1863.05.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΖʹ.

Τῆς 22 Μαΐου 1863.

(Τετάρτη).

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου πλήρους εὑρεθείσης τῆς Συνελεύσεως, ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας. Ὁρκίζεται ὁ Πληρεξούσιος Λονδίνου Κ. Χ. Τρικούπης.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν αἰτήσεις περὶ ἀδειῶν ἀπουσίας· ὁ Κύριος Μανέτας ζητεῖ δεκαπενθήμερον ἄδειαν. Ὁ Κύριος Κωνσταντόπουλος 40 ἡμερῶν. Ὁ Κύριος Αὐγερινὸς ἑνὸς μηνὸς καὶ ὁ Κύριος Λοιδωρίκης 15 ἡμερῶν.

§2ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τοῖς δοθῇ.

§3ΒΑΣΣΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις τοῦ στρατηγοῦ Ζέρβα περὶ τῶν ἀγωνιστῶν, ἡ Συνέλευσις προχθὲς ἀπεφάσισε νὰ συζητηθῇ σήμερον.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Ἔχομεν τὸν φορολογικὸν νόμον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ προτιμηθῇ ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Ζέρβα;

§6ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κυκλοφορεῖ τηλεγράφημα ἀπὸ πρωΐας· πρέπει νὰ προσκληθῇ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ τὸ ἀναγγείλῃ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τοῦ τηλεγραφήματος αὐτοῦ θὰ ἔλθῃ ὁ Ὑπουργὸς ν’ ἀναγγείλῃ. Ἔχω λάβει ἐπιστολὴν παρὰ τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ, ὅστις γράφει πρὸς τὸ Προεδρεῖον, ὅτι ἔλαβε τηλεγράφημα τῆς 1 Ἰουνίου ὥρας 1 καὶ 45 λεπτά. Θὰ προβῶμεν τώρα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου ἢ εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ζέρβα;

§8ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον.

§9ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐπειδὴ μέχρι τοῦδε ἡ συζήτησις τοῦ φορολογικοῦ νόμου ἐσταμάτησε, διότι ἀπήρχοντό τινες τῶν Πληρεξουσίων ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ὑπέβαλον πρότασιν, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅπως διορθωθῇ τὸ κακόν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χθὲς, συζητουμένου τοῦ φορολογικοῦ νόμου, ἐγένοντο παρεμπιπτόντως προτάσεις ὅπως λογίζηται ὡς πλήρης ἡ Συνέλευσις καὶ μετὰ τὴν νόμιμον συγκρότησιν αὐτῆς, ἐὰν, ἀποχωρησάντων τινῶν Πληρεξουσίων, μείνωσι μόνον 100. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα πρότασις τοῦ Κυρίου Σουΐδα.

§11ΜΙΛΗΣΗΣ. Κατὰ τὴν πρότασιν τὴν ἰδικήν μου πρὸς ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως ἀπαιτεῖται ὁ νόμιμος ἀριθμός· ἡ πρότασις ἔχει σκοπὸν νὰ θεραπεύσῃ τὸ ἀτόπημα, τὸ ὁποῖον γίνεται κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συνεδριάσεως τοῦ ν’ ἀναχωρῶσί τινες καὶ νὰ μὴ εὑρισκώμεθα πλήρεις καὶ οὕτω νὰ ματαιοῦται ὅλη ἡ γενομένη συζήτησις, διὰ τοῦτο λέγω, ἐὰν διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως ἀποχωρήσωσί τινες τῶν Πληρεξουσίων, ἡ Συνέλευσις θεωρεῖται νομίμως ἀπηρτισμένη καὶ δύναται νὰ προβῇ εἰς ἔγκυρον ἀπόφασιν ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικειμένου.

§12ΤΙΝΕΣ. Οὐχὶ ἐπ’ ἄλλου.

§13ΜΙΛΗΣΗΣ. Μάλιστα· ὅταν ὁ ἀριθμὸς τῶν μενόντων Πληρεξουσίων ἀναβαίνῃ τοὐλάχιστον εἰς 80.

§14Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Κάμνω καὶ ἐγὼ μίαν πρότασιν.

§15ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ. Κύριοι, τὰς προτάσεις αὐτὰς, τὰς ὁποίας βλέπετε παρακατατεθειμένας εἰς τὸ Προεδρεῖον, τὰς προεκάλεσεν ἡ ἔλλειψις πλήρους συνεδριάσεως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου· κατ’ ἐμὴν ἰδέαν ἡ ἔλλειψις τῆς πλήρους συνεδριάσεως δὲν προῆλθεν ἐξ ἄλλης αἰτίας κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου, ὅπου οἱ Κύριοι Πληρεξούσιοι ἔχουν τὸ ἐνδιαφέρον νὰ παρουσιάζωνται, παρὰ μόνον ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ κανονισμοῦ. Ἑκάστης συζητήσεως πρέπει νὰ προηγῆται ἡ ἐγγραφὴ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ μάλιστα ἀντικειμένου οἷος ὁ φορολογικὸς νόμος. Δυστυχῶς ἡ συζήτησις τοῦ φορολογικοῦ νόμου ἤρχισε καὶ διεκόπη πολλάκις. Πρὸ τοῦ πάσχα εἴχομεν ἀρχίσει τὸν φορολογικὸν νόμον, τὴν Μ. Πέμπτην, Κύριοι ἤλθομεν ἐνταῦθα διὰ νὰ συζητήσωμεν περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, καὶ ἐπειδὴ δὲν εὑρέθημεν πλήρεις, ἀνεβλήθη ἡ συζήτησις· κατόπιν ἐπανελήφθη ἡ συζήτησις χωρὶς νὰ προηγηθῇ ἡ ἐγγραφὴ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Προχθὲς ἤλθομεν ἐδῶ καὶ ὡς ἡμερησία διάταξις μᾶς παρουσιάσθη ἡ ἐκλογὴ τοῦ Προεδρείου, ἀμέσως μετὰ τὸν καταρτισμὸν αὐτοῦ εἴδομεν ὅτι ἤμεθα πολὺ ὀλίγοι, ἕκαστος ἠρώτα τὸν ἄλλον ἂν θὰ προβῶμεν εἰς περαιτέρω συνεδρίασιν· ὅλοι ἐλέγομεν ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ συνεδρίασις· κατόπιν ἔρχονται ὀλίγοι τινὲς καὶ ἀρχίζουν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου (θόρυβος)· φρονῶ ὅτι πᾶσα πρότασις ἀφορῶσα τὸν καταρτισμὸν τῆς Συνελεύσεως καὶ ἀνατρέπουσα τὰ κανονισμένα εἶναι ματαία· τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ μείνωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ποτὲ διὰ παρεμπιπτόντων ζητημάτων νὰ μὴ ἐξερχώμεθα τοῦ κύκλου τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§16ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, δὲν εἶναι ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον εἶπεν ὁ προαγορεύσας, ὁ ὁποῖος προκαλεῖ τὴν διάλυσιν τῆς συνεδριάσεως· ἴσα ἴσα αὐτοὶ οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ἔφερε, ἔπρεπε νὰ τὸν πείσουν νὰ παραδεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Μίληση, διότι ἐνῷ συζητοῦμεν τὸ σπουδαιότερον ἀντικείμενον, ποτὲ δὲν μένει ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς, καὶ ἐὰν πάντοτε ἐγίνετο ἡ ἔνστασις ὅτι δὲν ὑπάρχει πλήρης Συνέλευσις, ποτὲ δὲν θὰ ἐπροβαίναμεν εἰς συζήτησιν. Πάντοτε, Κύριοι, ἐσυζητήσαμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μὲ ἀριθμὸν μικρότερον τοῦ ἀπαιτουμένου· ἐντεῦθεν παρουσιάζεται ἡ ἀνάγκη νὰ παραδεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Μίληση, διότι ὅσας ποινὰς καὶ ἂν θέσητε κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου πληρεξουσίου λεβαδείας, δὲν θέλετε φθάσει εἰς ἀποτέλεσμα· ἐγὼ, Κύριοι, ἤθελον προτείνει ὅτι ὁσοιδήποτε εἶναι οἱ παρόντες ν’ ἀποτελῶσι νόμιμον ἀριθμὸν, ἀλλ’ ἂν τοῦτο δὲν γίνῃ δεκτὸν προτείνω νὰ παραδεχθῶμεν τὸν ἀριθμὸν 80, διότι καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ ἀριθμὸς ἐκεῖνος, ὅστις ἀπαιτεῖται, ἵνα μία ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως ἔχῃ κῦρος.

§17Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν.) Ἔρχομαι, Κύριοι, νὰ σᾶς φέρω χαρμόσυνον ἀγγελίαν, τὴν ὁποίαν ἐκ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον σήμερον ἔλαβον παρὰ τῆς ἐν Καπεγχάγῃ ἐπιτροπῆς, ἐπληροφορήθην· τὸ τηλεγράφημα ἔχει οὕτως· εἶναι γεγραμμένον τὴν 1 Ἰουνίου ὥραν 1 καὶ 45 λεπ. «Ἡ ὑπόθεσις ἐτελείωσεν. Ὁ ὑπουργὸς μᾶς ἐκοινοποίησεν ἐγγράφως ὅτι τὸ στέμμα ἐγένετο παραδεκτὸν καὶ ὅτι ὁ Βασιλεὺς θέλει ἀναχωρήσει μετὰ τὴν προσεχῆ ἕνωσιν τῶν Ἰονίων νήσων. Ἡ ἐπίσημος ἀποδοχὴ τοῦ στέμματος θέλει τελεσθῆ πιθανῶς τὸ Σάββατον. Οὕτω, Κύριοι, βλέπετε ὅτι ἡ ἀποστολὴ, τὴν ὁποίαν ἐδώκατε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Συνελεύσεως, ἐπεραιώθη· (χειροκροτήματα καὶ ζητωκραυγαὶ ἐκ μέρους τῶν πληρεξουσίων καὶ τοῦ ἀκροατηρίου).

§18ΚΑΛΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, βλέπετε, ὅτι τὸ σάββατον ὁ Γεώργιος θέλει δεχθῆ τὸ στέμμα. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐστάλη ἐκεῖ νὰ προσφέρῃ αὐτὸ καὶ οὐδὲν ἕτερον νὰ κάμῃ. Εἶναι καλὸν ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη νὰ παραγγελθῇ, ἵνα μετὰ τὴν ἀποδοχὴν τοῦ στέμματος ἀναχωρήσῃ.

§19ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Εἶναι πολὺ πιθανὸν ὁ Βασιλεὺς νὰ παρακαλέσῃ τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν νὰ περιμείνῃ μέχρις ὅτου ἀναχωρήσωσι μαζῇ.

§20ΚΑΛΟΣ. Ἄν ὁ Βασιλεὺς ζητήσῃ, τότε μάλιστα.

§21ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ εἰς τὴν κρίσιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἂν πρέπῃ ν’ ἀναχωρήσῃ ἢ νὰ μείνῃ.

§22ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ἄνευ τῆς εἰδοποιήσεως, ὅτι ἡ τελετὴ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ στέμματος ἐτελείωσε, δὲν πρέπει νὰ κάμωμεν τίποτε.

§23ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Εἰς τὸν φορολογικὸν Νόμον.

§24ΕΤΕΡΟΙ. Ν’ ἀναβληθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Μίληση.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπω, ὅτι ὑπάρχει διάθεσις νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ Νόμου.

§26ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα.

§27ΒΑΣΟΣ. Ἔχω νὰ κάμω μίαν ἐπερώτησιν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν οἰκονομικῶν.

§28ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Περὶ τῆς τροπολογίας τοῦ Κυρίου Μίληση εἰς τὸν κανονισμὸν περὶ τῶν συνεδριάσεων τῆς Συνελεύσεως, τὶ ἀπεφασίσθη; (θόρυβος).

§29ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σήμερον, Κύριοι, ἁλωνίζουν γεννήματα, ἦλθεν ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος καὶ μὲ ἠρώτησε, τὶ νὰ κάμῃ νὰ λάβῃ τὸν φόρον εἰς γεννήματα ἢ εἰς χρήματα;

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ὅσοι παραδέχονται νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Μίληση νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισε λοιπὸν νὰ προηγηθῇ ὁ φορολογικὸς Νόμος· ὁ Κύριος Βάσος ἔχει νὰ κάμῃ μίαν ἐπερώτησιν.

§31ΒΑΣΟΣ. Κύριοι, ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω τὸν ὑπουργὸν τῶν οἰκονομικῶν, ἂν κατὰ τὸ διάστημα τῆς ὑπουργείας του ἐξέδωκε παραχωρητήρια ἐθνικῶν γαιῶν διὰ Κρητικὰ γραμμάτια, ἐπειδὴ γνωρίζω, ὅτι παρεχωρήθησαν τοιαῦται γαῖαι· ἴσως αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἐσφαλμέναι, ἔχω πληροφορίας ὅτι παρεχωρήθησαν γαῖαι μεγάλης ἀξίας, ἐνῷ τὸ ἀντίτιμον, τὸ ὁποῖον ἐδόθη εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, εἶναι εὐτελέστατον. Ἐρωτῶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς εἰπῇ εἰς ποίας ἐπαρχίας κατὰ τὸ διάστημα τῆς ὑπουργίας του παρεχώρησε τοιαύτας γαίας καὶ παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ διατάξῃ τὸν ὑπουργὸν νὰ παρακαταθέσῃ εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Συνελεύσεως ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τοὐτέστι τῶν ἐκτιμήσεων, τῶν καταμετρήσεων, τέλος ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν περὶ παραχωρήσεως γαιῶν· παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ δώσῃ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν οἰκονομικῶν 24 ὡρῶν προθεσμίαν.

§32ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τοῦτο, Κύριοι, εἶναι γέννημα τῆς φαντασίας τοῦ Κυρίου Βάσσου. Κρητικὰ γραμμάτια ἠρνήθην νὰ πραγματοποιήσω, δὲν ἐπραγματοποίησα, οὔτε ἀπεφάσισα, δηλαδὴ ὑπάρχουν ἀποφάσεις τελεσίδικοι κατὰ τοῦ δημοσίου νὰ πραγματοποιηθῶσι καὶ δὲν τὰς ἐπραγματοποίησα· ἔφερα μάλιστα τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐπὶ τοῦ παρελθόντος ὑπουργείου, καὶ ἐμείναμεν σύμφωνοι νὰ μὴ πραγματοποιηθῶσι κρητικὰ γραμμάτια ἐπὶ τοῦ παρόντος, καὶ νομίζω, ὅτι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐκφράζομεν καὶ πράττομεν εἶναι παράνομον καὶ ἄδικον, καὶ ἐναντίον τῶν μέχρι τοῦδε πραττομένων ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον, διότι τὸ ὑπουργεῖον ἐπραγματοποίησε τὰ κρητικὰ γραμμάτια, καὶ ὅμως διὰ νὰ ἀποφύγω ὅλας αὐτὰς τὰς φωνὰς καὶ συκοφαντίας ἠρνήθην τὴν πραγματοποίησιν αὐτῶν. Εἶναι ἐκκρεμῆ, ὄχι κρητικὰ γραμμάτια, ἀλλ’ ὀρφανικὰ, ἐκκρεμῆ πρὸ πολλῶν ἐτῶν, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπεραιώθησαν· νομίζω ὅτι μοὶ ἀνέφερον τὰς ὑποθέσεις αὐτὰς, μοὶ εἶπον τὴν ἀδικίαν, ἥτις γίνεται εἰς γυναῖκας, ἀλλὰ νομίζω, ἐπαναλαμβάνω, καὶ ἠμπορῶ νὰ σᾶς δώσω πληροφορίας ἐντὸς δύω ὡρῶν, ὅτι δὲν ἐπεραιώθη αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις.

§33ΣΧΙΝΑΣ. Τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις;

§34ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Οὔτε αὐτὰς δὲν ἐξετέλεσα.

§35ΒΑΣΟΣ. Ἀκούσατε καὶ τὴν ἀνάγνωσιν αὐτῆς τῆς ἀναφορᾶς, ἐὰν ἀγαπᾶτε.

§36ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι ἀπὸ τὴν Σπάρτην, καὶ τὴν κηρύττω ψευδῆ.

§37ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον, Κύριε Πρόεδρε.

§38ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη, διὰ νὰ κλείσωμεν τὴν θύραν τῶν συκοφαντιῶν, ἐὰν ᾖναι ἔνοχος ὁ ὑπουργὸς νὰ τιμωρηθῇ; ἄλλως πρέπει νὰ τιμωρηθοῦν οἱ συκοφάνται, διὰ τοῦ τοῦτο πρέπει ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορά.

§39ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον.

§40ΜΙΛΗΣΗΣ. Συνέλευσις, ἥτις δὲν ἐξετάζει μίαν κατηγορίαν ῥητὴν, θετικὴν, συγκεκριμένην, ἀποδιδομένην εἰς ἓν πρόσωπον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνέθεσε τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, αὐτὴ ἡ Συνέλευσις δὲν σέβεται τὸν ἑαυτόν της· ἀφοῦ τοιαύτη κατηγορία ἀπεδόθη εἰς τὸν ὑπουργὸν, ἢ πρέπει νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν ἔχει ὑπόστασιν αὐτὴ ἡ κατηγορία ἢ τοὐναντίον.

§41ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν ἐννοῶ πῶς ἡ ἀνάγνωσις τῆς ἀναφορᾶς ἠμπορεῖ νὰ ἀποδείξῃ μίαν κατηγορίαν κατὰ τοῦ Κ. ὑπουργοῦ; πρέπει νὰ προσδιορισθῇ μία ῥητὴ ἡμέρα νὰ γείνῃ συζήτησις καὶ νὰ λάβῃ τὰς ἀποδείξεις ὑπ’ ὄψιν ἡ Συνέλευσις καὶ νὰ κρίνῃ· ἡ μὴ ἀνάγνωσις τῆς ἀναφορᾶς δὲν παραγράφει τὸ δικαίωμα τῆς Συνελεύσεως τοῦ νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸν φορολογικὸν νόμον· ἠκούσατε, ὅτι θυσιάζονται τὰ τιμαλφέστερα συμφέροντα τοῦ ἔθνους· ὅταν λοιπὸν χάριν ἀναγνώσεως ἀναφορῶν ἀφήσωμεν νὰ καταστραφοῦν οἱ πόροι, πῶς θὰ συντηρηθῇ αὐτὴ ἡ κοινωνία;

§42ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐπιμένω νὰ ἀναγνωσθῇ.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ἐπιμένει ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν ὁποῖον ἀφορᾷ, νὰ ἀναγνωσθῇ, πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ.

§44ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καθὼς ὁ Κ. Μεσσηνέζης καὶ ἄλλοι πολλοὶ σέβονται καὶ ἐπιθυμοῦν τὴν ταχεῖαν διεκπεραίωσιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου, καὶ ἐγὼ τὴν σέβομαι. Δὲν θέλω συγχωρήσει εἰς κανένα νὰ νομίζῃ, ὅτι εἶμαι κατώτερος ὡς πρὸς τὰ αἰσθήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουσι καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν λαόν. Ἀλλ’ ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ εἴπω πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν αὐτὴν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἅμα ὁ φορολογικὸς νόμος συζητηθῇ καὶ ἐπιψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, θὰ συνάξῃ παραχρῆμα καὶ τὸν πλοῦτον τὸν δημόσιον, μὴ νομίζετε, ὅτι εἶναι δυνατόν.

§45ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἔχομεν ἤδη τρεῖς μῆνας.

§46ΗΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Πρὸς σᾶς ἀπαντῶ, Κ. Μεσηνέζη, καὶ ἔχω τὸν λόγον, καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὲ διακόψητε. Θέλω λοιπὸν νὰ πιστεύσῃ ἕκαστος, ὅτι ἡ ταχύτης δὲν ἠμπορεῖ νὰ μᾶς φέρῃ εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον φρονεῖ ὁ Κ. Μεσηνέζης. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου γίνεται μία κατηγορία καὶ ἐξέρχεται καθ’ ἑνὸς Ὑπουργοῦ μία αἰτίασις (θόρυβος). Δὲν θέλετε ν’ ἀκούσητε; μοὶ εἶναι ἀδιάφορον· νομίζω ὅμως, ὅτι πρέπει ν’ ἀκούσητε, διότι σᾶς ἤκουσαν. Ἀπὸ τοῦ στόματος πληρεξουσίου ἐξέρχεται μία αἰτίασις, τὴν ὁποίαν παρακολουθεῖ μία ἀναφορὰ, αἰτίασις κατὰ προσώπου, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Συνέλευσις ἐνεπιστεύθη ἓν μέρος τῆς διοικήσεως τοῦ κράτους. Νομίζετε, Κύριοι, ὅτι ἡ αἰτίασις αὕτη πρέπει νὰ μένῃ ἀνεξέλεγκτος; ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔχῃ συνεπείας ἐπὶ τῆς ὑπολήψεως τοῦ ὑπουργοῦ, ἐπὶ τῆς κοινωνίας; πρέπει λοιπὸν, καὶ εἶναι δίκαιον καὶ συμφέρον, καὶ διὰ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, καὶ διὰ τὴν Συνέλευσιν αὐτὴν, ἡ κατηγορία αὐτὴ νὰ λάβῃ τὴν λύσιν της παραχρῆμα. Ἐὰν ὁ ὑπουργὸς ᾖναι ἔνοχος, ἡ Συνέλευσις νὰ τὸν καταδικάσῃ, ἐὰν ὅμως ᾖναι ἀθῶος, πρέπει νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὴν θύραν τῆς αἰθούσης ταύτης μὲ τὸ σχῆμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ φέρῃ καθήμενος ἐπὶ τῆς ἕδρας τοῦ ὑπουργοῦ. Ἐξαιτοῦμαι λοιπὸν ἡ ὑπόθεσις αὕτη νὰ λάβῃ τὸ πέρας της, καὶ ἡ ἀναφορὰ νὰ ἀναγνωσθῇ.

