1863.09.07
745 στίχοι · 5.783 λέξεις · 102 παρεμβάσεις
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΜΒʹ.
Τῆς 7 Σεπτεμβρίου 1863.
(Σάββατον).
Ὥρα 12½ Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, πολλοὶ τῶν Κυρίων πληρεξουσίων ἔρχονται ἀπὸ τῆς 9 καὶ 10 ὥρας καὶ χάνουσι τὴν ὥραν αὑτῶν περιμένοντες τοὺς λοιπούς. Παρετηρήθη δὲ, ὅτι οἱ πλεῖστοι οἱ δυνάμενοι ν’ ἀπαρτίσουν τὴν συνεδρίασιν ἔρχονται πάντοτε μεταξὺ τῆς μεσημβρίας καὶ τῆς μιᾶς ὥρας, διότι τότε διαλύονται καὶ αἱ συνεδριάσεις τοῦ Κυβερνείου, καὶ ἕτεροι δὲ δὲν ἔρχονται πρὶν τελειώσουν τὰς ὑποθέσεις των. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι τὸ καλλίτερον εἶναι τὸ προεδρεῖον νὰ συγκροτῆται τὴν 1 ὥραν ἀκριβῶς ἀμέσως, ν’ ἀρχίζῃ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου, νὰ σημειόνωμεν δὲ ὄχι ὡς τώρα κατασκοπεύοντες ποῖος ἐμβαίνει ἀπὸ τὴν μίαν καὶ τὴν ἄλλην θύραν, ἀλλὰ νὰ σημειώνωμεν τοὺς ἀπόντας, διότι τότε εἶναι ἀρκετοὶ παρόντες καὶ ἐὰν ἀπαρτίζεται ἡ συνεδρίασις νὰ προβαίνωμεν. Ἐὰν ἕως τὴν μίαν δὲν ἀπαρτισθῇ ἡ Συνέλευσις, νὰ διαλύεται ἡ συνεδρίασις, καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ἀπόντων νὰ δημοσιεύωνται.
§2ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§3Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Εἰς τὴν μίαν εἶναι πλέον ἀργὰ, εἰς τὰς 12 τοὐλάχιστον.
§4ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, εἰς τὴν 1, καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ἀπόντων νὰ δημοσιεύωνται ἀμέσως.
§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅτι εἰς τὰς ἀρχὰς τῶν συνεδριάσεων ἡ Συνέλευσις λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν μιᾶς γραίας χήρας Ἀγγλίδος, ἡ ὁποία εἶχε λάβει τὸ Ὀρθόδοξον δόγμα, καὶ ἡ ὁποία δὲν εἶχε τὰ μέσα πρὸς τὸ ζῆν, ἀπεφάσισε νὰ δοθῇ πρὸς αὐτὴν μικρά τις σύνταξις, καὶ παρεπέμφθη ἡ ἀναφορὰ αὐτῆς εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ προσδιορίσῃ τὸ ποσὸν τῆς συντάξεως. Ἰδοὺ ἡ ἀπόφασις «Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν συσταίνεται νὰ προτείνῃ, ὅπως τῇ δοθῇ μία σύνταξις ἀνάλογος τῶν ἀναγκῶν της.» Λοιπὸν ὁ εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς ἀνέφερεν, ὅτι ἡ γνωμοδότησις τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι νὰ λάβῃ 300 δραχμὰς μηνιαίαν σύνταξιν.
§6ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀναφορὰ πρὸς τὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργὸν ὡς πρὸς τὴν σύνταξιν ἑνὸς ἐνωμοτάρχου πρώτης τάξεως Κομποπούλου λεγομένου, ὁ ὁποῖος ἀναφέρει, ὅτι εἶχεν ἐκδοθῆ θέσπισμα, δι’ οὗ εἶχε προβιβασθῆ εἰς ἀμέσως ἀνώτερον βαθμὸν, κ’ ἐν τοσούτῳ αὐτὸ τὸ θέσπισμα, χωρὶς νὰ ἠξεύρῃ πῶς, ἀνεκλήθη, καὶ μετὰ ταῦτα ἐξεδόθη ἄλλο, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπροβιβάσθησαν ἄλλοι, ἀλλ’ αὐτὸς δὲν συμπεριελήφθη μεταξὺ αὐτῶν. Θεωρεῖ λοιπὸν ἑαυτὸν ἠδικημένον, καὶ ἀναφέρεται εἰς τὴν Συνέλευσιν. Διὰ νὰ ὑποβάλω τὴν ὑπόθεσιν καλλίτερον εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἐζήτησα ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν μίαν διασάφησιν, ἡ ὁποία λέγει· «ἐξ ὅσων ἠδυνήθημεν νὰ συλλέξωμεν πληροφοριῶν, ἐξάγεται, ὅτι ἀληθῶς ὁ ἀναφερόμενος Κομπόπουλος καὶ ὁ ἐνωμοτάρχης Τζίγκος ἐμπεριείχοντο εἰς ἓν θέσπισμα ὡς ἀνθυπομοίραρχοι, ἀλλ’ ἀνακληθέντος τοῦ θεσπίσματος τούτου, συνεπείᾳ παρακλήσεων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ, ἐσχηματίσθη ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ ἀντισυνταγματάρχου Ἀρτεμίου Μίχου. Μετὰ τὰς ἐργασίας της ὑπεβλήθη νέον θέσπισμα, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν συμπεριελήφθησαν οἱ ἐν λόγῳ Κομπόπουλος καὶ Τζίγκος. Τί μέλλει γενέσθαι; Λοιπὸν θέλετε νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν;
§8ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, οἱ σήμερον ἀναφερόμενοι δύο ἐνωμοτάρχαι, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὸν προβιβασμόν των, συνεπείᾳ ἑνὸς θεσπίσματος, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἐπροβιβάζοντο, νομίζω, ὅτι δικαιοῦνται τοῦ προβιβασμοῦ διὰ τὸν λόγον τοῦτον· ὅτε ἐγένετο τὸ εἰρημένον θέσπισμα τοῦ προβιβασμοῦ των, τοὺς ἐνωμοτάρχας τούτους συνεχάρησαν, ὅτι ἐπροβιβάσθησαν, καὶ αἱ προϊστάμεναι ἀρχαί των, καὶ πολλοὶ φίλοι των, ὥστε ἐκδοθέντος ἅπαξ θεσπίσματος περὶ προβιβασμοῦ των καὶ πρωτοκολληθέντος, ἀπέκτησαν ἅπαξ τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβασμοῦ. Μεταξὺ δ’ ἐκείνων, οἵτινες συνεχάρησαν τοὺς Κυρίους τούτους διὰ τὸν προβιβασμόν των, φαίνεται ἐνταῦθα καὶ ὁ νῦν ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις δι’ ἰδιαιτέρας του ἐπιστολῆς συνεχάρη τὸν Κ. Κογκόπουλον διὰ τὸν προβιβασμόν του ὡς ἀνθυπομοιράρχου. Κύριοι, ὁ ἐνωμοτάρχης οὗτος εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις συνετέλεσεν εἰς τὴν κήρυξιν τῆς ἐπαναστάσεως τῶν Καλαβρύτων, τὴν λαβοῦσαν χώραν πρὸ τῆς 10 Ὀκτωβρίου ἐναντίον τῶν φρονημάτων τοῦ σώματος εἰς τὸ ὁποῖον ὑπηρέτει. Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς ἦτον ἐναντίον τῆς μεταβολῆς, καθὼς καὶ τὴν μεγάλην κατ’ αὐτῆς ἀντίδρασιν τῶν ἐνωμοταρχῶν, κ’ ἐν τούτοις ὁ ἐνωμοτάρχης οὗτος ἔδειξε μεγίστην πρὸς τὴν μεταβολὴν ἀφοσίωσιν, καὶ τοῦτο ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι κατάλληλος νὰ βεβαιώσῃ. Συνεπείᾳ λοιπὸν παραπόνων ἐχθρῶν ἀσπόνδων τοῦ ἐνωμοτάρχου τούτου, ἐχθρῶν, λέγω, ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν ἐν τῇ χωροφυλακῇ κατηργήθη ὁ προβιβασμός, καθ’ ἃς δίδει πληροφορίας τὸ ὑπουργεῖον, ὁ δὲ κατόπιν μου ἐρχόμενος νὰ λάβῃ τὸν λόγον ὑπασπιστὴς τοῦ ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν ὑπουργοῦ δύναται νὰ μᾶς πληροφορήσῃ περὶ τούτου ὡς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας του θετικώτερον.
§9ΖΕΡΒΑΣ. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ εἶναι πρᾶξις ὅλως κυβερνητική.
