1863.12.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΠΣΤʹ.

Τῆς 2 Δεκεμβρίου 1863.

(Δευτέρα.)

Ὥρα 1 Μ. Μ. Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου γενομένης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προλαβούσης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, καταλάβετε τὰς θέσεις σας. Εἰς τὴν δημοσίευσιν, ἡ ὁποία ἔγεινε, τῶν ὀνομάτων τῶν Κυρίων Πληρεξουσίων, οἵτινες κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τοῦ Σαββάτου ἀποχωρισθέντες ἐματαίωσαν τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ἀφορῶντος τὰ κοινοτικὰ λειβάδια, ἠκολούθησαν μερικὰ λάθη ὡς πρός τινας πληρεξουσίους· ὀνομάζω τινὰς ἐξ αὐτῶν, διότι εἶναι αἴτησίς των νὰ ἱκανοποιηθοῦν, κ’ ἔχουν δίκαιον, διότι πραγματικῶς τὸ νὰ παρουσιάζηταί τις ὡς ἀμελὴς δὲν εἶναι πρᾶγμα πολὺ εὐάρεστον. Μεταξὺ αὐτῶν εἶναι ὁ Κύριος Δομενεγίνης, ὁ Κύριος Κουμουνδουράκης καί τινες ἄλλοι.

§2ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Εἶμαι κ’ ἐγώ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ μὴ θορυβῇ κατὰ τὰς ψηφοφορίας διὰ νὰ μὴ γίνωνται τοιαῦτα λάθη.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ἄχολος ζητεῖ ἑνὸς μηνὸς ἄδειαν.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τῷ δοθῇ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι Κωνσταντόπουλος καὶ Μπουκαούρης ζητοῦν ἐπίσης ἑνὸς μηνὸς ἄδειαν.

§6ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τοῖς δοθῇ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Στάϊκος ἐπίσης.

§8ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ δοθῇ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἐπίσης καὶ ὁ Κύριος Ἀλαφοῦζος.

§10ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ δοθῇ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι! Πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ ἐπανάληψις τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἀφορῶντος τὰ κοινοτικὰ λειβάδια.

§12Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως παρακαλῶ....

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε δίκαιον· μὲ συγχωρεῖτε, ὑπάρχει μία πρότασις. Ἐλησμόνησα τὴν ὑποβολὴν τῶν προτάσεων. Ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ πρότασις τῶν Κυρίων Παππαϊωάννου καὶ Κατσίνα. «Προτείνομεν νὰ διακόψῃ ἡ Συνέλευσις τὰς ἑαυτῆς ἐργασίας ἐπὶ τρεῖς μῆνας, μεθ’ οὓς συνέρχεται αὐτοδικαίως». Ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ συγκαλέσῃ τὴν Συνέλευσιν ἐκτάκτως, ἐὰν σπουδαῖαι τοῦ κράτους ὑπηρεσίαι ὑπαγορεύσωσι τοῦτο». Ἀθῆναι 2 Δεκεμβρίου 1863. Λ. Παπαϊωάννου, Χ. Ι. Κατζίνας.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὁρίσητε τὴν ἡμέραν τῆς ἀναπτύξεως.

§15ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Τὴν Τετάρτην.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Θ. Δηλιγιάννης ἐζήτησε τὸν λόγον διὰ νὰ κάμῃ ἐπερώτησιν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν.

§17Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐνθυμοῦμαι πάντοτε μίαν γνώμην ἐπισήμου ἱστορικοῦ, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀπευθύνοντες παρατηρήσεις εἰς τὰ κοινοβούλια πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπιφέρουσι πολλάκις βλάβην μεγαλειτέραν ἀπὸ τὴν ὠφέλειαν, τὴν ὁποίαν σκοποῦσι· διότι ἀληθῶς αἱ ἐπερωτήσεις καὶ τὴν κυβέρνησιν συντελοῦσι νὰ ἐξασθενήσωσι καὶ τὰ πνεύματα τῶν πολιτῶν ἐξάπτουσιν· εἰς ἐποχὰς δὲ ὁποίας διατρέχομεν ἡμεῖς, ἴσως εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποφύγωμεν ὅσον δυνάμεθα ταύτας, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ συντελέσωμεν ὅλοι εἰς τὴν παγίωσιν τῆς τάξεως. Ἡ γνώμη αὕτη μ’ ἐπηρέασεν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε, καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ συνεδριάζω μεθ’ ὑμῶν, οὐδέποτε ἀπηύθυνα ἐπερώτησιν· καὶ δὲν ἀπηύθυνα ἐπερώτησιν οὐδεμίαν, καὶ ὡς ἀντιπροσωπεύων τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον, καὶ ὡς ἐκλεχθεὶς ἀπὸ μιᾶς ἐπαρχίας, καίτοι πολλὰς καὶ ποικίλας ἔχων τὰς πρὸς τοῦτο ἀφορμάς, διότι χρεωστῶ νὰ ὁμολογήσω, ὅτι πρὸ μηνῶν πολλῶν πολλαχοῦ τοῦ κράτους καὶ ἰδίως ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνήκω, ἡ διοίκησις δὲν εἶναι οὐδ’ ἀκμαία, οὐδὲ δύναται νὰ παρασταθῇ ὡς διοίκησις. Τὰ ὄργανα τῆς πολιτείας δὲν εἶναι ὑπηρέται αὐτῆς, εἶναι ὑπηρέται φατρίας. Ἐνθυμοῦμαι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπουργοί τινες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶπον. Παύομεν τοὺς ὑπαλλήλους ἔχομεν δικαίωμα, διορίζομεν τοὺς ὑπαλλήλους ἔχομεν δικαίωμα. Ἔκρινα παράλογον τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦτον, ἀλλὰ δὲν ἐθεώρησα ἔγκαιρον ν’ ἀναιρέσω τότε ἰδέας τοσοῦτον ἀντισυνταγματικὰς καὶ βλαβεράς. Ἐννοῶ τὸ συνταγματικὸν σύστημα, καὶ ἐννοῶ τὰς ὑποχρεώσεις καὶ τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μέρος εἰς τὸ δρᾶμα τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος, διὰ νὰ ἀναθέσωσι τὴν διαχείρισιν τῶν δημοσίων πραγμάτων εἰς τοὺς οἰκείους καὶ φίλους των, ἀλλὰ τὴν ἐννοῶ ἐπὶ τοσοῦτον ἐφ’ ὅσον ἐννοῶ τὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν αὐτὸ τὸ Συνταγματικὸν σύστημα ἔχει ἵνα καλῶνται εἰς τὴν διοίκησιν τῶν δημοσίων πραγμάτων ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι πολιτικὰς ἰδέας, ἵνα εἰσαγάγωσιν, ἔχουν συστήματα διοικητικὰ, διὰ νὰ ἐφαρμόσωσιν, ἔχουσι μέτρα κυβερνητικὰ νὰ νομοθετήσωσιν· οἱ ἄνθρωποι οὗτοι δὲν δύνανται νὰ ἐμπιστευθοῦν τὴν ἐφαρμογὴν τῶν συστημάτων των καὶ τῶν μέτρων των εἰς πάντα ἄνθρωπον, ἔχουσι συμφέρον νὰ ἐμπιστευθοῦν αὐτὰ εἰς ἐκείνους μετὰ τῶν ὁποίων συνεμελέτησαν τὰ συστήματα ταῦτα, μετὰ τῶν ὁποίων συνεσπούδασαν τὰ μέτρα ταῦτα, διότι ἄλλως ἠδύναντο νὰ ἀποτύχωσι τὰ μέτρα των καὶ νὰ βλαβῇ ἡ πολιτεία· ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ τὴν παραχώρησιν τῆς διοικήσεως εἰς τὰς φατρίας, τοῦτο δὲν εἶναι ἐφαρμογὴ συνταγματικοῦ συστήματος (θόρυβος). Παρακαλῶ τὸν Κ. Πρόεδρον, καὶ τοὺς Κυρίους Πληρεξουσίους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν καλοσύνην νὰ μοὶ ὑπομνήσωσι τὸ καθῆκόν μου, νὰ ὦσι βέβαιοι ὅτι θέλω φθάσει εἰς τὸ ἀποτέλεσμα καὶ καλὸν εἶναι νὰ μὴ φείδωνται τόσῳ πολὺ τοῦ καιροῦ των. Τὰς ὀλίγας ταύτας λέξεις ἔκρινα ἀναγκαῖον ν’ ἀπευθύνω, οὐχὶ διότι προτίθεμαι νὰ ἐπικρίνω νῦν τὴν κυβέρνησιν, ἀλλὰ διότι ἐπεθύμουν ν’ ἀκουσθῶσιν ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται τὰ πράγματα τῆς πολιτείας· διότι τώρα ὑπὲρ ἄλλοτε, ἴσως ἔχομεν ἀνάγκην ν’ ἀποκρούσωμεν αἰτιάσεις καὶ κρίσεις, αἵτινες πρὸ πολλοῦ ἐμφιλοχωροῦσι. Τῇ ἀληθείᾳ, Κύριοι, ἐπίστευον, ὅτι ἡ ἐκτεθεῖσα κατάστασις τῶν πραγμάτων ἦτο ἀποτέλεσμα τῆς ἀνωμάλου ἐποχῆς, τὴν ὁποίαν διετρέχομεν, κ’ ἤλπιζον, ὅτι ἀποκαθισταμένων τῶν πραγμάτων διὰ τῆς ἐγκαταστάσεως τῆς βασιλείας ἤθελεν ἐκλείψει. Δυστυχῶς ὅμως δὲν ἐξέλιπον, ἀλλ’ ἐξακολουθοῦσι νὰ ὑπάρχωσι, καὶ ἰδίως ἐν τῇ πατρίδι μου βλέπω ἐξακολουθοῦντα ὄργανα τῆς πολιτείας εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς διοικήσεως καὶ εἰς αὐτὴν τὴν κατωτέραν δικαιοσύνην καὶ εἰς αὐτὸν τὸν κλάδον τὸν διδακτικὸν, ἀνθρώπους ὑπηρετοῦντας ὄχι τὴν πολιτείαν, ἀλλὰ μίαν φατρίαν, ἓν κόμμα. Καὶ, Κύριοι, δὲν εἶναι μόνον ὑπηρέται μιᾶς φατρίας· ἐὰν παρατηρήσητε τὸν ὀνομαστικὸν κατάλογον, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι τὰ ¾ ἀνήκουσιν εἰς ἓν συγγενολόγιον· κ’ ἐπειδὴ τοῦτο....... (θόρυβος).

§18ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Δεληγιάννη, μὲ συγχωρεῖτε.... (θόρυβος).

§19Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κ’ ἐπειδὴ τὸ συγγενολόγιον τοῦτο συνέβη νὰ μὴν ᾖναι ἀρκετὰ ἐπιφανὲς ἐν τῷ τόπῳ, ἐδέησε νὰ γίνωσιν ἀνασκαφαὶ μέχρι τῶν ἐγκάτων τῆς γῆς διὰ ν’ ἀνέλθωσιν εἰς τὴν ἐπιφάνειαν αὐτῆς. Ἀλλ’ αὐτὰ μόνα δὲν ἀρκοῦσιν· ἀπῃτεῖτο ἀκόμη, Κύριοι, ἵνα στερεωθῇ ἐπὶ μᾶλλον τὸ ἀσθενὲς καὶ ἐπισφαλὲς τοῦτο οἰκοδόμημα νὰ προβῶσι καὶ εἰς μέτρα τινὰ ἄλλα, ἀπῃτεῖτο, λέγω, νὰ μεταθέσωσι τὴν ἕδραν τῆς Ἐπαρχίας Γόρτυνος, νὰ μεταθέσωσι τὰς ἕδρας τῶν δήμων, ἀπῃτεῖτο νὰ ἐπιφέρωσι γνώμην ἐπὶ τῆς πολιτικῆς διαγωγῆς προσώπων συγκαθημένων μεθ’ ἡμῶν, εἰς τοῦτο δὲ ἔπρεπε νὰ συμπράξῃ τὸ ἐπαρχιακὸν συμβούλιον· ἐπειδὴ δὲ ἡ πλειονοψηφία αὐτοῦ ἦτο κατ’ αὐτῶν, ἐκρίθη ἀναγκαῖον, καθ’ ἃ ἐπληροφορήθην ἐκ τηλεγραφικῶν εἰδήσεων, νὰ συνταχθῶσι πλαστὰ πρακτικὰ (θόρυβος), νὰ βεβαιωθῇ δι’ αὐτῶν, ὅτι τὰ μέλη τῆς πλειοψηφίας ταύτης δὲν συνῆλθον ἐγκαίρως καὶ νὰ διαταχθῇ ἡ ἀποβολὴ τῶν μελῶν αὐτῶν ἀπὸ τοῦ συμβουλίου, (θόρυβος ἀριστερὰ)· ἐπειδὴ, Κύριοι, ἡ ἐφαρμογὴ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ ἐπαρχιακῶν συμβουλίων μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι πολλὰ πιστὴ, διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ προσέλθῃ εἴς τινα τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων διὰ νὰ δώσῃ τὰς πληροφορίας εἰς τὸ Σῶμα, τὰς ὁποίας ἔχει, περὶ τῶν συμβάντων κατὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου Γόρτυνος.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν.

§21ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Τετάρτην.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν Τετάρτην νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ὁ Κ. Δαγρὲς ἔχει τὸν λόγον δι’ ἄλλην ἐπερώτησιν.

