1863.09.09
816 rows · 6,326 words · 115 turns
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΜΓʹ.
Τῆς 9 Σεπτεμβρίου 1863.
(Δευτέρα).
Ὥρα 1 Μ. Μ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνεδριάσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται ἡ ἀνάγνωσις τριῶν ἢ 4 προτάσεων, ἡ πρώτη θέλει ἀναγνωσθῆ ὑπὸ τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, εἶναι ἐδική του.
§2ΚΑΛΛΙΓΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριοι, σήμερον ἔφθασεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν Τηλεγράφημα ἐκ Πετρουπόλεως σταλὲν παρὰ τοῦ ἐκεῖ Γενικοῦ προξένου Κοντογιαννάκη. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο εἶναι τῆς παρελθούσης Τετάρτης δηλ. 5 τοῦ μηνός. Τηλεγραφεῖ δὲ τὰ ἑξῆς. «Ἡ Α. Μεγαλειότης ὁ Βασιλεὺς Γεώργιος μέλλει ν’ ἀφιχθῇ ἐνταῦθα τὴν 9 τοῦ μηνὸς ὥραν 2 μετὰ μεσημβρίαν διὰ σειρᾶς τοῦ σιδηροδρόμου ἐκτάκτου πρὸς χαιρετισμὸν τῆς Α. Μ. τοῦ αὐτοκράτορος πρὶν κατέλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα· θέλει καταλύσει εἰς τὸ Στσαρόστοϊ ὅπου ὑπάρχουν ἑτοιμασίαι πρὸς ὑποδοχήν· ἡ Α. Μ. ὁ αὐτοκράτωρ ἐπανέρχεται ἐκ Φιλλανδίας τὴν 9.» Σήμερον γίνεται ἡ συνάντησις τῆς Α. Μεγαλειότητος τοῦ Αὐτοκράτορος τῶν Ῥωσσιῶν μετὰ τοῦ Βασιλέως Γεωργίου, πιστεύω ὅτι θέλομεν ἔχει καὶ τὸ τηλεγράφημα τῆς ἀφίξεως. Ἀλλ’ ὅπως βλέπετε τέσσαρες ἡμέραι παρῆλθον ὥστε νὰ λάβωμεν τὸ Τηλεγράφημα αὐτὸ, συμπεραίνω ἑπομένως ὅτι τηλεγράφημα τῆς ἀφίξεως θὰ λάβωμεν τὴν προσεχῆ Πέμπτην. Κύριοι, νομίζω ἔγκαιρον νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Συνέλευσιν ὡς πληρεξούσιος πρότασιν περὶ τῆς Βασιλικῆς ἐπιχορηγήσεως· αὕτη νομίζω πρέπει νὰ ἐπιψηφισθῇ ἀπὸ τοῦδε, ὥστε κατερχομένου τοῦ Βασιλέως ἐνταῦθα νὰ ὑπάρχῃ ἤδη ὡρισμένη· κατὰ τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω εἰς τὴν Συνέλευσιν ἔλαβον δύω ἐπόψεις τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν καὶ τὴν ταχεῖαν ἐπέκτασιν τῆς ἐπικρατείας. Γνωρίζετε ὅτι κατὰ τὸ ἐν Λονδίνῳ συνταχθὲν πρωτόκολλον, ἡ Ἀγγλία αἴρουσα τὴν προστασίαν ἀνεδέχθη νὰ συστήσῃ εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους ν’ ἀναλάβωσι μέρος τῆς Βασιλικῆς ἐπιχορηγήσεως· συνδυάσαντες τὸ μέρος αὐτὸ πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ παρέξῃ ἡ Ἑλλὰς, καὶ τηροῦντες τὴν ἀναλογίαν τοῦ πληθυσμοῦ, ὥστε ἡ Ἑλλὰς νὰ προσφέρῃ τὰ ¾ καὶ αἱ Ἰόνιοι Νῆσοι τὸ ¼ καὶ αὕτη εἶναι ἡ ἀληθὴς ἀναλογία, τότε φθάνομεν εἰς τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον περιέχει ἡ πρότασις, καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι κατά τι ἀνώτερον τοῦ μέχρι τοῦδε ἐν χρήσει παρ’ ἡμῖν· εἶναι δὲ ἀναγκαῖον ῥητῶς νὰ διασαφηνίσωμεν ὅτι ἡμεῖς σήμερον ψηφίζομεν ἀνεξαρτήτως ἐκείνου τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον μέλλει νὰ προστεθῇ μετὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν ἡμετέρων ὁρίων, καὶ ὅτι αὐτὸ τὸ ποσὸν ἤδη ἀπεφάνθημεν ὅτι εἶναι ὅλως ἀνεξάρτητον ἐκείνου τὸ ὁποῖον αἱ Εὐεργέτιδες Δυνάμεις παρεχώρησαν ἐκ τοῦ δανείου. Ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπετε, θέλω σᾶς ἀναγνώσει τὴν πρότασίν μου ἔχουσαν ὡς ἑξῆς· Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει· «Ἡ ἐτησία Βασιλικὴ χορήγησις τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως Γεωργίου Αʹ. προσδιορίζεται εἰς ὀκτακοσίας τεσσαράκοντα χιλιάδας δραχμῶν, αὐξηθησομένη ἐκ τῆς ἀναλόγου προσθήκης ἐκ τῶν Ἰονίων Νήσων μετὰ τὴν αἰσίαν ἕνωσιν. Ἡ Βασιλικὴ αὕτη χορήγησις εἶναι ὅλως ἀνεξάρτητος τοῦ παρὰ τῶν τριῶν εὐεργετίδων Δυνάμεων παραχωρηθέντος ποσοῦ τῶν δώδεκα χιλιάδων λιρῶν στερλινῶν, ἐτησίως ληφθησομένων ἐκ τοῦ πρὸς ἀπότισιν τοῦ ἐγγυηθέντος παρ’ αὐτῶν δανείου ὡρισμένου ποσοῦ, κατὰ τὰ παρὰ τῆς Συνελεύσεως προαποφασισθέντα. Τὴν πρότασιν ταύτην θεωρῶ ὡς κατεπείγουσαν.
§3ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Νὰ τυπωθῇ.
§4ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι.
§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω μόνον περὶ τοῦ κατεπείγοντος. Μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ τύπωσις, διότι τὸ πρᾶγμα εἶναι καθαρόν. Ὅσοι παραδέχονται ὅτι ἡ πρότασις εἶναι κατεπείγουσα νὰ συζητηθῇ σήμερον παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Αὔριον θέλει τεθῆ ἡ πρότασις εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.
§6ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν ἐκκρεμῆ ψηφοφορίαν.
§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴμεθα ἀκόμη εἰς τὰς προτάσεις.
§8ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. (ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν). Κύριοι πληρεξούσιοι! Ὅταν ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις ἔδιδε λόγον τῶν πράξεών της ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, ἀνέγνωσα ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν τὴν ἔκθεσιν τῆς λογοδοσίας μου ἐν ᾗ ἔλεγον, ὅτι ἡ πεσοῦσα δυναστεία δὲν ἔλαβεν ὡς ὤφειλε μέτρα περὶ τῶν τῆς Ἐκκλησίας πραγμάτων, ἀλλ’ ἀφῆκε τὸν κλῆρον ὅπου δὲν ἔπρεπε νὰ τὸν ἀφήσῃ. Τί ὀφείλει τὸ ἔθνος, ὁ ἑλληνισμὸς εἰς τὴν Ἐκκλησίαν δὲν εἶναι τοῦ παρόντος καιροῦ νὰ σᾶς ἐκθέσω, καὶ οὐδεὶς ὑπάρχει ὁ ἀντιλέγων· ἦλθον ψήφῳ τῆς Συνελεύσεως ἐσχάτως εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν· διὸ ἐνόμισα, ὅτι ἐκπληρῶ καθῆκον ἱερὸν ἐπιβαλλόμενον ὑπὸ τοῦ συμφέροντος τῆς πολιτείας, τὸ ὁποῖον ὤφειλον νὰ ἐκπληρώσω. Συνέταξα λοιπὸν νομοσχέδιον περὶ μισθοδοσίας τοῦ κλήρου, καὶ τοῦτο ὑποβάλλων ὡς πληρεξούσιος εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἀφίνω εἰς τὸν πατριωτισμὸν καὶ εἰς τὴν συνείδησιν ὑμῶν νὰ τὸ ἐκτιμήσητε. Δὲν προβαίνω εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν λόγων· ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τότε θέλω ὑποβάλλει τοὺς λόγους. Ἰδοὺ αὐτό· (τὸ ἀναγινώσκει).
§9ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.
§10ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ Κύριε ὑπουργὲ νὰ φέρετε κατάλογον τῶν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ἱερέων διὰ νὰ ἴδωμεν πόσοι εἶναι.
§11ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. (ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν). Κύριοι πληρεξούσιοι! Ἠξεύρετε ὅτι τὰ κτήματα τῶν Μονῶν ἐνοικιάζονται καὶ ἐκποιοῦνται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων ἐνώπιον τῶν διοικητικῶν καὶ οἰκονομικῶν ἀρχῶν. Πολλοὶ ἐνοικίασαν κτήματα τῶν Μονῶν καὶ δὲν ἐπλήρωσαν, ὥστε διὰ νὰ πληρωθῶσι τὰ Μοναστήρια τὰ ἐνοίκια, ὀφείλουσι νὰ προσέλθωσιν εἰς τὰ δικαστήρια καὶ ἕκαστος κατανοεῖ πόσον δυσχερὴς εἶναι ἡ θέσις τῶν Μονῶν νὰ προσφεύγωσιν εἰς τὰ δικαστήρια. Ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἡ Ἱερὰ Σύνοδος ὑπέδειξεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ ληφθῇ πρόνοια ἵνα μὴ σφετερίζεται ἡ ἐκκλησιαστικὴ περιουσία· τοῦτο δὲ καὶ αἱ διοικητικαὶ ἀρχαὶ παρέστησαν, ὅπως ληφθῇ μέτρον καταλληλότερον. Ὁ προκάτοχός μου Κύριος Καλλιφρονᾶς εἶχε σχέδιον προτάσεως, τὴν ὁποίαν δὲν ἐπρόφθασε νὰ ὑποβάλῃ· τὴν πρότασιν ταύτην εὑρὼν εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ κρίνας αὐτὴν μετά τινας τροποποιήσεις ὀρθὴν, ἔρχομαι νὰ τὴν ὑποβάλω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἥτις, ἂν τὴν ἐγκρίνῃ δύναται νὰ τὴν περιβάλῃ μὲ τὸν τύπον τῆς νομιμότητος. Ἰδοὺ αὕτη· (τὴν ἀναγινώσκει).