§10ΚΟΝΤΑΡΑΤΟΣ. Πρῶτον ἀπαντῶ εἰς τὸν Κ. Ζέρβαν, ὅτι δὲν εἶναι ὅλως διόλου Κυβερνητικὴ ἡ πρᾶξις, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀπονέμῃ βαθμούς. Τώρα, ἐπειδὴ προεκλήθην παρὰ τοῦ Κ. προαγορεύσαντος, λέγω, ὅτι ἀληθῶς ὁ ἐνωμοτάρχης αὐτὸς ἐμπεριείχετο εἰς ἓν θέσπισμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἐμπεριείχοντο πολλοὶ προβιβασμοί. Ἐγὼ τότε εἶχον τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελῶ μέρος τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ὡς ὑπασπιστὴς, καὶ γνωρίζω καλὰ τὴν ὑπόθεσιν, ὑπῆρξεν ἓν θέσπισμα, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπῆρχον πολλοὶ προβιβασμοὶ ἀνθυπομοιράρχων, καὶ ἀνθυπασπιστῶν, εἰς αὐτὸ ἐμπεριείχοντο καὶ τὰ ὀνόματα τῶν δύω ἐνωμοταρχῶν ὡς ἀνθυπομοιράρχων, ἀλλὰ κατόπιν ἕνεκα παραπόνων πολλῶν ὑπαξιωματικῶν, ὅτι παρελείφθησαν εἰς τοὺς προβιβασμοὺς, τὸ θέσπισμα αὐτὸ δὲν ἐκοινοποιήθη, ἂν καὶ ἐγένετο γνωστὸν εἰς πολλοὺς, καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς δύω, μάλιστα ὁ Κ. Ταγματάρχης Τριγγέτας, Γενικὸς τότε Γραμματεὺς τοῦ ὑπουργείου, συνεχάρη πολλοὺς ἐντὸς τοῦ θαλάμου του, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἦσαν ἴσως καὶ αὐτοὶ οἱ δύω, καὶ ὁ κλητὴρ ἔλαβε σημείωσιν, καὶ ἔλαβεν ἀμοιβὴν, μπαξίσι, ἀπ’ αὐτοὺς, καθόσον πράγματι ἦσαν προβιβασμένοι· ἀλλ’ ἀπὸ παράπονα ἐπαναλαμβάνω ἄλλων ὑπαξιωματικῶν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐδημοσίευσε τὸ θέσπισμα, καὶ συνεκρότησεν ἐπιτροπὴν, προεδρευομένην ἀπὸ τὸν Κ. Ἀρτέμιον Μίχον, καὶ ἐξ ἄλλων μελῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἤμην καὶ ἐγὼ, ἀλλ’ ἐξ ἰδιαιτέρων λόγων δὲν ἔλαβα μέρος εἰς τὰς ἐργασίας της. Ἡ ἐπιτροπὴ λοιπὸν εἰργάσθη καὶ ὑπέβαλε νέον θέσπισμα, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν συμπεριελήφθησαν αὐτοὶ οἱ δύω. Τοῦτο ὑπεγράφη, τὸ δὲ πρῶτον ἠκυρώθη. Ὅτι οἱ δύω αὐτοὶ ἐνωμοτάρχαι εἶναι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες δικαιοῦνται προβιβασμοῦ, πράγματι εἶναι βεβαιότατον, καὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν των καὶ διὰ τὰ ἐπαναστατικά των δικαιώματα.
§11ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔρχομαι ν’ ἀντικρούσω τὴν πρότασιν περὶ προαγωγῆς τῶν δύω ἐνωμοταρχῶν, δὲν γνωρίζω τὰ δικαιώματά των, οὐδὲ γνωρίζω, ἐὰν, ὡς ὁ πρῶτος εἶπεν, ἐν Καλαβρύτοις πρῶτος τὴν σημαίαν τῆς ἐπαναστάσεως ἀνύψωσεν ὁ ἀναφερόμενος ἐνταῦθα ἐνωμοτάρχης· ἐξ ἐναντίας αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχομεν, δεικνύουν, ὅτι ἄλλοι ἦσαν οἱ ἀρχηγοὶ τῆς ἐπαναστάσεως, καὶ οὐχὶ οἱ ἐνωμοτάρχαι. Ἐπίσης δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς δὲν συνηνώθη μετὰ τῆς ἐπαναστάσεως· καὶ ἐν Μεσολογγίῳ ἡ Χωροφυλακὴ ἀμέσως ἡνώθη, καὶ ἐν Πάτραις ἐπίσης. Ἔρχομαι νὰ ὁμιλήσω ὑπὲρ ἑνὸς ἄλλου. Διὰ τοῦ ἰδίου θεσπίσματος, διὰ τοῦ ὁποίου προεβιβάσθησαν οἱ δύω ἐνωμοτάρχαι, προεβιβάσθη ἐπίσης ὡς ἀνθυπασπιστὴς τοῦ ἱππικοῦ, ὁ γνωστὸς ἴσως εἰς ὅλους Χαράλαμπος Τζαβέλας· ἀνακληθὲν τὸ θέσπισμα, ἀνεκλήθη καὶ δι’ αὐτόν. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Συνέλευσις θελήσῃ ν’ ἀπονείμῃ προβιβασμοὺς εἰς ἀνθρώπους δικαιουμένους τούτου, νομίζω ὅτι θὰ πράξῃ τὸ μεγαλείτερον ἔργον δικαιοσύνης ν’ ἀπονείμῃ τὸν προβιβασμὸν εἰς αὐτὸν τὸν Χαράλαμπον Τζαβελάκον.
§12ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§13ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν καὶ τὰ κατορθώματα τοῦ Τζαβελάκου αὐτοῦ ἦναι γνωστὰ, οὐχ ἧττον νομίζω χρέος μου νὰ ὑποβάλω, ὅτι, ὅταν τὸ ἔθνος ἐστέναζεν ὑπὸ τὸ βάρος ἐξευτελιστικοῦ συστήματος, μεταξὺ τῶν τέκνων τοῦ στρατοῦ ὁ Τζαβελάκος ἤκουσε τὴν φωνήν του, συνέλαβεν αὐτὸς ὁ δεκανεὺς τοῦ ἱππικοῦ τὸ παράτολμον σχέδιον νὰ ἀφαρπάσῃ τὸν Βασιλέα ἀπὸ τὸ μέσον τοῦ στρατοῦ, νὰ τὸν ἀπαγάγῃ εἰς τὰ ὄρη καὶ νὰ ἐπισπεύσῃ οὕτω τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος· συνελήφθη, ἐτέθη εἰς τὰς φυλακὰς, ἐδικάσθη, καὶ παρ’ ὀλίγον ἡ κεφαλή του ἔπιπτεν ὑπὸ τὴν λαιμοτόμον. Ἠθωώθη, καὶ κατεδιώκετο ἔπειτα ἀπὸ ἐπαρχίαν εἰς ἐπαρχίαν, εὑρέθη εἰς τὰς Πάτρας καὶ συνετέλεσε τὰ μέγιστα εἰς τὴν ἐπανάστασιν τῶν Πατρῶν. Αὐτὸς ὡς δεκανεὺς, καὶ ἕνας ἄλλος ἐπιλοχίας Σταυρόπουλος μετὰ τοῦ Ζήκου εἶναι οἱ τρεῖς ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν ἀποτελεσματικῶς εἰς τὴν ἐπανάστασιν τῶν Πατρῶν. Δὲν ἤρκει τοῦτο, ἀλλ’ ἀμέσως ἐπανεστάτησαν εἰς τὰ Καλάβρυτα τέσσαρας ὁλοκλήρους δήμους. Δὲν θέλω νὰ φέρω μεταγενέστερα δικαιώματα· νομίζω ὅμως, ὅτι ἴσως οὐδεὶς στρατιώτης ἢ ὑπαξιωματικὸς δὲν ἔχει τόσα δικαιώματα, ὅσα ἔχει ὁ Χαράλαμπος Τζαβελάκος. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Συνέλευσις θελήσῃ ν’ ἀπονείμῃ προβιβασμοὺς, πρῶτον πρέπει νὰ προβιβάσῃ τὸν Χαράλαμπον Τζαβελάκον.
§14ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, δὲν ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα ὑπὸ τὴν ἔποψιν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν τὸ ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες· ἔρχομαι νὰ τὸ ἐξετάσω ὑπὸ τὴν νομικὴν ἔποψιν, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν ὑπαρχόντων στρατιωτικῶν νόμων καὶ κανονισμῶν· ὑπάρχει κανονισμὸς εἰς τὴν χωροφυλακὴν, ὁ ὁποῖος κανονίζει, διὰ ποίου τρόπου πρέπει νὰ γίνωνται οἱ προβιβασμοὶ, οἱ μὲν κατ’ ἐκλογὴν, οἱ δὲ κατ’ ἀρχαιότητα, ἀλλ’ οὐδεὶς προβιβασμὸς δύναται νὰ λάβῃ χώραν, μὴ ὑπαρχούσης νομοθετημένης θέσεως. Ἐὰν εἰς ὅλον τὸν ἐπίλοιπον στρατὸν ἦτο δίκαιον ἕνεκα ἐπαναστατικῶν αἰτίων νὰ γίνωσι προβιβασμοὶ εἰς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς, νομίζω ὅμως, ὅτι ἡ Χωροφυλακὴ οὐδόλως ἐδικαιοῦτο εἰς τοῦτο. Οἱ προβιβασμοὶ τῆς Χωροφυλακῆς ἔπρεπε νὰ γείνουν κατ’ ἀνάγκην τῆς ὑπηρεσίας, νόμῳ, καὶ οὐχὶ ἐπαναστατικῷ δικαιώματι, διότι μέρος ἡ Χωροφυλακὴ δὲν ἔλαβεν εἰς τὴν ἐπανάστασιν αὐτὴν, ἐφάνη μόνη οὐδετέρα, καὶ ἐφάνη, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ κάμῃ ἄλλως· ἡ ἀγανάκτησις ἦτο τοσαύτη, ὥστε καὶ ἂν ἐτόλμα νὰ πράξῃ τι, ἅπας ὁ στρατὸς ἤθελεν ἐπιτεθῆ κατ’ αὐτῆς, καὶ δὲν ἤθελε μείνει ἴχνος Χωροφυλακῆς.