§23ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκροασθῆτε μετὰ προσοχῆς, διότι φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Συνελεύσεως, φέρω εἰς γνῶσιν τῆς κοινωνίας, φέρω εἰς γνῶσιν αὐτοῦ τοῦ ἰδανικοῦ Σώματος, τὰς ἰδέας τῆς ἐπαναστάσεως. Φέρω, λέγω, εἰς γνῶσιν μίαν πρᾶξιν βανδαλικὴν, μίαν πρᾶξιν κακοῦργον, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν πρὸ δύο, ἢ τριῶν ἡμερῶν ἐντὸς τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Τοιαύτη εἶναι ἡ πρᾶξις, ὥστε, σᾶς βεβαιῶ, μοὶ ἐξήγειρε τὴν συνείδησίν μου, μοὶ ἐξήγειρε τὴν ἀγανάκτησίν μου, ὥστε δὲν ἠδυνήθην νὰ ὑπνώσω ἀπόψε, τόσον μᾶλλον, καθόσον αὐτὴ ἡ βανδαλικὴ πρᾶξις διεπράχθη παρ’ ἀνθρώπων, εἰς τοὺς ὁποίους εἶναι ἐπιτετραμμένη ἡ ἀσφάλεια τοῦ πολίτου. Ἔρχομαι εἰς τὸ πρᾶγμα. Εἷς Δεσποτόπουλος, τὸν ὁποῖον, πιστεύω, πολλοὶ γνωρίζετε, πρὸ τριῶν ἡμερῶν, τὴν Παρασκευὴν, μοὶ φαίνεται, εἰδοποιηθεὶς παρ’ ἑνὸς ἀστυνομικοῦ κλητῆρος νὰ μεταβῇ εἰς τὴν εἰσαγγελίαν διὰ νὰ ἐρωτηθῇ περί τινος ἀντικειμένου, μετέβη ἐκεῖ καὶ μὴ εὑρὼν τὸν Κύριον Εἰσαγγελέα παρηγγέλθη νὰ μεταβῇ εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς ἀστυνομίας· μεταβὰς δ’ ἐκεῖ εὗρε τὸν Εἰσαγγελέα, ὅστις τὸν παρήγγειλε νὰ μεταβῇ εἰς τὸ Γʹ. τμῆμα τῆς ἀστυνομίας διὰ νὰ τὸν ἐξετάσῃ. Μεταβὰς ὁ ἄνθρωπος οὗτος καλῇ τῇ πίστει, ὅστις σᾶς λέγω ἐκ προκαταβολῆς, ὅτι δὲν εἶναι κοινὸς ἄνθρωπος, εἶναι ἄνθρωπος ἀρκετῆς νοημοσύνης, ὁ ὁποῖος, μοὶ φαίνεται, κατεῖχε θέσιν προξενικὴν, μεταβὰς λοιπὸν εἰς τὸ κατάστημα τοῦ Γʹ. τμήματος εὗρεν ἐκεῖ τὰ βασανιστήρια· ἐτέθη εἰς σκοτεινὸν καὶ ὑγρὸν ὑπόγειον κ’ ἐκεῖ ἐβασανίσθη, ὅπως ἐβασάνιζεν ὁ Ἀληπασσᾶς ἢ ὁ Μποστατήμπεης καὶ ὁ Κεχαγιάμπεης εἰς τὴν Πελοπόννησον, ὅστις ἔσπαζε τὰ κόκκαλα τῶν ἀθώων ῥαγιάδων.

§24ΤΖΩΡΤΖΗΣ. Ἂς πάῃ στὰ δικαστήρια.

§25ΔΑΓΡΕΣ. Ἂς μάθῃ ὁ Κ. Μοίραρχος, ἂς μάθουν τὰ ὄργανα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε ἔπραξαν τοιούτας πράξεις, ὅτι ἡ μεταβολὴ αὕτη ἐξεθρόνισε μίαν δυναστείαν διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ ἐν πρώτοις τὴν προσωπικὴν ἀσφάλειαν τοῦ πολίτου. Λέγω λοιπὸν ὅτι μόνον εἰς χωροφύλακος στόμα στέκει αὐτὴ ἡ φράσις! (εὖγε, εὖγε). Ἀφοῦ ἐβασανίσθη, ἀφοῦ εἶδε τὸν κίνδυνον τῆς ζωῆς του, ἐμεθοδεύθη μίαν πολλὰ εὐφυᾶ σκέψιν, διὰ νὰ καταστήσῃ γνωστὴν τὴν θέσιν του καὶ τὰ βάσανά του εἰς τὴν κοινωνίαν· εἶπε, Κύριοι, μὴ μὲ βασανίζετε περιπλέον, ὁμολογῶ, ὅτι ἐλῄστευσα τοῦ Μαλανδρίνου τὸ κατάστημα, ἀλλ’ εἶχον καὶ συνεταίρους, καὶ τοὺς λέγω, ἐὰν μὲ δίδητε τὸν λόγον σας, ὅτι θὰ τοὺς φέρητε ἐδῶ—τοῦ εἶπαν ποῖοι εἶναι, καὶ τοὺς εἶπεν ὁ δεῖνα καὶ ὁ δεῖνα· ἔφερον λοιπὸν ἐνώπιον ἑνὸς ὑπαστυνόμου, καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ κρύψω, ὁ ὁποῖος ἔχει βουλεύματα διὰ πράξεις ὄχι ἐντίμους, δι’ ὄχι κοινὰ ἐγκλήματα, ἑνὸς Ἀναστασοπούλου· τοῦτο τὸ λέγω, ὅπως τὸ ἤκουσα· ἀφοῦ ἐπαρουσιάσθησαν εἰς αὐτὸν, τοῦ λέγουν τί μᾶς ἔφερες; Πότε ἐπήγαμεν μαζὺ νὰ κλέψωμεν; καὶ τοὺς λέγει μήπως ἐπῆγα ἐγώ; (θόρυβος). Ἐν τούτοις δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἀνακαλυφθῇ τίποτε, ἐκρατήθη ὁ ἄνθρωπος, καὶ ἔμαθον ὅτι ἐβασανίσθη ἐκ νέου. Δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον ἐνέχεται ὁ διευθυντὴς, ἔμαθον, ὅτι ἐστάλη ἰατρὸς, πρὸ μιᾶς στιγμῆς ἔμαθον, ἐγνωμοδότησεν, ὅτι ἡ ὑγεία τοῦ ἀνθρώπου τούτου εὑρίσκεται εἰς κίνδυνον, ἐὰν δὲν μεταφερθῇ εἰς ἰδιαίτερον οἴκημα, καὶ δὲν τῷ χορηγηθῶσιν ἰδιαίτεραι περιποιήσεις. Λοιπὸν, Κύριοι, ἐὰν σήμερον ὕστερον ἀπὸ μίαν ἐπανάστασιν ἑδρευούσης ἐνταῦθα Συνελεύσεως ἤρχισαν νὰ διαπράττωνται τοιαῦτα ἐγκλήματα ἐκ μέρους τῆς ἐξουσίας....

§26ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Τί ἔχει νὰ κάμῃ ἡ ἐπανάστασις;

§27ΔΑΓΡΕΣ. Ἐὰν ἡ ἐπανάστασις ἦλθε νὰ ἐγκαθιδρύσῃ τοιαῦτα κακουργήματα, κηρύττομαι κατ’ αὐτῆς. Λοιπὸν, ἐὰν διεπράττοντο κακουργήματα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα, ἂς τὸ ὁμολογήσωμεν καὶ ἂς τὸ ἀκούσουν οἱ καυχώμενοι ἐπὶ ἰδιότητι ἐπαναστατικῇ, τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα οὐδὲ ὁ Δημητριάδης τοῦ παρελθόντος διέπραξε, τί ἠθέλομεν εἰπεῖ κατὰ τοῦ Ὄθωνος εἰς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην; Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ὁ διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας τοῦ Ὄθωνος ἓν ῥάπισμα ἐπέφερε μὲ τὸ καμουτζίκι καθ’ ἑνὸς μαθητοῦ καὶ ἐξηγέρθη ἡ πόλις ὁλόκληρος. Ἦτον εὐτυχὴς ἡ πολιτεία, ἦτον εὐτυχὴς ἡ Ἑλλὰς τότε, διότι τὸ πνεῦμα τῆς δημοσίας ἐλευθερίας εἶχεν ἀναπτυχθῆ, καὶ τοῦτο ὠφείλετο εἰς μίαν νέαν ἀκμάζουσαν γενεάν. (Εὖγε, εὖγε!) Προτείνω λοιπὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ στείλῃ ἕνα ἢ δύω τὸ Προεδρεῖον πληρεξουσίους ἰατροὺς ἢ ὁποιονδήποτε πληρεξούσιον αὐτὴν τὴν στιγμὴν, νὰ εὕρουν τὸν ἄνθρωπον εἰς ποίαν κατάστασιν εἶναι, καὶ συγχρόνως νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀληθές. Καὶ οἱ ὑπάλληλοι οἱ διαπράξαντες αὐτὸ καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ Ὑπαστυνόμος νὰ τιμωρηθοῦν πρὸς αἰώνιον παραδειγματισμὸν ἀπὸ αὐτὴν τὴν Συνέλευσιν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὁρίσῃ ἡ Συνέλευσις τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Ἀμέσως· (θόρυβος μέγας).

§30ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, ἐνίσταμαι, καὶ ἐνίσταμαι μέχρι τελευταίας πνοῆς, καὶ δὲν ἠξεύρω πῶς τοῦ Κ. Προέδρου τοῦ διέφυγεν αὐτὴ ἡ φράσις· ἐγὼ προτείνω τὸ Προεδρεῖον νὰ στείλῃ δύω ἢ τρεῖς ἰατροὺς νὰ βεβαιωθοῦν· (θόρυβος).

§31ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ (ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ἔχει τὰ ἀνακριτικὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ὁ Νόμος ἀνέθεσεν εἰς ἕνα δικαστικὸν ὑπάλληλον, πολὺ δὲ περισσότερον παραξενεύομαι καὶ ἀπορῶ, ὅτι ἀπευθείας ἔγεινεν ἡ πρότασις νὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ εἰς βεβαίωσιν τῶν προκειμένων αἰτιάσεων κατὰ τῆς Ἀστυνομίας, πρὶν εἰσέτι ζητηθῇ ἀπάντησις ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν διοικητικὴν ἀρχήν· ἐδῶ ἔγεινε μία κατηγορία καὶ ἔγεινε μὲ ἕνα σκοπὸν, ὄχι βεβαίως προερχόμενον ἀπὸ πολὺν ζῆλον εἰς τὴν ἀνακάλυψιν τῶν λεγομένων αὐτῶν ἐγκλημάτων, ἀλλ’ ἀπὸ ἕνα σκοπὸν τοῦ νὰ μεμφθῇ ὁ ἀγορεύσας τὸ ὑπουργεῖον, ἀπὸ ἕνα σκοπὸν πολιτικόν. Ὅλοι γνωρίζετε πῶς γίνονται αἱ ἐπερωτήσεις, καὶ ὅτι αἱ ἐπερωτήσεις ἔχουν σκοπὸν νὰ φέρουν τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν ν’ ἀπολογηθῇ, νὰ παραστήσῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ἡ Συνέλευσις ἀφοῦ ἀκούσῃ καὶ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς γενομένης αὐτῆς κατηγορίας, τότε νὰ ἐκφράσῃ ἐντὸς τῆς ἁρμοδιότητός της, ὅ,τι νομίζει κατάλληλον· (θόρυβος) τόσον δὲ περισσότερον παραξενεύομαι, διότι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν κακουργήματα πολὺ ἀνώτερα ἐγένοντο ἐντὸς τῶν Ἀστυνομικῶν καταστημάτων περὶ τῶν ὁποίων ἐνησχολήθησαν καὶ αἱ ἐφημερίδες· ἐγένετο δὲ λόγος περὶ αὐτῶν καὶ εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ εἰς ἐκείνην τὴν ἐποχὴν ἠμποροῦσαν αὐτὰ τὰ ἐγκλήματα νὰ θεωρηθῶσι πιθανώτερα παρὰ σήμερον· καὶ μόλον τοῦτο δὲν ἐδείχθη αὐτὴ ἡ ἀνυπομονησία.

§32ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ δώσῃ ὁ ἀγορεύων ἐξηγήσεις πότε ἔγειναν τὰ ἐγκλήματα, καὶ διὰ τί ἦσαν πιθανώτερα, καὶ νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§33ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Συμπεραίνων λέγω....

§34ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐπιμένω νὰ δοθοῦν ἐξηγήσεις.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸν ἀναγκάσητε, ἐὰν δὲν θέλῃ.

§36ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἂς εἴπῃ, ὅτι δὲν θέλει.

§37ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Λοιπὸν, Κύριοι.......

§38ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ, Κύριε ἀγορεύων, σᾶς λέγω....

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τάξιν, Κύριε.

§40ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Λοιπὸν δὲν λέγει ἀληθὲς ὁ ἀγορεύων.

§41ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν δύναται ἡ Συνέλευσις χωρὶς νὰ παραβιάσῃ παραδεδεγμένα ἔθιμα, χωρὶς νὰ προσβάλῃ τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν, χωρὶς νὰ λείψῃ ἀπὸ τὸ καθῆκον πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς τὸν διορισμὸν ἐπιτροπῆς διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἓν τῶν μελῶν τῆς Συνελεύσεως ἴσως κακῶς πληροφορημένον ἦλθε καὶ ἐξέθεσε· δὲν δύναται, λέγω, νὰ πράξῃ ταῦτα, ἐὰν προηγουμένως δὲν ἔλθῃ ἡ ἁρμοδία διοικητικὴ ἀρχὴ νὰ φωτίσῃ τὴν Συνέλευσιν ἐπὶ τῆς γενομένης αἰτιάσεως, μετὰ ταῦτα δὲ θὰ προβῇ εἰς τὴν ψηφοφορίαν τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ προλαλήσας.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν τάξιν ὁσάκις γίνεται ἐπερώτησις, πρὶν ἢ γείνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτῆς, ἐρωτᾶται ἡ Συνέλευσις νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν (θόρυβος).