§12ΚΕΧΑΓΙΑΣ. (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριοι! κατὰ τὴν ἀπόφασιν ὑμῶν ὑποβάλλω τὸν ζητηθέντα κατάλογον τῶν ὀνομάτων, ἅτινα ἔλαβον χρήματα παρὰ τὰ νενομισμένα ἀπὸ τὰ δημόσια ταμεῖα, ὡς καὶ καρποὺς ἀπὸ τὰς δημοσίας ἀποθήκας. Τὸν κατάλογον τοῦτον ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ τὸν συνοδεύσω μετὰ ἐκθέσεώς τινος, τῆς ὁποίας τὴν ἀνάγνωσιν μετὰ τοῦ καταλόγου παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε. (Ἀναγινώσκει).
§13ΚΑΛΟΣ. Καθόσον παρετήρησα εἰς τὸν κατάλογον δὲν συμπεριλαμβάνονται καὶ πόσα ἐλλείπουσιν ἀπὸ τὸ κεντρικὸν ταμεῖον τῶν Ἀθηνῶν. Γνωρίζω, ὅτι ὁ Κεντρικὸς ταμίας, ὅστις ἐκηρύχθη ὑπόλογος 130–180 χιλ. δραχμῶν ἐπαρουσίασε σημείωσιν ὀνομάτων λαβόντων ἀπὸ τὸ κεντρικὸν ταμεῖον, ἐντολῇ ὑπουργῶν καὶ ἄλλων πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως, χωρὶς νὰ ἔχωσι πρὸς τοῦτο δικαίωμα, καὶ ἄνευ τακτικοῦ ἐντάλματος. Παρακαλῶ τὸν Κύριον Ὑπουργὸν νὰ ἐξηγηθῇ διατὶ δὲν ἐπαρουσίασε τὴν σημείωσιν ταύτην.
§14ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἴδωμεν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐξελέγξεως τοῦ Κεντρικοῦ ταμείου.
§15ΥΠΟΥΡΓ. ΟΙΚΟΝΟΜ. Νομίζω, ὅτι προχθὲς μοῦ ἐζητήθη αὐτὸς ὁ κατάλογος· ἀλλ’ εἶμαι εἰς θέσιν ἀπὸ τοῦδε νὰ σᾶς πληροφορήσω τὰ ἑξῆς· ἔμαθα καὶ ἐκ τῆς ἀναφορᾶς, ἥτις ἐδόθη εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἀπὸ τὸν πρώην ταμίαν Χρυσούλην, ὅτι τὸ ἔλλειμα τότε ἀνέβαινεν εἰς 260,000· ἐξ αὐτῶν δικαιολογεῖ, ὅτι ἔδωκε χρήματα εἰς διάφορα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν εἶναι νομιμοποιημένα, τοὐτέστιν ἔκαμε προκαταβολὰς, ἔδωκεν εἰς διαφόρους ἰδιώτας χρήματα· αὐτὸ τὸ ποσὸν ἀναβαίνει εἰς 49,000. Διέταξα καὶ συνέταξα πίνακα τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἔλαβον τὰ χρήματα αὐτὰ ἀπὸ τὸν ταμίαν· ἐν τούτοις δὲν παρέλειψα νὰ καταδιώξω τὰ πρόσωπα αὐτὰ, διὰ νὰ ἐξασφαλίσω τὸ δημόσιον ταμεῖον. Τὸν κατάλογον αὐτὸν εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν θέλω σᾶς τὸν καθυποβάλλει.
§16ΤΙΝΕΣ. Τὸν παρόντα κατάλογον νὰ ἀκούσωμεν, Κύριε Ὑπουργέ.
§17ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπειδὴ εἰς αὐτὴν τὴν σημείωσιν, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλετε ὑπάρχουν καὶ μερικὰ ποσὰ διαρπαγέντων χρημάτων, ἐὰν ᾖναι δυνατὸν τὸ ὑπουργεῖον νὰ συλλέξῃ πληροφορίας, καὶ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα, δυνάμει τῶν ὁποίων νὰ ἀποδεικνύηται, ὅτι οἱ ἰδιῶται διήρπασαν τὰ ποσὰ αὐτά, διότι ὑπάρχουν ὑπόνοιαι, ὅτι τὰ διήρπασαν ταμίαι.
§18ΥΠΟΥΡΓ. ΟΙΚΟΝΟΜ. Μάλιστα καὶ αὐτό· νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις διὰ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν μιᾶς ἑκάστης τῶν πληρωμῶν, θέλει φθάσει εἰς τὸν σκοπόν της διὰ νὰ ἐκλέξῃ μίαν ἐπιτροπὴν, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ἀναθέσῃ τὴν ἐξέτασιν, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ὑποβληθῶσιν ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ ᾖναι εἰς θέσιν νὰ ἐκφράσῃ μίαν γνώμην.
§19ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ ὀνόματα.
§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις εἶναι νὰ τυπωθοῦν· ὅσοι λοιπὸν παραδέχονται τοῦτο νὰ σηκωθοῦν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη.
§21Τ. ΒΑΣΟΣ. Κ. Πρόεδρε, ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε νὰ τυπωθοῦν· παρακαλῶ νὰ ὁρισθῇ ἡ προθεσμία ἐντὸς τῆς ὁποίας νὰ τυπωθοῦν, καθόσον........
§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διετάξαμεν νὰ τυπωθοῦν ἀμέσως.
§23ΒΑΣΟΣ. Ἔχω λόγους νὰ ἀμφιβάλλω περὶ τούτου, καθόσον ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε τὴν τύπωσιν καὶ ἄλλων ἐγγράφων καὶ δὲν ἐτυπώθησαν· ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος νὰ ᾖναι τυπωμένος ὁ κατάλογος.
§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαρτᾶται καὶ ἐκ τῆς ἐργασίας τοῦ τυπογραφείου· δὲν γνωρίζω τὴν ἔλλειψιν αὐτὴν νὰ ἔγεινε ποτέ. Ἦσαν στοιχεῖα γαλλικὰ, ὡς φαίνεται, καὶ ἔγεινε κἄποια δυσκολία.
§25Π. Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Ἔρχομαι καὶ ἐγὼ, Κύριοι, νὰ σᾶς ὑποβάλω μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν εἷς τῶν προκατόχων μου πρὸ πολλοῦ ἔκαμε γνωστὴν εἰς τὴν Συνέλευσιν· πρόκειται περὶ μιᾶς προτάσεως κατεπειγούσης, ἐχούσης σχέσιν μὲ τὴν νομικὴν σχολὴν τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ πρέπει νὰ ἀποφασίσητε σήμερον, ἐὰν ἡ νεολαία, ἥτις τόσον ὡρίμως καὶ ἐπιμελῶς σκέπτεται καὶ διανοεῖται, καὶ τόσον σπουδάζει καὶ μελετᾷ περὶ τὰ νομικὰ, ἐὰν πρέπῃ αὐτὴ, ἥτις πάσχει, καίτοι ἔχουσα διδακτορικὰ διπλώματα, καὶ μὴ δυναμένη νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν ναὸν τῆς Θέμιδος, ἀλλ’ ἄλλοι, οἵτινες διὰ τῆς πράξεως μόνον δύνανται νὰ γνωρίζουν τὴν προπαίδειαν τῆς νομικῆς διαλέκτου, νὰ κατέχουν ὑψηλὰς καὶ μεγάλας θέσεις. Αὐτὴν τὴν πρότασιν, Κύριοι, τὴν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος Κύριος Παπαζαφειρόπουλος· πρόκειται περὶ δικηγόρων σήμερον, κατεπείγει ἡ περίστασις· πρὸ 4 μηνῶν ὅτε ὁ Κ. Παπαζαφειρόπουλος ὑπέβαλεν αὐτὴν τὴν πρότασιν, ἐχαρακτήρισεν αὐτὴν ἡ Συνέλευσις, ὅτι δὲν ἦτο κατεπείγουσα, καὶ διέταξε μόνον τὴν τύπωσιν, ἥτις καὶ ἐγένετο. Ἀλλὰ σήμερον ὑφίσταται ἡ ἀνάγκη, διότι ὑπάρχει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης φάκελλος ἐξετάσεων δοθεισῶν πρὸ 15, 20 ἡμερῶν ἀπὸ πρακτικοὺς δικηγόρους, δηλαδὴ ὑποθηκοφύλακας, δικαστικοὺς κλητῆρας, συμβολαιογράφους, καὶ αὐτοὶ θέλουν νὰ παρακαθίσουν εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον μετὰ τοῦ Διομήδους, τοῦ Παπαῤῥηγοπούλου, τοῦ Καλλιγᾶ, τοῦ Σαριπόλου, καὶ ἄλλων! Πρόκειται λοιπὸν σήμερον νὰ εἴπητε ἐὰν ὅσοι ἐξέρχονται ἀπὸ τὴν Νομικὴν σχολὴν, πρέπῃ νὰ τρέχουν τοὺς δρόμους· καὶ διὰ τοῦτο, φέρων τὴν πρότασιν αὐτὴν, σᾶς παρακαλῶ πολὺ νὰ τὴν ἐπιψηφίσητε εὐθὺς καθόσον εἶναι καὶ τυπωμένη, καὶ εἰς τοὺς περισσοτέρους ἐξ ὑμῶν γνωστὴ, ἄλλως τε σᾶς λέγω, ὅτι εἶμαι δεμένος ἀπὸ ὑμᾶς, καὶ δὲν δύναμαι οὔτε διπλώματα νὰ δώσω οὔτε ὄχι, διότι ὁ νόμος μᾶς διακωλύει τὸ τοιοῦτον. Σᾶς συνιστῶ, Κύριοι, πολὺ τὸ κατεπεῖγον, καὶ σᾶς παρακαλῶ ἐντὸς ἑνὸς τετάρτου ἐὰν ᾖναι δυνατὸν νὰ ἐπιψηφίσητε τὴν πρότασιν.
