1863.11.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΟΖʹ.

Τῆς 16 Νοεμβρίου 1863.

(Σάββατον)

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προλαβούσης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγγέλλω εὐχαρίστως εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι συνεπληρώθησαν αἱ εἰσηγητικαὶ ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τῶν ἑξῆς νομοσχεδίων, ἐπὶ τῆς τομῆς τοῦ Ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου, περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων, περὶ θαλασσίου διώρυγος εἰς Μεσολόγγιον, περὶ καταργήσεως τῆς ἐφεδρίας, ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἐκτάκτων δημοτικῶν δασμῶν τοῦ δήμου Ἀθηναίων, περὶ πολυετοῦς ἐνοικιάσεως τῶν ἁλικῶν· τὰ ὀνόματα τῶν εἰσηγητῶν θὰ καταγραφῶσιν εἰς πινάκιον, καὶ παρακαλοῦνται οἱ Κ. Κ. εἰσηγηταὶ νὰ συνέλθωσι τὴν δευτέραν. Μετὰ λύπης εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀναγγείλω, ὅτι τὸ δέκατον τμῆμα καὶ πάλιν δὲν ἠδυνήθη νὰ συνέλθῃ. Παρακαλῶ τοὺς Κ. Κ. πληρεξουσίους τοῦ τμήματος τούτου νὰ συνέλθωσι τὴν δευτέραν ἵνα προβῶσιν εἰς τὴν ἐκλογὴν ἑτέρου προέδρου. Τὴν αὐτὴν παρατήρησιν κάμνω καὶ εἰς τὸ ἔννατον τμῆμα. Ἐλπίζω ὅτι ἡ ἐπὶ τοῦ συντάγματος ἐπιτροπὴ θὰ συνέλθῃ τὴν Τρίτην.

§2ΔΑΓΡΕΣ. Καὶ πάλιν ἀναγκάζομαι νὰ παρακαλέσω καὶ τὸν Πρόεδρον καὶ τοὺς ΚΚ. πληρεξουσίους νὰ ἐκλέξωσιν εἰσηγητὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ γαιῶν ἐθνικῶν, αὐτὸ τὸ ζήτημα ἀφορᾷ τὸ πλεῖστον τοῦ ἔθνους, τὴν γεωργικὴν τάξιν· παρακαλοῦνται τὰ τμήματα νὰ ἐκλέξωσιν εἰσηγητὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως αὑτῆς.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τὸ προεδρεῖον ὑποστηρίζει τὴν παράκλησιν τοῦ Κ. πληρεξουσίου. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ὑποβολὴν τῶν προτάσεων. Αʹ. πρότασις εἶναι τοῦ Κ. Λεβίδη. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει· Ἄρθρον 1. Ὁ αἰτῶν σύνταξιν κατὰ τὸν XNBʹ. Νόμον ὀφείλει διὰ πᾶσαν ὑπηρεσίαν νὰ προσαγάγῃ τὰ πρωτότυπα ἢ ἐπίσημα ἀντίγραφα τῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν διορισμῶν καὶ τῶν ἐκ ταύτης ἀπολύσεων. Ἐν ἐλλείψει τῶν ἐν τοῖς ἀρχείοις σχεδίων εἶναι δεκταὶ περιλήψεις τῶν σῳζομένων βιβλίων, καταστάσεων κλπ. Τὸ μέσον τῆς δι’ ἐνόρκων καταθέσεων ἀποδείξεως ἀπαγορεύεται. Ἡ προκειμένη διάταξις ἐφαρμόζεται καὶ ὡς πρὸς τὰς μέχρι τοῦδε περὶ ἀπονομῆς συντάξεων ἐκκρεμεῖς αἰτήσεις ἐνώπιον τοῦ γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου. Ἄρθρον 2. Αἱ ὑπὸ τῆς 1 Ἰανουαρίου 1830 καὶ ἐντεῦθεν στρατιωτικαὶ καὶ ναυτικαὶ ὑπηρεσίαι δὲν χορηγοῦσι δικαίωμα συντάξεως κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ XNBʹ. Νόμου, ἐὰν τὰ ἔτη τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων εἰσὶ πλειότερα τῶν τῆς πολιτικῆς ὑπηρεσίας. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ συνταξιοῦχος ὑπάγεται εἰς τὰς διατάξεις τῶν περὶ στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν συντάξεων σχετικῶν νόμων. Ἄρθρον 3. Εἰς τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας λογίζονται καὶ αἱ ὑπηρεσίαι τῶν ὑπουργῶν τοῦ Κράτους. Ὅσοι δὲ ἐκ τούτων λάβωσι σύνταξιν, θέλουσιν ὑποστῆ τὰς πρὸς ὄφελος τοῦ ταμείου τῶν συντάξεων κρατήσεις, κατὰ τὸ ἐδάφ. β, γʹ. καὶ δʹ. τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ XNBʹ. Νόμου ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως αὐτοῦ. Ἄρθρον 4. Εἰς τοὺς πόρους τοῦ ταμείου τῶν συντάξεων προστίθενται· α) Ὁ μισθὸς ἑνὸς μηνὸς τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ εὑρεθέντων ὑπαλλήλων κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ XNBʹ. Νόμου καὶ ἤδη ἐν αὐτῇ διατελούντων, οἵτινες δὲν ὑπέστησαν τὴν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 18 ἐδαφ, γʹ. τοῦ Νόμου κανονιζομένην κράτησιν. Ἡ Κράτησις θέλει ἐνεργηθῆ ἐπὶ τοῦ ποιοῦ τοῦ μισθοῦ, ὃν ὁ ὑπάλληλος ἐλάμβανε κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Νόμου. βʹ) Ὁ μισθὸς τοῦ τελευταίου μηνὸς τῆς ὑπηρεσίας τῶν λαβόντων ἤδη συντάξεις, ἂν δὲν ἐπραγματοποιήθη ἡ κράτησις ὁλοκλήρου μισθοῦ πρὸ τῆς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἀπομακρύσεως αὐτῶν. Ἡ διάταξις αὕτη ἐφαρμόζεται καὶ διὰ τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανὰ, ἐλαττουμένης τῆς κρατήσεως κατ’ ἀναλογίαν τῆς ἀπονεμηθείσης συντάξεως. Αἱ ἀνωτέρω συντάξεις μερίζονται ἐπὶ ἓξ συνεχεῖς μηνιαίας συντάξεις. Ἄρθρον 5. Αἱ διατάξεις τοῦ XNBʹ. Νόμου μένουσιν ἐν ἰσχύϊ, καθόσον δὲν τροποποιοῦνται διὰ τοῦ παρόντος Νόμου.

Οἱ πληρεξούσιοι

Δ. Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ, Σ. Λ. ΖΩΤΟΣ.

§4ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὁρίζω ὡς ἡμέραν συζητήσεως τὴν προσεχῆ τετάρτην.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑτέρα πρότασις εἶναι ἡ τοῦ Κυρίου Ἀντωνοπούλου πληρεξουσίου Μαντινείας. Ἄρθρον μοναδικόν. «Ὁ περὶ ἀδείας τοῦ ὁπλοφορεῖν νόμος καὶ τὰ σχετικὰ μὲ αὐτὸν δικαιώματα ἢ κανονισμοὶ καταργοῦνται».

§6ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω ὡς ἡμέραν ἀναπτύξεως τὴν Τετάρτην.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν προτάσεων· πρώτη πρότασις εἶναι τοῦ Κ. Πετμεζᾶ περὶ τῶν παρὰ τοῖς προξενείοις δικηγόρων.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θεωρεῖται συζητητέα ἡ πρότασις αὑτή;

§9ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμήματα. Ἑτέρα πρότασις τοῦ Κυρίου Πετμεζᾶ εἶναι περὶ τοῦ κτηματολογίου. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις. «Διατάσσει τὴν καταμέτρησιν ἁπασῶν τῶν γαιῶν τοῦ κράτους, ὅπως δι’ αὐτῆς ἐξακριβουμένων τῶν τε ἰδιωτικῶν καὶ δημοσίων γαιῶν, ὁρισθῶσιν αὗται εἰς ποιότητας, καὶ σχηματιζομένου οὕτω τοῦ κτηματολογίου ἐπέλθῃ ἀμέσως δι’ ἰδιαιτέρου Νόμου, ἥ,τε διανομὴ τῆς ἐθνικῆς γῆς κατ’ ἀναλογίαν, ὡς καὶ ἡ ἀλλαγὴ τοῦ ὑπάρχοντος καταπιεστικοῦ φορολογικοῦ συστήματος. Τὸ δὲ ψήφισμα τοῦτο τίθεται εἰς ἐνέργειαν ἐντὸς ἓξ μηνῶν ἀπὸ τῆς ἐπιψηφίσεώς του».

Γ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θεωρεῖται συζητητέα;

§12ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμή☐ Ὑπάρχει ἑτέρα πρότασις τοῦ Κ. Ἐμπειρίκου ἡ ἑξῆς· «Ἐπειδὴ διὰ τὰς ὑπολειπομένας ἐργασίας τῆς Συνελεύσεως ἀπαιτεῖται καὶ ἡ παρουσία τῶν πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου, προτείνω τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς ἀπὸ τὴν πρώτην τοῦ ἐλευσομένου Δεκεμβρίου μέχρι τῆς πρώτης τοῦ ἐλευσομένου Φεβρουαρίου μηνὸς, ὅτε οἱ Κ. πληρεξούσιοι θέλουν συνέλθει αὐτοδικαίως. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει θέλει παύσει ἡ χορηγουμένη ἀποζημίωσις τῶν Κ. πληρεξουσίων μέχρι τῆς ἐλεύσεως τῶν πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου.

Κ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ.

§14Κ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Γνωστὸν ὑμῖν, Κύριοι πληρεξούσιοι, ὅτι ἡ κυρία ἐντολὴ τῆς συνελεύσεως ἦτον τοῦ νὰ ἐκλέξωμεν τὸν Ἡγεμόνα, ὅπερ καὶ ἔγεινε εὐτυχῶς· πρὸς δὲ τούτοις, ἵνα συντάξωμεν τὴν πολιτείαν ἥτις δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἄνευ τῆς παρουσίας τῶν πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου. Εἶναι ἀληθὲς Κύριοι, ὅτι ἔχομεν καί τινα ἄλλα ἐκκρεμῆ νὰ συζητήσωμεν, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ ἀποπερατώσωμεν ἐντὸς δέκα ἡμερῶν τὸ πολὺ, ἐὰν ἔχωμεν τὴν διάθεσιν νὰ ἐργαζώμεθα ἐπὶ 5 ὥρας τὴν ἡμέραν, καὶ οὐχὶ τὴν ἑβδομάδα, ὡς ἤδη ἐργαζόμεθα, συζητοῦντες μάλιστα εἰς αὐτὸ τὸ μικρὸν διάστημα προσωπικὰ μόνον, τὰ ὁποῖα μᾶς φέρουσιν δυστυχῶς εἰς διαπληκτισμούς. Ἔχω πλήρη πεποίθησιν εἰς τὴν φιλοτιμίαν σας καὶ εἰς τὸν πατριωτισμόν σας, ὅτι θέλετε συμφωνήσει μὲ τὴν ἰδέαν μου, καὶ παραδεχθῆ τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν μας τοὐλάχιστον ἐπὶ δύο μῆνας ἢ μέχρι τῆς ἐλεύσεως τῶν πληρεξουσίων τῆς Ἑπτανήσου. Καὶ ἂν δέ τινες, ἕνεκα ἐνθέρμου πρὸς τὴν πατρίδα ζήλου, φρονῶσι τὰ ἐναντία, τότε ἂς ἐγκαταλείψωμεν τὴν χορηγουμένην πρὸς ἡμᾶς ἀποζημίωσιν, διὰ νὰ δείξωμεν εἰς τὸ κοινὸν, ὅτι δὲν μένομεν ἐνταῦθα διὰ τὸν λεγόμενον λουφέ· διότι τὰ κακὰ στόματα λέγουν, ὅτι ἐπίτηδες στέλλομεν τὰς προτάσεις εἰς τὰ τμήματα (θόρυβος μέγας)· καὶ ὅτι ἐπίτηδες προσδιωρίσαμεν τὴν 1 ὥραν μ. μ. διὰ τὰς ἐργασίας μας, ἵνα διαιωνίσωμεν τὴν Συνέλευσιν. Ἂν ἔχωμεν λοιπὸν, Κύριοι, ἐργασίας, διατί δὲν ἐργαζόμεθα συνεχῶς; Αἴ! Κύριοι! ἔχομεν νὰ δώσωμεν λόγον τῶν πράξεών μας εἰς τὸ ἔθνος· ἐπιμένω λοιπὸν εἰς τὴν παραδοχὴν τῆς προτάσεώς μου (θόρυβος)· διότι τὸ ζήτημα εἶναι ἐθνικὸν καὶ ἀπόδειξις τούτου αὐτὸ τὸ ἀκροατήριον, ὅπερ σήμερον εἶναι πλῆρες ὡς οὐδέποτε.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θεωρεῖται συζητητέα ἡ πρότασις; Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν ὡς συζητητέαν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Συνέλευσις ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν. Ὁ Κ. Αἰνιὰν θέλει νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν πρότασίν του, ἡ πρότασις αὕτη ἀφορᾷ τροποποίησιν τοῦ φορολογικοῦ συστήματος, ἡ ἀνάπτυξις εἶναι περιττή, νομίζω, πρέπει νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ Τμήματα. Συμφωνεῖ ἡ Συνέλευσις;