§15ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ὄχι ὅλοι.
§16ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριε Παλαμίδη, σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι ἀείποτε ἡ Χωροφυλακὴ καλῶς ἐξετέλει τὸ καθῆκόν της, ἀλλ’ ὅπου καὶ ἂν διετέλει κατασκοπία προσώπων ἦτο πάντοτε ἡ Χωροφυλακή. Λέγω λοιπὸν, ὅτι μόνον ἐν ἀνάγκῃ τῆς ὑπηρεσίας πρέπει νὰ λαμβάνωσι χώραν οἱ προβιβασμοὶ εἰς ὑπαρχούσας χηρευούσας θέσεις. Ἠξεύρετε πόθεν εἶναι ὁ βαθμὸς τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ δήμιοι τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Ἔθνους; Οὕτω τοὺς ὀνομάζω, διότι τοιοῦτοι ἦσαν, καί τοι ἐκπληροῦντες τὸ καθῆκόν των, τὸ ἐξετέλουν πλέον τοῦ δέοντος διότι ὁ χωροφύλαξ δὲν εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει καθῆκον νὰ εἴπῃ, ἦλθε σήμερον ὁ Κύριος Δηλιγιάννης, ἐπέρασεν ἀπὸ τὸ δεῖνα ξενοδοχεῖον, ἔφαγεν εἰς τὸ δεῖνα ξενοδοχεῖον, ἀλλ’ ἔχει ὑψηλότερά τινα καθήκοντα· ἔκαμνε τὸ καθῆκον τοῦ κατασκόπου· ἠξεύρετε ποία εἶναι ἡ ἀμοιβὴ τοῦ Κογκοπούλου, παραβαλλομένη μὲ τὴν τοῦ Ζαβελάκου; ἰδοὺ ἡ διαφορὰ, ὁ μὲν εἷς εἶναι ἀξιωματικὸς καὶ λαμβάνει μεγάλην μισθοδοσίαν 160 δραχμὰς τὸν μῆνα, καὶ ὁ βαθμός του εἶναι ἀναφαίρετος, καὶ ἐν τούτοις ὁ ἄλλος, ὁ ὁποῖος ἐκινδύνευσεν, ὁ ὁποῖος ὑπέφερεν, εἶναι ὑπαξιωματικὸς, καὶ ἡ τύχη αὐτοῦ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν θέλησιν ἑνὸς ἢ ἄλλου ὑπουργοῦ μεθαύριον, ὁ ὁποῖος τῷ δίδει τὴν ἄφεσίν του. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον λέγω, ὅτι λόγῳ ἀμοιβῆς δὲν δύνανται νὰ δίδωνται βαθμοὶ εἰς τὴν χωροφυλακὴν, εἰμὴ λόγῳ μόνον ἀνάγκης τῆς ὑπηρεσίας. Ἐκτὸς τούτου λέγω, ὅτι τότε μόνον θέσπισμα ἔχει ἰσχὺν, ὅταν δημοσιευθῇ διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν εἰς τὸ θέσπισμα αὐτὸ ὑπῆρχον πρόσωπα, καὶ ἀφῃροῦντο, καὶ ἐκοινοποιεῖτο τὸ θέσπισμα, ὁ Ὑπουργὸς ἔπραττε παρανόμως. Τοῦτο ἔπραξεν ὁ Καλλέργης, ὡς Ὑπουργὸς κατὰ τὰ 54. Ἤμην Ὑπασπιστὴς, καὶ προεκλήθη Βασιλικὸν διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐτέθησαν εἰς ἀργίαν τινὲς ἀξιωματικοί· εἷς ἐξ αὐτῶν εἶχε σχέσιν μὲ ἕνα Πρέσβυν, καὶ γνωρίζων, ὅτι ὁ Πρέσβυς ἦτο φίλος τοῦ Καλλέργη ἔσπευσε καὶ τὸν παρεκάλεσεν. Ὁ Καλλέργης ἔσβυσε τὸ ὄνομα χαριζόμενος εἰς τὸν Πρέσβυν, καὶ ὁ Βασιλεὺς ἔκαμε μέγιστα παράπονα, καὶ εἶχε δίκαιον, διότι εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ ἔσβυσε τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἤθελε, καὶ τὰ ἄλλα ἐκοινοποίησεν· αὐτὴ ἦτο παρανομία καὶ ἔλλειψις ἁβροφροσύνης πρὸς τὸν Βασιλέα, ἀλλ’ ἐδῶ δὲν ἐκοινοποιήθη τὸ θέσπισμα, καὶ κατὰ συνέπειαν κανὲν δικαίωμα δὲν ἔχει ὁ Κογκόπουλος πρὸς προβιβασμόν· διὰ τὸν Τζαβελάκον θεωρῶ δικαιοτάτην τὴν ἀμοιβήν.
§17ΠΟΛΛΟΙ. Τοῦ Τζαβελάκου.
§18ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Σήμερον δὲν θὰ συζητηθῇ ἡ ἀναφορά.
§19ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ ἐὰν θὰ προβιβασθοῦν ἢ ὄχι οἱ Ἐνωμοτάρχαι εἶναι δικαίωμα ἰδικόν σας, Κύριε Ἀγγελινίδη· ἐγὼ προεκλήθην, καὶ κατὰ συνέπειαν ὀφείλω νὰ δώσω διασαφήσεις τινὰς, τὰς ὁποίας τόσον ὁ Κύριος Θεοχάρης, καθὼς καὶ ὁ Κύριος Κωνσταντόπουλος δὲν ἔδωκαν. Δὲν ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω, ὁποία εἶναι ἡ διαγωγὴ τῆς χωροφυλακῆς κατὰ τὸ παρελθὸν, διότι ὅλοι τὴν γνωρίζετε. Θὰ ὁμιλήσω ἀποκλειστικῶς περὶ τοῦ ἐνωμοτάρχου Κογκοπούλου, ὁ ὁποῖος εὑρέθη εἰς τὰ Καλάβρυτα καὶ πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως, καὶ μετὰ τὴν ἐπανάστασιν. Ἡ ἐπανάστασις τῶν Καλαβρύτων, ἡ ὁποία, ὡς γνωρίζετε, ἐγένετο πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως τῶν Ἀθηνῶν δὲν ἔφερε παρὰ μίαν καὶ μόνην ἀπαίτησιν, ἐνώπιον τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, τὴν ἀπαίτησιν νὰ προβιβασθῇ ὁ Κογκόπουλος, καὶ τοῦτο, διότι ἦτον ὁ μόνος ὑπαξιωματικὸς, εἰς τὸν ὁποῖον οἱ συνωμόται τῆς ἐπαναστάσεως εἶχον πληρεστάτην ἐμπιστοσύνην, ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος συνεκέντρωσε περὶ ἑαυτὸν πολλοὺς στρατιώτας χρησιμεύσαντας κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐπαναστάσεως. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν εὑρέθησαν πολλοὶ ἐπαναστάται, ἀλλὰ πότε; μετὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς ἐπαναστάσεως. Μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης τρεῖς ἦσαν οἱ συνωμόται εἰς τὰ Καλάβρυτα, καὶ μετὰ τὴν δείλην, διότι κατὰ τὴν 11. Π. Μ. ἔγεινεν, εὑρέθησαν ἄλλοι πλέον ἐπαναστατικώτεροι τῶν ἐπαναστατῶν· καὶ σήμερον ἀκόμη θέλετε νὰ μάθητε κάτι τι; Σήμερον καὶ αὐτοὶ οἱ Ὀθωνισταὶ λέγουν τοὺς ἐπαναστάτας Ὀθωνιστάς. Ὁ Κύριος Κογκόπουλος λοιπὸν εἶχε συστηθῆ παρὰ τοῦ ἐξαδέλφου μου Γεωργίου πληρεξουσίου καὶ παρ’ ἐμοῦ εἰς τὸν τότε Κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος μᾶς ἔδωκε τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι θὰ τὸν προβιβάσῃ. Δὲν ἐξετάζω, ὡς ὁ προλαλήσας, ἐὰν ᾖναι νόμιμον ἢ ὄχι νὰ προβιβασθῇ ὁ Κογκόπουλος καὶ ὁ Τζαβέλας, ἰδοὺ διὰ τί. Ἀφοῦ ἡ ἐπαναστατικὴ Κυβέρνησις ἐπροβίβασε 1000, θὰ ἐξετάσωμεν σήμερον τὸν νόμον εἰς δύω ἀδικηθέντας καὶ ἀληθεῖς ἐπαναστάτας; Ἐὰν τοῦτο νομίζητε, ὅτι εἶναι δίκαιον, πράξατέ το. Σᾶς λέγω, ὅτι τότε εἰς τὰ Καλάβρυτα εἴχομεν δύω ἐνωματάρχας τὸν Κωνστ. Κογκόπουλον συνωμότην καὶ ἐπαναστάτην καὶ τὸν Κ. Λεωνίδαν κατάσκοπον. Ὁ κατάσκοπος εἶναι ὑπομοίραρχος Ὁ δὲ Κογκόπουλος Ἐνωμοτάρχης. Τώρα δὲν ἐδημοσιεύθη τὸ θέσπισμα, εἶπεν ὁ προλαλήσας, καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν δικαιοῦται ὁ Κωνστ. Κογκόπουλος νὰ ζητήσῃ τὸν προβιβασμόν. Γνωρίζετε, ὅτι τὰ θεσπίσματα τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως ὅλα πρωτοκολλῶνται. Ἐὰν τὸ θέσπισμα αὐτὸ ᾖναι ἤδη πρωτοκολλημένον, ἡ πρωτοκόλλησις αὕτη εἶναι ἴση μὲ τὴν δημοσίευσιν. Διὰ τοῦτο νομίζω πρῶτον, ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ ζητήσῃ τὸ πρωτόκολλον τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, καὶ, ἐὰν μὲν ᾖναι πρωτοκολλημένον τὸ θέσπισμα, ν’ ἀπονεμηθῇ ὁ βαθμὸς, ἄλλως καὶ ἐγὼ ἔρχομαι εἰς ὑποστήριξιν τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Κωνσταντοπούλου διὰ τὸν Τζαβελάκον, διότι ὁ Τζαβελάκος εἶναι συνωμότης ἀπὸ τὰ 1860. Ὁ Τζαβελάκος ἐπανεστάτησεν εἰς τὰς Πάτρας, ἦλθεν, ἐπαναστάτησε τὸν δῆμον........ καὶ ἐξετέθη εἰς ἀπείρους κινδύνους, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα, ἐνῷ ἔγειναν 900 ἀνθυπασπισταὶ, ὁ Τζαβελάκος δὲν εὑρέθη εἰς αὐτὸν τὸν κατάλογον ν’ ἀπολαύσῃ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ὅλοι γνωρίζετε, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἂν ἤδη ἡ Συνέλευσις ἀνέλαβεν εἰς ἑαυτὴν τὸ δικαίωμα ν’ ἀπονείμῃ τοὺς βαθμοὺς, νομίζω, ὅτι θὰ πράξῃ ἔργον δικαιοσύνης ν’ ἀποδώσῃ εἰς τὸν Κογκόπουλον καὶ Τζαβελάκον, διότι ἔχουν μεγάλα δικαιώματα εἰς τὴν ἐπανάστασιν. Ἡ δὲ ἐπανάστασις τῶν Καλαβρύτων καμμίαν ἄλλην ἀπαίτησιν δὲν ἔφερε παρὰ μόνον τὴν πρότασιν νὰ γείνῃ ἀνθυπομοίραρχος ὁ Κογκόπουλος, ἐνῷ ἄλλαι ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι ἐπανεστάτησαν μόνον διὰ τῶν πράξεων τῶν δημοτικῶν Συμβουλίων, ἔκαμον πλῆθος ἀξιωματικῶν, πλῆθος ἀπομάχων.