§26ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα τώρα εὐθύς.
§27ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ὑποστηρίζω τὸ κατεπεῖγον.
§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ γνωρίσητε εἰς ποῖον σημεῖον εὑρισκόμεθα· εἴμεθα εἰς τὸ σημεῖον τῆς ὑποβολῆς, τῆς ἀναγνώσεως τῶν προτάσεων· ἀφοῦ δὲ τελειώσῃ ἡ ἀνάγνωσις, θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ ψηφοφορία ἡ ἐκκρεμής· μετὰ ταῦτα ἐρχόμεθα εἰς τὴν κατεπείγουσαν αὐτὴν πρότασιν.
§29ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§30ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Σᾶς ὑποβάλλω, Κύριοι, τὴν ἑξῆς ἔκθεσιν «περὶ χορηγίας εἰς τὸν δῆμον Ἀθηνῶν δραχ. 3736 πρὸς ἀνακούφισιν τῆς ἑταιρίας τοῦ φωτισμοῦ τοῦ Ἀερίου δι’ ὅσας ὑπέστη ζημίας ἐκ τῆς φθορᾶς τῶν φανῶν κατὰ τὴν Ὀκτωβριανὴν ἐπανάστασιν.»
§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἡμέραν προσδιορίζετε;
§32ΥΠΟΥΡΓ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Τὴν τετάρτην. Κύριοι, ὑφ’ ἑνὸς διατάγματος τοῦ 37 κανονίζεται ἡ σύστασις τοῦ σχολείου τῶν τεχνῶν, καὶ ὁρίζονται καὶ ἕδραι τῶν Καθηγητῶν καὶ τῶν μαθημάτων, τὰ ὁποῖα ἤθελον παραδώσει. Ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν, ὅτι πολλαὶ τῶν ἑδρῶν αὐτῶν, πολλὰ τῶν μαθημάτων αὐτῶν ἦσαν ὅλως διόλου ἄσκοπα· κατὰ συνέπειαν λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις ἡ προσωρινὴ μετὰ τὴν ἐπανάστασιν ἐσκέφθη νὰ τροποποιήσῃ τὸ διάταγμα ἐκεῖνο, ἐσύστησε λοιπὸν μίαν ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν πλέον δοκίμων ἀνδρῶν, τοὺς ὁποίους ἔχομεν, ἥτις μελετήσασα, ὑπέβαλε πραγματικῶς τὰς σκέψεις της, καὶ ἡ Κυβέρνησις ὑπέγραψε πρὸ ὀλίγου θέσπισμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐτροποποιήθη τὸ διάταγμα τοῦ 37. Ἐπειδὴ ὅμως εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν ἐσωτερικῶν ὑπάρχουσιν εἰδικῶς κατηργημένα τὰ κεφάλαια τῆς μισθοδοσίας ἑκάστου τῶν Καθηγητῶν ἢ τῶν διδασκάλων, οἱ ὁποῖοι παρέδιδον, καὶ ἐπειδὴ πολλαὶ τῶν ἑδρῶν ἐξ ἐκείνων κατηργήθησαν ἀντικατασταθεῖσαι ἀπὸ ἄλλας, διὰ τοῦτο ὑποβάλλω εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐγκρίνῃ τὸ νέον αὐτὸ διάταγμα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ ἐπιτροπὴ, καὶ τὸ ὁποῖον ἐνέκρινεν ἡ Κυβέρνησις, ὥστε νὰ νομιμοποιηθῇ ἡ κατάργησις τῶν ἑδρῶν, αἱ ὁποῖαι καὶ ἦσαν περιτταὶ, καὶ ἐπίσης νὰ νομιμοποιηθῇ ἡ μισθοδοσία τῶν νέων διδασκάλων, οἱ ὁποῖοι προσετέθησαν. Ἰδοὺ τὸ διάταγμα. «Ἡ πρώτη σύστασις τοῦ ἐν Ἀθήναις σχολείου τῶν τεχνῶν.... Ἔχομεν ἐδῶ καὶ τὸν κατάλογον, ὅστις ὑποδεικνύει τὰς μεταθέσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο.
§33ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ, νὰ τυπωθῇ.
§34ΓΕΩΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς πρότασιν «διαγράφονται ἐκ τῶν ἐλέγχων τοῦ στρατοῦ οἱ λοχαγοὶ Τζῆρος καὶ Χρυσοβέργης, ἕνεκα τῆς ἀκατονομάστου καὶ ἱεροσύλου διαγωγῆς των κατὰ τὴν ἐν Κύθνῳ καταστροφήν. Μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι περιττὴ πᾶσα συζήτησις· ζητῶ νὰ ἐπιψηφίσῃ τὴν πρότασίν μου ἡ Συνέλευσις παραχρῆμα.
§35ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἀμέσως νὰ ἐπιψηφισθῇ. Καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Ἀντιπρόεδρος Κ. Παππαδιαμαντόπουλος.
§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ καλέσουν οἱ κλητῆρες τοὺς ἐν τοῖς δωματίοις πληρεξουσίους, διότι ἡ Συνέλευσις θέλει νὰ προβῇ εἰς τὴν ψηφοφορίαν τῆς περὶ τῶν 2 ἀξιωματικῶν προτάσεως τοῦ Γεωργίου Μαυρομιχάλη.
§37ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Πρὸς συμπλήρωσιν νὰ τεθῇ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ Γενίσαρλη.
§38ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Αὐτοὶ καταδιώκονται ὡς ἱερόσυλοι, προσβαλόντες τὰ ἀνθρώπινα.
§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ὅσοι παραδέχονται τὴν περὶ τῶν 2 ἀξιωματικῶν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται καὶ πάλιν (ἀλλὰ μετὰ τῆς φράσεως «ὡς ἀποθανόντες ἠθικῶς»).
§40ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ ἀποθανόντες ἠθικῶς νὰ λείψῃ.
§41Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡ φράσις αὐτὴ δὲν ἦτο εἰς τὴν πρότασίν μου.
§42ΠΟΛΛΟΙ. Καὶ αὐτὴ ἡ πρότασις ἐψηφίσθη.
§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αἱ παρεγγεγραμμέναι λέξεις αὗται διαγράφονται· ἔχει κανεὶς ἀντίῤῥησιν;
§44ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
§45ΚΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὲ ἀκούσῃ· εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὰς πιστώσεις, τὰς ὁποίας ἐζήτησε μέχρι τοῦδε, δὲν ὑπάρχει ποσὸν διὰ τὸ θέατρον, ἐν τούτοις πληροφοροῦμαι, ὅτι τὸ ἐνοίκιον μέλλει νὰ πληρωθῇ, καὶ γενομένης αὐτῆς τῆς πληρωμῆς, φρονῶ, ὅτι εἶναι πρέπον νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ θεατρικῶν παραστάσεων· ἡ ἄφιξις τοῦ Βασιλέως θέλει προκαλέσει τὴν ἔλευσιν ἐν Ἀθήναις πολλῶν ξένων, οἵτινες βεβαίως θέλουσι παραχειμάσει ἐνταῦθα, ἑπομένως εἶναι πρέπον νὰ ὑπάρξῃ διὰ τοὺς ξένους τούτους ἓν μέσον διασκεδάσεως· (ἀποδοκιμασίαι). (Ἐπανέρχεται εἰς τὴν ἕδραν του ὁ Πρόεδρος Κ. Μωραϊτίνης).
§46ΥΠΟΥΡΓ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούλιον εἶχε συστήσει καὶ διατάξει τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ θεάτρου νὰ συντάξῃ συμβόλαιον ἐνοικίου τοῦ θεάτρου μὲ τὸν ἰδιοκτήτην αὐτοῦ· εἶχε δὲ θέσει εἰς τὴν διαταγήν του 6 ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἤθελε γείνει ἡ ἐνοικίασις τοῦ θεάτρου. Ἡ ἐπιτροπὴ λοιπὸν τότε συνέταξεν ἓν συμβόλαιον μὲ τὸν ἰδιοκτήτην καθ’ ὑπέρβασιν τῆς διαταγῆς τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἔθεσεν ὡς ὅρον ἐν τῷ συμβολαίῳ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἢ τὸ Ὑπουργεῖον εἶναι ὑποχρεωμένον κατὰ τὰς 20 Ἰουλίου παρελθόντος νὰ εἰδοποιήσῃ τὸν ἰδιοκτήτην, ἐὰν θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἐνοικίασις καὶ κατὰ τὸ ἔτος αὐτό. Ἀλλὰ τὸ συμβόλαιον αὐτὸ ὑπέκειτο, Κύριοι, εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ πραγματικῶς ἡ ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὸ συμβόλαιον αὐτὸ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον διὰ δευτέρας διαταγῆς δὲν ἐνέκρινεν, ἀλλ’ ἔμεινεν εἰς τὴν πρώτην διαταγὴν, τὴν ὁποίαν εἶχε δώσει. Τώρα ὁ ἰδιοκτήτης δὲν ἐζήτησε μετὰ τὴν διαταγὴν αὐτὴν τὴν ἔγκρισιν· τὸ Ὑπουργεῖον ἐνόμιζε πλέον, ὅτι τὸ συμβόλαιον συνετάχθη ἐπὶ τοῖς ὅροις, τοῖς ὁποίοις τὸ Ὑπουργεῖον εἶχε διατάξει· ὁ ἰδιοκτήτης δὲν ἐζήτησε τὴν ἔγκρισιν· ἡ ἐπιτροπὴ νέον συμβόλαιον ἠμέλησε νὰ συντάξῃ, καὶ ἑπομένως τὸ συμβόλαιον αὐτὸ κατὰ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Κ. Κοκκίνου, διότι ἡμεῖς δὲν ἤμεθα τόσον ἁρμόδιοι εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα, τὸ συμβόλαιον, λέγω, δὲν ὑφίσταται. Λέγω λοιπὸν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἐνήργησε παρ’ ὅπως ἔπρεπε νὰ ἐνεργήσῃ, ἀπαντῶν δὲ εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ Κ. Καλοῦ, λέγω ὅτι, ὁ Κ. ἰδιοκτήτης κατὰ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Κ. Κοκκίνου, τοῦ ὁποίου ἐζητήσαμεν τὴν συμβουλὴν, δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα ν’ ἀπαιτήσῃ τὸ ἐνοίκιον· ἡμεῖς δὲ ἐθεωρήσαμεν περιττὸν εὑρισκόμενοι εἰς τοιαύτην οἰκονομικὴν περίστασιν νὰ θέσωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν χορηγίαν διὰ θέατρον· ἐὰν ἡ Συνέλευσις νομίζῃ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχωμεν θέατρον.......
