1863.11.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΟΣΤʹ.

Τῆς 15 Νοεμβρίου 1863.

(Παρασκευή).

Ὥρα 1 Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους εὑρεθείσης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προλαβούσης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτος ὁ Κύριος Ῥεβελάκης ἐζήτησε τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§2ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Παραιτοῦμαι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Πύρλας ἐζήτησεν ὡσαύτως τὸν λόγον.

§4ΠΥΡΛΑΣ. Προχθὲς ἠρνήθη ἡ Συνέλευσις νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς προτάσεώς μου, δὲν ἀπέῤῥιψεν ὅμως τὴν πρότασιν.... (θόρυβος).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος πληρεξούσιος ἰσχυρίζεται, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐθεώρησε συζητητέαν τὴν πρότασίν του.

§6ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι!

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἔχουν καλῶς;

§8ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα!

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγγέλλω ὑμῖν κατὰ πρῶτον, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν παρέδωκεν εἰς τὸ Προεδρεῖον κατάλογον τῶν ὑποτρόφων· νομίζω, ὅτι ὁ κατάλογος αὐτὸς πρέπει νὰ τυπωθῇ.

§10ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§11ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Παρακαλεῖται καὶ ὁ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργὸς νὰ φέρῃ ἐπίσης κατάλογον.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν ἔφερε.

§13ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἶχον ζητήσει τότε ἀπὸ τὰ τρία ὑπουργεῖα τῶν Ναυτικῶν, τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Παιδείας καταλόγους, ἀλλ’ ἐπειδὴ πληροφοροῦμαι, ὅτι καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει πολλοὺς ὑποτρόφους, θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν, ὥστε καὶ αὐτὸ καὶ πᾶν ἄλλο Ὑπουργεῖον νὰ φέρῃ τοὺς καταλόγους.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρόσκλησις ἐγένετο πρὸς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα. Ἀνακοινῶ ὑμῖν κατὰ δεύτερον λόγον, ὅτι ἤρχισε νὰ βαδίζῃ καὶ ἡ ἐργασία τῶν τμημάτων· συνεπληρώθησαν πολλαὶ εἰσηγητικαὶ ἐπιτροπαὶ ἐπὶ διαφόρων νομοσχεδίων. Τὰ ὀνόματα τῶν Κυρίων εἰσηγητῶν θέλουν καταταχθῆ εἰς ἕνα πίνακα, καὶ θέλουν προσκληθῆ ὅλοι οἱ Κύριοι εἰσηγηταὶ διὰ νὰ συνέλθωσιν αὔριον περὶ τὴν 11 ὥραν νὰ προβῶσιν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ ἀνατεθέντος εἰς αὐτοὺς καθήκοντος. Παρατηρῶ μὲ λύπην μου, ὅτι τὸ δέκατον τμῆμα δὲν εἰργάσθη παντάπασι.

§15ΤΙΝΕΣ. Ὁ Πρόεδρος ποῖος εἶναι;

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Κοτζιᾶς. Παρακαλῶ καὶ αὐτὸ τὸ τμῆμα νὰ συνέλθῃ αὔριον περὶ τὴν 11. Παρατηρῶ ἐπίσης, ὅτι χωλαίνει καὶ ἡ ἐργασία τοῦ 9 τμήματος· παρακαλεῖται καὶ τὸ τμῆμα τοῦτο νὰ συνέλθῃ αὔριον ὡσαύτως καὶ ἡ ἐπὶ τοῦ συντάγματος ἐπιτροπὴ νὰ σπεύσῃ εἰς ἀποπεράτωσιν τοῦ ἔργου της. Τὸ τοιοῦτον εἶναι εὐχὴ ὄχι μόνον τῆς Συνελεύσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς κοινωνίας ὅλης.

§17ΡΗΓΑΣ ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ συντάγματος τὴν τρίτην συνῆλθεν, ἀλλὰ διεσκεδάσθη ἡ ἡμέρα εἰς τὰ περὶ τοῦ ἀγῶνος· προχθὲς εἰς τὸ περὶ λειβαδίων.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται νὰ συνέλθῃ τοὐλάχιστον τὴν Κυριακήν. Ἡ ἐπὶ τῆς ἐκκαθαρίσεως ἐπιτροπὴ τῶν δαπανῶν, τῶν γενομένων κατὰ τὴν ἐπανάστασιν, παρακαλεῖται νὰ συνέλθῃ καὶ αὐτὴ αὔριον, διὰ νὰ ἐκλέξῃ νέον Πρόεδρον. Ἐπεσωρεύθησαν εἰς τὸ Γραφεῖον διάφορα ἔγγραφα σχετικὰ μὲ τὴν ἐργασίαν αὐτήν.

§19ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἀγωνιστῶν τί ἔκαμε;

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ συνῆλθε καὶ ἐξελέξατο μίαν ἄλλην ἐπιτροπὴν, συγκειμένην ἀπὸ 5 πρόσωπα, τοὺς Κυρίους Παλαμίδην, Χρηστίδην, Ζαίμην, Κουμουνδοῦρον, Δεληγιάννην, καὶ ἀνέθηκεν εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιτροπὴν τὴν σύνταξιν ἑνὸς σχεδίου ψηφίσματος. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἀνήγγειλε χθὲς, ὅτι ἔχει ἀνάγκην τοῦ τελευταίου διατάγματος, δυνάμει τοῦ ὁποίου εἶχε σχηματισθῆ μία ἐπιτροπὴ, ὀλίγον χρόνον πρὸ τῆς μεταπολιτεύσεως, καὶ τῶν ὁδηγιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐξεδόθησαν συνεπείᾳ αὐτοῦ· σήμερον ἀπηύθυνα ἔγγραφον πρὸς τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ζητῶν τὴν ἀποστολὴν τῶν εἰρημένων ἐγγράφων. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ ψηφίσματος περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 18 Αὐγούστου 1852 νόμου περὶ συντάξεως τοῦ στρατοῦ συνέταξε τὴν ἔκθεσίν της. Ὁ Κύριος εἰσηγητὴς παρακαλεῖται νὰ τὴν ἀναγνώσῃ. Ὁ Κύριος Θεοχάρης ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν. Πρὸς τὴν Βʹ. ἐν Ἀθήναις τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσιν. Ἡ εἰσηγητικὴ τῶν τμημάτων τῆς Συνελεύσεως Ἐπιτροπὴ, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὸ σχέδιον ψηφίσματος τὸ τροποποιοῦν τὸν ἀπὸ τῆς 18 Αὐγούστου 1852 περὶ συντάξεων τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς Νόμον, τὸ συνταχθὲν ὑπὸ τῆς διορισθείσης παρὰ τοῦ πρώην ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργοῦ Ι. Κλίμακα ἐπιτροπῆς, μετὰ τῆς σχετικῆς αὐτοῦ ἐκθέσεως, παρατηρεῖ ὅτι· Ἐπειδὴ ἐκ τῶν διατάξεων τῶν, ὡς εἴρηται, ψηφισμάτων ἐξάγεται, ὅτι οἱαδήποτε καὶ ἂν ἐπέλθῃ ἐπ’ αὐτῶν τροποποίησις, σπουδαία αὔξησις τῶν ἐξόδων θέλει προέλθει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, πρὸς δὲ, ὅτι αἱ ὑπέρογκοι αὗται δαπάναι ἄπορον καθίσταται μετὰ τὴν μεγάλην τῶν ἐσόδων ἐλάττωσιν, τὴν προελθοῦσαν ὡς ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ πολλῶν ἄλλων, πόθεν θὰ καλυφθῶσι· διὰ ταῦτα ἡ εἰσηγητικὴ τῶν τμημάτων τῆς Συνελεύσεως ἐπιτροπὴ κατὰ πλειονοψηφίαν ἀπεφάσισε τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τῶν εἰρημένων νομοσχεδίων μέχρι τῆς παρὰ τοῦ ὑπουργείου ὑποβολῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους τοῦ ἑπομένου ἔτους, ὅτε ἐκ τῆς παραβολῆς τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τούτου θέλει καταδειχθῆ κατὰ πόσον ἀναλόγως μὲ τοὺς πόρους τοῦ ταμείου ἡ τύχη τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ δύναται νὰ βελτιωθῇ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν τῆς συντάξεως αὐτῶν καὶ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας των εἰς 25 ἔτη, ἄνευ τῆς οὐσιώδους βλάβης τῶν γενικῶν τοῦ Κράτους καὶ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου στρατοῦ συμφερόντων ἀναποφεύκτως προελευσομένων ἴσως σήμερον ἀπὸ βέβαιον ἔλλειμμα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Ἐν Ἀθήναις, τῇ .... Νοεμβρίου 1863. Ὁ Εἰσηγητὴς Δ. ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ Εἰσηγητικὴ Ἐπιτροπὴ Σ. Κ. Ἀντωνόπουλος, Γ. Κ. Μιχαηλίδης, Δ. Ν. Λεβίδης, Δ. Σαράβας. Ἡ μειονοψηφία τῆς εἰρημένης Εἰσηγητικῆς Ἐπιτροπῆς φρονοῦσα ὅτι ἐν τῷ ὑποβληθέντι Νομοσχεδίῳ τῷ τροποποιοῦντι τὸν περὶ συντάξεως τοῦ στρατοῦ Νόμον ὑπάρχουσι διατάξεις διοικητικαὶ, βασιζόμεναι ἐπὶ δικαιωμάτων παραγνωρισθέντων μέχρι τοῦδε ἐκ κακῆς ἑρμηνείας, προτείνει τὴν ἄμεσον συζήτησιν τοῦ, περὶ οὗ πρόκειται, νομοσχεδίου ἐπιφυλασσομένη κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ ἀναπτύξῃ τοὺς ὑπαγορεύσαντας αὐτὴν σπουδαίους λόγους ἵνα φρονῇ οὕτως.

Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ι. Κ. ΠΑΠΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἔκθεσις θὰ τυπωθῇ, ἡ δὲ πρότασις θὰ λάβῃ τὴν οἰκείαν θέσιν της εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νόμου περὶ ἀναρμοδιότητος τῶν δικαστηρίων ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν δικῶν συνέταξε τὴν ἔκθεσίν του;

§22ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ αὔριον πρόκειται νὰ συνέλθῃ καὶ ν’ ἀποφασίσῃ.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Βαλτινὸς ὑπέβαλε πρότασιν περὶ τῆς μὴ ἐφαρμογῆς τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΟΣʹ. Ψηφίσματος καὶ τοὺς διατελέσαντας εἰς τὸν στρατὸν ἄλλοτε.

§24ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Προσδιορίζω τὴν αὔριον πρὸς ὑποστήριξιν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑτέρα πρότασις ὑποβάλλεται τοῦ Κυρίου Σούϊδα περὶ καταργήσεως τοῦ 8 ἄρθρου τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμου.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Σούϊδας νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν τῆς ἀναπτύξεως.

§27ΣΟΥΪΔΑΣ. Ὁρίζω τὴν Παρασκευὴν τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Καλὸς ἔχει τὸν λόγον διὰ νὰ κάμῃ μίαν ἐπερώτησιν.

§29ΚΑΛΟΣ. Εἰς μίαν τῶν προλαβουσῶν συνεδριάσεων ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπερωτηθεὶς περὶ τοῦ ζητήματος τῆς Ἑπτανήσου δὲν ἠδυνήθη νὰ δώσῃ θετικὰς πληροφορίας, καθόσον δὲν εἶχε τοιαύτας. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, καὶ ἴσως καὶ ἡ Συνέλευσις, ἐὰν ἔλαβε θετικωτέρας πληροφορίας.

§30ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§31Π. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριοι Πληρεξούσιοι, παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσητε μὲ ὀλίγην ὑπομονήν, ν’ ἀκούσητε ὁλόκληρον τὴν ἀπάντησίν μου, καὶ νὰ μὴ μὲ διακόψητε ἐν τῷ μεταξύ. Ὁπόταν κατὰ μίαν τῶν τελευταίων συνεδριάσεων ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος Καλαβρύτων, ὁ Α. Γ. Πετιμεζᾶς, μοὶ ἔκαμε τὴν ἐπερώτησιν, ἐὰν γνωρίζω τι περὶ συνθήκης, συνομολογηθείσης μεταξὺ τῶν Μεγάλων Δυνάμεων ἐν Λονδίνῳ, καὶ ἐὰν αἱ φῆμαι, αἵτινες κυκλοφοροῦν, καθόσον ἀφορᾷ τὴν συνθήκην ταύτην, ἔχουν ὑπόστασιν, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅτι δὲν ἐγνώριζον τίποτε ἄλλο, εἰμὴ ὅτι ἁπλῶς μόνον συνθήκη ὑπεγράφη τὴν 2 Νοεμβρίου ἐκ μέρους τῶν πέντε Μεγάλων Δυνάμεων, ἀφορῶσα τὴν ὑπόθεσιν τῶν Ἰονίων Νήσων, καὶ ὅτι δὲν ἠδυνάμην τίποτε ἐπισήμως νὰ βεβαιώσω περὶ τῶν λεπτομερειῶν, αἵτινες διέτρεχον ἐκ φήμης καθ’ ὅλην τὴν πόλιν. Ἔκτοτε, Κύριοι, ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ μέρους τοῦ ἀπεσταλμένου τῆς Κυβερνήσεως εἰς Λονδῖνον. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο ἔφθασεν εἰς χεῖράς μου τὴν νύκτα τῆς Τετάρτης πρὸς τὴν Πέμπτην· κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐν περιλήψει μοὶ δίδει ὁ ἀπεσταλμένος τῆς Κυβερνήσεως, διότι μόλις εἶχε φθάσει εἰς Λονδῖνον, ὑπεγράφη τῳόντι πρὸ τῆς ἀφίξεώς του τὴν 2 Νοεμβρίου συνθήκη ἐκ μέρους τῶν πέντε Μεγάλων Δυνάμεων εἰς Λονδῖνον περὶ τῶν Ἰονίων νήσων. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι εἰς τὴν πρώτην ἀπάντησίν μου σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἶχε προσκληθῆ νὰ πέμψῃ ἐντεῦθεν πληρεξούσιον, ὅπως λάβῃ μέρος εἰς τὴν συνομολόγησιν τῆς συνθήκης περὶ τῶν Ἰονίων νήσων μετὰ τῶν λοιπῶν Δυνάμεων. Ἐπὶ τούτῳ δὲ ἐστάλη ὁ πληρεξ. Χ. Τρικούπης ἐφωδιασμένος μὲ τὰς ἀπαιτουμένας ὁδηγίας. Φαίνεται λοιπὸν παράδοξον πῶς, ἐνῷ αὐτὸς ἦτο καθ’ ὁδὸν, ἡ συνθήκη ἡ ἀφορῶσα τὰς Ἰονίους νήσους ὑπεγράφη. Δὲν ἐδυνάμεθα τότε νὰ τὸ ἐξηγήσωμεν. Ἡ ἐξήγησις αὕτη δίδεται τόρα διὰ τοῦ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον περιῆλθεν εἰς χεῖράς μου. Αἱ Δυνάμεις συνωμολόγησαν μεταξὺ των τὴν συνθήκην αὐτὴν, καὶ ἐπεφύλαξαν τὸ δικαίωμα εἰς τὰς τρεῖς Εὐεργέτιδας Δυνάμεις νὰ συνάψωσιν ἄλλην συνθήκην μετὰ τῆς Ἑλλάδος σχετικῶς πρὸς αὐτήν. Διὰ τῆς συνθήκης, τὴν ὁποίαν αἱ πέντε Δυνάμεις συνωμολόγησαν μεταξύ των, ἡ Ἕνωσις τῶν Ἰονίων νήσων ὑπήχθη τῳόντι δυστυχῶς εἰς ὅρους τινὰς, τῶν ὁποίων οἱ κυριώτεροι εἶναι οἱ ἑξῆς. Οὐδετέρωσις τῶν νήσων αὐτῶν καὶ περιορισμὸς τῆς στρατιωτικῆς Ἑλληνικῆς δυνάμεως κατά τε τὴν ξηρὰν καὶ θάλασσαν. Ἐν ταῖς χώραις αὐταῖς, καθόσον μόνον εἶναι ἀναγκαία διὰ τὴν διατήρησιν τῆς τάξεως καὶ τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων. Ἰδοὺ εἷς τῶν οὐσιωδεστέρων ὅρων. Δεύτερος ὅρος, καθαίρεσις, κατεδάφισις τῶν φρουρίων, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ, λέγει ἡ συνθήκη, καθ’ ὅσον ἤθελε φανῆ ἐπαρκὴς εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν· αὐτοὶ εἶναι οἱ δύο οὐσιωδέστεροι ὅροι τῆς συνθήκης αὐτῆς, τῆς συνομολογηθείσης μεταξὺ τῶν Δυνάμεων. Εἶπον ὅτι δι’ ἰδιαιτέρου ἄρθρου ἐπεφυλάχθη εἰς τὰς τρεῖς Εὐεργέτιδας Δυνάμεις νὰ συνομολογήσωσιν ἄλλην συνθήκην μετὰ τῆς Ἑλλάδος. Ἐκ τούτων συνάγεται βεβαίως, ὅτι ἡ ἕνωσις, ἡ γλυκεῖα αὕτη ἰδέα, πραγματοποιουμένη, φέρει μεθ’ ἑαυτῆς τὴν πικρίαν. Ἀλλὰ γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ἡ θεία πρόνοια ποτὲ δὲν ἐγκατέλειψε τὴν Ἑλλάδα, ἔχομεν εἰς τὴν ἱστορίαν μας ἀπὸ τοῦ ἔτους 1821 μέχρι τῆς σήμερον πολλὰ συμβάντα ἀλλεπάλληλα, καὶ πολλὰς ὑπέστη ἡ πατρίς μας δοκιμασίας. Τίς ἐξ ὑμῶν, Κύριοι, δὲν ἐνθυμεῖται ἢ δὲν γνωρίζει, ὅτι ὑπῆρξεν ἐποχὴ, καθ’ ἣν διὰ πράξεως εὐρωπαϊκῆς ἐπρόκειτο νὰ τεθῶμεν ὑπὸ τὴν κηδεμονίαν, ἢ νὰ κηρυχθῶμεν ὑποτελεῖς τῆς Ὑψηλῆς Πύλης; Τίς δὲν ἐνθυμεῖται, ὅτι διὰ πράξεως ἄλλης ἐπίσης εὐρωπαϊκῆς τὰ ὅρια τῆς Ἑλλάδος ἔπρεπε νὰ περιορισθῶσιν εἰς τὸν Ἰσθμὸν τῆς Πελοποννήσου μέ τινας νήσους τῶν Κυκλάδων, καὶ μολαταῦτα μετ’ οὐ πολὺ αἱ Δυνάμεις ὡριμώτερον σκεφθεῖσαι, αἱ περιστάσεις αἱ πολιτικαὶ ἔφερον ὅλως ἄλλα ἀποτελέσματα. Ἡ Ἑλλὰς κατέστη Βασίλειον ἀνεξάρτητον μὲ ὅρια πολὺ πλέον μεγαλείτερα. Ὕστερον λοιπὸν λέγω, ἀπὸ ὅλας αὐτὰς τὰς δοκιμασίας, ὁπόταν πολλάκις ὀλίγαι ἐλπίδες ὑπῆρχον, ἡ Ἑλλὰς ἔγεινεν ὅ,τι εἶναι τὴν σήμερον, Κράτος ἀνεξάρτητον μὲ Βασιλέα, καὶ πρὸ ὀλίγου ἀκόμη ἀπεφασίσθη νὰ προστεθῇ εἰς τὴν χώραν αὐτὴν χώρα Ἑλληνικὴ, καθ’ ὃν χρόνον ὀλίγαι περὶ τούτου ὑπῆρχον ἐλπίδες· δὲν θέλω νὰ εἴπω διὰ τούτου, ὅτι θέλομεν κατορθώσει ν’ ἀνατρέψωμεν ὅλας τὰς ἀποφάσεις τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, οὔτε ὅτι θέλομεν κατορθώσει πᾶν ὅ,τι ἐπιθυμοῦμεν· λέγω μόνον ὅτι, ἐπειδὴ ἡ Ἑλλὰς ἀκόμη δὲν ἠκούσθη εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἐπισήμως, τὰ δίκαιά της ἀκόμη δὲν παρεστάθησαν ἐνώπιον τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, καὶ ὅτι οὕτως εἰπεῖν, ἐδικάσθη, ἀπεφασίσθη ἐρήμην, ἐὰν δύναμαι νὰ μεταχειρισθῶ τὴν ἔκφρασιν, ἡ ὁποία εἶναι ἐν χρήσει εἰς τὰ δικαστήρια, ἔχομεν καιρὸν, προκειμένου περὶ τῶν δικαιωμάτων ἡμῶν μεταξὺ τῶν Εὐεργετίδων Δυνάμεων, αἵτινες τοσαῦτα ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἡμῶν ἔπραξαν, ἔχομεν καιρὸν νὰ παραστήσωμεν τὰ δικαιώματά μας εἰς αὐτὰς, καὶ νὰ προσπαθήσωμεν νὰ διορθώσωμεν ὅ,τι φαίνεται ἤδη κακὸν καὶ λυπηρὸν διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἐκ τούτων τῶν ὀλίγων, τὰ ὁποῖα σᾶς ἐξέθεσα, βλέπετε, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐντελῶς τετελεσμένη, ὅτι ὑπάρχουν διαπραγματεύσεις, καὶ αἱ διαπραγματεύσεις αὗται εἶναι ἐκκρεμεῖς. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν διαπραγματεύσεων αὐτῶν τὸ ὑπουργεῖον, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Βασιλέως ἐξῆλθε, Κύριοι, ἀπὸ τοὺς κόλπους σας ὁλόκληρος. Τὸ ὑπουργεῖον ἤδη ἔλαβεν ὅλα τὰ μέτρα, ὅσα ἐθεώρησε κατάλληλα πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν συμφερόντων τῆς Ἑλλάδος· θὰ ἐξακολουθήσῃ μὲ τὸν αὐτὸν ζῆλον, μὲ τὸν αὐτὸν ἀκραιφνῆ πατριωτισμὸν νὰ ὑπερασπίσῃ αὐτὰ τὰ δικαιώματα εἰς τὸ νέον στάδιον, τὸ ὁποῖον ἠνοίχθη. Φρονῶ, ὅτι τοῦ ζητήματος οὕτω τεθέντος, καὶ τῶν διαπραγματεύσεων οὐσῶν ἐκκρεμῶν, δὲν συμφέρει συζήτησις. Ἡ Συνέλευσις εἶναι ἐλευθέρα ν’ ἀποφασίσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκείνη φρονεῖ· τὸ κατ’ ἐμὲ, ὅστις ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύσω τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῶν τοιούτων ζητημάτων ἐνώπιόν σας, οὔτε ἔχω, οὔτε δύναμαι νὰ εἴπω περισσότερα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκεῖται ἡ Συνέλευσις;

§33ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἀρκεῖται. (θόρυβος)

§35Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται περὶ παρωνυχίδος. Τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ἔγεινεν ἡ πρότασις ἐκ μέρους τοῦ Κ. ὑπουργοῦ νὰ μὴ προβῇ ἡ Συνέλευσις εἰς συζητήσεις ἀκαίρους, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν. (θόρυβος)

§37Χ. ΟΔΥΣΣΕΥΣ. Δὲν εἶναι Βουλὴ ἐδῶ ν’ ἀναβαίνῃ ὁ ὑπουργὸς καὶ νὰ λέγῃ δὲν θέλω συζήτησιν. Ἡ Συνέλευσις εἶναι τὸ ἔθνος.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν (θόρυβος). Οἱ ἀρκούμενοι εἰς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ Κ. ὑπουργοῦ νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§39ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Αὐτὴ εἶναι μία παραβίασις τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου. (θόρυβος)

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (θόρυβος)

§41ΔΟΜΕΝΕΓΙΝΗΣ. Ἔχω δευτέραν ἐπερώτησιν.