§43ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶναι πολὺ περίεργον, Κύριοι, ἄνθρωπος, ὅστις καυχᾶται, ὅτι ἔλαβε μέρος εἰς τὴν μεταβολὴν τοῦ 43 ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ κράτους, ἄνθρωπος, ὅστις καυχᾶται ὅτι ἔλαβεν ἐνεργητικὸν μέρος εἰς τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 62, καὶ ἐφυλακίσθη ὁ ἄνθρωπος οὗτος προμαχήσας ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ ἔθνους, ὡς θεωρεῖται τοὐλάχιστον, γενόμενος ἤδη ὑπουργὸς λησμονεῖ τὰ πάντα. (εὖγε) Τὸ τοιοῦτον ἀτυχῶς δὲν ἀφορᾷ μόνον τὸν κύριον Πετσάλην, πλεῖστοι τὸν ἐμιμήθησαν, κύριοι! Ἔρχεται νὰ μᾶς διδάξῃ ὁ ὑπουργὸς, ὅτι δὲν εἴμεθα πληρεξούσιοι, ὅτι δὲν παριστάμεθα ἐδῶ διὰ νὰ προασπίζωμεν καὶ κατ’ αὐτῆς τῆς κυβερνήσεως τὴν ἐλευθερίαν τοῦ πολίτου (θόρυβος ἀριστερά). Ἐρωτῶ, κύριοι, τὸν ὑποστηρίζοντα τὸ ὑπουργεῖον, ἔγεινεν ἡ ἐπανάστασις διὰ νὰ ὑπάρξῃ τὸ ὑπουργεῖον τοῦτο; Καὶ διὰ νὰ ὑπάρξῃ τὸ ὑπουργεῖον τοῦτο, θέλετε τῷ δίδει πάντοτε τὰς ψήφους σας καὶ ἐὰν παρανομῇ; (θόρυβος ἀριστερὰ)· Ὅσοι ἔδωκαν τοὺς βραχίονάς των, ὅσοι ἔδωκαν τὴν ψυχήν των εἰς τὴν ἐπανάστασιν, δὲν τὴν ἔδωκαν διὰ τὰ ἄτομα, τὴν ἔδωκαν διὰ τὴν ἰδέαν τῆς ἐλευθερίας· καὶ ἐννοεῖτε, κύριοι, ὅτι ἂν ἐδιώχθη ὁ Ὄθων, δὲν ἐδιώχθη ὡς ἄτομον, ἀλλ’ ἐδιώχθη ὡς καταπατήσας τὰ δίκαια τοῦ Ἕλληνος, ὡς καταπατήσας τὰς ἐλευθερίας. Λοιπὸν, κύριοι, ἀνεδείξαμεν μίαν νέαν δυναστείαν καὶ θέλομεν νὰ προασπίσωμεν αὐτὴν κατὰ τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος! Ἂν θέλητε νὰ προασπίσητε τὴν δυναστείαν, τὰ ὑπουργεῖα ἐγὼ δὲν τὰ θεωρῶ τίποτε, δόσατε κολαφισμοὺς εἰς τοὺς ὑπουργοὺς, οἱ ὁποῖοι εἶχαν τὴν τιμὴν νὰ προσκληθῶσι νὰ κυβερνήσωσι, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐλησμόνησαν τὸ καθῆκόν των. Ἰδοὺ, κύριοι, ἡ Συνέλευσις ἀκούει ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἄνθρωπος τῆς ἐξουσίας ἐτυράννησε πολίτην ἕλληνα (θόρυβος ἀριστερά)· πάλιν, κύριοι, οἱ ὑπουργικοὶ θέλουν νὰ ὑπερασπίσουν τὸ ὑπουργεῖον καὶ δὲν ἐννοοῦσιν, ὅτι τοῦτο χανδακόνει τὸ ὑπουργεῖον εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν· ἂς τυραννῶσι λοιπὸν τὰ ὄργανα τοῦ ὑπουργείου καὶ μὲ τὴν ψῆφόν σας, διὰ τῆς πλειοψηφίας ὑποστηρίξατε τὸ ὑπουργεῖον. Τί ἐπρότεινεν ὁ κύριος Δαγρὲς ἀντισυνταγματικὸν, ὡς μᾶς λέγουν; Ὁ κύριος Δαγρὲς ἦλθε καὶ κατηγόρησε πράξεις τῆς ἐξουσίας καὶ ὡς λέγει πηγαίνετε νὰ ἰδῆτε τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν ἢ τοὐλάχιστον προσκαλέσατε τὸν ὑπουργὸν νὰ σᾶς δώσῃ πληροφορίας τί γίνεται μεταξὺ τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου, θέλετε μὲ τοὺς τύπους νὰ διοικήσητε; προσέξατε πολύ, διότι οἱ τύποι δὲν εἶναι πάντοτε ὀρθοί· θέλετε νὰ διατηρήσητε τοὺς τύπους; ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Δαγρὲν ν’ ἀνακαλέσῃ τὴν πρότασίν του καὶ τὴν ἐπερώτησιν, διότι θὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς νὰ εἰπῇ ὅ,τι θέλει καὶ ἡ πλειοψηφία θὰ τὸν ὑποστηρίξῃ· θέλω νὰ μεταβῶσιν ἐκεῖ ἄνθρωποι καὶ νὰ ἴδωσι τὸν πάσχοντα καὶ τότε, ὅστις θέλει, ἂς ἔλθῃ νὰ ὑποστηρίξῃ τὸ ὑπουργεῖον (θόρυβος).

§44ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅλως διόλου ἄσκοπον τοῦ νὰ γίνεται λόγος περὶ ἑνὸς Τομαροπούλου.

§45ΤΙΝΕΣ. Δεσποτοπούλου.

§46ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Δεσποτόπουλος αὐτὸς δὲν εἶναι παρὰ Τομαρόπουλος. Δὲν ἀξίζει τὸν κόπον εἰς μίαν Συνέλευσιν τόσῳ σπουδαίαν νὰ φέρῃ εἰς τὴν συζήτησιν ἄνθρωπον, κατὰ τοῦ ὁποίου ἀποδίδονται μυρία ὅσα ἐγκλήματα.

§47ΔΑΓΡΕΣ. Τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε, διότι αὐτὰ δὲν λέγονται εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§48ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Δεσποτόπουλος οὗτος εἶναι συνεταῖρος καὶ συνεργάτης ὅλων τῶν ἱεροσυλιῶν καὶ νυκτοκλοπῶν, τὰς ὁποίας διέπραξεν ὁ περιβόητος Τομαρόπουλος, ἐκεῖνος μὲν δὲν διέφυγε τῆς δικαιοσύνης τὰς χεῖρας, οὗτος δὲ ὑπεστηρίχθη δι’ ἄλλων μέσων καὶ κατώρθωσε νὰ ἀθωωθῇ. Ὁ Δεσποτόπουλος οὗτος μετὰ ταῦτα διέπραξε καὶ ἄλλας παρανόμους πράξεις, ἀλλὰ δυστυχῶς διὰ τὴν κοινωνίαν τῶν Ἀθηνῶν διέφυγε τὰς χεῖρας τῆς ἐξουσίας καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν· τὸν βίον, τὸν ὁποῖον διῆλθεν ἐκεῖ, δὲν τὸν ἐξετάζω, ἔρχομαι νὰ σᾶς δώσω τὰς πληροφορίας περὶ τῆς συλλήψεώς του. Γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι δυστυχῶς πρὸ τριῶν ἢ τεσσάρων ἡμερῶν ἐγένετο μία νυκτοκλοπὴ εἰς τὸ ἐμπορικὸν κατάστημα τοῦ Μαλανδρίνου καὶ ἀφῃρέθησαν ἐξ αὐτοῦ διάφορα πράγματα ἀξίας δραχμῶν, κατὰ μὲν τὸν ἔμπορον 6 κατ’ ἄλλους δὲ 3–4 χιλιάδων· μεταξὺ πολλῶν ὑπόπτων, τοὺς ὁποίους ἡ ἐξουσία ὤφειλε νὰ ἐξετάσῃ διὰ νὰ ἀνακαλύψῃ τοὺς αὐτουργοὺς τῆς κλοπῆς διέταξε, νὰ συλληφθῶσιν ὅλοι οἱ ἄλλοτε διαπράξαντες τοιαύτας πράξεις· μεταξὺ τούτων συνελήφθη καὶ ὁ ἐν λόγῳ Δεσποτόπουλος, ἐκρατήθη εἰς τὸ κατάστημα τοῦ γʹ τμήματος καὶ ἀνεκρίθη ἀπὸ τὸν ὑπαστυνόμον· μετὰ τὴν ἀνάκρισιν αὐτὴν ὁ ὑπαστυνόμος ἦλθε καὶ μὲ εἶπεν ὅτι τὸν Δεσποτόπουλον συνέλαβον, ἀνέκρινα καὶ ἐξήγαγον διαφόρους ὑπονοίας καὶ εἶναι αἱ ἑξῆς· (μοὶ ἔφερε μίαν μικρὰν σημείωσιν)· τοῦ εἶπα νὰ μοὶ κάμῃ ἔγγραφον καὶ διέταξα τὸν ὑπαστυνόμον νὰ τὸν στείλῃ εἰς τὴν εἰσαγγελίαν· τὸν ἔστειλεν ἐκεῖ ἢ ὄχι δὲν γνωρίζω καλῶς· ἠξεύρω τοῦτο ὅτι εἷς τῶν φίλων μου μὲ εὗρε καθ’ ὁδὸν καὶ μοὶ λέγει· κύριε Καραγιαννόπουλε, χθὲς συνέλαβον ἕνα πρόξενον κατὰ τὴν ἀνατολὴν, εἶναι τίμιος ἄνθρωπος, εὐγενής, ἐκ καλῆς οἰκογενείας, καὶ ὅτι τὸν ἀπήγαγον εἰς τὸ κατάστημα τοῦ Γʹ τμήματος καὶ ἐκεῖ τὸν ἐβασάνισαν. Τοὺς λόγους τούτους μοὶ διηγεῖτο μὲ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἐπείσθην ὅτι τὸ πρᾶγμα ἐγένετο· ἀμέσως τρέχω, προσκαλῶ τὸν ἀστυνομικὸν ἰατρὸν καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ ὑπάγῃ μόνος του νὰ παρατηρήσῃ αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον. Ὁ ἰατρὸς ὑπήκουσε καὶ παραχρῆμα μεταβαίνει καὶ εὑρίσκει τὸν ὦμον τοῦ Δεσποτοπούλου ὀλίγον τζουγρανισμένον· ἔρχεται, μοὶ λέγει, ὅτι κατὰ τὰ ἄλλα εἶναι πολὺ καλά, εἰς τὸν ἀριστερὸν ἢ δεξιὸν ὦμον, δὲν ἐνθυμοῦμαι, εἶναι ὀλίγον τζουγρανισμένος· κράζω τὸν ὑπαστυνόμον καὶ τοῦ ἀναφέρω τοῦτο· ὁ κύριος ὑπαστυνόμος μοὶ εἶπεν ὅτι τοῦτο συνέβη εἰς αὐτὸν, κατὰ τὴν ὥραν τῆς συλλήψεώς του, διότι ἀντεστάθη ὅταν οἱ κλητῆρες ἤθελον νὰ τὸν συλλάβουν, ἠθέλησε νὰ φύγῃ καὶ οἱ κλητῆρες τὸν ἥρπασαν καὶ τὸν ἐξουγράνισαν εἰς τὸν ὦμον. Βλέπετε, κύριοι, ὅτι τίποτε δὲν συνέβη, καὶ ἑπομένως εἶναι ὅλως διόλου περιττὸν νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου· ἂν θέλητε καὶ ἐπιθυμῆτε δύναμαι νὰ σᾶς δώσω καὶ ἐγγράφους πληροφορίας καὶ ἰατρῶν ἐκθέσεις, καὶ θέλετε ἰδεῖ ὅτι ὅσα λέγονται καὶ δημοσιεύονται εἰς τὸν τύπον δὲν ἔχουν ὑπόστασιν, δὲν εἶναι ἀληθῆ, ἀλλ’ εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα διαδίδουν διὰ νὰ κινοῦν τὴν ἀνησυχίαν τῆς πόλεως καὶ νὰ νομίζουν ὅτι ἐπῆλθεν ἡ ἐποχὴ τοῦ παρελθόντος. Εἴμεθα, κύριοι, καὶ ἡμεῖς ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐγεννήθημεν καὶ ἀνετράφημεν μὲ τὴν ἰδέαν τὴν ὁποίαν πιστεύουν τινὲς, δὲν ἤλθομεν εἰς μικρὰν ἐξουσίαν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ εὐχαριστήσωμεν ἢ τὰ πάθη μας ἢ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μᾶς διώρισαν εἰς μίαν ὑπηρεσίαν· γνωρίζετε ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι ἐφήμεροι· πιστεύσατε δὲ, κύριοι, ὅτι ἂν τὸ παραμικρὸν γίνῃ κατὰ τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ, βεβαιωθῆτε, ὅτι ἐγὼ αὐτὸς ἤθελον ζητήσει καὶ ἀνακαλύψει τὸν ὑπάλληλον ἐκεῖνον, ὅπως τιμωρήσω αὐτὸν μὲ τὸν αὐστηρότερον τρόπον, ἐπιμένων εἰς τοῦτο μέχρι τῆς παραιτήσεώς μου· ποτὲ δὲν ἠνέχθην τοῦ νὰ γίνω ὄργανον νὰ πάσχουν οἱ ἄνθρωποι, ἀδελφοί μας, ἀλλὰ τοὐναντίον πάντοτε ἔγεινα προστάτης ἐκείνων ὅσοι ἔπαθον. Ἴσως, κύριοι, τὸ αἴσθημα τοῦτο καὶ μόνον μὲ ἔκαμε νὰ ἦμαι ἀπὸ τοῦ 1844 μέχρι τῆς φυγῆς τοῦ Ὄθωνος ἀντίθετος, ἀντιπολιτευόμενος καὶ οὐδόλως ἐσυμφώνησα μετ’ αὐτοῦ, καὶ μολαταῦτα ἄλλοι ὅσοι ὑπῆρξαν ὅλως διάφοροι παρουσιάζονται σήμερον θέλοντες νὰ προστατεύσωσι τὰς ἐλευθερίας τοῦ ἀνθρώπου, δὲν εἶναι ἡ θέσις τοῦ προστατεύειν τὸν ἄνθρωπον ἡ Συνέλευσις, ἐντὸς τῆς ὁποίας ὑπάρχουν καὶ λέγουν λόγους, εἶναι ἐκεῖ, ὅπου ἄλλοι ὑπερασπίσθησαν κατὰ τῆς ἐξουσίας, ἡ ὁποία εἶχε τὸν πέλεκυν εἰς τὰς χεῖρας (θόρυβος)· ἀντὶ νὰ ὑπερασπίζεσθε ἕνα ἄνθρωπον ὡς τὸν Δεσποτόπουλον ἔπρεπε νὰ ὑπερασπίζεσθε τὴν κοινὴν ἡσυχίαν καὶ τάξιν. Ὁ Δεσποτόπουλος καὶ οἱ τοιοῦτοι ἐπέφερον ἀνέκαθεν ταραχάς. Ὑπάρχει, κύριοι, μία ἑταιρία, ἡ ὁποία ἔχει ἀνταποκρίσεις καθ’ ὅλον τὸ κράτος· λέγω, κύριοι, ὅτι ἂν ἔχωμεν τὴν διάθεσιν ν’ ἀναδεχώμεθα ὑπεράσπισιν τοιούτων προσώπων....