§47ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.
§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις τοῦ Κ. Πύρλα περὶ μεταβολῆς τῶν ἐν τῷ ἀριστείῳ τοῦ ἀγῶνος ἐντετυπωμένων συμβόλων.
§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφέρω, ὅτι ὑπάρχει καὶ μία τελευταία πρότασις, τὴν ὁποίαν κρίνω οὐχὶ ἀναγκαίαν νὰ ἀναγνώσω καθόσον ὁ πληρεξούσιος, ὁ ὁποῖος τὴν προτείνει δὲν ἦλθεν ἐδῶ νὰ ὁρκισθῇ, καὶ ἑπομένως δὲν δύναται νὰ προσδιορίσῃ καὶ τὴν ἡμέραν, εἶναι ὁ πληρεξούσιος Μελίτης Κ. Πετροκόκκινος.
§50ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια δὲν δύναται ν’ ἀναγνωσθῇ.
§51ΑΛ. ΔΟΣΙΟΣ. Κ. Πρόεδρε, θὰ εἴπω δύο λέξεις εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερκῶν· τὴν αὐτὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν ἐζητήθη ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὁ κατάλογος, ὅστις ὑπεβλήθη σήμερον, ἐζητήθη καὶ ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ κατάλογον τῶν ἐσόδων τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τῶν βοηθημάτων· ἐρωτῶ λοιπὸν, ἂν ᾖναι ἕτοιμος.
§52ΥΠΟΥΡΓ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Πλησιάζει νὰ ᾖναι ἕτοιμος.
§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔφθασεν ἓν τηλεγράφημα ἐκ Ναυπλίας, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ Δημοτικοῦ συμβουλίου καὶ ἀπὸ τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους. (ἀναγινώσκεται, δι’ αὐτοῦ δ’ ἐπικαλοῦνται τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως ὡς πρὸς τὴν μὴ μετάθεσιν τοῦ ἐκεῖ στρατοδικείου εἰς Ἀθήνας, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ πραγματοποιήσῃ ὁ στρατός.
§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Συνέλευσις νὰ σταλῇ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἔλθῃ νὰ δώσῃ διασαφήσεις.
§55ΔΑΓΡΕΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐσκέφθη περὶ αὐτοῦ, καὶ θέλει νὰ ἐρωτήσω τὸν εἰσηγητὴν ἐὰν ὑπέβαλε τὸ ἀποτέλεσμα τῶν διασκέψεων τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἐνθυμοῦμαι πολὺ καλὰ, ὅτι περὶ τοῦ στρατοδικείου ἔκαμε λόγον ἡ ἐπιτροπή.
§56ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι εἰσηγητὴς, λέγω, ὅτι τότε ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισε τὴν κατάργησιν ἑνὸς τῶν στρατοδικείων. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν κατήργησε τὸ στρατοδικεῖον ἀφήσας μόνον τὸ τῶν Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησε ἱκανὸν· εἰς τοιαύτην περίπτωσιν ἐννοῶ πολὺ καλὰ τὸ μέτρον τοῦ Κ. ὑπουργοῦ ἄλλως ἐὰν ὁ Κ. ὑπουργὸς θέλῃ νὰ διατηρήσῃ δύο στρατοδικεῖα εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Ἀθηνῶν, φρονῶ, ὅτι δὲν ἔπραξε καλῶς, ἐκτὸς μόνον ἐὰν ὁ Κ. ὑπουργὸς κατήργησε τὸ τῶν Ἀθηνῶν.
§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔλθῃ μεθαύριον ὁ Κ. Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.
§58ΠΟΛΛΟΙ. Καλὰ.
§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Κατσικαπῆς θέλει νὰ εἰπῇ δύο λέξεις χωρὶς νὰ προκαλέσῃ συζήτησιν.
§60ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριοι, ἐκ τῶν 843,000 δραχ. τῶν περιλαμβανομένων εἰς τοὺς σήμερον παρουσιασθέντας ὑπὸ τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν πίνακας.
§61ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου τώρα.
§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. πληρεξούσιος λέγει, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ εἴπῃ ἀφορᾷ τὴν τιμήν του.
§63ΚΑΤΖΙΚΑΠΗΣ. Ἐκ τοῦ ποσοῦ λοιπὸν αὐτοῦ τῶν 843,000 δραχ. καὶ κύριος οἶδε πόσων ἄλλων χιλιάδων δραχ. δαπανηθεισῶν μὲν, ἀλλ’ ἀντικατασταθεισῶν διά τινων χαρτιῶν ὀνομαζομένων ἐνταλμάτων ἐκ τῶν ὄχι εὐκαταφρονήτων ἑκατομμυρίων μὲ τὰ ὁποῖα ἐπεβαρύνθη τὸ δημόσιον ταμεῖον χάριν τῆς μεταβολῆς τῆς 10 Ὀκτωβρίου, ἐπροικοδοτήθη δὲ καὶ τὸ ἔθνος ἀπὸ πολλὰ ἀγαθὰ, τοὐτέστιν ἀπὸ πλειοτέρους ἀξιωματικοὺς, (θόρυβος), διεχειρίσθην κἀγὼ κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς ἐπαναστάσεως ποσὸν ἐκ 300 δραχμῶν· (θόρυβος). Ζητῶ τὴν σύστασιν εἰδικῆς ἐπιτροπῆς διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὴν ἐδικήν μου διαχείρισιν, καθόσον ἡ κακοβουλία εἶπεν ὡς ἀληθῆ πολλὰ καὶ καθόσον ἐγὼ τοὐλάχιστον θεωρῶ ἄτιμον καὶ προδότην τῆς πατρίδος ἐκεῖνον, ὅστις ἐπωφεληθεὶς ἀπὸ τὴν μεταβολὴν ἐξήσκησεν ἀτίμως συμφέροντα, ἢ ὁπωσδήποτε παρέβλεψε τὴν τιμὴν καὶ τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος.
§64ΠΟΛΛΟΙ. Καλὰ.
§65ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ὑποβάλω μίαν παρατήρησιν. Λυποῦμαι, διότι ἕως τώρα δὲν ἐτηρήθη ὁ κανονισμὸς καὶ ἡ ἡμερησία διάταξις. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε νὰ ἐνασχοληθῇ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ψηφίσματος περὶ φόρου τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἐν γένει περὶ οἰκονομικῶν προτάσεων. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ Προεδρείου διὰ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν διὰ νὰ μὴ χάνωμεν τὸν καιρόν μας εἰς προσωπικὰ ζητήματα.
§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἶναι ἐκκρεμὴς ἡ ψηφοφορία.
§67ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἂς παραιτηθῶσι τῆς δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίας, ἵνα γείνῃ δι’ ἀναστάσεως διὰ νὰ τελειώσῃ.
§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τάξις εἶναι λοιπὸν ἡ ἐπανάληψις τῆς διακοπείσης ψηφοφορίας. Προχθὲς ἦτο δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· ἐὰν σήμερον ἡ Συνέλευσις παραδέχηται νὰ γείνῃ δι’ ἀναστάσεως.
§69ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.
§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Κάμνω τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἡ ὑπὸ ψηφοφορίαν πρότασις εἶναι τοιαύτη, ὁποία προχθὲς εἶχεν ἀναγνωσθῆ. Ἀλλ’ ὑπεβλήθη μία ἄλλη· δὲν εἶναι βεβαίως τακτικὸν, ἀλλ’ ὁ Κύριος Παππαδιαμαντόπουλος νομίζει, ὅτι εἶναι ἀκριβεστέρα, τοιουτοτρόπως μεταβαλλομένη ἡ πρότασις. (θόρυβος). «Νὰ παραπεμφθῇ ἡ περὶ προβιβασμοῦ τοῦ Τζαβελάκου αἴτησις εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα προτείνῃ τὸν προβιβασμὸν αὐτοῦ, ἐὰν ἐγκρίνῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν».
§71Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Αὐτὸ τὸ ζήτημα ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν καὶ θὰ ψηφοφορηθῇ καὶ τώρα, καθὼς ἦτο προχθές.
§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς ψηφοφορίαν σᾶς εἶπον, ὅτι θὰ ὑποβάλω τὴν προχθεσινὴν πρότασιν, μόλα ταῦτα, ἐπειδὴ ἐπροτάθη εἰς τὴν Συνέλευσιν, δὲν ἠμποροῦσα παρὰ νὰ τὴν ἀναγνώσω.
§73ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐὰν πέσῃ ἡ πρότασις ἡ ψηφοφορουμένη, δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφοφορήσωμεν τὴν ἤδη ἀναγνωσθεῖσαν.