§16ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕπεται ἡ πρότασις τοῦ Κ. Χατζοπούλου ὡς ἑξῆς· «Αἱ διατάξεις τοῦ ἀπὸ 25 Ἰουλίου 1861 Νόμου περὶ τῶν καθυστερουμένων χρεῶν πρὸς τὸ δημόσιον ἰσχύουσι δι’ ὅλους τοὺς ὀφειλέτας τοῦ δημοσίου ἐξ οἱουδήποτε χρέους μέχρι τέλους Μαΐου 1863, καθὼς καὶ δι’ ὅσους συνεμορφώθησαν μὲ τὰς διατάξεις τῶν Νόμων ΣΠΗʹ κτλ.

Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ.

§18ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἔγεινε νόμος εὐεργετικὸς κατὰ τὰ 1858, νομίζω, διὰ τοὺς ὀφειλέτας. Πολλοὶ συνεμορφώθησαν μὲ τὸν νόμον ἐκεῖνον. Ἔπειτα ἔγεινε ἕτερος νόμος τοῦ 61 εὐεργετικός· ὁ νόμος ἐκεῖνος ἐχάριζε τοὺς τόκους καὶ ὑπεχρέονε τοὺς ὀφειλέτας νὰ πληρώσωσι τὰ χρέη των μετὰ 25 ἔτη· ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐκαθάρισαν τὰ χρέη των διὰ τοῦ προγενεστέρου νόμου στεροῦνται αὐτοῦ τοῦ εὐεργετήματος. Ζητῶ λοιπὸν, ὥστε ἀπὸ τὸν εὐεργετικὸν αὐτὸν νόμον νὰ ὠφεληθῶσι καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι χρεωστοῦν ἀπὸ τὰ 59 μέχρι τοῦ 62. Διατί ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἦτον ὀφειλέτης κατὰ τὰ 58 ἔχει αὐτὸ τὸ εὐεργέτημα καὶ ὁ τοῦ 59 δὲν τὸ ἔχει; ὁ εὐεργετικὸς αὐτὸς νόμος ἔγεινεν ἕνεκα τῆς διαφθορᾶς τῶν οἰκονομικῶν καὶ τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἀπὸ τὰς παρανόμους καταδιώξεις τῶν εἰσπρακτόρων· διατί λοιπὸν νὰ μὴ ὠφεληθῶσι καὶ αὐτοὶ οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι καθυστεροῦσι, γενόμενοι ἐνοικιασταὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ; Κανὲν συμφέρον, Κύριοι, δὲν ἔχω· δὲν ὀφείλω τίποτε εἰς τὸ δημόσιον, οὐδὲ κᾀνεὶς συγγενής μου· ἀλλὰ γνωρίζω ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι καταδιώκονται διὰ χρέη ὡς ἐνοικιασταὶ κατὰ 59, 60 καὶ 61· καὶ οἱ τοῦ 58 δὲν καταδιώκονται. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη πρέπει νὰ τυπωθῇ, κατὰ δὲ τὴν συζήτησιν θέλει ἀποδειχθῆ πόσον δικαία εἶναι ἡ πρότασις αὕτη.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν. Θεωρεῖ τὴν πρότασιν ταύτην συζητητέαν; ὅσοι θεωροῦσιν αὐτὴν ὡς συζητητέαν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη τὴν πρότασιν αὐτήν. Ὑπάρχει ἑτέρα πρότασις τοῦ Κ. Εὐθυμιοπούλου. Ἄρθρον μοναδικόν. «Οἱ ἐν τῷ ὁπλοστασίῳ μαθητευόμενοι προσδιορίζονται μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 80.»

§20ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναχωρήσαντος τοῦ Κ. Εὐθυμιοπούλου, ἀναλαμβάνω ἐγὼ τὴν ὑποστήριξιν τῆς προτάσεως αὐτῆς, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον εἶμαι σύμφωνος. Ὡς γνωρίζετε εἰς τὸ ὁπλοστάσιον ὑπάρχουν 40 θέσεις μαθητῶν εἰς τὴν ξυλουργίαν καὶ ὁπλοποιΐαν, ἡ ἀνάγκη τοῦ ὁπλοστασίου ἔφερεν ὥστε ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ν’ αὐξήσῃ εἰς 80. Παρατηρῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι καὶ πρὸ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ τὸ ὁπλοστάσιον εὑρίσκετο εἰς ἀνάγκας, καθόσον οἱ ἐργάται τοῦ ὁπλοστασίου δὲν ἐπήρκουν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, ὥστε προσεκαλοῦντο ἔξωθεν τεχνῖται, τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις ἐπλήρωνεν ἁδρότατα. Διὰ τῆς παραδοχῆς λοιπὸν τῆς προτάσεως αὐτῆς τὸ δημόσιον ταμεῖον οἰκονομεῖ ἀρκετὴν ποσότητα χρημάτων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐξασκοῦνται 40 ἄνθρωποι εἰς τέχνας, τῶν ὁποίων ἡ πατρὶς ἔχει ἀνάγκην. Παραδείγματα δὲ τῆς ὠφελείας, τὴν ὁποίαν οἱ διάφοροι μαθηταὶ ἐν τῷ ὁπλοστασίῳ ἔκαμον, ὑπάρχουν αἱ πόλεις, ὅπου οἱ μαθητεύσαντες ἐν τῷ ὁπλοστασίῳ τεχνῖται ὑπάρχουν καὶ οἱ ὁποῖοι εὐδοκίμησαν κάλλιστα. Φρονῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς δημοσίας οἰκονομίας, καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἀναπτύξεως τῶν τεχνῶν, νὰ θεωρήσῃ συζητητέαν τὴν πρότασιν αὐτήν. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ὑπουργεῖον, ὡς πληροφοροῦμαι, θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν κανονισμὸν τοῦ ὁπλοστασίου, καὶ ἀπολύσῃ τοὺς μαθητεύοντας ἤδη, παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ θεωρήσῃ αὐτὴν ὡς κατεπείγουσαν.

§21ΣΟΥΪΔΑΣ. Εἶναι καλὸν νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας ὁ Κύριος ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν.

§22ΣΜΟΛΕΝΤΣ (ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Κύριοι πληρεξούσιοι, εἶναι ἀδύνατον νὰ φέρωμεν εἰς ἰσοῤῥοπίαν τὰ ἔσοδα πρὸς τὰ ἔξοδα, ὅταν γίνωνται παραδεκταὶ προτάσεις, αἱ ὁποῖαι αὐξάνουν τὰ ἔξοδα.

§23ΣΟΥΪΔΑΣ. Εἶναι ἀναγκαῖοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖ; αὐτὸ νὰ μᾶς εἰπῆτε.

§24ΣΜΟΛΕΝΤΣ. Εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δὲν εἶναι ἀναγκαῖοι· ἂν πρόκηται νὰ μάθουν τέχνας, ἄλλο πρᾶγμα.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θεωρεῖται συζητητέα ἡ πρότασις αὐτή;

§26ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμήματα. Ὁ Κύριος εἰσηγητὴς ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἁρμοδιότητος τῶν δικαστηρίων ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν δικῶν παρακαλεῖται νὰ ἀναγνώσῃ τὴν ἔκθεσιν. Ὁ Κύριος Ἀντώνιος Μαυρομιχάλης εἰσηγητὴς ἀναγινώσκει αὐτήν. Ἡ πλειονοψηφία τῆς εἰσηγητικῆς ἐπιτροπῆς, συζητήσασα τὴν πρότασιν τοῦ πληρεξουσίου κυρίου Καλοῦ καὶ λοιπῶν ἐπὶ τῆς ἁρμοδιότητος τῶν τακτικῶν δικαστηρίων διὰ τὰς στρατιωτικὰς δίκας, γνωμοδοτεῖ, ἵνα τὰ τακτικὰ δικαστήρια κηρυχθῶσιν ἀναρμόδια ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν δικῶν, τῆς ἐκδικάσεως αὐτῶν ἀνατεθειμένης εἰς συμβούλιον, συγκείμενον ἐκ τοῦ προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, τοῦ προέδρου τῶν ἐν Ἀθήναις ἐφετῶν, τοῦ Βασ. ἐπιτρόπου τοῦ ἀναθεωρητικοῦ στρατοδικείου, τοῦ τμηματάρχου τῆς δικαιοσύνης τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ τμηματάρχου τῶν δικαστικῶν ὑποθέσεων τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἑνὸς τμηματάρχου τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Αἱ ἀποφάσεις τοῦ εἰρημένου συμβουλίου εἰσὶν ἀνέκκλητοι καὶ ὑποχρεωτικαί. Αἱ μέχρι τοῦδε ἐκρεμεῖς ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων στρατιωτικαὶ δίκαι θέλουσι δικασθῆ ἀπὸ τὸ εἰρημένον συμβούλιον. Ἡ παρὰ παντὸς στρατιωτικοῦ κατὰ τοῦ δημοσίου γενομένη αἴτησις θεραπείας ἢ ἀνακτήσεως ἀρχαιότητος παραγνωρισθείσης λαμβάνει χώραν δεκαπέντε ἡμέρας ἀπὸ τῆς εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον στρατιωτικὸν κοινοποιήσεως τοῦ περὶ τούτου διατάγματος, παρελθούσης τῆς περὶ τούτου προθεσμίας, πᾶσα τοιαύτης φύσεως αἴτησις θεωρεῖται ἀποῤῥιπτέα. Τὰ τῆς διαδικασίας τοῦ εἰρημένου Συμβουλίου θέλουσιν ὁρισθῆ διὰ Διατάγματος. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 16 Νοεμβρίου 1863.

Σ. ΛΟΝΤΟΣ, Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ, Α. ΔΟΣΙΟΣ,

Δ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ.