§47ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς ἀναγνωσθῇ.

§48ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δύο λέξεις, Κύριοι.

§49ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἡ συζήτησις ἠμπορεῖ νὰ ἀρχίσῃ μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν.

§50ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μία ἐπερώτησις, ἀφορῶσα τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, γίνεται ζήτημα προσωπικόν· ἐδῶ ἐζητήθη μία πληροφορία, ἐὰν ᾖναι ἀληθὴς, ἢ ὄχι. Τοῦτο δὲν ἔδιδε τὴν ἐλαχίστην μομφὴν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν οἰκονομικῶν· ἐὰν ᾖναι ἀληθὴς ἡ πραγματοποίησις γραμματείων Κρητικῶν, ὁ Κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι τοιοῦτόν τι δὲν ἔλαβε χώραν, καὶ αἱ ἀποφάσεις αἱ δικαστικαὶ ἕνεκα τῶν περιστάσεων δὲν ἐξετελέσθησαν, ἑπομένως δὲν βλέπω κατὰ τί ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ τοῦτο μομφὴ κατὰ τοῦ Κ. ὑπουργοῦ, καὶ ζήτημα ὑπηρεσίας νὰ μεταβληθῇ εἰς ζήτημα προσωπικόν. Δὲν εἶμαι ἐναντίος τῆς ἀναγνώσεως τῆς ἀναφορᾶς, καθόσον, ὅταν εἰς ἕνα ὑπουργὸν ἀποδίδεται μία μομφὴ καὶ παρουσιάζεται μία ἀναφορὰ, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ νὰ ἐξετασθῇ εἰς ὡρισμένην ἡμέραν. Δὲν ἐννοῶ ὅμως πῶς ζήτημα καθαρὸν τῆς ὑπηρεσίας τὸ κατεστήσατε ζήτημα τῆς προσωπικότητος· ὁ Κ. ὑπουργὸς ἠρωτήθη ἐὰν ἐπραγματοποίησε τὰ Κρητικὰ γραμμάτια· τοῦτο δὲν ἀφορᾷ τὸ πρόσωπον, ἀλλὰ τὸν προϊστάμενον μιᾶς ὑπηρεσίας τοῦ κράτους· κατὰ συνέπειαν, δὲν φρονῶ, ὅτι ἀπεδόθη ἡ ἐλαχίστη μομφὴ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν οἰκονομικῶν, καὶ πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου.

§51ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ Κ. Μαυρομιχάλης κατὰ τοῦτο ἔχει ἄδικον, καθόσον ὁ Κ. Βάσος ἦλθε νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι γαῖαι μεγάλης ἀξίας παρεχωρήθησαν εἰς πολὺ μικροτάτην τιμὴν, καὶ ὅτι ἔπρεπε διὰ τοῦτο ἡ Συνέλευσις ἐντὸς 24 ὡρῶν νὰ τὸν διατάξῃ νὰ δώσῃ πληροφορίας. Ἐννοεῖται λοιπὸν, ὅτι δὲν εἶναι μία ἐπερώτησις ἁπλῆ, ἀλλὰ συνδεδεμένη μὲ ὅλας αὐτὰς τὰς περιστροφὰς, καὶ ἀποσιωπήσεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ φέρουν μομφὴν εἰς ἕνα Ὑπουργόν.

§52ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ.

§53ΒΑΣΣΟΣ. Ἐὰν εἶχα πεποίθησιν, ὅτι ὁ ὑπουργὸς ἦτον ἔνοχος ἐγκληματικῆς τινος πράξεως, θὰ εἶχον τὴν γενναιότητα νὰ εἴπω, ὅτι ἐγκλημάτησεν εἰς τοῦτο καὶ τοῦτο· δὲν συνειθίζω νὰ μεταχειρίζωμαι πλάγια μέσα. Ἐγὼ ἐπηρώτησα τὸν Κύριον ὑπουργὸν, ὅτι ἔλαβα πληροφορίας αὐτὰς καὶ ἐκείνας, τὰς ὁποίας εἶπα ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ἠρώτησα, ἐὰν ᾖναι ἀληθεῖς· τοῦτο εἶπα.

§54ΠΟΛΛΟΙ. Ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορά. Ἀνεγνώσθη ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος ἀναφορὰ, δι’ ἧς ἐκτίθεται, ὅτι τινὲς τῶν συγγενῶν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπεχείρησαν τὴν καταμέτρησιν γαιῶν μεγάλης ἀξίας εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς ἐπαρχίας Σπάρτης, προτιθέμενοι νὰ λάβωσιν αὐτὰς ἀπέναντι Κρητικῶν Γραμματίων, ἑπομένως οἱ κάτοικοι ἐκείνων τῶν μερῶν στεροῦνται τῶν γαιῶν των.

§55ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸν φορολογικὸν Νόμον Κύριε Πρόεδρε.

§56ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Τὰ γραμμάτια, τὰ ὁποῖα ἀναφέρει ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἶναι ἀγορὰ τοῦ 1855· τὰ ἔχει ἀγοράσει μία οἰκογένεια ἢ μᾶλλον μία κοινότης τοῦ χωρίου Κεφαλᾶ τοῦ Δήμου Θεραπνῶν· οὐδεμίαν συγγένειαν καὶ σχέσιν ἔχει μὲ τὸν Κύριον Βαρβιτζιώτην. Οὗτος ἠγόρασεν ἀληθῶς 500 στρεμάτων γραμμάτια Κρητικὰ, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐπίδικα ἐνώπιον τῶν Ἐφετῶν. Τὰ γραμμάτια ταῦτα τὰ ἔχουν χῆραι, ὀρφανὰ, πολλοὶ κάτοικοι ἐλεεινοὶ ἀπὸ 25, 30, 45 στρέμματα· ἐζήτησαν τὴν παραχώρησιν ἀπὸ τὰ 55, τὰ ἔχουν ἀγοράσει πρὸς 20 δραχ. τὸ στρέμμα· παρεκάλεσαν πολλοὺς ὑπουργοὺς καὶ Ἐφόρους, ἀλλ’ ἐστάθη ἀδύνατον. Ὅταν ὁ ἤδη ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἦτον ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπῆγεν εἰς τὸν Νομάρχην καὶ Ἔφορον καὶ εἶπε, διὰ τί νὰ γίνεται αὐτὴ ἡ ἀδικία; Πηγαίνει λοιπὸν ὁ Ἔφορος μὲ τὸν πραγματογνώμονα, κάμνει τὴν ἔκθεσιν καὶ ἐθεώρησεν αὐτὰς τὰς γαίας παραχωρησίμους. Ὅθεν ἐγὼ κατηγορῶ τὸν ὑπουργὸν, διότι δὲν παρεχώρησεν αὐτὰς τὰς γαίας καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως. Ὑπῆγα μάλιστα εἰς τὸν Κύριον ὑπουργὸν καὶ τὸν παρεκάλεσα, καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν τὸ κάμνει. Ἐπιθυμῶ λοιπὸν νὰ καταγγελθοῦν οἱ ὑπάλληλοι, ὡς ἀναφέρουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, ἢ νὰ καταγγελθοῦν οἱ ἀναφερόμενοι.

§57ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§58ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον νὰ κάμω μίαν σύντομον ἐπερώτησιν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν.

§59ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἠμποροῦμεν πρέπει νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον· παρῆλθεν ἤδη τόσος καιρός.

§60ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὔριον λοιπόν.

§61ΠΟΛΛΟΙ. Μετὰ τὸν φορολογικὸν Νόμον.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐμείναμεν, Κύριοι, εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων τῶν περιλαμβανομένων εἰς τὸ κεφάλαιον περὶ γενικῶν διατάξεων· ἐκεῖ ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ Κύριος Βατικιώτης, ἤρχισε νὰ λαλῇ καὶ ἔκαμε καὶ μίαν πρότασιν· νομίζω, ὅτι ἐπρότεινε ν’ ἀποφασισθῇ, ἂν πρέπει νὰ προβῇ ἡ συζήτησις αὐτὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Βατικιώτου, ἢ ἐὰν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἀπαράδεκτος, καὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν γενικῶν διατάξεων. Δὲν βλέπω ἐνταῦθα τὸν Κύριον Βατικιώτην.

§63ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐτελείωσε, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ δεδικασμένα.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ μόνος μου δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἀποφασίσω. Ὁ Κύριος Βατικιώτης καί τινες ἄλλοι ἰσχυρίζονται, ὅτι δύνανται νὰ κάμουν πρότασιν περὶ τοῦ φόρου τῶν λεμονίων, ἂν καὶ ἀπεφασίσθη τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, ἕτεροι ὅμως ἰσχυρίζονται τὸ ἐναντίον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὀφείλω νὰ συμβουλευθῶ τὴν Συνέλευσιν.

§65ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ. Δύω λέξεις νὰ εἴπω ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου.

§66ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κ. Βατικιώτου κατ’ οὐσίαν εἶναι ἄτοπος καὶ δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι πρότασις πληρεξουσίου, κἂν ἄτοπος ᾖ, πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ἡ Συνέλευσις ἠμπορεῖ νὰ τὴν ἀποῤῥίψῃ.

§67ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ. Γίνεται ἔνστασις, ὅτι δὲν δυνάμεθα πλέον νὰ προτείνωμεν καμμίαν παρατήρησιν ἐπί τινος φορολογίας, ἥτις ἐθεωρήθη ὡς δεδικασμένη. Καθὼς ἔλαβα τὴν τιμὴν νὰ παρατηρήσω πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν Συνέλευσιν, τὸ ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως προχθὲς δὲν ἦτο τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον· ἤμην ἐδῶ καὶ δὲν ἦτον ἡ Συνέλευσις πλήρης. Κύριοι, ὅταν συζητῆται ὁ φορολογικὸς νόμος ἐν μιᾷ Συνελεύσει, δὲν εἶναι πλέον συντακτικὴ ἡ Συνέλευσις, ἀλλὰ νομοθετική· ἴσα ἴσα οἱ πληρεξούσιοι ἑκάστης ἐπαρχίας ἔχουν τὸ ἰδιαίτερον καθῆκον νὰ ὑποβάλουν τὰς παρατηρήσεις των ἐπί τινος φορολογίας εἰδικῆς.

§68ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι δεδικασμένον, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις.

§69ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νὰ μὴ δίδητε τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἐλύθησαν (θόρυβος).

§70ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ. Ἀφίσατε νὰ ὁμιλήσω καὶ κάμετε ὅ,τι θέλετε. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλω καὶ νέαν πρότασιν, ὅταν μία ὁλόκληρος ἐπαρχία βλάπτηται ὡς ἐξ αὐτῆς τῆς φορολογίας, καθὼς καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου. Νομίζω, ὅτι εἶναι πρέπον καὶ δίκαιον ἡ Συνέλευσις νὰ ἀκούσῃ. Ἂν θέλητε ἐρήμην, οὕτως εἰπεῖν, νὰ ἐπιβάλητε μίαν φορολογίαν ἐπαχθῆ εἰς ἓν εἶδος τοιοῦτο, σᾶς λέγω ὅτι ὑπάρχει τὸ μεγαλήτερον ἄδικον.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι δύναμαι νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν.

§72ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ αἴτησις εἶναι σπουδαία ἐκ μέρους τοῦ Κ. Βατικιώτου, ἑπομένως προσέξατε εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ θέσω. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν δι’ ἀναστάσεως, ἐὰν θέλει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Βατικιώτου ἢ ὄχι· λοιπὸν, ὅσοι θέλουν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Βατικιώτου, διακόπτοντες τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ Νόμου, οἱ τοιοῦτοι παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσι.

§74ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐγὼ προτείνω, ὅτι, ἐπειδὴ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Βατικιώτου εἶναι ἀπαράδεκτος, ἡ Συνέλευσις προβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (θόρυβος).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅστις δι’ οἱονδήποτε λόγον θέλει νὰ μὴ γείνῃ δεκτὴ ὡς πρὸς τὸ παρὸν ἢ διὰ παντὸς ἡ πρότασις τοῦ Κ. Βατικιώτου θὰ εἴπῃ ὄχι· πρὸς τί λοιπὸν ἕκαστος ἐξ ὑμῶν ν’ ἀναφέρῃ τὸν λόγον του. Λοιπὸν, Κύριοι, ἐρωτῶ· ὅσοι θέλουν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Βατικιώτου, νὰ εὐαρεστηθῶσι νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι τινές). Ἡ Συνέλευσις λοιπὸν προβαίνει εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ φορολογικοῦ Νόμου, τοῦ ἄρθρου 12. Ὁ Κ. Καλλιγᾶς ἐζήτησε τὸν λόγον.

§76ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Νομίζω, Κύριοι, ἐκπληροῦντες καὶ τὴν εὐχὴν, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασεν ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι εἶναι προτιμώτερον πρὸς στιγμὴν νὰ ὑπερπηδήσωμεν τὴν τάξιν τῶν ἄρθρων καὶ νὰ φθάσωμεν ἀμέσως εἰς τὸ ἄρθρον 17, διὰ νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα περὶ τῶν ἀποθηκαρίων, καὶ μετὰ ταῦτα ἀκολουθοῦμεν τὴν τακτικὴν σειράν.

§77ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι λοιπὸν εἶσθε σύμφωνοι εἰς τοῦτο παρακαλεῖσθε νὰ σηκωθῆτε· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἄρχεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 17. Ἀλλ’ ὁ Κ. πληρεξούσιος Δημήτριος Ἀντωνίου Μαυρομιχάλης ἐζήτησεν 20 ἡμερῶν ἀπουσίας ἄδειαν.

§79ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ δοθῇ.

§80ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Κύριοι, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ τρόπου τῆς εἰσπράξεως τῶν ἐγγείων φόρων, εἴτε εἰς εἶδος, εἴτε εἰς χρήματα, νομίζω, ὅτι εἶναι πλέον περιττὸν νὰ χρονοτριβῶμεν, διότι μοὶ φαίνεται ὅτι ἐγενικεύθη ἡ πεποίθησις ὅτι διὰ πολλοὺς λόγους συμφέρει νὰ γίνῃ ἡ εἴσπραξις εἰς χρήματα, συμφέρει, διὰ νὰ ἐκλείψῃ πᾶσα πίεσις τοῦ φορολογουμένου, πᾶσα κατάχρησις τοῦ ἀποθηκαρίου, καὶ ἰδίως, διότι δὲν εἴμεθα βέβαιοι, ὅταν τὸ δημόσιον ἀποταμιεύσῃ εἰς τὰς ἀποθήκας εἰς εἶδος, ὅτι τὸ ἀποταμιευθὲν θέλει διατελεῖ ἐν ἀσφαλείᾳ εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ δὲν θέλει γίνει διαρπαγή. Θέλομεν ἀπαλλάξει λοιπὸν τὸ δημόσιον τῆς φροντίδος τῆς φυλάξεως καὶ φρουρήσεως καὶ θέλομεν διασώσει συγχρόνως τὸ προϊὸν τοῦ φόρου ἀπὸ τοὺς κινδύνους τῆς ἐκποιήσεως μετὰ ταῦτα. Νομίζω ὅτι μᾶλλον πρέπει νὰ καταγίνῃ τις εἰς τὸ νὰ ὁρίσῃ τὸν ἐπιτηδειότερον τρόπον, ὅστις νὰ συμβιβάσῃ καὶ τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου, καὶ τὸ συμφέρον τοῦ φορολογουμένου, δηλαδὴ νὰ καταβληθῇ εἰς χρήματα τὸ ὀφειλόμενον ποσὸν τοῦ φόρου. Ἡ πρότασίς μου ἐδημοσιεύθη διὰ τοῦ τύπου, καὶ νομίζω ὅτι ὑπάρχει εἰς χεῖρας πολλῶν, παρετήρησα ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι προτάσεις, καὶ μάλιστα μία τοῦ Κ. Θεοφίλου. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ζητήσωμεν ὥστε ἡ ἐπιτροπή, ἥτις μέλλει διὰ πρωτοκόλλου νὰ βεβαιώσῃ τὴν ἀγοραίαν τιμὴν τῶν δημητριακῶν καρπῶν νὰ ᾖναι πολυμελής· ἂν ᾖναι πολυμελής, ἐννοεῖτε ὅτι τὰ ἔργα της θὰ προχωρῶσι βραδέως καὶ ἐπίσης δὲν εἶναι βέβαιον, ὅτι διὰ τοῦ πλήθους τῶν προσώπων προσέρχονται περισσότεραι ἐγγυήσεις. Οὕτω τινὲς θέλουν τὸν Ταμίαν, τὸν Ἔπαρχον, τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον, τὸν Εἰρηνοδίκην καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ὁ Εἰρηνοδίκης, μοὶ φαίνεται, εἶναι ὅλως ἀνεπιτήδειος διὰ ν’ ἀποφανθῇ περὶ τῆς ἀγοραίας τιμῆς τῶν σιτηρῶν· ὅταν ἔχωμεν τὸν Δήμαρχον, νομίζω περιττὸν νὰ ἔχωμεν καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ὁ Δήμαρχος εἶναι συνδεδεμένος μὲ τὰ συμφέροντα τῶν δημοτῶν καὶ αὐτοὺς ἀντιπροσωπεύει, δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ μὴ συντρέξῃ πρὸς μετρίασιν τῆς τιμῆς, τὴν ὁποίαν ὁ Ταμίας ἐκ ταμιευτικοῦ πνεύματος ζητεῖ νὰ ὑψώσῃ· νομίζω ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ περιορισθῶμεν εἰς τρία πρόσωπα, τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου, τοῦ οἰκείου Δημάρχου καὶ τοῦ Ἐπάρχου. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα. Ἡ πρότασίς μου εὑρίσκεται εἰς ἀντίφασιν μὲ τὰς προτάσεις ἄλλων, αἵτινες θέλουν κατὰ πᾶσαν δεκαπενθημερίαν νὰ γίνῃ βεβαίωσις τῆς ἀγοραίας τιμῆς. Τοῦτο νομίζω ὅλως περιττὸν καὶ συγχρόνως θέλει ἐπιφέρει καὶ βραδύτητα καὶ πολλαπλασιάσῃ τὴν πολυγραφίαν, τὴν ὁποίαν πρέπει μᾶλλον νὰ περιορίσωμεν. Ἰδοὺ διατί λέγω, ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ δεκαπενθήμερος ἐπανάληψις χάριν τῆς δικαιοσύνης. Τὸ δίκαιον ἀπαιτεῖ ὥστε ὁ φόρος νὰ πληρόνηται ἀμέσως εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἅμα βεβαιωθῇ, καὶ πᾶσα ἀναβολὴ καταβολῆς εἶναι ἁπλῆ ἐπιείκεια. Λοιπὸν ἀπὸ τῆς ἡμέρας, ἀφ’ ἧς ἀπέκτησε τὸ προϊὸν, τὸ ἐβεβαίωσε καὶ τὸ ἐξασφάλισεν ὁ φορολογούμενος, ἀπ’ ἐκείνης τῆς ἡμέρας χρεωστεῖ τὸν φόρον· ἂν ἐπέρχηται ἀναβολὴ, ἡ ἀναβολὴ αὐτὴ εἶναι μόνον πρὸς χάριν, πρὸς ἀνακούφισιν τοῦ φορολογουμένου. Λέγων, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦ δημοσίου ἄρχεται ἀπ’ ἐκείνης τῆς ἡμέρας, ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ βεβαιωθῇ ἔκτοτε ἐντὸς ὅλης τῆς ἐπαρχίας ὁ φόρος, δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ἔκτοτε εἶναι ὀφειλέτης ὁ φορολογούμενος· ἐὰν λοιπὸν ᾖναι ὀφειλέτης, διατί νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν ἀγοραίαν τιμὴν μεταγενεστέρας ἡμέρας; δηλ. θὰ εἰποῦν ὅτι μεταβάλλονται αἱ τιμαὶ τῆς καταβολῆς ἀλληλοδιαδόχως, ἀλλὰ τί τοῦτο πρὸς τὸν ὀφείλοντα νὰ πληρώσῃ ἀμέσως; καὶ τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον δύναταί τις νὰ ἀντιτάξῃ, εἶναι τὸ ἑξῆς «ἐβράδυνεν ἡ βεβαίωσις τοῦ φόρου,» ἀλλ’ αὐτὴ ἡ βραδύτης δὲν πιστεύω νὰ μεταβάλλεται καὶ αὐτὴ εἰς δικαίωμα καὶ νὰ δίδῃ εἰς τὸν φορολογούμενον τὸ ἐπιχείρημα ὥστε νὰ εἰπῇ, ἐπειδὴ ἡ βεβαίωσις τοῦ φόρου ἐβράδυνε, θὰ πληρώσω εἰς κατωτέραν τιμήν. Ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τῆς βεβαιώσεως ὑπάρχει ἤδη ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, ἐξ ἄλλου ὅμως εἶναι ἁπλούστερον νὰ γίνῃ ἅπαξ ἓν πρωτόκολλον. Καὶ ἐπὶ ὑποθέσει ὅτι μεταβάλλονται αἱ τιμαί, ἡ μεταβολὴ δὲν εἶναι τόσον μεγάλη· εἶναι μεγάλη ἡ διαφορὰ ἀπὸ ἔτος εἰς ἔτος, ἀλλ’ ἀπὸ δεκαπενθημερίαν εἰς δεκαπενθημερίαν ἡ διαφορὰ δὲν εἶναι ἢ 25 λεπτῶν τὸ κοιλόν. Δὲν εἶναι ἄξιον λόγου, ὅταν ὁ φορολογούμενος χρεωστῇ 10 κοιλὰ ἢ 5 ἢ ἔλαττον νὰ δίδεται μεγάλη σπουδαιότης εἰς τὴν διαφορὰν τῆς ἀγοραίας τιμῆς καὶ λόγῳ αὐτῆς νὰ πολυπλασιάζηται ἡ ἐργασία καὶ πολλάκις νὰ ἐπαναλαμβάνωνται πρωτόκολλα καὶ τῆς διὰ ἐπαναλήψεως νὰ ἐπέρχωνται συγχρόνως μεγάλαι δυσκολίαι εἰς τὴν εἴσπραξιν; Νομίζω λοιπὸν προτιμότερον νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν ἅπαξ γενομένην σύνταξιν πρωτοκόλλου.