§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τίθεται εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότερον ἀναγνωσθεῖσα πρότασις· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν θὰ εἴπουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι ὄχι. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.
§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὸ ἀποτέλεσμα· ἐψηφοφόρησαν 164, 6 ἠρνήθησαν ψῆφον, ὑπὲρ τῆς προτάσεως 96, κατὰ 62, ὥστε παρεδέχθη ἡ πρότασις διὰ ψήφων 96, κατὰ 62· (χειροκροτήματά τινα εἰς τὸν ἀκροατήριον).
§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (πρὸς τὸ ἀκροατήριον). Σιωπή! Ὅταν γίνῃ ἄλλοτε αὐτὸ, θὰ κενωθῇ τὸ ἀκροατήριον, εἶναι ἀπηγορευμένον. Λοιπὸν οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι νὰ καθήσουν νὰ προβῶμεν εἰς ἄλλο ζήτημα, ἵνα ὠφεληθῶμεν τοῦ χρόνου. Εἶναι ἡ πρότασις τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης Κυρίου Μαυρομιχάλη.
§77ΠΕΤΡΟΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μίαν παρατήρησιν θὰ κάμω. Ἡ πρότασις λέγει· μόνον οἱ φέροντες διδακτορικὸν δίπλωμα τῆς Νομικῆς δύνανται νὰ μετέρχωνται τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσθέσητε διδάκτορες ἢ προλύται, διότι εἶναι πολλοὶ τοιοῦτοι εἰς τὴν Γαλλίαν.
§78ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πολλῶν ἐπαίνων, Κύριοι, εἶναι ἄξιος ὁ Κύριος πρώην ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης Παππαζαφειρόπουλος, καὶ ὁ ἤδη ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης Κύριος Μαυρομιχάλης, διότι ἔφερον ἐνώπιον ἡμῶν τὴν ἐπιψήφισιν τῆς προτάσεως ταύτης. Ἀληθῶς ἡ νεολαία τοῦ Πανεπιστημίου, ἡ ὁποία, Κύριοι, μετὰ πολλῶν καὶ ἀτρύτων κόπων καὶ δαπανῶν κατορθώνει καὶ τὴν ἐγκύκλιον παιδείαν ἀκριβῶς νὰ ἐκμανθάνῃ, καὶ τὴν γνῶσιν τὴν πραγματικὴν τῆς ἐπιστήμης, ἐξερχομένη εἰς τὸν πραγματικὸν κόσμον, εὑρίσκεται εἰς πολλὰς δυσκολίας, ἔχουσα ν’ ἀντιπαλαίσῃ μὲ ἀντιπάλους, οἵτινες δὲν δύνανται βεβαίως νὰ συγκριθῶσι πρὸς αὐτὴν, προκειμένου περὶ γνώσεων καὶ ἐπιστημονικῶν σπουδῶν, δύνανται ὅμως ν’ ἀντιπαλαίσουν πρὸς αὐτὴν ὑπὸ ἄλλας ἐπόψεις, τὰς ὁποίας δὲν θέλω νὰ ὀνομάσω. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι διὰ νὰ γείνῃ πλήρης ἡ προστασία, ἡ ὁποία πραγματικῶς ὀφείλεται εἰς τὴν νεολαίαν ταύτην, δὲν ἀρκεῖ μόνον ν’ ἀπαγορευθῇ καὶ νὰ κλεισθῇ ἡ θύρα διὰ τῆς ὁποίας εἰσέρχονται πρόσωπα μὴ φέροντα τὰς ἐγγυήσεις, ἀλλὰ πρέπει νομίζω συγχρόνως νὰ κλεισθῇ καὶ μία ἄλλη θύρα, νὰ κλεισθῇ ἡ θύρα διὰ τῆς ὁποίας αὐτοὶ οἱ ἴδιοι, οἱ τρόπον τινὰ κατὰ παράβασιν εἰσερχόμενοι, εἰσέρχονται εἰς τὸ στάδιον τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας. Τί ὠφελεῖ νὰ μὴ γίνεται κανεὶς δικηγόρος ἀφοῦ εἶναι τοσοῦτον εὔκολον, ὅταν ἔχῃ κανεὶς φίλον ἕνα ὑπουργὸν νὰ διορισθῇ δικαστὴς ἢ εἰσαγγελεὺς, καὶ κατόπιν νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ δίδῃ ἐξετάσεις καὶ νὰ εἰσέρχηται εἰς τὸ δικηγορικὸν στάδιον; Νομίζω λοιπὸν, ὅτι καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς νεολαίας, καὶ ἀκόμη τῆς δικαστικῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐπιστήμης, εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀπαγορευθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς εἰς πάντα ὑπουργὸν νὰ διορίζῃ εἰς δικαστικὰς θέσεις πρωτοδίκας, ἀντεισαγγελεῖς μὴ ἔχοντας δίπλωμα Πανεπιστημίου, εἴτε διδάκτορος, εἴτε προλύτου. Βλέπω Κύριοι, ἐκ τῆς ὄψεως τῆς Συνελεύσεως, ὅτι θὰ γένῃ δεκτὴ ἡ πρότασίς μου. Νομίζω ἐπίσης ἀναγκαῖον νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ ἐπιστήσῃ τὴν αὐστηρὰν προσοχὴν τῶν Κυρίων Καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου περὶ τὴν χορήγησιν τῶν διπλωμάτων αὐτῶν, διότι δυστυχῶς, παρετήρησα εἰς τὴν πρακτικὴν, ὅτι τινὲς τῶν φερόντων τοιαῦτα διπλώματα δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς προσδοκίας, τὰς ὁποίας τὸ δίπλωμα αὐτὸ παρέχει· πρέπει λοιπὸν νὰ μὴν ἔχῃ μὲν ἡ Κυβέρνησις τὸ δικαίωμα νὰ διορίζῃ παρὰ διδάκτορας, ἀλλ’ ἐπίσης νὰ λάβῃ τοιαῦτα μέτρα, ὥστε τὰ δικαιώματα νὰ χορηγῶνται εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι νὰ δύνανται νὰ τὰ φέρουν ἐπαξίως.
§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συντάξατε λοιπὸν μίαν ἔγγραφον τροπολογίαν.
§80ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Εἶμαι ἐντελῶς σύμφωνος μὲ τὸν προαγορεύσαντα καὶ ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν· μόνον μίαν ἐξήγησιν ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ δώσω ὡς πρὸς τὴν τελευταίαν πρότασιν.... (θόρυβος μέγας).
§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθίσατε, Κύριοι πληρεξούσιοι, μὴ ἐνοχλεῖτε τοὺς στενογράφους.
§82ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Τὸ πανεπιστήμιον ἔχει δύω βαθμοὺς, τῶν ὁποίων ὁ εἷς ὑποδιαιρεῖται πάλιν εἰς πλειοτέρας κατηγορίας· ἔχει τὸν βαθμὸν τοῦ προλύτου καὶ τὸν βαθμὸν τοῦ διδάκτορος. Εἰς τὰ αὐτὰ μαθήματα ἐξετάζονται οἱ προλῦται, εἰς τὰ ὁποῖα καὶ οἱ διδάκτορες, ἄλλη διάκρισις δὲν ὑπάρχει μεταξὺ των παρὰ τὸ μέτρον τῆς ἐπιτυχίας τῶν ἐξετάσεων. Αὐτὸ προσδιορίζει, ἐὰν ὁ ὑποψήφιος θ’ ἀναγορευθῇ διδάκτωρ ἢ τελειοδίδακτος. Καὶ ἡ νομικὴ σχολὴ καὶ αἱ λοιπαὶ σχολαὶ δίδουσι τὸν βαθμὸν τοῦ τελειοδιδάκτου, ὅταν τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐνδύσωσι μὲ αὐτὸν τὸν βαθμὸν, δὲν τὸν θεωρῶσιν ὅλως ἀφυῶς ἔχοντα πρὸς τὴν ἐπιστήμην, πρὸς τοὺς κανόνας τῆς ἐπιστήμης, τοὺς ὁποίους θὰ ἐφαρμόσῃ ἐν τῷ πρακτικῷ βίῳ. Βεβαίως, ὅταν ἔχῃ μὲν τοιαῦτα προσόντα, δὲν ἔχῃ ὅμως καὶ τὰ προσόντα ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων δύναται νὰ διακριθῇ καὶ νὰ διαπρέψῃ εἰς τὸ στάδιον καὶ τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, καὶ τῶν λοιπῶν ἐλευθερίων ἐπαγγελμάτων, ἡ νομικὴ σχολὴ χορηγεῖ δίπλωμα τελειοδιδάκτου. Δὲν ἐννοῶ, ὅτι δύναται ἡ πολιτεία νὰ τὸν λάβῃ ἀμέσως καὶ νὰ τὸν διορίσῃ εἰσαγγελέα ἢ ἐφέτην (θόρυβος)· ἑπομένως φρονῶ ὅτι αἱ διακρίσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὸ πανεπιστήμιον, εἶναι ἱκανὸς νόμος εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ὅταν αὐτῆς ἡ προαίρεσις ᾖναι εἰλικρινὴς καὶ τιμία. Πολλοὶ ἐκ τῶν ἐφέτος παρουσιασθέντων εἰς τὴν Νομικὴν Σχολὴν ἔλαβον τὸν βαθμὸν ἄριστα, ἐπροτιμήθησαν ὅμως ἕτεροι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὸν βαθμὸν καλῶς· εἷς εἶναι ὁ ἀδελφὸς τοῦ Κ. Δεληγιώργη καί τινες ἄλλοι· (θόρυβος)......