§20ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, λέγω μόνον τοῦτο, ὅτι οὐδέποτε ἀνέχομαι νὰ γείνεται πρότασις ἀπὸ τὸ βῆμα, ὅτι δικαιώματι ἐπαναστατικῷ θὰ προβιβάσωμεν! Ἐὰν, Κύριοι, θέλωμεν νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἀλήθειαν, οὔτε εἷς, οὔτε δύω, οὔτε τρεῖς εἶναι οἱ ἐπαναστάται· εἶναι ἡ πλειονοψηφία ἡ ἐθνικὴ, καὶ ἡ ἐπανάστασις δὲν ἔγεινε κατὰ τὴν 11 8βρίου, ἦτο πρὸ χρόνων, ἀφ’ ὅτου ἤρχισεν ἡ ἀντιπολίτευσις κατὰ τοῦ Βασιλέως. Ἡ ἡμέρα τῆς ἐπαναστάσεως δὲν ἦτο, παρὰ ἡ ἔκρηξις τῆς ἐπαναστάσεως. Ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι δικαιώματι ἐπαναστατικῷ θέλουν νὰ προβιβασθοῦν οἱ ἀξιωματικοί· τότε οἱ πολῖται, δικαιώματι ἐπαναστατικῷ τὶ πρέπει νὰ ζητήσουν; Εἶναι τόσαι χιλιάδες ἄνθρωποι. Διὰ τοῦτο νομίζω περιττὴν πᾶσαν συζήτησιν. Ἡμεῖς ἀφῃρέσαμεν τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβάζειν καὶ ἀπεφασίσαμεν νὰ γείνουν προβιβασμοὶ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν κατὰ πρότασιν τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ· ὁ ὑπουργὸς καμμίαν πρότασιν δὲν ἔκαμε, πῶς ἠμποροῦμεν τώρα νὰ ἔλθωμεν εἰς συζήτησιν, ἐὰν ᾖναι νόμιμος ἢ ὄχι ὁ προβιβασμός; Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις καὶ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς, ἂν νομίζῃ, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἔχουν δικαίωμα, ἢ ἡ ὑπηρεσία τὸ ἀπαιτῇ, ἂς ὑποστηρίξῃ τὴν αἴτησιν αὐτὴν, καὶ ἡ Συνέλευσις ἂς ἀποφασίσῃ· αὐτῆς τῆς ἰδέας εἶμαι.
§21ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.
§22ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης συζήτησις ἀποκαλύπτει, Κύριοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἔπραξεν ἓν ἀπὸ τὰ μεγαλείτερα σφάλματα, τὰ ὁποῖα ἡ Συνέλευσις ἠδύνατο νὰ πράξῃ, νὰ λάβῃ εἰς ἑαυτὴν τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβάζειν· (ἀποδοκιμασία ἀριστερόθεν). Θέλετε, Κύριοι, καθ’ ἡμέραν νὰ ἔρχωνται ἀναφοραὶ καὶ νὰ ὑποστηρίζωνται ἀπὸ πλειονοψηφίαν οἱανδήποτε, εἴτε ἀπ’ ἐδῶ συγκροτεῖται εἴτε ἀπ’ ἐκεῖ, θέλετε σήμερον, ἂν πλειονοψηφῇ ἡ πτέρυξ αὐτὴ νὰ κάμῃ διὰ τῆς πλειονοψηφίας αὐτῆς προβιβασμούς;
§23ΤΙΝΕΣ. Κανένα νὰ μὴ κάμνῃ.
§24ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι εἶναι καλὸν ν’ ἀναιρέσωμεν τὴν ἀπόφασίν μας· αἱ χεῖρες τῶν κατὰ καιροὺς ὑπουργῶν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν θέλωμεν νὰ κάμωμεν χρῆσιν τοῦ κυριαρχικοῦ μας δικαιώματος, εἶναι ἁλυσσοδεμέναι· οὐδεὶς, Κύριοι, ὑπουργὸς δύναται νὰ κάμῃ παρανόμως προβιβασμούς. Ψηφίσατε δὲ ταὐτοχρόνως τὴν ὡραιοτέραν τῶν προτάσεων, τὰς ὁποίας ποτὲ εἶδον, τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ἀντωνίου Μαυρομιχάλη· ἐπὶ τῆς συζητήσεως τοιούτων θεμάτων κατὰ τὴν ὑπουργείαν τοῦ Κ. Σμολένσκη, ὁ Κ. Ἀντώνιος Μαυρομιχάλης εἶπε· «παραδεχθῆτε Κύριοι, ὅτι, ὁσάκις ὑπουργὸς παραβαίνων τὰ κείμενα ἀπονέμει προβιβασμοὺς, εἶναι ἄκυροι.» Ψηφίσατε τοῦτο, λύσατε τὰς χεῖρας τῶν ὑπουργῶν καὶ ὅστις θέλει ἂς παρανομήσῃ.
§25ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.
§26ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλησμόνησα νὰ εἴπω, Κύριοι, ὅτι ὁ προβιβασμὸς τοῦ Τζαβελάκου ἐγένετο (θόρυβος)· ὑπάρχει πρᾶξις τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου Πρωθυπουργοῦντος τοῦ Κυρίου Διομήδους Κυριακοῦ, δι’ οὗ ὑποχρεοῦται ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ κοινοποιήσῃ τὸν προβιβασμόν· ἐπειδὴ παρέλειψε νὰ κοινοποιήσῃ καὶ τοὺς ἄλλους προβιβασμοὺς, παρέλειψε καὶ τὸν τοῦ Τζαβελάκου.
§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν πρόκειται περὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ ἐνωμοτάρχου.
§28ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἡ πρότασίς μου περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ψηφίσματος νὰ μὴ προβιβάζῃ ἡ Κυβέρνησις.
§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν δι’ αὐτὴν τὴν ἀναφορὰν, ἥτις ἀνεγνώσθη.
§30ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Προτείνω καὶ ἐγὼ, ἐπειδὴ πρόκειται ἡ Συνέλευσις νὰ καταγείνῃ εἰς αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον τῶν προβιβασμῶν, προτείνω καὶ ἐγὼ, ὅσοι ἦσαν εἰς τὸ θέσπισμα ἐκεῖνο, περὶ οὗ ἐγένετο λόγος, ἐὰν ᾖναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσι, νὰ προβιβασθῶσι.
§31ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Ἐπειδὴ ἦτο καὶ ὁ ἀδελφός σας.
§32ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Ἦτο μάλιστα· νὰ γίνῃ καὶ ὁ ἀδελφός μου.
§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ, ἐὰν ἡ Συνέλευσις παραδέχεται τὴν πρότασιν ἑνὸς πληρεξουσίου περὶ τοῦ νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ, ἂν τὸ ὑπουργεῖον ἐγκρίνῃ, νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν προβιβασμοῦ.