§81ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἡ μᾶλλον εὐμετάβλητος τιμὴ εἶναι ἡ τῶν σιτηρῶν.

§82ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τὸ εἶπον, καὶ ἄλλοτε ἔκαμα παρατηρήσεις ὅτι ἀπὸ ἔτος εἰς ἔτος ἡ διαφορὰ εἶναι μεγάλη, ἡ δὲ ἀπὸ μηνὸς εἰς μῆνα διαφορὰ εἶναι κατὰ τὸ σύνηθες ἐλαχίστη. Εἰς τὸ ἐμπόριον εἶναι ἐπαισθητὴ, εἰς τὸν ἔμπορον, ὅστις ἐπιχειρεῖ μεγάλα ποσὰ 10,000, 20,000 κοιλῶν, εἶναι ἐπαισθητὴ ἡ διαφορὰ καὶ ἑνὸς λεπτοῦ, ἀλλ’ εἰς τὸν φορολογούμενον, ὁ ὁποῖος ἀπέναντι τοῦ δημοσίου εὑρίσκεται εἰς δοσοληψίαν 5, 10 κοιλῶν, αὐτὴ ἡ διαφορὰ εἶναι ὅλως ἀνεπαίσθητος καὶ δὲν εἶναι ἀξία ὥστε νὰ διπλασιάσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν. Τώρα ἔρχεται τὸ ζήτημα, ἂν αὐτὸ τὸ πρωτόκολλον πρέπῃ νὰ ᾖναι ὁριστικῶς συντεταγμένον παρὰ τῶν προσώπων, περὶ ὧν ἔγινε προηγουμένως λόγος. Περὶ τούτου βλέπω τῳόντι ὅτι ὑπάρχει διαφωνία ὡς ἐκ δυσπιστίας μήπως γίνῃ πρὸς βλάβην τῶν φορολογουμένων παρὰ τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς. Ὁ Ἔπαρχος, καὶ ὁ Ταμίας ἴσως ἀποβλέψουν μᾶλλον εἰς τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου. Ἡ ἐναντία ὑπόθεσις, νομίζω σήμερον, ὅτι εἶναι μᾶλλον σύμφωνος πρὸς τὴν κατάστασιν ἣν διατρέχομεν· σήμερον δὲν πρέπει νὰ ὑποθέσωμεν ὅτι ἡ δύναμις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ὁποία ἄλλοτε, ἀπέναντι τῶν πολιτῶν, ἀλλ’ ἐξ ἐναντίας, ἂν θέλητε, σήμερον οἱ πολῖται ἔχουν ἄνισον δύναμιν ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως· ὁ ῥοῦς τῶν πραγμάτων, ἡ φορὰ τῶν πνευμάτων οὕτω χωροῦν, ὥστε τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου δὲν ἀντιπροσωπεύεται μὲ τόσην ἐνέργειαν ὅσον εἰς ἄλλας ἐποχὰς, καὶ ὁ ταμίας καὶ ὁ ἔφορος μᾶλλον προσπαθοῦν νὰ εὐχαριστήσουν τοὺς πολίτας παρὰ τοὺς προϊσταμένους. Πρέπει νὰ ἤμεθα εἰλικρινεῖς, ἂν θέλωμεν μὲ πρακτικὰς ἐννοίας νὰ ἴδωμεν ποῦ εἶναι ὁ κίνδυνος· σήμερον προβλέπω μᾶλλον τὸν κίνδυνον νὰ γίνῃ ἐλάττωσις τῆς ἀγοραίας τιμῆς πρὸς βλάβην τοῦ δημοσίου· διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι προτιμώτερον τὰ πρωτόκολλα, νὰ μὴ ᾖναι ὁριστικὰ, ἀλλὰ νὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον νὰ ἐπικυρώσῃ τὰ πρωτόκολλα. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν συμβουλεύεται τὰ πρωτόκολλα τὰ ὁποῖα ἔρχονται ἐξ ὅλου τοῦ κράτους, εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ἀνεύρῃ ἐκ τοῦ ὅλου τὴν ἀληθεστέραν τιμὴν καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ παραδεχθῇ τοιαύτας ἀνωμαλίας, αἱ ὁποῖαι φαίνονται ὡς σκανδαλώδης ἀδικία. Τὸ σύνολον ὅλων τῶν πληροφοριῶν ἀναγκάζει τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τέλους νὰ σχηματίσῃ τὴν ἀληθεστέραν γνώμην κ’ ἐνθυμεῖσθε, ὅτι καὶ ἄλλοτε, ὅταν ὑπῆρχεν ἡ κλῖμαξ κ’ ἐπεβάλλετο φόρος εἰσαγωγῆς κ’ ἐξαγωγῆς σιτηρῶν, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐκανόνιζε τὴν τιμὴν τῶν σιτηρῶν κατὰ μέσον ὅρον. Δὲν πρέπει νὰ νομίζητε λοιπὸν, ὅτι ὑπάρχει κίνδυνος ἐκ τούτου, νὰ ἐνεργῇ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς βλάβην τῶν φορολογουμένων. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τί πρέπει νὰ προσέξῃ; Πρέπει νὰ προσέξῃ, ὥστε νὰ μὴ ἐπιβάλῃ ἀγοραίαν τιμὴν εἰς ἕνα Δῆμον, ἡ ὁποία εἶναι ἑνὸς ἄλλου Δήμου ἀγοραία τιμή. Αὐτὸ τὸ ἐννοῶ· ἀλλὰ νὰ ἦσθε βέβαιοι, ὅτι, ἐὰν ἀναθέσητε εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὁρίσῃ εἰς ἕκαστον Δῆμον τὴν τιμὴν, θὰ ᾖναι ἡ ἀναλογία πολὺ πλέον σύμφωνος πρὸς τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων παρ’ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν προσδιορίζουν τὰ πρωτόκολλα. Τὰ πρωτόκολλα μᾶλλον θεωρῶ ὡς πληροφορίαν ἐπιτόπιον· ἐὰν ὅμως ἡ πλειονοψηφία νομίζῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δώσῃ τόσην ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τότε ἂς ἀφήσῃ, ὥστε τὰ πρωτόκολλα νὰ ᾖναι ὁριστικά. Ἄλλοτε εἶχον προτείνει νὰ γίνῃ ἐλάττωσις 10 λεπτῶν ἐπὶ τῆς ἀγοραίας τιμῆς. Τοῦτο τὸ εἶχον προτείνει ὑπὸ τὴν ἰδέαν, ὅτι θὰ μείνῃ ἀμετάβλητος ὁ φόρος τῶν δημητριακῶν· ἀφοῦ ὅμως ἔγεινεν ἡ ἐλάττωσις εἰς 5% νομίζω, ὅτι δὲν ἀπαιτεῖται ἄλλη ἐπιείκεια· διὰ τοῦτο ἀνακαλῶ τὴν πρότασιν ταύτην, καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ πληρόνηται εἰς χρήματα κατὰ τὴν ἀγοραίαν τιμὴν προσδιορισθησομένην διὰ τοῦ πρωτοκόλλου. Ἐπὶ τέλους ἔρχεται τὸ ζήτημα, ὅτι αὐτὸ τὸ πρωτόκολλον εἶναι ὑποχρεωτικὸν καὶ διὰ τὸ δημόσιον καὶ διὰ τοὺς φορολογουμένους, καὶ διὰ τοὺς ἐνοικιαστάς· διὰ τοὺς ἐνοικιαστὰς ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐλλείμματα καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰ περισσεύματα. Οἱ ἐνοικιασταὶ, Κύριοι, δυστυχῶς εἶναι ἀκόμη ἀναγκαῖοι, διότι τὸ ἰδιωτικὸν συμφέρον, ὅταν συντρέχῃ, εἶναι τὸ ἰσχυρότερον ἐλατήριον νὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ μὴν ἀπολεσθῇ ἡ περιουσία τοῦ δημοσίου. Ὁ ἐνοικιαστὴς λοιπὸν παρεμβαίνει καὶ οὕτως εἰπεῖν δι’ ἑνὸς στοιχήματος προσδιορίζει τὸ ποσὸν ἑκάστης ἐπαρχίας. Αὐτῆς τῆς ἐπαρχίας οἱ φόροι εἶναι 1000 κοιλῶν καθ’ ὑπόθεσιν, καὶ οὕτως ἐπέρχεται ἀμέσως ἡ βεβαιότης εἰς τὸ δημόσιον, ὅτι θέλει λάβει τὴν ἀξίαν 1000 κοιλ., καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον ἔχει ἀνάγκην πρὸ πάντων αὐτῆς τῆς βεβαιότητος νὰ γνωρίζῃ ποῖαι εἶναι αἱ πρόσοδοί του, νὰ μὴν ὑπόκηται εἰς ἐλαττώσεις, εἰς περιπετείας, εἰς τὴν τύχην καὶ ἐπιμελείας εἰσπρακτόρων, ταμιῶν καὶ οὕτω καθεξῆς. Ὁ ἐνοικιαστὴς δὲν εἶναι πλέον αὐτὸς ὁ ἐνοικιαστὴς, ὁ ὁποῖος ἦτον ἄλλοτε, ὁ ὁποῖος ἐλάμβανεν εἰς εἶδος, καὶ πρῶτον κατέθετεν εἰς τὰς ἀποθήκας τὸ ποσὸν, ἔπειτα εἰσέπραττεν ἀπ’ εὐθείας· ἐὰν παραδεχθῶμεν, ὅτι εἰσπράττει εἰς χρήματα, μεταβάλλεται ἡ θέσις τοῦ ἐνοικιαστοῦ, μὴ εἰσάγοντος πλέον εἰς εἶδος φόρους εἰς τὸ ταμεῖον. Τώρα πῶς δυνάμεθα νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸ ταμεῖον; νομίζω ὅτι ἡ ἀσφάλειά του ὑπάρχει διὰ τοῦ ἑξῆς τρόπου, ὅτι ὁ ἐνοικιαστὴς δὲν δύναται νὰ εἰσπράξῃ τὸ ἐλάχιστον, πρὶν προηγουμένως πληρωθῇ ὅλον τὸ ἀντάξιον τοῦ ποσοῦ, διὰ τὸ ὁποῖον ἐνοικίασε τὸν φόρον ὡρισμένης περιφερείας. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προσέξωμεν νὰ διατηρήσωμεν αὐτὴν τὴν διάταξιν ὥστε νὰ μὴ γείνῃ δεκτὴ ἐναντία πρότασις, ὥστε κατ’ ἀναλογίαν νὰ γίνηται ἡ εἴσπραξις καὶ νὰ λαμβάνῃ ὁ ἐνοικιαστὴς καὶ αὐτὸς ἀνάλογόν τι ἐκ τῶν εἰσπραττομένων. Ἐὰν δεχθῶμεν τὸ νὰ λαμβάνῃ ἀνάλογον, ἐννοεῖται, ὅτι μετὰ ταῦτα θὰ εὑρεθῇ τὸ ταμεῖον εἰς ἀμηχανίαν καὶ θὰ ἐλαττωθῇ ἡ ἀσφάλειά του, διότι εἶναι πιθανὸν νὰ βεβαιωθῇ κατ’ ἀρχὰς πλεόνασμα μὴ ὑπάρχον, ὅλως ἰδανικόν. Ἐὰν παραστήσῃ λοιπὸν ὁ ἐνοικιαστὴς ἰδανικὸν πλεόνασμα, δύναται αὐτὸς νὰ ὠφεληθῇ λαμβάνων μέρισμα καὶ μετὰ ταῦτα νὰ μὴ εὑρεθῇ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ ἀσφάλεια τοῦ δημοσίου ἀπαιτεῖ πρῶτον νὰ εἰσέλθουν τὰ χρήματα εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ὅσα ἀντιστοιχοῦν εἰς τὸ ποσὸν, διὰ τὸ ὁποῖον γίνεται ἡ ἐνοικίασις τῆς περιφερείας καὶ μετὰ ταῦτα ὁ ἐνοικιαστὴς νὰ δύναται νὰ εἰσπράξῃ καὶ αὐτὸς εἰς χρήματα τὰ πλεονάσματα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πρωτοκόλλου. Λοιπὸν ἐκ της προτάσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον ἄλλοτε εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἀφαιρῶ τὴν ἐλάττωσιν τῶν 10% καὶ τοιαύτης ζητῶ τὴν ἐπιψήφισιν.

§83ΠΟΛΛΟΙ. Ἀναγνώσατέ την.

§84ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἰδοὺ Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει. Τὸ ἄρθρον 16 τοῦ ΣΟΖʹ Νόμου 7 Ἀπριλίου 1855 τροποποιεῖται ὡς ἐφεξῆς· Ἅμα ἀρχομένου τοῦ θέρους, εἴτε τῶν πρωΐμων, εἴτε τῶν ὀψίμων καρπῶν, συντάσσεται παρὰ τοῦ ἐπάρχου, τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου καὶ τοῦ οἰκείου δημάρχου πρωτόκολλον, δι’ οὗ βεβαιοῦται ἡ ἀγοραία τιμὴ τῶν καρπῶν τούτων. Ἡ καταβολὴ γίνεται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον μέχρι συμπληρώσεως τοῦ ποσοῦ τῶν γεννημάτων, δι’ ὃ κατεκυρώθη ἡ ἐνοικίασις, ἄλλως ἐνεργεῖται ἡ εἴσπραξις διοικητικῶς, πρὶν δὲ συμπληρωθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο, δὲν δύναται νὰ εἰσπράξῃ ἀπ’ εὐθείας ὁ ἐνοικιαστής. Ἡ τιμὴ αὕτη εἶναι ὑποχρεωτικὴ καὶ διὰ τὸν ἐνοικιαστὴν, εἴτε λόγῳ τῶν ἐλλειμμάτων, εἴτε λόγῳ τῶν περισσευμάτων. Πᾶσα διάταξις, ἀντιβαίνουσα εἰς τὸ παρὸν ψήφισμα, ἀκυροῦται.

Π. ΚΑΛΛΙΓΑΣ.

§85ΔΡΟΣΟΣ. Δύο λέξεις, Κύριε Πρόεδρε, περὶ τῆς τάξεως τῆς συζητήσεως. Τὸ κύριον, τὸ οὐσιῶδες ζήτημα εἶναι ἡ κατάργησις τῶν ἀποθηκαρίων καὶ ἡ πληρωμὴ τῶν φόρων ὑποχρεωτικῶς εἰς χρήματα, τὰ ἄλλα εἶναι δευτερεύοντα ζητήματα· ἐὰν γίνεται τὸ πρωτόκολλον διὰ 15 ἡμέρας δι’ ἕνα μῆνα, ἢ δι’ ὅλην τὴν περίοδον, εἶναι δευτερεῦον. Τὸ πρῶτον εἶναι ἐὰν θὰ καταργηθῶσιν αἱ ἀποθῆκαι, καὶ ἐὰν θὰ γίνεται ἡ πληρωμὴ ὑποχρεωτικῶς εἰς χρήματα.

§86ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, παρακαλῶ, διὰ νὰ εὐκολύνωμεν τὴν συζήτησιν, νὰ συντέμνωμεν αὐτὴν, τῷ ὄντι εἶναι καλὸν νὰ προταχθῶσιν ἀρχαί τινες. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ μεγάλη ἀντίῤῥησις εἰς τὴν πρότασιν ταύτην, ν’ ἀποφασισθῇ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, ἐὰν πρέπῃ νὰ λάβωμεν τὸ μέτρον τῶν ἀποθηκαρίων.

§88ΤΙΝΕΣ. Ἂν ᾖναι κἀνεὶς ὑπὲρ τῶν ἀποθηκαρίων, νὰ ὁμιλήσῃ.

§89ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριοι, ἡ πρότασις, ἡ ὁποία φέρεται ἐνώπιόν σας, θὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ βεβαίως ἑνὸς μεγάλου κακοῦ τῶν ἀποθηκαρίων· φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι θὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ καὶ ἑνὸς μεγάλου καλοῦ, τῆς εἰσπράξεως. Συγχωρήσατέ μοι νὰ σᾶς ὑποβάλω τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἐκ τῆς πείρας ἔχω. Οἱ ἀποθηκάριοι εἶναι μάστιγες, ἀδικοῦσιν ἁρπάζοντες καὶ ἀπὸ τὸ δημόσιον καὶ ἀπὸ τοὺς ἰδιώτας. Οἱ ἀποθηκάριοι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, διότι ὑπάρχουν ἀναντιῤῥήτως καὶ ἐξαιρέσεις λίαν ἔντιμοι, οἱ ἀποθηκάριοι ἀμείβονται ἀδικοῦντες, ἀδικοῦντες καὶ τὸ δημόσιον καὶ τοὺς ἰδιώτας. Τὸ σύστημα λοιπὸν αὐτὸ πρέπει νὰ ἐκλείψῃ ἀφεύκτως, ἀλλὰ, Κύριοι, εἶναι δυνατὸν σήμερον, καὶ ὅπως ἔχουσι τὰ πράγματα ἀκινδύνως νὰ ἐκλείψῃ; ἀμφιβάλλω· ἕως τώρα οἱ φορολογούμενοι εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ πληρώσωσιν, ἐὰν ἤθελον, τοὺς φόρους των, καὶ ν’ ἀπαλλαχθῶσιν ὅλων τῶν κακῶν, τὰ ὁποῖα ὑποφέρουν ἀπὸ τοὺς ἀποθηκαρίους, διατί δὲν τὸ ἔπραξαν; ὅταν ἦτον εἰς τὴν θέλησίν των, εἰς τὴν δύναμίν των, ἀντὶ νὰ μεταφέρουν εἰς τὰς ἀποθήκας τὰ γεννήματά των, νὰ χάνουν τὸν καιρόν των, νὰ μὴν ὑποκύπτουν εἰς ἀδικίας, εἰς τὰς ὁποίας τοὺς ὑποβάλλουν οἱ ἀποθηκάριοι, διατί δὲν τὸ ἔπραξαν; δὲν ἠξεύρουν, νομίζετε, τὸ συμφέρον των, καὶ περιμένουν νὰ τοὺς τὸ διδάξητε ὑμεῖς! δὲν ἠξεύρουν τί ἔπρεπε νὰ κάμουν; ὄχι· θὰ σᾶς εἴπω διατί δὲν τὸ ἔκαμαν· διότι ἀποροῦν χρημάτων. Μὴ τὸ λησμονήσητε αὐτὸ, διότι εἰς τὴν ἐποχὴν αὐτὴν δὲν ἔχουν· διατί ἕως τώρα αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἐπλήρωναν; Σᾶς λέγουν, διότι τὰ πρωτόκολλα ὑπῆρχον ὑψωμένα, ἡ τιμὴ ἐν τοῖς πρωτοκόλλοις ἦτον ὑπερτιμημένη. Κύριοι, σᾶς λέγω ὄχι, καὶ σᾶς τὸ ἀποδεικνύω δι’ ἑνὸς παραδείγματος, πολὺ ἐσχάτου. Ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ Κυρίου Λεβίδου, νομίζω, ἐξεδόθη διαταγὴ πρὸς τὰς ἀρχὰς νὰ συντάξουν πρωτόκολλα, ὄχι ὑπερτετιμημένα.

§90ΛΕΒΙΔΗΣ. Μ’ ἔκπτωσιν.