§83ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ὑποστηρίζω τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, προτείνω μόνον μίαν μικρὰν τροποποίησιν· ὡς πρὸς ὑπάρχουσι ἐξετάσεις τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Ἀρείου Πάγου, εἰς τὴν ὁποίαν ὑποβάλλονται πάντες, ὅσοι μέλλουν νὰ ζητήσουν διορισμὸν δικηγόρου. Νομίζω ταύτας πάντῃ περιττὰς, καθόσον εἶναι πολὺ ἁπλούστεραι ἀπὸ τὰς διδακτορικάς· δεύτερον δὲ εἶναι καὶ μία ἀντίφασις πρὸς τὰ κείμενα, διότι ἐκείνους, τοὺς ὁποίους τὸ πανεπιστήμιον τὸ Ἑλληνικὸν ἀνεγνώρισεν ὡς δυναμένους νὰ μετέρχωνται τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα, μία μικρὰ ἐπιτροπὴ δύναται νὰ μὴ τοὺς ἀναγνωρίζῃ ἱκανοὺς διὰ δικηγόρους· ἀφ’ ἑτέρου δὲ δὲν ἔχει καμμίαν πρακτικὴν ἀξίαν, διότι οὐδόλως ἀπεῤῥίφθη τις ἐξετασθεὶς εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν, ἐνῷ πολλοὶ ἀπεῤῥίφθησαν ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον. Προτείνω λοιπὸν νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις ὡς πρὸς τοὺς ἐξερχομένους ἀπὸ τὸ Ἑλλ. Πανεπιστήμιον. Καὶ ὁ Κ. Κόκκινος μοὶ εἶπεν, ὅτι εἰς ὅλα τὰ μέρη, ὅπου ὑπάρχει νόμος περὶ προσόντων, αὐτὸς δὲν ὑποβάλλει τοὺς διδάκτορας εἰς κᾀμμίαν ἄλλην ἐξέτασιν. Τὸ δίπλωμα τοῦ διδάκτορος εἶναι ἀνώτερον· ἀφ’ οὗ τις δύναται νὰ ᾖναι δικαστὴς, πολὺ περισσότερον δύναται νὰ ᾖναι δικηγόρος.
§84ΣΑΡΑΒΑΣ. Δὲν ἔχω, Κύριοι, τί νὰ ἀντείπω εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται εἰς τὴν ἐπιψήφισίν σας· εἶναι νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ πολιτεία πρὸ πολλοῦ ᾐσθάνθησαν τὴν ἀνάγκην· καὶ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι κατὰ τὴν ἐπανάστασιν καὶ ἐντεῦθεν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἔκαμε τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ· ἀπέσχεν ὅσον ἠδυνήθη νὰ διορίσῃ δικηγόρους, μὴ φέροντας δίπλωμα τοῦ πανεπιστημίου. Δὲν ἔχω κᾀμμίαν ἀντίῤῥησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ· μίαν μόνον παρατήρησιν θέλω φέρει, τὴν ἀκόλουθον, καὶ ταύτην οὐχὶ ὡς τροπολογίαν ἀλλ’ ὡς μίαν ἔκφρασιν ἐπιθυμίας τῆς Συνελεύσεως ὅπως καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, καὶ τὴν ὁποίαν νὰ ἐκτελέσῃ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Μολονότι ἀπὸ τῆς μεταπολιτεύσεως καὶ ἐντεῦθεν πάντες σχεδὸν, ὡς προεῖπον, οἱ κατὰ καιροὺς ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐφρόντισαν νὰ ἐκτελέσωσι τὰ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διαλαμβανόμενα· ἐπειδὴ ὅμως εἴς τινας περιστάσεις εὐαρίθμους ἐγένετο παρέκβασίς τις τῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι ἐκφράζονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, ὅλαι αὐταὶ αἱ παραβάσεις πρέπει νὰ διορθωθῶσιν· ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν καὶ συνιστῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὡς μία ἐπιθυμία ἢ ἀπαίτησις τοῦ ν’ ἀκυρωθῶσιν ὅλοι οἱ διορισμοὶ, οἵτινες κατὰ παράβασιν τῶν προσόντων τῶν ἐμπεριεχομένων ἐν τῷ ὑποβαλλομένῳ νομοσχεδίῳ ἐγένοντο. Δευτέραν τινὰ παρατήρησιν ἔρχομαι νὰ κάμω ὡς πρὸς τὴν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μαντινείας πληρεξούσιος ὑπέβαλεν. Ἡ τροποποίησις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν, ἔχει πολλὴν σπουδαιότητα, καὶ εἶναι ἀξία τῆς ἐγκρίσεώς σας· οὐχ ἧττον ὅμως τὸ περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων, καὶ ἰδίᾳ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, δὲν πρέπει ν’ ἀποφασισθῇ διὰ μιᾶς. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι περὶ τῶν προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων ἐπὶ τῆς πεπτωκυίας δυναστείας εἰσήχθη νόμος, ἐπιψηφισθεὶς ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ Γερουσίαν, ἀλλὰ δὲν ἐκυρώθη· ἂν καὶ ἡ παροῦσα Συνέλευσις δὲν ἔρχεται νὰ ὀργανίσῃ, μοὶ φαίνεται ὅτι πρέπει νὰ προβλέψῃ περί τινων κατεπειγουσῶν ἀναγκῶν. Δὲν ἐννοῶ νὰ προσδιορίσῃ τὰ προσόντα ὅλων τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ μόνον τῶν δικαστικῶν. Ἀφοῦ νόμος ἕτοιμος ὑπάρχει περὶ τούτου, δὲν μένει παρὰ νὰ ἐπεξεργασθῇ. Προτείνω ν’ ἀφαιρεθῇ ἡ τροποποίησις τοῦ ἐκ Μαντινείας πληρεξουσίου, καὶ κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν θέλω ὑποβάλει νομοσχέδιον πλῆρες ἀντὶ τῆς ἤδη ὑποβληθείσης τροποποιήσεως.
§85ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Διέλαθε, φαίνεται, τῆς μνήμης τοῦ Κ. Σαράβα, ὅτι ὑπάρχει πρότασις εἰς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν ὑπὸ τοῦ Διομ. Κυριακοῦ καὶ ἐμοῦ, ἥτις καὶ ἐτυπώθη· αὐτὴ ἡ πρότασις εἶναι περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων ἐν γένει καὶ ἐν αὐτῇ τῇ προτάσει διαγράφονται ἀκριβῶς καὶ τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ δικαστικὸς ὑπάλληλος. Ἑπομένως ἡ ἀναβολὴ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν, ὅπως καταρτισθῇ πρότασις, εἶναι ὅλως διόλου περιττὴ, διότι ὁ Κύριος Σαράβας, δύναται νὰ ἐπιφέρῃ τὰς παρατηρήσεις του κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Τὸ προκείμενον εἶναι περὶ δικηγόρων. Ὅ,τι εἶπον πρὸς τὸν Κύριον Σαράβαν, λέγω καὶ πρὸς τὸν Κύριον Κωνσταντόπουλον· ἐπὶ τοῦ παρόντος εἶναι ἀνάγκη νὰ σκεφθῶμεν περὶ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον μᾶς εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ὑπάρχει αἴτησις ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ μετέλθωσι τὸν δικηγόρον· συνεπεία τούτου ἔφερε τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εὕρισκον ἔλλειψίν τινα, ἀλλὰ τὴν διόρθωσιν βλέπω εἰς τὸ περιθώριον· διότι ἔλεγεν οἱ φέροντες δίπλωμα διδάκτορος, ἀλλὰ τὸ Πανεπιστήμιον δὲν ἐκδίδει μόνον διδάκτορος διπλώματα.
§86ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Διωρθώθη.
§87ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἔχω καὶ ἑτέραν τινὰ παρατήρησιν νὰ κάμω. Ὁ νέος ὅστις ἀποχαιρετᾷ τὰ ἑδώλια τοῦ Πανεπιστημίου, ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι πολὺ καλὰ μεμελετημένος, ἠμπορεῖ νὰ κατέχῃ καλῶς τὴν ἐπιστήμην, τῷ ἐλλείπει ὅμως ἡ πρᾶξις. Διατὶ νὰ μὴ μιμηθῶμεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὴν Γαλλίαν, τῆς ὁποίας ὁ δικηγορικὸς κλάδος ἀνθεῖ; Ἐκεῖ ὁ νομικὸς, ὅστις ἀποτελειώσει τὰς σπουδάς του, εἴτε λάβῃ τὸ δίπλωμα τοῦ προλύτου, εἴτε τὸ τοῦ διδάκτορος, ἐγγράφεται μὲν ἐν τῷ καταλόγῳ τῶν δικηγόρων, ὑποβάλλεται ὅμως ἐπὶ 3 ἔτη εἰς δοκιμασίαν· ἂς ᾖναι τοὐλάχιστον ὀλιγώτερος ὁ χρόνος παρ’ ἡμῖν, διότι ἡ δικονομία μας εἶναι ἁπλουστέρα· πρέπει νὰ προσέρχωνται οἱ περατώσαντες τὰς σπουδάς των εἰς πρακτικὴν μαθητείαν παρά τινι δικηγόρῳ, ἂς δικηγορῶσι δὲ παρὰ τοῖς ὑποδεεστέροις δικαστηρίοις, ἀλλὰ νὰ περιορισθῇ ἡ κατάχρησις, ἡ ὁποία γίνεται ὑπὸ τῶν ὑπουργῶν, οἵτινες νέους μόλις ἐξελθόντας ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου, διορίζουσι δικηγόρους παρ’ ἅπασι τοῖς δικαστηρίοις.