§49ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ προσώπων, ἀλλὰ περὶ βασανιστηρίων.

§50ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει, κύριοι, τίποτε, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι μία πρόφασις διὰ νὰ ἀντιπολιτευθῆτε τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον· ὅλα αὐτὰ εἶπον διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι τῳόντι δὲν ἀξίζει ἡ Συνέλευσις νὰ καταγίνηται περὶ τοιούτων μικρῶν ἀντικειμένων· νὰ συζητῇ περὶ ὀνείρων καὶ περὶ πραγμάτων μὴ ὑπαρξάντων· κατὰ συνέπειαν, νομίζω, ὅλως διόλου περιττὴν πᾶσαν σύστασιν ἐπιτροπῆς καὶ πᾶσαν περαιτέρω συζήτησιν.

§51ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Κύριοι, τὸ δικαίωμα τοῦ πληρεξουσίου καὶ τοῦ βουλευτοῦ δὲν ἀποκλείει εἰς τὸ νὰ φέρῃ εἰς γνῶσιν τοῦ σώματος μίαν πρᾶξιν, ἡ ὁποία ὑφίσταται σήμερον. Νομίζω, ὅτι ὁ Κύριος Δαγρὲς ὡς πρὸς τοῦτο ἐξεπλήρωσε καθῆκον, δὲν συμφωνῶ ὅμως μὲ τὸν Κύριον Δαγρὲν τὸ νὰ ἀναλάβῃ ἡ Συνέλευσις τὰς ἀνακρίσεις καὶ νὰ ἐξετάσῃ τί συνέβη (θόρυβος). Τὸ ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον καταγγέλλεται, δὲν ἔχει σχέσιν ἤδη μὲ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ ἔχει σχέσιν μὲ τὸ τῆς δικαιοσύνης, καθότι ἐκεῖνο ἐπελήφθη τῆς τοιαύτης ὑποθέσεως κατὰ τὸν Κύριον Διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας· τὸ δὲ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνακαλύπτει τοὺς ἐνόχους. Ἡ ὑπόθεσις ὅμως αὕτη δὲν εἶναι ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ περιστατικὰ, διὰ τὰ ὁποῖα θέλουν νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα καὶ ν’ ἀναπτυχθῇ τὸ πρᾶγμα. Ἡ βάσανος ἐνηργήθη χθὲς, καὶ ὁ ἄνθρωπος μένει συνεπείᾳ τῶν βασάνων ἐν τῇ φυλακῇ, δὲν πρέπει ὅθεν νὰ παραβλέψωμεν τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν πρὸς τιμὴν τῆς Συνελεύσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως (θόρυβος). Ἐπειδὴ γνωρίζω ἐκ πείρας ὅτι πολλάκις οἱ ἀνώτεροι ὑπάλληλοι ἀγνοοῦν τί πράττουν οἱ ὑποδεέστεροι, ὁ ὑπουργὸς δυνατὸν νὰ ἀγνοῇ τί ἔπραξεν ὁ ὑπαστυνόμος· λοιπὸν χωρὶς νὰ ἀδικήσωμεν οὔτε τὸν Κύριον Ὑπουργὸν, οὔτε τὸν Κύριον Διευθυντὴν, οὔτε νὰ μεμφθῶ τὸν Κύριον Δαγρὲν, ὅστις κατήγγειλεν ἕνα ἔγκλημα, ἐπειδὴ ἡ καταγγελία αὕτη ἐγένετο δημοσίως, ὑφισταμένης Κυβερνήσεως, καὶ ἐπειδὴ ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ βλέπω τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, λέγω, ἐντὸς τῆς ἡμέρας διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως ὁ Κύριος οὗτος ὑπουργὸς νὰ λάβῃ τὰς δεούσας πληροφορίας καὶ νὰ μᾶς τὰς κοινοποιήσῃ· πιστεύω δὲ ὅτι ὡς τίμιος ἄνθρωπος θὰ μᾶς φέρῃ πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν· αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου· ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶναι ἤδη ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, καὶ δύναται νὰ λάβῃ ὡς ἀνωτέρω τὰς πληροφορίας καὶ νὰ ἔλθῃ νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν ἦναι ἀληθῆ τὰ καταγγελθέντα ἢ ὄχι.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις θέλει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις; Οἱ ἀρκούμενοι εἰς τὰ λεχθέντα, παρακαλῶ νὰ σηκωθῶσιν (θόρυβος).

§53ΠΟΛΛΟΙ. (δεξιόθεν). Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ ζήτημα. (ἐγείρονται τινὲς ἀριστερόθεν).

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύο προτάσεις, Κύριοι, ἐγένοντο· ἡ μία τοῦ Κ. Δαγρὲ τοῦ νὰ διορισθῇ ἐπιτροπὴ, καὶ ἑτέρα τοῦ Κ. Παλαμίδη, τοῦ νὰ παραγγελθῇ ὁ ὑπουργὸς τῆς δικαιοσύνης νὰ κάμῃ ἀνακρίσεις καὶ νὰ φέρῃ τὰς πληροφορίας.

§55ΔΑΓΡΕΣ. Συμφωνῶ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Παλαμίδη, τοῦ νὰ φέρῃ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης αὐθωρεὶ τὰς πληροφορίας ταύτας (θόρυβος). Φέρω, Κύριοι, καὶ ἕτερον ζήτημα· θεωρεῖ ἄξιον προσοχῆς ἡ Συνέλευσις νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας; (θόρυβος ἀριστερὰ). Θέλω ἑτέραν ἐρώτησιν νὰ κάμω· ἐρωτῶ τὸν Διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας, θεωρεῖ ἀξίους βασάνων τοὺς ὁπωσδήποτε κατηγορουμένους;

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον, Κύριε Δαγρέ.

§57ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Ἐφωτίσθημεν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦ νὰ μεταβῇ αὐθωρεὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ζητήσῃ πληροφορίας, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθοῦν.

§59ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Ὄχι, ὄχι.

§60ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν εἶναι κλητὴρ ὁ ὑπουργός.

§61Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὑπερασπίζονται τὰς βασάνους, διότι τὰς κάμνουν κατὰ πολιτῶν (θόρυβος).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι Πληρεξούσιοι, καθήσατε· δύο προτάσεις ἐγένοντο· ἡ πρώτη ἦτο νὰ διορισθῇ ἐπιτροπὴ, ἀλλ’ ὁ Κύριος Δαγρὲς παρῃτήθη ταύτης· ἡ δευτέρα ἦτο νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ κάμῃ ἀνακρίσεις.

§63ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Νὰ προστεθῇ αὐθωρεί.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλὰ, αὐθωρεί· οἱ παραδεχόμενοι......

§65ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ ἁρμοδία ἀνακριτικὴ ἀρχὴ θὰ κάμῃ τὰς ἀνακρίσεις καὶ ὄχι ὁ ὑπουργός.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης αὐθωρεὶ καὶ νὰ σᾶς φέρῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοὶ δεξιόθεν, ἀλλ’ ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Θὰ ἐρωτήσω τ’ ἀνάπαλιν (θόρυβος).

§67ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, Κ. Πρόεδρε.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἔλθουν δύο ψηφολέκται· ἀκούσατε τὴν πρότασιν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ λάβῃ αὐθωρεὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πληροφορίας καὶ νὰ τὰς ὑποβάλῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι· ὄχι. (Ἐνταῦθα ἀναβαίνει τὸ βῆμα ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης Κύριος Διαμαντόπουλος νὰ ὁμιλήσῃ).

§69ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ τὸν λόγον, ἐτέθη τὸ ζήτημα (θόρυβος).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰς θέσεις σας, Κύριοι πληρεξούσιοι! Καταλάβετε τὰς ἕδρας σας, παρακαλῶ. Ὡς δὲν ἔδωκα τὸν λόγον εἰς τὸν ἐν τῇ ἀριστερᾷ πτέρυγι ἀντιπρόσωπον, ὅστις ἦλθε ἀφοῦ ἔκλεισεν ἡ συζήτησις καὶ ἠθέλησε νὰ λαλήσουν, τοιουτοτρόπως δὲν ἠμπορῶ νὰ δώσω τὸν λόγον οὔτε εἰς τὸν ὑπουργόν.

§71ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ παρὰ νὰ μένω εἰς τὴν θέσιν τὴν προσήκουσαν εἰς Πρόεδρον. Λοιπὸν θὰ γίνῃ ψηφοφορία.

§73ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§74ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὁ ὑπουργὸς ἔπρεπε νὰ λάβῃ τὸν λόγον, ὅταν ἔπρεπε.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα εἶναι, οἱ θέλοντες τὸ νὰ ὑπάγῃ ὁ ὑπουργὸς αὐθωρεὶ νὰ ζητήσῃ πληροφορίας καὶ νὰ τὰς φέρῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως, θὰ εἴπωσι ναί, οἱ δὲ μὴ θέλοντες θὰ εἴπωσιν ὄχι.

§76ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ζητῶ μίαν πληροφορίαν, Κ. Πρόεδρε· θέτετε τὸ θέμα, ὅτι προσκαλεῖται ὁ ὑπουργὸς ὁ ἁρμόδιος αὐθωρεὶ νὰ ὑπάγῃ νὰ ἐξετάσῃ καὶ, διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως, νὰ δώσῃ τὰς πληροφορίας, ἀλλ’ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν τὸ αὐθωρεὶ, ἢ νὰ ἐξετάσῃ κατόπιν;

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐννοεῖται, ὅτι ὁ ὑπουργὸς ὀφείλει οἴκοθεν νὰ ἐξετάσῃ.

§78ΤΙΝΕΣ. Δι’ ἀναστάσεως, Κ. Πρόεδρε.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε δι’ ἀναστάσεως;

§80ΠΟΛΛΟΙ. Δεξιόθεν. Ὄχι, ὄχι· εἴπομεν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 180· 59 εἶπον ναὶ, 118 ὄχι· 3 ἠρνήθησαν ψῆφον· ἄρα ἡ πρότασις ἡ τεθεῖσα εἰς ψηφοφορίαν ἀπεῤῥίφθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὰ ἀντικείμενα τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§82ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κ. Πρόεδρε, εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ Κ. Δεληγιάννη νὰ προσθέσητε....

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔπρεπε νὰ ζητήσῃς τὸν λόγον πρότερον.

§84ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κάμνω νέαν ἐπερώτησιν. Τὴν ἐπερώτησιν αὐτὴν θὰ προτείνω ἐπὶ τῆς ὅλης διοικήσεως.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὴν Τετάρτην. — Ἐνθυμεῖσθε κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν ἐσταματήσαμεν εἰς τὰ κοινοτικὰ λειβάδια. Τρία ζητήματα εἴχομεν θέσει· τὸ ζήτημα τῆς ἀπαλείψεως τοῦ 5 ἄρθρου· βʹ.) τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Δεληγεώργη· καὶ γʹ.) ἐὰν αἱ διατάξεις τῆς τροπολογίας αὐτῆς πρέπῃ νὰ ἐφαρμοσθῶσιν εἰς ὅλα ἐν γένει τὰ λειβάδια, ἢ μόνον εἰς τὰ λειβάδια τῶν ἐπαρχιῶν, περὶ ὧν προνοεῖ τὸ 2 ἄρθρον. Ὡς ἐνθυμεῖσθε, προχθὲς εἶχεν ἀρχίσει ἐπὶ τοῦ ά. θέματος ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, θέλετε νὰ γείνῃ δι’ ἀναστάσεως;

§86ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι· εἶναι ἀποφασισμένον δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§87ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἦσαν οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι ὅλοι ἐδῶ, μοῦ δίδετε, Κ. Πρόεδρε, τὴν ἄδειαν νὰ εἴπω δύο λέξεις;

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. —Ἡ τροπολογία δὲν τίθεται εἰς ψηφοφορίαν, ἀλλὰ τίθεται εἰς ψηφοφορίαν τὸ 5ον ἄρθρον, ἀπαλείφεται ἢ ὄχι. Θέλετε δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως;

§89ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως.

§90ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Νομίζω, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὡς πρὸς τὸ προηγούμενον ζήτημα πρέπει νὰ διαταχθῇ ἀμέσως δικαστικὴ ἀνάκρισις.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐννοεῖται οἴκοθεν, αὐτὸ εἶναι καθῆκον τοῦ ὑπουργοῦ.

§92Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε· (θόρυβος)....

§93Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἀπαντήσατε, Κύριε Πρόεδρε, τὰ εἰθισμένα.

§94ΖΑΪΜΗΣ. Ἐψηφοφορήσαμεν κατὰ τὸ αὐθωρεὶ, ἀλλὰ δὲν ἐνοήσαμεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐνεργηθῇ ἀνάκρισις, τῆς ὁποίας τὸ ἀποτέλεσμα νὰ κοινοποιηθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν· (θόρυβος).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ παρεδέχθησαν ὅλοι, αὐτὸ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§96ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε ἀδιακόπως νὰ ὁμιλῆτε μερικοί.

§98ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι, Κύριε Πρόεδρε, μὲ τὴν γνώμην τοῦ Κ. Ζαΐμη.

§99ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν εἶμαι ἐγὼ σύμφωνος.

§100ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Αὐτὸ τὸ ζήτημα, Κύριε Πρόεδρε, ἐτελείωσε· δὲν ἐπανερχόμεθα ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ.

§101ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ὑπεβλήθη καὶ τρίτη πρότασις, Κύριε Πρόεδρε, καὶ μοὶ φαίνεται (θόρυβος)....

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔπρεπε νὰ κάμετε αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις σας πρὶν προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. — Κύριοι, τὸ 5ον ἄρθρον ἔχει ὡς ἀκολούθως· «Τὰ ἐν τοῖς ἀνωτέροις ἄρθροις ὡρισμένα ἐφαρμόζονται ἀπαραλλάκτως καὶ εἰς τὰς κοινοτικὰς βοσκὰς, τῶν ὁποίων τὴν χρῆσιν καὶ κάρπωσιν ἀναλαμβάνουσιν αἱ κοινότητες, καταργουμένου τοῦ ἀπὸ 3/15 10βρίου 1833 Β. Διατάγματος». Λοιπὸν θὰ θέσω τὸ ζήτημα δι’ ἀναστάσεως.

