶ πάλιν ἀλλοῦ. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ καταμετρήσωμεν ὅλα τὰ κτήματα, τότε σᾶς λέγω, ὅτι οὔτε ἓν ἔτος δὲν φθάνει.

§124ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Εἶναι πολὺ λυπηρὸν, Κύριοι, καὶ προσέξατε καλά· νὰ μὴ θέλωμέν ποτε νὰ ἔλθωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα, νὰ ἐφαρμόσωμεν ἓν νέον σύστημα, μίαν νέαν ἰδέαν ἢ ἀρχὴν, καὶ νὰ θέλωμεν πάντοτε νὰ στεκώμεθα εἰς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν θέσιν, καὶ ἐνίοτε νὰ ὀπισθοχωρῶμεν! Ἀκούετε τὸν ὑπουργὸν τῶν οἰκονομικῶν νὰ σᾶς λέγῃ, ὅτι μήτε τρεῖς μῆνας, μήτε πέντε, μήτε ἓν ἔτος, μήτε δέκα δὲν εἶναι ἀρκετὰ, διὰ νὰ καταγραφῶσι τὰ ἐκκλησιαστικὰ φθαρτὰ κτήματα τῆς Ἑλλάδος· τοῦτο εἶναι μία ἀπελπισία, ὅταν ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν τῆς Ἑλλάδος σᾶς λέγῃ, ὅτι ἓν, δύο ἔτη δὲν ἀρκοῦν πρὸς καταγραφὴν ἐκκλησιαστικῶν φθαρτῶν κτημάτων!

§125ΠΟΛΛΟΙ. Καὶ τῶν ἐθνικῶν.

§126ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῶν ἐθνικῶν.

§127ΠΟΛΛΟΙ. Πρόκειται περὶ ὅλων.

§128ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἔστω καὶ περὶ ὅλων, τόσῳ καλλίτερα. Θὰ σᾶς ἀποδείξω διὰ τῶν πραγμάτων, ὅταν ὑπάρχῃ καλὴ θέλησις εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν, ὅτι ὄχι τρεῖς μῆνες, ἀλλὰ καὶ εἷς ἀρκεῖ εἰς καταγραφήν.

§129ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἔχει καταμετρητάς.

§130ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Πληρόνωνται 200 Γεωμέτραι ἀπὸ τὸ δημόσιον Ποῖα εἶναι αὐτὰ τὰ ἐθνικὰ καὶ ἐκκλησιαστικὰ φθαρτὰ κτήματα; Συνίστανται εἰς ἐλαιῶνας, σταφιδῶνας, ἀμπελῶνας, μωρεῶνας, μύλους ἐρειπιωμένους, καὶ καθεξῆς Αὐτὰ, Κύριοι, εἶναι διαμοιρασμένα κατ’ ἐπαρχίας, κατὰ δήμους, κατὰ περιφερείας χωρίων, πόλεων, κωμοπόλεων κτλ. Εἰς τὰς ἐπαρχίας, εἰς τοὺς δήμους εἶναι οἱ ὑπάλληλοι· Ἐννοεῖτε ὅτι τὴν ἐργασίαν αὐτὴν δὲν θὰ τὴν κάμῃ ἓν πρόσωπον καθ’ ὅλον τὸ κράτος, θὰ τὴν ἐνεργήσουν καθ’ ὅλον τὸ κράτος ὑπάλληλοι· εἰς τρόπον ὥστε, οἱ ὑπάλληλοι τῆς ἐπαρχίας ἢ τοῦ δήμου δὲν δύνανται ἐν διαστήματι 10 ἢ 20 ἡμερῶν, ἢ ἑνὸς μηνὸς νὰ καταμετρήσουν καὶ ἐγγράψουν τὰ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἢ τῷ δήμῳ κείμενα κτήματα; Ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι οἱ 3 μῆνες ἀρκοῦν διὰ τὴν καταγραφὴν τῶν κτημάτων αὐτῶν. Ἐὰν ὅμως, Κύριοι, ἀφήσητε ἀπεριόριστον τὴν προθεσμίαν αὐτὴν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν οἰκονομικῶν, τὸ λέγω ἀπὸ τοῦδε, καὶ τὸ λέγω διὰ νὰ ἐκπληρώσω τὸ καθῆκόν μου, ὅτι οὐδέποτε θὰ πραγματοποιηθῇ ὁ νόμος καὶ θέλω νὰ θέσω τὸν περιορισμὸν αὐτὸν διὰ τὸν ὑπουργὸν, καθόσον πιθανὸν νὰ ἔλθῃ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν ἕνας ὅστις ἔχει τὴν ἀντίθετον ἰδέαν, τοὐτέστι νὰ μὴ ἐκποιηθοῦν τὰ κτήματα, καὶ ὠφελούμενος ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν τῆς διατάξεως αὐτῆς, οὐδέποτε τὴν ἐφαρμόζει. Διὰ τοῦτο ἐμμένω εἰς τὴν πρότασίν μου, ὥστε ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν νὰ ᾖναι ὑποχρεωμένος, ἐντὸς 6 τὸ πολὺ μηνῶν, νὰ συντάξῃ καὶ δημοσιεύσῃ τὸν κατάλογον αὐτόν.