Προτείνω νὰ προστεθῇ καὶ ἕτερον ἄρθρον, ὅπως αἱ ἐπιδικαζόμεναι εἰς τὸν ἐνάγοντα ἀποζημιώσεις ἐπιβαρύνωσιν ἄνευ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν θεωρούμεναι ὡς χρέος αὐτοῦ ἀμέσως εἰσπρακτέον.

Α. ΔΟΣΙΟΣ.

Ὁ Κύριος Σαρίπολος ἀναγινώσκει ἔκθεσιν τῆς μειονοψηφίας ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος. Ἡ μειονοψηφία τῶν εἰσηγητῶν ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ πληρεξουσίου κυρίου Καλοῦ, δι’ ἧς κηρύττονται ἀναρμόδια τὰ ὑπάρχοντα δικαστήρια ἐπὶ τῶν κατὰ τοῦ δημοσίου ἀγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ τῶν τεθέντων εἰς ἀργίαν παρὰ τὸν νόμον δῆθεν τοῦ 1852 περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν, θεωρεῖ τὴν πρότασιν ταύτην ἀπαράδεκτον, ὡς καὶ τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας τοῦ νὰ διορισθῇ ἐπιτροπὴ συγκειμένη ἐν μέρει ὑπὸ στρατιωτικῶν διὰ νὰ δικάσῃ τὰς δίκας ταύτας, διότι ἀμφότερα ἀντιβαίνουσιν εἰς τὰ ἄρθρα 89 καὶ 101 τοῦ ἐν ἰσχύϊ Συντάγματος, κατὰ τὰ ὁποῖα ὅλαι αἱ ὑποθέσεις τοῦ ἀμφισβητουμένου διοικητικοῦ αἱ ὑπαγόμεναι ἕως τότε εἰς τὰ διοικητικὰ δικαστήρια ἀνετέθησαν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν τακτικῶν δικαστηρίων, καὶ διότι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ σύστασις δικαστικῶν ἐπιτροπῶν καὶ ἐκτάκτων δικαστηρίων ὑφ’ ὁποιονδήποτε ὄνομα. Ἐκτὸς δὲ τούτου, ἡ πρότασις τοῦ Κ. Καλοῦ διακόπτει τὴν ὁδὸν τῆς δικαιοσύνης, ὅπερ καὶ ἐπὶ στιγμὴν εἶναι ἀσυγχώρητον. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι κατὰ τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 101 δύναται νὰ ἐκδοθῇ νόμος περὶ ἀμφισβητουμένου διοικητικοῦ, ἀλλ’ ἀπαιτεῖται νὰ συστηθῇ περὶ τούτου τακτικὸν δικαστήριον, δικάζον ἐν γένει τὰς περὶ τούτου ὑποθέσεις, οὐχὶ δὲ καὶ ἐκτάκτως νὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ διὰ νὰ δικάζῃ ἰδίως τὰς δίκας περὶ τῶν τεθέντων εἰς ἀργίαν ἀξιωματικῶν. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 16 Νοεμβρίου 1863.

ΣΠ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ, Ν. ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ, Ν. ΚΟΝΤΑΡΑΤΟΣ,

Α. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἐκθέσεις θὰ τυπωθῶσι, ἡ δὲ σχετικὴ πρότασις θὰ λάβῃ τὴν οἰκείαν θέσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Μεταβαίνομεν εἰς τὰς ἀναφοράς. Πρώτη ἀναφορὰ εἶναι, ἡ ἀναφορὰ τῆς ὁποίας ἡ ἀνάγνωσις εἶχεν ἀρχίσει κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον· εἶναι ἡ ἀναφορὰ τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Στεφανιᾶ. Ἰδοὺ ἡ περίληψις· ἐκθέτουν οἱ κάτοικοι τοῦ εἰρημένου χωρίου τὰς λεηλασίας καὶ λοιπὰ δεινὰ, τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν ὡς ἐκ τῆς ἐπιδρομῆς τῶν Λακώνων, καὶ ζητοῦν ὥστε νὰ μὴ πληρώσουν φόρους κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, καὶ νὰ φροντίσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ τοὺς βοηθήσῃ δι’ ἐντόκου δανείου. Ὁ Κύριος Κοσονάκος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς.

§29ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ὅλοι γνωρίζετε τὶ συνέβη κυρίως εἰς τὸν δῆμον Τρινάσσου. Ἡ Στεφανιᾶ εἶναι ἓν χωρίον τοῦ δήμου αὐτοῦ· 1ον σχεδὸν καθ’ ὅλον τὸν χειμῶνα συνηθροίσθησαν 1500 ἢ 2000 ἄνθρωποι καταλαβόντες τὰς οἰκίας τῶν χωρίων, καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἄνθρωποι καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ὡς καὶ τὰ δεμάτια αὐτὰ ἐπῆραν. Οἱ ἄνθρωποι δὲν ζητοῦν νὰ μὴ πληρώσουν φόρους· δὲν ἠξεύρω πῶς ἐκφράζεται ἡ ἀναφορὰ, ἀλλὰ ζητοῦν, ἐπειδὴ οἱ δημητριακοὶ καρποὶ ἐνοικιάσθησαν, καὶ τώρα μεταβαίνει ἐκεῖ ὁ ἐνοικιαστὴς καὶ κάμνει πρωτόκολλον νὰ τοὺς καταδιώξῃ διοικητικῶς, νὰ ἀπαλλαχθοῦν ἀπὸ τὴν διοικητικὴν καταδίωξιν, καὶ ἐὰν ὁ ἐνοικιαστὴς ἀποδείξῃ ὅτι ὁ φορολογούμενος ἐθέρισε καὶ ἁλώνισε νὰ λάβῃ τὴν καταδίωξιν τοῦ δικαστηρίου, (θόρυβος) ὁ ἐνοικιαστὴς μεταβαίνει εἰς τὸ κτῆμα τοῦ φορολογουμένου καὶ τὸν καταπιέζει. Ζητοῦν λοιπὸν νὰ ἀπαλλαχθοῦν ἀπὸ τὴν διοικητικὴν καταδίωξιν καὶ νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν δικαστικήν.

§30ΤΙΝΕΣ. Νὰ ὑπάγῃ εἰς τὰ τμήματα.

§31ΕΤΕΡΟΙ. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§32ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ καταδιωγμῶν, διὰ τοῦτο νομίζω καλὸν νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις τὶ μέτρα πρέπει νὰ ληφθοῦν δι’ αὐτοὺς, νὰ ἀνασταλῇ ἡ καταδίωξις ἢ νὰ προχωρήσῃ.

§33ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι τὸν φόρον τὸν πληρόνει ὁ φορολογούμενος εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ ἀσφαλίζῃ τὴν ἰδιοκτησίαν του· ὄχι μόνον δὲ τὸν φόρον πηγαίνει τις καὶ τοῦ ἁρπάζει, ἀλλὰ καὶ τὸ ὅλον· τί φόρον νὰ πληρώσῃ; δὲν ἔχει καμμίαν εὐθύνην οὐδὲ δύναται τὸ δημόσιον νὰ τὸν καταδιώξῃ, ἂς φροντίζῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ᾖναι ἰσχυρὰ, ὥστε νὰ μὴ συμβαίνουν αὐτὰ τὰ ἀτοπήματα. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὥστε νὰ μὴ ζητηθῇ παντάπασι φόρος.

§34ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Μὴ νομίζετε ὅτι ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ βαδίσητε ἐναντίον τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων· τὸ κυριαρχικόν σας δικαίωμα, νομίζω, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀντιταχθῇ εἰς ἕνα νόμον ῥητὸν, τὸν ὁποῖον παραδέχονται καὶ αὐτοὶ οἱ βάρβαροι· εἶναι νόμος ῥητὸς, ἀπέναντι τῆς ἀνωτέρας βίας δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀνθέξῃ ὁ ἄνθρωπος. Ἡ Συνέλευσις, ἥτις εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν ἐποχὴν, εἶναι ὑποχρεωμένη διὰ νὰ τὸν ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὴν καταδίωξιν· λέγω ὅτι εἶναι ἄδικον καὶ βανδαλικὸν νὰ μὴ ἀποφασίσωμεν ῥητῶς νὰ ἀπαλλαχθοῦν ἀπὸ τὸν φόρον.

§35ΖΕΡΒΑΣ. Βεβαίως κανεὶς δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ ἀδικηθῇ ὄχι μία κοινωνία ἑνὸς δήμου, ἀλλ’ οὔτε ἕνας πολίτης· τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμοῦμεν, εἶναι νὰ ἐνεργηθῇ καθ’ ὅλα ἡ δικαιοσύνη. Ἐνδέχεται αὐτοὶ οἱ κάτοικοι νὰ ἔχουν δίκαιον, καὶ ἂν ᾖναι ἀληθῆ ὅσα γράφονται εἰς τὴν ἀναφορὰν, ἐὰν ἀφῃρέθησαν ὅλα τὰ προϊόντά των, βεβαίως δὲν εἶναι δίκαιον νὰ πληρώσουν τὸν φόρον διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα τοὺς ἐλῃστεύθησαν. Ἀλλ’ ἡμεῖς, νομίζω, δὲν δυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν ἂν καλῶς ἔχει τὸ πρᾶγμα. Λοιπὸν φρονῶ, ὅτι δίκαιον εἶναι ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ νὰ διευθυνθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν καὶ αὐτὸς νὰ φροντίσῃ νὰ βεβαιωθῇ περὶ τῶν ἀναφερομένων, καὶ ὅ,τι εἶναι δίκαιον νὰ γίνῃ· διότι ἐὰν ἀπ’ εὐθείας ἡμεῖς, ἡ Συνέλευσις, παραδεχθῶμεν ὅλας αὐτὰς τὰς ἀναφορὰς καί τοι δικαίας, τότε βεβαίως ὅλαι αἱ Ἐπαρχίαι ἠμποροῦν ν’ ἀπευθύνουν τοιαύτας ἀναφοράς· ἀλλ’ ἡμεῖς εἴμεθα εἰς κατάστασιν νὰ γνωρίζωμεν καλῶς τὰ καθέκαστα διὰ ν’ ἀποφασίσωμεν; ἐνδέχεται ὡς ἄτομα νὰ ὑπέφερον, ἀλλὰ 10 ἐξ αὐτῶν νὰ μὴ ὑπέφεραν· τὰ 10 πρέπει νὰ πληρώσουν· τοῦτο βεβαίως ἡμεῖς θὰ τὸ μάθωμεν μετὰ μίαν ἀκριβῆ ἐξέτασιν ἀπὸ τὸν κλάδον τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργείου, καὶ ὅταν ἡ Κυβέρνησις πληροφορηθῇ καὶ ζητήσῃ τὴν θεραπείαν, τότε νὰ ἤμεθα πρόθυμοι. Ἐκτὸς δὲ τούτου ἡμεῖς δεσμευόμεθα καὶ ὑπὸ τοῦ νόμου, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ προτείνωμεν αὔξησιν ἐξόδων πρὸς ὄφελος προσώπου.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις γνωμοδοτεῖ νὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ συλλέξῃ πληροφορίας καὶ ὑποβάλῃ τὴν ἀναφορὰν ταύτην μετὰ μιᾶς γνώμης.

§37ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ συστηθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§38ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Ἐντὸς 15 ἡμερῶν νὰ μᾶς φέρῃ τὸ ὑπουργεῖον τὸ ἀποτέλεσμα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐντὸς 15 ἡμερῶν λοιπὸν νὰ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα.