§91ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ Κ. Λεβίδης, ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τότε, ἐξέδωκε διαταγὴν, διὰ τῆς ὁποίας διέταττε τὰ πρωτόκολλα νὰ συνταχθῶσι μὲ τιμὴν μικροτέραν τῆς τρεχούσης, καὶ ὅμως, Κύριοι, ὅλα τὰ γεννήματα δὲν ἐκρατήθησαν, καὶ ἠξεύρετε καὶ ἕν ἄλλο; ἀναφέρομαι εἰς τὴν πεῖραν τῶν ἀμερολήπτων ἐξ ὑμῶν· τὰ γεννήματα, τὰ ὁποῖα ἐκρατήθησαν, ἐκρατήθησαν τὰ πλεῖστα τοὐλάχιστον πρὸς ζημίαν τῶν φορολογουμένων, διότι οἱ φορολογούμενοι κατ’ αὐτὴν τὴν ἐποχὴν δὲν ἔχουν χρήματα. Κύριοι, ἡ δυσκολία αὐτὴ, θὰ ἦναι τὸ τρέχον ἔτος μεγαλητέρα. Γνωστὸν εἶναι εἰς ὅλους, ὅτι ἡ ἀχρηματία μαστίζει τὸν τόπον, καὶ ὡς ἐκ τῆς καταστάσεως τῶν πραγμάτων, καὶ ὡς τῆς καταστροφῆς ἑνὸς προϊόντος, τοῦ πολυτιμωτέρου, τῆς μετάξης. Γνωστὸν εἶναι, ὅτι εἰς τὰς ἐπαρχίας χρήματα δὲν ὑπάρχουν, εἰς τὰς μεσογείους μάλιστα ἐπαρχίας, εἰς τοὺς κατοίκους τῶν μεσογείων Δήμων, ἐκεῖ βεβαιῶ, ὄχι ἀμφιβάλλω, βεβαιῶ, ὅτι χρήματα δὲν ὑπάρχουν· διότι εἰς τὰς πλείστας οἰκογενείας λεπτὸν δὲν θέλετε εὕρει. Τί θὰ κάμετε, ἐὰν, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἀναγκαζόμενοι ἀντὶ φόρου νὰ δώσουν χρήματα, δὲν δύνανται νὰ πράξουν τοῦτο; θέλετε ἐκθέσει, καθὼς πιστεύουν τινὲς, εἰς δημοπρασίαν τὴν περιουσίαν των, καὶ θέλετε ἀναγκαστικῶς εἰσπράξει τὸν φόρον αὐτόν; τότε ἀντὶ νὰ εὐεργετήσητε, καταστρέφετε αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Γνωστὸν εἶναι, ὅτι ἡ εἴσπραξις φέρει καταχρήσεις. Ἡ εἴσπραξις αὕτη οὔτε τὸ δημόσιον ἀσφαλίζει, οὔτε τὰ ἔσοδα βεβαιοῖ καὶ διὰ τοῦτο ὁ τρόπος αὐτὸς κατηργήθη. Ἐκτὸς τούτου δὲν ὑπάρχει εἷς κάτοικος, ὁ ὁποῖος νὰ μὴν ᾖναι ἐπιβεβαρυμένος ἀπὸ πολλὰ ἰδιωτικὰ χρέη, νὰ μὴ χρεωστῇ εἰς τὸ δημόσιον. Θέλετε νὰ τῷ ἐπιβάλητε καθυστέρημα τῶν γεννημάτων; Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ὡσεπιτοπλεῖστον θὰ μεταβάλλητε τὸ βέβαιον ἔσοδον εἰς τὴν στήλην τῶν καθυστερούντων· ἐὰν θέλητε νὰ ἐξογκώσωμεν τὴν στήλην αὐτὴν, πολὺ καλά. Ἐγὼ χρεωστῶ νὰ σᾶς εἴπω ὅ,τι ἐξάγω ἀπὸ τὴν πεῖραν αὐτήν. Σήμερον, Κύριοι, ὁ οἰκονομικὸς Ἔφορος μὲ ἠρώτησε τί νὰ πράξῃ, διότι ὑπάρχουν φορολογούμενοι, οἱ ὁποῖοι ἀδυνατοῦν νὰ πληρώσουν τὸν φόρον εἰς χρήματα· καὶ τοῦτο, Κύριοι, μοὶ τὸ λέγει εἰς τὰς Ἀθήνας. Συλλογισθῆτε, τί μέλλει νὰ γείνῃ εἰς τὰς ἄλλας Ἐπαρχίας, τὴν Ἀρκαδίαν λ. χ. Κύριοι, εἶναι ἀδύνατον τοῦτο καὶ ἠμπορῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ψηφοφορήσητε ἐν γνώσει, ὅτι τὸ πλεῖστον τῶν φόρων αὐτῶν, ἂν κάμητε ἀναγκαστικὴν τὴν πληρωμὴν εἰς χρήματα, θέλετε τοὺς μεταθέσει εἰς τὴν τάξιν τῶν καθυστερούντων. Ἕτερα ἄτοπα, Κύριοι· οἱ ἐνοικιασταὶ ἔχουν δύω ἐλπίδας· ά) τὴν ἐλπίδα τοῦ κέρδους ἐκ τῆς ἐνοικιάσεως καὶ βʹ) τὴν ἐλπίδα τοῦ ἐμπορίου τῶν γεννημάτων· τὸ βʹ) τοὺς τὸ ἀφαιρεῖτε, διότι δὲν δύνανται ν’ ἀγοράσουν γεννήματα, καθόσον οἱ φορολογούμενοι θὰ πληρώσουν χρήματα. Λοιπὸν οὕτω πως θὰ ἔχητε μίαν ἐλάττωσιν προσφορᾶς. Ἀλλὰ, Κύριοι, πολλαὶ δημοπρασίαι ἐνηργήθησαν ἤδη μὲ αὐτὴν τὴν συμφωνίαν, διότι ἐντὸς τοῦ Παγίου Νόμου εἶναι καθιερωμένη αὐτὴ ἡ διάταξις. Τί θέλετε κάμει, Κύριοι; αὐτὸ εἶναι δικαίωμα καθιερωμένον. Πρέπει νὰ κάμητε κἄτι τι καὶ δι’ αὐτούς. Κύριοι, ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θέλω σᾶς εὐχαριστήσει, ἐὰν μ’ ἀπαλλάξητε τοῦ βάρους τοῦ διορίζειν ἀποθηκαρίους καὶ ἐγὼ ἂν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι ἕως τότε ὑπουργὸς θέλω σᾶς εὐγνωμονήσει διὰ τοῦτο, διότι ὁ διορισμὸς τῶν ἀποθηκαρίων καταντᾷ ἓν βάρος ἀνυπόφορον. Ἀλλὰ, Κύριοι, δὲν ἠμπορῶ νὰ κρύψω, ὅτι ἂν κάμητε ἀναγκαστικὴν τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου εἰς χρήματα, τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπον, θέλει εἶσθαι ἄφευκτον, ὅτι δηλαδὴ οἱ φόροι θὰ μετατεθῶσιν εἰς τὴν στήλην τῶν καθυστερούντων. Ἤκουσά τινας λέγοντας, ὅτι οἱ φόροι εἰς χεῖρας τῶν φορολογουμένων εἶναι μᾶλλον ἀσφαλεῖς. Τὸ ἐννοῶ, Κύριοι, διότι δὲν τοὺς πληρώνουν, καὶ ὁ φορολογούμενος ὅσῳ ὀλιγώτερα πληρώνει, τόσῳ καλλίτερον δι’ αὐτόν. Ἀλλ’ εἰς τὸ ταμεῖον τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι τὸ μᾶλλον ἐπισφαλὲς, τὸ χρέος τῶν 50,000,000 ἐκπηγάζει ἀπὸ καθυστερήσεις φορολογουμένων (θόρυβος ἀριστερὰ). Σεῖς, Κύριοι, θορυβεῖτε καὶ ὁμιλεῖτε χωρὶς ν’ ἀκούσητε, ἐγὼ ὅμως ὁμιλῶ μὲ τὰ βιβλία εἰς τὰς χεῖρας. Λάβετε, Κύριοι, ἂν θέλητε, εἰς χεῖράς σας τοὺς ἀπολογισμοὺς καὶ θέλετε ἴδει, ὅτι αἱ εἰσπράξεις τῶν λιανικῶν φόρων εἶναι μηδαμιναὶ καὶ ἐντὸς ὀλίγου θ’ αὐξάνωσι διὰ τοῦ νέου συστήματος τὰ χρέη, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ εἰσπραχθῶσι. Διὰ τοῦ ἀναγκαστικοῦ συστήματος δὲν θὰ κάμητε ἄλλο παρὰ νὰ συσσωρεύητε τὰ χρέη, καὶ σᾶς λέγω, Κύριοι, ὅτι, ἂν παραδεχθῶμεν τὸ σύστημα αὐτὸ, θέλομεν ῥίψει τὸν τόπον εἰς πλήρη χρεωκοπίαν.

§92ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι, ἄρχομαι ἀπὸ τὸν λόγον τοῦ Κ. ὑπουργοῦ, ὅτι οἱ ἀποθηκάριοι εἶναι μάστιγες. Ἠκούσατε μετ’ ἀπορίας, ὅτι ὡμολόγησεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὡς μάστιγας τοὺς ἀποθηκαρίους, εἶπεν ὅτι οἱ ἀποθηκάριοι εἶναι κακὸν νὰ εἰσπράττωσι τὰ εἴδη· ἀλλ’ ἂν δὲν ὑπάρχουν αὐτοὶ, Κύριοι, ὑπάρχουν ἕτερα κακὰ, πρόκειται περὶ τῶν ἀποθηκαρίων κατὰ πόσον εἶναι ὠφέλιμοι καὶ ἐπιβλαβεῖς, ἐναπόκειται εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ μετρήσῃ τὰ καλὰ αὐτῶν, καὶ τὰ κακὰ καὶ νὰ παραδεχθῇ τὸ μὲν ἢ τὸ δέ· λοιπὸν τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι πολὺ σπουδαῖον, καὶ σχεδὸν ἔγεινεν ἄλλοτε ζήτημα ζωῆς καὶ θανάτου εἰς τὰς Βουλάς· ἐγὼ δὲν συμμερίζομαι τὴν γνώμην τοῦ Κ. ὑπουργοῦ, ὅτι τὰ κακὰ ὑπερβαίνουν τὰ καλά· λέγω ὅτι τὸ κακὸν τῶν ἀποθηκαρίων εἶναι 99 πρὸς 1, καὶ ἰδοὺ, Κύριοι, ἐν συντόμῳ. Οἱ ἀποθηκάριοι πρῶτον ὑποχρεοῦν τοὺς γεωργοὺς νὰ μεταφέρουν τοὺς καρποὺς εἰς τὰς ἀποθήκας· πρῶτον κακὸν εἶναι ἡ ἀγγαρία,

§93ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλοι, Κ. Ζέρβα, εἴμεθα ἐπαρχιῶται, καὶ τὰ γνωρίζομεν τὰ τοιαῦτα, τί προτείνετε; (θόρυβος).

§94ΖΕΡΒΑΣ. Ἀφοῦ τὰ γνωρίζετε, ἂς μὴ συζητήσωμεν τίποτε· ἂς ἀποφασίσωμεν ἄνευ συζητήσεως. Λοιπὸν πρῶτον εἶναι ἡ ἀγγαρία, ἔπειτα εἶναι τὸ κακὸν μέτρημα τοῦ ἀποθηκαρίου, τρίτον ἡ ποιότης, διότι ὁ ἀποθηκάριος λέγει εἰς τὸν γεωργὸν, δὲν ἔφερες καλὸν σῖτον. Τέταρτον ὁ ἀποθηκάριος ἔχει τὴν εὐκολίαν νὰ πέρνῃ σῖτον κακῆς ποιότητος, νὰ τὸν ῥίπτῃ εἰς τὰς ἀποθήκας, καὶ νὰ κλέπτῃ τὸν σῖτον τῆς καλῆς ποιότητος· πέμπτον, τὸ νὰ κλέπτῃ τὰ σιτηρὰ καὶ νὰ τὰ βρέχῃ διὰ νὰ φουσκόνουν· ἕκτον εἶναι τὸ ν’ ἀφίνῃ νὰ σαπίζουν τὰ γεννήματα εἰς τὰς ἀποθήκας· ἕβδομον εἶναι αἱ καθυστερήσεις τῶν ἀποθηκαρίων, διότι κλέπτουν τόσον πολὺ, ὥστε λείπει ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ δώσουν. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, πόσα κακὰ πράττονται· ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου εἶναι τὸ ἄλλο ζήτημα, τὸ πῶς θὰ εὐκολύνωμεν τοὺς φορολογουμένους νὰ πληρώσωσι χρήματα εἰς τὸ δημόσιον· πρέπει νὰ προσπαθήσωμεν ὅσον εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπομακρύνωμεν τὰς καταχρήσεις, ν’ ἀπομακρύνωμεν τὰς περιπλοκὰς, εἰς τὰς ὁποίας περιπίπτει ἡ φορολογία, καὶ πρὸς τὴν ἐξασφάλισιν τῶν φόρων νὰ ἔλθωμεν εἰς μίαν καθαρὰν βάσιν, καὶ ἡ εἰς χρήματα ἀπόδοσις τῶν φόρων εἶναι ἡ καθαρωτέρα, καθόσον ἀφορᾷ τὰς καθυστερήσεις, ὡς εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς, ἐγὼ λέγω ὅτι ἂν εἰσαχθῶσι τὰ γεννήματα εἰς τὰς ἀποθήκας ἐπὶ τοῦ παρόντος, φοβοῦμαι μήπως δὲν πάρωμεν τίποτε· τὸ νὰ εἰσπράττωνται οἱ φόροι ἢ μὴ, τοῦτο ἐναπόκειται εἰς τὴν ἱκανότητα τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ καὶ τῶν εἰσπρακτόρων. Προτείνω λοιπὸν τὴν ἀπόῤῥιψιν τῶν ἀποθηκαρίων.

§95ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§96ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τὸ ζήτημα, Κύριοι, εἶναι πολὺ σπουδαῖον, καὶ ἑπομένως ἄξιον τῆς προσοχῆς σας. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ φίλος μου Κ. Κουμουνδοῦρος, ἦλθε σήμερον διὰ μακροῦ λόγου νὰ πολεμήσῃ ἑαυτόν· χθὲς, Κύριοι, ὑπέβαλεν ὁ ἴδιος Κ. Κουμουνδοῦρος πρότασιν ψηφίσματος περὶ νέου φορολογικοῦ συστήματος, βάσις τοῦ ὁποίου εἶναι ἡ πληρωμὴ τῶν φόρων εἰς χρήματα καὶ οὐχὶ εἰς εἶδος. Ἐν τούτοις σήμερον, προκειμένου περὶ ἀποθηκαρίων, διϊσχυρίσθη μετὰ πολλοῦ ζήλου, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ τοιοῦτον σύστημα· ἀπὸ πάντα ἄλλον ἐπερίμενα τοῦτο, καὶ οὐχὶ ἀπὸ τὸν Κ. Κουμουνδοῦρον. Ἓν μέγα ἐπιχείρημα, κατ’ αὐτὸν, ἔφερε πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ διϊσχυρισμοῦ του, ὅτι δηλαδὴ δὲν δύνανται οἱ φορολογούμενοι νὰ προμηθευθῶσι χρήματα, ἵνα δι’ αὐτῶν πληρώσωσι τὸν φόρον των. Ἀναγνωρίζει τὰς μεγάλας καταχρήσεις τῶν ἀποθηκαρίων, ἀναγνωρίζει τὴν ὑπ’ αὐτῶν προσγινομένην βλάβην τοῦ δημοσίου καὶ τὴν καταπίεσιν τῶν φορολογουμένων, ἀλλὰ τί νὰ γίνῃ, ἀφοῦ χρήματα δὲν ὑπάρχουσιν εἰς τὸν τόπον; Πόσα δὲ πρόκειται νὰ εἰσπράξῃ τὸ δημόσιον ἐκ τοῦ φόρου τῶν δημητριακῶν καρπῶν; Μόνον 4 ἑκατομμύρια δραχμῶν ἐξ ὧν 2 δι’ ἔγγειον φόρον πρὸς 5%, καὶ 2 διὰ δικαίωμα ἐπικαρπίας· διὰ νὰ εἰσπράξῃ δὲ 2 ἑκατομμύρια δρ. δι’ ἔγγειον φόρον πρὸς 5%, ἤτοι τὸ εἰκοστὸν, θὰ εἰπῇ ὅτι οἱ κάτοικοι παρήγαγον 40 ἑκατομμύρια δραχμάς.

§97ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ὀγδοήκοντα.

§98ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὄχι, διότι τὰ ἕτερα 2 ἑκατομμύρια λογίζονται ὡς δικαίωμα ἐπικαρπίας, ἤτοι ἐνοίκιον, ἑπομένως εἰς 40 ἑκατομμύρια συνίσταται ἡ παραγωγή. Ἐρωτῶ ἤδη τὸν Κ. Κουμουνδοῦρον, ἐὰν ἀπέναντι 40 ἑκατομμυρίων παραγωγῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσι 4 ἑκατομμύρια διὰ νὰ πληρώσωσιν οἱ φορολογούμενοι τὸν φόρον· εἶναι φυσικῶς ἀδύνατον· τὰ 40 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα παράγουσιν οἱ γεωργοὶ, (θόρυβος) δὲν τὰ καταναλίσκουν, ἴσως τὸ ἥμισυ κρατοῦν διὰ τὴν τροφήν των καὶ διὰ σπορὰν, πολλοὶ μάλιστα ἐξ αὐτῶν καὶ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν πωλοῦσι κατὰ τὴν παραγωγὴν, καὶ μετὰ ταῦτα ἀγοράζουσι διὰ τὴν σπορὰν καὶ τὴν τροφήν· αὐτὰ δὲ τὰ 20 ἑκατομμύρια δραχ. εἰς πόσον χρονικὸν διάστημα τὰ πωλοῦσι; εἰς διάστημα τριῶν, τεσσάρων τὸ πολὺ μηνῶν. Ἐὰν λοιπὸν εἰς διάστημα 3, 4 μηνῶν πωλῶσι 20 καὶ πλειότερα ἑκατομμύρια δραχμῶν δημητριακοὺς καρποὺς, θὰ δυσκολευθῶσι νὰ πωλήσωσιν εἰς διάστημα ἑνὸς ἢ δύω μηνῶν 4 μόνον ἑκατομμύρια; Δὲν δύναμαι βέβαια νὰ φέρω ἐνώπιόν σας τὸ βαλάντιον ἑνὸς ἑκάστου φορολογουμένου καὶ ν’ ἀποδείξω οὕτως ἀνίσχυρον τὸ ἐπιχείρημα τοῦ Κ. ὑπουργοῦ· ἀλλὰ δύναμαι ἐκ τοῦ συλλογισμοῦ αὐτοῦ νὰ ἐξάξω τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν θὰ δυσκολευθῇ ἕκαστος φορολογούμενος νὰ προμηθευθῇ χρήματα πρὸς πληρωμὴν τῶν φόρων του διὰ πωλήσεως μέρους τοῦ προϊόντος του. Ὁ ἔμπορος, Κύριοι, κτυπᾷ τὴν θύραν τοῦ παραγωγοῦ διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ προϊόντος του. Μαστίζεται ὁ τόπος ἀπὸ ἀχρηματίαν, μᾶς εἶπεν ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος, διότι ἀπέτυχεν ἡ παραγωγὴ τῆς μετάξης· ἰδέτε εἰς ποίαν ἀντίφασιν ὑπέπεσεν! ἔλλειψε, λέγει, ἡ παραγωγὴ τῆς μετάξης, ἔλλειψαν καὶ τὰ ἐξ αὐτῆς προερχόμενα χρήματα, ἄρα παραδέχεται, ὅτι ἡ παραγωγὴ ἑνὸς προϊόντος χορηγεῖ τὸ μέσον τῆς προμηθείας τῶν χρημάτων, καὶ ἐν τούτοις εἰς τὴν παραγωγὴν τῶν δημητριακῶν καρπῶν ἀρνεῖται τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο. Ἀλλὰ διὰ τί νὰ προστρέχωμεν εἰς τοιαῦτα ἐπιχειρήματα; εἴδετε τί συνέβη κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη· μόλον ὅτι ὑπῆρχε τὸ συμφέρον εἰς τὰς ἀρχὰς νὰ ὑψώνωσι τὴν τιμὴν τῶν σιτηρῶν διὰ νὰ ἀναγκάζωσι τοὺς φορολογουμένους νὰ προτιμῶσι τὴν πληρωμὴν τῶν φόρων των εἰς εἶδος ἀπὸ τὴν εἰς χρήματα, μ’ ὅλον τοῦτο τὸ ἥμισυ περίπου τῶν φόρων των ἐπλήρωσαν εἰς χρήματα· ὅταν λοιπὸν ἔχωμεν τὸ εὐχάριστον τοῦτο ἀποτέλεσμα κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἀμφιβάλλετε ἐφέτος, ὅτε ἠλαττώθη ὁ φόρος κατὰ τὸ ἥμισυ περίπου, ὅτι μετὰ προθυμίας δὲν θέλουσι τὸν πληρώσει οἱ κάτοικοι εἰς χρήματα; θέλετε πάντοτε νὰ ἔχωμεν τοὺς ἀποθηκαρίους, αὐτὴν τὴν μάστιγα τῳόντι τῆς κοινωνίας; Προβλέπετε, ὅτι θὰ γίνουν καθυστερήματα εἰς αὐτὰς τὰ ἀνωμάλους περιστάσεις; ἔστω· προτιμώτερον εἶναι νὰ μένουν εἰς χεῖρας τῶν φορολογουμένων οἱ φόροι, παρὰ εἰς χεῖρας τῶν ἀποθηκαρίων.