§42ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον καὶ πρὶν ἀκόμη τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα διὰ νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Πιστεύω ὅτι αὕτη ἤθελεν εὐκολύνει ἀκόμη καὶ αὐτὴν τὴν ψηφοφορίαν· εἶναι ἡ ἑξῆς. Ἠκούσαμεν τὸν Κ. ὑπουργὸν διηγηθέντα τὴν ἱστορίαν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς· ἠκούσαμεν προσέτι ὅτι ὑπόσχεται εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι θέλει διεξαγάγει τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀκόμη ἐκκρεμὲς, μ’ ὅλον τὸν πατριωτισμὸν, ὁ ὁποῖος χρειάζεται εἰς τοιαύτας περιστάσεις. Ἤθελον νὰ κάμω αὐτὴν τὴν ἐπερώτησιν.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κ. Δεληγιώργη, νομίζω ὅτι ἀπεπερατώθη.

§44ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι· ὄχι.

§45ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἐννοῶ διὰ τὸ ζήτημα τῆς στιγμῆς. Κάμνω, Κ. Πρόεδρε, τὴν ἑξῆς παρατήρησιν, ὅτι δὲν ἐννοῶ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις τῆς Ἑπτανήσου, ὅτι δύναται νὰ περατωθῇ χωρὶς ἡ Συνέλευσις νὰ λάβῃ γνῶσιν, ὅτι δύναται νὰ περατωθῇ χωρὶς νόμου. Δὲν πιστεύω, ὁ Κ. ὑπουργὸς, ὅτι διὰ τῆς ἀδείας, τὴν ὁποίαν ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, ὅτι μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου δὲν θέλει δώσει ἐντολὴν εἰς τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις δὲν δύναται νὰ δώσῃ οὔτε ὑπόσχεσιν, οὔτε ὑπογραφὴν νὰ θέσῃ. Αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν ὑπουργόν.

§46Π. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) Ἀναγκάζομαι νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον προαγορεύσαντα, ὅτι ἡ Συνέλευσις κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς ἐλεύσεως τοῦ Σ. ἡμῶν Βασιλέως ἐξέδοτο ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνέθεσε τὰ ἡγεμονικὰ δικαιώματα εἰς τὸν Μονάρχην, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ψηφίσματος ἐπεφύλαξεν εἰς ἑαυτὴν τὰ δικαιώματα ἑνὸς νομοθετικοῦ Σώματος. Ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας, ὁ ὁποῖος γνωρίζει κάλλιστα τὰς διακρίσεις τῶν ἐξουσιῶν, ὁ ὁποῖος ἐμπνέεται βεβαίως ἀπὸ τὰ καθαρώτερα συνταγματικὰ αἰσθήματα, πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἀρκούντως, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον συνταγματικῶς ὡργανισμένον καὶ συνταγματικῶς βαδίζον, καὶ ἀποφασίσαν νὰ μὴ παρεκκλίνῃ ἀπαρασαλεύτως ἀπὸ τὰς συνταγματικὰς ἀρχὰς, ἔχει τὴν εὐθύνην του, συναισθάνεται τὴν εὐθύνην του. Ἐντὸς τῆς εὐθύνης θέλει ἐνεργήσει.

§47ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα πρὸς τὸν Κ. ὑπουργὸν, δὲν ἀφώρα ζήτημα ἐμπιστοσύνης, ἀφώρα ζήτημα νόμου. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς διαφωνεῖ ὡς πρὸς τοῦτο· ἡ ἕνωσις ἰσχυρίζομαι, ὅτι δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἄνευ νόμου, καὶ ἂν δὲν ἐρωτηθῇ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, ἐνῷ ὁ Κ. ὑπουργὸς νομίζει, ὅτι εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφωνία, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ Κ. ὑπουργοῦ, δὲν ἐννοοῦσα δὲ νὰ ἐλαττώσω τὴν ὑπόληψιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ πλειονοψηφία πρὸς τὸν Κ. ὑπουργόν· ἤθελον μόνον νὰ ἐρωτήσω, ἂν δύναται ν’ ἀποτελειώσῃ ἡ ἕνωσις χωρὶς νὰ μεσολαβήσῃ ἀπόφασις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Νομίζω δὲ, Κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι πολὺ ἁπλοῦν ἐναντίον τῶν κειμένων νόμων. Ἐρωτῶ τὸν ὑπουργὸν δύνανται 250000 ἀλλοδαπῶν νὰ γείνωσιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν πολῖται Ἕλληνες; ἀγνοῶ τί θέλει μὲ ἀπαντήσει ὁ Κ. ὑπουργός. (θόρυβος)

§48ΠΕΤΣΑΛΗΣ. (ὑπουργ. Ἐκκλησιαστικῶν κτλ.) Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ὑπάρχει σύγχυσις ἰδεῶν, σύγχυσις ὁρίων τῆς νομοθετικῆς καὶ ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας εἰς τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ πληρεξουσίου Μεσολογγίου· ὁ συνάδελφός μου, Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀρκούντως ἐξηγήθη, ὥστε νὰ πείσῃ πάντας, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ ἐπιβάλῃ ὑποχρεώσεις εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τοῦδε, ἀφοῦ ἡ Συνέλευσις, διατηροῦσα μόνον τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, τὰ ἐκτελεστικὰ καθήκοντα καὶ τὰ ἡγεμονικὰ δικαιώματα ἀνέθεσεν εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Βασιλέως. Ἔκαμε δὲ καὶ κἄτι τι περισσότερον· παρέπεμψεν εἰς τὸ Σύνταγμα τοῦ 1844 διὰ νὰ προσδιορίσῃ ποῖα εἶναι αὐτὰ τὰ δικαιώματα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ζήτημα, ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὰς διαπραγματεύσεις δὲν δύναταί ποτε ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ ζητήσῃ νὰ ἐπέμβῃ πρὸ τοῦ ἡ Κυβέρνησις λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ εἰσαγάγῃ τὸ ζήτημα Εἶναι ἀναντίῤῥητον ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Βασιλείας ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κλείῃ ὁποιασδήποτε συνθήκας, ὅπερ εἶναι προνόμιον ἡγεμονικὸν ὅπου ἡ νομοτελεστικὴ ἐξουσία ἀνατίθεται εἰς τὸν Βασιλέα· καὶ εἰς τοῦτο δὲν δύναται νὰ δεχθῇ ἡ Μεγαλειότης του κᾀμμίαν ἐπήρειαν. Μένει ὅμως ἀκέραιον τὸ δικαίωμα τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, ὁσάκις ἐκ τῶν συνθηκῶν ὁποιασδήποτε φύσεως καὶ ἂν ὦσι πηγάζουν ὑποχρεώσεις εἰς τὸ Ἔθνος. Μένει ὅμως τὸ δικαίωμα, ὅταν παρουσιασθῶσιν αἱ συνθῆκαι, νὰ τὰς δεχθῇ, νὰ τὰς ἀποῤῥίψῃ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἀκαίρως θέλετε νὰ φέρητε συζήτησιν ἐπὶ ὑποθέσεως ἐκκρεμοῦς καὶ νὰ φέρητε τὴν συζήτησιν, ὅπως ἠμπορεῖτε νὰ αἰσθάνεσθε, ὁρμώμενοι ἀπὸ τὸ αἴσθημα τοῦ πατριωτισμοῦ, ζητοῦντες ἀπὸ τοῦδε νὰ ὑπερασπισθῆτε τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Κατὰ τὰ συνταγματικὰ ἔθιμα, τὰ ὁποῖα εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστὰ, οὐδέποτε νομοθετικὸν σῶμα ἐζήτησε νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ ν’ ἀνακοινώσῃ τὰς ἰδέας της, τὰς προθέσεις της, τὰ σχέδιά της ὡς πρὸς τὴν διεξαγωγὴν ὑποθέσεως ἐξωτερικῶς μενούσης εἰσέτι ἐκκρεμοῦς. Ἂν θέλετε, Κύριοι, τοῦτο, ὅπερ θέλετε νὰ πράξητε, δύναται ν’ ἀνακουφίσῃ καὶ τὴν εὐθύνην ἡμῶν. Συλλογισθῆτε, ὅτι ἐπεμβαίνοντες ἀπὸ τοῦδε καθιστᾶτε ἡμᾶς ἀνευθύνους. Ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς Συνελεύσεως, τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους, τὸ συμφέρον τῆς εὐθύνης ἡμῶν ἀπαιτοῦν, ὥστε ἡ Συνέλευσις νὰ μὴ προχωρήσῃ περισσότερον, ἀλλὰ ν’ ἀφήσῃ τὴν εὐθύνην νὰ ὑπάρχῃ ἐφ’ ἡμῶν· ὅταν δὲ τὰ πράγματα φθάσωσιν εἰς ἓν σημεῖον, κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει ἐλπὶς, τότε νὰ ἐξετάσητε τὴν διαγωγήν μας καὶ νὰ ζητήσητε λόγον. Ὅλαι αὗται αἱ παρατηρήσεις καὶ ἄσκοποι καὶ ἐπιβλαβεῖς εἶναι. Ὅταν θέλετε νὰ συζητήσητε ἀπὸ τοῦδε περὶ συνθηκῶν εὑρισκομένων εἰσέτι εἰς τὸ στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων, ἀποδεικνύει τοῦτο, ὅτι δὲν ἐννοοῦμεν τὰ ζητήματα, ὅτι δὲν ἐννοοῦμεν τὰς σχέσεις τῶν ἐξουσιῶν, καὶ ἀφοῦ μάλιστα μίαν φορὰν παραδέχθημεν τὸν χωρισμὸν αὐτῶν, πρέπει ν’ ἀποδείξωμεν, ὅτι γνωρίζομεν νὰ σεβώμεθα τὰ δικαιώματα ἑκάστης ἐξουσίας, ἀφοῦ μάλιστα ἔχομεν παραδείγματά τινα τοῦ σεβασμοῦ, τὸν ὁποῖον ἡ βασιλικὴ ἐξουσία ἔδειξε μέχρι τοῦδε καὶ προτίθεται νὰ δείξῃ εἰς τὰς ἐλευθερίας τοῦ Ἔθνους, καὶ εἰς τὰ ὅρια ἐντὸς τῶν ὁποίων τὴν ἔθεσεν ὁ συνταγματικὸς νόμος. Δὲν πρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ δώσῃ τὸ παράδειγμα τῆς ἐπιδρομῆς εἰς ξένην ἐξουσίαν. Τοῦτο εἶναι παράδειγμα πολὺ λυπηρὸν, ἀλλὰ καὶ ἐπικίνδυνον καὶ μάλιστα προερχόμενον ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, ἡ ὁποία προσκαλεῖται νὰ καθιερώσῃ τὰς πρώτας συνταγματικὰς ἀρχάς. Λοιπὸν, Κύριοι, λέγω, καὶ ὡς πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑποθέσεως, ἂν γείνῃ πρὸ τοῦ ἀποτελέσματος μία συζήτησις ἀτελὴς, στοχασθῆτε ὁποῖαι θὰ ἦναι αἱ συνέπειαι τοιαύτης συζητήσεως· αἱ ἐντυπώσεις, αἱ ὁποῖαι, εἴτε εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἴτε εἰς τὸν ἐξωτερικὸν κόσμον προκύψουσιν ἐκ τῆς συζητήσεως, θὰ ἦναι ἀσθενεῖς, αἱ συνέπειαι θέλουσιν εἶσθαι ἐπιβλαβεῖς, ὡς πρὸς τὴν ἐπιτυχίαν τῆς διεξαγωγῆς τῆς ὑποθέσεως· ἐκ τοὐναντίον ἂν αἱ ἐντυπώσεις ὦσι καλαὶ, πρὸ τῆς διεξαγωγῆς ταύτης εἰς τί δύνανται νὰ ὠφελήσωσι μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, κατὰ τὴν ὁποίαν θέλει ἔλθει ἡ λύσις εἰς τὸ ὁριστικὸν σημεῖόν της; διότι ἕως τότε θὰ παρέλθουν ὅλαι αὐταὶ αἱ ἐντυπώσεις. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ περιορισθῇ εἰς τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ὁ Κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργὸς ἔδωκεν. Αὐτὰ εἶναι γεγονότα ἐπίσημα γνωστὰ, ἀλλὰ τὰ γεγονότα αὐτὰ δὲν ἀποκαθιστοῦν τὰς διαπραγματεύσεις ἀποπερατωμένας, δὲν φέρουν τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος. Φρονῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ὀφείλει καὶ δὲν συμφέρει εἰς τὴν ὑπόθεσιν νὰ προβῇ περισσότερον, ἀλλὰ νὰ ἐμμένῃ εἰς ἀξιοπρεπῆ θέσιν, περιμένουσα τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα πάντες προσδοκῶμεν ἐκ τῶν ἐνεργειῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔπαυσαν νὰ γίνωνται πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν δικαιωμάτων τῆς πατρίδος· μετὰ δὲ τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ὄχι μόνον ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως ἡ Κυβέρνησις, τὸ ὑπουργεῖον ὀφείλει λόγον, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, κ’ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τῆς Ἑπτανήσου, διότι ἡ Κυβέρνησις ἀντιπροσωπεύει καὶ τὴν Βουλὴν ταύτην. Ἀποκρούω λοιπὸν τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Δεληγεώργη.

§49ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Τὸ πνεῦμα τῆς ἐπερωτήσεως εἶναι νὰ μάθωμεν ποίας φύσεως θεωρεῖ αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις. Πρέπει νὰ λυθῇ ἀπὸ τὰ νομοθετικὰ σώματα, ἢ ἀπὸ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν;

§50ΔΟΜΕΝΕΓΙΝΗΣ. Ὁ ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως παρετήρησεν, ὅτι αἱ παρατηρήσεις αὗται εἶναι κινδυνώδεις καὶ ἄσκοποι. Τὸ ἀντικείμενον, Κύριοι, τῆς ὑποθέσεως ταύτης εἶναι σπουδαῖον καὶ ἔχω, Κύριοι, νὰ κάμω μίαν δευτέραν ἐπερώτησιν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἂν θεωρῇ τὴν συνθήκην τετελεσμένην καὶ ἂν διὰ τῆς συνθήκης αὐτῆς ἀποφασίζηται ἡ τύχη τῆς Ἑπτανήσου· θὰ ἔχωμεν ἐλπίδας;

§51ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. Ἐλπίδας ἔχομεν (θόρυβος).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἂν ἀρκῆται εἰς τὰ λεχθέντα ἀπὸ τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἀρκοῦνται νὰ σηκωθῶσιν. Πολλοὶ πληρεξούσιοι ἐνταῦθα ζητοῦσι τὸν λόγον.

§53ΧΑΡ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Δὲν εἴμεθα Βουλὴ ἐνταῦθα ἵνα ἀπαγορεύηται ὁ λόγος.

§54ΚΑΛΟΣ. Θέσατε εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα (θόρυβος).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις.

§56ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ζητῶ τὸν λόγον.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἀρκοῦνται εἰς τὰ λεχθέντα ἀπὸ τὸν Κύριον ὑπουργὸν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ὁ Κ. Δρόσος ἔχει τὸν λόγον πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς προτάσεώς του περὶ καταργήσεως τοῦ ἱπποφορβείου.

§58ΓΕΩΡΓ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὑπέβαλα πρότασιν καὶ ὁ Κ. Πρόεδρος ὤφειλε νὰ διατάξῃ τὴν ἀνάγνωσίν της.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσε τὸ ζήτημα· ἡ Συνέλευσις ἠρκέσθη εἰς τὰ λεχθέντα. Ἄλλως ἡ πρότασις ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως.

§60ΤΙΝΕΣ. (ἀριστερόθεν) Ἐτελείωσε τὸ ζήτημα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, θέλετε τὴν ἀνάγνωσιν τῆς προτάσεως; (θόρυβος).

§62ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ἐρωτήσητε περὶ τούτου τὴν Συνέλευσιν.

§63ΠΟΛΛΟΙ. Ν’ ἀναγνωσθῇ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ λοιπόν. Ἀναγινώσκει ὁ γραμματεύς. Προσκαλεῖται τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἐντείλῃ τῷ ἀπεσταλμένῳ εἰς Λονδῖνον ἀντιπροσώπῳ αὑτῆς, ὅπως μὴ ὑπογράψῃ οἱανδήποτε συνθήκην ἀφορῶσαν τὸ ἑπτανησιακὸν ζήτημα, πρὶν ἢ τὸ περιεχόμενον γνωστοποιηθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν (θόρυβος).»

§65ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Αὐτὴ ἡ πρότασις εἶναι τὸ ἴδιον, ὡς νὰ λέγῃ ἀναλαμβάνει ἡ Συνέλευσις τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε δίκαιον· ἡ πρότασις αὐτὴ εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα ὡρίμου σκέψεως.

§67ΓΕΩΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀπαιτῶ νὰ διαταχθῇ ἡ τύπωσις τῆς προτάσεώς μου (θόρυβος). Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις τοῦ Κ. Δρόσου περὶ καταργήσεως τοῦ ἱπποφορβείου. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει· Ἄρθρον 1. Τὸ δυνάμει τοῦ ἀπὸ 18 7βρίου 1856 ὑπὸ Στοιχ. ΤΞΒʹ. νόμου ἀποσπασθὲν ἐκ τῆς ἐν Τίρυνθι Γεωργικῆς Σχολῆς, καὶ σχηματισθὲν εἰς χωριστὸν κατάστημα ὑπὸ τὴν ὀνομασίαν «Ἱπποφόρβιον κατὰ τὴν Ἀργολίδα» διαλύεται. Ἄρθρ. 2. Αἱ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀνωτέρω καταστήματος προσδιωρισμέναι γαῖαι, αἱ ἐπ’ αὐτῆς οἰκοδομαὶ, καὶ τὰ ὑπάρχοντα ἐν τῷ ἱπποφορβίῳ κτήνη καὶ σκεύη καὶ λοιπὰ χρήσιμα εἴδη παραδίδονται ὡς δημόσιος περιουσία εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἄρθρον. 3. Ἐκ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἱπποφορβίου καὶ τῶν ὑπηρετῶν αὐτοῦ, οἱ μὲν στρατιωτικοὶ ἐπανέρχονται εἰς τὰ ὁποῖα ἀνῆκον πρότερον Σώματα, οἱ δὲ πολιτικοὶ ἀπολύονται. Ἄρθρ. 4. Ἡ εἰς τὰς προκαταβολὰς τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας εἰς βάρος τοῦ ἱπποφορβίου ἐγγεγραμμένη προκαταβολὴ ἐκ δραχμῶν ἑξήκοντα ἓξ χιλιάδων πεντακοσίων δέκα τεσσάρων καὶ λεπτῶν ἑβδομήκοντα ἑνὸς ἀριθ. 66514 71|00, δαπανηθεῖσα διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν οἰκοδομῶν καὶ λοιπὰ ἔξοδα τῆς συστάσεως τοῦ εἰρημένου καταστήματος διαγράφεται ἀπὸ τοὺς λογαριασμοὺς τοῦ στρατιωτικοῦ κλάδου.

Δ. ΔΡΟΣΟΣ.

§68ΔΡΟΣΟΣ. (ὑπουργ. Οἰκονομ.) Ὁ λόγος ὁ ὑπὲρ αὐτῆς τῆς προτάσεως συνηγορῶν εἶναι καταφανής· ἡ δαπάνη τοῦ δημοσίου πρὸς συντήρησιν τοῦ ἱπποφορβείου εἶναι ἐπιζήμιος εἰς τὸ δημόσιον, καθόσον ἐπιβαρύνεται μὲ 60 χιλιάδας δραχμ. Προτείνω λοιπὸν τὴν διάλυσιν τοῦ ἱπποφορβείου, ἐκ ταύτης δὲ θὰ προκύψῃ πρῶτον ἡ κατάργησις τῶν ἐξόδων τῆς διοικήσεως, κ’ ἔπειτα ἡ ἐνοικίασις τῶν γαιῶν αὐτῶν τὰς ὁποίας δυνάμεθα νὰ ἐνοικιάζωμεν πρὸς 8 δραχμὰς τὸ στρέμμα.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θεωρεῖται συζητητέα ἡ πρότασις;

§70ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§71ΔΡΟΣΟΣ. Ὑποστηρίζω καὶ τὸ κατεπεῖγον.

§72ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ δημόσιον ὑποβάλλεται εἰς δαπάνας χωρὶς νὰ ἔχῃ ὠφέλειαν ἐκ τῆς ὑπάρξεως τοῦ ἱπποφορβίου, καὶ τὰς δαπάνας ταύτας ὑποφέρει πρὸ πολλῶν ἐτῶν, ἀλλ’ ἡ ὑπόθεσις σήμερον δὲν πρέπει διὰ τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα, καὶ πρέπει ἡ Συνέλευσις καὶ τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἔχῃ τὴν ὑπομονὴν, ἐπὶ 10 ἡμέρας, ὅπως ὑποβάλωμεν σκέψεις τινὰς ἀποβλεπούσας τὸ δημόσιον καὶ τὰς ὁποίας εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀκούσῃ ἡ Συνέλευσις· λέγω νὰ τυπωθῇ ἡ πρότασις, καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς προσεχεστάτην συνεδρίασιν εἰς συζήτησιν.

§73ΔΡΟΣΟΣ. (ὑπουργ. Οἰκονομ.) Κύριοι! λαμβάνονται διάφορα μέτρα οἰκονομικὰ, ἄλλα λαμβάνονται διοικητικῶς καὶ ἄλλα ἐπὶ ἄλλων ζητημάτων, ζητοῦμεν τὴν σύμπραξιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, σκοπὸς τῶν μέτρων εἶναι νὰ ἐπέλθωσιν οἰκονομίαι, καὶ ἐπ’ αὐτῶν θὰ συντάξωμεν τὸν προϋπολογισμόν μας. Ἂν ἀναβάληται ἡ ἐπιψήφισις τῶν τοιούτων πράξεων, τότε δὲν ἠξεύρω πότε θὰ συντάξωμεν τὸν προϋπολογισμόν.