§34ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται λοιπὸν αὐτὴν τὴν πρότασιν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.
§36ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τοῦ Τζαβελάκου ἔχω ἰδίαν πρότασιν, Κ. Πρόεδρε.
§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴμεθα εἰς τὴν σειρὰν τῶν ἀναφορῶν, δὲν εἴμεθα εἰς τὴν σειρὰν τῶν προτάσεων.
§38ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Εἶναι σχετικόν.
§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὰς ἀναφορὰς ἔχομεν προτάσεις· θὰ τὴν ὑποβάλω καὶ αὐτήν.
§40ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ἐὰν θέλῃ τώρα ἢ μετὰ ταῦτα νὰ συζητηθῇ, καὶ νομίζω ὅτι ἁρμόδιος καιρὸς εἶναι τώρα· εἶναι παρεμπίπτουσα πρότασις, Κ. Πρόεδρε, ἐκ τῆς διαφορᾶς τῆς ἄλλης προκύπτουσα.
§41ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Εἴμεθα καὶ ἄλλοι, Κ. Πρόεδρε, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζομεν τοῦτο.
§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, ἐνεργῶ σύμφωνα μὲ τὸν κανονισμόν· μοὶ προτείνουσι μίαν πρότασιν καὶ θέλουν ἡ Συνέλευσις ν’ ἀποφανθῇ· βεβαίως ἅμα τελειώσω τὰς ἀναφορὰς, εἶναι εἰς τὸν φάκελλον τῶν προτάσεων καὶ θὰ τὴν εἰσαγάγω.
§43ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλά.
§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία ἀναφορὰ ἑνὸς Ζαρουλάκη φοιτητοῦ, ὅστις παραπονεῖται ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως ἐναντίον ἑνὸς πληρεξουσίου τοῦ Ζυμβρακάκη, ὅτι καθ’ ὁδὸν ἐραπίσθη καὶ ζητεῖ ν’ ἀποδοκιμασθῇ ἡ πρᾶξις ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν.
§45ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ ἐπιληφθῇ τοιούτων ζητημάτων, ἐκτὸς ἐὰν συμβαίνωσιν ἐντὸς τοῦ περιβόλου τῆς Συνελεύσεως, διότι ἐκτὸς τοῦ περιβόλου τῆς Συνελεύσεως ὁ πληρεξούσιος εἶναι ἁπλοῦς πολίτης καὶ ὁ προσβαλλόμενος δύναται νὰ κάμνῃ τὴν μήνυσίν του εἰς τὸν εἰσαγγελέα (θόρυβος).
§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀναφερόμενος εἰς τὴν Συνέλευσιν ἔκαμε καὶ τὴν μήνυσίν του· φέρει μόνον τὴν ἀναφορὰν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως διὰ ν’ ἀποδοκιμασθῇ· βλέπω, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ἔχει διάθεσιν εἰς τοῦτο.
§47ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα, ἡ Συνέλευσις δὲν ἀναμιγνύεται εἰς αὐτά.
§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία ἀναφορὰ τῆς Ἐθνοφυλακῆς Ἑρμουπόλεως, διὰ τῆς ὁποίας ἐν περιλήψει ζητοῦν νὰ τοῖς ἐπιτραπῇ διὰ ψηφίσματος ἡ σύστασις πυροβολικοῦ τῆς Ἐθνοφυλακῆς, καὶ νὰ σταλῶσιν ἐπὶ τούτῳ οἱ ἀναγκαῖοι προγυμνασταὶ καὶ πυροβόλα. Νὰ σταλῇ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ γνωμοδοτήσῃ;
§49ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§50ΒΕΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, Κ. Πρόεδρε, ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Σύρου νὰ μοὶ δοθῇ ὁ λόγος καὶ προσδιορίζω τὴν προσεχῆ δευτέραν.
§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν θέλετε, κάμετε πρότασιν. Ὑπάρχει καὶ μία ἀναφορὰ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἥτις σήμερον δὲν εἶναι ἀναγκαία· εἶναι τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ συλλόγου τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐν Ἀθήναις Ἐθνοφυλακῆς, ἐκθέτει δὲ ὅτι παραβιάζεται τὸ ψήφισμα περὶ ἀπομακρύνσεως τῶν μετασχουσῶν κατὰ τὰ συμβάντα τοῦ Ἰουνίου στρατιωτικῶν δυνάμεων καὶ ζητεῖ νὰ συστήσῃ ἡ Συνέλευσις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὴν ἀκριβῆ ἐκτέλεσιν.
§52ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Εἶναι ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ ν’ ἀπευθυνθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν.
§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σταλῇ λοιπὸν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὰς προτάσεις· λοιπὸν ἂς προτιμήσω τὴν τοῦ Κωνσταντοπούλου. Ἡ πρότασις εἶναι αὕτη· «Προτείνω νὰ διαταχθῇ ὁ νῦν ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κτλ.
§54ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν εἰς ὁποίαν δήποτε πρότασιν ὁ Πληρεξούσιος δὲν λαμβάνει τὸν λόγον, εἰμὴ διὰ νὰ προσδιορίσῃ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως.
§55ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Καὶ μολαταῦτα, Κ. Σαρίπολε, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου δὲν ἐτηρήθη ὁ κανονισμός· ἦλθε μία ἀναφορὰ καὶ ἐπῆλθεν ἀπόφασις, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ κάμῃ πρότασιν πρὸς προβιβασμὸν τῶν ἐνωμοταρχῶν· λέγω λοιπὸν, ὅτι, ὅταν πρόκηται ὁ ὑπουργὸς νὰ κάμῃ πρότασιν προβιβασμοῦ, τότε ζητῶ καὶ διὰ τὸν ἑαυτόν μου, καθόσον ὑπάρχουσι θέσεις κεναὶ, καὶ ἔχω σειρὰν πρὸς προβιβασμὸν, δὲν ζητῶ νὰ προβιβασθῶ λόγῳ ἐπαναστατικῷ· ὅταν πρόκηται νὰ γείνῃ πρότασις προβιβασμοῦ, νὰ γένῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν θέσεων. Δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἐξαιρετικὰ δικαιώματα, ἀλλὰ παντοῦ καὶ πάντοτε πρέπει νὰ τηρῆται ἡ δικαιοσύνη.
§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ ἡ πρότασις λοιπὸν παραδέχεται νὰ συζητηθῇ καὶ ἀποφασισθῇ σήμερον;
§57ΤΙΝΕΣ. Ἐσυζητήθη.
§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς ἐπιψήφισιν ἢ καταψήφισιν αὐτῆς τῆς προτάσεως, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθοῦν (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα).
§59ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, Κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ ἀμφιβάλλεις.
§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀνάπαλιν. Τὸ ζήτημα εἶναι ἂν θὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν ἐπιψήφισιν. Λοιπὸν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι γνώμης νὰ μὴ ψηφισθῇ ἀμέσως, ἀλλὰ νὰ προσδιορισθῇ π. χ. ἡ αὐριανὴ ἡμέρα, παρακαλῶ νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἂς προβῶμεν λοιπόν.
§61ΖΕΡΒΑΣ. Πῶς δυνάμεθα, Κ. Πρόεδρε, νὰ προβῶμεν εἰς συζήτησιν.
§62ΠΟΛΛΟΙ. Μὰ ἀπεφάσισεν ἡ Συνέλευσις, Κύριε Ζέρβα.
§63ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται σήμερον ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις, ἂν πρέπῃ νὰ προβιβάσωμεν αὐτὸν τὸν ὑπαξιωματικὸν, τὸν Τζαβελάκον, ἀλλὰ νὰ συστήσῃ τὴν πρότασιν αὐτὴν εἰς τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἂν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θεωρήσῃ ἀναγκαίαν καὶ δικαίαν....
§64ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸς εἶναι προβιβασμένος, μόνον νὰ κοινοποιήσῃ ὁ ὑπουργός.
§65ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν θέλει παραδεχθῆ ἡ Συνέλευσις, ἦτο νὰ κοινοποιήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ θέσπισμα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ὑπογεγραμμένον ἐπὶ τῆς πρωθυπουργείας τοῦ Κ. Διομήδους Κυριακοῦ. Τώρα θὰ ἐξετασθῇ αὐτὴ ἡ πρότασις εἶναι δικαία, δηλαδὴ δικαιοῦται αὐτὸς ὁ ὑπαξιωματικὸς νὰ προβιβασθῇ; Αὐτὸ ἔρχομαι νὰ ὑποστηρίξω. Οἱ προλαλήσαντες ἀρκούντως ἀνέπτυξαν τὰ δικαιώματα αὐτοῦ τοῦ ὑπαξιωματικοῦ. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ὑπέστη πολλὰ, καὶ ἐγὼ μίαν μόνον παρατήρησιν κάμνω· ἐδικάσθη εἰς τὸ Στρατοδικεῖον καὶ εἶχον τὴν τιμὴν ἐγὼ, καθὼς καὶ ὁ Κ. Δεληγεώργης, νὰ τὸν ὑπερασπισθῶμεν. Ὑπάρχουσι γεγραμμένα τὰ πρακτικὰ αὐτῆς Συνεδριάσεως, ἥτις διήρκεσε τρεῖς ἡμέρας. Ἐκεῖ θὰ ἴδητε ποῖον πατριωτισμὸν ἔδειξε καὶ ποίους κινδύνους ὑπέστη. Νομίζω λοιπὸν δίκαιον νὰ συστηθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ κοινοποιηθῇ ὁ προβιβασμὸς αὐτὸς ἂν ὑπάρχῃ.