§103ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ἡ ἀπάλειψις. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν νὰ σηκωθοῦν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι), ἀπεῤῥίφθη.

§105ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὸν λόγον νὰ καταθέσω τροπολογίαν ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα πλέον;—Τίθεται εἰς ψηφοφορίαν ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Δεληγεώργη.

§107ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει δίκαιον ὁ Κ. Μαυρομμάτης, διότι τὸ ἄρθρον ἠμπορεῖ νὰ τροπολογηθῇ.

§108ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ αὐτὴ ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Μαυρομμάτη.

§109ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐὰν ᾖναι προϊὸν τῆς γενομένης συζητήσεως δύναται νὰ ἀναγνωσθῇ. Ὁ Κ. Μαυρομμάτης τὴν ἀναγινώσκει ὡς ἑξῆς· «Αἱ βοσκαὶ, αἱ περιλαμβανόμεναι ἐντὸς τῶν ἀνεγνωρισμένων ὁρίων τῶν κεφαλαιοχωρίων, αἵτινες πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ ἀπὸ 3/15 Δεκεμβρίου 1833 διατάγματος ἀνῆκον εἰς τὰς κοινότητας τῶν ἐν τῷ 2 ἄρθρῳ ἀναφερομένων νομῶν καὶ ἐπαρχιῶν, διατίθενται ὡς ἑξῆς· «Ἐπιτροπὴ πενταμελὴς, συγκειμένη ἀπὸ τὸν οἰκεῖον δήμαρχον, τὸν πρεσβύτερον τῶν ἱερέων τῆς κοινότητος καὶ τρία μέλη αὐτῆς, ἐκλεγόμενα κατὰ πλειονοψηφίαν ὑπὸ τῆς ἰδίας κοινότητος, ἀφοῦ προηγουμένως προσδιορίσῃ καὶ παραχωρήσῃ ἀνάλογον περιφέρειαν πρὸς βοσκὴν τῶν μικρῶν καὶ μεγάλων ζώων τῶν μελῶν αὐτῆς, τῶν ἀρχῆθεν ἐχόντων κοινοτικὸν δικαίωμα, θέλει ἐνεργήσει εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου δημοπρασίαν. «Ἡ δημοπρασία γίνεται τῶν μὲν θερινῶν βοσκῶν τὴν 15 Μαρτίου, τῶν δὲ χειμερινῶν τὴν 1 7βρίου κηρυσσομένη δέκα τοὐλάχιστον ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνάρξεως αὐτῆς, διαρκεῖ δὲ ἡμέρας τρεῖς. «Νέαι προσφοραὶ εἶναι δεκταὶ ἐντὸς πέντε ἡμερῶν, γίνονται δὲ ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου Ἐπάρχου ἢ Νομάρχου· ἡ δὲ ἐπανάληψις τῆς δημοπρασίας γίνεται τὴν πέμπτην ἡμέραν ἀπὸ τῆς παρελεύσεως τῆς ἀνωτέρω προθεσμίας. Ἡ δημοπρασία ὑπόκειται εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Νομάρχου ἢ Ἐπάρχου, ὅστις ἀποφαίνεται ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν, ἀφ’ ἧς λάβῃ τὰ πρακτικά. «Τρίτη δημοπρασία δὲν ἐπιτρέπεται. «Τὸ ἐνοίκιον θέλει εἰσάγεσθαι εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ εἰσπράττεσθαι παρ’ αὐτοῦ· θέλει δὲ δαπανᾶσθαι τῇ γνωμοδοτήσει τῆς πλειονοψηφίας τῆς κοινότητος πρὸς κατασκευὴν καὶ διατήρησιν τῶν κοινοτικῶν ὁδῶν καὶ γεφυρῶν, ὑδραγωγείων, φρεάτων, σχολείων, τῶν ἀναγκαιούντων ἱερῶν ναῶν, καὶ εἰς ἄλλας κοινοτικὰς ἀνάγκας».

§110ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Προτείνω τὸ ἀπαράδεκτον, Κύριε Πρόεδρε, διότι ἐκ τῆς συζητήσεως δὲν ἐπήγασε τοιαύτη τροπολογία. Ἀναγινώσκεται ἑτέρα τροπολογία τοῦ Κ. Ζώτου.

§111ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἐδῶ ὁρίζει τὸ ποσὸν, ἐνῷ ὁ Κ. Δεληγιώργης δὲν τὸ ὁρίζει.

§112ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐὰν ἐδίδετε, Κύριε Πρόεδρε, κατὰ σειρὰν τὸν λόγον εἰς ὅσους σᾶς ἐζήτησαν, ἤθελεν ἀποδειχθῆ, ὅτι αὐτὸ τὸ ἄρθρον θέτει εἰς χείρονα θέσιν τὰ ἰδιωτικὰ λειβάδια, τὰ κοινοτικὰ, ἀπὸ τὸ δημόσιον. Ἐζήτησα τὸν λόγον καὶ δὲν μοῦ τὸν ἐδώκατε.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα δὲν εἶναι πλέον καιρός.

§114ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐπειδὴ θὰ ψηφοφορηθῇ ἡ τροπολογία μας συγχωρήσατέ με, Κύριε Πρόεδρε, νὰ εἴπω δύω λέξεις.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ.

§116ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Θὰ ἀποδείξω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι...

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕκαστος τὰ αὐτὰ ἰσχυρίζεται.

§118ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ὅτι διὰ τῆς τροπολογίας, ἥτις προτείνεται.....

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ δώσω τὸν λόγον εἰς κᾀνένα. Ἀναγινώσκεται ἑτέρα τροπολογία τοῦ Κ. Πετρινοῦ. «Αἱ βοσκαὶ αἱ περιλαμβανόμεναι ἐντὸς τῶν ἀνεγνωρισμένων ὁρίων τῶν κεφαλαιοχωρίων τῶν ἐν τῷ παρόντι Νόμῳ ἀναφερομένων νομῶν καὶ ἐπαρχιῶν, αἵτινες πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ ἀπὸ 3/15 10βρίου 1833 Διατάγματος ἀνῆκον εἰς τὰς κοινότητας αὐτῶν, ἐνοικιάζονται καθ’ ὃν τρόπον καὶ αἱ ἐθνικαὶ κατὰ τὰ ἄρθρα 1, 2, κτλ. τοῦ παρόντος Νόμου, ἀφοῦ ἡ αὐτὴ ἐπιτροπὴ ἐνεργήσῃ τὸν διαχωρισμὸν τῆς περιφερείας τῆς ἀναγκαιούσης δι’ ὅλα τὰ ζῶα τῶν τῆς κοινότητος κατοίκων, τῶν μονίμως ἀποκαταστημένων καὶ ἀπὸ δύω ἐτῶν διαρκῶς ἐν αὐτῇ κατοικούντων».

§120ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἡ διαφορὰ εἶναι, ὅτι ὁ Κ. Ζῶτος λέγει 100, καὶ ἐδῶ λέγει ἐν γένει.

§121ΖΩΤΟΣ. Κύριοι, ἐννοῶ τὰς ἐπαρχίας......

§122ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐπιτρέπεται ὁ λόγος.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον, Κ. Ζῶτε.

§124ΖΩΤΟΣ. Λέγω μόνον διὰ τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπον, ὅτι ἓν τῶν ζητημάτων εἶναι, ἐὰν αἱ διατάξεις τοῦ 5 ἄρθρου θὰ ἐφαρμοσθοῦν μόνον εἰς τὰς ἐπαρχίας αὐτὰς ἢ ὄχι· (θόρυβος).

§126ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Νὰ τεθῇ αὐτό· ἐὰν ἡ ἀπόφασις, τὴν ὁποίαν θὰ λάβωμεν, θὰ ᾖναι δι’ ὅλον τὸ Κράτος ἢ μόνον διὰ τὰς ἐπαρχίας αὐτάς.

§127ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὺς νομοὺς τοὺς ἀναφερομένους εἰς τὸ δεῖνα ἄρθρον.

§128ΖΩΤΟΣ. Αὐτὸ ἐνόησα καὶ ἐγώ.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Ζώτου εἶναι ἡ ἑξῆς· «αἱ περιλαμβανόμεναι ἐντὸς.................. (θόρυβος).

§130ΠΑΝΤΟΛΕΩΝ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴ ἡ τροπολογία καταστρέφει τὸ ἄρθρον (θόρυβος).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, δύω διαφωνίαι ὑπάρχουσιν ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ ἄρθρον, οἱ μὲν θέλουν νὰ ᾖναι γενικὸν, οἱ δὲ μερικόν. Ἑτέρα διαφωνία εἶναι, οἱ μὲν θέλουν νὰ προσδιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ζώων κατὰ τὸ 2 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, οἱ δὲ θέλουν νὰ ᾖναι ἀπεριόριστος ὁ ἀριθμός.

§132ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει καὶ τρίτη διαστολή· ἤδη πρέπει νὰ προλάβωμεν τὰς καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἀπὸ δημάρχους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν πλειοψηφίαν τῶν δημοτικῶν συμβουλίων. Αὐτὸ ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τινὲς ἐξ ἡμῶν συνετάξαμεν τὴν τροπολογίαν αὐτὴν, εἰς τὴν ὁποίαν θέτομεν καὶ τὸν δήμαρχον· διότι ἂν ἀφήσητε τὸν δήμαρχον θέλουν γίνεσθαι τρομεραὶ καταχρήσεις.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλα αὐτὰ, Κύριοι, εἶναι δευτερεύοντα ζητήματα.

§134ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύω λέξεις· ἐπιθυμῶ νὰ μοῦ εἴπῃ ὁ Κ. Ζῶτος, εἰς μίαν κοινότητα ὅπου εἶναι...........

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσῃ καὶ ὁ Κύριος Ζῶτος καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἀκούσω. —Κύριοι, θὰ θέσω τὸ ζήτημα κεχωρισμένως· θὰ εἴπω, οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ ἐφαρμοσθοῦν αἱ διατάξεις αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου μόνον εἰς τὰς ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς τὸ 2 ἄρθρον, νὰ σηκωθοῦν. Λοιπὸν τὸ θέτω τὸ ζήτημα· οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ περιορισθοῦν αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου μόνον εἰς τὰς ἐπαρχίας τὰς μνημονευομένας εἰς τὸ 2 ἄρθρον νὰ σηκωθοῦν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Δεύτερον ζήτημα· θὰ ᾖναι ἀπεριόριστος ἢ περιωρισμένος; (θόρυβος).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω τὸ ἑξῆς ζήτημα· οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ γίνηται ἡ τοποθέτησις εἰς ἀριθμὸν ζώων ἴσον μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀναφερομένων εἰς τὸ 2 ἄρθρον, καὶ ὡς πρὸς τὰ κοινοτικὰ λειβάδια, ἐκεῖνοι νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι)· ἀπεῤῥίφθη. Ἄλλο σύστημα· ἡ ἐπιτροπὴ πῶς θὰ γίνηται; καθ’ ὃν τρόπον ἀναφέρει ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Δεληγεώργη, ἢ καθ’ ὃν τρόπον ἀναφέρει ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Μαυρομμάτη;

§137ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Νὰ μὴ ψηφοφορηθῇ αὐτὸ, διότι δὲν ὠφελεῖ (θόρυβος).

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὴν τροπολογίαν τοῦ Κυρίου Δεληγεώργη. «Τὰ κατὰ τὸ προηγούμενον ἐδάφιον ἔργα ὁρίζει ἐπιτροπὴ πενταμελὴς, συγκειμένη ἀπὸ τὸν δήμαρχον, τὸν πρεσβύτερον τῶν ἱερέων τῆς κοινότητος, καὶ τριῶν ἐκ τῶν ἐγκριτωτέρων κατοίκων αὐτῆς, ἐκλεγομένων ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου.»

§139ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μὰ εἶναι περιττὸν αὐτό.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, διότι ἠμπορεῖ νὰ ἔχω ξένα, ἐδῶ εἶναι διὰ τὰ ἴδια, ἔρχεται ἡ ἐπιτροπὴ καὶ λέγει δὲν εἶναι ἰδικά σου (θόρυβος). Ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Μαυρομμάτη καὶ λοιπῶν. «Αἱ βοσκαὶ αἱ περιλαμβανόμεναι ἐντὸς τῶν ἀναγνωρισμένων ὁρίων τῶν κεφαλαιοχωρίων, αἵτινες πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ ἀπὸ 3/15 Δεκεμβρίου 1833 διατάγματος ἀνῆκον εἰς τὰς κοινότητας τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ ἀναφερομένων νομῶν καὶ ἐπαρχιῶν διατίθενται ὡς ἑξῆς· Ἐπιτροπὴ πενταμελὴς συγκειμένη ἀπὸ τὸν οἰκεῖον δήμαρχον, τὸν πρεσβύτερον τῶν ἱερέων τῆς κοινότητος καὶ τρία μέλη αὐτῆς, ἐκλεγόμενα κατὰ πλειονοψηφίαν ὑπὸ τῆς ἰδίας κοινότητος, ἀφοῦ προηγουμένως προσδιορίσῃ καὶ παραχωρήσῃ ἀνάλογον περιφέρειαν πρὸς βοσκὴν τῶν μικρῶν καὶ μεγάλων ζώων τῶν μελῶν αὐτῆς, τῶν ἀρχῆθεν ἐχόντων κοινοτικὸν δικαίωμα, ἐκτίθησιν εἰς δημοπρασίαν ἐνοικιάσεως πρὸς ὄφελος τῶν κοινοτήτων τὸ περιπλέον. Ἡ δημοπρασία γίνεται εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν δήμων, τῶν μὲν θερινῶν βοσκῶν τὴν 15 Μαρτίου, τῶν δὲ χειμερινῶν τὴν 7 Σεπτεμβρίου κηρυσσομένη δέκα τοὐλάχιστον ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνάρξεως αὐτῆς, διαρκεῖ δὲ ἡμέρας τρεῖς. Νέαι προσφοραὶ εἶναι δεκταὶ ἐντὸς πέντε ἡμερῶν, γινόμεναι ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου Ἐπάρχου ἢ Νομάρχου· ἡ δὲ ἐπανάληψις τῆς δημοπρασίας γίνεται τὴν πέμπτην ἡμέραν ἀπὸ τῆς παρελεύσεως τῆς ἀνωτέρω προθεσμίας. Ἡ δημοπρασία ὑπόκειται εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Νομάρχου ἢ Ἐπάρχου, ὅστις ἀποφαίνεται ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν, ἀφ’ ἧς λάβῃ τὰ πρακτικά. Τρίτη δὲ δημοπρασία δὲν ἐπιτρέπεται. Τὸ ἐνοίκιον θέλει εἰσάγεσθαι εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ εἰσπράττεται παρ’ αὐτοῦ· θέλει δὲ δαπανᾶσθαι τῇ γνωμοδοτήσει τῆς πλειονοψηφίας τῆς κοινότητος, πρὸς κατασκευὴν καὶ διατήρησιν τῶν κοινοτικῶν ὁδῶν καὶ γεφυρῶν, τῶν ἀναγκαίων ὑδραγωγείων καὶ φρεάτων, τῶν προκαταρκτικῶν σχολείων, τῶν ἀναγκαιούντων ἱερῶν ναῶν, καὶ εἰς ἄλλας κοινοτικὰς ἀνάγκας.»