§99ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διατρέχομεν καὶ τὸν κίνδυνον τῆς διαρπαγῆς.

§100ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἀλλὰ μᾶς λέγουν προσέτι τί θὰ γίνῃ διὰ τὰς ἐνεργηθείσας ἤδη δημοπρασίας, εἰς τὰς ὁποίας οἱ ἐνοικιασταὶ εἶχον πρὸ ὀφθαλμῶν τὸ συμφέρον αὐτὸ; τί, λέγω, τὴν κλοπήν; Τοῦτο, κύριοι, ἡ Συνέλευσις οὐδόλως δύναται νὰ τὸ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν, διότι καὶ κατὰ τὸν ὑπάρχοντα νόμον ὁ φορολογούμενος ἠδύνατο νὰ πληρώσῃ εἰς χρήματα ἢ εἶδος, ἑπομένως οὐδὲν παράπονον δύναται νὰ ἔχῃ ὁ ἐνοικιαστὴς, ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἀποφασίσῃ νὰ πληρωθῇ τὸ ὅλον εἰς χρήματα. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ συζητῶμεν περὶ τοιούτων ἀντικειμένων, καὶ ἀμφιβάλλω, ἂν ἐκτὸς τοῦ Κ. Κουμουνδούρου ὑπάρχῃ τις, ὁ ὁποῖος ὑποστηρίζει τὴν ἰδέαν ταύτην.

§101ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐρωτήθημεν (θόρυβος ἀριστερά.)

§102ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ἂν ἐφωτίσθη.

§103ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν δύνασαι, Κύριε Γλαράκη, νὰ μ’ ἐμποδίσῃς ἀπὸ τοῦ νὰ ὁμιλήσω. Λέγω, Κύριοι, ὅτι ὁ προλαλήσας δὲν ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὸ θάῤῥος νὰ ὁμιλήσῃ περὶ σπατάλης, ἀφοῦ δὲν κατώρθωσε νὰ φέρῃ οἰκονομίαν εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§104ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὑπερασπίζεσθε καὶ δικαιώνετε λοιπὸν τὸ παρελθόν; σᾶς συγχαίρω.

§105ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν δικαιόνω τὸ παρελθὸν σύστημα, ἀλλὰ, Κύριοι, εἶμαι ὑπεύθυνος, ἂν δὲν διορθώσω τὰ ἀτοπήματα τοῦ παρελθόντος καὶ ἂν δὲν φέρω τῳόντι οἰκονομίαν. Διὰ νὰ ἀποδείξωμεν, Κύριοι, ὅτι τὸ παρελθὸν ἐκεῖνο ἦτο ἐλαττωματικὸν, δὲν ἔχομεν δίκαιον νὰ κραυγάζωμεν, καὶ ἂν ἐξέλθωμεν, Κύριοι, ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν αὐτὴν, χωρὶς νὰ διορθώσωμεν ὅσα παραπτώματα προϋπῆρξαν, καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ὅλοι ἐφωνάζομεν, δὲν θέλομεν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ παρουσιασθῶμεν φέροντες τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα φέρομεν ἕως τώρα· δὲν θέλομεν ἔχει τὸ δικαίωμα, ἐνόσῳ δὲν ἐπιμείνωμεν νὰ φέρωμεν θεραπείας, νὰ κατηγορῶμεν ἄλλους, οὔτε θέλομεν δυνηθῆ νὰ δικαιολογηθῶμεν. Τὸ ἔθνος ἐκ τούτου θέλει βλαβῆ, διότι θέλομεν ἀποδείξει, ἢ ὅτι δὲν εἶχε δίκαιον, ἢ ὅτι εἶναι ἀνίκανον νὰ θεραπεύσῃ τὰ δεινά του. Ἰδοὺ ὁποία ἡ μεγάλη εὐθύνη μας. Ἤμην, Κύριοι, καὶ εἶμαι ὑπὲρ τῆς εἰς χρήματα πληρωμῆς τῶν φόρων καὶ δέχομαι τὸ σύστημα αὐτὸ καὶ τὸ ὑποστηρίζω, διότι εἶναι καὶ τὸ καλλίτερον, ἀλλὰ τότε, Κύριοι, οἱ φόροι νὰ ζητῶνται εἰς χρήματα, ὅταν δύνανται νὰ πληρωθῶσιν, ὅταν ὁ χωρικὸς ᾖναι εἰς κατάστασιν ἀπὸ τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα θὰ πωλήσῃ, νὰ δύναται νὰ πληρώσῃ τὸν φόρον εἰς χρήματα· ὅταν ὅμως δὲν ἔχῃ, τὸ σύστημα αὐτὸ εἶναι μᾶλλον ἐπισφαλές. Λέγω, Κύριοι, ἂν ζητήσωμεν ἀναγκαστικῶς, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ προσέξητε, δὲν ἐπιθυμῶ κανεὶς νὰ παρεξηγῇ τοὺς λόγους μου, λέγω, ἂν ζητήσητε εἰς χρήματα τὸν φόρον καὶ ἀναγκάσητε τὸν χωρικὸν νὰ τὸν πληρώσῃ ἐπὶ τῶν ἁλωνίων (θόρυβος ἀριστερά). Τινὲς λέγουν ποῖος θὰ διορίζῃ τοὺς ἀποθηκαρίους· ὅταν θέλητε ἡ Συνέλευσις ἂς διορίσῃ μίαν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία νὰ διορίζῃ αὐτούς· περὶ τούτου δὲν μὲ μέλλει, θέλω μάλιστα ν’ ἀπαλλαχθῶ τοῦ βάρους. Δύο ἰδέας θὰ δεχθῆτε, καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ καθαρίσητε· πρῶτον τὴν ἰδέαν νὰ πληρωθῶμεν ἐπὶ τῶν ἁλωνίων καὶ τοῦτο εἶναι δύσκολον μεθ’ ἡμέρας τινὰς καὶ ἀφοῦ λάβουν οἱ κάτοικοι τοὺς καρποὺς εἰς τὰς οἰκίας των. Παρακαλῶ τὸν προτείναντα νὰ μοῦ ὁρίσῃ τὰς προθεσμίας (θόρυβος). Ἐδῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν εἶναι μερικοὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶδον ἐφαρμοζόμενον αὐτὸ τὸ σύστημα, καὶ παρακαλῶ αὐτοὺς νὰ μᾶς ἀκούσουν. Σᾶς λέγω, ὅτι εἶναι αὐτὸ οὐσιῶδες· σᾶς λέγουν, ὅτι πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς, δὲν εἶναι ἀρχὴ ἀπόλυτος, ἔχει καὶ λεπτομερείας, ἐνώπιον τῶν ὁποίων δύναται νὰ ναυαγήσῃ, ὅσον καλὴ καὶ ἂν ᾖναι. Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι, ἂν δεχθῆτε τὸ σύστημα τοῦ νὰ πληρώσουν κατὰ προθεσμίαν, τότε δὲν θὰ κάμητε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐπιβάλητε χρέος εἰς χρέος, καὶ θ’ ἀπαντήσητε πολλὰς δυσκολίας εἰς τὴν εἴσπραξιν· ὅ,τι θέλετε, πράξατε, ἀλλὰ προλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὴν παροῦσαν κατάστασιν τῶν πραγμάτων θὰ ᾖναι λίαν ἐπικίνδυνος ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ συστήματος τούτου. Ἄλλοι λέγουν, καλλίτερα νὰ τὰ φάγουν οἱ χωρικοὶ, παρὰ νὰ τὰ κλέψουν καὶ νὰ τὰ ἁρπάσουν· Κύριοι! παρῆλθεν ὁ καιρὸς τῆς κλοπῆς καὶ τῆς ἁρπαγῆς ἀπὸ σήμερον· ἐὰν ἀπὸ σήμερον ἐξακολουθήσῃ αὐτὸς ὁ καιρὸς τῆς κλοπῆς, πρέπει ν’ ἀπελπισθῶμεν, ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι ὁ καιρὸς αὐτὸς παρῆλθε διὰ παντός. Ὁ Κ. Κεχαγιᾶς εἶπε, πῶς γίνεται; ἔχετε 30,000,000 παραγωγὰς καὶ δὲν ἔχετε χρήματα; Λέγω, Κύριοι, ὅτι ἔχομεν 30,000,000 δραχ. παραγωγὴν εἰς εἶδος, πρέπει νὰ ἴδωμεν πόσον ἀπ’ αὐτὴν τὴν παραγωγὴν δυνάμεθα ν’ ἀνταλλάξωμεν, νὰ ἐκποιήσωμεν; διότι ἔχω 20 δραχ. ῥοῦχα, ἀλλὰ δὲν ἔχω λεπτὸν, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ τὰ πωλήσω. Ἐὰν καὶ τὸν σῖτόν μου δὲν δύναμαι νὰ τὸν πωλήσω, ποῦ θέλω εὕρει τὰ χρήματα; καὶ ὅλη ἡ παραγωγὴ μᾶς εἶναι πρῶτον ἀνταλλακτέα καὶ εἰς πάντα καιρὸν καὶ τόπον; εἰς τὰ μεσόγεια ὑπάρχει σπουδαία ἡ ἀγορὰ σίτων; δύναται ἔπειτα νὰ πωληθῇ οὗτος διὰ μιᾶς; περισσεύουν ἄλλως ὅλοι ὥστε καὶ νὰ πωληθῶσι; τότε πόθεν ἡ εἰσαγωγὴ 1,500,000, κοιλῶν ἔξωθεν; Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἡ παραγωγὴ αὕτη δὲν δίδει εἰς ὅλους καὶ ἀμέσως χρήματα. Λέγω λοιπὸν ὁδηγούμενος ἐκ τούτων, ὅτι πολλοὶ χωρικοὶ δὲν θέλουν δυνηθῆ νὰ πληρώσωσι, καὶ θὰ ἔχωμεν καθυστερούμενα· μὴ λησμονεῖτε πρὸς δὲ ὅτι θεωρεῖται ἔτι ὡς τὸ εὐκολώτερον καὶ τὸ μᾶλλον ἀκίνδυνον χρέος τὸ πρὸς τὸ δημόσιον· οὐδεὶς φοβεῖται αὐτὸ τὸ χρέος, καὶ πολλοὶ πιστεύουσιν εἰς τὰς ἀφέσεις. Ἐπομένως λέγω, ὅτι πολλοὶ οἱ ὁποῖοι ἐπλήρωναν, τώρα φοβοῦμαι, ὅτι θὰ καθυστερήσουν. Κύριοι, γνωρίζετε ὅλοι σας, ὅτι διὰ νὰ μεταφέρωμεν γεννήματα ἀπὸ τῆς οἰκίας εἰς τὴν ἀποθήκην τοῦ χωρίου, ὄχι τὴν κεντρικὴν, ἐχρειάσθησαν στρατιῶται καὶ ἐπίτηδες ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι περιέρχονται ἀπὸ οἰκίαν εἰς οἰκίαν, καὶ ἀπὸ ἁλῶνι εἰς ἁλῶνι, διὰ νὰ συνάξωσι τοὺς καρπούς. Λοιπὸν θέλετε νὰ καταργήσητε τοὺς ἀποθηκαρίους, ἀλλὰ νὰ τοὺς καταργήσητε ἐν γνώσει τῶν συνεπειῶν. Ἐπιθυμῶ, ἂν ᾖναι δυνατὸν, ὅλως διόλου ν’ ἀπαλλαχθῶ ὄχι μόνον ἀπὸ τὸν διορισμὸν τῶν ἀποθηκαρίων, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸν διορισμὸν ὅλων τῶν ὑπαλλήλων. Λοιπὸν λέγω, ὅτι ἕνεκα τῶν δυσκολιῶν αὐτῶν θὰ ἔχετε ἀνάγκην στρατοῦ ὁλοκλήρου, εἰσπρακτόρων καὶ Ταμιῶν. Εἶναι ὅμως μία ἄλλη δυσκολία, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ προβλέψητε. Ὑπάρχει μία διάταξις ἀκόμη, ἥτις λέγει, ὅτι αἱ καθυστερήσεις, τὰ ἐλλείμματα, ἐπιβαρύνουν τοὺς ἐνοικιαστάς. Τώρα ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη διάταξις, ἥτις ἔδιδε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν νὰ ἐφοδιάζηται μὲ στρατὸν, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τοῦ κατασχετοῦ, νὰ ἐκβιάζῃ τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου, καὶ ὁ νόμος τοὺς ἐκήρυττεν ὑπευθύνους, διότι τοὺς ἐχορήγει ὅλα τὰ δικαιώματα καὶ τὴν δύναμιν νὰ εἰσπράξῃ. Ἤδη ταῦτα κατηργήθησαν, καὶ ὁ χωρικὸς δὲν ὀφείλει νὰ ὑπαχθῇ εἰς αὐτὰς τὰς διατυπώσεις, δὲν ἠμπορεῖ ὁ ἐνοικιαστὴς νὰ ἐκβιάσῃ τὴν εἴσπραξιν, διότι τὰ χρήματα ὀφείλει νὰ τὰ πληρώσῃ ὁ χωρικὸς εἰς τὸ δημόσιον· κατὰ τοῦτο, ἐὰν ὑπάρξῃ καθυστέρημα στηριζόμενον εἰς ἔγγραφα διπλοτύπων, ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ὑπεύθυνος ὁ ἐνοικιαστής; Νομίζω, ὅτι δὲν θέλετε νὰ κάμετε ἀδικίας, ἄλλως δὲν θὰ εὕρετε ἐνοικιαστὰς, καὶ θὰ καταντήσωμεν εἰς τὸ πλῆρες σύστημα τῆς ἀσυδοσίας. Κατὰ τὸν νόμον ἤδη ὁ ἐνοικιαστὴς θὰ βεβαιώσῃ μόνον.

§106ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἐνοικιαστὴς δὲν ἠμπορεῖ βέβαια νὰ ᾖναι ὑπόλογος διὰ τὸ ἔλλειμμα τοῦ φορολογουμένου.

§107ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂν εἴπητε εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν, ὅτι χρεωστεῖ νὰ βεβαιώσῃ καὶ ἐδῶ θὰ σταματήσῃ, τὰ κατόπιν δὲ θὰ τὰ κάμῃ τὸ δημόσιον, καὶ μολαταῦτα προσθέσητε ὅτι, ἐὰν οἱ κάτοικοι δὲν πληρώσουν, αὐτὸς θέλει εἶσθαι ὁ ὑπεύθυνος, δὲν θὰ εὕρητε οὔτε ἕνα ἐνοικιαστήν. Ἐπομένως πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν καὶ αὐτὴν τὴν ἰδιαιτέραν περίστασιν, καὶ νὰ τὴν κανονίσητε, ἂν παραδεχθῆτε αὐτὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον θέλουν νὰ σᾶς εἰσαγάγουν. Κύριοι, χρεωστῶ ν’ ἀναιρέσω καὶ ἓν ἄλλο ἐπιχείρημα. Λέγουν ὅτι αἱ μεγάλαι καθυστερήσεις προέρχονται ἀπὸ τὸ ὑπάρχον μέχρι τοῦδε σύστημα. Ἐὰν εἶχα βιβλίον ἐδῶ, ἤθελα σᾶς ἀποδείξει, ὅτι καθυστεροῦν πολλὰ οἱ ἐπισημότεροι τῆς κοινωνίας, διότι ἐνομίσθη ὅτι ὅσον ἐπισημότερος εἶναί τις, τόσον ὀλιγώτερον ὀφείλει νὰ πληρώσῃ. (Θόρυβος ἀριστερόθεν).

§108ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κάμετε πρότασιν, Κύριε Ὑπουργὲ, νὰ φέρωμεν ἐδῶ τὰ βιβλία τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλετῶν, καὶ τότε θὰ ἴδουν οἱ Κύριοι, ὅτι οἱ μικροὶ φορολογούμενοι οὐδὲν ἢ μικρὰ ὀφείλουν πρὸς τὸ Δημόσιον, πολλοὶ δὲ ἄλλοι.....ὀφείλουν μεγάλα ποσά.

§109ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐδῶ δὲν ἐνδιαφέρεται κἀνεὶς προσωπικῶς, μὴν ἐρεθιζώμεθα. Δὲν ἐξετάζω τώρα ποῖοι, οἱ ἀποθηκάριοι, οἱ ἐνοικιασταὶ ἢ οἱ φορολογούμενοι καθυστεροῦσι, τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι ὅλοι παρουσιάζουν καθυστερήσεις, καὶ διὰ τοῦτο, ὅταν ἤμην Ὑπουργὸς ἄλλοτε, εἶχα παραγγείλει αὐστηρότατα νὰ μὴ χορηγῆται κἀμμία προθεσμία εἰς τοὺς ἀποθηκαρίους. Σᾶς λέγω δὲ ἐν γένει, ὅτι τὸ μεγαλήτερον ποσὸν τῶν καθυστερημάτων προήρχετο ἀπὸ τοὺς φόρους τῶν οἰκοδομῶν, τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ ἄλλων, καὶ ὅσοι σᾶς λέγουν τὸ ἐναντίον, σᾶς ὁμιλοῦν ἐν ἀγνοίᾳ.

§110ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, ποῖοι φόροι καθυστεροῦν. (Θόρυβος).

§111ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Κατ’ ἀναλογίαν νομίζω πῶς καθυστεροῦνται μᾶλλον οἱ φόροι τῶν ἀμπέλων, τῶν ἐπιτηδευμάτων, τῶν οἰκοδομῶν, ὄχι τῶν ποιμνιακῶν φόρων· (θόρυβος)· λοιπὸν σᾶς λέγω ὅτι πρόκειται (θόρυβος).

§112ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι συζήτησις αὐτὴ, Κύριε Πρόεδρε, τί ἀταξία εἶναι αὐτή;

§113ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὴν εἶσθε διόλου προκατειλημμένοι ἀπὸ τὸ ἓν ἢ τὸ ἄλλο σύστημα· δεχθῆτε ὅ,τι θέλετε, ἀλλ’ ἀκούσατε ἀπαθῶς· (θόρυβος ἀριστερόθεν). Κύριε Καραγιαννόπουλε, ὅσον θέλετε διακόπτετε, ἐγὼ θὰ μένω ἐδῶ. Ἐπαναλαμβάνω, Κύριοι, ὅτι πρέπει ν’ ἀφήσητε τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς κατοίκους ν’ ἀκολουθήσουν, ὁποῖον σύστημα θέλουν, ἐνῷ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον φέρετε, ἔχει τὸν κίνδυνον νὰ μὴ εἰσπράξωμεν πολλά· ὅ,τι θέλετε, κάμετε.

§114ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ἐφωτίσθη· ὅσοι εἶσθε τῆς γνώμης ὅτι ἐφωτίσθητε νὰ σηκωθῆτε (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἐφωτίσθη. Προσέξατε λοιπὸν, θὰ ἐρωτήσω δι’ ἀναστάσεως.

§116ΜΠΟΥΣΚΟΣ. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον, παρακαλῶ νὰ γείνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§117ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὄχι, ὄχι.

§118ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Διατὶ ὄχι, Κύριε Θεοχάρη; Κύριε Πρόεδρε, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως (συγχρόνως ἐγείρονται δεξιόθεν ὑπὲρ τοὺς 20).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐπιμένετε δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως; Πολὺ καλά. Ἰδοὺ πῶς θέλει τεθῆ τὸ ζήτημα, σᾶς παρακαλῶ προσέξατε. Ὅσοι παραδέχονται τὸ σύστημα τῆς διὰ χρημάτων φορολογίας καὶ ἑπομένως τῆς καταργήσεως τῶν ἀποθηκαρίων, θὰ εἴπουν ναί, ὅσοι δὲ τὸ μέχρι τοῦδε ἰσχύον, θὰ εἴπουν ὄχι. (θόρυβος).

§120ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχει οὕτως, ὅπως τὸ ἐθέσατε, τὸ θέμα. Τὸ ἓν σύστημα περιλαμβάνει τὴν εἰς χρήματα φορολογίαν, τὸ δὲ ἄλλο τὴν εἰς εἶδος. Λοιπὸν, ἂν προβῶμεν εἰς τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ Κύριος Καλλιγᾶς, καθιεροῦμεν τὴν εἰς χρήματα φορολογίαν, ἂν παραδεχθῶμεν τὸ μέχρι τοῦδε ἰσχύον, καθιεροῦμεν τὴν εἰς εἶδος φορολογίαν. (θόρυβος).

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ θεωρήσωμεν ὅλας τὰς συνεπείας τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου συστήματος; οἱ μὲν σᾶς λέγουν, ὅταν ᾖναι διὰ χρημάτων ἡ πληρωμὴ, δὲν θὰ ὑπάρχουν ἀποθηκάριοι. (θόρυβος). Κύριοι, ἡσυχία παρακαλῶ.