§40ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§41ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ. Ἐντὸς 20 ἡμερῶν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, θὰ φανῶ μερολήπτης· ὑποβάλλω ἀναφορὰν τοῦ συναδέλφου Κυρίου Μιχαλοπούλου περὶ περιθάλψεως τῶν ἐν Κυπαρισσίᾳ παθόντων.

§43Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶχεν ὑποβληθῆ, Κύριε Πρόεδρε, ὡς ἐνθυμεῖσθε, πρότασις τοῦ ἐντίμου συναδέλφου μου τοῦ νῦν ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, διὰ νὰ χορηγηθῇ βοήθειά τις εἰς τοὺς ζημιωθέντας καὶ παθόντας κατοίκους τῆς πόλεως Κυπαρισίας· ἀλλ’ ἐπειδὴ τότε ἄλλοι συνέδεσαν τὴν πρότασιν τοῦ πληρεξουσίου ἐκείνου μετὰ τῆς ἐξελέγξεως τῆς πορείας τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἐνεργειῶν αὐτῆς πρὸς πρόληψιν καὶ καταστολὴν τῶν ἤδη γενομένων διαρπαγῶν ἐν Κυπαρισίᾳ, ὁ ἔντιμος ἐκεῖνος συνάδελφός μας ἀνεκάλεσε τὴν πρότασίν του. Ἐν τούτοις παρῆλθε πολὺς ἤδη καιρὸς ἀφ’ ὅτου μία τῶν ὡραιοτέρων πόλεων τοῦ Βασιλείου ἀνθοῦσα διὰ τοῦ προϊόντος τῶν κόπων καὶ τῶν ἀτρύτων προσπαθειῶν τῶν κατοίκων αὐτῆς, ἀφ’ ὅτου λέγω αὕτη ἠρημώθη ἐκ τῶν διαρπαγῶν, ἀφ’ ὅτου τινὲς μὲν τῶν κατοίκων της μένουσιν ἄστεγοι, ἐμπρησθεισῶν τῶν οἰκιῶν των, πάντες δ’ ἐστερήθησαν τῶν κινητῶν πραγμάτων καὶ τῆς ἀποσκευῆς των, τοσοῦτον ἀναγκαίας μάλιστα, ὡς ἐπιστάντος τοῦ χειμῶνος· ἡ δὲ νομοτελεστικὴ ἐξουσία, ὑπολαμβάνουσα, φαίνεται, ὅτι κύριον ἔχει καθῆκον νὰ περισπᾶται ἐκ τῆς περὶ τὰ πρόσωπα φροντίδος, ἐλησμόνησε τὰ δεινοπαθήματα καὶ τὰς ἀνάγκας τῶν συμπολιτῶν μας ἐκείνων. Ὅθεν προτείνω, Κύριε Πρόεδρε, νὰ κληθῇ ἡ νομοτελεστικὴ ἐξουσία, ἥτις, ὡς ἐλπίζω, ἔχει ἤδη ὑπ’ ὄψιν της τὰς ἐκθέσεις τῶν διαδραματισθέντων ἐκεῖ, τὰς βεβαιούσας τοὺς ζημιωθέντας καὶ τοὺς παθόντας, καὶ τὸ ποσὸν τῶν ζημιῶν καὶ τὸ εἶδος τῶν παθημάτων αὐτῶν, νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν περὶ ἀναλόγου πρὸς τὰ μέσα τοῦ κράτους βοηθείας τῶν ζημιωθέντων καὶ παθόντων κατοίκων Κυπαρισσίας.

§44Δ. ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐκτιμῶ, Κύριοι, τὸ αἴσθημα ὅπερ εἰς τὸν ἔντιμον προλαλήσαντα ὑπηγόρευσε τοὺς συμπαθητικοὺς ἐκείνους ὑπὲρ τῶν παθόντων Κυπαρισσίων λόγους, καὶ πληρέστατα συμμερίζομαι τὴν ὁποίαν σᾶς ὑπέβαλε πρότασιν, τοῦ νὰ χορηγηθῶσιν αὐτοῖς χρηματικὰ βοηθήματα. Τοὺς κατέστησαν τῳόντι ἀξίους συμπαθείας! Αἱ ἀπαίσιοι ἐκεῖναι σκηναὶ τῶν ἐμπρησμῶν καὶ τῆς λεηλασίας, τῶν ὁποίων μία τῶν ὡραιοτέρων καὶ ἐμπορικωτέρων πόλεων ὑπῆρξε τὸ θέατρον κατὰ τὸ πρῶτον δεκαπενθήμερον τοῦ παρελθόντος Σεπτεμβρίου, ἀνήκουσιν εἰς ἄλλον αἰῶνα, εἰς ἄλλον πολιτισμόν· οἱ Δροῦσοι τῆς Συρίας εὗρον παρὰ τοῖς ὀρεσιβίοις κατοίκοις τῆς Τριφυλλίας ἀξίους μιμητάς. Ἀλλά, Κύριοι, μόνη ἡ συμπάθειά μας ὑπὲρ τῶν παθόντων Κυπαρισσίων δὲν ἀρκεῖ· πρέπει συνάμα νὰ δείξωμεν ὅλην τὴν ἀγανάκτησίν μας διὰ τὰς θηριωδίας ταύτας, ὅλην τὴν ἀποστροφήν μας κατὰ τῶν παραιτίων ἑνὸς ἐπεισοδίου, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ εἰμὴ νὰ θεωρηθῇ ὡς μία κηλὶς τῆς μεταπολιτεύσεώς μας. Τοιοῦτό τι ζητεῖται, ἂν καλῶς ἀντελήφθην, διὰ τῆς ἄρτι ἀναγνωσθείσης ἀναφορᾶς τοῦ ἐξ Αἰγίου ἡμετέρου συναδέλφου. Τοῦτ’ αὐτὸ ἔρχομαι κἀγὼ νὰ ζητήσω. Ναί, Κύριοι, οἱ παθόντες Κυπαρίσσιοι ὀλιγώτεροι ἔχουσιν ἀνάγκην τῶν προτεινομένων ὑλικῶν βοηθημάτων, παρ’ ὅσοι ἔχουσι τῶν ἠθικῶν· ὀλιγώτεροι ζητοῦσι νὰ τοὺς συντρέξητε χρηματικῶς παρ’ ὅσοι νὰ ἴδωσι τῆς ἐξουσίας τὴν χεῖρα ἐπιπίπτουσαν βαρεῖαν ἐπὶ τοὺς παραιτίους τῶν ἑαυτῶν συμφορῶν. Ἔχω ἐκ Καλαμῶν πληροφορίας, ἀξίας πάσης πίστεως, ὅτι ὄχι μόνον δὲν κατεδιώχθη τις τῶν διαπραξάντων τὰ φρικώδη ἐκεῖνα ἐγκλήματα, ἀλλὰ μάλιστα ὅτι κατεδιώχθησαν καὶ ἐφυλακίσθησαν οἱ λῃστευθέντες· πρὸς συμπλήρωσιν δὲ τοῦ ἐμπαιγμοῦ τῆς δικαιοσύνης ἐκλήθησαν καὶ ἐξητάσθησαν ὡς μάρτυρες αὐτοὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐφόρουν ἔτι τὰ ἐνδύματα τῶν λῃστευθέντων. Αἴ Κύριοι, κατὰ τὸ διάστημα τῆς Μεσοβασιλείας ἴδομεν πολλὰ ἄτοπα, καὶ ἀπέχομεν νὰ κάμωμεν λόγον· τοιαῦται ἦσαν αἱ περιστάσεις· ἤδη τίποτε δὲν δικαιολογεῖ μίαν τόσῳ ἀνώμαλον ἐνέργειαν τῆς δικαιοσύνης. Αὕτη ἡ δραστηρία καὶ ἀπροσωπόληπτος ἐνέργεια εἶναι ἐκ τῶν συντελεστικωτέρων εἰς τὴν παγίωσιν τῆς τάξεως μέτρων. Προτείνω λοιπὸν νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης παραγγείλῃ τὴν ταχεῖαν καὶ αὐστηρὰν καταδίωξιν καὶ τιμωρίαν τῶν ἐν Κυπαρισσίᾳ κατὰ τὴν 12 Σεπτεμβρίου διαπραχθέντων ἐγκλημάτων.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Σαράβα, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)· παρεδέχθη. Ἀναγινώσκονται ἕτεραι 2 ἀναφοραὶ ἀνθυπασπιστῶν τινῶν εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων, δι’ ὧν οἱ ἀναφερόμενοι παραπονοῦνται, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον προεβίβασεν αὐτοὺς, καί τοι ὄντας εἰς κατάστασιν ἐνεργητικῆς ὑπηρεσίας, ὡς ἀνθυπασπιστὰς εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων ἄνευ αἰτήσεώς των, καὶ χωρὶς νὰ προηγηθῶσι τὰ τοῦ νόμου, καὶ ἐξαιτοῦνται νὰ μὴ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ὑποβιβαζομένων εἰς ὃν εἶχον πρότερον βαθμόν, ἀλλὰ νὰ διατηρηθῶσιν εἰς τὸν βαθμόν των μέχρι τοῦ ληφθησομένου μέτρου περὶ ὅλων ἐν γένει τῶν προβιβασθέντων ἀνθυπασπιστῶν.

§46ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, τὸ ὑπουργεῖον παρεξηγοῦν τὸ περὶ διαγραφῆς τῶν ἀπὸ 1 Φεβρουαρίου 1862 καταταχθέντων εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως, ἀπαιτεῖ νὰ ἐκτείνῃ τὴν ἐφαρμογὴν του καὶ ἐπὶ τῶν ἐκ τῆς ἐνεργητικῆς ὑπηρεσίας προαχθέντων εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ ὑπαξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ καὶ μετατεθέντων εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων, ἐνῷ τοῦτο ἀφορᾷ μόνον τοὺς ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀπομάχου προαχθέντας, καθόσον εἰς τούτους προβιβασμὸς δὲν ἐπιτρέπεται, καὶ οὐχὶ τοὺς ἐκ τοῦ στρατοῦ προβιβασθέντας καὶ ἁπλῶς μετατεθέντας εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων δι’ ἔλλειψιν θέσεως, οἵτινες ὑπάγονται εἰς τὴν τάξιν τῶν λοιπῶν προβιβασθέντων εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, ἑξακοσίων περίπου ὑπαξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ. Ὁ Ὑπουργὸς ἐθεώρησεν βεβαίως, ὅτι οἱ πολυχρονίως ὑπηρετήσαντες αὐτοὶ οἱ ὑπαξιωματικοὶ ὡς ἐκ τῆς ἡλικίας των δὲν εἶναι ἴσως κατάλληλοι νὰ καθέξουν θέσεις ἀνθυπασπιστοῦ εἰς τὰ ἐνεργητικὰ σώματα· πολλοὺς μὲν μετέθεσαν εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων ἄνευ αἰτήσεώς των καὶ χωρὶς νὰ ἐκτελεσθῶσιν αἱ ἀπαιτούμεναι διατυπώσεις, οἱ πλεῖστοι αὐτῶν εἶναι ὑπαξιωματικοὶ, τοὺς ὁποίους εὕρομεν ἡμεῖς ὑπαξιωματικοὺς, ὅτε κατετάχθημεν εἰς τὸν στρατὸν πρὸ 20 ἐτῶν. Οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν φέρουσι πληγὰς τὰς ὁποίας ὑπέστησαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν εἰς καταδιώξεις λῃστῶν καὶ διαφόρους ἄλλας κακουχίας. Φρονῶ ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν θέλει τοὺς ἐξαιρέσει ἀπὸ τὸ ψήφισμα τὸ ὁποῖον, κατ’ ἐμὴν κρίσιν, καὶ πιστεύω καὶ τῆς πλειοψηφίας τῆς Συνελεύσεως, ὁρίζει ὅπως ἀφαιρεθῶσιν οἱ βαθμοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ὤφειλον νὰ δοθῶσιν εἰς τὰς τάξεις τῶν πολιτῶν· διὰ δὲ τοὺς στρατιωτικοὺς, οἵτινες ὑπηρετοῦσι πλέον τῶν 25 ἐτῶν, δὲν δύναται ἡ Συνέλευσις ν’ ἀρνηθῇ ἓν τοιοῦτον δικαίωμα, ἀφοῦ ἡ ἐπανάστασις ἐπροβίβασεν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ εἰς τὰ διάφορα ἐνεργητικὰ σώματα πλέον τῶν 600, περὶ τῶν ὁποίων ἀκόμη ἡ Συνέλευσις δὲν ἀπεφάσισε τίποτε. Κατὰ συνέπειαν, Κύριοι, φρονῶ ὅτι, ἐνόσῳ δὲν ληφθῇ πρόνοια περὶ τῶν λοιπῶν ἀνθυπασπιστῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι πλέον τῶν 500, θὰ ἦτο πολὺ σκληρὸν καὶ ἄδικον, ὑπαξιωματικοὶ πολυχρονίως ὑπηρετήσαντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ νὰ τεθῶσι εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν βαθμολογηθέντων πολιτῶν. Κατὰ συνέπειαν προτείνω, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προτείνω, διότι ὑπάρχει εἰς τὴν συνείδησιν τῆς Συνελεύσεως, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ἐθεώρησεν ἐξαιρεσίμους τοὺς ἀνθυπασπιστὰς τῶν ἀπομάχων, οἱ ὁποῖοι προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν αὐτὸν, ἀφοῦ ὑπηρετοῦν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ πλέον τῶν 25 ἐτῶν, ὁποῖοι εἶναι οἱ ἀναφερόμενοι ἀξιωματικοί.