§74ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἀποτεινόμενος εἰς τὸν ὑπουργὸν ἰδίως τῶν Οἰκονομικῶν λέγω, τὸ Ἱπποφορβεῖον δὲν ἐσυστήθη διὰ ταμιευτικοὺς λόγους, ἐσυστήθη νὰ παράξῃ ἵππους χρησίμους εἰς τὸ ἱππικόν. Κύριε ὑπουργὲ, σᾶς παρακαλῶ νὰ εἴπητε δημοσίᾳ, ἂν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον δὲν εὐδοκίμησεν αὐτὸ τὸ κατάστημα, διότι πολλάκις, Κύριοι, ἐὰν ἕνεκα οἰκονομικῶν λόγων κατηργήθη, ἐσυστήθη· ὑπάρχουν ἐκθέσεις τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τῶν ὁποίων καταδεικνύεται, ὅτι τὸ ἱππικὸν τῆς Ἑλλάδος δὲν δύναται νὰ προμηθευθῇ τοὺς ἀναγκαίους ἵππους ἐξωτερικῶς, ἀλλὰ πρέπει νὰ κάμῃ θυσίας διὰ νὰ τοὺς κάμῃ ἐσωτερικῶς· αὐτοὶ οἱ λόγοι τὴν σήμερον δὲν ὑπάρχουν· νομίζω, Κύριοι, ὅτι τὸ κατεπεῖγον πρέπει νὰ κηρυχθῇ τῆς προτάσεως αὐτῆς.

§75ΔΡΟΣΟΣ. Ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων εἴδομεν, ὅτι οἱ ἵπποι οἱ ὁποῖοι γίνονται εἰς τὸ Ἱπποφορβεῖον κοστίζουν τὸ διπλάσιον, παρὰ ἐὰν τοὺς ἐπρομηθευόμεθα ἐξωτερικῶς.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ κατεπεῖγον παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παραδέχθη τὸ κατεπεῖγον. (θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν). Ὑπάρχει ἑτέρα πρότασις τοῦ Κυρίου Βενετσάνου ἡ ἑξῆς· «Νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν τῆς στρατιωτικῆς τῶν Εὐελπίδων σχολῆς εἰς τὸν ὑπὸ τοῦ καταστατικοῦ τῆς σχολῆς πρὸ τῆς μεταπολιτεύσεως ὡρισμένον.»

§77ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις (θόρυβος).

§79ΔΑΓΡΕΣ. Ὑπάρχει σπουδαία ἀντίῤῥησις.

§80ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Νομίζω, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, κατὰ τὰ 1852 ὡρίσθη ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς εἰς 63· σήμερον ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν ἀναβαίνει εἰς 100, κατὰ συνέπειαν τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μαθητῶν προκύπτει ὑπέρβασις ἐξόδων 31,500 δραχμῶν· 23 ἦσαν μαθηταὶ ὑπότροφοι, σήμερον εἶναι 49, οὔτε εἰς τὰς τάξεις τῶν δραχ. 1000, 750, 500 καὶ 250 δὲν ἐτηρήθη ἀναλογία, ἀλλ’ ὅλοι κατετάχθησαν εἰς τὴν τάξιν τῶν ὑποτρόφων. Ἐντεῦθεν προκύπτει μία μεγάλη ζημία εἰς τὸ δημόσιον, καὶ διὰ τοῦτο ἔκαμα αὐτὴν τὴν πρότασιν ἵνα προλάβω μίαν δαπάνην περιττὴν εἰς τὰς παρούσας δυσχερεῖς τοῦ Κράτους περιστάσεις.

§81ΤΙΝΕΣ. Ποῦ εἶναι οἱ κατάλογοι;

§82ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Αὐτὰ τὰ ἐξήγαγον ἀπὸ τοὺς προϋπολογισμοὺς τοῦ 60 καὶ 63.

§83ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Θὰ καταδείξω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι δὲν εἶναι συζητητέα. Λέγω, Κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρόκειται μετ’ ὀλίγας ἡμέρας νὰ φέρητε εἰς συζήτησιν, εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε πολὺ καὶ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, καὶ ἰδίως ὅλον τὸν στρατιωτικὸν κύκλον ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς μέχρι σήμερον. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ κατάστημα τοῦτο δὲν ἀνταπεκρίθη εἰς τὸν σκοπὸν δι’ ὃν συνεστήθη, καὶ ἀπέναντι τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας ὑφίσταται ἡ Κυβέρνησις.

§84ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Διατί δὲν ἀνταπεκρίθη; διότι ἔκαμε τὴν ἐπανάστασιν.

§85ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τώρα θὰ σᾶς εἰπῶ, ὅτι ὁ ὀργανισμὸς τῆς σχολῆς, ὅπως ἔχει, καὶ ἡ εἴσοδος τῶν νέων, ὅπως γίνεται, εἶναι ἴσως ἀκατάλληλος, καὶ ἑπομένως εἶναι ἀνάγκη ἀναδιοργανώσεως τοῦ καταστήματος.

§86ΤΙΝΕΣ. Ἄλλο πρᾶγμα.

§87ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Λοιπὸν σήμερον, ὅπως ἔχει τὸ κατάστημα, δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, διότι οἱ μαθηταὶ δὲν δύνανται νὰ λάβωσιν ἀγωγὴν στρατιωτικήν, δὲν ἐκπαιδεύονται ὅπως πρέπει νὰ ἐκπαιδεύωνται, καὶ κατὰ συνέπειαν τὸ δημόσιον δύναται νὰ δαπανᾷ ὀλιγώτερα, καὶ νὰ ἔχῃ ἀξιωματικοὺς καλῃτέρους. Δι’ ὅλους τοὺς λόγους εἶναι ζήτημα πολὺ σπουδαῖον, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ λυθῇ ἐκ πρώτης ὄψεως, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν οἰκονομικήν. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπέδειξεν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἀναδιοργανώσεως· ἑπομένως φρονῶ, ὅτι πρὸ τοῦ ἢ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν μᾶς φέρῃ ἓν νέον σχέδιον ἀναδιοργανώσεως τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς, ἀνταποκρινόμενον καὶ εἰς τὴν οἰκονομίαν καὶ εἰς τὴν καλῶς ἐννοουμένην ἐκπαίδευσιν τῶν νέων, φρονῶ, ὅτι τὸ ὑπεράριθμον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον πηγάζει ἐκ περιστάσεως ὅλως καθαρῶς πολιτικῆς, δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς οἰκονομίας, καὶ σήμερον ὅπως ἔχει τὸ πρᾶγμα, νὰ ῥίψητε εἰς τοὺς δρόμους 40–50 νέους. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ ὑπὸ συζήτησιν, ὅταν ἔλθῃ ὁ προϋπολογισμὸς, ὅταν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀναγκασθῇ νὰ φέρῃ νέον σύστημα τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς, τότε θὰ περιορίσωμεν καὶ τὰς δαπάνας.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, πρόκειται περὶ τοῦ συζητητέου ἢ μὴ, καὶ οἱ θεωροῦντες τὴν πρότασιν ὡς συζητητέαν παρακαλῶ νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμήματα.

§89ΠΟΛΛΟΙ. (δεξιόθεν). Καὶ κατεπείγουσα, Κύριε Πρόεδρε.

§90ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶμαι ὑπὲρ τοῦ κατεπείγοντος, Κύριε Πρόεδρε. Ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος ὁ Κύριος Ζυμβρακάκης.

§91ΠΑΠΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κατὰ πρῶτον, Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ εἷς ὑπὲρ τοῦ κατεπείγοντος.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον λοιπὸν ὁ Κύριος Βαλτινός.

§93ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶμαι, Κύριοι, ὑπὲρ τοῦ κατεπείγοντος τῆς συζητήσεως τῆς προκειμένης ὑποθέσεως, ὅταν ὁ Κύριος Ἀντώνιος Μαυρομιχάλης ᾖναι πάντοτε ὑπὲρ τῶν οἰκονομιῶν τῶν ἀφορωσῶν τὸν στρατὸν ἐν γένει. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη ταχέως νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἡ δύναμις τῶν σήμερον ὑπαρχόντων ἐν τῇ Στρατιωτικῇ Σχολῇ μαθητῶν ὑπερβαίνει κατὰ πολὺ, καὶ σχεδὸν εἶναι διπλασία τῆς ὀργανικῆς. Γνωρίζω ὡς ἄνθρωπος, ὅτι πειραζόμεθα, ὅταν φέρωνται ζητήματα προσβάλλοντα αἴφνης προσωπικὰ ζητήματα.

§94ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἔχω κανέν.

§95ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Πολὺ πιθανὸν· λυομένου τοῦ ζητήματος τούτου ὑπὲρ τοῦ Νόμου, ὅπως πρέπει νὰ εὐχώμεθα πάντοτε, πολλοὶ καταταχθέντες παρὰ τὴν ὀργανικὴν δύναμιν εἶναι ἀπολύτως ἀνάγκη νὰ ἐξέλθωσι τῆς Σχολῆς, ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον περισσότερον μ’ ἐπασχολεῖ, εἶναι, ὅτι ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου πλεῖστοι οἰκογενειάρχαι ἀφήσαντες τὰς ἑστίας αὐτῶν καὶ συνοδεύοντες τοὺς υἱούς των, προσκληθέντες παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἦλθον καὶ μένουσιν ἐνταῦθα, ὅπως παρασταθῶσιν εἰς τὰς ἐξετάσεις τῶν υἱῶν των, τῶν συγγενῶν των διὰ τὴν εἰς τὴν Σχολὴν εἴσοδόν των, καὶ ὁλονὲν διενεργοῦνται ἐξετάσεις· ἴσως αὐτὴν τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν ὁμιλῶ ἐτελείωσαν αἱ ἐξετάσεις. Οἱ οἰκογενειάρχαι αὐτοὶ παραμένουσιν ἐνταῦθα, περιμένοντες ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἴδωσιν ποία θέλει εἶσθαι ἡ τύχη τῶν υἱῶν των. Εἶναι ἀπόλυτος λοιπὸν ἀνάγκη τὸ ταχύτερον ν’ ἀποφανθῶμεν περὶ τῆς ὀργανικῆς δυνάμεως τῆς σχολῆς· δύναται ἡ Συνέλευσις νὰ παραδεχθῇ, ὅτι, ὅσοι κατετάχθησαν, κατετάχθησαν, διὰ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα.

§96ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, ἡ στρατιωτικὴ σχολὴ εἶναι, οὕτως εἰπεῖν, τὸ φυτώριον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐκφυτεύονται οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς τὸν στρατὸν, εἶναι κλάδος τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, κατὰ συνέπειαν ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὁρίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἐκπαιδεύωνται εἰς τὸ κατάστημα αὐτὸ, νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, καὶ αὐτοὶ οἱ ἐξερχόμενοι, πρέπει νὰ ᾖναι εἰς ἀναλογίαν μὲ τοὺς κατ’ ἔτος τιθεμένους ὑπὸ σύνταξιν, τοὺς ἀποθνήσκοντας καὶ τοὺς τοιούτους, τοιαύτη ἀναλογία πρέπει νὰ ὑπάρχῃ. Εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἥτις ἐπεξειργάσθη τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν· δὲν ἠθελήσαμεν νὰ θίξωμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῆς Σχολῆς, ἂν καὶ ἦτο προσδιωρισμένος ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τοῦ Βότσαρη.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ κατεπείγοντος, Κ. Ζυμβρακάκη.

§98ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Λέγω λοιπὸν ὅτι εἶναι ἔργον τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας τὸ τοιοῦτον· σήμερον ἡ Συνέλευσις εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποφασίσῃ ἂν πρέπῃ νὰ ᾖναι 100 ἢ 60 ἢ 63 ὅπως ἦσαν.

§99ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐμβήκαμεν ἀκόμη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, Κ. Πρόεδρε, καὶ εἶναι 3 ἡ ὥρα.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί νὰ σᾶς κάμω;

§101ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Λέγω λοιπὸν ὅτι τὸ σχολεῖον αὐτὸ ἔδωκε καρποὺς μεγάλους· ἂν ἔχωμεν σήμερον ἀξιωματικοὺς εἰς τὸ μηχανικὸν καὶ πυροβολικὸν, εἶναι ἀπ’ αὐτό. Σήμερον τὸ πεζικὸν καὶ ὅλα τὰ ὅπλα ἔχουν ἀνάγκην ἀξιωματικῶν ἐχόντων ἐκπαίδευσίν τινα, καὶ οὗτοι πρέπει νὰ ἐξέλθουν ἀπὸ τὸ σχολεῖον. Ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν λοιπὸν τῶν μαθητῶν θὰ δώσητε ἀξιωματικοὺς εἰς τὸν στρατόν· ὥστε εἶναι ἓν ζήτημα πολὺ δύσκολον, καὶ ἀναγόμενον εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐκ τοῦ ὀργανισμοῦ, τὸν ὁποῖον θὰ κάμῃ εἰς τὸν στρατόν· καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι κατεπείγουσα ἡ πρότασις.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις;

§103ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ κατεπεῖγον νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.

§105ΚΑΛΟΣ. Ἀναγινώσκει τὴν πρότασιν· «Ἄρθρ. 1. Ὁ χρόνος, καθ’ ὃν διετέλεσαν ἐν τῇ Γερουσίᾳ οἱ Γερουσιασταὶ, λογίζεται ὡς χρόνος ὑπηρεσίας πρὸς ἀπόκτησιν τοῦ πρὸς σύνταξιν δικαιώματος κατὰ τὸν περὶ συντάξεως τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων νόμον. Ἄρθρ. 2. Ἡ πληρωμὴ τῆς συντάξεως τῶν προσκτησάντων ταύτην Γερουσιαστῶν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ συντάξεως Νόμου ἄρχεται ἀπὸ τῆς 11 8βρίου 1862 ἀφαιρουμένων τῶν τυχὸν χορηγηθέντων αὐτοῖς ἀπὸ τῆς ἡμέρας ταύτης ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου.

§106ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὴ ἀνεγνώσθη.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον εἶναι ἡ ἀνάπτυξις.

§108ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, ὅταν ἡ ἐπανάστασις κατήργησε τὴν δυναστείαν τοῦ Ὄθωνος, καὶ ἐπροσκάλεσεν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν ἐγεννήθησάν τινες ἀμφιβολίαι ἂν κατηργήθη συνάμα καὶ ἡ Γερουσία διὰ τῆς καταργήσεως τῆς δυναστείας· ὅθεν ἠναγκάσθην νὰ φέρω πρότασιν περὶ τούτου τὴν ὁποίαν παρεδέχθητε ἐν μέρει ἤτοι ἐδέχθητε τὸ νὰ θεωρηθῇ κατηργημένη ἡ Γερουσία ἀπὸ τῆς 11 Ὀκτωβρίου, τὸ δὲ μέρος ἐκεῖνο δι’ οὗ ἀπενέμετο ἡ περίθαλψις εἰς τὸ τέλος τοῦ βίου των πρὸς λείψανα τινὰ τοῦ ἀγῶνος δὲν παρεδέχθητε.

§109ΠΟΛΛΟΙ. Ὤ! ὤ! ὤ!

§110ΚΑΛΟΣ. Μὴ λέγετε ὤ! ὤ! διότι τὸ ὤ, δὲν εἶναι ἀλήθεια. Ἀπεναντίας ὑπάρχουσί τινες ἐκ τῶν Γερουσιαστῶν, οἵτινες διὰ τῶν θυσιῶν των καὶ διὰ τῶν προσωπικῶν των ὑπηρεσιῶν παρέσχον μεγάλας πρὸς τὴν πατρίδα ὑπηρεσίας. Ἐὰν ἡ πρότασίς μου συμπεριελάμβανε ὅλους τοὺς Γερουσιαστάς, ἴσως ἤθελεν ῥιφθῆ ὄχι μόνον ὑμῶν ἀλλὰ καὶ ἐμοῦ ἡ ψῆφος ἐναντίον, ἀλλὰ περιορίζεται ἐπὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι καὶ χρηματικῶς καὶ σωματικῶς παρέσχον ὑπηρεσίας. Λέγω λοιπὸν ὅτι εἶναι δίκαιον οἱ ἄνδρες οὗτοι εἰς τὸ τέρμα τοῦ βίου των νὰ ἔχουν τὰ μέσα τοῦ ζῆν, καὶ δὲν δύνανται ἄλλως παρὰ διὰ μιᾶς συντάξεως. Ἂν δὲν ὑπῆρχε Γερουσία οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ἤθελον καταλάβει μίαν θέσιν· ὁ Μαγκίνας (π. χ.) προσέκτησε τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως διότι ἦτο σύμβουλος τῆς Ἐπικρατείας καὶ ὑπουργός· καὶ ὁ Χριστακόπουλος, ὁ Χρηστίδης, ὁ Γρηγοριάδης, ὁ Ψύλλας τόσοι καὶ τόσοι ἄλλοι γερουσιασταὶ ἔντιμα λείψανα τοῦ ἀγῶνος, δὲν δικαιοῦνται τῆς συντάξεως; Οἱ στρατιωτικοὶ ἐκ τῶν Γερουσιαστῶν ἔχουσι τοῦτο, διατί νὰ μὴ προσκτήσωσι τοῦτο καὶ οἱ πολιτικοί; Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι ἡ πρότασίς μου εἶναι συζητητέα.

§111ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ συζητητέον νὰ σηκωθῶσιν, (ἐγείρονται πολλοὶ) ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα· θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀνάπαλιν, οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὸ συζητέον νὰ ἐγερθῶσι, (ἀνίστανται οἱ ὀλιγώτεροι) παρεδέχθη τὸ συζητητέον. Μεταβαίνομεν εἰς τὰς νομοθετικὰς προτάσεις· θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἐὰν θέλῃ νὰ προταχθῇ πρῶτον, τὸ περὶ ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς.

§113ΤΙΝΕΣ. Μὲ τὴν σειράν.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ εἶναι διοικητικὴ ἀνάγκη, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ.

§115Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Τὸ ἀρχηγεῖον τῆς Ἐθνοφυλακῆς, Κ. Πρόεδρε, διότι εἶναι ἀναγκαιότατον.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις δὲν εἶναι περὶ Ἐθνοφυλακῆς. Λοιπὸν ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν· οἱ παραδεχόμενοι νὰ προταχθῇ τὸ περὶ ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται πολλοὶ) ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα· θὰ ἐρωτήσω πάλιν· οἱ παραδεχόμενοι τὸ νὰ προταχθῇ τὸ περὶ ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς νὰ σηκωθῶσι (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) παρεδέχθη. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§117Δ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (ὑπουργ. τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅσα εἶπα προχθὲς ἀρκοῦν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§119ΤΙΝΕΣ. Ὑπάρχει.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§121ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μὴ βιάζεσθε, Κ. Πρόεδρε, διότι ἔχετε ἐχθροὺς καὶ θὰ εἴπωσιν ὅτι ἐργάζεσθε ὡς πρόεδρος τῆς βουλῆς τοῦ Ὄθωνος.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἀποβλέπω εἰμὴ εἰς τὸ νὰ ὑπηρετήσω τὴν πατρίδα μου.

§123ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Παραπολὺ βιάζεσθε.

§124ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀνυπόμονος, Κύριοι, ἤμουν νὰ ἀκούσω τοὺς λόγους τοὺς σπουδαίους καὶ οὐσιώδεις τοὺς ἀφορῶν τας τὴν ὑπηρεσίαν, οἱ ὁποῖοι ἐπροκάλεσαν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο· διότι ὡς προσὸν οὐσιῶδες, τὸ οὐσιωδέστερον μάλιστα πρὸς τὴν εἰλικρινῆ ἐφαρμογὴν τοῦ συνταγματικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον μᾶς διέπει, εἶναι τὸ νὰ μὴ χρησιμεύῃ ἡ διοίκησις ποτὲ ὡς ὄργανον τῆς πολιτικῆς, ὅταν μάλιστα ἡ διοίκησις ἀφορᾷ ἰδίως τὰς μερικὰς σχέσεις τῶν ἀτόμων πρὸς ἄλληλα καὶ πρὸς τὴν πολιτείαν· καὶ γίνεται ὄργανον τῆς πολιτικῆς ἡ διοίκησις, ὅταν αἱ θέσεις χρησιμεύωσιν ἁπλῶς πρὸς ἱκανοποίησιν προσώπων, τότε τὸ συνταγματικὸν σύστημα καταντᾷ σύστημα διαφθορᾶς καὶ ἀδικίας. Κύριοι, δὲν ἠδυνάμην νὰ πιστεύσω, οὔτε πιστεύω ἀκόμη, ὅτι ἡ πρώτη συνταγματικὴ Κυβέρνησις μετὰ τὴν ἐπανάστασιν, ἡ ὁποία ἐγένετο πρὸς ἑδραίωσιν, καὶ ἀληθῆ ἐφαρμογὴν τῶν συνταγματικῶν ἀρχῶν καὶ ἐθίμων, ἡ Κυβέρνησις ἡ προεδρευομένη ἀπὸ τὸν ἄνθρωπον, ὅστις μεταξὺ τῶν πρώτων ὑπῆρξε προσώπων κατὰ τὴν ἐπανάστασιν, ἤθελε φέρει πρώτην πρότασιν καὶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὴν ἱκανοποίησιν προσωπικῶν συμφερόντων, καὶ φιλικῶν ἀπαιτήσεων· ἕνεκα τούτου ἤμην πολὺ περίεργος ἐπαναλαμβάνω νὰ ἀκούσω ποῖοι λόγοι ὡδήγησαν τὸ ὑπουργεῖον εἰς τὴν πρότασιν τοῦ νομοσχεδίου, περὶ οὗ πρόκειται. Ναὶ, Κύριοι, τοὺς λόγους τοὺς ἠκούσατε πρὸ ἡμερῶν ἀπὸ τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, οἵτινες ὅμως οὔτε σπουδαῖοι, οὔτε ἀληθεῖς εἰσι κατ’ ἐμέ. Τῷ ὄντι, Κύριοι, ἐὰν τὸ ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς ἐπραγματοποίει τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον σᾶς ἀνέφερον, ἐὰν εὐκόλυνε τὴν ὑπηρεσίαν, ἐὰν εἰς τὸ ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς τὰ ὑπουργεῖα καὶ ἡ ὑπηρεσία εὕρισκον τὴν ἁρμοδίαν ἀρχὴν, τὸν πρόθυμον, τὸν κατάλληλον καὶ ἁρμόδιον ὑπάλληλον νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς αἰτήσεις των, τότε, μάλιστα ἡ σύστασις τοῦ ἀρχηγοῦ ἦτο καὶ δικαία καὶ ὀρθὴ, ἀλλ’ οὐδὲν τούτων ὑπάρχει· ἡ χωροφυλακὴ εἶναι ὄργανον πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν νόμων καὶ διαταγμάτων, ἑπομένως ὄργανον τῆς διοικήσεως ἁπλῶς· ἡ ἀποστολὴ τῆς χωροφυλακῆς εἶναι νὰ λαμβάνῃ παραγγελίας, καὶ νὰ τὰς ἐκτελῇ, νὰ φροντίζῃ δὲ καὶ διὰ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως· διὰ ν’ ἀνταποκρίνεται λοιπὸν εἰς τὸν σκοπὸν αὐτὸν, πρέπει νὰ ὑπόκηται καὶ ὑπακούῃ εἰς τὰς αἰτήσεις τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, νὰ μὴ ἔχῃ τι αὐτοτελὲς καὶ ἀνεξάρτητον, νὰ μὴ ἔχῃ αὐτὴ τὸν ἔλεγχον τῶν διαταττομένων, νὰ ἐκτελῇ καὶ νὰ μὴ ἐξετάζῃ· καὶ διὰ νὰ μὴ ἐξετάζῃ δὲν πρέπει νὰ ᾖναι αὐθύπαρκτος, ἀλλὰ νὰ ὑπόκηται εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ Κράτους· καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς τὸ σῶμα αὐτὸ δώσητε ἰδίαν ὕπαρξιν, τὸ ἀποκαταστήσητε σῶμα αὐθύπαρκτον, τὸ ἀπομακρύνετε τοῦ προορισμοῦ του, καὶ τῆς φύσεώς του, καὶ ἀντὶ ὠφελείας προσκόμματα καὶ δυσκολίας θέλει παρεμβάλει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἰδοὺ διατί.....