§122ΛΕΒΙΔΗΣ. Τὸ μέχρι τοῦδε σύστημα λέγεται σύστημα προαιρετικόν· ὁ φορολογούμενος θέλει νὰ πληρώσῃ εἰς εἶδος ἢ εἰς χρήματα; εἶναι κύριος νὰ τὸ πράξῃ· λοιπὸν φρονῶ ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ τεθῇ οὕτω πως· νὰ μείνωμεν εἰς τὸ προαιρετικὸν σύστημα ἢ εἰς τὸ ὑποχρεωτικὸν διὰ χρημάτων;»

§123ΤΙΝΕΣ. Ναί.

§124ΑΛΛΟΙ. Ὄχι.

§125ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριε Ζέρβα, ἔχετε ὑπομονὴν νὰ τελειώσω. Λέγω λοιπὸν ὅτι τὸ σύστημα τὸ ὑποχρεωτικὸν εἰς χρήματα συνεπιφέρει καὶ τὴν κατάργησιν τῶν ἀποθηκαρίων. (θόρυβος).

§126ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος, Κύριοι, ἔρχομαι νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Ὅπως ἂν θέσητε τὸ ζήτημα, εἰς τὸ αὐτὸ ἀπολήγει, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ἁπλούστερον, πρῶτον νὰ προηγηθῇ ἡ κατάργησις τοῦ συστήματος τῶν ἀποθηκαρίων, κατόπιν νὰ θέσητε τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ Κύριος Λεβίδης.

§127ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ ἀντιφάσκει, διότι, ἂν παραδεχθῇ ἡ Συνέλευσις τὴν κατάργησιν τῶν ἀποθηκαρίων καὶ ἔπειτα θέσητε τὸ ζήτημα προαιρετικῶς νὰ πληρώνουν εἰς χρήματα ἢ εἰς εἶδος, εἶναι ἀντίφασις· (θόρυβος).

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ὡς Πρόεδρος ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ συντελῶ εἰς τὸ νὰ συντέμνωνται αἱ συζητήσεις· νομίζω, ὅτι περὶ σκιᾶς συζητοῦμεν. Εἰς τὰ χρήματα εἴμεθα σύμφωνοι, ἀλλ’ οἱ μὲν θέλουν νὰ προστεθῇ ῥητῶς ἡ κατάργησις τῶν ἀποθηκαρίων, ἄλλοι δὲν θέλουν τοῦτο. Ὁ λόγος εἶναι, ἂν πρέπει νὰ ὑπερισχύσῃ τὸ σύστημα τῆς ὑποχρεωτικῆς διὰ χρημάτων πληρωμῆς ἢ τῆς ὑποχρεωτικῆς· (θόρυβος). Ὅλοι ἐσχηματίσατε ἤδη ἀκριβῆ ἰδέαν περὶ τοῦ πράγματος. Εἶναι δύω ζητήματα διακεκριμένα.

§129ΤΙΝΕΣ. Ὅπως θέλετε, θέσατε τὸ ζήτημα.

§130ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ὁπωσδήποτε θέλετε, θέσατε τὸ ζήτημα· τὸ ζήτημα εἶναι νὰ ἐκλείψουν οἱ ἀποθηκάριοι.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἐὰν δύναται νὰ γείνῃ ἀποκλειστικῶς διὰ χρημάτων ἡ πληρωμὴ, ἢ καὶ κατὰ τὸ μέχρι τοῦδε ὑπάρχον σύστημα· λοιπὸν ὅσοι θέλουν νὰ γείνῃ ἀποκλειστικῶς διὰ χρημάτων, οἱ τοιοῦτοι θὰ εἴπωσι ναὶ, ὅσοι θέλουν καὶ κατὰ τὸ ἄλλο σύστημα τὸ μέχρι τοῦδε, θὰ εἴπουν ὄχι. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ψηφοφορήσαντες ἦσαν 169· ἐψηφοφόρησαν ναὶ 115, ὅτι μόνον διὰ τῆς εἰς χρήματα ὑποχρεωτικῆς πληρωμῆς θέλει δίδεσθαι ὁ φόρος· οἱ δὲ 52 ὄχι, καὶ 2 ἠρνήθησαν ψῆφον· ὥστε ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τῆς εἰς χρήματα ὑποχρεωτικῆς πληρωμῆς καὶ τῆς καταργήσεως τῶν ἀποθηκαρίων. Ἔχει τὸν λόγον ὁ Κύριος Καλός.

§133ΚΑΛΟΣ. Παραδεχθείσης, Κύριοι, τῆς ἀρχῆς τῆς καταργήσεως τῆς εἰς εἶδος εἰσπράξεως τοῦ φόρου, ἕπεται τώρα νὰ κανονίσωμεν τὸν τρόπον τῆς φορολογίας, ἤτοι τὸν τρόπον τῆς εἰς χρήματα πληρωμῆς τοῦ φόρου κυριολεκτικώτερον. Δύω ὑπάρχουν συστήματα μέχρι τοῦδε γνωστὰ, προταθέντα, τὸ μὲν παρὰ τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ, τὸ δὲ παρὰ τοῦ Κυρίου Θεοφίλου· τὸ τοῦ Κ. Καλλιγᾶ ἠκούσατε τροποποιηθὲν κατά τι παρ’ αὐτοῦ διὰ τῆς καταργήσεως τῆς διατάξεως, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὡς πρὸς τὴν ἐλάττωσιν τοῦ 10%· ἀλλὰ τὸ σύστημα τοῦτο ἔχει τι ἐλαττωματικὸν, τουτέστι δύναται ἐν μέρει μὲν νὰ ὠφελήσῃ, ἐν μέρει δὲ νὰ βλάψῃ τὸ Δημόσιον, διότι, κοντὰ εἰς τὴν φορολογίαν τοῦ Δημοσίου, ἔρχεται ἡ βλάβη τοῦ φορολογουμένου, πρὸς ὄφελος τοῦ ἰδιώτου ἐνοικιαστοῦ. Ἐκ τοῦ ἄλλου συστήματος, τὸ ὁποῖον πολλοὶ ἐξ ἡμῶν ἔχετε εἰς χεῖρας, τὸ τοῦ Κυρίου Θεοφίλου, νομίζω, ὅτι προλαμβάνονται πολλὰ ἀδικήματα, καὶ συγχρόνως εὐκολώτερον κανονίζονται τὰ περὶ τοῦ τρόπου τῆς εἰς χρήματα πληρωμῆς· ὁ Κύριος Θεοφίλου λέγει. «Τὴν πρώτην καὶ δεκάτην πέμπτην ἑκάστου μηνὸς, ὁ Ἔπαρχος, ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, ὁ Εἰρηνοδίκης τῆς πρωτευούσης καὶ ὁ Δήμαρχος μετὰ τοῦ Προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου εἰς ἓν συνερχόμενοι, θέλουν προσδιορίζει τὴν ἀγοραίαν τιμὴν τῶν δημητριακῶν καρπῶν κατὰ δῆμον.» Τώρα ἔρχεται, Κύριοι, ὁ τρόπος τῆς πληρωμῆς. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει διάταξιν τὴν ἀκόλουθον. Ἐν ἄρθρῳ 18 λέγει. «Τὰ εἰσπραττόμενα χρήματα παραδίδονται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον κατὰ περιόδους ὁριζομένας ἀπὸ τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον ἐπὶ ἀμέσῳ ἐκδόσει γραμματίων παραλαβῆς». Ὑπάρχει μία ἄλλη γνώμη, ἥτις κατ’ ἀρχὴν βεβαίως εἶναι ἡ καλλιτέρα, ἡ ὁποία ἴσως εἶναι καὶ συμφερωτέρα εἰς τὸ Δημόσιον, ἀλλ’ ἐν μέρει δύναται νὰ βλάψῃ τὰ συμφέροντα μερικῶν Δήμων, ἡ γνώμη τοῦ νὰ κανονισθῇ ἐφάπαξ διὰ τοῦ νόμου ἡ τιμὴ, καθ’ ἣν θέλουν πληρόνεσθαι οἱ φόροι. Ἐπειδὴ τὰ σιτηρά μας δὲν ἔχουν τὴν αὐτὴν ποιότητα καθ’ ὅλον τὸ κράτος, ἐκτὸς δὲ τούτου, δὲν ὑπάρχουν καὶ αἱ αὐταὶ εὐκολίαι τῆς μεταφορᾶς, βλέπομεν ὅτι σῖτος, παραγόμενος εἰς ὀρεινὰ μέρη, ἔχει ὀλιγωτέραν ἀξίαν ἀπὸ τὸν παραγόμενον εἰς πεδινὰ καὶ τ’ ἀνάπαλιν. Ὑπάρχουν καὶ Ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν δίδουν σῖτον καλὸν, καὶ ἐν μὲν τῇ μιᾷ ἐπαρχίᾳ δύναται νὰ τιμᾶται δραχ. 5, ἐν ἄλλῃ 4½, 4 καὶ 3½ πολλάκις· ἡ ἀδικία ὅμως ἥτις θέλει προσγίνει ἐκ τοῦ διὰ τοῦ νόμου προσδιορισμοῦ τῆς τιμῆς δὲν εἶναι τόσον μεγάλη, ὅσον εἰμπορεῖ νὰ φαντασθῇ τις, διότι κοντὰ εἰς τὰς ἄλλας εὐκολίας, τὰς ὁποίας ἔχει ὁ φορολογούμενος ὡς ἐκ τῆς καταργήσεως τοῦ μέχρι τοῦδε ὑπάρχοντος τρόπου, ἡ ζημία τῶν φορολογουμένων σχεδὸν εἶναι ἀσήμαντος· π. χ. ἂν θέσωμεν τὸν ὅρον 5 δραχμὰς τὸ κοιλὸν καὶ ὁ φορολογούμενος πωλήσῃ τὸν σῖτόν του πρὸς 4½, ἡ διαφορὰ εἶναι ἡμίσεια δραχμὴ κατὰ κοιλόν· ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι ὑποχρεοῦται νὰ δώσῃ 5 κοιλὰ, ἔπρεπε νὰ ἡμεραργήσῃ ἐπὶ μίαν ἡμέραν αὐτὸς ὁ ἴδιος καὶ τὸ ζῶόν του, ἵνα μεταφέρῃ τὸν σῖτον εἰς τὴν ἀποθήκην, καὶ νὰ προσθέσῃ ἀκόμη καὶ κἄτι τι περισσότερον, διότι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἶναι παραδεδεγμένον ὅτι ἐπὶ πέντε κοιλῶν τοὐλάχιστον ἥμισυ κοιλὸν θὰ προσθέσῃ, διότι ἄνευ αὐτοῦ θ’ ἀναγκασθῇ νὰ καθίσῃ καὶ μίαν ἢ καὶ δύω ἡμέρας περισσότερον. Ὁ Ἀντιπρόεδρος Κύριος Μεσσηνέζης λαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἡ ζημία τοῦ φορολογουμένου, πληρόνοντος ἡμίσειαν δραχμὴν περισσότερον, δὲν εἶναι μεγάλη, ἀπέναντι τῶν ὠφελειῶν, τὰς ὁποίας θ’ ἀπολαύσῃ. Τὸ κατ’ ἐμὲ προτείνω νὰ παραδεχθῇ ἡ Συνέλευσις αὐτὸν τὸν ὅρον, καὶ νὰ κανονίσῃ αὐτὴ ἐπὶ τῶν κυριωτέρων εἰδῶν, ἤτοι τοῦ σίτου, ἀραβοσίτου, κριθῆς, τῶν ὀσπρίων καὶ τῶν ἄλλων τὴν τιμὴν, ν’ ἀφήσῃ δὲ τῶν δευτερευόντων εἰδῶν τὸν προσδιορισμὸν διὰ τοῦ πρωτοκόλλου κτλ, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ κατονομάσῃ τις εἰς ἕνα πίνακα ὅλα τὰ εἴδη. Πρὸς τοῦτο προτείνω νὰ ὀνομασθῇ μία ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν ὑπαλλήλων, τῶν ἐχόντων πεῖραν περὶ τὰ τοιαῦτα, καὶ τῶν πληρεξουσίων τῶν μᾶλλον προσοδοφόρων ἐπαρχιῶν, ὅπως κανονίσῃ τὴν τιμὴν καὶ τὰ εἴδη τῶν δημητριακῶν καρπῶν. Τὸ δὲ περὶ τοῦ χρόνου τῆς πληρωμῆς νὰ τὸ ἀφήσωμεν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, διότι αὐτὴ εἶναι εἰς καλητέραν κατάστασιν νὰ γνωρίζῃ, ἐὰν εἰς τὴν δεῖνα ἐπαρχίαν οἱ φορολογούμενοι ἠμποροῦν συγχρόνως μὲ τὴν συγκομιδὴν τῶν καρπῶν νὰ πληρώσουν τὸν φόρον. Σᾶς λέγω, ὅτι κἀνεὶς τῶν φορολογουμένων δὲν θὰ δυσκολευθῇ νὰ εὕρῃ χρήματα, διότι θὰ γνωρίζῃ ἐκ τῶν προτέρων ὅ,τι ὀφείλει νὰ πληρώσῃ. Πρὸς δὲ προτείνω νὰ συντάσσεται κατὰ μῆνα τὸ περὶ τοῦ προσδιορισμοῦ τῆς τιμῆς πρωτόκολλον.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Παπαμιχαλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§135ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Θεοφίλου, ἀλλὰ νομίζω συμφερώτερον καὶ εἰς τὸν φορολογούμενον καὶ εἰς τὸ δημόσιον, καὶ προτείνω νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῆς τιμῆς ὁ Ἔπαρχος, ὁ Εἰρηνοδίκης, ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος μετὰ τοῦ Δημάρχου καὶ Προέδρου τοῦ οἰκείου Δήμου· ἐννοεῖται ὅτι θὰ προσδιορίσουν τὴν πραγματικὴν τιμὴν τὴν τρέχουσαν εἰς ἕκαστον Δῆμον.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναφέρω εἰς τὴν τάξιν, Κύριοι, νὰ παύσουν οἱ διάλογοι.

§137ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Ἔπαρχος, ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, ὁ Εἰρηνοδίκης, ὁ Δήμαρχος καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου σχηματίζουν τὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον προσδιορίζει τὴν τιμὴν κατὰ Δῆμον, καὶ τὴν πρώτην ἑκάστου μηνὸς κατὰ μῆνα· ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τοῦ προσδιορισμοῦ αὐτοῦ θὰ ἐνεργῆται ἡ πληρωμὴ μέχρι πρώτης Ὀκτωβρίου τῶν πρωΐμων καρπῶν, καὶ μέχρι πρώτης Δεκεμβρίου τῶν ὀψίμων.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Κριεζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§139ΚΡΙΕΖΗΣ. Ὑποστηρίζω, ὅσα εἶπεν ὁ Κ. Παπαμιχαλόπουλος, κατὰ μῆνα δηλαδὴ νὰ συντάσσηται τὸ πρωτόκολλον ἀπὸ τὰ πέντε πρόσωπα, τὸν Ἔπαρχον, τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον, τὸν Εἰρηνοδίκην, τὸν Δήμαρχον καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Λαμβάνω τὸ θάῤῥος νὰ ὑποστηρίξω αὐτὸ τὸ μέτρον, διότι εἶμαι πεπεισμένος ἐκ τῆς διοικητικῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἔλαβα, ὅτι εἶναι συμφερώτερον διά τε τοὺς φορολογουμένους καὶ τὸ Δημόσιον.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Πετρινὸς ἔχει τὸν λόγον (θόρυβος). Μὴ κάμνετε διακοπὰς, εἶναι σπουδαῖον τὸ ζήτημα.

§141ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Δύω εἶναι αἱ ἰδέαι, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ Συνέλευσις πρόκειται νὰ ἀποφανθῇ, δηλ. ἡ γνώμη τοῦ Κ. Καλλιγᾶ, κατὰ τὴν ὁποίαν τοὺς εἰς χρήματα πληρονομένους φόρους πρέπει νὰ τοὺς κανονίσῃ μία ἐπιτροπὴ, καθ’ ὃν τρόπον ὥρισεν εἰς τὴν πρότασίν του ὁ Κ. Καλλιγᾶς· ἑτέρα δὲ εἶναι ἡ γνώμη τοῦ Κ. Καλοῦ, ἡ ὁποία θέλει, ὥστε ἡ πληρωμὴ αὕτη νὰ κανονισθῇ ὁριστικῶς ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν γνώμην τοῦ Κ. Καλοῦ τὴν βλέπω ὅλως ἐσφαλμένην καὶ τὴν ἀποκρούω ὁλοτελῶς, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἄρχομαι ἀπὸ τῆς ἀποκρούσεως αὐτῆς. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἔλθωμεν εἰς δίκαιον ἀποτέλεσμα, δὲν ἠμποροῦμεν ν’ ἀποφασίσωμεν κατ’ ὀρθὸν λόγον, κατὰ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ Κ. Καλὸς, διότι, ἐὰν λάβωμεν ἕνα μέσον ὅρον τῆς ἀγοραίας τιμῆς ἑκάστης ἐπαρχίας καὶ ἑκάστου Δήμου, εἶναι ἑπόμενον, ὅτι θ’ ἀδικηθῇ ἢ ἡ μία, ἢ ἡ ἄλλη ἐπαρχία, διότι, ἐὰν λογαριάσητε τὴν ἀξίαν τῶν σιτηρῶν εἰς τὰς νήσους, τὴν εὑρίσκετε διαφορετικὴν, παρὰ τὴν εἰς τὰ παράλια, ὅ ἐστὶ μικροτέραν. Ἐὰν λογαριάσητε πάλιν εἰς τὰς μεσογείους ἐπαρχίας, τὴν εὑρίσκετε μικροτέραν ἀπὸ ἐκείνην, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὰς παραλίους ἐπαρχίας· κατ’ ἐμὴν κρίσιν καταβιβάζεται τὸ ἥμισυ τῆς ἀξίας τῶν σιτηρῶν εἰς τὰς μεσογείους ἐπαρχίας, ἀφ’ ὅ,τι εἶναι εἰς τὰς παραλίους καὶ εἰς τὰς νήσους.

§142ΚΑΛΟΣ. Εἶναι ψευδὲς αὐτό.