§88ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. Δύω μόνον παρατηρήσεις λίαν συντόμους ἔχω καὶ ἐγὼ νὰ προσθέσω· ἡ μία ἀφορᾷ τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον Μαντινείας, καὶ ἡ ἑτέρα τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον τῆς Χίου· ὁ Κ. Κωνσταντόπουλος εἶπεν, ὅτι ἐκ τῆς πείρας εὗρέ τινας νέους διδάκτορας τοῦ Πανεπιστημίου μας χωλαίνοντας, καὶ ὅτι πρέπει νὰ μὴ λαμβάνωσιν οὗτοι τόσον εὐκόλως τὰ διπλώματα, καὶ πρὸς ταῦτα ὅτι πρέπει νὰ παρακληθῇ ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ κάμῃ παρατηρήσεις εἰς τὰς σχολάς. Λέγω λοιπὸν εἰς αὐτὸν, ὅτι ποτὲ δὲν ἐδόθη εὐκόλως δίπλωμα εἰς ἐξεταζόμενον μαθητὴν, διὸ καὶ θεωρῶ λίαν ἄδικον νὰ προσκληθῇ ὁ ὑπουργὸς νὰ ἐκφέρῃ παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν αὐστηρῶς ἐκτελουσῶν τὸ καθῆκον των Σχολῶν. Καὶ οἱ φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου μας εἶναι ἐπιμελεῖς, καὶ οἱ Καθηγηταὶ αὐστηροί· ἂν δὲ ὑπάρχῃ ἔλλειψίς τις, αὕτη πηγάζει ἐκ τοῦ ἐλαττωματικοῦ τρόπου τῶν ἀκαδημιακῶν ἐξετάσεων, ὅστις εἶναι ἀντικείμενον σπουδῆς καὶ σκέψεως, καὶ πρέπει νὰ προβλέψῃ περὶ τούτου ὁ νέος ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου. Ἡ δευτέρα παρατήρησις ἀφορᾷ τὸν Κύριον Γλαράκην, ὅστις ἐπρότεινε νὰ προστεθῇ ἰδιαίτερον ἄρθρον εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ καταργηθῶσιν αἱ ἐξετάσεις τῶν διδακτόρων ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Ἀρείου Πάγου. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι πᾶσα ἐξέτασις ἔχει ἰδιαίτερόν τινα σκοπὸν, καὶ ὅτι θεωρῶ ἐπιβλαβὲς καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ εἰς τὴν ἐπιστήμην νὰ καταργηθῶσιν αἱ ἐξετάσεις τῶν νομικῶν ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὡς καὶ αἱ τῶν Ἰατρῶν ἐνώπιον τοῦ Ἰατροσυνεδρίου, ἐνόσῳ δὲν ἀνασκευασθῇ καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ ἐλαττωματικὸν σύστημα τῶν ἐξετάσεων τοῦ Πανεπιστημίου μας. Βεβαίως ὁ ἐξερχόμενος τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι μὲν μεμυημένος τὰ τῆς ἐπιστήμης, ἀλλ’ εἶναι μακρὰν τῆς πείρας. Αἱ ἐξετάσεις, τὰς ὁποίας ὁ Νομικὸς δίδει ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου, χρησιμεύουσιν ὡς μαρτύριον ὅτι δύναται ὁ ὑποψήφιος διδάκτωρ νὰ μετέρχεται τὸν δικηγόρον μετὰ τὴν παρά τινι δικηγόρῳ προσκόλλησιν αὐτοῦ καὶ γύμνασιν, καθὼς χρησιμεύουσι καὶ αἱ ἐξετάσεις τῶν Ἰατρῶν ἐνώπιον τοῦ Ἰατροσυνεδρίου μετὰ τὴν ἐν τῇ ἀστυκλινικῇ καὶ τῷ Νοσοκομείῳ πρακτικὴν ἐπὶ τῆς κλίνης γύμνασιν. Ἕκαστον εἶδος λοιπὸν ἐξετάσεων ἔχει ἴδιον σκοπὸν καὶ ὅσον ἀπαραίτητοι θεωροῦνται αἱ ἐνώπιον τῶν σχολῶν τοῦ Πανεπιστημίου διδόμεναι, ἄλλο τόσον θεωροῦνται ἀναγκαῖαι καὶ αἱ ἐπὶ τοῦ πρακτικοῦ μέρους τῆς ἐπιστήμης διδόμεναι· ἀμφότεραι εἶνε ἱεραὶ, καὶ προτείνω νὰ μὴ γίνῃ παραδεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Γλαράκη,
§89ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ ὑπέβαλον μόνον περὶ δικηγόρων, περὶ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων τῶν διορισθέντων καὶ τῶν διορισθησομένων θὰ ὑπάρξῃ νόμος· δὲν εἰξεύρω πῶς παρεξετράπημεν τοῦ ζητήματος. Ὡς σᾶς εἶπεν ὁ Κύριος Σαράβας, θὰ ἔλθῃ ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον θὰ ἐπιψηφίσητε· τώρα πρόκειται μόνον περὶ τῶν δικηγόρων· τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἐπιψηφίσητε, διότι κατεπείγει· ὑπάρχουσιν 150 περίπου αἰτήσεις.
§90ΧΑΡ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Δύνασθαι ν’ ἀρνηθῆτε τὴν ἔκδοσιν διπλωμάτων.
§91ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πιστεύω, Κύριοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀρκούντως ἔδειξεν, ὅτι θέλει νὰ περιορισθῇ μόνον ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον τῶν δικηγόρων, ἂν πρέπῃ νὰ μετέρχωνται τὸ ἐπάγγελμα αὐτὸ ἄνθρωποι φέροντες διδακτορικὸν δίπλωμα, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι παρέχουσι τὰς ἐγγυήσεις, αἵτινες εἶναι ἀναγκαῖαι πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν συμφερόντων τῶν διαδίκων καὶ τὴν τιμίαν διεξαγωγὴν τῶν ὑποθέσεων. Φρονῶ, ὅτι ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου πρέπει νὰ περιορισθῶμεν, ἀναβάλλοντες τὴν ἐξέτασιν τῶν λοιπῶν ἀντικειμένων, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὴν ὅλην ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους εἰς ἄλλην συνεδρίασιν. Τὸ νομοσχέδιον, περὶ οὗ πρόκειται, ὑπέβαλον ἐγὼ, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ ὑπουργεῖον τῆς δικαιοσύνης· νομίζω δ’ ὅτι εἶναι περιττὸν ν’ ἀναπτύξω τὴν σπουδαιότητα αὐτοῦ, διότι ταύτην ἀρκούντως ἐννοεῖ ἡ Συνέλευσις, ὡς ἡ ὄψις αὐτῆς δείκνυσι, ἀσμένως δὲ δέχομαι τὴν γενομένην παρατήρησιν, ὅπως ἡ φράσις «οἱ φέροντες διδακτορικὸν δίπλωμα» μεταβληθῇ εἰς «οἱ φέροντες δίπλωμα διδάκτορος ἢ προλύτου,» διότι εἶναι ὀρθοτάτη, καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ Συνέλευσις θέλει παραδεχθῇ τὸ Νομοσχέδιον, ὅπως ἔχει, τροποποιοῦσα αὐτὸ κατὰ τὴν ἀνωτέρω παρατήρησιν. Δὲν δύναμαι ὅμως ν’ ἀποσιωπήσω παρατήρησίν τινα ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Σαράβα, καὶ νὰ μὴν ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τῆς ἀδικίας, ἡ ὁποία προσγίγνεται δι’ αὐτῆς εἰς πολλούς. Ἡ Κυβέρνησις μετὰ τὴν μεταπολίτευσιν ἔθετο ὡς κανόνα καὶ ἐφήρμοσε τοῦ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν παρ’ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι φέρουν δίπλωμα διδάκτορος. Ἐξαιρέσεις τινὲς συνέβησαν, καὶ ταύτας διὰ τῆς νέας αὐτῆς τοῦ Κυρίου Σαράβα προτάσεως ἐπιψηφιζομένη, ἡ Συνέλευσις θέλει ἀνατρέψει. Φρονῶ, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη εἶναι ἀδικαιολόγητος· ἐννοῶ, Κύριοι, ὅτι δύναται εἰς ἕνα νόμον νὰ δοθῇ ὀπισθοδρομικὴ δύναμις, δύναται ἡ Συνέλευσις, ἐν τῷ κυριαρχικῷ αὐτῆς δικαιώματι, νὰ εἴπῃ, ὅτι ὅλοι οἱ δικηγόροι οἱ διορισθέντες ἀπὸ τῆς συστάσεως Βασιλείας καὶ μὴ φέροντες δίπλωμα νὰ παύσωσι τοῦ νὰ ἐξασκῶσι τὸ ἐπάγγελμα αὐτό· δὲν ἐννοῶ ὅμως πῶς δύναται ἡ Συνέλευσις νὰ διαιρέσῃ τὰς ἐποχὰς καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι οἱ διορισθέντες πρὸ τῆς μεταπολιτεύσεως ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ μετέρχωνται καὶ ἐξασκῶσι τὸ ἐπάγγελμα αὐτῶν, οἱ δὲ μετὰ τὴν μεταπολίτευσιν δὲν δύνανται, διότι οὐδεὶς λόγος ἐπιβάλλει εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν διάκρισιν ταύτην· οὐδ’ ἀνέφερεν ἡμῖν τοιοῦτον ὁ ὑποβαλὼν τὴν πρότασιν, εἶναι δὲ νομικὸν σφάλμα νὰ δώσωμεν ἀναδρομικὴν δύναμιν εἰς Νόμον καὶ νὰ καταστρέψωμεν κεκτημένα δικαιώματα. Παρατηρῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι, μεταξὺ τῶν ὑπουργῶν τῶν διορισάντων δικηγόρους, μὴ ἔχοντας δίπλωμα, ἤμην καὶ ἐγὼ, ἀλλὰ παρατηρῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι οἱ παρ’ ἐμοῦ διορισθέντες ἦσαν δικαστικοὶ ὑπάλληλοι κατέχοντες κατωτέρας δικαστικὰς θέσεις πρὸ τῆς μεταπολιτεύσεως, καὶ ὀλίγον πρὸ αὐτῆς γενόμενοι Πρωτοδίκαι, ἀλλ’ ἔπειτα ἐπῆλθεν ἡ μεταπολίτευσις καὶ τοὺς ἀπέλυσε τῆς ὑπηρεσίας· οἱ ἄνθρωποι οὗτοι ὑπηρέτησαν ὡς εἰρηνοδίκαι, καὶ κατέτριψαν ὅλον αὐτῶν τὸν βίον εἰς τὴν δικαστικὴν ὑπηρεσίαν· θέλετε λοιπὸν αὐτοὺς νὰ τοὺς στερήσητε τῆς παρηγορίας τοῦ νὰ ἐξασκήσωσι τὸ ἐπάγγελμά των; Βλέπετε ὅτι πάντες ἀποδοκιμάζετε τὴν πρότασιν ταύτην ὡς ἄδικον, καὶ ἵνα μὴ ἀπασχολῶ ὑμᾶς ἐπὶ πλέον, πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ ἀδίκου τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Σαράβα, καταβαίνω τὸ βῆμα φρονῶν, ὅτι ἡ Συνέλευσις θέλει ἀποῤῥίψει αὐτήν.