§131ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὸν προσδιορισμὸν λέγω καὶ ἐγὼ ὅτι τοῦτο εἶναι ἀνωφελές· Τὰ κτήματα βέβαια διὰ μιᾶς δὲν εἰμποροῦν νὰ πωληθῶσιν ὅλα. Σήμερον νὰ ἐκποιηθῶσι τὰ κτήματα τῆς Κορίνθου, ἀφοῦ δὲ ἀρχίσῃ ἐκεῖ ἡ δημοπρασία, πρὸ ἑνὸς μηνὸς νὰ ὁρισθῶσι τὰ κτήματα. Ὁ ὑπουργὸς πρὶν διατάξῃ τὴν ἐργασίαν, χρεωστεῖ νὰ κάμῃ πρᾶξιν γενικὴν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ὁρίζῃ τοὺς ὅρους, αὐτὴ δὲ θὰ μένῃ εἰς ἐξέλεγξιν εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ νὰ δημοσιευθῇ, διότι εἰμπορεῖ νὰ βλάψῃ τὰ δημόσια συμφέροντα.

§132ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ ἀπαιτεῖται τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον;

§133ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Διὰ νὰ μὴ τὸ ἀλλάξῃ ὁ ὑπουργός.

§134ΔΡΟΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομ). Τὸ τελευταῖον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον θέλει ἐπιψηφισθῆ, δίδει συζητήσεις εἰς διάφορα ἄρθρα, εἰς τὰ διατεταγμένα περὶ δημοπρασιῶν. Ἐκεῖ ὑπάρχει ἓν ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ νὰ δημοσιεύωνται αἱ προκηρύξεις 4 ἑβδομάδας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς δημοπρασίας· ἐκεῖ ὑπάρχει προσέτι μία ἄλλη διάταξις περὶ τοῦ ἐλαχίστου ὅρου· ὥστε βλέπετε ὅτι προβλέπει περὶ ὅλων τὸ νομοσχέδιον.