§143ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, δὲν συνειθίζω, δὲν νομίζω ἀξιοπρεπὲς, εἰς Πληρεξούσιον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ λέγῃ πράγματα ψευδῆ, ἐννοῶ μάλιστα, ὅτι ὁ ἀγορεύων πρέπει πάντοτε νὰ λέγῃ τὴν ἀλήθειαν. Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν αὐτῆς τῆς ἀρχῆς σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι τὸ πρᾶγμα οὕτως ἔχει καὶ παρακαλῶ τοὺς Κυρίους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ διϊσχυρισθῶσι τὸ ἐναντίον, νὰ μὴ ἀποφαίνωνται ἀποφατικῶς, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ, ἐκτὸς ἂν θέλουν νὰ προσβάλουν τὸν ἀγορεύοντα. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ τῆς ἀξίας τῶν σιτηρῶν καὶ διὰ νὰ σᾶς πείσω σᾶς λέγω, ὅτι αἱ μεσόγειοι ἐπαρχίαι εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι τρέφουν τὰς παραλίους. Πιστεύσατε, ὅτι ἄλλοτε ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν τὴν ἐδικήν μας, τὴν Μαντινείαν, ἤρχοντο ἓν πλῆθος γαιωμήλων καὶ ἠξεύρετε διατί δὲν ἔρχονται τώρα; διότι μεγαλητέρα εἶναι ἡ ἀξία τῶν φόρων, τοὺς ὁποίους πληρόνουν καθ’ ὁδόν, παρὰ ἡ ἀξία τοῦ πράγματος. Εἶναι οἱ δημοτικοὶ φόροι, φόρος μεταφορᾶς, προκυμαίας, τὸ ἓν καὶ τὸ ἄλλο προσθέτουν μεγάλην τιμὴν εἰς τὰ πράγματα τῶν μεσογείων ἐπαρχιῶν. Δὲν παραδέχομαι λοιπὸν τὴν γνώμην τοῦ Κυρίου Καλοῦ ὅλως διόλου, ἡ Συνέλευσις ὅμως εἶναι κυρία νὰ ἀποφασίσῃ. Ἔρχομαι εἰς τὴν γνώμην τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ. Ἡ γνώμη τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ πλησιάζει πολὺ εἰς τὴν ὀρθότητα, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτίμησιν, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν, ὅτι σχηματίζει μίαν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία ἔχει τὴν πλειονοψηφίαν ὑπὲρ τοῦ δημοσίου. Τὶ σᾶς λέγει ὁ Κύριος Καλλιγᾶς εἰς τὴν πρότασίν του, τὴν ὁποίαν σήμερον ἐτροποποίησεν; ὅτι, προκειμένου ν’ ἀποφασισθῇ ἡ ἀξία τῶν πληρωθησομένων φόρων εἰς χρήματα, αὐτὴν τὴν κανονίζουσιν, εἴτε κατὰ μῆνα, εἴτε καθ’ ὡρισμένην ἐποχὴν, ὁ Ἔφορος, ὁ Ἔπαρχος καὶ ὁ Δήμαρχος. Ἄλλος δὲ λέγει ὅτι προσθέτει καὶ τὸν Εἰρηνοδίκην· καὶ ὁ Εἰρηνοδίκης τῆς αὐτῆς ζύμης εἶναι. Ἀλλὰ δὲν πρέπει, ὅταν πρόκηται νὰ δικάσωμεν ἓν πρᾶγμα κ’ ἔχωμεν δύω διαδίκους, τότε ἡ πλειονοψηφία νὰ ᾖναι ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς, διότι τώρα καὶ τὸ δημόσιον εἶναι διάδικος. Τώρα ἐξ ἑνὸς μέρους τὸ δημόσιον εἶναι συμβαλλόμενον, ἀφ’ ἑτέρου εἶναι ὁ φορολογούμενος. Σχηματίζετε λοιπὸν τὸ δικαστήριον ἐκεῖνο καὶ δίδετε εἰς τὸ ἓν πρόσωπον δύω ψήφους καὶ εἰς τὸ ἄλλο μίαν. Ποῦ τὴν ηὕρετε αὐτὴν τὴν δικαιοσύνην; Ἐξ ἐναντίας εἶναι δίκαιον, ὥστε ἡ πλειονοψηφία νὰ ὑπάρχῃ ὑπὲρ τοῦ ἀδυνάτου προσώπου, καὶ δὲν εἶναι βεβαίως ἀμφιβολία, ὅτι μεταξὺ δημοσίου καὶ ἰδιώτου ὁ ἰδιώτης εἶναι τὸ ἀσθενέστερον μέρος· τὸ μέρος λοιπὸν αὐτὸ πρέπει νὰ προστατεύσωμεν σήμερον. Κατ’ ἐμὴν κρίσιν ἰδοὺ πῶς πρέπει νὰ σχηματίζεται αὐτὸ τὸ δικαστήριον, πρέπει νὰ ᾖναι τετραμελὲς, πρέπει νὰ σύγκηται ἀπὸ τὸν Νομάρχην, ἢ τὸν Ἔπαρχον, ἀπὸ τὸν Ἔφορον, τὸν Δήμαρχον καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ οἰκείου Δημοτικοῦ Συμβουλίου· αὐτοὶ νὰ συνέρχωνται καὶ ν’ ἀποφασίζουν κατὰ τὴν ἀγοραίαν τιμὴν εἰς ἕκαστον Δῆμον τὴν ἀξίαν τῶν προϊόντων. Τώρα, Κύριοι, λέγω, ὅτι, διχοψηφίας γενομένης, ἰσχύει ἡ γνώμη, ἡ ὁποία εἶναι ὑπὲρ τῶν φορολογουμένων (θόρυβος). Διὰ τοῦτο, Κύριοι, διατυπόνω τὴν πρότασίν μου καὶ τὴν παραδίδω εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§144ΖΕΡΒΑΣ. Παρὰ, Κύριοι, νὰ καταγινώμεθα νὰ εὕρωμεν τὸν τρόπον, πῶς νὰ σχηματίσωμεν τὰ δικαστήρια αὐτὰ, καλλίτερον εἶναι νὰ προσπαθήσωμεν νὰ μὴ συστήσωμεν τοιαῦτα. Ἐγὼ, Κύριοι, ὑποστηρίζω τὴν ἀρχὴν αὐτὴν, ἡ πληρωμὴ νὰ ᾖναι ὁμοειδὴς, ὡς ἡ τῆς σταφίδος, καθόσον τὸ αὐτὸ συμβαίνει, ὡς ἐκεῖ, ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν. Διὰ ν’ ἀποφύγωμεν, Κύριοι, αὐτὸν τὸν λαβύρινθον, τὸν σχηματισμὸν τόσων δικαστηρίων, ὁ καταλληλότερος τρόπος εἶναι ν’ ἀποφασίσωμεν ἐνταῦθα μίαν καὶ μόνην τιμήν. Ἡ τιμὴ δὲν εἶναι μεγάλη, περιστρέφεται μεταξὺ τῆς μιᾶς καὶ ἡμισείας δραχμῆς, ὥστε καὶ ἀδικία ἂν ὑποτεθῇ ὅτι θὰ ὑπάρξῃ θὰ ᾖναι δι’ ὅλους γενική. Προτείνω λοιπὸν ὡς ἀρχὴν γενικὴν 5 δραχμὰς τὸ κοιλόν. Ἐγὼ ἔχω πρότασιν, ἡ ὁποία δὲν ἀνεγνώσθη, τοῦ νὰ πληρώνουν τόσα λεπτὰ τὰ σιτηρὰ, ἑπομένως ὁ χωρικὸς θέλει γνωρίζει, ὅτι, ἔχων τόσα κοιλὰ σιτηρῶν διαφόρων, θὰ πληρώσῃ τόσα πρὸς τόσα. Ὑπάρχει δὲ ἐκτὸς τούτου καὶ ἕτερος λόγος· μερικοὶ ἐπρότειναν προθεσμίαν τοῦ νὰ μὴ πληρώσῃ διὰ μιᾶς ἀλλὰ τὸν Νοέμβριον, Δεκέμβριον κλπ. Ἀλλ’ ἡ δήλωσις τοῦ φόρου γίνεται τὸν Ἰούνιον καὶ σπανίως τὸν Αὔγουστον, ἅμα ἀρχίσῃ ἡ βεβαίωσις νὰ συζητηθῇ καὶ ὁ προσδιορισμὸς τῆς τιμῆς, τὰ σιτηρὰ τὸν Ἰούνιον εἶναι εἰς ἐκπεσμόν, τὸν Ἰούλιον ἔχουν περισσοτέραν ὑπερτίμησιν καθὼς καὶ τὸν Αὔγουστον ἔτι περισσοτέραν· λοιπὸν ὅστις πληρώσει τὸν Νοέμβριον ἢ Δεκέμβριον θὰ πληρώσῃ κατὰ τὸ πρωτόκολλον τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐβεβαίωσαν τοὺς φόρους ἢ κατὰ τὸ τελευταῖον;

§145ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μὲ τὸ πρωτόκολλον τῆς βεβαιώσεως.

§146ΖΕΡΒΑΣ. Ἐν τούτοις ἡ πληρωμὴ ἂν γείνῃ κατὰ προθεσμίαν, θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἐρώτησις κατόπιν μὲ ποῖον πρωτόκολλον θὰ πληρώσῃ;

§147ΤΙΝΕΣ. Θὰ πληρώσῃ μὲ τὸ ἀρχικὸν πρωτόκολλον.

§148ΖΕΡΒΑΣ. Θὰ πληρώσῃ μὲ τὴν τιμὴν τοῦ μηνὸς, εἰς τὸν ὁποῖον κάμνει τὴν πληρωμήν· ἀλλ’ ἐδῶ γίνεται μία ἀδικία. Τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ γείνῃ μία τιμὴ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πέντε δραχμῶν.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἂν ἐφωτίσθη (θόρυβος).

§150ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐφωτίσθημεν.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἠκούσατε, ἡ συζήτησις περιεστράφη εἰς τὰ ἑξῆς ἀντικείμενα — ἂν ἡ τιμὴ τῶν δημητριακῶν καρπῶν πρέπει νὰ προσδιορισθῇ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ἐν γένει ἢ ὡς πρός τινα εἴδη, ἂν πρέπει νὰ προσδιορισθῇ ἀπὸ ἐπιτροπὴν καὶ κατὰ πόσον θὰ ἰσχύῃ τὸ πρωτόκολλον, διὰ 15 ἡμέρας ἢ δι’ 1 μῆνα. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἀναπτυχθέντα κατὰ τὴν συζήτησιν. Θὰ θέσω λοιπὸν οὕτω πως τὰ ζητήματα. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἂν θέλῃ, ὥστε ὁ φόρος τῶν δημητριακῶν καρπῶν νὰ προσδιορισθῇ παρ’ αὐτῆς ὡς πρὸς ὅλα τὰ εἴδη. Ἡ πρότασις αὕτη εἶναι τοῦ Κ. Ζέρβα, ὅσοι παραδέχονται ἂς σηκωθοῦν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ πρότασις δὲν παρεδέχθη. Ἑτέρα πρότασις τοῦ Κ. Καλοῦ εἶναι νὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ εἰς ὀλίγα μόνον εἴδη· ὅσοι παραδέχονται, νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Συνέλευσις τὴν ἀπέῤῥιψεν. Ἔρχομαι εἰς τὰς ἄλλας προτάσεις. Τινὲς προσδιορίζουν νὰ προσδιορισθῇ ἀπὸ ἐπιτροπὴν κατὰ μῆνα, ἄλλοι δὲ κατὰ δεκαπενθημερίαν. Ἡ ἀπωτέρα εἶναι τοῦ ἑνὸς μηνός.

§152ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἶναι καὶ μία πρότασις τοῦ Κ. Καλλιγᾶ, ὅστις δὲν θέλει παρὰ ἓν πρωτόκολλον, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπωτέρα.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Καλλιγᾶ, τὴν ἑξῆς· «ἐφάπαξ νὰ προσδιορισθῇ ὁ φόρος τῶν δημητριακῶν καρπῶν.» Ὅσοι παραδέχονται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τώρα τὴν πρότασιν τοῦ νὰ προσδιορισθῇ ἡ τιμὴ κατὰ μῆνα νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸν σχηματισμὸν τῶν ἐπιτροπῶν· εἶναι μία πρότασις τοῦ Κ. Καλλιγᾶ, προτείνοντος νὰ συσταθῇ ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὸν ἔπαρχον, τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον καὶ τὸν δήμαρχον τοῦ οἰκείου δήμου. Δευτέρα πρότασις εἶναι τοῦ Κ. Θεοφίλου, νὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπὴ συγκειμένη ἀπὸ τὸν Ἔπαρχον, τὸν οἰκονομικὸν Ἔφορον, τὸν Εἰρηνοδίκην καὶ τὸν Δήμαρχον μετὰ τοῦ Προέδρου τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου.

§154ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂν δεχθῶμεν αὐτὸ τὸ σύστημα, θὰ παρατείνωμεν τὴν ἀσυδοσίαν, διότι εἰς πολλὰ μέρη ἐν καιρῷ χειμῶνος εἶναι ἀδύνατον νὰ μεταβῶσιν οἱ Δήμαρχοι καὶ ὡς ἐκ τούτου συμβαίνει πολλάκις νὰ μὴ βεβαιῶνται οἱ φόροι. Αὐτὸ τὸ ἐβεβαιώθην καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐπιτοπίως μεταβάς· οἱ Δήμαρχοι καὶ οἱ Σύμβουλοι, παρουσιασθέντες εἰς ἐμὲ, μοὶ εἶπον, ὅτι πρέπει ν’ ἀλλάξω αὐτὸ τὸ σύστημα, διότι εἶναι ἀδύνατον, εἶπον, νὰ μεταβῶμεν ἀπὸ ἓν εἰς ἄλλο μέρος ἐν καιρῷ χειμῶνος, ἑπομένως, ἂν καθιερώσητε αὐτὴν τὴν διάταξιν, ὅτι κατὰ μῆνα οἱ Πρόεδροι καὶ οἱ Δήμαρχοι νὰ μεταβαίνωσι νὰ προσδιορίζωσι τὴν τιμὴν, καὶ, ἄν ποτε δὲν παρουσιασθῶσι, δὲν θέλει γίνεσθαι τίποτε, ἑπομένως ἂν ἡ Συνέλευσις θελήσῃ νὰ παραδεχθῇ τὴν ἀρχὴν αὐτὴν, πρέπει νὰ προβλέψῃ καὶ τὴν περίστασιν, καθ’ ἣν αὐτοὶ δὲν δύνανται νὰ μεταβῶσι.

§155ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ, διότι ἔχω ἀφορμὰς ἐκ τῆς πείρας μου· θὰ διαιωνισθῇ ἡ βεβαίωσις φόρων ἕνεκα τῆς προσκλήσεως τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ διὰ τοῦτο οἱ νόμοι παρεδέχθησαν τὴν ἀναπλήρωσιν καὶ δι’ ἄλλων προσώπων. Φρονῶ, ὅτι μία ἐπιτροπὴ συγκειμένη τοὐλάχιστον ἀπὸ τὸν Νομάρχην ἢ Ἔπαρχον, ἀπὸ τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον, καὶ ἀπὸ τὸν Δήμαρχον ἢ τὸν Εἰρηνοδίκην ἀναπληροῖ ἀρκούντως τὴν ἀπαίτησιν τοῦ νόμου.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ παρατήρησις ἡ γενομένη ἐκ μέρους τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ ἀφορᾷ τὰ μετὰ τὴν παραδοχὴν τοῦ τρόπου τοῦ σχηματισμοῦ τῆς ἐπιτροπῆς· πρέπει πρῶτον νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα αὐτό.

§157ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ ἐνοικιαστὴς ἔχει συμφέροντα νὰ ἐπιδιώξῃ, πρέπει καὶ αὐτὸς νὰ ἔχῃ ἕνα ἀντιπρόσωπον ἐντὸς τῆς ἐπιτροπῆς.

§158ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ κατὰ τὸ ὑπάρχον σύστημα ὁ ἐνοικιαστὴς ἔχει τὸ αὐτὸ συμφέρον, διότι διὰ τὰ ἐλλείμματα εὐθύνεται νὰ πληρώσῃ· καὶ θὰ πληρώσῃ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πρωτοκόλλου, εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ ὁποίου δὲν λαμβάνει μέρος· ἐὰν εἶχε περίσσευμα ἤθελε λάβει αὐτὸ εἰς εἶδος ἢ εἰς χρήματα κατ’ ἐκλογὴν τοῦ φορολογουμένου καὶ ὅμως εἰς τοῦ πρωτοκόλλου τὴν σύνταξιν δὲν ἐλάμβανε μέρος ὁ ἐνοικιαστὴς ὡς ἀντιπροσωπευόμενος ὑπὸ τοῦ Δημάρχου καὶ τῶν ἄλλων ἀρχῶν. Διὰ τοῦτο ἀποκρούω τὴν γνώμην τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ, δέχομαι δὲ τὴν γνώμην τοῦ Κυρίου Θεοφίλου, διότι ἂν παραδεχθῶμεν τὴν σύνταξιν τοῦ πρωτοκόλλου ὑπὸ μόνου τοῦ Ἐπάρχου, Ἐφόρου καὶ Δημάρχου, ἔχομεν ἀμέσως καὶ ἐκ προκαταβολῆς δύω ψήφους ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, ἐνῷ κατὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ Θεοφίλου θὰ ἔχωμεν εἰς τὴν Δικαστικὴν Ἐπιτροπὴν δύω ψήφους ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, ἄλλας δύω ὑπὲρ τοῦ φορολογουμένου, ἤτοι τοῦ Δημάρχου καὶ Προέδρου τοῦ Συμβουλίου καὶ τὴν τοῦ Εἰρηνοδίκου συμφωνοῦσαν ὁτὲ μὲν μὲ τοὺς Δημοσίους, ὁτὲ δὲ μὲ τοὺς Δημοτικοὺς κατὰ τὰς περιστάσεις, ὥστε θὰ ἔχωμεν μεγαλητέραν ἐγγύησιν.

§159ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἓν λάθος ἔχει ὁ ἔντιμος Πληρεξούσιος, ὁ προλαλήσας, διότι κατὰ τὸ παρὸν σύστημα ὁ ἐνοικιαστὴς ἐδικαιοῦτο νὰ δώσῃ καὶ γεννήματα διὰ τὸ ἔλλειμμα, τώρα ὅμως δὲν δύναται εἰμὴ νὰ δώσῃ χρήματα· δεύτερον, Κύριοι, ἦτο ἀποδεδειγμένον, ὅτι ὅλα τὰ γεννήματα ἐῤῥίπτοντο εἰς τὰς ἀποθήκας, ἑπομένως τὸ περίσσευμα ἔμενεν ὑπέγγυον ἐντὸς τῶν ἀποθηκῶν, καὶ ὁ ἐνοικιαστὴς ἐλάμβανε γεννήματα (θόρυβος) ..... Τώρα ὅμως δυνάμει τοῦ νόμου ὑποχρεοῦται νὰ πληρώσῃ εἰς χρήματα τὸ ἔλλειμμα, διὸ νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ παρευρίσκεται καὶ αὐτὸς εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ πρωτοκόλλου διὰ νὰ γνωρίζῃ τὶ γίνεται.

§160ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ ἐνοικιαστὴς δὲν ἀδικεῖται, ἂν δὲν λάβῃ μέρος, ὁ ἐνοικιαστὴς ἀποβλέπει εἰς τὸ συμφέρον του, ἂν ἐνοικιάσῃ 1000 κοιλὰ εἰς ἕνα Δῆμον καὶ ταῦτα γίνουν 1100, ἀποβλέπει εἰς τὸ συμφέρον τῶν 100, καὶ οὕτω θὰ ζημιωθῇ ἢ θὰ ὠφεληθῇ κατὰ τὴν τιμὴν, ἣν θὰ ἔχουν. Μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀφορμὴ νὰ ὑποπτεύηται ὁ ἐνοικιαστὴς, ὅτι θὰ συμφωνήσουν οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Δημοσίου μετὰ τοῦ Δημάρχου, ἵνα καταστρέψωσι τὸ συμφέρον αὐτοῦ ἢ τοῦ Δημοσίου. Διὰ τοῦτο λέγω, Κύριοι, ὅτι ὁ ἐνοικιαστὴς δὲν πρέπει νὰ λάβῃ μέρος. Παρατηρῶ ἓν ἄλλο· ἐπειδὴ ἀναφέρετε καὶ τὸν Εἰρηνοδίκην, λέγω, ὅτι πολλαὶ ἐπαρχίαι ἔχουν 2 ἢ 3 Εἰρηνοδικεῖα, τώρα ποῖος εἰρηνοδίκης θὰ λάβῃ μέρος; τῆς περιφερείας ἢ τῆς πρωτευούσης; καθ’ ὅτι ὁ Εἰρηνοδίκης τῆς πρωτευούσης θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν τιμὴν τῶν σιτηρῶν τοῦ δήμου τῆς πρωτευούσης, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι διάφορος τῆς τιμῆς τοῦ Δήμου τοῦ φορολογουμένου· διὰ τοῦτο προτείνω, ὅτι τὸ πολυμελὲς εἶναι περιττόν. Εἰς αὐτὸ τὸ εἶδος, Κύριοι, δὲν γίνεται κατάχρησις, διότι ἔτυχον νὰ λάβω μέρος, εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα. Λέγω λοιπὸν ἡ ἐκτίμησις τῆς τιμῆς νὰ γείνῃ ἀπὸ τὸν Ἔφορον, ἀπὸ τὸν Εἰρηνοδίκην τῆς περιφερείας τοῦ φορολογουμένου Δήμου καὶ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου· δὲν θέλω, Κύριοι, τὸν Δήμαρχον, διότι εἶναι διπλοῦς ὑπάλληλος καὶ δημόσιος καὶ δημοτικός.