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν πρῶτον τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μαυρομμάτη, οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) παρεδέχθη. Λοιπὸν ἀπελείφθη τὸ 5 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀντ’ αὐτοῦ θὰ τεθοῦν αἱ διατάξεις, τὰς ὁποίας ἐψηφίσαμεν πρὸ μικροῦ. Τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νομοσχεδίου ἀπαλείφεται, διότι ἀπεφασίσαμεν περὶ αὐτοῦ· τὸ ἄρθρον 7, καὶ δι’ αὐτὸ ἀπεφασίσαμεν. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 8, τὸ ὁποῖον λέγει. «Ἄρθρ. 8. Τὰ πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας διὰ τὴν ἐνοικίασιν τῶν κοινοτικῶν λειβαδίων πέμπονται μετὰ τῶν συντασσομένων ὁμολογιῶν ὑπὸ τοῦ οἰκείου Δημάρχου εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον, ὅπως ἐνεργῶνται τὰ τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως.» Λοιπὸν ἐρωτῶ, οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον αὐτὸ, νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται ἅπαντες)· παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ 9 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου. Ἄρθρ. 9. Οἱ ὑπενοικιασταὶ κτηνοτρόφοι ὑποχρεοῦνται νὰ παρακαταθέσωσιν, εἴτε περὶ ἐθνικῶν, εἴτε περὶ κοινοτικῶν λειβαδίων πρόκειται, τὸ μετὰ τοῦ ἐνοικιαστοῦ συμφωνηθὲν τίμημα εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἐξ οὗ ὁ ἐνοικιαστὴς θέλει λαμβάνει τὸ τυχὸν περίσσευμα. Πᾶσα εἰς ἄλλον πληρωμὴ θεωρεῖται ἄκυρος καὶ ὁ μὴ συμμορφωθεὶς πληρόνει εἰς τὸ δημόσιον 20 λεπτὰ δι’ ἕκαστον πρόβατον καὶ 50 δι’ ἕκαστον χονδρὸν ζῶον ἀπέναντι τοῦ χρέους τοῦ ἐνοικιαστοῦ, καθ’ οὗ ἔχει δικαίωμα ἀποζημιώσεως.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ κανεὶς τὸν λόγον;

§143ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται ἅπαντες) παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ 10 ἄρθρον. «Ἄρθρον 10. Τὸ δημόσιον δὲν ἐνέχεται εἰς οὐδεμίαν δι’ οἱονδήποτε λόγον ἀποζημίωσιν τοῦ ἐνοικιαστοῦ. Ὡσαύτως δὲν ἔχει οὗτος ἀποζημιώσεως δικαίωμα διὰ τὴν ἀπὸ τὰς χειμερινὰς εἰς τὰς θερινὰς νομὰς καὶ τ’ ἀνάπαλιν διάβασιν τῶν ποιμνίων, ἅτινα ὅμως δὲν δύνανται νὰ διαμείνωσιν ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς αὐτῆς κοινότητος πέραν τῶν 12 ὡρῶν.

§145ΤΙΝΕΣ. 24 ὥρας.

§146ΠΕΤΙΜΕΖΗΣ. Ὄχι, 12 ὥρας!

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου, νομίζω, ὅτι ὁ Κύριος Κουμουνδοῦρος θέλει νὰ προτείνῃ μίαν τροπολογίαν.

§148ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κατὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ Κυρίου Μαυρομμάτου......

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἆ! ἐδῶ εἶναι ἡ τροπολογία, δὲν τὴν εὕρισκον, τὴν εἶχεν ὁ συντάκτης.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθόσον ἀποβλέπει τὸν χρόνον θὰ ἐρωτήσω πρῶτον περὶ τῶν 24 ὡρῶν, οἱ παραδεχόμενοι νὰ δίδωνται 24 ὥραι, νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι), ἀπεῤῥίφθη. Λοιπὸν ἠκούσατε τὸ ἄρθρον· ἀκούσατε ἤδη καὶ τὴν τροπολογίαν. «Τὸ δημόσιον δὲν ἐνέχεται εἰς οὐδεμίαν δι’ οἱονδήποτε λόγον ἀποζημίωσιν τοῦ ἐνοικιαστοῦ ἕνεκα πράξεων τρίτων, καθ’ ὧν ἔχει τὰς τοῦ δημοσίου ἀγωγάς. Ὡσαύτως δὲν ἔχει οὗτος ἀποζημιώσεως δικαίωμα διὰ τὴν ἀπὸ τὰς χειμερινὰς εἰς τὰς θερινὰς νομὰς καὶ τ’ ἀνάπαλιν διάβασιν τῶν ποιμνίων, ἅτινα ὅμως δὲν δύνανται νὰ διαμένωσιν ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς αὐτῆς κοινότητος πέραν τῶν 12 ὡρῶν. «Τὸ δημόσιον δὲν εὐθύνεται ἐπίσης πρὸς ἀποζημίωσιν ἕνεκα τῆς μέχρι τοῦδε ἐφαρμογῆς τοῦ καταργηθέντος διατάγματος». Οἱ παραδεχόμενοι, νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) παρεδέχθη. Ἀκούσατε τώρα τὸ 11 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου. Ἄρθρ. 11. Ἡ ἐξακολούθησις καὶ ἡ ἐπέκτασις τῆς καλλιεργείας καὶ φυτοκομίας ἐπὶ τῶν βοσκησίμων ἐθνικῶν τόπων καὶ κτημάτων, καθὼς καὶ ἡ διάθεσις τοιούτων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων, θέλει ἐνεργεῖσθαι ὡς καὶ μέχρι τοῦδε, καὶ οὐδεμία ὑποχρέωσις ἢ δικαίωμα γεννᾶται ἐκ τοῦ παρόντος ψηφίσματος διά τε τὸν ἐνοικιαστὴν, ἢ τὴν κοινότητα, πρὸς ἣν τυχὸν παρεχωρήθησαν αἱ θέσεις αὗται ὡς εἰδικὴ περιφέρεια τοῦ χωρίου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δύναται νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ προσαυξήσεως τῆς ὁρισθείσης εἰδικῆς περιφερείας τοῦ χωρίου. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται ἅπαντες) παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα εἰς ἕνα ὅρον περὶ πληρωμῆς. «Ἡ δὲ πληρωμὴ τῶν ἐνοικίων διά τε τὰς ἐθνικὰς καὶ κοινοτικὰς βοσκὰς θέλει γίνεσθαι εἰς δύο ἴσας δόσεις, διὰ μὲν τὰς θερινὰς τὴν 15 Ἰουνίου καὶ 20 Ἰουλίου, διὰ δὲ τὰς χειμερινὰς τὴν 15 Νοεμβρίου καὶ 20 Ἀπριλίου τοῦ ἐπιόντος ἔτους.»

§151ΚΑΛΟΣ. Τὴν 31 Δεκεμβρίου διὰ νὰ μὴ μεταβαίνωμεν εἰς τὸ ἄλλο ἔτος.

§152ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§153ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ δευτέρα δόσις τῶν θερινῶν βοσκῶν νὰ γίνηται τὴν 20 Αὐγούστου καὶ οὐχὶ τὴν 20 Ἰουλίου· διότι διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ πληρώσωσιν οἱ κτηνοτρόφοι πρέπει νὰ πωλήσωσι τὸν τυρὸν καὶ βούτυρον, καὶ συνήθως κατὰ τὸν Αὔγουστον πωλῶσι.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι μὲ τὴν προσθήκην «20 Αὐγούστου» νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται ἅπαντες) παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ 12 ἄρθρον. «Ἄρθρ. 12. Διὰ τὰς κοινοτικὰς βοσκὰς, τὰς ἐπὶ μισθώματι παραχωρουμένας, καὶ ἁπάσας τὰς ἰδιωτικὰς χειμερινὰς καὶ θερινὰς, εἴτε ἐνοικιάζονται αὗται ἐπὶ μισθώματι, εἴτε διατηροῦνται ὑπὸ τῶν ἰδιοκτητῶν πρὸς νομὴν τῶν ἰδίων ζώων, εἰσπράττεται πρὸς ὄφελος τοῦ δημοσίου ἔγγειος φόρος 5%. Ἡ ἐξακρίβωσις τοῦ μισθώματος καὶ ὁ προσδιορισμὸς τοῦ πληρωτέου φόρου ἐνεργοῦνται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἀπὸ 2 Δεκεμβρίου 1845 περὶ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν ΚϚʹ. Νόμου. Καὶ προθεσμία μὲν τῆς ἐκθέσεως τοῦ καταλόγου ὁρίζεται διὰ τὰς θερινὰς βοσκὰς ἡ 15 Μαΐου, διὰ δὲ τὰς χειμερινὰς ἡ 15 8βρίου, διὰ δὲ τὴν ὑποβολὴν αὐτῶν εἰς τὸν ἁρμόδιον Ἔπαρχον ὁρίζεται ἡ 15 ἡμέρα ἀπὸ τῆς ἐκθέσεως τοῦ καταλόγου.»

§155ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Σᾶς εἶπον καὶ προχθὲς, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ ποιμενικὸς φόρος, καὶ φόρος ἐπὶ τῶν λειβαδίων. Ἐκτὸς τούτου συλλογισθῆτε, ὅτι πρόκειται νὰ ἐπιβαρύνωμεν ἀκόμη τὴν κτηνοτροφίαν διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν· ναὶ μὲν θὰ προλάβωμεν καταχρήσεις, ἀλλὰ μὴ ἀμφιβάλλητε, ὅτι ἡ κτηνοτροφία θὰ στενοχωρηθῇ, ἐκτὸς τούτου θέλετε τώρα νὰ προσθέσητε καὶ ἕνα ὅλως ἄδικον φόρον ποιμενικόν· Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ φόρος ἐπὶ τῶν λειβαδίων· ἄλλως ἰδέτε εἰς ποῖον παραλογισμὸν, νὰ εἴπω οὕτως, φθάνομεν, θὰ ὑποβάλωμεν ἓν μέρος τῆς Ἑλλάδος εἰς φορολογίαν, καὶ τὸ ἄλλο θὰ τὸ ἀφήσωμεν.

§156ΠΟΛΛΟΙ. Ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§157ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Καὶ γενικῶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι εἶναι διετὴς φόρος (θόρυβος). Εἶναι εὔκολον, ὅταν πρόκειται νὰ φορολογηθῶσιν οἱ πτωχοὶ οἱ ποιμένες, ὅταν ὅμως πρόκειται νὰ φορολογηθῶμεν, παρουσιάζετε δυσκολίας (θόρυβος).

§158ΜΠΟΥΣΚΟΣ. Κύριοι, ἀπορῶ πῶς ὁ Κύριος Κεχαγιᾶς, ὅστις πρὸ ὀλίγων μηνῶν ὑπέβαλε νόμον νὰ φορολογηθοῦν τὰ λειβάδια, πῶς ἐπιλήσμων τῆς τοιαύτης πράξεώς του, ἔρχεται ν’ ἀποκρούσῃ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε.

§159ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπρότεινά ποτε περὶ λειβαδίων.

§160ΜΠΟΥΣΚΟΣ. Κύριοι! ἡ μόνη ἰδιοκτησία, ἡ ὁποία δὲν φορολογεῖται διόλου εἶναι τὰ λειβάδια, ὅλαι αἱ ἄλλαι αἱ ἰδιοκτησίαι φορολογοῦνται πολυειδῶς καὶ πολυτρόπως. Πᾶς, ὅστις θέλει νὰ μὴ φορολογηθῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀρκεῖ νὰ μεταποιήσῃ τὰ κεφάλαιά του εἰς λειβάδια διὰ νὰ μείνῃ ἀφορολόγητος. Καὶ τῷ ὄντι αὐτὸ τὸ εἶδος τῆς περιουσίας, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν χρειάζεται οὐδεμία δαπάνη, ἀφέθη μέχρι τοῦδε ἀφορολόγητον ἐνῷ εἶναι μία ἱκανὴ πρόσοδος εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Δὲν πρέπει νὰ συγχύσωμεν τὸν φόρον τὸν ποιμενικὸν καὶ τὸν φόρον τῶν λειβαδίων. Εἶναι κακὴ διάκρισις κατ’ ἐμὲ, διότι οἱ ἔχοντες λειβάδια θὰ πληρώσουν φόρον λειβαδίων, οἱ δὲ ἔχοντες ζῶα, θὰ πληρώσουν φόρον ζώων, ἐὰν δὲ τυχὸν συμπέσῃ νὰ ἔχῃ ὁ αὐτὸς καὶ λειβάδια καὶ ποίμνια, ἐννοεῖται, ὅτι ἔχει δύο περιουσίας, πρέπει δὶς νὰ φορολογηθῇ, καὶ ἠξεύρετε, ὅτι ἐδὼ εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι πολλοὶ κτηματίαι λειβαδίων, οἱ ὁποῖοι δὲν πληρώνουν παντάπασιν, καὶ ἐὰν θέλῃ ἡ Συνέλευσις ν’ ἀφήσῃ μίαν προνομιοῦχον τάξιν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀφορολόγητον φθάνει νὰ μὴ παραδεχθῇ τὴν φορολογίαν ταύτην. Διὰ ταῦτα γνωμοδοτῶ νὰ γείνῃ δεκτὸν τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου.