§66ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.
§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ πρότασις λαμβάνει μίαν τροποποίησιν.
§68ΒΑΣΟΣ. Ἤκουσα τὸν προλαλήσαντα νὰ εἴπῃ, ὅτι τὸ θέσπισμα τοῦ προβιβασμοῦ ὑπεγράφη, ἀλλὰ δὲν ἐκοινοποιήθη, καὶ ἄλλα τοιαῦτα· πρέπει νὰ μάθωμεν, διατὶ δὲν ἐκοινοποιήθη, καὶ ἂν ὑπεγράφη. Τὰς πληροφορίας ταύτας δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὰς δώσῃ ἄλλος παρ’ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἂν τὸ πρᾶγμα ἔχῃ οὕτω· ποῖοι δηλ. λόγοι ἔκαμον νὰ μὴ κοινοποιηθῇ ὁ προβιβασμὸς τοῦ Τζαβελάκου.
§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι εἰς κατάστασιν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τώρα νὰ κάμῃ τοῦτο;
§70ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος ἦτο τότε ὑπουργός.
§71ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ (ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι ἀνάγκη νομίζω, Κ. Πληρεξούσιε τῆς Φθιώτιδος, νὰ ζητήσητε αὐτὰς τὰς πληροφορίας ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καθ’ ὅσον ἡ Συνέλευσις εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ δημοσιευθῇ τὸ θέσπισμα, τὸ ὁποῖον ὑπεγράφη ἄλλοτε καὶ τὸ ὁποῖον ἀπεφασίσθη ἐν ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ, πρωθυπουργοῦντος τοῦ Κυρίου Κυριακοῦ, νὰ κοινοποιηθῇ πρὸς τὸν Κ. Τζαβελάκον. Ἂν δὲν ὑπῆρξε θέσπισμα, δὲν ὑπάρχει οὐδ’ εἰς τὸ πρωτόκολλον ἐγγεγραμμένον, οὔτε δύναται νὰ τὸ κοινοποιήσῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν σήμερον· ἂν ὑπάρχῃ τοιοῦτον, εἶναι ὑπογεγραμμένον ἀπὸ τὴν τότε Κυβέρνησιν, καὶ τότε μόνον θὰ τὸ κοινοποιήσῃ. Ὥστε νομίζω ὅτι αἱ πληροφορίαι εἶναι ὅλως περιτταὶ, διότι ἢ ὑπάρχει, καὶ τότε θὰ τὸ κοινοποιήσῃ ὁ ὑπουργὸς, ἢ δὲν ὑπάρχει, καὶ τότε δὲν ἔχει τίποτε νὰ κοινοποιήσῃ ὁ ὑπουργός. Δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ σᾶς εἴπῃ σήμερον ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διατί π. χ. ὁ Κ. Μαυρομιχάλης δὲν ἐκοινοποίησε τὸ θέσπισμα.
§72ΒΑΣΟΣ. Ἡ θέσις τοῦ ὑπουργοῦ εἶναι ἡ αὐτή· ἂν ἤλλαξαν τὰ πρόσωπα εἶναι ἀδιάφορον. Λέγω δὲ εἰς τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι διὰ νὰ κοινοποιηθῇ τὸ θέσπισμα, τὸ ὁποῖον ὑπεγράφη, καὶ διὰ νὰ ὑπογραφῇ, θὰ εἰπῇ ὅτι λόγοι ὑπηρεσίας προεκάλεσαν τὸν προβιβασμὸν αὐτὸν, εἴτε ἄλλοι θὰ εἰπῇ ὅτι ὑπῆρξαν ἐπίσης ἄλλοι λόγοι, οἵτινες ἐμπόδισαν νὰ κοινοποιηθῇ ὁ προβιβασμὸς οὗτος· ἄλλως τε πρὸς τί νὰ μὴ κοινοποιηθῇ; διότι εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον, Κ. Πρόεδρε, ἄλλοι λόγοι σπουδαῖοι εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν νὰ ἐμπόδισαν τὴν κοινοποίησιν τοῦ θεσπίσματος. Πῶς θέλετε λοιπὸν σήμερον ἡ Συνέλευσις νὰ προβῇ καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι διατάττω, Κ-Ὑπουργὲ, νὰ κοινοποιήσῃς τὸ τάδε θέσπισμα διὰ τὸν δεῖνα ὑπαξιωματικὸν ἐν ᾧ ἐν τῇ στρατιωτικῇ ὑπηρεσίᾳ ἐνόμισεν οὗτος καθῆκον ἵνα διὰ λόγους σπουδαίους ὑπηρεσίας ἢ τιμῆς, ἢ ἀνηθικότητος ἐμποδίσῃ τὴν κοινοποίησιν τοῦ θεσπίσματος. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ Συνέλευσις σφάλλει πολὺ εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν, πρέπει νὰ δώσῃ περὶ τούτου πληροφορίας ὁ Ὑπουργός.
§73ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡ. Ἐπιτρέψατέ μοι, Κ. Πληρεξ. τῆς Φθιώτιδος, νὰ παρατηρήσω ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ πολὺν σεβασμὸν πρὸς τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως δὲν ἐκοινοποίησε τὸ θέσπισμα· ἄλλως, Κύριοι, αὐτὸ εἶναι δικαίωμά του, ἐδύνατο, ἀφοῦ εὕρισκε τὸ θέσπισμα, νὰ τὸ κοινοποιήσῃ, καὶ ἑπομένως δὲν ἀπηγορεύετο διόλου ἀπὸ τὸ θέσπισμα τῆς Συνελεύσεως, διότι ἤθελε κοινοποιήσει μίαν πρᾶξιν τετελεσμένην, καὶ ὄχι ἀπηγορευμένην ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν· ἑπομένως ἡ ἐκτίμησις τῶν λόγων ἢ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἐπροκάλεσαν τὴν μὴ κοινοποίησιν τοῦ θεσπίσματος, μένει ἀποκλειστικῶς εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διότι δὲν εἶναι ἐμποδισμένον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κοινοποιήσῃ ὁ Ὑπουργὸς μίαν τετελεσμένην πρᾶξιν.
§74ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Κ. Ὑπουργὲ, ποῦ εὑρίσκεται ὁ Τζαβελάκος τώρα; νομίζω ὑπὸ κράτησιν.
§75ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ὄχι, ἐδῶ εἶναι.
§76ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡ. Νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖτε καὶ σεῖς νὰ εὑρεθῆτε ὑπὸ κράτησιν διὰ μίαν πειθαρχικὴν αἰτίαν.
§77ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ λάβω τὸν λόγον, διὰ νὰ ἀπαλλάξω τὴν Συνέλευσιν ἀπὸ σκευωρίας, τὰς ὁποίας δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἀποφύγῃ, ὅταν λάβῃ τὴν ἀρχὴν τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεως περὶ προβιβασμῶν. Κύριοι, ἡ Συνέλευσις ἀφαιρέσασα ἀπὸ τὰς χεῖρας τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβάζειν ἄνευ ἐγκρίσεως τῆς Συνελεύσεως, ἐσκέφθη ὅτι ἡ μὲν ἐκτελεστικὴ ἐξουσία μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἐξέδωκε τὸ ψήφισμα ἡ Συνέλευσις, ἔκαμε κακὴν χρῆσιν τῶν προβιβασμῶν, ἐπεφύλαξε δὲ εἰς ἑαυτὴν τὸ δικαίωμα τότε μόνον νὰ προβιβάζῃ, ὅταν λόγοι ὑπηρεσίας σπουδαῖοι ἀπαιτήσωσι τοῦτο. Ἀναλαβοῦσα ἡ Συνέλευσις τὴν εὐθύνην τοῦ προβιβάζειν, ἐπεφυλάχθη νὰ μὴ κάμῃ πώποτε χρῆσιν τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ. Κύριοι, χωρὶς νὰ φιλονεικήσω τὰ δικαιώματα τοῦ προτεινομένου εἰς προβιβασμὸν, τοῦ ὁποίου τὰς ἐκδουλεύσεις ἀναγνωρίζω πληρέστατα καὶ ἡ Συνέλευσις δὲν θέλει δυσκολευθῆ εἰς τὸ νὰ ἐπικυρώσῃ τὸν προβιβασμὸν τοῦτον, ἐρωτῶ μήπως εἶναι μόνος οὗτος; βλέπετε, Κύριοι, ὅτι ἐὰν λάβῃ ἡ Συνέλευσις τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβάζειν, θὰ πέσωμεν εἰς ἓν χάος, εἰς τὸ ὁποῖον ἔπεσε καὶ ἡ πεσοῦσα Κυβέρνησις, ἀλλ’ οἱ προβιβασμοὶ τότε ἐγένοντο ὄχι ἀπὸ τὴν πεσοῦσαν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ἀπὸ στρατιωτικὴν ἐπιτροπὴν συγκεκροτημένην ἀπὸ εἴκοσι καὶ τριάκοντα ἀξιωματικούς. Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ παραγνωρίσητε τὰ δικαιώματα τοῦ προτεινομένου πρὸς προβιβασμὸν, ἀλλ’ εἶσθε ἠναγκασμένοι ν’ ἀναγνωρίσητε καὶ πλησίον αὐτοῦ καὶ πολλῶν ἄλλων ἐχόντων δικαίωμα προβιβασμοῦ καὶ πρῶτον τοῦ συναδέλφου μας Κ. Βενετσάνου, ὅστις ὑπηρετεῖ καὶ 24 ἔτη εἰς τὸν στρατὸν φέρον τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ.