§125Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶσθε κατὰ τοῦ σώματος;

§126ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι· ἰδοὺ, Κύριοι, διατὶ συντάσσομαι μὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν παραχωροῦν τὴν χωροφυλακὴν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ μᾶλλον εἰς τὴν διοικητικὴν ἐξουσίαν, διότι ἡ χωροφυλακὴ κατ’ οὐσίαν εἶναι πολιτικοὶ ὑπηρέται, καὶ οὐχὶ στρατιωτικὸν καθαρῶς σῶμα. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς, ἐρωτῶ ἤδη ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας; καὶ ἡ ὑπηρεσία δι’ αὐτοῦ θὰ ἔχῃ πᾶσαν εὐκολίαν, ὥστε αἱ διάφοροι ἀρχαὶ νὰ ἔρχωνται δι’ αὐτοῦ εἰς συνεννόησιν, νὰ ἐνεργῶσι ταχέως καὶ εὐκόλως; ὄχι, Κύριοι. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς κατὰ τὸν κανονισμὸν δὲν ἔχει καθῆκον, εἰ μὴ νὰ λαμβάνῃ τὰς ἑβδομαδιαίας ἐκθέσεις τῶν ἀρχῶν, καὶ νὰ τὰς καθυποβάλῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον· ἔχει προσέτι τὴν ἀστυνομικὴν καὶ τὴν πειθαρχικὴν ἐπιτήρησιν τοῦ σώματος, νὰ ἐνεργῇ ἐπιθεωρήσεις, νὰ ἐξετάζῃ, ἐὰν λαμβάνωσι χώραν ἀταξίαι εἰς τὸ σῶμα καὶ τὰ τοιαῦτα, καὶ οὐδὲν ἄλλο· ἔχει δικαιοδοσίαν τινὰ σχετικῶς μὲ τὴν ὑπηρεσίαν, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνῃ αἰτήσεις ἐκ μέρους τῶν ἀρχῶν καὶ νὰ τὰς ἐκτελῇ; ὁ νόμος λέγει ὄχι. Ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδίδῃ διαταγὰς, ἀφορώσας ἔργα τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, ἢ νὰ ζητῇ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν παρὰ τῶν διαφόρων ἀρχῶν ἐκδιδομένων; ὄχι, λέγει ὁ νόμος· κατὰ τὸν νόμον εἶναι ὅλως διόλου ξένος τῆς ὑπηρεσίας. Εἰς τί χρησιμεύει λοιπὸν ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς; ποίας εὐκολίας δίδει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν; καὶ τὸ ὑπουργεῖον σᾶς εἶπεν ὅτι τὸν ἀρχηγὸν τὸν θέλει, διότι δι’ αὐτοῦ εὐκολύνεται ἡ ὑπηρεσία· οὔτε τὸ δικαίωμα τῆς τοποθετήσεως τῶν χωροφυλάκων δὲν ἔχει ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τοποθετήσῃ ὅπου θέλει τὰς ἐνωμοτίας καὶ τὰς μοιραρχίας· τοῦτο εἶναι δικαίωμα ἀνῆκον ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν· καὶ ἠξεύρετε, Κύριοι, ὅτι ὁ νόμος, ὅστις διοργανίζει τὸ σῶμα τοῦτο, ἐκανόνισε καὶ τὰς σχέσεις αὐτοῦ πρὸς τὰς διαφόρους ἀρχὰς, καὶ τὰ διάφορα ὑπουργεῖα· εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἔδωκε λοιπὸν τὸ δικαίωμα νὰ ἐνεργῇ πᾶν ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν στρατιωτικὸν κλάδον καὶ τὴν τοποθέτησιν ἀκόμη τῆς δυνάμεως αὐτῆς ὅπου καὶ ὅπως θέλει, ὥστε ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς οὔτε νὰ διατάξῃ, οὔτε νὰ διαβιβάσῃ διαταγὰς, οὔτε νὰ τοποθετήσῃ δύναται· εἰς τί λοιπὸν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐσωτερικῶν, τῶν στρατιωτικῶν καὶ οἰκονομικῶν ὁ ἀρχηγός; θέλει λαμβάνει μόνον τὰς ἑβδομαδιαίας ἐκθέσεις, ὡς εἶπον, τῶν ἐπιτοπίων ἀρχῶν, τὰς ἀφορώσας ἐγκλήματα, πταίσματα κτλ. Ἡ σύστασις τοῦ Ἀρχηγείου ἔχει τὸ κακὸν ἀφ’ οὗ δὲν ἔχει κανὲν καλὸν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, τοῦ ὅτι γίνονται δημοσιώτερα τὰ μυστήρια τῆς ὑπηρεσίας, τὰ ὁποῖα διαβιβάζουν ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας, καὶ τοιουτοτρόπως ἡ ἀπαιτουμένη ἐχεμύθια δὲν εἶναι ἀσφαλὴς, καθόσον περισσότεροι θέλουν εἶσθαι οἱ γινώσκοντες τὸ μυστικὸν, καὶ ἡ μεσολάβησίς του εἰς ὅ,τι λαμβάνει μέρος, ἀναβολὰς μόνον καὶ βραδύτητας εἰς τὴν ὑπηρεσίαν φέρει. Ἡ χωροφυλακὴ, τὸ ὄργανον αὐτὸ τῆς ἐκτελέσεως, ἐὰν τὴν καθιερώσητε ὡς σῶμα ἰδιαίτερον καὶ ἀνεξάρτητον ἐντὸς τῆς κοινωνίας, θὰ ζητήσῃ νὰ λάβῃ καὶ ἀνεγνωρισμένην τινὰ ὑπεροχὴν, καὶ ἐπειδὴ τὰ κατὰ Νόμον καθήκοντά της ὡς λίαν περιωρισμένα δὲν εἶναι ἐπιτήδεια πρὸς τοῦτο, θὰ παρεκτραπῇ ἴσως· νομίζω δὲ ὅτι αὐτὸ συνετέλεσεν εἰς τὰς παρεκτροπὰς τοῦ παρελθόντος, διότι ἤθελε νὰ ἀποκατασταθῇ χρήσιμος καὶ ἀναγκαία πρὸς τὴν ἐξουσίαν· ἐντεῦθεν αἱ ἔκνομοι ἐκεῖναι συνεννοήσεις, αἵτινες ἔφθασαν καὶ μέχρι Βασιλείας· σήμερον, τὸ γνωρίζω, αἱ περιστάσεις δὲν εἶναι αἱ αὐταὶ, ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων εἶναι κανονικὴ, καὶ ἠθικὴ, καὶ ἑπομένως ἀπομακρύνει αὐτὴν τὴν ἔποψιν, ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἐντελῶς περιττὴ, ἐντελῶς ἄχρηστος, ἡ προσπάθεια τοῦ νὰ σχηματισθῇ αὐτὸ τὸ σῶμα ἀνεξάρτητον. Ἀλλ’ ἐνῷ τοιουτοτρόπως δὲν ὠφελοῦμεν τὴν ὑπηρεσίαν προσκρούομεν εἰς ἄλλο λίαν οὐσιῶδες ζήτημα κοινωνικὸν τὴν οἰκονομίαν. Διότι ἡ σύστασις τοῦ ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς προκαλεῖ δαπάνην ἀρκετὰ σπουδαίαν· ἐπειδὴ καὶ ὁ ἀρχηγὸς μισθοδοτεῖται καὶ ὑπασπιστὰς καὶ καταλυματίας καὶ ὑπαλλήλους θέλει νὰ ἔχῃ, καὶ γραφικὰ ἔξοδα καὶ ἱπποφορβεῖον καὶ ἐνοίκια καὶ πολλὰ ἄλλα. Πρέπει δὲ νὰ καθιερώσωμεν εἰς τὸ ἑξῆς, ἐὰν θέλωμεν νὰ συστηθῶμεν οἰκονομικῶς, τὴν ἀρχὴν, ὅτι ἡ ὑπερεσία δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ παρὰ τὸ ἀπολύτως ἀναγκαῖον προσωπικὸν, καὶ ὑλικόν· Ἠξεύρετε, εἰς ποίας οἰκονομικὰς δυσχερείας εὑρισκόμεθα· παρατηρῶ μὲ λύπην μου, ὅτι ὅσον δύσκολοι εἴμεθα νὰ ἐπιβάλωμεν φόρους, τόσον εὔκολοι εἰς τὸ νὰ ἐξοδεύωμεν, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἀπαίτησις διὰ χιλιάδας δραχμῶν μετὰ μεγάλης εὐκολίας τὴν παραδεχόμεθα· ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι κακὸν, διότι ἡ βάσις παντὸς οἰκονομολογικοῦ συστήματος εἶναι ἡ οἰκονομία εἰς τὰ ἔξοδα, καὶ οἰκονομία εἶναι τὸ νὰ μὴ ἐξοδεύεται λεπτὸν, ἐὰν δὲν ᾖναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον· πρέπει νὰ αἰσθανθῶμεν πολὺ καλὰ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν, πρέπει νὰ τὴν ἐννοήσωμεν καὶ νὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν διὰ νὰ σώσωμεν τὴν πατρίδα μας ἀπὸ τὸν οἰκονομικὸν σκόπελον, πρὸς τὸν ὁποῖον θὰ προσκρούσωμεν· αὐτὴ δὲ δὲν εἶναι ἁπλῆ θεωρία, ὄχι· ἠξεύρετε πόσον θὰ πέσωμεν κάτω ἐφέτως; ἐγὼ ὑποθέτω, ὅτι τὸ ἔλλειμμά μας θέλει εἶσθαι περισσότερον τῶν 5 ἑκατομμυρίων 6 ἑκατομμύρια· εἴθε νὰ ψευσθῶ, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι δὲν θὰ ἀρκέσωσιν οὔτε τόσα· ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπε προχθὲς, μᾶς ἐδώκατε περισσοτέραν πίστωσιν, ἀλλ’ ἐξωδεύσαμεν ὀλιγώτερον μέχρι 18 ἑκατομμυρίων μόνον. Νομίζετε ὅμως ὅτι αὐτὰ εἶναι τὰ ἔξοδα τοῦ ἔτους; ὄχι, πολλὰ ἔξοδα θὰ πληρωθοῦν τὸ ἄλλο ἔτος· ἐὰν ἐξετάσητε τοὺς ἀπολογισμοὺς, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἡ ἀναλογία τῶν προϋπολογισθέντων πρὸς τὰ ἐξοδευθέντα ἐντὸς τοῦ ἔτους εἶναι κατὰ τοῦ τρέχοντος ἔτους, κατ’ ἔτος μένουν πολλὰ πληρωθησόμενα εἰς τὸ ἄλλο ἔτος, καθ’ ὅτι ἐξακολουθεῖ ἡ χρῆσις, ἡ ἀναλογία λοιπὸν ἐφέτος δὲν εἶναι ἡ αὐτὴ, ἡ ὁποία ἦτο εἰς τὸ παρελθόν· μὴ νομίζετε, λοιπὸν ὅτι διὰ τῶν 18 ἑκατομμυρίων ἐπληρώθησαν τὰ ἔξοδα τῶν 10 δέκα μηνῶν· ὀφείλονται καὶ ἄλλα, φοβούμεθα δὲ ὅτι θὰ ἔχωμεν ἔλλειμμα σπουδαῖον καὶ ὅτι μέχρι Ἰανουαρίου θὰ εὑρεθῶμεν εἰς πολλὰ μεγάλην στενοχωρίαν καὶ διὰ αὑτὰ τὰ τακτικὰ ἔξοδά μας.

§127ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Διὰ τοῦτο ὡμιλήσατε περὶ ἐλαττώσεως τῶν φόρων πρὶν φροντίσητε περὶ ἀντικαταστάσεως αὐτῶν.

§128ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διότι θέλω καὶ σεῖς νὰ πληρόνητε καθὼς πληρόνω καὶ ἐγὼ, καὶ ὡμίλησα ὑποστηρίξας τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἐγγείου φόρου, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, ἡ ὁποία αἰσθάνεται καὶ ἐκτιμᾷ τὰς ἀνάγκας, καὶ σπεύδει εἰς τὴν θεραπείαν αὐτῶν καλλίτερον παρ’ ὅσον σεῖς καὶ ἐγὼ (εὖγε). Λοιπὸν, Κύριοι, ἐκτὸς τῶν ἄλλων ἀναγκῶν βλέπετε εἰς πόσην στενοχωρίαν εὑρισκόμεθα, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἄλλη στενοχωρία, ἡ ὁποία ἀκόμη δὲν ἀνεπτύχθη ἐνώπιόν σας καὶ εἶναι ἡ σπουδαιοτέρα, ἡ ἀκόλουθος· ἐν ὅσῳ δὲν ἀνεγείρωμεν τὴν πίστιν μας, μὴν ἐλπίζετε ὅτι θέλουσιν ἔλθει ἔξωθεν κεφάλαια εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι ἡ ὑπογραφή μας δὲν πιστεύεται, καὶ τὰ ὁμόλογά μας δὲν εἶναι ἐμπορεύσιμα· εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη νὰ ἐργασθῶμεν διὰ τὴν εὐτυχίαν τῆς πατρίδος μας· ἡ ἀνάγκη ὅθεν τῶν οἰκονομικῶν μας ἤδη εἶναι μᾶλλον κατεπείγουσα παρά ποτε· διότι ἐπαναλαμβάνω ἐντὸς ἑνὸς ἢ δύο μηνῶν θὰ εὑρεθῶμεν εἰς μεγίστην στενοχωρίαν, ἵνα πληρώσωμεν καὶ τὰ τρέχοντα ἔξοδά μας· μὴ σᾶς φαίνεται δὲ τὸ διὰ τὸ ἀρχηγεῖον ἀπαιτούμενον ἔξοδον ὀλίγον καὶ διὰ τοῦτο τὸ παρεδέχθητε, καὶ ὀλίγα ἐὰν προσθέσητε εἰς τὰ ἔξοδά σας, πρέπει νὰ τὸ σκεφθῆτε. Εἷς οἰκονομολόγος ὁ Τουργὸ, ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ἔλεγεν, ὅτι πταίει καὶ πρὸς τὴν κοινωνίαν καὶ πρὸς τὸν Βασιλέα ὁ ἐξοδεύων ἀχρήστως, καὶ ὅτι αὐτὸς θέλει δυσκολευθῆ νὰ ἐξοδεύσῃ ἓν σολδίον ὅπου δὲν εἶναι ἀνάγκη, καὶ δὲν φείδεται ἑκατομμυρίων ὅπου εἶναι ἀνάγκη· ἐὰν τὸ ἔξοδον δὲν ᾖναι πολὺ μεγάλον, ἐὰν περιορίζηται εἰς 5, 10 καὶ 20 χιλιάδας δραχμῶν, τοῦτο ἂς μὴ μᾶς κάμῃ νὰ τὸ παραδεχθῶμεν. Κατ’ ἐμὲ λοιπὸν ἡ σύστασις τοῦ ἀρχηγείου δὲν εἶναι ἀναγκαία εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· διότι ὁ ἀρχηγὸς τίποτε δὲν ἔχει νὰ ἐκτελέσῃ κατὰ τὸν νόμον, εἶναι ἐπιβλαβὴς καὶ πολιτικῶς καὶ οἰκονομικῶς, ἑπομένως πιστεύω, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τὸ ὁποῖον, καθὼς βλέπω, ἄλλα ἐπίστευεν ὅτε ὑπέβαλε τὴν πρότασιν, ὅτι θέλει ἐνδώσει, ὥστε ν’ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον· θέλω δὲ ὑποστηρίξει τὸ ὑπουργεῖον, ἐὰν θέλῃ νὰ προσκολλήσῃ τὴν διεύθυνσιν τῆς χωροφυλακῆς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν· αὐτὸ βλέπω ἀναγκαῖον καὶ ὠφέλιμον, θέλω ἕνεκα τούτου τὸ ὑποστηρίξει, καθὼς θέλω ὑποστηρίξει ὅλα τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα συντείνουν εἰς τὸ καλὸν τῆς πατρίδος, εἰς τὸ καλὸν τῆς ὑπηρεσίας, καὶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν Συνταγματικῶν θεσμῶν.