§161ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἐγὼ ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι πολὺ ὀρθῶς, πολὺ λογικῶς σᾶς εἶπεν ὁ κύριος Κεχαγιᾶς, ὅτι δὲν δύνασθε ποτε ἀπὸ ἕνα κτῆμα νὰ λάβητε δύω φόρους, καὶ μὴ νομίζετε ὅτι, ἐὰν ἐπιβάλητε φόρον εἰς τὰ λειβάδια θὰ πάθουν οἱ ἰδιοκτῆται, Ὄχι, διότι τότε οἱ ἰδιοκτῆται θ’ αὐξήσουν τὴν τιμὴν τῶν λειβαδίων των καὶ θὰ πληρώσουν οἱ δυστυχεῖς κτηνοτρόφοι τὸν φόρον αὐτὸν, ἐνῷ παραδέχεσθε ὅτι πρέπει νὰ προστατεύσωμεν τὴν κτηνοτροφίαν· καὶ ἐὰν σήμερον ὁ ἰδιοκτήτης ἐνοικιάζῃ τὸ λειβάδιόν του διὰ 500 δραχ. τότε θὰ τὸ ἐνοικιάζῃ διὰ 550. Ἐὰν δὲ ἀποφασίσητε οἱ ἰδιοκτῆται νὰ πληρώνουν, τότε διατὶ νὰ πληρώνῃ καὶ ὁ ἰδιοκτήτης ἐκεῖνος, τοῦ ὁποίου τὸ λειβάδιον χρησιμεύει διὰ τὴν νομὴν τῶν ζώων του, ἐνῷ ἀπαλλάττοντες τοὺς κατοίκους τῶν κοινοτήτων....

§162ΤΙΝΕΣ. Ὄχι αὐτός.

§163ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα κατὰ τὴν τροπολογίαν πρέπει νὰ πληρώσῃ καὶ αὐτός. Λοιπὸν ἔχω τὴν ἰδέαν, ἐὰν παραδεχθῆτε τὸν φόρον αὐτὸν, θὰ τὸν παραδεχθῆτε μόνον διὰ τὰ ἐνοικιαζόμενα λειβάδια. Τὸ δὲ μέτρον τοῦτο πρέπει νὰ ᾖναι γενικὸν δι’ ὅλον τὸ Κράτος καὶ οὐχὶ μερικὸν, διότι νὰ πληρώνῃ ἡ στερεὰ Ἑλλὰς καὶ νὰ μὴ πληρώνῃ τὸ ἄλλο μέρος τῆς Ἑλλάδος εἶναι παράνομον.

§164ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα (θόρυβος).

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Καλὸς ἔχει τὸν λόγον.

§166ΚΑΛΟΣ. Λυποῦμαι, Κύριοι, διότι ὁ φίλος μου Κ. Κεχαγιᾶς, ὅστις τόσον πολὺ φροντίζει περὶ τῆς αὐξήσεως τῶν πόρων τοῦ Κράτους εἶναι ἐναντίος εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν. Εἰς μίαν προηγουμένην συνεδρίασιν σᾶς εἶπεν, ὅτι ἐὰν ἐπιβάλητε τὸν φόρον αὐτὸν, δὲν θὰ κάμητε ἄλλο, παρὰ νὰ φορολογήσητε τὰ κεφάλαια. Πρόκειται, Κύριοι, νὰ εἰσαχθῇ νέος νόμος περὶ φορολογίας τῶν κεφαλαίων. Ἐκτὸς τούτου τί ἄλλο εἶναι ὁ περὶ οἰκοδομῶν νέος νόμος, εἰμὴ φορολογία τῶν κεφαλαίων. Οἱ πλεῖστοι ἐν Ἀθήναις δανειζόμενοι οἰκοδομοῦσι καὶ οἰκοδομοῦντες θὰ πληρώνωσι φόρον οἰκοδομῆς. Ἐνῷ πρόκειται ἤδη νὰ ἐπιβάλωμεν φόρον ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν, διατί νὰ μὴ ἐπιβάλωμεν καὶ ἐπὶ τῶν λειβαδίων; Δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅ,τι σᾶς εἶπον, ὅτι διὰ τοιαύτης φορολογίας καταστρέφομεν τὴν κτηνοτροφίαν. Σήμερον ὑπάρχει ἀνισότης εἰς τὴν φορολογίαν τῆς κτηνοτροφίας, οἱ μὲν λαμβάνουσι βοσκὴν εἰς ἐθνικὰ λειβάδια χωρὶς πληρωμῆς μεγάλης, οἱ δὲ ἐνοικιάζουσι, καὶ ὅμως οἱ ἐνοικιάζοντες δὲν καταστρέφονται· ἄλλως τε ἡ τοιαύτη φορολογία, ἡ τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν καταναλωτήν. Ἔρχομαι εἰς τὴν ἄλλην πρότασιν· προτείνεται νὰ μὴ φορολογήσωμεν τὰ λειβάδια ἐὰν ταῦτα βόσκωσι πρόβατα τοῦ ἰδιοκτήτου. Διατί ἡ τοιαύτη ἐξαίρεσις, ἀφοῦ καὶ τὰς οἰκοδομὰς, ἔνθα ὁ ἰδιοκτήτης ἐξασκεῖ ἓν οἱονδήποτε ἐπάγγελμα, φορολογοῦμεν; πρέπει λοιπὸν ὅπως πληρόνει ἡ τοιαύτη οἰκοδομὴ φόρον, νὰ πληρόνωσι καὶ τὰ λειβάδια, τῶν ὁποίων τὸ χόρτον βόσκουσι τὰ πρόβατα τοῦ ἰδιοκτήτου.

§167ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Ὅταν ἔχω π. χ. 10 ἢ 50 στρέμματα, τὰ ὁποῖα ἔσπειρα, μετὰ ταῦτα δὲ ἀφοῦ ἐθέρισα τοὺς καρποὺς, ἐπώλησα τὴν καλαμιὰ, πρέπει νὰ πληρώσω φόρον λειβαδίου διὰ τοῦτο; (θόρυβος).

§168ΚΑΛΟΣ. Ὄχι· ἡ καλαμιὰ εἶναι ὡς τὰ ἄχυρα, καὶ φορολογία διπλῆ δὲν ἐπιτρέπεται· ὁ περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς νόμος θέλει κάμει τὴν τοιαύτην ἐξαίρεσιν· ὑποστηρίζω τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§169ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἐφωτίσθησαν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις. Ἀκούσατε τὸ ἄρθρον· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)· παρεδέχθη.

§171ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Πρέπει νὰ ᾖναι γενικόν.

§172ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ᾖναι γενικὸν, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.

§174ΖΑΡΕΙΦΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ γείνῃ ἡ διασάφησις τοῦ Κ. Καστανάκου.

§175ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Τί ἐννοεῖ ἡ Συνέλευσις, καὶ τὴν καλαμιά;

§176ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§177ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ μία τροπολογία τοῦ Κ. Δεληγεώργη. «Ἄρθρ. 17. Τὰς τῶν κατοίκων πρὸς ἀλλήλλους ἢ πρὸς ἄλλους κτηνοτρόφους ἔριδας περὶ τὴν τοποθέτησιν καὶ τὴν νομὴν δικάζει ὁ εἰρηνοδίκης τῆς περιφερείας· ἡ δὲ ἀπόφασις αὐτοῦ εἶναι προσωρινῶς ἐκτελεστή. Ἡ διαδικασία γίνεται ἐπὶ ἁπλοῦ χάρτου.»

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ταύτην νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα τροπολογία τοῦ Κ. Χρ. Γερογιάννη, παρακαλῶ, νὰ τὴν ἀκούσητε. «Ἄρθρ. 18. Ὅστις ἤθελεν οἰκειοποιηθῆ ἢ δηλώσει ἐπ’ ὀνόματί του ξένα ζῶα, ἢ πλειότερα τῶν πραγματικῶν, τιμωρεῖται μὲ πρόστιμον δραχμῶν 2 κατὰ κεφαλὴν τῶν ὅσων ἀντεποιήθη ἢ περιπλέον ἐδήλωσεν ζώων. Τὸ πρόστιμον τοῦτο εἰσπράττεται ὑπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου· καὶ τὸ μὲν ἓν τρίτον δίδοται εἰς τὸν ἀνακαλύπτοντα τὸν δόλον, τὰ δὲ λοιπὰ δύο τρίτα εἰς τὰ δημοτικὰ ταμεῖα.»

§180Χ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Ἔχομεν τώρα τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ συνόλου. Ἀκούσατε. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις. Ψηφίζει. Ἄρθρον 1. Τὸ Διάταγμα τῆς 3/15 Δεκεμβρίου 1833, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ κοινοτικὰ Λειβάδια καταργεῖται. Τὸ Δημόσιον ὡς κοὶ αἱ κοινότητες διατηροῦσιν ἀνέπαφα τὰ δικαιώματα ὅσα πρὸ τῆς ἐποχῆς ταύτης εἶχον ἐπὶ τῶν ἀμφισβητουμένων Λειβαδίων ἄνευ βλάβης τῶν παρὰ τρίτων ἀποκτηθέντων δικαιωμάτων. Ἄρθρον 2. Οἱ κατὰ τοὺς Νομοὺς Ἀκαρνανίας καὶ Αἰτωλίας, Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, καὶ τὰς ἐπαρχίας Λεβαδείας καὶ Θηβῶν ἐθνικοὶ βοσκήσιμοι τόποι παραχωροῦνται εἰς τὴν κατὰ παράκλησιν κατοχὴν τῶν δήμων, ἐν τῇ περιφερείᾳ τῶν ὁποίων κεῖνται. Θέλουσι δὲ ἐνοικιάζεσθαι διὰ δημοπρασίας πρὸς ὄφελος αὐτῶν καὶ τῶν οἰκείων ἐπαρχιῶν, κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τῶν ἑπομένων ἄρθρων· καθόσον δὲν εἶναι ἀναγκαῖοι πρὸς νομὴν τῶν ζώων ἑκάστης κοινότητος. Ἐκ δὲ τοῦ ἐνοικίου θέλει λαμβάνει τὸ δημόσιον ἐπικαρπίας δικαίωμα 20%, καὶ διατηρεῖ τὸ δικαίωμα τῆς διαθέσεως, ἐκχερσώσεως καὶ καλλιεργείας τῶν γαιῶν τούτων κατὰ τοὺς κειμένους Νόμους. Οἱ δὲ λοιποὶ τοῦ Κράτους ἐθνικοὶ βοσκήσιμοι τόποι μένουσιν εἰς οἵαν ἦσαν κατάστασιν. Εἰς οὐδεμίαν οἰκογένειαν ἐπιτρέπεται νὰ βόσκῃ ἴδια ζῶα ἐντὸς τῆς παραχωρουμένης εἰς τὴν κοινότητα περιφερείας πλείονα τῶν ἑκατὸν μικρῶν καὶ δέκα μεγάλων. Ἄρθρον 3. Ἑπταμελὴς ἐπιτροπὴ συγκειμένη ἐκ τοῦ Δημάρχου, τοῦ εἰδικοῦ Παρέδρου, ἢ εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν δήμων, ἑνὸς τῶν δημοτικῶν Συμβούλων, ἢ δημαρχικῶν Παρέδρων, κατοίκου αὐτῆς, ἑνὸς ἱερέως τῆς κοινότητος, ἑνὸς τῶν ἐπαρχιακῶν Συμβούλων, ἑνὸς τῶν ἐγκριτωτέρων κτηνοτρόφων τῆς ἐπαρχίας, καὶ τοῦ Εἰρηνοδίκου τῆς περιφερείας, προεδρευομένη ὑπὸ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου, θέλει ἐκτελέσει τὸν κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον διαχωρισμόν. Τὸν ἱερέα, τὸν Δημαρχικὸν πάρεδρον ἢ Δημοτικὸν Σύμβουλον, τὸν κτηνοτρόφον καὶ τὸν ἐπαρχιακὸν Σύμβουλον ἐκλέγει ὁ Ἔπαρχος ἢ ὁ Νομάρχης. Ἄρθρον 4. Ἡ ἐπιτροπὴ συντάσσει ἐπὶ τούτῳ πρωτόκολλον εἰς τριπλοῦν, διαγράφον ἀκριβῶς τὰ ὅρια τῶν διαχωρισθεισῶν περιφερειῶν, ὡς καὶ τὰ τῶν περιττευουσῶν βοσκῶν τῶν ὑπαχθησομένων εἰς τὴν κατηγορίαν τῆς ἐνοικιάσεως. Τὸ ἓν τῶν πρωτοκόλλων τούτων κατατίθεται εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ ἁρμοδίου Δήμου, τὸ ἕτερον εἰς τὰ τοῦ Ἐπαρχείου ἢ τῆς Νομαρχίας, καὶ τὸ τρίτον εἰς τὰ τῆς Ἐφορίας. Ἄρθρον 5. Ἐπιμελείᾳ τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς γίνεται κατὰ πενταετίαν καὶ κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τῶν προηγουμένων ἄρθρων ἀναθεώρησις τῶν ὁρίων τῆς παραχωρηθείσης περιφερείας ὅπως ἐπενεχθῶσιν αἱ δέουσαι τροποποιήσεις. Ἄρθρον 6. Ἡ ἐνοικίασις καὶ εἴσπραξις τοῦ ἐνοικίου ἐνεργοῦνται διὰ τῶν ἁρμοδίων διοικητικῶν καὶ οἰκονομικῶν ἀρχῶν, φυλαττομένων τῶν διατάξεων τοῦ ἑπομένου ἄρθρου.