§135ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν διασάφησιν· νομίζω, ὅτι ἀπαιτεῖται περισσότερος χρόνος, διότι ἤλλαξεν ὁ τρόπος τῆς δημοπρασίας· δηλ. τὴν σήμερον ὀφείλει νὰ προμηθευθῇ χρήματα ὁ γεωργὸς ἢ ὁ κάτοικος, ὅταν θέλῃ ν’ ἀποκτήσῃ ἓν κτῆμα· κατὰ συνέπειαν πρέπει νὰ γνωρίζῃ καὶ τὸν ἐλάχιστον ὅρον, διὰ νὰ ἔχῃ καιρὸν νὰ προβλέψῃ τὰ χρήματα. Αἱ 4 ἑβδομάδες διατὶ τίθενται εἰς τὴν πολιτικὴν δικονομίαν, εἰς τοὺς νόμους περὶ ἐκποιήσεως ἐν γένει κτημάτων τοῦ δημοσίου ἢ περὶ ἐνοικιάσεως φόρων; μόνον διὰ νὰ μάθῃ ὁ ἀγοραστής. Ἀλλ’ ἐδῶ πρόκειται νὰ ἐκποιηθῶσιν εἰς διάστημα τριῶν ἐτῶν, 20 ἢ 15 ἑκατομμυρίων κτήματα· νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῶσιν ἐξαιρετικαὶ διατάξεις· ἑπομένως νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία μεγαλητέρα προθεσμία. Δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον ὅτι διὰ τὴν ἔλλειψιν γεωμετρῶν δὲν πρέπει νὰ τεθῇ μία διάταξις εἰς τὸν νόμον. Τὸ ἐννοῶ νὰ πολεμήσω τὸ ἀνωφελὲς τῆς διατάξεως, ὅτι εἶναι ἄδικος· ἀλλὰ νὰ λέγω, ὅτι ἐπειδὴ λείπουν γεωμέτραι, νὰ πωλήσωμεν δωρεὰν τὴν περιουσίαν τοῦ δημοσίου, τοῦτο δὲν τὸ ἐννοῶ. Ὡς πρὸς τὸν χρόνον τῶν 6 μηνῶν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι αὐστηρὸς, ὅτι ἓξ μῆνες δὲν εἶναι πολλοί. Ἴσως μετὰ δύο ἔτη γινόμενος ὁ νόμος οὗτος, δὲν ἀπῄτει τοῦτο· ἀλλὰ τώρα τὸ ἀπαιτεῖ, διότι σήμερον ἡ τάξις εἰς τὰς ἐπαρχίας δὲν ἀποκατέστη, λῃστεία ὑπάρχει, Κυβέρνησις ἀκόμη δὲν ἐπαγιώθη, καὶ μάλιστα κατὰ τὰς παραμονὰς μιᾶς αὐξήσεως τοῦ κράτους κατὰ τὸ ¼.

§136ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπω ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ ἀναβάλωμεν.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τελειώσωμεν ἀπόψε.

§138ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν Κ. Δεληγεώργην, ὡς πρὸς τὴν περιγραφὴν τῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ὁρισθῶσι καὶ ἑπομένως νὰ ἐκποιηθῶσιν. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς παρέπεμψεν εἰς τὸ διάταγμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον περιγράφει τὸν τρόπον τῆς ἐκποιήσεως, ἀναφέρει ῥητῶς ὅτι πρέπει νὰ περιγραφῇ τὸ κτῆμα τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐκποιηθῇ· ἀλλ’ ἐζητήθη ἀπὸ τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον Δωρίδος μία ἄλλη περιγραφὴ τῶν κτημάτων ὅλων ἐν γένει τῶν φθαρτῶν. Φυσικῷ τῷ λόγῳ ὁ Κ. ὑπουργὸς, εἶμαι βέβαιος, ὅτι αὐτὴν τὴν περιγραφὴν ἀντέκρουσε καὶ ὄχι τῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐκποιηθῶσι.

§139ΤΙΝΕΣ. Καὶ ὁ Κύριος Δεληγεώργης αὐτὸ λέγει.

§140ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὁ Κύριος Δεληγεώργης λέγει, ὅτι κτήματα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐκποιηθῶσιν, αὐτῶν τῶν κτημάτων νὰ κάμῃ τὴν περιγραφὴν ἡ Κυβέρνησις.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Δεληγεώργη. «Αἱ κατὰ τὸν παρόντα νόμον δημοπρασίαι ἀρχίζουσι μόνον μετὰ παρέλευσιν ἓξ μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τῆς διακηρύξεως μετὰ καταλόγου περιέχοντος τὰ ἐκποιητέα ἀκίνητα κτήματα, τὴν ἀναγκαίαν αὐτῶν περιγραφὴν καὶ τὸν ἐλάχιστο ὅρον τοῦ τιμήματος ἑκάστου αὐτῶν.»

§142ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἐννοῶ ὅλων (θόρυβος).

§143ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Βλέπετε πόσον διαφέρει ἡ πρότασις τοῦ ἐντίμου πληρεξουσίου Δωρίδος ἀπὸ τὴν τοῦ Δεληγεώργη. Ὁ κύριος Κατσικαπῆς ἐζήτησε περιγραφὴν ὅλων ἐν γένει τῶν κτημάτων.

§144ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Διότι ἐνόησα οὕτω τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Δεληγεώργη.