§129ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἡ νέα Κυβέρνησις, δὲν ἀγνοεῖτε, περιβάλλεται ἀπὸ δυσκολίας, ἀπὸ σπουδαιοτάτας ἐσωτερικὰς ἀνωμαλίας, τὰς ὁποίας ἡ ἐπανάστασις ἐγέννησε, καὶ τὰς ὁποίας δὲν εἶναι εὔκολον νὰ τὰς συντρίψῃ κἀνεὶς μὲ ἕνα λόγον ἢ μὲ μίαν διαταγὴν διὰ νὰ τὰς φέρῃ εἰς τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ κῆνται, διὰ νὰ ᾖναι ἐπωφελεῖς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· ἀπαιτεῖται περίσκεψις καὶ μελέτη, διότι καταστρέφονται ἐκ τῆς βίας καὶ ἰδιωτικὰ καὶ προσωπικὰ συμφέροντα. Εἶναι ἄρα ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις περιστοιχουμένη ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἐσωτερικὰς δυσχερείας καὶ τὰς, ὡς μὴ ὤφειλεν, ἀναπτυσσομένας ἐξωτερικὰς δυσκολίας, πρέπει νὰ ἔχῃ ὅλην τὴν εὐχέρειαν, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον σεῖς αὐτοὶ καθημερινῶς ἐπιζητεῖτε· δὲν πιστεύω νὰ ἦναι μεταξὺ ἡμῶν τις, ὁ ὁποῖος νὰ πιστεύῃ, ὅτι ἡ θέσις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εἶναι σήμερον δυσχερεστάτη· δὲν πιστεύω νὰ ἦναι κἀνεὶς μεταξὺ ἡμῶν, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ πιστεύῃ, ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς πρέπει 24 ὥρας νὰ δαπανᾷ καθεκάστην διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἔλθῃ εἰς ἓν ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν ἁρμονίαν εἰς τὸν στρατὸν, τὸ ὁποῖον νὰ ῥυθμίσῃ τὰς σχέσεις τοῦ στρατοῦ, καὶ διὰ τῆς ῥυθμίσεως ταύτης νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν ὠφέλειαν αὐτοῦ ὡς πρὸς τὰς δημοσίους ἀνάγκας. Τί σᾶς εἶπεν ὁ προλαλήσας; ὅτι λόγῳ οἰκονομίας πρέπει νὰ συγκεντρωθῶσιν ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι εἰ δυνατὸν, εἰς ἓν πρόσωπον. Ἀλλ’ εἰς ἀπάντησιν τούτου φέρω ὅτι ζητεῖ τὸ ἀδύνατον, ὅ,τι ζητεῖ σήμερον διὰ τῆς μὴ ἀναγνωρίσεως τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Χωροφυλακῆς δύναται ἀξιολόγως νὰ τὸ ζητήσῃ καὶ δι’ ὅλα τὰ σώματα, καὶ νὰ εἴπῃ, ἐπειδὴ ὅλη ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία, δυνάμει τῶν ὀργανικῶν νόμων, καὶ τῶν κανονισμῶν συγκεντροῦται εἰς τὰς χεῖρας τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, πᾶσα διοίκησις εἶναι περιττὴ, οἱ ὑπασπισταὶ εἶναι περιττοὶ, καὶ ὅλοι εἶναι περιττοὶ, λόγῳ οἰκονομίας· πρέπει ὅμως, Κύριοι, πρὶν φθάσῃ κἀνεὶς εἰς αὐτὴν τὴν σκληρὰν ἀπόφασιν νὰ συλλογισθῇ, ἐὰν ἦναι δυνατὸν νὰ συντηρηθῇ ἓν σῶμα χωρὶς κεφαλὴν, ἐὰν ἦναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ πειθαρχία ἄνευ ἀρχηγοῦ. Ἔχετε δὲ πρὸ ὀφθαλμῶν, ὅτι ἡ πειθαρχία τοῦ παρελθόντος ἐταράχθη καὶ ἐπληγώθη μέχρι τῶν ἐγκάτων αὐτῆς, μέχρι τῶν ἀποκρύφων αὐτῆς· καὶ ἡ καρδία αὐτῆς τῆς πειθαρχίας ἐξηράνθη, δὲν ἔχει αἷμα, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κυκλοφορῇ εἰς τὰς φλέβας διὰ νὰ φανῇ, ὅτι ὑπάρχει εἰς τὴν ζωήν· καὶ πῶς νομίζετε, ὅτι ἡ Χωροφυλακὴ, ἥτις εἶναι ἓν σῶμα ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων, ἓν σῶμα, τὸ ὁποῖον ἐκτείνεται ἀπὸ τῆς μιᾶς ἕως εἰς τῆς ἄλλης ἄκρας τῆς ἐπικρατείας, δὲν ἔχει ἀνάγκην ἐπιβλέψεως; νομίζετε ὅτι δὲν πρέπει νὰ εὑρίσκηται εἰς τὰ στενὰ ὅρια, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσιν οἱ στρατιωτικοὶ κανονισμοί; καὶ ἐὰν ζητῆτε τοῦτο, ζητεῖτε ἀληθῶς τὴν καταστροφὴν αὐτοῦ τοῦ σώματος, ζητεῖτε ἀληθῶς τὴν παραλυσίαν αὐτοῦ, ζητεῖτε ἀληθῶς ν’ ἀναδείξητε εἰς τὸ κράτος ἓν σῶμα, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ χρησιμεύῃ εἰς τίποτε ἄλλο, παρὰ εἰς τὸ ν’ ἀδικῇ καὶ νὰ τυραννῇ. Ἀληθῶς ἐὰν ὁ ἔντιμος προλαλήσας ἤρχετο μὲ αὐτὴν τὴν ἰδέαν νὰ μὲ εἴπῃ, ὅτι τὴν Χωροφυλακὴν πρέπει νὰ τὴν ἀφιερώσωμεν εἰς τὰ στρατιωτικὰ αὐτῆς καθήκοντα ἀποκλειστικῶς, καὶ πρέπει ν’ ἀφαιρέσωμεν τ’ ἀνακριτικὰ αὐτῆς δικαιώματα, δι’ ὧν ἀναμιγνύεται εἰς τὴν πολιτείαν καὶ ἕνεκα αὐτῶν ἀπολαμβάνει, ἐννοεῖται, τάσεις καὶ ἐντυπώσεις ἀσυμφώνους μὲ τὸν χαρακτῆρα τοῦ στρατοῦ, ἤθελον εἶσθαι σύμφωνος· καὶ νομίζετε, ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὐτῆς εἶναι μικρά; ὅτι αἱ σχέσεις της μὲ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι μικραί; ἔχει ἀλληλογραφίαν ἀκατάπαυστον, διότι ἔχει καθῆκον πρὸς τοῦτο, διότι αὐτὸ διατάττουν οἱ κανονισμοί της, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ καθῆκόν της. Εἶναι 10 μοιραρχίαι ἐντὸς τοῦ Κράτους, καὶ ἀπὸ τὰς 10 καθ’ ἑκάστην σωρεία ἐγγράφων, σωρεῖαι εἰδήσεων ἔρχονται πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Λοιπὸν εἷς ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις εἶναι περιστοιχισμένος μὲ τόσας δυσχερείας, νομίζετε, ὅτι ἔχει τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον νὰ διεξαγάγῃ καὶ νὰ μελετήσῃ αὐτὴν τὴν σπουδαίαν ἀλληλογραφίαν; Τοῦτο μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι ἀδύνατον. Ἀλλὰ τὶ ἐφοβήθη ὁ προλαλήσας, ἐφοβήθη μὴ αὐτὸ τὸ σῶμα, τὸ ὁποῖον ἔδωκε πολλὰς ὑπονοίας εἰς τὸ παρελθὸν, μὴ κατασταθῇ αὐθύπαρκτον, καὶ εἶπε δὲν πρέπει νὰ σχηματίσητε ἀρχηγεῖα δι’ αὐτὸ τὸ σῶμα, τὸ ὁποῖον ἔχει τόσην ἐνέργειαν εἰς ὅλα τὰ δημόσια ἀντικείμενα, ἀλλὰ νὰ ἐκπηγάζῃ, οὕτως εἰπεῖν, ἀμέσως ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Καὶ διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν, τί σᾶς εἶπεν; ὅτι ὁ ἀρχηγὸς δὲν εἶναι, παρὰ κἄ τι τὸ ὁποῖον τοποθετεῖται ἐκεῖ διὰ νὰ λαμβάνῃ μίαν ἀντιμισθίαν, διὰ νὰ ἔχῃ δύω ἵππους, διὰ νὰ ἔχῃ ὑπασπιστὰς, ἐν γένει ἄνευ ὠφελείας πρὸς τὸ δημόσιον στέκει ἐκεῖ διὰ νὰ ἐξοδεύῃ τὰ δημόσια χρήματα, τίποτε δὲν πράττει αὐτὸς τῆς Χωροφυλακῆς ὁ ἀρχηγὸς, οὔτε μεταθέσεις, οὔτε προβιβασμοὺς, οὔτε προτάσεις ὑπὲρ τῶν προσώπων, οὔτε τίποτε. Ἀληθῶς ἔτσι ἔχει τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ τοῦτο εὑρίσκεται εἰς ὅλα τὰ σώματα, κἀνεὶς ἐκ τῶν σωματαρχῶν δὲν ἔχει δικαίωμα οὔτε μεταθέσεις, οὔτε προβιβασμοὺς, οὔτε τοποθετήσεις νὰ κάμῃ, καὶ ὅμως ἡ πεῖρα, καὶ ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἀπέδειξεν, ὅτι ἄνευ ἀρχηγοῦ δὲν δύναται νὰ ᾖναι χρήσιμον αὐτὸ τὸ σῶμα εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ εἰς τὴν ἐπικράτειαν· δὲν εἶναι αὐθύπαρκτον τὸ σῶμα διὰ τοῦ ἀρχηγοῦ, διότι οἱ στρατιωτικοὶ κανονισμοὶ καὶ οἱ νόμοι ἀδιαῤῥήκτως τὸ συνδέουν μετὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, εἶναι ὑπόλογον ἀπέναντι αὐτοῦ καὶ ὀφείλει καθ’ ἑκάστην νὰ παρουσιάζηται καὶ νὰ δίδῃ λόγον τῶν πράξεων. Εἶπον πρὸ μικροῦ, ὅτι ἡ Χωροφυλακὴ ὡς στρατιωτικὸν σῶμα, πρέπει νὰ ἔχῃ πειθαρχίαν, καὶ πειθαρχίαν ἡ ὁποία νὰ διακρίνηται μεταξὺ τῶν στρατιωτικῶν σωμάτων, διότι καὶ ἀπ’ αὐτὸν τὸν κανονισμὸν, τὸν ὁποῖον ἐπεκαλέσθησαν, τὸ σῶμα αὐτὸ θεωρεῖται ὡς ἐκλεκτὸν, ὡς ὑπερέχον· δὲν ἀναλογίζομαι καὶ τὰς παρελθούσας περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι συνέτριψαν τὴν ὑπόληψιν, εἰς τὸ ἑξῆς τὸ σῶμα αὐτὸ πρέπει νὰ λάβῃ τὸν προορισμόν του. Εἶπον, ὅτι ζητεῖται αὐτὸς ὁ κανονισμὸς, τὸν ὁποῖον ἐπικαλοῦνται αὐτὸ τὸ σῶμα νὰ διακρίνηται μεταξὺ τῶν σωμάτων τοῦ στρατοῦ, τότε λέγω, ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἀρχηγοῦ, καὶ ἀνάγκην ἐπιθεωρητῶν, διότι διὰ τοῦ ἀρχηγείου συγκεντροῦται ἡ ὑπηρεσία του, διὰ τῆς ἐπιθεωρήσεως ἀνακαλύπτονται τὰ αἰσθήματά του, ὁ σύνδεσμός του, καὶ μόνον τότε δύναται νὰ εἴπῃ τις, ὅτι εἶναι σῶμα δυνάμενον νὰ ᾖναι χρήσιμον εἰς τὴν κοινωνίαν, εἰς τὴν ἐπικράτειαν. Λυποῦμαι, Κύριοι, ὁσάκις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀκούω, ὅτι πρὸ παντὸς ἄλλου πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ ἡ οἰκονομία, δὲν ἀντιλέγει κανεὶς, εἶναι ἰδέα ὡραία, εἶναι ἰδέα, τῆς ὁποίας τὰ ἀποτελέσματα εἶναι χρησιμώτατα· ἀλλὰ μὴ ἐκλάβητε τὴν οἰκονομίαν πέραν τῶν ὁρίων αὐτῆς, διότι τότε λέγεται στέρησις, καὶ ἐκ τῆς στερήσεως δὲν δύναται νὰ προκύψῃ οὔτε κίνησις, οὔτε ζωὴ, ἀλλὰ θάνατος· εὔκολον εἶναι, Κύριοι, νὰ πλουτίσῃ κἀνεὶς, ἐὰν στερηθῇ καὶ τῆς τροφῆς καὶ τῶν ἐνδυμάτων καὶ τῆς ἀναπαύσεως· ἀλλὰ πρὶν ἢ φθάσῃ εἰς τὸν σκοπόν του, θὰ χάσῃ ἀντὶ τῶν εἰσοδημάτων τὴν ζωὴν αὑτοῦ· μὴ λαμβάνετε λοιπὸν εἰς ὅλα τὰ ἀντικείμενα σημαίαν τὴν οἰκονομίαν, νὰ ἔρχησθε ἐδῶ νὰ μᾶς εἴπητε ὅτι πρέπει τὰ πάντα νὰ ἐλαττωθῶσι, διότι ἔχομεν ἀνάγκην οἰκονομίας, διότι τότε ἀντὶ νὰ ἔχητε οἰκονομίαν, ἔχετε ζημίαν ἀκαταλόγιστον. Πρὸ παντὸς ἄλλου ἡ κοινωνία κατὰ τὴν ἰδέαν μου ἔχει ἀνάγκην ἠθικῆς οἰκονομίας, νὰ οἰκονομήσῃ τὴν ἠθικήν της, νὰ αὐξήσῃ τὴν ὑπόληψίν της, νὰ συγκεντρώσῃ τὰς δυνάμεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι τὴν καθιστοῦν σεβαστὴν, ὄχι νὰ περικυκλωθῇ ἀπὸ τὸ ταμιευτικὸν πνεῦμα, διὰ νὰ καταρτίσῃ, λέγουσι, τὴν ἐξωτερικὴν αὐτῆς πίστιν. Μᾶς ἠπείλησεν ὁ προλαλήσας καὶ εἶπεν, ὅτι ἐὰν δὲν συγκεντρώσωμεν ὅλα τὰ εἰσοδήματα τοῦ κράτους, ἐὰν δὲν δυνηθῶμεν δι’ ὅλης τῆς αὐστηρᾶς οἰκονομίας καὶ καταπατήσεως καὶ αὐτῶν τῶν δικαιωμάτων ἀκόμη νὰ πλουτίσωμεν τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἐὰν χάσωμεν τὴν ἐξωτερικὴν πίστιν, δὲν θὰ ἔλθουν εἰς συνδρομὴν ἡμῶν οἱ ἐξωτερικοὶ ὁμογενεῖς καὶ φίλοι. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι διὰ νὰ δικάσῃ κἀνεὶς ἓν Ἔθνος, πρέπει προηγουμένως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ὅλας τὰς περιστάσεις του. Ὑποθέσατε, ὅτι ἐγὼ ἐδανείσθην ἀπὸ τὸν Κύριον Κουμουνδοῦρον τὸν προλαλήσαντα χρήματα, καὶ ὅτι ἔληξεν ἡ προθεσμία, καὶ δὲν εἶμαι εἰς κατάστασιν νὰ τὰ πληρώσω, καὶ τοῦ λέγω, Κύριε Κουμουνδοῦρε, δὲν εἶμαι εἰς κατάστασιν ν’ ἀποδώσω τὸ ποσόν· δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ μὲ εἴπῃ, ὅτι εἶσαι ἄτιμος ἄνθρωπος, ἐπῆρες τὴν περιουσίαν μου, ἐὰν προηγουμένως δὲν πεισθῇ, ὅτι ἔκαμον ἀληθῶς κακὴν χρῆσιν αὐτῆς τῆς περιουσίας· καὶ ἐὰν τὸ εἴπῃ, ἡ κοινωνία θὰ τὸν κατακρίνῃ καὶ ἐμὲ θὰ λυπηθῇ. Λοιπὸν ἀπαράλλακτα, ἐὰν αὐτοὶ οἱ ὁμογενεῖς ἔχουν φιλοπατρίαν, ἐὰν οἱ εὐεργέται ἔχουν πρὸς τὸ Ἔθνος αὐτὸ συμπάθειαν, δὲν πρέπει νὰ ἐρωτήσουν ἐὰν ἔχῃ ἢ δὲν ἔχῃ χρήματα εἰς τὸ ταμεῖον παρὰ ἐὰν ᾖναι ἄξιον τῆς συνδρομῆς καὶ τῆς βοηθείας αὐτοῦ. Ἀλλά, Κύριοι, ἡ πρότασις, ἡ ὁποία σήμερον ἐφέρθη ἐνώπιόν σας, δὲν εἶναι πρότασις, ἡ ὁποία προῆλθεν ἀπὸ κἀνένα πληρεξούσιον, εἶναι πρότασις, ἡ ὁποία εἶναι προσυπογεγραμμένη ἀπὸ δύο ὑπουργοὺς τῆς ἐπικρατείας, εἶναι πρότασις, τὴν ὁποίαν ἔφερεν ἐνώπιόν σας ἡ Κυβέρνησις καὶ νομίζομεν, ὅτι ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, ὅτι σεῖς ἔχετε ὀλιγωτέραν φροντίδα περὶ τῆς οἰκονομίας; (Θόρυβος). Ἀλλὰ ἐκτὸς τούτου, ἐὰν αὐτὸ δὲν σᾶς ἀρέσκῃ, οἱ ἄνθρωποι φέρουν μεθ’ ἑαυτῶν μίαν εὐθύνην, καὶ διὰ τὴν οἰκονομίαν, καὶ διὰ τὴν διοίκησιν, καὶ τὴν ἐξωτερικήν των συμπεριφοράν. Ὅταν ἴδητε αὐτοὺς κατασπαταλοῦντας, τότε φέρετέ τους ἐδῶ διὰ νὰ ᾖμαι καὶ ἐγὼ μεθ’ ὑμῶν· ὅταν αἱ περιστοιχοῦσαι αὐτοὺς περιστάσεις τοὺς ἀναγκάζουν νὰ συγκροτήσουν μίαν θέσιν, δὲν πρέπει νὰ ἤμεθα τόσον ὕποπτοι καὶ νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι θέλουν νὰ οἰκονομήσουν πρόσωπα, ἀλλ’ ἔστω, ἂς ὑποθέσωμεν μίαν στιγμὴν, ὅτι ἔρχεται τὸ ζήτημα τοῦτο· μὴ νομίζετε, Κύριοι, ὅτι διὰ τὸν λόγον τῆς οἰκονομίας τὰ πρόσωπα πρέπει νὰ ῥίπτωνται εἰς τοὺς δρόμους· διότι ἔθνος, τὸ ὁποῖον δὲν αἰσθάνεται εὐγνωμοσύνην πρὸς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι τὸ ὑπηρετοῦν, αὐτὸ, νομίζω, ὅτι ὁδεύει εἰς τὸν ἀπολιτισμὸν, ὅτι βαίνει πρὸς τὰ ὀπίσω ἀντὶ πρὸς τὰ ἐμπρός. Κατὰ συνέπειαν τούτων, ἐπειδὴ κατὰ τὴν κρίσιν μου, ὁ φόβος μὴ τυχὸν τὸ σῶμα αὐτὸ διὰ τοῦ ἀρχηγοῦ κατασταθῇ αὐθύπαρκτον δὲν ὑφίσταται, διότι, ὡς προεῖπον, συνδέεται ἀδιαῤῥήκτως ἡ θέσις τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς μὲ τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος τὸν ἐπιβλέπει καὶ τὸν διατάττει· διότι αὐτὸς ὁ ἀρχηγὸς, καθὼς καὶ οἱ ἄλλοι, οὐδὲν δικαίωμα ἔχει τοποθετήσεως ἢ προβιβασμοῦ ἢ μεταθέσεως, ἑπομένως δὲν εἶναι ἀποχρὼν ὁ λόγος, ὅτι ἐπειδὴ δὲν ἔχει αὐτὸ τὸ δικαίωμα δὲν πρέπει διὰ τοῦτο νὰ ᾖναι καὶ ἀρχηγός. Ὅλα αὐτὰ φρονῶ Κύριοι, ὅτι θὰ φέρουν τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, διὰ ταῦτα κηρύττομαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ τὸ ἐπιψηφίσῃ ἀμέσως.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Βαλτινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§131ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὁ πρὸ ἐμοῦ, Κύριοι, λαλήσας φρονῶ, ὅτι ὑπέπεσεν εἰς μέγα λάθος· κατέταξε τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὴν τάξιν τῶν ὅλων στρατιωτικῶν ζητημάτων· ἀνεχώρησεν ἀπὸ τὴν ἰδέαν αὐτὴν φαίνεται, ὅτι ἡ χωροφυλακὴ ἀποτελεῖ μέρος ὁλοκληρωτικὸν τοῦ στρατοῦ, καὶ τὸ ὅλον τῆς ἀγορεύσεώς του ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ στενοῦ κύκλου περιεστράφη. Ἀλλ’ ἂς μοὶ συγχωρήσῃ νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι εἰς ὅλα τὰ κράτη, ὅπου αἱ ἐθνικότητες ἀνεγνώρισαν τὴν ἑαυτῶν ἀξίαν, ἡ χωροφυλακὴ κατέπεσεν ἀπὸ τὸ ὕψος τῆς θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ ἀπολυτισμὸς τὴν ἀνεβίβασεν· ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ εἴπω τοῦτο, χωρὶς νὰ προσβάλω τὸ σῶμα, τὸ ὁποῖον ὄντως μεγάλας ὑπηρεσίας προσφέρει, ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ εἴπω ὅτι ἐν Γαλλίᾳ οὐδεὶς στρατιώτης ἢ ἀξιωματικὸς τοῦ στρατοῦ ἐννοεῖ συνάδελφόν του τὸν ἀξιωματικὸν ἢ στρατιώτην τῆς χωροφυλακῆς. Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς χωροφυλακῆς ἀφορᾷ καθαρῶς τὴν διοίκησιν. Εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον νὰ ἐξετάσωμεν ἂν ἡ ὕπαρξις ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς φέρει εὐκολίαν περὶ τὴν διοίκησιν, ἂν ᾖναι τέλος ἀναγκαία. Περισσότερον ἐμοῦ γνωρίζουσιν ἄλλοι τοὺς νόμους, καὶ παρακαλῶ νὰ μοὶ δίδωσι μαθήματα ὁσάκις σφάλλω. Φρονῶ ὅμως, ὅτι εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν κἄτι τι γνωρίζω πλειότερον αὐτῶν. Ἡ χωροφυλακὴ, Κύριοι, ἐκτελεῖ καθαρῶς ἀστυνομικὰ καθήκοντα· Κατὰ συνέπειαν οὐχὶ τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτ. ἀλλὰ καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐσωτερικ. ἔχει δικαιοδοσίαν ἐπ’ αὐτῆς ὡς καὶ τὸ ὑπουργ. τῆς Δικαιοσύν. καὶ τὸ τῆς οἰκονομίας· ἡ διαχείρισις τοῦ προσωπικοῦ τῆς χωροφυλακῆς δὲν ἀνήκει ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν. Ἡ χωροφυλακὴ ὡς ἐκ τῆς ἰδιότητος αὐτῆς ἔχει καθήκοντα νὰ ἐνεργήσῃ ὅλως διόλου ἄσχετα ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Ἡ χωροφυλακὴ ἠδύνατο αἴφνης καὶ νὰ μὴ ᾖναι ἔνοπλος. Γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ, Κύριοι, ὅτι κατὰ τὰς διαφόρους ἐπαρχίας ὑπάρχει διανεμημένη ἡ χωροφυλακὴ, καὶ ἐκεῖ ὑπάρχουσα ἔρχεται εἰς ἄμεσον σχέσιν μὲ ὅλας τὰς ἐκεῖσε εὑρισκομένας ἀρχάς. Γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ, Κύριοι, ὅτι ὁ χωροφύλαξ, λαβὼν ἐντολήν τινα ἰδιαιτέρας ὑπηρεσίας δὲν ὀφείλει λόγον εἰς οὐδένα τῶν προϊσταμένων αὐτοῦ, καὶ κατὰ τὰ ἐν Γαλλίᾳ παραδεδεγμένα ἀξιωματικός τις τῆς χωροφυλακῆς βλέπων χωροφύλακα εἰς οἱονδήποτε μέρος, δὲν δικαιοῦται ν’ ἀπαιτήσῃ τὴν ἐξήγησιν τῆς ἐκεῖ διαμονῆς του, ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ χωροφύλαξ νὰ εἴπῃ, εἶσαι ἀξιωματικὸς, ἀλλ’ ἐγὼ εἶμαι χωροφύλαξ, ἔχω ἐντολὴν ἰδιαιτέραν νὰ ἐκτελέσω. Ἐξ ὅλων τούτων, τὰ ὁποῖα συντόμως ἀνέπτυξα, ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἱεραρχία οὐδόλως ὑφίσταται εἰς τὴν χωροφυλακήν· ὁ μοίραρχος δὲν διοικεῖ, ὡς εἶπε πρὸ ἐμοῦ ὁ Κ. Πετιμεζᾶς, τάγμα χωροφυλακῆς, ἀλλ’ εἶναι ὑπάλληλος προϊστάμενος, ὑφισταμένων ἄλλων· ὁ Μοίραρχος ἐκτελεῖ καὶ αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἁπλοῦ χωροφύλακος, διατάττει δὲ, λαμβάνων τὰς ἐντολὰς τῆς Κυβερνήσεως, τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κρίνει ἀναγκαῖα καὶ κατάλληλα εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διαταγῶν αὐτῆς· θέσις ἀνωτέρα τοῦ Μοιράρχου εἶναι ὅλως διόλου περιττὴ, ἡ θέσις αὐτὴ, τὴν ὁποίαν μᾶς προτείνουσι, τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς, εἶναι θέσις πολυτελείας· τὴν θέσιν ταύτην μακρὰ πεῖρα μᾶς ἀπέδειξεν, ὅτι δὲν τὴν μετεχειρίσθησαν αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις, εἰμὴ μόνον καὶ μόνον, ὅταν ἤθελον νὰ θέσωσιν εἰς ὑψηλὴν περιωπὴν ἀνώτερόν τι πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ περιποιηθῶσιν. Ἂν τὸ ὑπουργεῖον, εἰλικρινῶς φερόμενον, ἤρχετο καὶ μᾶς ἔλεγεν, ἐπιθυμῶ μίαν θέσιν δι’ ἓν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχω ἄλλην θέσιν στρατιωτικὴν νὰ τοῦ δώσω, ἡ ἀντιπολίτευσις ἤθελεν ἐνδώσει εἰς τὴν ἀπαίτησιν ταύτην, ἤθελε νομοθετήσει τὴν θέσιν ταύτην χάριν τοῦ ἀτόμου, καὶ ἐνδομύχως ψηφίζοντες ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς τῆς προτάσεως παραδέχεσθε, ὅτι χορηγοῦμεν τὴν θέσιν ταύτην εἰς πρόσωπον. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς ὡς πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν πραγματικὴν τῆς χωροφυλακῆς, τὴν ἐφαρμογὴν δηλ. τοῦ νόμου, πιστεύω ἀδιστάκτως ὅτι εἰς οὐδὲν συντελεῖ. Ὁ διορισμὸς οἱουδήποτε προσώπου εἰς τὴν θέσιν ταύτην εἰς οὐδὲν συντελεῖ εἰμὴ εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ εἰς τὸ νὰ περιποιηθῇ ἡ Κυβέρνησις πρόσωπον, τὸ ὁποῖον οὐδὲν θέλει πράττει... Καθόσον ἀφορᾷ καθαρῶς τὰ καθήκοντα τῆς χωροφυλακῆς, οἱ μοίραρχοι εἰς τοὺς διαφόρους νομοὺς διεσπαρμένοι εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων τῆς χωροφυλακῆς δὲν θέλουσι περιμείνει βεβαίως τὰς διαταγὰς τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς, ἀλλὰ θὰ ἐνεργήσωσιν ὑπὸ τὴν πρόσκλησιν τοῦ Νομάρχου καὶ τοῦ Εἰσαγγελέως· μετ’ αὐτῶν καὶ μόνον μετ’ αὐτῶν συνεργάζονται. Ἄλλως τε, Κύριοι, ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐσκέφθη ἐν μέρει· πρὸ καιροῦ ἐσυστήθη ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία ἐξελέγξασα τὸν προϋπολογισμὸν, ῥητῶς ἐγκρίνει τὴν κατάργησιν τοῦ ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς. Λυποῦμαι πολὺ, διότι ἔρχεται τὸ ὑπουργεῖον εἰς δύσκολον θέσιν, ἓν ἐκ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης ἦτο καὶ ὁ νῦν ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν Κύριος Δρόσος, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς ὑπογραφῆς του μὲ ὑποστηρίζει· ἡ ἔκθεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ λέγει. «Σῶμα χωροφυλακῆς. Ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς χωροφυλακῆς ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει. 1) Ἐκτὸς τῆς παρὰ τῆς Συνελεύσεως ψηφισθείσης καταργήσεως τοῦ ἀρχηγείου, τὴν κατάργησιν δύω ἀντισυνταγματαρχῶν ἐπιθεωρητῶν περιττῶν, ἐπὶ τοῦ παρόντος καθισταμένων.»