§92ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις θέλω σᾶς εἰπεῖ, ἵνα μὴ ἀπασχολώμεθα εἰς μάτην. Ἂν καὶ εἶναι κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον (θόρυβος), δι’ οὗ ἀπαγορεύονται νὰ διορισθῶσι δικηγόροι οἱ μὴ φέροντες διπλώματα εἶναι ἀπειράκις πλέον κατεπείγουσα ἡ ἐμὴ τροποποίησις τοῦ νὰ μὴ διορίζωνται οἱ τοιοῦτοι οὔτε πρωτοδίκαι ἢ ἀντεισαγγελεῖς καὶ ἀνωτέρω, διότι, ἐὰν σήμερον εἷς ὑπουργὸς τῆς δικαιοσύνης διορίσῃ 3 ἢ 4 δικηγόρους, ἡ βλάβη εἶναι ἐλαχίστη, ἐνῷ καὶ 3 ἢ 4 πρωτοδίκαι μόνον ἂν διορισθῶσι ἡ βλάβη εἶναι σπουδαιοτάτη καὶ διότι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐμποδίζει πραγματικῶς τὸν διορισμὸν τῶν δικηγόρων, δυναμένου τοῦ ὑπουργοῦ νὰ διορίζῃ τοὺς τοιούτους ὡς πρωτοδίκας ἢ ἀντεισαγγελεῖς καὶ νὰ καθιστᾶ οὕτως αὐτοὺς ἱκανοὺς νὰ ὑποστῶσιν ἐξετάσεις. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἡ πρότασίς μου, πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας καὶ τῆς νεολαίας καὶ τῆς ἐπιστήμης.
§93ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι, Κύριε Κωνσταντόπουλε, νὰ σᾶς εἴπω δύο λέξεις νὰ σᾶς βοηθήσω εἰς τὴν ὁμιλίαν σας. Ὁ Ὑπουργὸς Κύριος Μαυρομιχάλης διώρισεν ἀντεισαγγελέα τὸν Κύριον Γερογιάννην εἰς Λαμίαν.
§94ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν Κύριον πληρεξούσιον, διότι ἀνέφερε παράδειγμα βεβαιοῦν τοὺς λόγους μου. Φρονῶ, ὅτι καὶ τὸ συμφέρον τῆς νεολαίας καὶ τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας εἶναι νὰ ἀποκλεισθῶσιν οἱ μὴ ἔχοντες δικηγορικὸν δίπλωμα ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας. Ὁ δὲ νόμος τῶν προσόντων δύναται νὰ ὑποβληθῇ κατόπιν.
§95Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἤλπιζον, Κύριοι, ὅτι ὕστερον ἀπὸ μίαν ἐπανάστασιν, τὸ βῆμα αὐτὸ ἤθελεν ἀντιπροσωπεύει τῷ ὄντι τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, τὸ συμφέρον τῆς κοινωνίας. Οἱ ὑπουργοὶ, οἱ ὁποῖοι εἰσάγουν νομοσχέδια, ἔπρεπε νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν τὸ κοινωνικὸν συμφέρον καὶ οὐχὶ τὰς συμπαθείας τῶν φίλων των. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τὸ βλέπω, ὅτι εἶναι τὸ ὑγιέστατον, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐξασφαλίσῃ τοὺς φοιτητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐξοδεύουν καὶ καταστρέφουν καὶ τὴν ἡλικίαν των σπουδάζοντες. Ἀλλὰ λέγω, Κύριοι, ὅτι ὁ περιορισμὸς αὐτὸς, ὅστις περιβάλλει τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, εἶναι μηδὲν ὡς πρὸς τὰς πράξεις τῶν ὑπουργῶν ἀπὸ τῆς μεταπολιτεύσεως καὶ ἐντεῦθεν. Ὑπῆρχε μὲν νόμος, Κύριοι, ὅστις ἔλεγεν, ὅτι οἱ δικασταὶ, οἱ ἀντεισαγγελεῖς, οἱ ὑπάλληλοι τῶν δικαστηρίων δύνανται νὰ δώσουν ἐξετάσεις, ἀλλ’ ἐνόει αὐτὸς ὁ νόμος, ὅτι αὐτοὶ ἤθελον ἐργάζεσθαι εἰς ἓν δικαστικὸν τμῆμα, εἰς τὴν ὑπαλληλίαν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ δύνανται νὰ κατανοήσουν αὐτὴν τὴν ἐπιστήμην, καὶ μετὰ ταῦτα μὴ θέλοντες νὰ ζήσωσιν ὡς ὑπάλληλοι, νὰ δίδουν ἐξετάσεις καὶ νὰ διορίζωνται δικηγόροι διὰ νὰ ζῶσιν ἐν ἀνέσει. Αὐτὸς ὁ σκοπὸς βεβαίως δὲν ἦτο ἄγνωστος εἰς τοὺς ΚΚ. ὑπουργοὺς, καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ κάμνουν κατάχρησιν, διότι δὲν πρόκειται νὰ διορίσητε ἕνα Ταμίαν, καὶ αὐτὸν ὕστερον ἀπὸ μίαν κατάχρησιν νὰ τὸν παύσητε. Ὁ δικηγόρος ἀποκτᾷ μίαν ἰδιοκτησίαν, παρίσταται ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, καὶ ἐννοεῖτε, ὅτι θὰ ᾖναι ἕνας ἄνθρωπος, ὅστις θὰ παρέχῃ ἐγγυήσεις πολλάς. Ἐν τούτοις μὲ λύπην μου παρατηρῶ, ὅτι ἐγένοντο δικηγόροι πλεῖστοι, ἂν θέλετε, ἄνευ ἐξετάσεως· τὴν μίαν ἡμέραν ἔγειναν ἀντεισαγγελεῖς, τὴν ἄλλην εἰσαγγελεῖς, καὶ τὴν τρίτην ἡμέραν ἔγειναν δικηγόροι!
§96ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ. Πότε;
§97Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἐπὶ τῶν ὑπουργῶν τῆς ἐπαναστάσεως.
§98ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ. Ἀναφέρετε πρόσωπα ὡρισμένα.
§99Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἂν καὶ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν, διότι δὲν εἶδα, ἤκουσα ὅμως τὸν συνάδελφόν μου Κ. Κοσσονάκον, ὅστις σᾶς εἶπε....................
§100ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ ἐμάθετε λοιπόν.
§101Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Τὸ ἔμαθα πρὶν, ἀλλ’ ἤλπιζα, ὅτι οἱ κατὰ καιροὺς ὑπουργοὶ ἤθελον εἶσθαι μετριώτεροι εἰς τὰ δικαιώματά των. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ προσβάλω πρόσωπα, λέγω, ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ κατέχουν τὰς θέσεις τῶν δικηγόρων (θόρυβος) οἱ δικηγόροι, ὅσοι ἔγειναν ἀπὸ τῆς μεταπολιτεύσεως καὶ ἐντεῦθεν, ἐὰν τοὐλάχιστον δὲν χρηματίσουν ὡς ἀντεισαγγελεῖς ἢ δικασταὶ ἐπὶ ἓν ἔτος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.
§102ΘΕΟΦΙΛΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦ Κ. ὑπουργοῦ λέγει ἐπὶ πέντε ἔτη.
§103Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἐγὼ λέγω, ν’ ἀκυρωθοῦν οἱ διορισμοὶ τῶν δικηγόρων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ παλαιοῦ ἔγειναν δικηγόροι, χωρὶς νὰ ὑπηρετήσουν μήτε ὡς δικασταὶ, μήτε ὡς ἀντεισαγγελεῖς ἐπὶ ἓν ἔτος.
§104ΠΟΛΛΟΙ. Ἐρωτηθῶμεν.
§105ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι νόμος ὀργανικὸς, καὶ λέγω ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις.
§106ΡΟΝΤΙΡΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Μάλιστα, Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἴμεθα πλήρεις.
§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, θὰ ἐκφωνήσωμεν τὸν ὀνομαστικὸν κατάλογον.
§108ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια, διότι δὲν εἴμεθα πλήρεις.
§109ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Δι’ αὐτοῦ τοῦ μέσου δὲν κάμνομεν ἄλλο, παρὰ νὰ διαλύωμεν τὰς συνεδριάσεις.
§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί θέλετε λοιπὸν νὰ κάμω;
§111ΠΟΛΛΟΙ. Ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, καὶ νὰ δημοσιευθῶσι τὰ ὀνόματα τῶν ἀποχωρησάντων.
§112ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ. Τίποτε ἄλλο δὲν σᾶς λέγω, Κύριοι· ἔχω ἀναφορὰς τῶν φοιτητῶν τῆς Νομικῆς Σχολῆς· μὲ αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων θὰ κλεισθῇ ἡ νομικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου. Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.
§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες εὑρέθησαν 128, ὥστε ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι πλήρης.
§114ΤΙΝΕΣ. Τὰ ὀνόματα τῶν ἀποχωρησάντων νὰ δημοσιευθῶσι.
§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 5 παρὰ 25′).
Ὁ Πρόεδρος
Α. ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ.
Οἱ Γραμματεῖς Εὐαγ. Ἀντύπας. Δ. Θεοχάρης.