§145ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Λοιπὸν συμφωνοῦμεν εἰς τοῦτο. Περιέχει ὅμως καὶ ἕνα ἄλλον ὅρον ἡ πρότασις τοῦ Κ. Δεληγεώργη, ὅτι ἡ προκήρυξις αὕτη πρέπει νὰ γίνῃ πρὸ 6 μηνῶν.

§146ΤΙΝΕΣ. Ἡ δημοσίευσις τοῦ καταλόγου.

§147ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Προκήρυξις εἶναι. Ἓξ μηνῶν διάστημα εἶναι ἀρκετὰ μέγα, ὥστε θὰ λησμονήσουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προτίθενται ν’ ἀγοράσουν, ἀλλ’ οὔτε πάλιν τῶν 4 ἑβδομάδων δέχομαι, διότι πρόκειται νὰ ἐκποιηθοῦν κτήματα καὶ πολλοὶ ὁμογενεῖς θὰ ἔλθουν· διὰ τοῦτο παραδέχομαι ἑνὸς ἄλλου πληρεξουσίου τὴν γνώμην, 3 μηνῶν. Τρεῖς μῆνες εἶναι ἀρκετοὶ νὰ δώσουν καιρὸν εἰς ὅσους θέλουν ν’ ἀγοράσουν, νὰ προσέλθουν. Ἐκτὸς τούτου ἡ Κυβέρνησις, ἥτις θ’ ἀποφασίσῃ νὰ ἐκποιήσῃ, ἐννοεῖται, θὰ προβλέψῃ καὶ τὰς περιστάσεις, ἐὰν μετὰ 3 μῆνας οἱ ἄνθρωποι θὰ εὑρίσκωνται μὲ χρήματα. Ὅσον μικρότερον εἶναι τὸ διάστημα, τόσον δυσκολώτερον ἡ Κυβέρνησις ἠμπορεῖ νὰ προβλέπῃ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Φρονῶ ὅτι 3 μῆνες εἶναι ἀρκετοί.

§148ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§149ΔΡΟΣΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τρεῖς μῆνας τοὺς παραδέχομαι καὶ ἐγώ.

§150ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὸν Κ. Κεχαγιᾶν καὶ διὰ τοῦτο τροπολογῶ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Δεληγεώργη.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε λοιπὸν τὴν τροπολογίαν· «Αἱ κατὰ τὸν παρόντα νόμον δημοπρασίαι ἀρχίζουσι μόνον μετὰ παρέλευσιν τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τῆς διακηρύξεως μετὰ καταλόγου περιέχοντος τὰ ἐκποιητέα ἀκίνητα κτήματα, τὴν ἀναγκαίαν αὐτῶν περιγραφὴν καὶ τὸν ἐλάχιστον ὅρον τοῦ τιμήματος ἑκάστου αὐτῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Θέλει ἀποτελέσει ἑνδέκατον ἄρθρον. Κύριοι, φθάνομεν εἰς τὸ ἀκροτελεύτιον ἄρθρον. «Αἱ διατυπώσεις τοῦ ἀπὸ 13/25 Νοεμβρίου 1836 Νόμου περὶ ἐκποιήσεως τῶν ἐθνικῶν φθαρτῶν κτημάτων, ἐφαρμόζονται ἐξ ἀναλογίας καὶ εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῆς δημοπρασίας τῶν ἐκποιουμένων κτημάτων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παρόντος νόμου».

§152ΔΡΟΣΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐπειδὴ ἔγειναν μερικαὶ μεταβολαὶ, προσθέσατε «καθόσον δὲν ἀντιβαίνουσιν εἰς τὰς διατάξεις αὐτοῦ....»

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε λοιπὸν τὸ ἄρθρον, Κύριοι, διορθωμένον. Ἀναγινώσκεται.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον αὐτὸ νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. Καθήσατε, Κύριοι πληρεξούσιοι, ν’ ἀναγνώσω τὸ σύνολον.

§155ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Δευτέραν.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Δευτέραν, Κύριοι, τί πρῶτον θὰ κάμωμεν;

§157ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ Ἑπτανησιακὸν ζήτημα.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Ἑπτανησιακὸν ζήτημα· ἔπειτα τὴν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν, καὶ τρίτον τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προεδρείου.

§159ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 5 παρὰ 25.

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Θ. Βενετσάνος.