§132ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ποῖα εἶναι τὰ μέλη τὰ ὑπογεγραμμένα;

§133ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Χ. Ζιμβρακάκης, Α. Μαυρομιχάλης, Δ. Αἰνιὰν, Δ. Δρόσος, Σ. Λόντος, Δ. Κλίμακας.

§134ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἡ ἔκθεσις ὅμως λέγει ἐπὶ τοῦ παρόντος.

§135ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μοὶ ἐγένετο ἡ παρατήρησις, καὶ ἡ πλειοψηφία τῆς Συνελεύσεως θὰ συνταραχθῇ, ὅτι δηλ. ἡ ἔκθεσις λέγει ἐπὶ τοῦ παρόντος. Πιστεύω ὅμως, ὅτι τὸ παρὸν ἐκεῖνο ὑφίσταται εἰσέτι, διότι ὁ προϋπολογισμὸς ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐγένοντο αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας διετύπωσα, δὲν ἐσυζητήθη. Κρίνω περιττὸν νὰ ἐνδιατρίψω περισσότερον, πρῶτον διὰ νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολήσω καὶ δεύτερον διὰ νὰ παρακαλέσω τὸν ἐπὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως ὑπουργὸν, ὅστις ἑτοιμάζεται νὰ μὲ διαδεχθῇ, νὰ μὴ μὲ διαδεχθῇ, διότι εἶναι περιττὸν, τὸ ὑπουργεῖον θὰ κερδίσῃ τὸ ζήτημα.

§136ΔΙΟΜΗΔΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι λαμβάνων τις τὸν λόγον, καὶ προσπαθῶν νὰ μεταδώσῃ εἰς τοὺς ἄλλους τὴν γνώμην του, δὲν πρέπει νὰ τελειώνῃ μὲ τὴν ἀπελπιστικὴν ἔκφρασιν, ὅτι τοῦ κακοῦ ἐλάλησα, διότι τὸ ὑπουργεῖον θὰ κερδίσῃ τὸ ζήτημα. Πρέπει εὐπρεπέστερον καὶ σπουδαιότερον νὰ προβαίνωμεν εἰς τὰς συζητήσεις. (θόρυβος). Τὸ ζήτημα, Κύριοι, περὶ τοῦ ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς, πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ 3 ἐπόψεις, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς χρησιμότητος, ἢ μὴ τοῦ ἀρχηγείου, καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν πολιτικήν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔποψιν τὴν οἰκονομικὴν, λέγω, ὅτι δὲν εἶναι διόλου κατάλληλον νὰ φέρωμεν τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομίας, ὅταν πρόκηται νὰ ψηφίσωμεν μέτρα ἀφορῶντα τὴν δημοσίαν τάξιν. (θόρυβος, ὁ ῥήτωρ διακόπτεται). Ἂν θέλετε, Κύριοι, διὰ τῶν φωνῶν νὰ ματαιώσητε τὴν ὁμιλίαν μου, δύνασθε νὰ τὸ πράξητε. Λέγω, Κύριοι, ὅτι ὕστερον ἀπὸ τὰ μέχρι τοῦδε συμβάντα, ἡ Ἑλλὰς αἰσθάνεται σύμπασα τὴν ἀνάγκην μιᾶς καλῶς ἐννοουμένης ἐννόμου τάξεως· πρέπει νὰ ἀρχίσῃ μία κανονικὴ τῶν πραγμάτων κατάστασις. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ δὲ τάξις, ἀσφάλεια καὶ ἀκριβὴς ἐκτέλεσις τῶν νόμων, ἀπεδείχθη εἰς ὅλας τὰς ἐποχὰς, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν ἄλλως πῶς, παρὰ νὰ ἔχωμεν ὁπλοφόρους· τὸ ζήτημα λοιπὸν εἶναι ἂν πρέπῃ νὰ ἔχωμεν κανονικοὺς ὁπλοφόρους ἢ ἀκανονίστους. Τὸ κατ’ ἐμὲ, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ χωροφυλακὴ, καὶ ὅσον ἔνεστι τελειότερον ὠργανισμένη. Ὁ ὀργανισμὸς αὐτῆς ὑπάρχει καὶ δὲν εἶναι τώρα ἡ κατάλληλος ἐποχὴ διὰ νὰ ἀνατρέψωμεν αὐτόν· τὸ ἀρχηγεῖον αὐτῆς ὑπῆρχε καὶ δὲν κατελύθη διὰ λόγους οἰκονομίας. Γινώσκετε, ὅτι κατελύθη προσκαίρως μετὰ τὰ συμβάντα τοῦ Ἰουνίου, ἕνεκα προσωπικῶν δυσαρεσκιῶν. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν, ὅτι εἶναι ὅλως ἀκατάλληλον, προκειμένου περὶ τοιούτου πράγματος, ὅπερ μέχρι χθὲς ὑπῆρχε καὶ συνδέεται μετὰ τῆς τάξεως, τὸ νὰ ἀντιτάξωμεν λόγους οἰκονομίας· ἔχομεν, Κύριοι, ἑτέρας ἀφορμὰς πρὸς οἰκονομίαν καὶ τίποτε σχεδὸν δὲν ἐκάμαμεν μέχρι τοῦδε, ἀρκεῖ νὰ ἐξέλθῃ τις τοῦ περιβόλου τούτου διὰ νὰ ἰδῇ σωρείαν ὑπαλλήλων, στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν, οἱ ὁποῖοι μισθοῦνται διὰ νὰ κάθηνται, αὐτὰ εἶναι τὰ ἀντικείμενα τῆς πρώτης οἰκονομίας. Ἀλλ’ ἂς ἔλθωμεν καὶ εἰς τὸ ἕτερον ζήτημα τὸ τῆς χρησιμότητος τῆς ἀρχηγίας. Θέλετε τοῦ λοιποῦ νὰ ὑπάρχῃ χωροφυλακὴ τακτική; πρέπει, Κύριοι, νὰ τὴν ὀργανίσητε καλῶς· ἔχετε καθῆκον εἰς τοῦτο, διότι ὠφελεῖ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς πολλὰς μάλιστα περιστάσεις ὠφέλησε καὶ τὴν πατρίδα· δὲν πρέπει νὰ τὴν ἐγκαταλείψητε ὄργανον δέκα ὑπαλλήλων, ἤτοι μοιράρχων. Τώρα εἴμεθα εἰς τὴν ἀρχὴν μιᾶς νέας καταστάσεως πραγμάτων, καὶ ὅλων αἱ ἐλπίδες καὶ εὐχαὶ εἶναι νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν καχεξίαν καὶ ἠθικὴν παραλυσίαν τὴν πρὸ τῆς 10 Ὀκτωβρίου, μήτε νὰ διαιωνισθῇ ἡ μέχρι χθὲς χαλάρωσις τῆς τάξεως καὶ ταραχὴ τῶν πνευμάτων. Ἡ χωροφυλακὴ διαφέρει τὰ μέγιστα ἀπὸ τοῦ στρατοῦ, καθότι ὁ στρατὸς εἶναι σῶμα καθαρῶς στρατιωτικὸν, τὸ ὁποῖο, χρησιμεύει εἰς ἄμυναν ἢ ἐπίθεσιν κατὰ ξένων προσβολῶν καὶ κατὰ ἐσωτερικῶν ἐπαναστάσεων· ἐνῷ ἡ χωροφυλακὴ πρέπει νὰ σύγκηται ἐξ ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει καὶ ἀρετὴν καὶ φρόνησιν νὰ ἔχωσι καὶ ἐνεργητικότητα καὶ νοημοσύνην περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν νόμων καὶ διαταγῶν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἔρχονται εἰς ἄμεσον συνάφειαν μετὰ τῶν πολιτῶν καὶ δὲι πρέπει νὰ ἔχωσί τι ἀτίθασσον καὶ ἄκαμπτον περὶ τὴν ὑπηρεσίαν τὸ ὁποῖον εἶναι προτέρημα εἰς τὸν στρατιώτην. Ἀφοῦ λοιπὸν ἡ χωροφυλακὴ πρέπει νὰ ᾖναι καλῶς ὠργανισμένη, δηλαδὴ ἀναλόγως τῶν δυσχερῶν καθηκόντων της, πῶς θέλετε νὰ μὴν ἔχῃ καμμίαν διεύθυνσιν; Ἂν καταλύσωμεν τὸ ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς θὰ ἔχωμεν ἀντ’ αὐτοῦ δέκα ἀρχηγεῖα, δηλαδὴ δέκα μοιράρχους, οἱ ὁποῖοι ὅμως θὰ μετατίθενται συνεχῶς ἀπὸ τῆς μιᾶς μοίρας εἰς τὴν ἄλλην, καὶ θὰ ὑπάγωνται εἰς τὰς διαταγὰς τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπουργείων τῶν ἐσωτερικῶν καὶ τῶν στρατιωτικῶν. Ποῦ λοιπὸν ἡ ἀδιάκοπος ἐπίβλεψις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ παρακολουθῇ ἕνα ἕκαστον χωροφύλακα καὶ τὸ ὅλον σῶμα τυχαίων ὁπλοφόρων, ὁποίους εἴδαμεν πολλοὺς ἀπὸ τῆς 8βριανῆς ἐπαναστάσεως; τὰ καθήκοντα τῆς χωροφυλακῆς εἶναι διττά· πρῶτον καὶ κυριώτατον καθῆκον εἶναι, νὰ ἐνεργῇ τὴν προληπτικὴν καὶ ἀνακριτικὴν ἀστυνομίαν καὶ νὰ ἐνεργῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν φορολογικῶν καὶ λοιπῶν νόμων καὶ διαταγμάτων τοῦ κράτους· τότε μόνον ὁ πολίτης δύναται νὰ κινῆται ἐλευθέρως, ὅταν ὑπάρχῃ ἡ προϋπόθεσις ὅτι τὸν παρακολουθεῖ κατὰ βῆμα ἡ πρόνοια τῆς ἀρχῆς, ἑτοίμη νὰ τὸν προστατεύσῃ· τὴν δὲ πρόνοιαν ταύτην ἐνασκεῖ ἡ ἀρχὴ διὰ τῶν χωροφυλάκων, ἢ, ἐν ἐλλείψει τακτικοῦ τοιούτου σώματος, δι’ ἄλλων ἔστω καὶ ἀκανονίστων ὁπλοφόρων. Ἀλλ’ ἡ ἀνάμιξις καὶ παρεύρεσις τῆς χωροφυλακῆς εἰς τὰς ἐξωτερικὰς σχέσεις τῶν πολιτῶν, ἡ ὁποία πρέπει μάλιστα νὰ ᾖναι ἀδιάκοπος, ἂν καὶ μὴ πάντοτε καταφανὴς καὶ ἐνοχλητικὴ, διὰ νὰ μὴ ἀποβαίνῃ καταπιεστικὴ, ἀπαιτεῖ ὥστε τὸ σῶμα τοῦτο νὰ διατηρῆται ἀκμαῖον καὶ νὰ διευθύνηται σύμφωνα μὲ τὸν ἀληθῆ προορισμόν του. Δευτερεῦον καθῆκον τῆς χωροφυλακῆς εἶναι ἡ ἐν ἀνάγκῃ στρατιωτικὴ αὐτῆς ὑπηρεσία, διότι δύναμις ὁπλοφόρων, οἵα ἡ τῆς χωροφυλακῆς, εἰς μικρὸν κράτος δὲν εἶναι ἀξιοπεριφρόνητος ὡς ἐπικουρικὴ τῆς κυρίως στρατιωτικῆς δυνάμεως. Ἐὰν λοιπὸν δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς, οἱ δέκα μοίραρχοι θὰ ὑπάγωνται ὡς πρὸς μὲν τὰ κύρια ἔργα αὐτῆς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐσωτερικῶν, ὡς πρὸς δὲ τὰ στρατιωτικὰ εἰς τὸν ἐν γένει σχηματισμὸν εἰς τὴν πειθαρχίαν τοῦ σώματος εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν. Ποῖος λοιπὸν ἀπὸ τοὺς δύω ὑπουργοὺς θὰ ἔχῃ τὴν γενικὴν διεύθυνσιν; εἶναι δυνατὸν νὰ χωρισθῇ εἰς δύω ἡ διεύθυνσις, καὶ τὴν μὲν ἠθικὴν διεύθυνσιν καὶ μόρφωσιν νὰ ἔχῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, τὴν δὲ στρατιωτικὴν ὁ τῶν στρατιωτικῶν; Ἀλλὰ μήπως τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην διεύθυνσιν θὰ τὴν ἔχῃ αὐτοπροσώπως ὁ ὑπουργός; Ὄχι· πραγματικῶς θὰ τὴν ἔχῃ εἷς τμηματάρχης, ἢ καὶ ἄλλος κατώτερος ὑπάλληλος τοῦ ὑπουργείου, χαίρων τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ ὑπουργοῦ. Σᾶς ἐρωτῶ δὲ, εἰς τὰ ὑπουργεῖά μας ὑπάρχουσιν ἄραγε πολλοὶ ἀνώτεροι ὑπάλληλοι ἔχοντες τὴν ἱκανότητα νὰ ἐκπληροῦν ἐμβριθῶς τοιοῦτον ὑψηλὸν καθῆκον; Πιστεύετε, ὅτι ἔχομεν ἢ ὅτι θὰ σχηματίσωμεν γλήγορα εἰς τὸ μέλλον τοσούτους ἐμβριθεῖς καὶ σπουδαίους τμηματάρχας, ὥστε ν’ ἀναπληροῦν τὴν ἔλλειψιν τοῦ εἰδικοῦ διὰ τὴν ὅλην διεύθυνσιν τῆς χωροφυλακῆς ἀρχηγοῦ; Τὸ κατ’ ἐμὲ, βλέπω, ὅτι ἐν ἐλλείψει ἑνὸς ἀρχηγοῦ, ἔχοντος ἴδια καθήκοντα καὶ ἰδίαν εὐθύνην, θὰ ἔχωμεν δέκα κατωτέρους ἀρχηγοὺς, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ὑπόκεινται εἰς κἀμμίαν ἐν συνόλῳ ἐπίβλεψιν, ἀλλ’ ἕκαστος θὰ ἐνεργῇ εἰς ἕκαστον νομὸν κατὰ τὸν ἴδιον αὑτοῦ χαρακτῆρα καὶ κατὰ τὰς προσωπικὰς σχέσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ μετὰ τῶν κατὰ καιροὺς ἰσχυόντων ἐν τοῖς ὑπουργείοις τῶν ἐσωτερικῶν καὶ τῶν στρατιωτικῶν. Ἐνθυμηθῆτε καὶ τοῦτο, ὅτι οὐδεὶς ὑπάρχει κατὰ νόμον ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν ἐσωτερικῶν ἔχων εἰδικώτερον τὴν φροντίδα καὶ τὴν εὐθύνην περὶ τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας. Ποῖον εἶναι τὸ ἐπίσημον ἐκεῖνο πρόσωπον, τὸ φροντίζον ἰδίως περὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ κράτους; Εἰς ποῖον συγκεντροῦνται ὅλαι αἱ πανταχόθεν στελλόμεναι πληροφορίαι περὶ ἀσφαλείας καὶ τάξεως;

§137ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν ἐσωτερικῶν.

§138ΔΙΟΜ. ΚΥΡΙΑΚΟΥ. Ἀλλ’ ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν δὲν προφθάνει νὰ ὑπογράφῃ τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα τοῦ ὑποβάλλονται παρὰ τῶν εἰσηγητῶν· καὶ τότε μόνον θέλει εἶναι ἄξιος ὑπουργὸς, ὅταν ἀντὶ νὰ ἀναγινώσκῃ τὰ καθ’ ἑκάστην εἰσαγόμενα ἔγγραφα, συγκεντρώσῃ τὴν προσοχήν του εἰς τὴν ἐπίβλεψιν τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων καὶ εἰς τὴν μελέτην τῶν σπουδαιοτέρων τοῦ κλάδου του συμφερόντων ὡς, εἰς τὸν κανονισμὸν αὐτῶν διὰ διαταγμάτων ἢ διὰ εἰσαγωγῆς ἐν ταῖς βουλαῖς νομοσχεδίων. Δὲν θὰ κάμῃ λοιπὸν ἄλλο ὁ τοιοῦτος ὑπουργὸς, παρὰ ν’ ἀναθέσῃ τὴν συγκέντρωσιν τῶν περὶ ἀσφαλείας πληροφοριῶν εἰς ἕνα τῶν ὑπαλλήλων του, εἰς ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον θὰ ἔχῃ εἰς ἐμπιστοσύνην, ὁ δὲ ὑπάλληλος οὗτος νὰ ἐνεργῇ τὸ ἔργον του ἄνευ μηδεμιᾶς πραγματικῆς εὐθύνης. Τοιοῦτος λοιπὸν ὑπάλληλος θὰ διευθύνῃ πράγματι καὶ ὅλην τὴν χωροφυλακὴν, καὶ ἀπὸ αὐτὸν θὰ περιμένωμεν νὰ τὴν ἐμποδίσῃ ἀπὸ τοῦ νὰ διαφθαρῇ καὶ καταντήσῃ καταπιεστικὴ (θόρυβος)· Διὰ ταῦτα, Κύριοι, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ διεύθυνσις καὶ εἰς τὸ σῶμα τοῦτο, καὶ τὴν διεύθυνσιν ταύτην πρέπει νὰ τὴν δίδῃ εἷς ἀρχηγὸς τοῦ σώματος, ὅστις ὡς ἐπίσημον πρόσωπον καὶ ὡς ἔχων διαγεγραμμένα καθήκοντα, θὰ ἔχῃ καὶ ἐπίσημον τὴν εὐθύνην. Ὁ ἀρχηγὸς οὗτος θὰ ἔχῃ καὶ τὴν φροντίδα τῆς τηρήσεως τῆς αὐστηρᾶς πειθαρχίας τοῦ σώματος καὶ τῆς μορφώσεως αὐτοῦ ἐξ ἐπιλέκτων καὶ καλλίστης διαγωγῆς ἀνδρῶν· αὐτὸς θὰ ᾖναι εἰς κατάστασιν νὰ γνωρίζῃ τὸ πνεῦμα, τὸ ἐπικρατοῦν κατὰ καιροὺς εἰς τὸ σῶμα, καὶ νὰ προκαλῇ πᾶσαν διόρθωσιν. Καὶ ποῖος, Κύριοι, ὁ φόβος μὴ κατασταθῇ ὁ ἀρχηγὸς οὗτος ἐπίφοβος; Ἡ Κυβέρνησις δύναται ὅταν θέλῃ νὰ τὸν παύσῃ· δὲν θὰ ἀνεχθοῦν ποτὲ οἱ χωροφύλακες νὰ γίνουν ὄργανα ἑνὸς ἀτόμου. Ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς συγκεντρώσεως ἂν ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα, ἡ συγκέντρωσις θὰ ᾖναι μεγαλειτέρα, ὅταν θὰ δύναται εἷς τμηματάρχης ἀπ’ εὐθείας νὰ διευθύνῃ ἐκ τοῦ ὑπουργείου τὴν ὑπηρεσίαν ὄχι μόνον ἑκάστου μοιράρχου, ἀλλὰ καὶ ἑκάστου ἐνωμοτάρχου μιᾶς ἑκάστης ἐπαρχίας. Ἰδοὺ, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀληθὴς συγκέντρωσις. Ἂν δὲ κατὰ τὸν νῦν ἰσχύοντα ὀργανισμὸν ἡ χωροφυλακὴ ὀφείλῃ πάσας τὰς πληροφορίας νὰ διαβιβάζῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐσωτερικῶν διὰ τοῦ ἀρχηγείου, τὸ ὁποῖον ἀγνοῶ, τοῦτο δύναται νὰ διορθωθῇ· ἡ πεῖρα θὰ μᾶς διδάξῃ ἐν ἀνέσει νὰ διορθώσωμεν τὰς ἀτελεῖς ἢ πλημμελεῖς διατάξεις τῶν νόμων· πιστεύω ὅτι ὑπὸ βαρυτάτην εὐθύνην του ὀφείλει ὁ μοίραρχος ἐν κατεπειγούσῃ περιστάσει νὰ εἰδοποιῇ ἀπ’ εὐθείας τὸ ὑπουργεῖον, γράφων συνάμα καὶ εἰς τὸν ἀρχηγὸν του πρὸς γνῶσίν του. Ἂς ἔλθωμεν ὅμως καὶ εἰς τὸ πολιτικὸν ζήτημα. Δὲν πρέπει νὰ προσποιηθῶμεν ἄγνοιαν, ὅτι αἱ συμπάθειαι καὶ ἀντιπάθειαι ἐπὶ τῶν προσώπων, εἰς ἃ δύναται νὰ πέσῃ ὁ κλῆρος τῆς ἀρχηγίας, ἐπηρεάζουν τὴν σημερινὴν συζήτησιν· τοῦτο τὸ ἐννοεῖ πᾶς τις, καὶ δὲν πρέπει νὰ παρασυρώμεθα ἀπὸ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα εἰς τοῦτο ἔχουν τὴν πηγήν των, ἂν καὶ φαίνωνται ἀναγόμενα εἰς τὴν χρησιμότητα ἢ μὴ τῆς ἀρχηγίας τῆς χωροφυλακῆς. Ὀφείλομεν, Κύριοι, νὰ ψηφίζωμεν, ὅ,τι ὀρθὸν καὶ χρήσιμον ἀδιαφοροῦντες ἂν διὰ τοῦ σημερινοῦ ὑπουργείου θὰ ὠφεληθῶσιν οἱ μὲν, καὶ διὰ τοῦ αὐριανοῦ οἱ δέ· διότι ἀλλέως ποτὲ δὲν θὰ φθάσωμεν εἰς πατριωτικήν τινα ἀπόφασιν.

§139ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριοι! ἐννοῶ καλῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων εἰς μίαν κανονικὴν κατάστασιν, ἐννοῶ, λέγω, διὰ τὶ εἶναι οἱ ἄνθρωποι προσηλωμένοι εἰς τὰ καθέκαστα, καὶ ὅταν ἐντεῦθεν προσκρούωνται συμφέροντα ἴδια ἢ κοινὰ, καὶ ὅταν αὐτὰ ἀντιβαίνωσιν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην. Δὲν ἐννοῶ ὅμως αὐτὴν τὴν προσήλωσιν, αὐτὴν τὴν προσκόλλησιν εἰς τὰ κείμενα, ὁπόταν ἐπῆλθε μία μεγάλη μεταβολὴ καὶ τὰ ἀνέτρεψε, καὶ δὲν τὴν ἐννοῶ πρὸ πάντων, ὁπόταν αὐτὴ ἡ προσκόλλησις προέρχεται ἀπὸ ἐκείνους, οἵτινες λέγονται αὐτουργοὶ αὐτῆς τῆς μεταβολῆς.

§140ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Καὶ εἶναι.