§47ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις θὰ προσθέσω εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Κ. Μαυρομιχάλη. Δὲν ἀγνοεῖτε, ὅτι τὸ ψήφισμα, πρῶτον ἐννοοῦσε τοὺς ἀπὸ πολίτας ἐλθόντας ὡς ἀπομάχους, καὶ δεύτερον διέταξε νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν οἱ ἀπόμαχοι, ὅσοι ἐπροβιβάσθησαν· κατὰ συνέπειαν ὑποτίθεται, ὅτι ὅσοι ἦλθον εἰς τὸν λόχον προβιβασθέντες ἀπὸ ἐνεργητικὴν ὑπηρεσίαν, αὐτοὶ δὲν συμπεριλαμβάνονται· διότι ἐπροβιβάσθησαν ὑπαξιωματικοὶ τῆς ὁροφυλακῆς, τῆς γραμμῆς καὶ τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἦλθον εἰς αὐτὸν τὸν λόχον.

§48ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Τὸ ψήφισμα ὑπεγράφη ἀπὸ τὸν Βασιλέα καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ δεδικασμένα.

§49ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ἡ Συνέλευσις κατὰ πρότασιν τοῦ Κ. Ζυμβρακάκη παρεδέχθη νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸν βαθμὸν ὃν ἐξ ὑπαρχῆς εἶχον οἱ πράγματι ἀπόμαχοι, οὐδόλως δὲ ἐνόησε τοὺς ἀπὸ ἄλλα σώματα προβιβασθέντες καὶ ἐλθόντας διὰ τοῦ προβιβασμοῦ εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων (θόρυβος) ἐγνώρισα ἕνα τοιοῦτον λοχίαν τῆς ὁροφυλακῆς, ὁ ὁποῖος ἦλθε εἰς τὸν λόχον αὐτὸν, ὡς ἀνθυπασπιστής. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω ποῖα δικαιώματα εἶχε, διότι πολλοὶ ἐξ ἡμῶν ἴσως τὰ γνωρίζετε. Ὅταν μοῦ εἶπεν, ὅτι ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διέταξεν αὐτὸν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχίου τῆς ὁροφυλακῆς, τοῦ εἶπον, παιδί μου ἀπατᾶσαι, διότι οὔτε ἡ Συνέλευσις, οὔτε τὸ ψήφισμα ἐννοῦσεν αὐτό. (θόρυβος) Κύριε Πρόεδρε, διατάξετε νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ ψήφισμα καὶ ἐξ αὐτοῦ θὰ πεισθῇ ἡ Συνέλευσις, ἑπομένως ὑποστηρίζω ὅτι οἱ ἀπὸ ἐνεργητικὴν ὑπηρεσίαν ἐλθόντες διὰ προβιβασμοῦ εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων δὲν ὑπάγονται εἰς τὸ ψήφισμα.

§50ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν τότε ὑπέβαλα, ἀπέβλεπεν τοὺς ἀνήκοντας ὁριστικῶς εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων, κ’ ἐξήγησα εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι οἱ εἰς τὸν λόχον τοῦτον μετατιθέμενοι εἶναι ἄχρηστοι εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, κατὰ συνέπειαν δὲν δικαιοῦνται εἰς προβιβασμόν. Δὲν ἐννοῶ ὅμως τὸ ὑπουργεῖον τίνι δικαιώματι ἐπανέφερεν εἰς τὴν θέσιν ὑπαξιωματικῶν τοὺς ἀνθυπασπιστὰς αὐτούς· ἐνῷ οἱ ὑπαξιωματικοὶ αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐπροβιβάσθησαν, ἀνῆκον εἰς τὰς τάξεις τοῦ ἐνεργητικοῦ στρατοῦ, καθὼς ἐπροβιβάσθησαν ὅλοι οἱ ἄλλοι, ἦσαν καὶ αὐτοὶ προβιβασμένοι. Ἀπορῶ δ’ ἐν τίνι δικαιώματι εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων μετετέθησαν ἀνθυπασπισταὶ, ἀφοῦ αὐτὸς ὁ λόχος εἶναι μόνον δι’ ὑπαξιωματικοὺς καὶ στρατιώτας. Θὰ μὲ εἴπητε ὅτι καὶ οἱ ἀνθυπασπισταὶ ὑπάγονται εἰς τὴν τάξιν τῶν ὑπαξιωματικῶν, ἀλλ’ ἀνεγνωρίσαμεν τὰς πράξεις τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, ὡς Κυβερνήσεως δικτατορικῆς· αἱ πράξεις αὗται εἶχον καὶ νομοθετικὴν δύναμιν, ὥστε δὲν εἶναι ὑπαξιωματικοὶ πλέον αὐτοί. Ἐὰν λοιπὸν, οἱ εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων ἀνθυπασταὶ προβιβάσθησαν ὡς τοιοῦτοι εἰς τὸν ἐνεργητικὸν στρατὸν, βεβαίως καλῶς ἐπροβιβάσθησαν. Ἐὰν ὅμως αὐτοὶ ἀνήκοντες εἰς τὸν τῶν ἀπομάχων λόχον ἐπροβιβάσθησαν ἀνθυπασπισταὶ, τότε αὐτὸς ὁ προβιβασμὸς εἶναι παράνομος.

§51ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μίαν ἑρμηνείαν θὰ δώσω διὰ νὰ δυνηθῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκτελέσῃ τὸ ψήφισμα. Ὁ Κ. Ζυμπρακάκης ὁ ὁποῖος ὑπέβαλεν τὸ σχέδιον τοῦ ψηφίσματος καὶ οἱ πλεῖστοι ἐξ ἡμῶν, νομίζω, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἑρμηνεύσουν τὸ ψήφισμα ἄλλως εἰμὴ ὅπως φρονῶ, καὶ ὄχι ἴσως, ὅπως ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὸ ἡρμήνευσε. Τί ἐξήγησεν ὁ Κ. Ζυμπρακάκης; Ὑπάρχει γενικὴ ἀρχὴ ὅτι οὐδεὶς εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων προβιβάζεται· ἄρα οἱ ὑπάρχοντες εἰς τὸν λόχον αὐτὸν πρὸ τῆς μεταπολιτεύσεως καὶ προβιβασθέντες ἐπανέρχονται εἰς τοὺς βαθμοὺς, τοὺς ὁποίους εἶχον. Ἀλλὰ, Κύριοι, οἱ ὑπαξιωματικοὶ τοῦ ἐνεργητικοῦ στρατοῦ προβιβασθέντες, μετετέθησαν μετὰ τὴν μεταπολίτευσιν εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων· κατὰ συνέπειαν αὐτοὶ δὲν ὑπάγονται εἰς τὸ ψήφισμα, ἀλλὰ μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προήχθησαν συντεταγμένοι ὄντες εἰς τὸν λόχον. Αὐτὴν τὴν διάκρισιν, νομίζω, ἀποδέχεται ἡ Συνέλευσις, καὶ κατὰ συνέπειαν οὕτω πως θέλει ἑρμηνευθῆ τὸ ψήφισμα· διότι ὁ Γιάννης π. χ., ὁ ὁποῖος ἦτο δεκανεὺς εἰς τὸν λόχον πρὸ τῆς μεταπολιτεύσεως, ἡ μεταπολίτευσις ἀπὸ δεκανέα τὸν ἔκαμε λοχίαν, ἢ ἀπὸ λοχίαν ἐπιλοχίαν, αὐτὸς ἐννοῶ, θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν πρῶτον βαθμόν· ἀλλὰ τὸν Πέτρον, ὁ ὁποῖος δὲν ἀνῆκεν εἰς τὸν λόχον, ἀλλ’ ὑπηρέτει εἰς τὰς τάξεις τοῦ ἐνεργητικοῦ στρατοῦ ἐπὶ 5, 10, 20 ἔτη, ὁ ὁποῖος προαχθεὶς μετέβη εἰς τὸν λόχον, αὐτὸν δὲν ἀφορᾷ τὸ ψήφισμα, κατὰ συνέπειαν πρέπει νὰ δικαιωθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προήχθησαν ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ καὶ μετέβησαν εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρῶτον ἄρθρον δὲν κάμνει καμμίαν ἐξαίρεσιν.

§53ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸ πρῶτον ἄρθρον ἰδοὺ τί λέγει· «Οἱ εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων ἀπὸ τῆς 1 Φεβρουαρίου 1862 καταταχθέντες....» Παρετηρήσατε μίαν διαφοράν. Ἄλλο εἶναι κατάταξις, καὶ ἄλλο μετάθεσις. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, περὶ ὧν πρόκειται, δὲν ἦσαν κατατεταγμένοι, αὐτοὶ διὰ προαγωγῆς μετετέθησαν. Τὴν διαφορὰν αὐτὴν δὲν ἔχει τὸ ψήφισμα. Οἱ καταταχθέντες μὲ βαθμὸν ἀνθυπασπιστοῦ, προϋπηρετήσαντες ὑπαξιωματικοὶ, δὲν ἐμπεριέχονται εἰς τὸν πρῶτον παράγραφον· καὶ κατὰ συνέπειαν ἑπόμενον εἶναι νὰ μὴ λάβωσι τὴν τύχην, τὴν ὁποίαν ἔλαβον οἱ ἀπὸ πολῖται βαθμολογηθέντες.

§54ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κύριε Μαυρομιχάλη, ὁ λόχος τῶν ἀπομάχων εἶναι μία κατηγορία τοῦ στρατοῦ· δυνάμει τῶν περὶ κατατάξεως νόμων δύναται ὁ μεταβαίνων ἀπὸ τὴν ἐνεργητικὴν δύναμιν εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων νὰ προβιβασθῇ;

§55ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μάλιστα. Ὁ νόμος μάλιστα ῥητῶς λέγει· ὁσάκις στρατιωτικὸς θεωρηθῇ ἄχρηστος διὰ τὴν ὑπηρεσίαν μεταβαίνει μὲ προβιβασμὸν εἰς τὸν λόχον αὐτόν.