§78ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ὁ βαθμὸς εἰς τὸν Τζαβελάκον δίδεται ἐπαναστατικῷ δικαιώματι.
§79ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Ὡς μαρτυρίαν, ὅτι εἶμαι ἐπαναστάτης, προκαλῶ τὸν πληρεξούσιον Κύριον Κωνσταντόπουλον, ἵνα σᾶς πληροφορήσῃ ἂν ἦμαι ἐπαναστάτης ἢ ὄχι, ὅστις καὶ πρεσβευτὴς τῶν ἐπαναστατῶν Πατρέων ἦλθεν εἰς τὸ ἀτμοκίνητον ἡ «Ὁμόνοια» ὅπου ἤμην καὶ εἶχον ἐνεργητικὸν μέρος μετὰ τῶν λοιπῶν ἐπαναστατησάντων ἐν τῷ ἀτμοκινήτῳ.
§80ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μάλιστα ἐντὸς τοῦ ἀτμοπλοίου ἡ Ὁμόνοια. Ὁ λόγος δὲ ὅτι αἱ ἐπιτροπαὶ δὲν ἐπροβίβαζον στρατιωτικοὺς τότε ἦτον ἕνεκα ἀρχῆς τινος ὡς πρὸς τὴν ἀπονομὴν τῶν προβιβασμῶν, ὅτι ὁ δεκανεὺς δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἀνθυπασπιστὴς, ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἀρχῆς αἱ ἐπιτροπαὶ εἰργάσθησαν καὶ διὰ τοῦτο ὁ Τσαβελάκος ἔμενε δεκανεύς.
§81ΤΙΝΕΣ. Ἐν τούτοις προεβιβάσθησαν ἁπλοῖ πολῖται.
§82ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τοὺς πολίτας τούτους τοὺς ἀνεγνώρισεν ἡ ἐπανάστασις, ὡς ἔχοντας δικαιώματα. Ὁ προτεινόμενος Τσαβελάκος δὲν ἐπροβιβάσθη τότε ὡς ἔχων τὸν βαθμὸν τοῦ δεκανέως. Ἂν σήμερον δὲ παραδεχθῆτε τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ τοῦ προβιβασμοῦ, κατὰ τὴν ἐποχὴν, καθ’ ἣν ὁ Τσαβελάκος ἦτο δεκανεὺς, ἦσαν καὶ ἄλλοι δεκανεῖς, οἱ ὁποῖοι προσέφερον ἀναλόγως ἕκαστος τὰς ἐκδουλεύσεις των, καὶ συνεπείᾳ τούτου θὰ ἰδῆτε τὸ γραφεῖον τοῦ προεδρείου νὰ πολιορκῆται ἀπὸ διαφόρους τοιαύτας ἀναφοράς, δι’ ὧν ζητοῦνται προβιβασμοὶ, καὶ ἡ Συνέλευσις δὲν θέλει δυνηθῆ νὰ ἀποφύγῃ τὰς ἀναφορὰς αὐτάς, ἐκτὸς ἂν θέλῃ νὰ φανῇ ἄδικος. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ ἡ Συνέλευσις δὲν ὀφείλει νὰ κάμῃ χρῆσιν τοσοῦτον μᾶλλον, καθ’ ὅσον εἴμεθα εἰς τὰς παραμονὰς τῆς ἀφίξεως τοῦ Βασιλέως, ὅστις θέλει φροντίσει περὶ τῆς ἀναδιοργανώσεως τοῦ στρατοῦ. Ὁ στρατὸς φέρει πλεονασμὸν βαθμολόγων, καὶ μάλιστα εἰς τὰς τάξεις τῶν ἀνθυπασπιστῶν, καὶ ἴσως αὐτοὶ οἱ ἴδιοι βαθμολόγοι θὰ διεξέλθωσι μίαν νέαν ἐξέλεγξιν· δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρύνωμεν, οὔτε νὰ καταστήσωμεν δυσχερῆ τὴν θέσιν τοῦ μέλλοντος νὰ διοργανίσῃ τὸν στρατὸν μὲ πλεονάζοντας βαθμολόγους, ἐπιβαρύνοντες αὐτόν. Ὁ Κύριος Τσαβελάκος δὲν εἶναι ὁ μόνος ὅστις παρεγνωρίσθη, εἶναι πολλοὶ ἕτεροι, καὶ διὰ τοῦτο τὸ συμφέρον τῆς πολιτείας καὶ ἡ προσπάθεια τοῦ νὰ προπαρασκευάσωμεν μίαν κατάστασιν τῶν πραγμάτων ὀλιγώτερον δυσχερῆ ἐπιτάττει ὥστε ἡ Συνέλευσις νὰ μὴ κάμῃ χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τοῦ προβιβάζειν, διότι θὰ εἰσέλθωμεν οὕτως εἰς χάος, ἀπὸ τὸ ὁποῖον δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐξέλθωμεν. Ὁ Κύριος Τσαβελάκος ἂς ᾖναι βέβαιος, ὅτι κατὰ τὰ ἐπαναστατικὰ δικαιώματά του, τὰ ὁποῖα ἔχει, τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν τιμὴν, θέλει ἔχει τὴν πρέπουσαν θέσιν· προτείνω λοιπὸν νὰ ἀναβάλλῃ ἡ Συνέλευσις τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ νὰ μὴ θέλῃ νὰ συζητήσῃ περὶ πράγματος ἀπὸ τὸ ὁποῖον διὰ νὰ ἐξέλθῃ πρέπει νὰ ἀπονείμῃ προβιβασμούς.
§83ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Τὸ ζήτημα, Κύριοι, εἶναι ἁπλούστατον, καὶ λυποῦμαι πολὺ πῶς εἰσῆλθεν εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν. Ὑπάρχει πρακτικὸν τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου λέγον οὕτω· «Τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον σκεψάμενον περὶ τοῦ Τσαβελάκου, ἀποφασίζει νὰ προβιβάσῃ αὐτὸν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ». Δὲν ἔχει νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο ἡ Συνέλευσις παρὰ νὰ ψηφίσῃ ἂν θέλῃ νὰ κοινοποιηθῇ τὸ πρακτικὸν ναὶ, ἢ ὄχι.
§84ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ἔλθῃ ἐνταῦθα τὸ πρακτικὸν αὐτὸ, διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον ἀδικεῖται αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος.
§85ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἰς τὴν πρᾶξιν αὐτὴν δὲν ἐξεδόθη θέσπισμα, ἀλλὰ μόνον πρακτικὸν ὑπάρχει· (θόρυβος). Διατὶ ταράττεσθε, Κύριοι; (θόρυβος).
§86ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ταραττόμεθα, διότι χωρὶς νὰ φέρητε ἀποδείξεις, χωρὶς νὰ φέρητε θεσπίσματα, χωρὶς νὰ φέρητε πράξεις τετελεσμένας ἤδη, μόνον δὲ μήπω κεκοινοποιημένας, θέλετε νὰ ψηφίσωμεν· ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι τὸ πρακτικὸν δὲν ἀξίζει ἐν ὅσῳ δὲν ὑπάρχει θέσπισμα.
§87ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τότε δύνασθε νὰ ὁμιλῆτε, ὡς ὁμιλεῖτε, ὅταν ἐγὼ διϊσχυρίζωμαι, ὅτι πρέπει νὰ προβιβασθῇ. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι θέσπισμα δὲν ἐξεδόθη, ὑπάρχει ὅμως πρακτικὸν τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι προβιβάζεται ὁ Κύριος Τζαβελάκος εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ. Ἡ Συνέλευσις θέλει νὰ κοινοποιηθῇ εἰς αὐτὸν τοῦτο ναὶ ἢ ὄχι;
§88ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ καθηγητοῦ τοῦ συνταγματικοῦ δικαίου Κ. Σαριπόλου, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς θέσιν καλλίτερον ἐμοῦ νὰ γνωρίζῃ ἂν αἱ πράξεις ἑνὸς ὑπουργοῦ εὐθύνωσιν ἕτερον ὑπουργόν. Τὸ προλαβὸν ὑπουργεῖον Διομήδους Κυριακοῦ ἔκαμε τοιοῦτον προβιβασμόν, ἀλλὰ δὲν τὸν ἐκοινοποίησεν ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς, ὡς μὴ θέλων ἴσως νὰ περιβληθῇ μὲ τοιαύτην εὐθύνην. Ἂν τὸ σημερινὸν ὑπουργεῖον θεωρῇ δικαίαν τὴν πρᾶξιν ἐκείνην τοῦ προλαβόντος, συνεπεία ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται νὰ φέρῃ ἐκ νέου τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἰς τὴν Συνέλευσιν. Πιστεύω, ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶναι ἄξιος ἀμοιβῆς, ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ ὁ μόνος ὑπαγόμενος εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν, ὡς σᾶς εἶπεν ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης. Ἂν νομίζῃ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀνταμειφθῇ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς, ἂς φέρῃ τὴν πρότασιν, καὶ ἡ Συνέλευσις ἂς ἀποφασίσῃ ὅ,τι εἶναι δίκαιον.