§141ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Μὴ στενοχωρῆσθε, Κύριοι, ἀφήσατέ με νὰ εἴπω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἴπω ἐγὼ, καὶ ὄχι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλετε σεῖς. Ἐννοῶ τί θέλετε νὰ εἴπητε· ἐννοήσατε καὶ σεῖς τί θέλω νὰ εἴπω καὶ ἐγώ· εἶμαι ἐλεύθερος, καὶ μὴ μὲ διακόπτητε, διότι θὰ βραδύνωμεν οὕτω. Κύριοι! ἐγένετο ἄρα γε αὐτὴ ἡ μεταβολὴ, διότι ἔπταισάν τινα πρόσωπα, καὶ ὅταν ἐκλείψωσιν αὐτὰ τὰ πρόσωπα, ἡ μεταβολὴ ἱκανοποιήθη; Νομίζετε, ὅτι εἰς τὴν κατάστασιν τὴν κακὴν, ἥτις διὰ τῆς μεταβολῆς ἀνετράπη, δὲν εἶχον μέγα μέρος καὶ οἱ θεσμοὶ οἱ ὑπάρχοντες, οἱ ἰσχύοντες; Ἐὰν τὸ δεύτερον ᾖναι ἀληθὲς, δὲν πρέπει, νομίζω, νὰ ἐνδιατρίβωμεν μεθ’ ὅλης τῆς προσοχῆς, ὁσάκις τὰ ζητήματα ἔρχωνται περὶ προσώπων· πολὺ περισσότερον πιστεύω, ὅτι πρέπει νὰ ἐνασχολώμεθα, ὁσάκις ὁ λόγος εἶναι περὶ θεσμῶν. Ἰδίως, Κύριοι, καὶ ἐδῶ καὶ ἀλλοῦ καὶ παντοῦ, ὅπου ἐπέρχεται μία ἐπανάστασις, ὕστερον ἀπό τὴν ἐπανάστασιν ἔρχεται μία Συνέλευσις τοῦ ἔθνους, καὶ αὐτὴ ἡ Συνέλευσις δὲν χρεωστεῖ, δὲν ἔχει τὴν ἀποστολὴν νὰ σεβασθῇ, νὰ καθιερώσῃ, ὅ,τι εὗρε καθεστὼς, ὅ,τι ὑπῆρχεν. Αὐτὴ ἡ Συνέλευσις ἔρχεται, ἐξετάζει τὰ καλῶς κείμενα, καὶ τὰ κρατεῖ, τὰ βεβαιώνει· τὰ δὲ κακῶς κείμενα τὰ ἀποσκορακίζει, καὶ θεσπίζει νέα. Μεταξὺ, Κύριοι, τῶν μεγάλων καθηκόντων, τὰ ὁποῖα ἔχει μία Συνέλευσις, ὑπάρχει κανεὶς, ὅστις θ’ ἀρνηθῇ, ὅτι τὸ κυριώτερον καθῆκον δὲν εἶναι πρὸ πάντων νὰ παύσῃ ἡ σπατάλη καὶ νὰ ἁπλοποιηθῇ ἡ ὑπηρεσία; Τὸ πρῶτον διὰ νὰ φορολογῶνται οἱ πολῖται ὅσον ἔνεστιν ὀλιγώτερον, καὶ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὰ ψηφίσματα περὶ φόρων (ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου ὁ ἀντιπρόεδρος Κ. Παππαμιχαλόπουλος) θέλω τολμήσει νὰ λάβω τὸν λόγον, καὶ νὰ ἐκφράσω τὸ φρόνημά μου. (θόρυβος ἀριστερόθεν).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτητε, Κύριοι.

§143ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Χάνετε τὸν κόπον σας. Τὸ δεύτερον εἶναι διὰ νὰ μὴ καταδικάζωνται οἱ πολῖται εἰς ζημίας, εἰς ἀργοπορίας, ὡς ἐκ τῶν περιπλοκῶν τῶν διαφόρων καὶ ποικίλων διατυπώσεων. Αὐτὸ τὸ καθῆκον, Κύριοι, ὀφείλομεν νὰ τὸ ἐκπληρώσωμεν μεθ’ ὅλης τῆς παῤῥησίας, καὶ διὰ νὰ τὸ ἐκπληρώσωμεν πρέπει εἰσερχόμενοι εἰς αὐτὸν τὸν περίβολον προηγουμένως νὰ καταθέσωμεν ἔξω τῶν θυρῶν αὐτοῦ τὰς προσωπικὰς συμπαθείας μας, τὰ ἰδιαίτερα συμφέροντά μας, ὅσον προσφιλῆ καὶ ἂν ᾖναι. Βλέπω, Κύριοι, καὶ τὸ βλέπω μὲ λύπην μου, ὅτι ὕστερον ἀπὸ μίαν μεγάλην ἐπανάστασιν, ἐρχόμεθα χωρὶς ἴσως νὰ τὸ θέλωμεν, χωρὶς νὰ τὸ αἰσθανώμεθα, ἐρχόμεθα νὰ ψηφίζωμεν καὶ νὰ βεβαιῶμεν ὅλα ὡς καλῶς ἱστάμενα, τὸ ἓν κατόπιν τοῦ ἄλλου, ὅλους τοὺς θεσμοὺς, τοὺς ὁποίους εὕρομεν ἰσχύοντας κατὰ τὸ παρελθὸν χωρὶς νὰ ἀκριβολογήσωμεν καὶ νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν αὐτὸς ὁ θεσμὸς, ἐὰν αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία ᾖναι ἀναγκαία καὶ ἀπαραίτητος. Προχθὲς, Κύριοι, ἦλθεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ μᾶς ἐζήτησε νὰ δώσωμεν νέαν ζωὴν εἰς μίαν ὑπηρεσίαν, ἥτις εἶχε καταργηθῆ ὑπ’ αὐτῆς τῆς ἰδίας ἐπαναστάσεως· μᾶς ἐζήτησε, λέγω, νὰ δώσωμεν ζωὴν εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς Ἀστυνομίας, καὶ χάριν αὐτῆς τῆς προσφιλοῦς θέσεως δὲν ἠθελήσαμεν οὔτε μίαν ὀρθοτάτην παρατήρησιν, συνταγματικωτάτην, ἑνὸς τῶν συναδέλφων μας, τοῦ Κ. Κορωναίου, νὰ ἀκούσωμεν, νὰ τὴν μελετήσωμεν· πολλοὶ ἐξ ἡμῶν ἐθεωρήσαμεν μάλιστα γελοῖον, ὅταν ἦλθε καὶ μᾶς εἶπε διατὶ, Κύριοι, δὲν υἱοθετεῖτε καὶ εἰς τὴν καθέδραν ὅ,τι εἶναι ἐφηρμοσμένον εἰς ὅλον τὸ κράτος; διατὶ καὶ ἐδῶ δὲν ἐφαρμόζετε τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν; Σήμερον ἔρχεται ὁ Κ. ὑπουργὸς καὶ μᾶς λέγει· ζητῶ νὰ δώσητε ζωὴν εἰς ἄλλην μίαν θεσμοθεσίαν, τὴν ὁποίαν χθὲς κατηργήσατε! Ἐζητήσαμεν, Κύριοι, νὰ μᾶς δώσῃ τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία, αὐτὸς ὁ διορισμὸς εἶναι ἀναγκαῖος, εἶναι ὠφέλιμος, καὶ ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅταν προχθὲς ὁ ἔντιμος πρωθυπουργὸς ἀνέβη εἰς τὸ βῆμα καὶ ἔδωκεν αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν· σᾶς βεβαιῶ ὅτι δὲν ἐνόησα τίποτε· εἶπεν ὅτι αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία εἶναι πολυάσχολος, ἔχει σχέσιν μὲ ὅλους τοὺς κλάδους, καὶ εἶναι ἀναγκαία· ἀλλὰ δὲν τὸ ἀπέδειξε καὶ χρεωστῶ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι κανεὶς τῶν μέχρι τοῦδε ἀγορευσάντων δὲν τὸ ἀπέδειξε. Δὲν πρόκειται, Κύριοι, σήμερον νὰ διοργανίσωμεν μίαν νέαν θεσμοθεσίαν· πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν ὑπάρχουσαν καὶ καταργηθεῖσαν πρὸ ὀλίγου ὀφείλωμεν νὰ τὴν ἀναβιώσωμεν. Πολλοὶ ὡμίλησαν, ἐπαναλαμβάνω, περὶ τούτου, ἀλλ’ ὁ καθεὶς εἶπεν ὅ,τι ἔκρινε διοικητικὸν, οὐχὶ ὅ,τι εἶναι ἐπιστημονικὸν, οὐχὶ, διὰ νὰ εἴπω καλλίτερα, ὅ,τι εἶναι ἐντὸς τοῦ νόμου. Αὐτὴ ἡ θεσμοθεσία, Κύριοι, ὑπάρχει· ἕκαστος τῶν ὑπαλλήλων ἔχει τὸ καθῆκόν του· πόθεν δὲ γνωρίζομεν τὴν χρησιμότητα μιᾶς θέσεως; ἀπὸ τὸ καθῆκον· δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ δημιουργήσωμεν τώρα νέαν θέσιν· καὶ ποῖα εἶναι τὰ καθήκοντα τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς; συγχωρήσατέ μοι νὰ σᾶς τὰ ὑπενθυμίσω, διότι ὅλοι ὡς ὑπάρξαντες εἰς τὰ πράγματα, ἀναμφιβόλως τὰ γνωρίζετε, ἀλλὰ παρῆλθε διὰ πολλοὺς πολὺς καιρὸς καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ τὰ ἐλησμονήσατε, καὶ ἐγὼ αὐτὸς, Κύριοι, ἐὰν δὲν τὰ ἀνεγίγνωσκα χθὲς, δὲν ἠδυνάμην νὰ τὰ ἐνθυμηθῶ σήμερον. Τὰ καθήκοντα λοιπὸν τῆς χωροφυλακῆς εἶναι αὐτὰ (ἄρθρον 66 τοῦ κανονισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς,) ἀκούσατε· «ὁ διοικῶν τὴν ἐθνοφυλακὴν ἀνώτερος ἀξιωματικὸς ἐπαγρυπνεῖ εἰς τὸν ὅλον τῆς ὑπηρεσίας, τὴν οἰκονομίαν καὶ τὴν λογιστικότητα» δηλονότι ἔχει ἓν καθῆκον ὅλως διόλου ἀόριστον καὶ ἑπομένως εἶναι μηδέν. Ἄλλο ἄρθρον 69. «Δὲν ἐνασχολεῖται εἰς τὰς λεπτομερείας τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία κανονίζεται διὰ τοῦ ἀρχηγοῦ ἑκάστης μοιραρχίας·» (ἰδοὺ ἄλλο καθῆκον ἴσον τῷ μηδενὶ)· ὅταν ὅμως παρατηρήσῃ παραμέλησιν κτλ. ἢ διευθυνθοῦν παράπονα κτλ. διορθόνει τὰς ἐπισυμβάσας καταχρήσεις καὶ δίδει τὰς ἀναγκαίας διαταγὰς καὶ ὁδηγίας πρὸς καλλιτέραν διεύθυνσιν τῶν ἐνωμοτιῶν. Παρατηρήσατε, κύριοι, ὅτι οὐδὲ διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου ἔχει πράγματι οὐσιῶδες καθῆκον, διότι ὁ ἀρχηγὸς τίποτε δὲν διατάττει ἄνευ διαταγῆς τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν καὶ ἰδίως τοῦ τῶν στρατιωτικῶν. Ἔρχονται κατόπιν τὰ ἄρθρα 68, 69, 70, 71, 72, 73, τὰ ὁποῖα ὅλα πραγματεύονται περὶ τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ ἀρχηγὸς νὰ ἐνεργῇ ἐπιτοπίους ἐπιθεωρήσεις, νὰ ἐξετάζῃ τὰς ἐλλείψεις καὶ κατὰ τὰς περιστάσεις, νὰ ἐπιπλήττῃ καὶ νὰ ἐπιβάλλῃ ποινὰς κτλ. Ἐνταῦθα, ὡς παρατηρεῖτε, ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς ἔχει μεγάλα καὶ ὑψηλὰ καθήκοντα, τῶν ὁποίων ἡ ἐκπλήρωσις ἀπαιτεῖ τῳόντι ὄργανα καὶ ὄργανα σπουδαῖα· θέλω δὲ σᾶς ἐξηγήσει μετ’ ὀλίγον τί συμβαίνει περὶ αὐτῶν τῶν καθηκόντων· ἐπὶ τοῦ παρόντος ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὰ ἄλλα καθήκοντα τοῦ ἀρχηγοῦ· τὸ ἄρθρ. 71 λέγει· ὁ ἀρχηγὸς κλ. κρατεῖ ἓν βιβλίον δι’ ὅλα τὰ εἰσερχόμενα κτλ. πίνακα τῶν ἠθῶν καὶ τῆς ἱκανότητος κτλ. ὅταν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ σώματος εὐγαίνῃ ἀπὸ τὴν θέσιν του, παραδίδει εἰς τὸν διάδοχόν του ὅλα τὰ ἔγγραφα κλπ. Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι καθήκοντα δὲν ἔχει ἄλλα ὁ ἀρχηγὸς παρὰ τὰ τῆς ἐπιθεωρήσεως, καὶ αὐτὰ εἶναι ἀληθῶς σπουδαιότατα· ἰδοὺ ὅμως τί ἔγεινε περὶ αὐτῶν τῶν σπουδαίων καθηκόντων· ἀκούσατε τὸ κατὰ τὴν 9 Νοεμβρίου 1843 ἐκδοθὲν περὶ τούτων Β. Διάταγμα. «Θεωροῦντες τὴν ἀνάγκην συνεχῶν καὶ ἐπιτοπίων ἐπιθεωρήσεων τῶν κατὰ τὴν ἐπικράτειαν σταθμῶν τῆς χωροφυλακῆς κτλ. Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ διεύθυνσις τῶν ἐργασιῶν τοῦ ἀρχηγείου τοῦ σώματος τούτου πρὸς τὸν ἀρχηγὸν τὸν κωλύει εἰς τὸ νὰ ἐκτελῇ τὴν παρὰ τοῦ ἄρθρου 68 τοῦ κανονισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς διατεταγμένην ἐπιθεώρησιν, διορίζομεν ἐπιθεωρητὰς τοὺς ΚΚ. κτλ. τοὺς ὁποίους ὁ ἀρχηγὸς θέλει μεταχειρισθῇ διὰ τὸν ἄνωθι σκοπὸν κτλ. διατελοῦντος πάντοτε ἑνὸς ἐξ αὐτῶν παρὰ τῷ ἀρχηγείῳ πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας.» Ὅλη αὐτὴ ἡ ἐργασία ἀφῃρέθη, ὡς βλέπετε, ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς καὶ μετεβιβάσθη εἰς τοὺς ἐπιθεωρητὰς, ὥστε κανὲν ἄλλο καθῆκον δὲν ἔχει ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς εἰμὴ νὰ λαμβάνῃ τὰ ἔγγραφα ἀπὸ τοὺς μοιράρχους καὶ νὰ στέλλῃ ἀντίγραφον αὐτῶν εἴς τε τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ εἰς τὸν τῶν Στρατιωτικῶν· ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω, Κύριοι, διότι στάθην ποτὲ καὶ ἐγὼ ὑπουργὸς, ἠμπορῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι κανὲν ἄλλο καθῆκον δὲν ἔχει ὁ ἀρχηγὸς, ὅτι ὄχι μόνον κἀμμία εὐκολία δὲν προέρχεται ἐξ αὐτοῦ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ μάλιστα πολλάκις γίνεται παραίτιος προσκομμάτων, διότι δὲν εἶναι, δὲν δύναται νὰ ἦναι ἐνήμερος εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν διαταγῶν, καὶ δὲν εἶναι, διότι δὲν προφθάνει, διότι δὲν ἔχει γραφεῖον πλῆρες, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ γραφεῖον ὁποῖον ἔχουν τὰ ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα καὶ προσωπικὸν ἀρκετὸν ἔχουν καὶ καταλληλότατον διὰ νὰ ἐκδίδουν τὰς διαταγὰς καὶ ὁδηγίας, καὶ ὅταν ἦναι ἀνάγκη νὰ τὰς ἐκδίδουν ἐγκαίρως καὶ ταχέως καὶ εὐκρινῶς· εὐκρινῶς λέγω, διότι ποτὲ εἰς τὸ ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς δὲν εἶδα γραμματεῖς συντάττοντας μετ’ ἀκριβείας καὶ δυναμένους νὰ δίδωσι διασαφήσεις καὶ ἐξηγήσεις σπουδαίας ἐπὶ τῶν νόμων καὶ τῶν καθηκόντων τῆς χωροφυλακῆς. Ἀλλὰ θὰ μοὶ εἴπητε, Κύριοι, αἴ! δὲν ἔχει καθήκοντα τῆς ὑπηρεσίας σπουδαῖα, ἔχει ὅμως τὸ ἄλλο καθῆκον, τὸ νὰ φροντίζῃ νὰ ἠθικοποιῇ αὐτὸ τὸ σῶμα, νὰ δίδῃ εἰς αὐτὸ διεύθυνσιν κανονικὴν, ἠθικήν· ἐὰν τοῦτο ἦτο ἀληθὲς, δὲν ἠθέλομεν ἔχει τόσα πολλὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα καὶ εἰς τὸν τύπον ἠκούσθησαν πρὸ χρόνων, καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σῶμα ἤκουσα ἐνίοτε νὰ ἐξέρχωνται φωναὶ κατὰ τῆς διαγωγῆς των. Δὲν εἶναι βέβαια ἔργον ἑνὸς, ὅστις ἀναβαίνει τὸ βῆμα τοῦτο, νὰ προφέρῃ βλασφημίας κατ’ οὐδενὸς, καὶ πολὺ ὀλιγώτερον καθ’ ἑνὸς σώματος, τὸ ὁποῖον τῷ ὄντι πολλὰς προσήνεγκεν ὑπηρεσίας σπουδαίας εἰς τὸ Κράτος· ὁμιλοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν διὰ τὸν ἀρχηγὸν αὐτὸν τοῦ σώματος. Κύριοι, συνέβησαν κατὰ διαφόρους καιροὺς πολλὰ ἄτοπα, γνωρίζω καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἓν γεγονός· συνέλαβε ποτὲ ἁπλοῦς χωροφύλαξ γράμματα πολιτῶν καὶ ἐστάλησαν ταῦτα εἰς τὸν ἀρχηγὸν, καὶ ὁ ἀρχηγὸς ἔσπευσε μὲ πολλὴν προθυμίαν νὰ τὰ παραδώσῃ εἰς τὰς χεῖρας τοῦ ὑπουργοῦ διὰ νὰ τὰ ἀνοίξῃ· εὑρέθη ὅμως ὑπουργὸς εὐσυνείδητος, ὁ ὁποῖος ἀπεστράφη τὸν ἀρχηγὸν τοῦτον καὶ ἀπέπεμψε τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ μέρος τῆς διευθύνσεώς των· ἀλλ’ ὁ ἀρχηγὸς δυσηρεστήθη, καὶ ἀνεφέρθη εἰς τὸν Βασιλέα κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ. Ὁ ἀρχηγὸς, Κύριοι, ἄλλο σπουδαῖον καθῆκον δὲν ἔχει εἰμὴ νὰ κάθηται εἰς τὰς Ἀθήνας, καὶ νὰ προσέχῃ τίνι τρόπῳ νὰ εὐχαριστήσῃ τὸν ἕνα καὶ τὸν ἄλλον ὑπουργὸν, καὶ κἄποτε νὰ πηγαίνῃ πλέον μακρύτερα. Δὲν βλέπω νὰ ὑπάρχῃ λοιπὸν οὔτε ἠθικὸς λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ ἀποκατάστασις τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς νὰ ᾖναι σπουδαία καὶ ἀναγκαία. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσητε μετὰ προσοχῆς· σᾶς βεβαιῶ ὅτι δὲν ὁρμῶμαι ἀπὸ κανὲν ἄλλο αἴσθημα, ἢ ἀπὸ τὸ αἴσθημα τοῦ κοινοῦ συμφέροντος, ὡς θέλετε πεισθῆ παρακατιόντως. Ποῦ νὰ ἀνατεθῇ, λέγουν, ἡ ἀρχηγία τῆς χωροφυλακῆς; πῶς ἄλλως θὰ διευθύνηται αὕτη; ἰδοὺ ἓν σῶμα ἄνευ κεφαλῆς! καὶ εἶναι σπουδαῖον καὶ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα; τινὲς δὲ τῶν ἀγορευσάντων μᾶς ἐξήγησαν καὶ τί ἐστὶ χωροφυλακὴ, καὶ οὗτοι, νομίζω ὅτι ὡμίλησαν περὶ ἐνεργείας καὶ οὐχὶ περὶ τῶν καθηκόντων τοῦ σώματος. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ὁ στρατὸς, ἢ μᾶλλον ἡ δύναμις ἡ στρατιωτικὴ διαιρεῖται εἰς τρία μέρη, εἰς στρατὸν τακτικὸν, εἰς τὴν ἐθνοφυλακὴν καὶ εἰς τὴν χωροφυλακήν. Καθήκοντα, Κύριοι, μιᾶς ἑκάστης τῶν δυνάμεων τούτων εἶναι τὰ ἑξῆς, διότι πάντοτε τὰ καθήκοντα πρέπει νὰ ζητῶμεν· καὶ καθῆκον, Κύριοι, πρέπει νὰ τὸ εἴπωμεν μίαν φορὰν διὰ πάντα, δὲν εἶναι ὅπερ κοινῶς ἐννοοῦμεν, ἀλλὰ τὸ μέρος τῆς ἐξουσίας, τὸ ὁποῖον ἀνατίθεται εἰς μίαν ἀρχὴν οἱανδήποτε· ἀπὸ τὸ καθῆκον τοῦτο κρίνεται πάντοτε ποία εἶναι ἡ σπουδαιότης μιᾶς οἱασδήποτε ὑπηρεσίας καὶ θέσεως. Ὁ στρατὸς, Κύριοι, ἔχει ἐν γένει τὴν ἀποστολὴν νὰ ὑπηρετῇ τὸ Κράτος ἐναντίον ἐπιδρομῶν ἐξωτερικῶν. Ἡ ἐθνοφυλακὴ εἶναι διὰ νὰ ὑποβάλῃ τὰ πάντα εἰς τὸ κράτος τῶν νόμων, διὰ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν ὅπου αὕτη ἐταράχθη, καὶ, Κύριοι, ἔχετε ἓν παράδειγμα ζωηρότατον αὐτῆς τῆς ἀληθείας· ἂς ὁμολογήσωμεν ὅτι, αὐτὴ ἡ Ἐθνοφυλακὴ, ἰδίως ἡ τῆς Καθέδρας, ἥτις προχθὲς συνεστήθη, ἥτις ἀκόμη δὲν ἔμαθεν ὅλας τὰς ἀσκήσεις καὶ ὅλην τὴν πειθαρχίαν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ ἓν σῶμα, καὶ ὅμως αὐτὴ ἐξεπλήρωσε θρησκευτικῶς τὸ καθῆκον τοῦτο· ναί! εἰς αὐτὴν τὴν ἐθνοφυλακὴν χρεωστοῦμεν τὴν εὐταξίαν, τὴν ἀσφάλειαν καὶ ὕπαρξιν αὐτῆς τῆς πόλεως. Ἔρχεται κατόπιν ἡ χωροφυλακή, τί εἶναι αὐτή; Ὅσοι ἐλάλησαν περὶ αὐτῆς, τὴν ἐθεώρησαν ὑπὸ καθαρὰν στρατιωτικὴν ἔποψιν, τοῦτο παντάπασι δὲν ἔχεται ἀκριβείας· ἡ χωροφυλακὴ ἔχει τὴν ἀποστολὴν νὰ ἐξασφαλίζῃ τὰ πρόσωπα, τοὺς πολίτας, καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε ἡ χωροφυλακὴ δὲν διαιρεῖται εἰς μεγάλα ἀποσπάσματα· ἕνας χωροφύλαξ στέλλεται καὶ σταθμεύει εἰς ἓν μέρος, ἕνας ἄλλος εἰς ἄλλο, δὲν ἀπαιτεῖται νὰ ᾖναι συγκεντρωμένη διὰ νὰ κάμῃ τὸ καθῆκόν της ἡ χωροφυλακή· συγκεντροῦται μόνον, ὅταν ἡ ληστεία, ἡ ἀταξία ἐπιπολάσῃ· τότε ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Νομάρχης συνενοούμενος μὲ τὸν μοίραρχον νὰ συγκαλῇ τὰς μοιραρχίας· ὅταν ὅμως προμηνύεται ἢ γίνεται μία στάσις, τότε δὲν ἀρκεῖ ἡ χωροφυλακή· ἔρχεται ἡ ἐθνοφυλακή· δὲν λέγω, ὅτι πολλάκις εἰς ἐπικουρίαν πρὸς κατάπαυσιν μιᾶς στάσεως δὲν ἔρχονται ὅλα τὰ ὅπλα, ἀλλ’ ἡ ἀποστολὴ τῆς χωροφυλακῆς εἶναι ὅ,τι σᾶς εἶπον. Ὅταν λοιπὸν ἡ χωροφυλακὴ δὲν ἔχῃ παρὰ καθήκοντα μερικὰ, ἰδιαίτερα, ἀφορῶντα ἀτομικῶς τοὺς πολίτας, καὶ δὲν ἔχῃ καθῆκον νὰ ὁρμᾷ καὶ κινῆται κατὰ συσσωματωμένων στρατευμάτων, τὰ ὁποῖα εἰσέρχονται διὰ νὰ εἰσβάλουν εἰς τὴν πόλιν ἢ τὸ Κράτος, ἢ ἐναντίων στάσεων, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς τὰς ἐπαρχίας, πρὸς ποῖον σκοπὸν, Κύριοι, καὶ τὸ ἐπεννόησε κάλλιστα ὁ νομοθέτης, ὅστις κατήργησε τὸ ἀρχηγεῖον, θέλετε τὴν συγκέντρωσιν εἰς τὰς Ἀθήνας; λάβετε ὑπ’ ὄψιν τοὺς ἀρχηγοὺς τῆς χωροφυλακῆς, τοὺς ὁποίους διωρίσαμεν κατὰ καιροὺς, διὰ νὰ ἴδητε ὅτι ὅλοι ἦσαν καλοὶ ἄνθρωποι, ἀγαθοί· δύνασθε νὰ ἀποδείξητε ὅτι εἷς ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς διωρίσθη ποτὲ ἄνθρωπος αὐστηρὸς, ἄνθρωπος ἔχων ἐνεργητικότητα τοιαύτην, ὥστε νὰ ὑπόσχεται πολλὰ καὶ μεγάλα πράγματα; πάντοτε ἀγαθοὶ, καλοὶ ἄνθρωποι ἦσαν οὗτοι· εἶχον καὶ ἀπὸ 1 ὑπασπιστὴν καὶ 2 ἢ 3 γραφεῖς· τὸ μόνον καλὸν καὶ σπουδαῖον ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶχε καὶ ἔχει ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς, εἶναι νὰ ἐπαυξάνῃ, νὰ ἐξογκώνῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους.