§56ΧΑΡΑΛ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἤμην, Κύριοι, κατὰ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, οὐχ ἧττον βλέπω, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν ν’ ἀνακαλέσωμεν αὐτὸ, διότι ὀλίγον κατ’ ὀλίγον δύναται νὰ προβῇ εἰς ἀχρηστίαν αὐτὸ τὸ ψήφισμα, καὶ μάλιστα ἀφοῦ ἐπῆλθεν ἡ κύρωσις αὐτοῦ παρὰ τοῦ Βασιλέως. Οἱ προτείναντες στηρίζουσι τὴν πρότασίν των εἰς τὴν λέξιν καταταχθέντες, καὶ ἔρχομαι καὶ ἐγὼ εἰς ἐπικουρίαν· καθόσον εἰς τοὺς ἀπομάχους προβιβασμὸς οὐδέποτε λαμβάνει χώραν. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ὁ γενόμενος ἀπὸ λοχίας ἀνθυπασπιστὴς εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων θὰ εἴπῃ, ὅτι κατετάχθη, διότι ὑπάρχει νόμος ἀπαγορεύων τὸν προβιβασμὸν εἰς τὸν λόχον. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ περίστασις, τὴν ὁποίαν ἐπικαλοῦνται οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν εἶναι ἐναντίον των. Τί ἦτο τὸ πνεῦμα τῆς πλειοψηφίας τῆς Συνελεύσεως, δι’ ὃ ἐγὼ ἤμην κατὰ; ἦτο νὰ περιορίσωμεν αὐτὴν τὴν κατάχρησιν· εἶναι κατάχρησις; εἶναι· ἔλαβον αὐτοὶ οἱ ὑπαξιωματικοὶ, συνεπεία τῆς ἐξετάσεως τῶν προσόντων των, αὐτὴν τὴν θέσιν ναὶ ἢ ὄχι; δὲν τὴν ἔλαβον, διότι εἶπεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι αὐτοὶ εἶναι ἱκανοὶ νὰ ἐκστρατεύσουν σήμερον, καὶ ὄχι νὰ ὑπηρετήσουν μόνον. Μὰ διὰ τί τοὺς ἔθεσες; διότι ἔκαμα παρανομίαν, αὐτὴν τὴν παρανομίαν ἀναγνωρίσασα ἡ Συνέλευσις τὴν διώρθωσε. Λοιπὸν φρονῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ ψήφισμά της τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ὁ προβιβασμὸς ἰσοδυναμεῖ μὲ τὴν μετάθεσιν.

§57ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Κύριοι, δὲν πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀνῆκον εἰς τὴν δύναμιν τοῦ λόχου, διότι ἐδῶ δὲν εἶναι προβιβασμὸς, ἀλλὰ μετάθεσις ἁπλῆ. Αὐτοὶ, περὶ ὧν πρόκειται σήμερον, ἐπροβιβάσθησαν μαζὺ μὲ τοὺς 500 ἢ 600 ἀνθυπασπιστὰς, αὐτοὺς τοὺς μετέθεσαν εἰς τὸν λόχον αὐτὸν διὰ τὴν πολυχρόνιον ὑπηρεσίαν των. Τί πρέπει νὰ τοὺς κάμωμεν τώρα; Νὰ καταβιβάσωμεν αὐτούς; Τότε πρέπει καὶ τοὺς 500 ἢ 600 νὰ τοὺς ἐπαναφέρωμεν ἐπίσης· (θόρυβος). Τότε πρέπει καὶ αὐτοὺς νὰ τοὺς φέρωμεν εἰς τὴν τάξιν τῶν 500 ἢ 600, καὶ ὅ,τι τύχη τοὺς εὕρει ἐκεῖ, νὰ τοὺς εὕρῃ μαζὺ μὲ τοὺς ἄλλους, ὄχι ὅμως νὰ τοὺς ἐπαναφέρωμεν εἰς τὴν τάξιν τῶν ὑπαξιωματικῶν· (θόρυβος).

§58ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι οἱ Κύριοι οὗτοι δικαιοῦνται, προστρέξατε εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§59ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Σᾶς ἀπαντῶ καὶ ἐγὼ, ὅτι εἶναι τόσον σκοτεινὸν τὸ ψήφισμα, ὥστε καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀδυνατεῖ νὰ τὸ ἐκπληρώσῃ κατὰ γράμμα, χωρὶς νὰ ἀδικήσῃ πρόσωπά τινα. Διὰ τοῦτο νομίζω καλὸν καὶ ἡμεῖς νὰ τὸ διορθώσωμεν.

§60ΣΟΥΪΔΑΣ. Συμπεριλαμβάνετε εἰς αὐτὴν τὴν εὐεργητικὴν ἐξήγησιν καὶ τοὺς προβιβασθέντας ὡς ἀνθυπασπιστὰς εἰς τὸν λόχον τῶν ἀπομάχων ἀπὸ μουσικούς;

§61ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Μάλιστα ὅλους, τοὐλάχιστον θὰ συστήσω εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ προσκληθῇ ὁ Ὑπουργὸς νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ, εἰς ἣν πρὸ τῆς μεταθέσεώς των θέσιν ἦσαν· (θόρυβος).

§62ΣΟΥΪΔΑΣ. Καὶ τούς ἐνωμοτάρχας, ὑπενωμοτάρχας καὶ μουσικούς· (θόρυβος).

§63ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ ὁποίου εἶμαι ἀντιπολιτευόμενος καὶ θὰ ἦμαι, ἐφήρμοσε τὸ ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως κατὰ γράμμα. Ἡ ἁπλῆ ἀνάγνωσις τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ καθαρίζει τὴν ὑπόθεσιν· «διατηροῦσι τὸν βαθμὸν, ὃν εἶχον πρὸ τῆς κατατάξεώς των....» Σᾶς παρακαλῶ, λοιπὸν εἷς ἐνωμοτάρχης διατελῶν μόνον μίαν ἡμέραν τοιοῦτος, γίνεται ἀνθυπασπιστὴς, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι παράνομον· διότι ὁ ἐνωμοτάρχης δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ παρὰ ἀνθυπομοίραρχος. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι εἶναι προβιβασμὸς, εὐεργεσίας χάριν, παράνομος, τὸν ὁποῖον ἡ Συνέλευσις ἀπέκρουσε. Λοιπὸν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐὰν τὴν ἄλλην ἡμέραν τὸν κάμωσιν ἀπόμαχον, ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, ποῖον βαθμὸν ἀναλογίζεται, ὅτι εἶχεν ὁ ἄνθρωπος αὐτός; θὰ διατηρήσῃ τὸν βαθμὸν, ὃν εἶχε πρίν; Ἐννοεῖται, ὅτι θὰ διατηρήσῃ τὸν βαθμὸν τοῦ ἐνωμοτάρχου. Οὕτω πως ἐξήγησεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὸ ψήφισμα καὶ καλῶς τὸ ἐφήρμοσεν.

§64ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἐφωτίσθησαν νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. Θεωρεῖ ἡ Συνέλευσις, ὅτι ἔχει καλῶς τὸ ψήφισμα;

§66ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη.

§68ΣΟΥΪΔΑΣ. Ὄχι, ὅτι καλῶς ἔχει, ὅτι καλῶς ἐφηρμόσθη.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἐννοεῖ. Ἀναγινώσκονται τρεῖς ἄλλαι ὁμοίας φύσεως ἀναφοραί. Ἀναγινώσκεται μία ἀναφορὰ 6 δοκίμων τοῦ ναυτικοῦ περὶ διατηρήσεως τοῦ βαθμοῦ των, ὡς μὴ ὑπαγομένων εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἀπὸ πολιτῶν εἰς στρατιωτ. βαθμὸν προβιβασθέντων.

§70ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη νὰ σχετισθῇ, παρακαλῶ, μὲ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν περὶ τῶν δοκίμων τούτων ἐγὼ καθυπέβαλον.

§71ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἀναγινώσκονται ἕτεραι τρεῖς ἀναφοραὶ, αἱ ὁποῖαι παρεπέμφθησαν εἰς τὰ ἁρμόδια ὑπουργεῖα. Ἀναγινώσκεται ἑτέρα ἀναφορὰ τοῦ πληρεξουσίου Αἰγίου Κυρίου Μιχαλοπούλου, νὰ ἀνεγερθῇ μαυσωλεῖον εἰς τὸν ἐθνικὸν ποιητὴν Ἀλ. Σοῦτσον.

§72ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ συζητηθῇ.

§73ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, χαίρω πολὺ, διότι εἷς ἐκ τῶν ἀπόντων ἐντίμων συναδέλφων μας ἀνέλαβε τὴν πρωτοβουλίαν νὰ ἀναφερθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἐξαιτούμενος ν’ ἀνεγερθῇ μνημεῖον ὑπὲρ τῆς μνήμης τοῦ ἐνδόξου ποιητοῦ τοῦ Ἀλ. Σούτσου. Παρὰ τὴν δεξιὰν πλευρὰν τοῦ Πανεπιστημίου ὑπάρχει οἰκόπεδον μὲ κιγκλίδας περιφραγμένον, ἐν ᾧ ἀνηγέρθη ἄλλοτε λαμπρὸν μνημεῖον ὑπὲρ τοῦ ἱεροῦ λόχου· ἐντὸς τοῦ εὐρυχώρου τούτου περιβόλου πολλῶν ἐνδόξων ἀνδρῶν τῆς ἐπαναστάσεώς μας τοιαῦτα μνημεῖα δύνανται ν’ ἀνεγερθῶσι, καθὼς καὶ τὸ σήμερον προτεινόμενον ὑπὲρ τῆς μνήμης τοῦ ἐθνικοῦ μας τούτου ποιητοῦ. Κύριοι, εἶναι περιττὸν ἐγὼ νὰ ἐξυμνήσω τὰ φιλολογικὰ ἔργα τοῦ ποιητοῦ τοῦ Περιπλανωμένου, τὰ ὁποῖα εἶναι γνωστὰ καθ’ ἅπασαν τὴν Ἑλλάδα. Κανεὶς δὲν δύναται νὰ ἀντιλέξῃ εἰς τὰς πρὸς τὸ ἔθνος ὑπηρεσίας του ἀπὸ τῆς ἐπαναστάσεως μέχρι τῆς τελευτῆς του· διότι οὐδεμίαν ἐποχὴν ἄφησεν ὁ μακαρίτης Σοῦτζος νὰ μὴ φανῇ χρήσιμος διὰ τῶν σελίδων του εἰς τὸ ἔθνος. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν ν’ ἀποφασισθῇ νὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἡ ἀναφορὰ αὕτη, νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ ἐξοδευθῶσι μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 2000 δραχμῶν, πρὸς ἀνέγερσιν τοῦ προτεινομένου μνημείου. Πληροφοροῦμαι πρὸς τοῖς ἄλλοις, ὅτι πρὸ ἡμερῶν συνήχθη διὰ συνεισφορᾶς καὶ ποσόν τι χρηματικὸν ἐπ’ αὐτῷ τούτῳ τῷ σκοπῷ· ἂς φροντίσῃ λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἑνώσῃ τὸ χρηματικὸν τοῦτο ποσὸν μὲ τὰς 2000 δραχ. διὰ νὰ ἀνεγερθῇ τὸ ἔργον ἔτι λαμπρότερον.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ λειβαδίων (θόρυβος)

§75ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Τί ἔγεινεν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς;

§76ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Ὁ Ἑλληνικὸς ἀγὼν ἀνέδειξεν διαφόρους ἐπισήμους ἄνδρας διαπρέψαντας καὶ ἐν πολέμοις καὶ ὡς ποιητὰς, καὶ ὡς πολιτικούς. Μία πρότασις γενικὴ τοῦ συναδέλφου μου, Κυρίου Γ. Πετιμεζᾶ, ἀφορῶσα τὴν ἀνέγερσιν Ἡρώου, θέλει ἱκανοποιήσει ὅλους τοὺς διαπρέψαντας, ἄλλως τε ἤθελεν εἶσθαι ἀνοσιώτατον ν’ ἀνεγείρῃ ἡ πατρίς μας μνημεῖον εἰς τὸν ὑμνητὴν τῶν Ἡρώων καὶ νὰ ἀφίσῃ εἰς λήθην τοὺς Ἥρωας αὐτούς. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν, νὰ μὴ ἐνασχολῆται εἰς μερικὰς ἀποφάσεις, περὶ ἀνδρῶν διαπρεψάντων κατὰ τὸν ἀγῶνα, ἀλλὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν περὶ Ἡρώου πρότασιν, καὶ νὰ ψηφίσῃ αὐτήν.