§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ πρότασις τροποποιηθεῖσα «προτείνω νὰ κοινοποιηθῇ εἰς τὸν Τσαβελάκον ἡ ἀπόφασις τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου ἐπὶ Διομήδους Κυριακοῦ, δι’ ἧς ἀπεφασίσθη ὁ προβιβασμὸς αὐτοῦ.»
§90ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι νὰ κοινοποιηθῇ, ἀλλὰ νὰ πραγματοποιηθῇ.
§91ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Θέλω ὁμιλήσει ἐπὶ τοῦ θέματος. Δὲν δύναται νὰ τεθῇ τὸ θέμα, ὡς τίθεται, διότι δυοῖν θάτερον ἔγεινεν ἢ δὲν ἔγεινε θέσπισμα. (θόρυβος). Πῶς θέλετε, Κύριοι, αὐτὴ ἡ Συνέλευσις νὰ φέρῃ ἁμαρτήματα τοιαῦτα καὶ εἰς τοὺς μεταγενεστέρους, νὰ δειχθῇ ὅτι κάμνει ἀπόφασιν χωρὶς νὰ ἠξεύρῃ ἐπὶ τίνος ἀποφασίζει; Οἱ προβιβασμοὶ πρὸ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς διὰ τοῦ ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως γενομένης ἐγένοντο διὰ θεσπίσματος. Ἐὰν λοιπὸν ὑπάρχῃ θέσπισμα, ὑπάρχει ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἤτοι πρὶν ἢ ἐκδοθῇ τὸ τῆς Συνελεύσεως ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπηγορεύθη εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν νὰ προβιβάζῃ Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἂς ἐξετάσῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν διατὶ τὸ θέσπισμα αὐτὸ δὲν ἐκοινοποιήθη, καὶ ἂν δὲν εὑρίσκῃ ἐμπόδιον ἂς τὸ κοινοποιήσῃ. Ἀλλὰ τὶ μᾶς εἶπεν ὁ Κύριος Μπούμπουλης; ὅτι δὲν ὑπάρχει θέσπισμα, ἀλλ’ ἁπλῶς, ἀπόφασις ἐν τοῖς πρακτικοῖς τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου· ἀλλ’ ἐρωτῶ ἀπὸ ποίας ἐποχῆς εἶναι γεγραμμένον ἐν τοῖς νόμους ἡμῶν, ὅτι αἱ συνδιασκέψεις τοῦ ὑπουργείου ἀπαρτίζουν θεσπίσματα καὶ νόμους; Αὐτὰ τὰ πρακτικὰ δὲν δύνανται νὰ κοινοποιηθῶσι, διότι κοινοποιουμένου τοῦ πρακτικοῦ δὲν κοινοποιεῖται θέσπισμα, θεσπίσματος δὲ μὴ ὑπάρχοντος, ὁ προβιβασμὸς δὲν εἶναι νόμιμος, θέσπισμα δὲ σήμερον δὲν δύναται νὰ γένῃ, διότι ὑπάρχει τὸ κωλύον ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως· ὅθεν νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα οὕτω διευκρινηθὲν εἶναι καθαρὸν, κατ’ ἐμὴν δὲ γνώμην πρέπει νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν, καὶ ἂν οὗτος εὑρίσκῃ νομίμους λόγους διὰ τὸν προβιβασμὸν αὐτὸν, νὰ τῷ δώσωμεν τὸ δικαίωμα ἐξαιρετικῶς καὶ διὰ τὴν παροῦσαν μόνον περίστασιν νὰ προκαλέσῃ τὸ προσῆκον θέσπισμα καὶ νὰ προβιβάσῃ· οὕτως ἐννοῶ τὸ ζήτημα, ὅπως ὅμως τίθεται δὲν τὸ ἐννοῶ· δὲν εἶμαι ἐναντίον τοῦ προβιβασμοῦ τοῦ Τσαβελάκου, τοὐναντίον ὅμως ἀκούω πολλὰ καλὰ περὶ αὐτοῦ, εὔχομαι μόνον ἂν ᾖναι ἄξιος προβιβασμοῦ νὰ τηρηθῶσιν οἱ νενομισμένοι τύποι. Προτείνω λοιπὸν εἰς ψήφισιν τὴν ἑξῆς πρότασιν «Ἀνατίθεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἐξαιρετικῶς ἵνα ἐξετάσῃ ἂν ὁ Τσαβελάκος ἔχῃ δικαίωμα νὰ προβιβασθῇ καὶ νὰ ἐκδώσῃ τὸ προσῆκον θέσπισμα.»
§92ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ εἶναι ἐδῶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωκῶν, καὶ ἐπειδὴ διεδόθη ἡ φήμη ὅτι ὁ Τζαβελάκος οὗτος ἐπετέθη κατ’ ἀνωτέρου, παρακαλῶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ βεβαιώσῃ ἂν ᾖναι ὑπὸ κράτησιν ἢ ὄχι.
§93ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Δὲν γνωρίζω τίποτε.
§94ΚΟΝΤΑΡΑΤΟΣ. Ὁ ἐπιλοχίας Τσαβελάκος δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι διετέλει ὑπόδικος, δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ καταγγελία τις κατ’ αὐτοῦ· ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει, καθόσον αἱ καταγγελίαι δὲν εἶναι πάντοτε βάσιμοι. Ἐπομένως δύναται νὰ ᾖναι σκευωρία, ὡς πολλάκις συμβαίνει.
§95ΒΑΣΟΣ. Ποίαν ἐπισημότητα ἔχουν οἱ λόγοι σου. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ἂν ὁμιλῇ ἐν ὀνόματι τοῦ ὑπουργοῦ, ὅτι ὁ Κ. Τσαβελάκος δὲν ὑπόκειται εἰς οὐδεμίαν κατηγορίαν.
§96ΚΟΝΤΑΡΑΤΟΣ. Ἐπισήμως λέγω, ὅτι ἡ ὑπηρεσία δὲν τὸν ἀναγνωρίζει, παρὰ ἐπιλοχίαν ἐν ὑπηρεσίᾳ· δυνατὸν νὰ ἔχῃ τις παράπονα, ἀλλὰ κατὰ πόσον ἔχονται ἀληθείας ἢ βασιμότητος, δὲν εἶναι εἰσέτι γνωστόν, διότι ἡ ἀνάκρισις δὲν ἀπεφάνθη εἰσέτι· ἄλλως τε μία κατηγορία δύναται νὰ λάβῃ πάντοτε καὶ διὰ πάντα χώραν, ἀλλ’ ὅμως νὰ ᾖναι συκοφαντία, ἐπομένως πρὶν ἢ ἀποφανθῇ ἡ ἀνάκρισις καὶ ἐκδώσῃ βούλευμα φυλακίσεως δὲν δυνάμεθα καὶ εἶναι ἄδικον ν’ ἀποδώσωμεν ὡρισμένην κατηγορίαν.
§97Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ὁ Κ. πληρεξούσιος Φθιώτιδος ἐζήτησε τὸν λόγον ἂν ὁ Τσαβελάκος διετέλει ἐν κατηγορίᾳ, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας δὲν ἠδύνατο νὰ προβιβασθῇ, ὁ δὲ Κ. Κονταράτος σᾶς εἶπεν ὅτι κατηγορία κατ’ αὐτοῦ δὲν ὑφίσταται, καὶ διὰ νὰ ὑφίσταται τοιαύτη κατηγορία, ἥτις νὰ τὸν ἀποστερῇ τοῦ δικαιώματος τοῦ προβιβασμοῦ, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀπόφασις καταδικαστικὴ, διότι ἐγὼ πιθανὸν ἐν τῇ ἀγανακτήσει καὶ τῇ ὀργῇ κατὰ σοῦ, μαθὼν, ὅτι ἔχεις δικαιώματα πρὸς προβιβασμὸν, διὰ νὰ ἀναστείλω τὸν προβιβασμόν σου, κάμνω μήνυσιν καὶ λέγω, ὅτι εἶσαι ἔνοχος συνωμοσίας κατὰ τῶν καθεστώτων (θόρυβος).
§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρώτη πρότασις συνεχωνεύθη εἰς τὴν τοῦ Κυρίου Σκριπόλου ἔχουσαν οὕτως «ἀνατίθεται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἐξαιρετικῶς, ἵνα ἐξετάσῃ ἂν ὁ Κ. Τσαβελάκος ἔχῃ δικαίωμα νὰ προβιβασθῇ καὶ νὰ ἐκδώσῃ τὸ προσῆκον Θέσπισμα.»
§99ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.
§100ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ἡ πρότασις δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως δὲν ἔχει ἄλλον σκοπὸν, παρὰ νὰ διαλύσῃ τὴν συνεδρίασιν, καλλίτερον νὰ τὴν διαλύσητε ἀπὸ τόρα. (Πολλοὶ πληρεξούσιοι ἀναχωροῦσιν). Ἰδοὺ πολλοὶ ἐσηκώθησαν καὶ φεύγουν.
§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.
§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τῆς ψηφοφορίας ἀπεδείχθη ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι πλήρης, μόλις εἴμεθα 140. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Τὴν Δευτέραν εἰς τὴν μίαν ἀκριβῶς θὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. Ὥρα 2/20.
Ὁ Πρόεδρος
Α. ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ,
Οἱ Γραματεῖς Εὐγγ. Ἀντύπας, Δ. Θεοχάρης.