§182Σ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Δὲν ἐλήφθη πρόνοια περὶ τῶν καθυστερουμένων ἀπὸ ἐνοίκια εἰς τοὺς δήμους, ὁ νόμος δὲν λέγει τίποτε· αὐτὰ εἶναι δημοτικὰ εἰσοδήματα.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ προστεθῇ εἰς τὸ 6 ἄρθρον «ὡς πρὸς τὴν εἴσπραξιν ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις περὶ καθυστερούντων.» Εἰς τὰς δημοπρασίας τῆς ἐνοικιάσεως συμπράττει καὶ συνυπογράφει τὰ πρακτικὰ ὁ ἁρμόδιος Δήμαρχος. Ἄρθρον 7. Ἡ δημοπρασία γίνεται εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν Ἐπαρχιῶν· ἄρχεται δὲ τῶν μὲν θερινῶν βοσκῶν τὴν 1 Ἀπριλίου, τῶν δὲ χειμερινῶν τὴν 15 Σεπτεμβρίου, κηρυσσομένη πρὸ δέκα τοὐλάχιστον ἡμερῶν· διαρκεῖ δ’ ἡμέρας τρεῖς. Νέαι προσφοραὶ εἶναι δεκταὶ ἐντὸς 24 ὡρῶν· ἡ δὲ ἐπανάληψις τῆς δημοπρασίας γίνεται τὴν τρίτην ἡμέραν ἀπὸ τῆς παρελεύσεως τῆς προθεσμίας ταύτης. Τὰ πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας ἐγκρίνει ὁ Ἔπαρχος καὶ ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν Νομῶν ὁ Νομάρχης. Τρίτη δημοπρασία δὲν ἐπιτρέπεται. Ἡ περὶ τούτου ἀπόφασις ἐκδίδεται ἐντὸς δύω ἡμερῶν ἀπὸ τοῦ τέλους τῆς δημοπρασίας, προηγουμένης πάντοτε τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου. Ἄρθρον 8. Τὸ μετὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπικαρπίας ὑπόλοιπον τοῦ ὅλου ἐνοικίου κατατίθεται ἐν τῷ δημοσίῳ ταμείῳ καὶ δαπανᾶται κατὰ τοὺς περὶ διαθέσεως τῶν δημοτικῶν ἐσόδων Νόμους πρὸς κατασκευὴν καὶ διατήρησιν τῶν δημοτικῶν ὁδῶν καὶ γεφυρῶν, τῶν ἀναγκαίων ὑδραγωγείων καὶ φρεάτων, τῶν προκαταρκτικῶν σχολείων τοῦ δήμου καὶ τῶν ἀναγκαιούντων ἱερῶν ναῶν. Τὰ περὶ τούτου κανονίζονται διὰ τοῦ ἐτησίου δημοτικοῦ προϋπολογισμοῦ ἐν ἰδιαιτέρῳ αὐτοῦ παραρτήματι. Ἐὰν δ’ ὑπάρχῃ περίσσευμα, ἢ τὸ ἐπαρχιακὸν συμβούλιον φρονεῖ, ὅτι ἡ ἐκ τῆς ἐνοικιάσεως πρόσοδος εἶναι ἀνωτέρα τῶν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ἐν τῷ προηγουμένῳ ἐδαφίῳ ἀναφερομένων τοῦ δήμου ἀναγκῶν, τὸ συμβούλιον τοῦτο ἀποφαίνεται περὶ διαθέσεως μέρους αὐτῆς πρὸς ἀνάπτυξιν ἰδίως τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας τῆς ἐπαρχίας, καὶ ἐν γένει τῶν πρὸς προαγωγὴν τῆς εὐημερίας αὐτῆς, ὁρίζων αὐτὰ εἰδικῶς. Ἀφοῦ δὲ ἐπιμελείᾳ τοῦ Νομάρχου ἀποφανθῇ καὶ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ ἐπαρχιακοῦ, ὁ Νομάρχης ἀποφασίζει περὶ αὐτῆς ὁριστικῶς. Ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἐπαρχιακῶν τούτων ἔργων γίνεται διὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ τοὺς κειμένους νόμους. Τὸ ἐνοίκιον τοῦτο εἶναι ἀκατάσχετον διὰ πᾶν ἄλλο χρέος τοῦ δήμου. Ἄρθρ. 9. Αἱ βοσκαὶ αἱ περιλαμβανόμεναι ἐντὸς τῶν ἀνεγνωρισμένων ὁρίων τῶν κεφαλαιοχωρίων, αἵτινες πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ ἀπὸ 3|15 Δεκεμβρίου 1833 διατάγματος ἀνῆκον εἰς τὰς κοινότητας τῶν ἐν τῷ 2 ἄρθρῳ ἀναφερομένων νομῶν καὶ ἐπαρχιῶν διατίθενται ὡς ἑξῆς· Ἐπιτροπὴ πενταμελὴς συγκειμένη ἀπὸ τὸν οἰκεῖον δήμαρχον, τὸν πρεσβύτερον τῶν ἱερέων τῆς κοινότητος καὶ τρία μέλη αὐτῆς, ἐκλεγόμενα κατὰ πλειονοψηφίαν ὑπὸ τῆς ἰδίας κοινότητος, ἀφοῦ προηγουμένως προσδιορίσῃ καὶ παραχωρήσῃ ἀνάλογον περιφέρειαν πρὸς βοσκὴν τῶν μικρῶν καὶ μεγάλων ζώων τῶν μελῶν αὐτῆς, τῶν ἀρχῆθεν ἐχόντων κοινοτικὸν δικαίωμα, ἐκτίθησιν εἰς δημοπρασίαν ἐνοικιάσεως πρὸς ὄφελος τῶν κοινοτήτων τὸ περιπλέον. Ἡ δημοπρασία γίνεται εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν δήμων, τῶν μὲν θερινῶν βοσκῶν τὴν 15 Μαρτίου, τῶν δὲ χειμερινῶν τὴν 1 7βρίου κηρυσσομένη δέκα τοὐλάχιστον ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνάρξεως αὐτῆς, διαρκεῖ δὲ ἡμέρας τρεῖς. Νέαι προσφοραὶ εἶναι δεκταὶ ἐντὸς πέντε ἡμερῶν, γινόμεναι ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου Ἐπάρχου ἢ Νομάρχου· ἡ δὲ ἐπανάληψις τῆς δημοπρασίας γίνεται τὴν πέμπτην ἡμέραν ἀπὸ τῆς παρελεύσεως τῆς ἀνωτέρω προθεσμίας. Ἡ δημοπρασία ὑπόκειται εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Νομάρχου ἢ Ἐπάρχου, ὅστις ἀποφαίνεται ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν, ἀφ’ ἧς λάβει τὰ πρακτικά. Τρίτη δημοπρασία δὲν ἐπιτρέπεται. Τὸ ἐνοίκιον θέλει εἰσάγεσθαι εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ εἰσπράττεται παρ’ αὐτοῦ· θέλει δὲ δαπανᾶσθαι τῇ γνωμοδοτήσει τῆς πλειονοψηφίας τῆς κοινότητος, πρὸς κατασκευὴν καὶ διατήρησιν τῶν κοινοτικῶν ὁδῶν καὶ γεφυρῶν, τῶν ἀναγκαίων ὑδραγωγείων καὶ φρεάτων, τῶν προκαταρκτικῶν σχολείων, τῶν ἀναγκαιούντων ἱερῶν ναῶν, καὶ εἰς ἄλλας κοινοτικὰς ἀνάγκας. Ἄρθρ. 10. Τὰ πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας διὰ τὴν ἐνοικίασιν τῶν κοινοτικῶν λειβαδίων πέμπονται μετὰ τῶν συντασσομένων ὁμολογιῶν ὑπὸ τοῦ οἰκείου δημάρχου εἰς τὸν οἰκονομικὸν Ἔφορον ὅπως ἐνεργῶνται τὰ τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως. Ἄρθρ, 11. Οἱ ὑπενοικιασταὶ κτηνοτρόφοι ὑποχρεοῦνται νὰ παρακαταθέσωσιν, εἴτε περὶ ἐθνικῶν, εἴτε περὶ κοινοτικῶν βοσκῶν πρόκειται τὸ μετὰ τοῦ ἐνοικιαστοῦ συμφωνηθὲν τίμημα εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἐξ οὗ ὁ ἐνοικιαστὴς θέλει λαμβάνει τὸ τυχὸν περίσσευμα. Πᾶσα εἰς ἄλλον πληρωμὴ θεωρεῖται ἄκυρος, καὶ ὁ μὴ συμμορφωθεὶς πληρώνει εἰς τὸ δημόσιον 20 λεπτὰ δι’ ἕκαστον πρόβατον, καὶ 50 δι’ ἕκαστον χονδρὸν ζῶον ἀπέναντι τοῦ χρέους τοῦ ἐνοικιαστοῦ, καθ’ οὗ ἔχει δικαίωμα ἀποζημιώσεως. Ἄρθρ. 12 Ἡ πληρωμὴ τῶν ἐνοικίων διά τε τὰς ἐθνικὰς βοσκὰς καὶ τὰς κοινοτικὰς θέλει γίνεσθαι εἰς δύο ἴσας δόσεις, ἡ τῶν θερινῶν τὴν 15 Ἰουνίου καὶ 20 Αὐγούστου, ἡ δὲ τῶν χειμερινῶν τὴν 15 Νοεμβρίου καὶ 20 Ἀπριλίου τοῦ ἐπιόντος ἔτους, ἐφαρμοζομένων κατὰ τῶν ὀφειλετῶν ἐκ τοιούτων ἐνοικίων τῶν διατάξεων τοῦ νόμου, περὶ καταδιώξεως τῶν καθυστερούντων ἐκ δημοσίων ἐσόδων. Ἄρθρ. 13. Τὸ δημόσιον δὲν ἐνέχεται εἰς οὐδεμίαν δι’ οἱονδήποτε λόγον ἀποζημίωσιν τοῦ ἐνοικιαστοῦ ἕνεκα πράξεων τρίτων, καθ’ ὧν ἔχει τὰς τοῦ δημοσίου ἀγωγάς. Ὡσαύτως δὲν ἔχει οὗτος ἀποζημιώσεως δικαίωμα διὰ τὴν ἀπὸ τὰς χειμερινὰς εἰς τὰς θερινὰς νομὰς καὶ τ’ ἀνάπαλιν διάβασιν τῶν ποιμνίων, ἅτινα ὅμως δὲν δύνανται νὰ διαμένωσιν ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς αὐτῆς κοινότητος πέραν τῶν 12 ὡρῶν. Τὸ δημόσιον δὲν εὐθύνεται ἐπίσης πρὸς ἀποζημίωσιν ἕνεκα τῆς μέχρι τοῦδε ἐφαρμογῆς τοῦ καταργηθέντος διατάγματος. Ἄρθρον 14. Δίδεται ποσοστὸν εἰς τὸν εἰσπράττοντα Ταμίαν ἐκ τῶν εἰσπραττομένων χρημάτων 1%. Ἄρθρον 15. Ἡ ἐξακολούθησις καὶ ἡ ἐπέκτασις τῆς καλλιεργίας καὶ φυτοκομίας ἐπὶ τῶν βοσκησίμων ἐθνικῶν τόπων καὶ κτημάτων, καθὼς καὶ ἡ διάθεσις τοιούτων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων θέλει ἐνεργεῖσθαι, ὡς καὶ μέχρι τοῦδε, καὶ οὐδεμία ὑποχρέωσις ἢ δικαίωμα γεννᾶται ἐκ τοῦ παρόντος ψηφίσματος διά τε τὸν ἐνοικιαστήν, ἢ τὴν κοινότητα, πρὸς ἣν τυχὸν παρεχωρήθησαν αἱ θέσεις αὗται ὡς εἰδικὴ περιφέρεια τοῦ χωρίου· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δύναται νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ προσαυξήσεως τῆς ὁρισθείσης εἰδικῆς περιφερείας τοῦ χωρίου. Ἄρθρον 16. Ἐκ τῶν κοινοτικῶν βοσκῶν τῶν ἐπὶ μισθώματι παραχωρουμένων καὶ ἁπασῶν τῶν ἰδιωτικῶν χειμερινῶν καὶ θερινῶν, εἴτε ἐνοικιάζονται αὗται ἐπὶ μισθώματι, εἴτε διατηροῦνται ὑπὸ τῶν ἰδιοκτητῶν πρὸς νομὴν τῶν ἰδίων ζώων, εἰσπράττεται πρὸς ὄφελος τοῦ δημοσίου ἔγγειος φόρος 5%. Ἡ ἐξακρίβωσις τοῦ μισθώματος καὶ ὁ προσδιορισμὸς τοῦ πληρωτέου φόρου ἐνεργοῦνται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἀπὸ 2 Δεκεμβρίου 1845 περὶ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν ΚΣΤʹ Νόμου καὶ προθεσμία μὲν τῆς ἐκθέσεως τοῦ καταλόγου ὁρίζεται διὰ τὰς θερινὰς βοσκὰς ἡ 15 Μαΐου, διὰ δὲ τὰς χειμερινὰς ἡ 15 8βρίου· διὰ δὲ τὴν ὑποβολὴν αὐτῶν εἰς τὸν ἁρμόδιον ἔπαρχον ὁρίζεται ἡ 15 ἡμέρα ἀπὸ τῆς ἐκθέσεως τοῦ καταλόγου. Ἄρθρον 17. Τὰς τῶν κατοίκων πρὸς ἀλλήλους ἢ πρὸς ἄλλους κτηνοτρόφους ἔριδας περὶ τὴν τοποθέτησιν καὶ νομὴν δικάζει ὁ εἰρηνοδίκης τῆς περιφερείας, ἡ δὲ ἀπόφασις αὐτοῦ εἶναι προσωρινῶς ἐκτελεστή· ἡ διαδικασία γίνεται ἐπὶ ἁπλοῦ χάρτου. Ἄρθρον 18. Ὅστις ἤθελεν οἰκειοποιηθῆ ἢ δηλώσει ἐπ’ ὀνόματί του ξένα ζῶα, ἢ πλειότερα τῶν πραγματικῶν τιμωρεῖται μὲ πρόστιμον δραχμῶν 2 κατὰ κεφαλὴν τῶν ὅσων ἀντεποιήθη ἢ περὶ πλέον ἐδήλωσε ζώων. Τὸ πρόστιμον τοῦτο εἰσπράττεται ὑπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου· καὶ τὸ μὲν ἓν τρίτον δίδοται εἰς τὸν ἀνακαλύπτοντα τὸν δόλον, τὰ δὲ λοιπὰ δύο τρίτα εἰς τὰ δημοτικὰ ταμεῖα.» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ὅλον νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη. Ἡ ἐκλογὴ τῶν ἀντιπροέδρων πότε θὰ γείνῃ;

§184ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Τετάρτην.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ ταῦτα ὡς πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως θέλει εἶσθαι τὸ περὶ ἀπομαχικοῦ ταμείου. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 5 παρὰ ¼.

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Ἀλέξ. Δόσιος. Θεόφ. Γεωργίου, Θ. Βενετσάνος, Γρ. Μαυρομαρᾶς.