§77ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Πετρινὸς, ἔχει τὸν λόγον.

§79Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὑπάρχει καὶ μία ἀναφορὰ τοῦ Κυρίου Γρυπάρη, περὶ ἀπονομῆς εἰς αὐτὸν συντάξεως· αὐτὴ ἡ ἀναφορὰ ἐδόθη πρὸ πολλοῦ. Ὁ Κύριος Γρυπάρης ὑπέστη πολλὰ καὶ ἠγωνίσθη διὰ τὴν ἐπανάστασιν. Παρακαλῶ νὰ τὴν λάβητε ὑπ’ ὄψιν, καὶ νὰ προτείνητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ τῷ ἀπονεμηθῇ σύνταξις. Ἐγὼ προτείνω νὰ τῷ ἀπονεμηθῇ σύνταξις ἑκατοντάδραχμος.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Πετρινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§81Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τί ἐγένετο ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἐνταῦθα πρότασις, οὔτε εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§83ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§84Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁσάκις γίνεται συζήτησις περὶ οἰκονομικῶν νομοσχεδίων, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ᾖναι παρὼν εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν προσκαλοῦμεν ἀμέσως, ἕνας κλητὴρ νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§86ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κάμνω τὴν ἔνστασιν, ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐξέλθουν ἀπὸ τὰ δωμάτια οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι, ὁ Κύριος Πετρινὸς, ἔχει τὸν λόγον.

§88ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Κύριοι, πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν περὶ ἑνὸς νόμου, ὁ ὁποῖος ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν καὶ ἰδίως τὴν τάξιν τῶν κτηνοτρόφων. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἔχει σπουδαιότητα καὶ ἀπαιτεῖ εἰδικὴν μελέτην καὶ προσοχήν· καὶ ἑπομένως, ἐπειδὴ ὅλοι οἱ προλαλήσαντες παρεδέχθησαν τὴν ἀρχὴν τοῦ νόμου τούτου, εἶχον δὲ διαφορὰς εἰς τὰς διαφόρους γνώμας των, ἐγὼ δὲ εἶμαι ὅλως διόλου ἐναντίος αὐτοῦ τοῦ νόμου, καὶ προτείνω τὴν ἀπόῤῥιψιν αὐτοῦ, φρονῶ, ὅτι εἶναι δίκαιον ἡ Συνέλευσις νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της εἰς τὸ σπουδαῖον τοῦτο ἀντικείμενον. Οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ζητῶ τὴν ἀπόῤῥιψιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι οἱ ἑξῆς· πρῶτος λόγος εἶναι, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ἐπιβλαβὴς καὶ ἐπιζήμιος εἰς ὅλην ἐν γένει τὴν πολιτείαν· δεύτερος λόγος εἶναι, ὅτι ἀδικεῖται τὰ μέγιστα ἡ τάξις τῶν κτηνοτρόφων· τρίτος εἶναι, ὅτι εἰς τὴν οὐσίαν ἐν γένει αὐτὸς ὁ νόμος εἶναι ἄδικος, καὶ τέταρτος ὅτι εἶναι ἀσαφὴς, καὶ ἑπομένως διὰ τὴν ἀσάφειαν μάλιστα αὐτὴν καθίσταται ἀπαράδεκτος. Ἄρχομαι ἀπὸ τοῦ πρώτου λόγου, ὅτι ἂν παραδεχθῇ καὶ ψηφίσῃ ἡ Συνέλευσις τὸν νόμον τοῦτον, θὰ πράξῃ ἓν ἀδίκημα εἰς ὅλην τὴν κοινωνίαν, διότι ἤθελε παραδεχθῇ μίαν ἔμμεσον φορολογίαν, ἡ ὁποία θὰ ἐπιπέσῃ ἐμμέσως εἰς ὅλην τὴν πολιτείαν· καὶ πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁσάκις δι’ ἑνὸς νόμου πρόκειται νὰ ἐπιβληθῶσι φόροι ἔμμεσοι εἰς τὴν πολιτείαν, πρέπει νὰ ἴδωμεν ἂν αὐτοὶ οἱ φόροι συμφέρουσιν. Ἐὰν Κύριοι, παραδεχώμεθα νὰ διαθέσωμεν τὰς ἐθνικὰς βοσκὰς, ἂν δώσωμεν εἰς ἐνοικίασιν ὅλους τοὺς τόπους, τοὺς ὁποίους ἐμπεριλαμβάνει αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τότε ἡ φορολογία, τὰ βάρη τῶν ζώων, τὰ βάρη τῶν κτηνοτρόφων θὰ πολλαπλασιασθῶσι, καὶ κατὰ συνέπειαν ἔρχεται φυσικὴ αὔξησις τῶν βαρῶν τῶν ζώων αὐτῶν. Ποῖος λοιπὸν θὰ ὑποφέρῃ τὰ βάρη αὐτά; Τὰ ὑποφέρουν οἱ καταναλωταί· καταναλωτὴς τοῦ κρέατος τοῦ τυροῦ, τοῦ βουτύρου, τοῦ μαλλίου, εἶναι πᾶς Ἕλλην, ὅλη ἡ κοινωνία, καὶ ἑπομένως πᾶσα ἐπιβάρυνσις ἐπιβαρύνει ὅλην τὴν κοινωνίαν· ἐνῷ ὁ φόρος, ὃν ἐπλήρωναν μέχρι τοῦδε τὰ ζῶα αὐτὰ, ὁ φόρος τῆς βοσκῆς, καὶ ὁ κεφαλιακὸς, ὄχι μόνον εἶναι ἀνάλογος ἀλλὰ καὶ μεγαλήτερος τοῦ δέοντος. Δὲν πρέπει λοιπὸν, Κύριοι, δι’ αὐτὴν τὴν πρώτην ἀρχὴν νὰ παραδεχθῶμεν τὸν νόμον αὐτὸν, διότι κατὰ φυσικὸν λόγον, οὗτος ἐπιβάλλεται εἰς ὅλην τὴν κοινωνίαν. Ἔρχομαι, Κύριοι, εἰς τὸν δεύτερον λόγον· ὁ λόγος οὗτος εἶναι ὅτι ὁ προκείμενος νόμος εἶναι ἐπιβλαβὴς εἰς τὴν κτηνοτροφίαν καὶ εἰς τὴν τάξιν τῶν κτηνοτρόφων· δὲν δύναταί τις ν’ ἀρνηθῇ, ὅτι αὕτη εἶναι ἀξία τῆς γενικῆς προστασίας καὶ ὑπερασπίσεως ἐκ μέρους τοῦ ἔθνους. Οἱ κτηνοτρόφοι, ὡς καὶ ἄλλαι πολλαὶ τάξεις, δὲν ἔλαβον ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν Κυβέρνησιν τὴν δέουσαν ὑπεράσπισιν, καὶ ἕνεκα τῆς κακῆς ταύτης καταστάσεως τῆς κτηνοτροφίας, εὑρισκόμεθα πολὺ ὀπίσω ὡς πρὸς ἄλλους τόπους. Μᾶς λέγουσιν ὅτι ἔχομεν λειβάδια ἐκτεταμένα, καὶ βοσκησίμους τόπους, καὶ ἐν τούτοις συμπαραβάλλοντες τὴν τιμὴν τοῦ κρέατος, τὴν τιμὴν τοῦ βουτύρου ὡς πρὸς ἄλλους τόπους, βλέπομεν ὅτι ἐνταῦθα πωλοῦνται ἀκριβώτερα, διότι οἱ κτηνοτρόφοι εἶναι ἐπιβεβαρυμένοι ἐνταῦθα, καὶ μάλιστα εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα. Καὶ ὁ παραγωγικώτερος τόπος διὰ τὰ ζῶα, ὁ τόπος ὁ ὁποῖος τῷ ὄντι ἠδύνατο νὰ δώσῃ εἰς τὴν πολιτείαν πολλὰ ὠφελήματα, αὐτὸς ὁ τόπος ὑπάγεται εἰς ἐξαιρετικὰς φορολογίας. Ποῖαι εἶναι αἱ ἐξαιρετικαὶ φορολογίαι, εἰς τὰς ὁποίας ὑπάγεται ἡ Στερεὰ Ἑλλάς; εἶναι αἱ λεγόμεναι τοποθετήσεις, ἐκ τῶν ὁποίων κανὲν ὄφελος δὲν εἰσέρχεται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ἀλλὰ νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν τὸν φόρον ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον λαμβάνουν τινές, καὶ νὰ τὸν δώσωμεν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον; Ὄχι, Κύριοι· αὐτὰ τὰ ὠφελήματα τὰ ὁποῖα λαμβάνει καὶ ὁ μὲν καὶ ὁ δὲ, αὐτὰ τὰ ὠφελήματα νὰ μένωσιν εἰς τοὺς κτηνοτρόφους. Πρὸ τοῦ ἔτους 1821, τὸ γνωρίζω κάλλιστα ἐκ τῶν παραδόσεων τῶν γονέων καὶ πάππων, καὶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεώς μου, δὲν ὑπῆρχον ἐθνικαὶ βοσκαὶ, τὰς ὁποίας ἡμεῖς θέλομεν νὰ καθιερώσωμεν· τὰ δὲ ζῶα ἐνέμοντο κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον τόσον εἰς τῆς Στερεὰν, ὅσον καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον. Δύο εἰδῶν βοσκὰς εἰς τὸν τόπον ἔχομεν, τὰ φυτικὰ προϊόντα τῆς βοσκῆς, καὶ τὰ τεχνητά· φυσικὰ προϊόντα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἡ γῆ παράγει αὐτομάτως, καὶ ταῦτα εἶχον δικαίωμα οἱ κτηνοτρόφοι ν’ ἀπολαμβάνωσιν ἄνευ φόρου καὶ ἄνευ πληρωμῆς τινος· ἔπειτα ἦλθον τὰ τεχνητὰ προϊόντα, ὅ ἐστὶ οἱ καλαμῶνες τῶν ἀγρῶν, καὶ αὐτοὺς εἶχον δικαίωμα νὰ νέμωνται. Πᾶς κτηνοτρόφος λοιπὸν πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως δὲν ὑπήγετο εἰς κανένα φόρον, ὑπεχρεοῦτο μόνον εἰς ἕνα φόρον κεφαλιακὸν, ἐν ᾧ ἐμπεριείχετο καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐξουσίας καὶ ὁ φόρος τῶν νομῶν, ὃν ἀπελάμβανεν ἡ Τουρκικὴ ἐξουσία, ἤτοι ὁ σπαχῆς. Κατ’ ἀρχὰς, Κύριοι, ἦτο ἕνα ἄσπρον, ὅ ἐστὶ ἕνα τρίτον τοῦ παρᾶ· καὶ κατὰ τὴν ἐπανάστασιν, τὸ πρόβατον ἐπλήρωνε τρία ἄσπρα· αὐτὸς ἦτο ὁ φόρος ἑνὸς ἑκάστου κτηνοτρόφου· καμμία τοποθέτησις, καμμία ἐκποίησις δὲν ἐγίνετο εἰς κανένα. Πῶς ἔλαβε λοιπὸν τὴν ἀρχὴν ἡ τοποθέτησις; Ἀκούσατε, καθ’ ἕνας ἂς τὸ εἴπῃ. Αὐτὴ ἔλαβε τὴν ἀρχὴν εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα, ἔπειτα ἐπεκτάνθη διαρκούσης τῆς ἐπαναστάσεως εἰς τὴν Πελοπόννησον εἰς τὴν ὁποίαν ἔπαυσεν ἅμα τῇ ἀποκαταστάσει τῶν πραγμάτων, ἢ ἐπὶ τῆς Καποδιστριακῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ εἰς τὴν Στερεὰν ἐξακολουθεῖ· τί ἐγίνετο ἐκεῖ; οἱ δυνατοὶ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἀπὸ τὸ ἔτος 1825 ἐλάμβανον τοὺς βλαχοποιμένας καὶ τοὺς ἐτοποθέτουν εἰς τὰς διαφόρους βοσκὰς, λαμβάνοντες παρ’ αὐτῶν ποῖος μὲν 100, ποῖος 500 καὶ ποῖος 1000 δίστηλα καὶ ἐπέκεινα. Αἱ τοποθετήσεις αὗται, δὲν ἔχουν ἀρχὴν ἄλλην, εἰμὴ ἀπὸ σύστημα φεουδαλισμοῦ, σύστημα τιμαριωτισμοῦ καὶ σπαχιτισμοῦ. Λοιπὸν αὐτὸ τὸ σύστημα, θέλετε σήμερον νὰ καθιερώσητε, παραδεχόμενοι αὐτὸν τὸν νόμον; ὄχι βεβαίως. Τινὲς ἰσχυρίσθησαν, ὅτι ὁ πρὸς τὸ δημόσιον οὗτος πληρωθησόμενος φόρος νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὰς κοινότητας, παραδεχόμενοι κοινοτικὰς βοσκάς· θέλετε λοιπὸν νὰ δίδητε τὴν ὠφέλειαν εἰς τὰς κοινότητας καὶ νὰ χειροτερεύσῃ οὕτως ἡ τύχη τῶν κτηνοτρόφων, θέτοντες βάρη κατ’ αὐτῶν περισσότερα, παρ’ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶχον πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 21; τοῦτο εἶναι ἕτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον θέλομεν διαπραγματευθῆ ἵνα ἴδωμεν κατὰ πόσον δικαιοῦνται αἱ κοινότητες. Βλέπετε ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν τὸν νόμον αὐτὸν, διότι ἐπιβάλλει εἰς τοὺς κτηνοτρόφους πληρωμὴν φόρου βοσκῆς, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι συγχωρημένος ἀπὸ τὸν νόμον, διότι ἀντίκειται τοῦτο εἰς κεκτημένα δικαιώματα. Πῶς δύνασθε, Κύριοι, νὰ θέσητε σήμερον εἰς δημοπρασίαν τὰς βοσκὰς ἐκείνας, τὰς ὁποίας αὐτοὶ οἱ Ὀθωμανοὶ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ὑποτάξωσιν; οἱ ὀθωμανοὶ πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως δὲν ἐνοικίαζον λειβάδια οὔτε ἐθνικὰς βοσκὰς, οὐδ’ ἐλάμβανον φόρον βοσκῆς, ἄρα ἡ Συνέλευσις αὐτὴ, τὸ κυριαρχικὸν αὐτὸ σῶμα, τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει ὁλόκληρον τὴν κοινωνίαν, πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν τὴν περίπτωσιν· διότι ἂν εἴπητε σήμερον ὅτι τὰ ζῶα τὰ ὁποῖα νέμονται εἴτε τὰς φυσικὰς βοσκὰς, εἴτε τὰς τεχνητὰς, νὰ πληρώνωσιν ἕνα μίσθωμα, δὲν κάμνετε ἄλλο, παρὰ νὰ προσβάλετε τὰ κεκτημένα δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἔχουν οἱ κτηνοτρόφοι. Ἐκτὸς τούτου ἔρχετε ἕτερον ἀτόπημα, ὅτι θὰ θέσητε τοὺς κτηνοτρόφους εἰς ἐμφύλιον ῥῆξιν, διότι θὰ ἔλθῃ μία σύγκρουσις μεταξὺ τῶν κατοίκων τῶν ὀρεινῶν ἐπαρχιῶν, καὶ τῶν κατοίκων τῶν πεδινῶν, καὶ προσέχετε μήπως προκαλέσητε αὐτὴν διὰ τῆς ἀποφάσεώς σας· καὶ ἰδοὺ πῶς θὰ γίνῃ σύγχυσις· λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὸ ἑξῆς παράδειγμα. Ὁ νομὸς τῆς Ἀρκαδίας, ὡς καὶ ἡ ἐπαρχία τῆς Εὐρυτανίας, εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα, εἰσὶν ὀρεινὰ μέρη καὶ κατοικοῦνται ἀπὸ ἀνθρώπους ὀρεινούς. Τὰ κύρια προϊόντα τοῦ τόπου αὐτῶν εἶναι ἡ κτηνοτροφία· ἀλλὰ τοιοῦτοι κτηνοτρόφοι ὑπάρχουν καὶ εἰς τὰς πεδινὰς ἐπαρχίας, ἢ χειμερινάς. Τὶ γίνεται κατὰ τὴν βοσκήν; Οἱ κάτοικοι τῶν ὀρεινῶν μερῶν καταβαίνουν καὶ βόσκουν τὰ ζῶά των, διαρκοῦντος τοῦ χειμῶνος εἰς τὰς πεδινὰς ἐπαρχίας, τὸ δὲ καλοκαίριον ἀνέρχονται εἰς τὰ ἀνώτερα μέρη· οἱ δὲ κάτοικοι τῶν πεδινῶν ἐπαρχιῶν βόσκουν τὰ πρόβατά των εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη καὶ αὐτοὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ θέρους. Ἂν σήμερον ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις ὥστε νὰ διακρίνῃ τὰς βοσκὰς αὐτὰς καὶ δὲν ἀφίσῃ τοὺς ἀνθρώπους νὰ νέμωνται ὡς πρότερον, συλλογισθῆτε τὶ θὰ γίνῃ, τὸν μὲν χειμῶνα οἱ πεδινοὶ θὰ ἐμποδίζουν τοὺς ὀρεινοὺς, τὸ δὲ καλοκαίριον οἱ ὀρεινοὶ θὰ ἐμποδίζουν τοὺς πεδινοὺς νὰ βόσκωσιν εἰς τὰ ὄρη.