§144ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Δύνασθε νὰ μοὶ εἴπητε κατὰ πόσον τὸν ἐπαυξάνει;

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, Κύριοι.

§146ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέ με, Κ. Ἐμπειρῖκε.

§147ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, Κ. Πρόεδρε, διὰ τὴν αὔριον.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅστις θέλει, ἠμπορεῖ νὰ ἀποσυρθῇ, ὑπάρχουσιν ἀρκετοὶ πληρεξούσιοι νὰ ἐργασθῶσι.

§149ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριοι! ἀπεδείξαμεν ὅτι τὸ ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς δὲν εἶναι ἀναγκαῖον· εἴπομεν ὅλοι ὅτι ἐκεῖ συγκεντρώνονται ὅλαι αἱ ἀναφοραὶ τῶν μοιράρχων, καὶ περὶ αὐτῶν θὰ μὲ ἐρωτήσετε ἴσως, τὶ μέλλει γενέσθαι; πηγαίνετε, σᾶς ἀπαντῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ θέλετε ἴδει ὅτι ἐκεῖ εἶναι τὸ κέντρον, εἰς τὸ ὁποῖον ἔρχονται αὐταὶ αἱ ἀναφοραὶ, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔρχωνται, καὶ θέλω σᾶς εἴπει καὶ διατί· κατὰ τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἔδωσεν εἰς τὰ ὑπουργεῖα ὁ νόμος, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὴν πειθαρχίαν, τὸν ὁπλισμὸν, τὸν ἱματισμὸν, τὴν μισθοδοσίαν καὶ τὸν ἔλεγχον τῆς χωροφυλακῆς· τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔχει εἰμὴ νὰ δίδῃ διαταγὰς περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ αὐτὰς τὰς δίδουν κυρίως οἱ νομάρχαι· οὗτοι συνενοοῦνται ἄλλοτε προφορικῶς καὶ ἄλλοτε ἐγγράφως καὶ ἐκπληροῦν τὴν ὑπηρεσίαν, Οἱ νομάρχαι ἀναφέρουν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ πάντων, καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπὸ τὰς ἐκθέσεις τῶν μοιράρχων, μολοντοῦτο αὐταὶ αἱ ἐκθέσεις στέλλονται περιοδικῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τοῦτο ὅταν εἶναι ἀνάγκη, τὰς διευθύνει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὅταν τεθῇ, Κύριοι, ἡ χωροφυλακὴ ὑπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπου ἀνήκει, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ καθῆκον τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, θέλομεν ἔχει πειθαρχίαν, οἰκονομίαν, ἐξάσκησιν τῆς στρατιωτικῆς τέχνης, καὶ ἂν θέλετε, καὶ ἠθικοποίησιν, διότι ποτὲ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἤξευρε νὰ καταγίνεται εἰς ἀστυνομικὰ ἔργα, αὐτὸ εὐτυχῶς τὸ εἴδομεν εἰς ὅλους τοὺς ὑπουργοὺς τῶν στρατιωτικῶν, οἱ ὁποῖοι ἕως τώρα ἦλθον ἀλληλοδιαδόχως εἰς τὰ πράγματα. Τοιουτοτρόπως, Κύριοι, φθάνομεν εἰς τὸν σκοπὸν τῆς χωροφυλακῆς καὶ συνάμα εἰς τὸν ἄλλον σκοπὸν, περὶ τοῦ ὁποίου ὅλοι ἐλάλησαν· εἷς μόνον τῶν προλαλησάντων, λυποῦμαι νὰ τὸ εἴπω, ὡμίλησε περὶ τοῦ σκοποῦ τούτου μὲ πολλὴν ὀλιγωρίαν· εἶπεν· ὅταν πρόκειται περὶ τάξεως, δὲν πρέπει νὰ φειδώμεθα χρημάτων. Τὸ κατ’ ἐμὲ λέγω, Κύριοι! ὅτι τὸ πρῶτον στοιχεῖον τῆς τάξεως εἶναι ἡ φειδὼ τῶν χρημάτων· ὅταν ἠξεύρετε νὰ κάμητε οἰκονομίαν, ἔχετε τὴν τάξιν, ὅταν ἔλθῃ ἡ σπατάλη, ὅλα τὰ κακὰ παρακολουθοῦν· τοῦτο συνέβη τοὐλάχιστον εἰς αὐτὸν τὸν τόπον· καὶ νομίζετε ὅτι συνῆλθεν αὐτὴ ἡ Συνέλευσις διὰ νὰ ἐνασχοληθῇ εἰς διορισμοὺς καὶ παύσεις; Τὸ χαρακτηριστικὸν τῆς Συνελεύσεως εἶναι νὰ εἴπῃ le dernier mot ἤγουν τὴν τελευταίαν λέξιν τοῦ ἔθνους. Τὸ ἔθνος θέλει οἰκονομίαν ὅπου δὲν εἶναι ἀπαραιτήτως ἀνάγκη δαπάνης· καὶ ἐνταῦθα ἔχω τὸ θάῤῥος νὰ εἴπω, ἐν γνώσει τοῦ πράγματος, ὄχι μόνον ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη, ἀλλ’ εἶναι σπατάλη μεγάλη· εἶδα τὴν ὑπηρεσίαν ἐκ τοῦ πλησίον καὶ πρὸ καὶ μετὰ τὴν μεταβολὴν τοῦ Σεπτεμβρίου, καὶ σᾶς λέγω ὅτι δὲν εἶναι καμμία ἀνάγκη, εἶναι ἀπ’ ἐναντίας μία πολυτέλεια γινομένη, ἀποφασιζομένη πρὸς ὠφέλειαν προσώπων καὶ ὄχι πρὸς ὠφέλειαν τοῦ κράτους καὶ τῆς ὑπηρεσίας. Κύριοι, εἶναι ἡ ὥρα νὰ ἀναδιφίσωμεν ὅλην τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ὅπου εὕρομεν δυνατὸν νὰ κάμωμεν καὶ μίαν μικρὰν ἐλάττωσιν, πρέπει νὰ τὴν κάμωμεν. Τί θὰ εἴπωμεν αὔριον ἀπέναντι μιᾶς ἄλλης προτάσεως, τὴν ὁποίαν, ἐὰν δὲν τὴν κάμουν οἱ ὑπουργοὶ, θὰ τὴν κάμω ἐγώ; τί θὰ εἴπωμεν αὔριον, ὅταν ζητήτωμεν τὴν κατάργησιν τῶν γενικῶν γραμματέων ὅλων τῶν ὑπουργείων; Θὰ εἴπητε, ὅτι ἔχει οὗτος καθήκοντα σπουδαῖα; δὲν εἶναι ἀληθές. Τὶ κάμνει ὁ γενικὸς γραμματεύς; προπαρασκευαστικὴν ἐργασίαν. Ἠξεύρετε τὶ θὰ εἴπῃ αὐτό; ἔχετε πράγματι ἄλλον ὑπουργὸν, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει εὐθύνην, διότι αἱ προπαρασκευαστικαὶ ἐργασίαι γεννοῦν τὴν ἀπόφασιν τοῦ ὑπουργοῦ.

§150ΤΙΝΕΣ. (ἀριστερόθεν) εἰς τὸ ζήτημα.

§151ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριοι, μὴ βιάζεσθε, τώρα σχεδὸν ἐτελείωσα, μὴ φοβῆσθε. Θὰ ζητήσω, Κύριοι, ἐὰν δὲν τὸ ἔκαμεν ἕως τώρα τὸ ὑπουργεῖον, τὴν κατάργησιν καὶ ὅλων τῶν ὑγειονομείων· ἡ χρῆσις αὐτῶν ἔπαυσεν πρὸ 12, 15, 20 ἐτῶν, διότι ἡ πανώλη ἔπαυσε. Ἡ Τουρκία ἔγινε τώρα ὁ φραγμὸς τῆς πανώλης, τὶ θὰ κάμωμεν αὔριον, ζητοῦντες ἐκεῖ τὴν οἰκονομίαν, ὅταν ζητήσωμεν ἐδῶ τὴν σπατάλην;

§152ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Θὰ καταργήσωμεν τὴν Γερουσίαν (θόρυβος).

§153ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἡ Γερουσία, Κ. Ῥεβελάκη, κατηργήθη ἤδη, ὄχι ὅμως πρὸς χάριν σας. Ὁ ἔντιμος προαγορεύσας Κ. Κουμουνδοῦρος σᾶς ὡμίλησε περὶ τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως, σᾶς εἶπεν ὅτι ὅλα τὰ ἔξοδα τοῦ 1863 ἀνέβησαν εἰς 18 ἑκατομμύρια, ὑποθέτει καὶ ἄλλα δύο τρία, διὰ τὸν Νοέμβρ. καὶ Δεκέμ. δὲν εὑρέθη, φαίνεται, εἰς τὴν δευτέραν συνεδρίασιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀπεφασίσθησαν καὶ ἄλλα πέντε καὶ γίνονται ὅλα 24 ἑκατομμύρια.

§154ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ προϋπολογισμοῦ, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς Χωροφυλακῆς· (θόρυβος).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τάξιν.

§156ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριοι, ἐπιμένω διὰ νὰ δώσω τέλος εἰς τὴν ὁμιλίαν μου οἰκονομικῶς, διότι, ἐὰν οἰκονομικῶς δὲν ἤμεθα ἐπιβεβαρυμένοι, δὲν ἤθελον λάβει τὸν λόγον· ἤθελον ἀφήσει νὰ ψηφισθῇ καὶ αὐτὴ ἡ θέσις· ἂς ὑπάγῃ νὰ ζήσῃ ἕνας ἄνθρωπος· ἀλλ’ εὑρισκόμεθα εἰς οἰκονομικὴν κρίσιν· συλλογισθῆτε, ὅτι δάνειον δὲν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ κάμωμεν, ἐὰν δὲν ὑποβληθῶμεν εἰς βαρείας ὑποχρεώσεις· ἀναγκαίως λοιπὸν πρέπει νὰ κάμωμεν, ὅσας δυνάμεθα οἰκονομίας, διὰ νὰ ἔχωμεν τὸ δικαίωμα αὔριον νὰ ἐπιβάλωμεν φόρους, διὰ νὰ ἔχωμεν τὸ δικαίωμα αὔριον νὰ εἴπωμεν καὶ εἰς τοὺς δανειστάς μας, ὅτι ἐκάμαμεν τὸ χρέος μας. Ἐν ὅσῳ λέγετε, καὶ λέγετε σπουδαίως, καὶ ἂς μὴ ᾖναι οἱ λέγοντες πολλοὶ, ἂς ᾖναι ὀλίγοι· λέγεται ὅμως πανδήμως, ὅτι γίνεται σπατάλη, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει οἱ Κύριοι ὑπουργοὶ καὶ οἱ ὑπουργικοὶ νὰ ἐπισπεύσουν τὴν λύσιν αὐτῶν τῶν ζητημάτων, πρὶν ἀποδείξουν ἀπὸ τοῦ βήματος τὸ ἐναντίον, ὄχι δι’ ἡμᾶς, διότι ἡμεῖς εἴμεθα πεπεισμένοι, ἀλλὰ νὰ τὸ ἀποδείξουν διὰ τὸ ἔθνος, δι’ ὅλον τὸν κόσμον· διότι σύνταγμα θὰ εἴπῃ λογικὴ Κυβέρνησις καὶ οἰκονομικωτάτη. Κύριε Πρόεδρε, τελειόνων τὴν ὁμιλίαν μου, κηρύττομαι ἕνεκα τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους εἶπον, κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου.

§157ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Σούϊδας ἔχει τὸν λόγον.

§159ΣΟΥΪΔΑΣ. Εἶναι πολὺ τολμηρὸν τῷ ὄντι, Κύριοι, κατόπιν τοιούτων σπουδαίων ῥητόρων, οἵτινες ἐπολέμησαν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, νὰ ἔλθω ἐγὼ ὁ πρωτόπειρος, καὶ νὰ θέλω νὰ ἀντιταχθῶ κατ’ αὐτῶν, ὑπερασπιζόμενος τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ πρᾶγμα εἶναι τόσον πασιφανὲς καὶ ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐλπίζω δι’ ὀλίγων νὰ σᾶς ἀποδείξω τὸ ἐναντίον τῆς ἰδέας τῶν προαγορευσάντων. Κύριοι, πάντοτε τὸ σπουδαιότερον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίχθησαν οἱ ἀντιλέγοντες κατὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἦτο τὸ τῆς οἰκονομίας. Εἶναι εὔκολον στηριζόμενοι μόνον εἰς τὴν οἰκονομίαν, καὶ μὴ ἀποβλέποντες εἰς τὸ λοιπὸν μέρος τὸ διοικητικὸν τοῦ κράτους νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον οἱ ΚΚ. οἰκονομολόγοι θέλουν, δηλαδὴ τὸ ταμιευτικόν· καὶ ἰδοὺ προτείνω τὴν κατάργησιν ὅλων τῶν ὑπαλλήλων καὶ οὕτως ἔχομεν ἄκραν οἰκονομίαν.

§160ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Σπουδαιολογεῖτε, Κ. Σούϊδα;

§161ΣΟΥΪΔΑΣ. Μάλιστα. Καὶ τότε ὄχι μόνον δὲν θὰ ὀφείλωμεν, ἀλλὰ θὰ ἔχωμεν καὶ περίσσευμα. Ἐπίστευον, ὅτι θὰ ἔλθουν νὰ μᾶς ἀντιτάξουν ἄλλους λόγους διὰ νὰ μᾶς πείσουν εἰς τοῦτο· ὅτι δηλ. ἡ σύστασις τοῦ ἀρχηγείου τούτου δὲν εἶναι ἀναγκαία εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐὰν μᾶς ἀπεδείκνυον τοῦτο, θὰ ἤμην σύμφωνος, ἐλπίζω ὅμως νὰ σᾶς ἀποδείξω τὸ ἐναντίον. Μᾶς ἔφερον, τὸν κανονισμὸν αὐτὸν τῆς χωροφυλακῆς λέγοντες, ὅτι τὸ ἀρχηγεῖον αὐτὸ ἔχει τὰ καθήκοντα τῆς οἰκονομικῆς καὶ διοικητικῆς διοικήσεως τοῦ σώματος αὐτοῦ κτλ. καὶ ἔρχονται μὲ ἕνα συλλογισμὸν, τὸν ὁποῖον καὶ ἐγὼ δὲν ἠμπόρεσα νὰ ἐννοήσω, νὰ θέλωσι τὴν κατάργησιν, ἀφ’ οὗ ὁμολογοῦσι, ὅτι τὰ καθήκοντά του εἶναι σπουδαῖα. Ἐννοῶ, Κύριοι, ὅταν ὁ ἔντιμος προαγορεύσας ἤρχισε νὰ ἐξηγῇ τὸν προορισμὸν τοῦ στρατοῦ ὑπὸ φιλοσοφικὴν ἔποψιν, καὶ ἤθελε νὰ μᾶς ἀποδείξῃ ὅτι τὸ σῶμα τοῦτο δὲν εἶναι εἰς τὸν προορισμόν του ὡς στρατιωτικὸν, καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι ἀνάγκη πρὸς σύστασιν καὶ ὕπαρξιν ἀρχηγείου, τότε ἠμποροῦσα καὶ ἐγὼ νὰ συμφωνήσω. Μᾶς εἶπον, ὅτι τὸ σῶμα αὐτὸ ὑπάγεται ἀφ’ ἑνὸς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν στρατιωτικῶν, καὶ ἐφ’ ἑτέρου εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐσωτερικῶν. Εἶναι βέβαιον, ὅτι εἰς τὰ ἄλλα ἔθνη εἶναι ἀποχωρισμένη ἡ ἀστυνομία τοῦ στρατοῦ, καὶ ἡ λοιπὴ ἀστυνομία τοῦ κράτους· συμφωνῶν εἰς τοῦτο ἔρχομαι νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι, ἐὰν θελήσετε νὰ φέρετε τὴν διαίρεσιν αὐτὴν, τότε ἀντὶ οἰκονομίας, θὰ ἔχετε αὔξησιν ἐξόδων. Ἐρωτῶ ὅθεν ποῦ στηριζόμενοι ζητεῖτε τὴν κατάργησιν τοῦ ἀρχηγείου τούτου; τὸ σῶμα αὐτὸ εἶναι καὶ στρατιωτικὸν καὶ πολιτικὸν, ὥστε ὑπάγεται εἰς τὰς διαταγὰς καὶ τῶν δύο ὑπουργείων τῶν στρατιωτικῶν καὶ τῶν ἐσωτερικῶν· τότε λοιπὸν πῶς θέλετε νὰ ὑπάρχῃ ἄνευ ἀρχηγοῦ; μᾶς ἀντιλέγουν τινὲς, ὅτι ὑπάρχουν εἰσηγηταὶ τοῦ πυροβολικοῦ καὶ τοῦ πεζικοῦ, καθὼς καὶ τῆς χωροφυλακῆς, ἀλλ’ εἰς τοῦτο ἀπαντῶ, ὅτι ὑπάρχουν καὶ διοικηταὶ, χρησιμεύοντες εἰς τὴν μόρφωσιν τοῦ στρατιωτικοῦ πνεύματος τῶν ἀνδρῶν τοῦ στρατοῦ.

§162ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§163ΣΟΥΪΔΑΣ. Ὡς ἐκ τούτου δὲν δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι καὶ τὸ σῶμα αὐτὸ ἔχει τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπιτηρήσεως καὶ μορφώσεως ἢ ἀναπτύξεως τοῦ στρατιωτικοῦ πνεύματος, καὶ ἑπομένως ἔχει τὴν ἀνάγκην εἰδικοῦ τινος προσώπου, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ καταγίνεται εἰς ἄλλο ἀντικείμενον παρ’ εἰς τοῦτο, ἐνῷ οἱ εἰσηγηταὶ ἔχουσι καὶ ἄλλας ἀσχολίας.

§164ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν. Ἀρκετά.

§165ΣΟΥΪΔΑΣ. Ἕνεκα τούτων κηρύττομαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἐλπίζω, ὅτι θέλετε τὸ παραδεχθῆ.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν (θόρυβος). Καθήσατε, Κύριοι πληρεξούσιοι, ἂς ἐργασθῶμεν· περιμένει πολλὰ ἀπὸ ἡμᾶς ἡ πατρίς· λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ἅπαντες). Ἐφωτίσθη. Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον τὸ ἠκούσατε.

§167ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ψήφισμα αὐτὸ λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, προσέξατε νὰ ἀκούσητε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας· ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἀποχωρήσετε, πρὶν ἢ ἀποφασίσητε ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς αὔριον. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 177· 116 ἐψηφόρησαν ὑπὲρ τῆς προτάσεως· 60 κατὰ τῆς προτάσεως, εἷς ὁ Πρόεδρος ἠρνήθη ψῆφον· λοιπὸν τὸ ψήφισμα ἐγένετο δεκτόν. Κύριοι, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀποφανθῆτε, ἐὰν αἱ προτάσεις αἱ κηρυττόμεναι κατεπείγουσαι, πρέπει νὰ προτάττοντε τῶν ἀντικειμένων, τὰ ὁποῖα κατὰ προηγουμένην ἀπόφασιν ἐτάχθησαν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§170ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§171ΕΤΕΡΟΣ. Αὔριον, δὲν εἴμεθα πλήρεις. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 5½. Μ. Μ. Ὁ Πρόεδρος.

Ι. Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Θ. Βενετζάνος.