§89ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Οἱ ἐκλεκτικοὶ τὶ θὰ γίνουν (γέλως).

§90ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Οἱ ἐκλεκτικοὶ πνίγονται εἰς τὸ μέσον. (γέλως).

§91ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Τότε ὅλοι θὰ φροντίσωσι διὰ τὴν κοιλιὰ (γέλως).

§92ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ἄς τὰ φάγῃ ὅλα. Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι αὐτὸς ὁ νόμος δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν δύναται νὰ γίνῃ καὶ παραδεκτός. Ἐκ τῶν ἐκτεθέντων, φρονῶ, ὅτι ἀρκετὰ ἐλάλησα περὶ τῶν τριῶν πρώτων ζητημάτων. Ὡς πρὸς τὸ τέταρτον, οἱ νόμοι πρέπει νὰ ᾖναι σαφεῖς καὶ ὡρισμένοι, καὶ τ’ ἀντικείμενα ἐπὶ τῶν ὁποίων περιστρέφονται πρέπει νὰ ἐννοοῦνται καθαρά. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ λέγει εἰς τὸ 1 ἄρθρον τὰ ἑξῆς. «Οἱ ἐθνικοὶ βοσκήσιμοι τόποι θέλουν ἐνοικιάζεσθαι τοῦ λοιποῦ κατὰ χωρία διὰ τακτικῆς δημοπρασίας, μονοετοῦς ἢ διετοῦς, πρὸς ὄφελος καὶ διὰ λογαριασμὸν τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀφοῦ προηγουμένως διορισθῇ ἀνάλογος περιφέρεια, καὶ παραχωρηθῇ εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου πρὸς νομὴν τῶν μεγάλων καὶ μικρῶν ζώων των, ἐλευθέρα πάσης πληρωμῆς». Βλέπετε ὅτι αὐτὸς ὁ νόμος παραδέχεται κοινοτικὰ λειβάδια καὶ δημόσια· ἀλλὰ ποῖα εἶναι ταῦτα; Οὐδ’ οἱ παρουσιάσαντες τὸν νόμον τοῦτον ὁρίζουσι ποῖαί εἰσιν ἐθνικαὶ βοσκαί· καὶ ἂν ἀπολύτως δώσωμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τότε αὕτη ἂν θέλῃ νὰ ᾖναι καταχρηστικὴ, θὰ θέσῃ εἰς ἐνοικίασιν πάντα βοσκήσιμον τόπον· ἐν ᾧ τοῦτο ἕνεκα τῶν κεκτημένων δικαιωμάτων εἶναι ἀπηγορευμένον. Ἂν ἀφίσητε αὐτὸν τὸν νόμον, τότε σᾶς λέγει ὅτι ἥμερα καὶ ἄγρια μέρη εἶναι βοσκὴ δημόσιος· ἂν παραδεχθῆτε κοινοτικὰ λειβάδια, θὰ ἐπανέλθῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπον πρότερον. Βλέπετε, Κύριοι ὅτι αὐτὸς ὁ νόμος καθ’ ὅλα τὰ μέρη δὲν δύναται νὰ ᾖναι παραδεκτὸς, διότι σᾶς προεῖπον εἶναι καὶ ἐπιβλαβὴς εἰς ὁλόκληρον τὴν πολιτείαν, καὶ ἐπιζήμιος εἰς τοὺς κτηνοτρόφους, πρὸς δὲ τούτοις εἶναι καὶ ἀσαφής· διὰ τοῦτο προτείνω ὥστε τὸ σῶμα αὐτὸ τὸ κυριαρχικὸν νὰ μὴ τὸν παραδεχθῇ.

§93ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Τὶ προτείνετε λοιπόν;

§94ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ἐγὼ Κύριοι, προτείνω ὥστε αἱ βοσκαὶ νὰ μένουν εἰς τὴν κατάστασιν ἐκείνην εἰς τὴν ὁποίαν ὑπῆρχον πρὸ τοῦ 1821, κατὰ τὴν ὁποίαν θέλω παρουσιάσει τροπολογίαν.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Ζῶτος.

§96ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Τὴν δευτέραν.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις, Κύριοι, εἶναι ἀκαδημαϊκὴ, ἀφήσατε ν’ ἀναπτυχθῶσιν αἱ ἰδέαι.

§98Δ. ΖΩΤΟΣ. Εἰς τοιαύτην ὑπόθεσιν πρέπει ἡ Συνέλευσις, Κ. Πρόεδρε, νὰ ᾖναι πλήρης, διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν δευτέραν.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 4 μ. μ.

Ὁ Πρόεδρος

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Θ. Βενετσάνος.