§161ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ παρατήρησις τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τοῦ συμφέροντος τοῦ ἐνοικιαστοῦ εἶναι ἀδικαιολόγητος· ἴσως ἀπορήσει ὁ Κύριος ὑπουργὸς, ὅταν λέγω, ὅτι δὲν ἔχει συμφέρον ὁ ἐνοικιαστὴς κατὰ τὸν προσδιορισμὸν τῆς ἀγοραίας τιμῆς, καὶ ἐν τούτοις μοὶ φαίνεται, ὅτι, ἂν ἐξετάσητε ἀκριβέστερον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ εἴπητε ποῖον εἶναι τὸ συμφέρον τοῦ ἐνοικιαστοῦ· τοῦτο εἶναι δύω εἰδῶν· ἂν ὑπάρχῃ ἔλλειμμα, τὸ συμφέρον αὐτοῦ εἶναι ἡ ἐλάττωσις τῆς τιμῆς· ἂν ὑπάρχῃ πλεόνασμα, τὸ συμφέρον αὐτοῦ εἶναι ἡ ὕψωσις τῆς τιμῆς· πρέπει νὰ ἀποπερατωθῇ ὅλη ἡ βεβαίωσις, νὰ φανῇ ἐκ ταύτης ὅτι ὑπάρχει ἔλλειμμα καὶ τότε ἔρχεται τὸ συμφέρον του, ὥστε ἡ τιμὴ νὰ ᾖναι μικρὰ, ὅταν ὅμως ἡ βεβαίωσις δὲν γείνῃ, αὐτὸς πηγαίνει μὲ τὴν ἰδέαν, ὅτι θὰ ὑπάρχῃ πλεόνασμα καὶ αὐτὸς βαδίζει τότε εἰς τὸ νὰ λάβῃ παρὰ τοῦ φορολογουμένου τὸ πλεόνασμα εἰς ἀνωτέραν τιμήν. Εἶναι περιττὸν νὰ συμπράξῃ ὁ ἐνοικιαστὴς· τὸ συμφέρον τοῦ ἐνοικιαστοῦ συνταυτίζεται μὲ τὸ συμφέρον τοῦ φορολογουμένου. Ἐὰν ἡμεῖς προβλέψωμεν περὶ τοῦ συμφέροντος τοῦ φορολογουμένου ἐπροβλέψαμεν καὶ περὶ τοῦ συμφέροντος τοῦ ἐνοικιαστοῦ. Ἂν ὑπάρχῃ ὅμως περίσσευμα, τὸν φορολογούμενον δὲν τὸν φέρετε νὰ συμπράξῃ, ἀλλὰ τὸν ἐνοικιαστὴν, ὅστις δι’ ἓν ἐλάχιστον συμφέρον πρόκειται νὰ βλάψῃ μίαν μεγάλην μερίδα ἀνθρώπων· τί εἶναι τὸ μικρόν του συμφέρον; ἓν ποσὸν 200 κοιλῶν, τὸ μέγα συμφέρον τοῦ ἐνοικιαστοῦ λοιπὸν εἶναι μηδὲν—200 δραχ. — δι’ αὐτὰς τὰς 200 δραχ. προσκαλεῖτε νὰ συμπράξῃ τὸν ἐνοικιαστὴν; λέγω λοιπὸν ὅτι δὲν εἶναι τὸ συμφέρον τοῦ ἐνοικιαστοῦ νὰ συμπράξῃ. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὴν ἄλλην ἀπορίαν τοῦ Κυρίου Βενετσάνου, αὕτη εἶναι τοπικὴ, δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ γενικόν· λέγει π. χ. πῶς θέλει μεταβῆ ὁ δήμαρχος Ἀμοργοῦ εἰς τὴν Θήραν διὰ νὰ γείνῃ τὸ πρωτόκολλον· αὐτὸ συμβαίνει εἰς τὰς νήσους, εἰς τὴν στερεὰν καὶ Πελοπόννησον δὲν συμβαίνει (θόρυβος). Πρῶτον προσδιορίσατε, ποῖα θὰ ᾖναι τὰ πρόσωπα καὶ ἀναλόγως τῶν προσώπων θὰ προσδιορίσετε καὶ τὴν ἀναπλήρωσιν· προσδιορίσατε λοιπὸν ποῖοι εἶναι οἱ συμπράττοντες. Νομίζω ὅμως ὅτι εἶναι, ἔργον συνέσεως, τὸ ὁποῖον θέλει εὐκολύνει τὴν ὑπηρεσίαν, νὰ μὴ ὑπάρχῃ πολυμελὲς αὐτὸ τὸ Σῶμα· βλέπετε, ὅτι δὲν ὑπάρχει πάντοτε ἀνάγκη ἀναπληρωτοῦ· ὅταν ἔχετε 5 πρόσωπα θὰ ἔχετε 5 ἀναπληρωτὰς καὶ θὰ ἔχετε πενταπλασίαν δυσκολίαν παρ’ ὅταν ᾖναι 3· δὲν εἶναι δυνατὸν σκανδαλωδῶς νὰ βεβαιώσωμεν μίαν τιμὴν, ἥτις δὲν εἶναι ἀγοραία καὶ μάλιστα σήμερον, ὅτε ἕκαστος προσέχει πολὺ εἰς τὴν ὑπόληψιν τῶν συμπολιτῶν του.

§162ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δύω λέξεις, Κύριε Πρόεδρε.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκετὰ ἐλέχθησαν, Κύριε Ὑπουργέ.

§164ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ ἀφήσω, Κύριε Πρόεδρε.

§165ΠΟΛΛΟΙ. Μὰ, Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸν ὑπουργὸν δὲν ἀφαιρεῖται ὁ λόγος.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐννοῶ νὰ προσβάλω οὐδένα, ἀλλὰ νὰ ἦμαι ἴσος πρὸς ὅλους.

§167ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀφήσητε τὸν ὑπουργὸν ν’ ἀναπτύξῃ τὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν καὶ τοῦ Δημοσίου.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἔργον τῆς Συνελεύσεως ν’ ἀποφανθῇ, ἂν ἐφωτίσθη ἢ ὄχι (θόρυβος). Δὲν ἐννοῶ νὰ ἐμποδίσω τὸν λόγον ἀπὸ κανένα, ἀλλ’ ἀφοῦ μία συζήτησις ἀνεπτύχθη ὁπωσοῦν, εἶναι ἔργον τῆς Συνελεύσεως ν’ ἀποφανθῇ, ἂν θέλῃ νὰ ἀκούσῃ τὸν ὑπουργὸν ἢ οἱονδήποτε ἄλλον.

§169ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἔργον σας, Κύριε Πρόεδρε, ἀλλὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἡ πρότασις, ὅτι ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις, ἀπὸ πληρεξουσίους.

§170ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κατὰ τὰ συνταγματικὰ ἔθιμα ὁ ὑπουργὸς λαμβάνει πολλάκις τὸν λόγον, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸν ἐμποδίσητε.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν νομίζητε, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ φωτίσητε τὴν Συνέλευσιν, τότε λάβετε τὸν λόγον.

§172ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁ Κύριος Καλλιγᾶς πολὺ τολμηρὰ καταδικάζει γνώμας, διότι ἀναχωρεῖ ἀπὸ ἰδέας, τὰς ὁποίας δὲν ἐσπούδασε, νομίζω ὅτι, ὅ,τι εἶπε, εἶναι ἰδανικὸν, διότι ὁ ἐνοικιαστὴς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς βεβαιώσεως τῶν πρωΐμων, ἐνῷ πρόκειται νὰ τὰ βεβαιώσῃ κατὰ τὸν Δεκέμβριον κατὰ τὴν τροπολογίαν. Ἐὰν νομίζῃ λοιπὸν ὁ Κύριος Καλλιγᾶς ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸν Σεπτέμβριον ἢ τὸν Ὀκτώβριον, μὲ συγχωρεῖ νὰ τὸν εἴπω, ὅτι δὲν ἠξεύρει τίποτε. Δεύτερον ἡ ζημία τοῦ ἐνοικιαστοῦ εἶναι πολὺ μεγαλητέρα ἀπὸ τὴν ζημίαν τῶν πολιτῶν. Τοῦ ἐνοικιαστοῦ ἡ ζημία ὑποτεθείσθω 200 δραχ. καὶ εἶναι δι’ ἓν ἄτομον, ἀλλ’ εἰς 20 ἄτομα δὲν εἶναι μεγάλη ζημία· νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὸ λάβητε ὑπ’ ὄψιν.

§173ΚΑΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν οἰκονομικῶν κατὰ τοῦτο καὶ μόνον ἔχει δίκαιον, ὅταν παρουσιασθοῦν ἐλλείμματα, αὐτὰ θὰ πληρωθῶσι τότε ὑπὸ τοῦ ἐνοικιαστοῦ· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει φρονῶ, ὅτι εἶναι δίκαιον ὁ ἐνοικιαστὴς νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸ πρωτόκολλον, τὸ ὁποῖον κανονίζει τὴν τιμὴν, τὴν δὲ ἐποχὴν τὴν προσδιορίζει ὁ πάγιος νόμος.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, θέλει νὰ κλείσῃ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος;

§175ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν ὅτι ἐφωτίσθησαν νὰ σηκωθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἀναπτύσσονται λοιπὸν τρία συστήματα· τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ ὅτι πρέπει νὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ὁ ἐνοικιαστὴς, δεύτερον τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ θέλοντος νὰ ᾖναι τριμελὴς ἡ ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον, τὸν ἔπαρχον καὶ τὸν οἰκεῖον δήμαρχον, καὶ τρίτον τοῦ Θεοφίλου, τὸ ὁποῖον λέγει ἀπὸ τὸν ἔπαρχον, τὸν ἔφορον, τὸν δήμαρχον, τὸν εἰρηνοδίκην καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου.

§177ΚΑΦΕΝΤΖΟΓΛΟΥΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε μίαν λέξιν· εἶναι 20 ἐνοικιασταὶ, ποῖος θὰ λάβῃ μέρος;

§178ΤΙΝΕΣ. Τοῦτο κατόπιν θὰ λυθῇ.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σχετικῶς μὲ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ, ὑπάρχει μία ἔγγραφος πρότασις ἡ ἑξῆς «ὁ Ἔπαρχος, ὁ Ἔφορος, ὁ Δήμαρχος τῆς πρωτευούσης, ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ ἐνοικιαστής»· τὴν ὑποστηρίζει ὁ Κ. Ὑπουργός; Καὶ τί ἐννοεῖ μὲ τὸ ὁ ἐνοικιαστής;

§180ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐννοῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ ἐνοικιαστὴς τὸ δικαίωμα νὰ στέλλῃ ἕνα ἀντιπρόσωπον εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῆς τιμῆς τῶν γεννημάτων.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω κατὰ πρῶτον τὸ ζήτημα «παραδέχεται ἡ Συνέλευσις εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ πρωτοκόλλου νὰ λαμβάνῃ μέρος καὶ ἀντιπρόσωπος τῶν ἐνοικιαστῶν;» Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται οἱ ὀλιγώτεροι)· ἀπεῤῥίφθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἀριθμὸν τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, θὰ ὑποβάλω κατὰ πρῶτον τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Καλλιγᾶ «Ἔφορος, Ἔπαρχος καὶ οἰκεῖος Δήμαρχος». Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Θεοφίλου.

§182ΖΕΡΒΑΣ. Ἔχω ἄλλην πρότασιν.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δεχόμεθα ἄλλην. Εἶναι ὁ ἔπαρχος, οἰκονομικὸς ἔφορος, Εἰρηνοδίκης τῆς πρωτευούσης, ὁ Δήμαρχος· ἀλλὰ ποῖος τῆς Πρωτευούσης ἢ ὁ οἰκεῖος;

§184ΠΟΛΛΟΙ. Ὁ οἰκεῖος, καὶ ἐν ἐλλείψει ὁ τῆς Πρωτευούσης.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν αὐτὴν.....

§186ΘΕΟΦΙΛΟΥ. Ἰδοὺ ἡ συμπλήρωσις.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν θ’ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις περὶ τῆς συμπληρώσεως.

§188ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι· τώρα.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον θ’ ἀποφανθῶμεν ἡ ἐπιτροπὴ ἀπὸ ποῖα πρόσωπα θὰ σύγκηται καὶ δεύτερον, κωλυομένων αὐτῶν, ποῖοι θὰ ᾖναι οἱ ἀναπληρωταί.

§190ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, Κ. Πρόεδρε, ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ἄρθρον θὰ γείνῃ.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, δύο γνῶμαι ὑπάρχουν ἡ ἐδική μου καὶ τοῦ Κ. Στεφανοπούλου. Οἱ παραδεχόμενοι ὅπως τὸ λέγω ἐγὼ νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι)· λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Θεοφίλου νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) παρεδέχθη.

§192Δ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Μὲ τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν εἴπομεν εἰς τὴν ἔλλειψιν τοῦ Κ. Δημάρχου.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ πρότασις, ἥτις ὑπεβλήθη καθόσον ἀποβλέπει τὴν ἀναπλήρωσιν. Ἀνεγνώσθη.

§194ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τὸ, ἀρνουμένων, δὲν εἶναι ἀναγκαῖον.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν δύο περιπτώσεις, τὸ κώλυμα, τὸ ὁποῖον καὶ δικαιολογεῖται, καὶ ἡ μὴ ἐμφάνισις. Λοιπὸν θὰ βάλλω· κωλυομένου τοῦ Δημάρχου...... ἢ ἀρνουμένων κτλ.

§196ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε μόνον, Κύριοι, πρέπει νὰ λαμβάνωσι μέρος οἱ τῆς Πρωτευούσης Δήμαρχοι καὶ Πρόεδροι, ὅταν οἱ ἁρμόδιοι Δήμαρχοι καὶ Πρόεδροι καὶ οἱ ἀναπληρωταὶ αὐτῶν, προσκληθῶσι καὶ δὲν ἐμφανισθῶσι.

§197ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Τοὐλάχιστον νὰ προσδιορίζηται ἐν τῷ νόμῳ.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον· ἂν ἔχητε πρότασιν ἔρχεσθε καὶ τὴν ὑποβάλλετε· ἄλλως ὁ εἷς νὰ σηκώνεται ἀπ’ ἐδῶ καὶ ὁ ἄλλος ἀπ’ ἐκεῖ δὲν γίνεται συζήτησις.

§199ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Μὰ, Κ. Πρόεδρε, ὅταν γίνεται ἕνας Νόμος πρέπει νὰ προσδιορίζωνται ὅλα· ὁ Δήμαρχος καὶ οἱ ἄλλοι πρέπει νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν πρώτην ἑκάστου μηνός.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ θὰ κανονισθοῦν κατόπιν· τώρα ἀποφασίζονται αἱ ἀρχαί. Λοιπὸν ἰδοὺ πῶς καταρτίζεται ἡ πρότασις κατὰ τὴν θέλησιν τῶν πολλῶν «Κωλυομένων τῶν οἰκείων Δημάρχου καὶ Προέδρου ἢ τῶν νομίμων ἀναπληρωτῶν αὐτῶν ἀναπληροῦσι τούτους οἱ τῆς Πρωτευούσης».

§201ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν ᾖναι καὶ περιττὸν αὐτὸ, ὅπου θὰ εἴπω, ἀλλὰ δὲν βλάπτει, ὅταν πρόκηται περὶ ἀσφαλείας· πιστεύω ὅμως πῶς δὲν θὰ γείνῃ, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται πῶς λείπει πλήρης ἡ κύρωσις αὐτοῦ τοῦ Νόμου. Ὑποθέσατε ὅτι καὶ αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ τῆς πρωτευούσης δυστροποῦν ἢ ἀσθενοῦν· τί θὰ γείνῃ τότε; Ἄνθρωποι εἴμεθα· ἠμποροῦμεν καὶ νὰ λείψωμεν καὶ νὰ ἀσθενήσωμεν, ἢ νὰ ἔχωμεν καὶ κακὴν πρόθεσιν· τί θὰ γείνῃ λοιπόν; Τιμωροῦμεν, λέγουν. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ὠφελεῖ διὰ τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου. Τὸ κατ’ ἐμὲ, λέγω, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν οἱ τρεῖς ὁποῦ μένουν, νὰ κάμουν τὸ πρωτόκολλον.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ τοιαῦτα δὲν προβλέπονται ἀπὸ τὸν Πάγιον Νόμον, Κ. ὑπουργέ;

§203ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι.

§204ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ εἶναι ἓν νέον σύστημα, καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ προβλέπηται ἀπὸ τὸν Πάγιον Νόμον.

§205ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑποστηρίζω τὴν γνώμην τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μὲ μόνην τὴν προσθήκην ὅτι οἱ τῆς Πρωτευούσης πρέπει νὰ προσκαλῶνται, ἐν ᾧ οἱ ἄλλοι ὀφείλουν ἐκ τοῦ νόμου νὰ προσέρχωνται.

§206ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς νὰ διατυπώσῃ τὴν πρότασίν του.

§208ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. «Καὶ τούτων μὴ ἐμφανιζομένων, καίτοι προσκληθέντων τακτικῶς, προχωρεῖ ἡ τριμελὴς ἐπιτροπή.»

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι «Κωλυομένου τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ Προέδρου ἢ τῶν νομίμων ἀναπληρωτῶν αὐτῶν, ἀναπληροῦσι τούτους οἱ τῆς πρωτευούσης· καὶ τούτων μὴ ἐμφανιζομένων, καί τοι νομίμως προσκληθέντων, ἀποφασίζουσι τὰ 3 μέλη τῆς ἐπιτροπῆς.» Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν πρότασιν ταύτην νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§210ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἡ συγκάλεσις τῆς ἐπιτροπῆς γίνεται ὑπὸ τοῦ Ἐπάρχου.

§211ΠΟΛΛΟΙ. Ἐννοεῖται. Ἐνταῦθα ἐπανέρχεται εἰς τὴν ἕδραν του ὁ Πρόεδρος Κύριος Διομήδης Κυριακοῦ.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρχόμεθα τῆς συζητήσεως τοῦ ἄρθρου 12, ὅπερ ἔχει ὡς ἑξῆς· Γενικαὶ Διατάξεις. «Ἄρθρον 12. Εἰς πληρωμὴν δικαιώματος ἐπικαρπίας κατὰ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 4 ὑπόκεινται οἱ ἐξ ἐθνικῶν ἢ ἐκκλησιαστικῶν ἀγρῶν παραγόμενοι καρποί, καὶ τὸ προϊὸν τῶν φυτειῶν, ὅσαι ἐγένοντο ἐπ’ ἐθνικῆς γῆς, τῇ ἀδείᾳ τῶν πρώην ἰδιοκτητῶν αὐτῆς Ὀθωμανῶν, καθὼς καὶ τῇ ἐγκρίσει ἢ μὴ τῆς Κυβερνήσεως. Αἱ ἐπὶ ἐκκλησιαστικῶν γαιῶν φυτεῖαι ὑπάγονται εἰς τὴν αὐτὴν διάταξιν. Οἱ ὅροι τῶν συμβολαίων, παραχωρητηρίων ἢ ἐγκρίσεων, ὑφ’ οὓς παρεχωρήθησαν κτήματα εἰς μετανάστας ἢ ἄλλους πολίτας, διατηροῦσι τὴν ἰσχύν των. Τὰ ὑφ’ ὁποιονδήποτε τίτλον παραχωρούμενα κτήματα ἀποδίδουν ἐκτὸς τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ δικαίωμα ἐπικαρπίας, ὅταν τὸ παραχωρητήριον ἔγγραφον τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργείου παραδοθῇ τοῖς δικαιούχοις μετὰ τὴν 1 Ἀπριλίου 1862.»

§213ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κάτι τι ἔχομεν ἀκόμη· πρὸ τῆς πληρωμῆς ἐντὸς προθεσμιῶν ἔχω νὰ ὑποβάλω μίαν πρότασιν μικρὰν μετὰ τοῦ Κυρίου Δελιγιώργη. Φρονῶ, ὅτι ὕστερον ἀπὸ τὰς ὁμολογουμένας συγκαταβάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἡ Συνέλευσις πρὸς τὸν γεωργὸν, εἶναι καλὸν, Κύριοι, καὶ ὕστερον ἀπὸ τοὺς φόβους τοὺς ὁποίους ἔδειξάν τινες ὡς πρὸς τὴν καθυστέρησιν τῶν φόρων, νὰ ἐπιβάλωμεν ἓν εἶδος ποινῆς, ὅπως θέλετε, ὀνομάσατέ την. Ἡ πρότασίς μου ἔχει ὡς ἑξῆς. «Ὁ ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν φόρος πληρώνεται 30 ἡμέρας μετὰ τὴν εἰς τὸ ταμεῖον βεβαίωσιν αὐτοῦ. Μετὰ τὴν παρέλευσιν δὲ ἡμερῶν 15 ἀπὸ τῆς προθεσμίας ταύτης, ὁ καθυστερούμενος χρεοῦται μὲ διπλάσιον» (θόρυβος).

§214ΠΟΛΛΟΙ. Ναί.

§215ΑΛΛΟΙ. Ὄχι.

§216ΚΑΛΟΣ. Καθὼς καὶ ὁ προαγορεύσας Κύριος Πληρεξούσιος σᾶς εἶπεν, ἀρκεταὶ εὐκολίαι ἐδόθησαν εἰς τοὺς φορολογουμένους, δὲν πρέπει νὰ διακινδυνεύουν τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου· λοιπὸν ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Θεοφίλου Γεωργίου, ἥτις ἔχει πραγματικότητα, εἶναι ἡ καλλιτέρα, καὶ ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν αὐτὴν, καθόσον ὁ φορολογούμενος ἐκ τῶν προτέρων ἠξεύρει, ὅτι πρέπει νὰ πληρώσῃ εἰς χρήματα καὶ ἠμπορεῖ νὰ πωλήσῃ καὶ ἡμίσειαν δραχμὴν ὀλιγώτερον τὸν σῖτον διὰ νὰ πληρώσῃ.

§217ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τὰ ὄψιμα τὰ ὁποῖα μετροῦνται μὲ τὸ κουβέλι, πότε θὰ φορολογοῦνται;

§218ΚΑΛΟΣ. Βάλετε ὅρια 15 ἡμέρας ἢ καὶ τριάκοντα μετὰ τὴν βεβαίωσιν.

§219ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ ΤΙΝΕΣ. Μετὰ ἕνα μῆνα.

§220ΚΑΛΟΣ. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν πληρώσῃ τὸ τίμημα, βάλετε ποινὴν οἱανδήποτε θέλετε.

§221ΔΡΟΣΟΣ. Ἂν γίνῃ ἡ βεβαίωσις, τὸ χρέος εἶναι ἀπαιτητὸν, καὶ ἀπ’ ἐκείνης τῆς στιγμῆς ἠμπορεῖ νὰ ζητηθῇ, δὲν χρειάζεται καμμία προθεσμία οὔτε καμμία ποινὴ ἐφαρμόζεται, ὑπάρχει ὁ νόμος τῆς καταδιώξεως, εἶναι ἀπαιτητὸν τὸ χρέος· ἑπομένως μένει εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ μεταχειρισθῇ τὰ μέσα τῆς καταδιώξεως κατὰ τὰς ἀνάγκας ἢ κατὰ τὰς περιστάσεις.

§222ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς προσδιορίσωμεν μικράν τινα προθεσμίαν!

§223ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Δὲν πρέπει, δὲν ἁρμόζει μάλιστα, Κύριοι! καὶ εἶναι ὅλως ἄτοπον εἰς νομοθεσίαν ἀφορῶσαν τὴν ἀπότισιν τῶν δημοσίων φόρων νὰ καταφύγωμεν εἰς ποινικὴν ῥήτραν, καὶ εἰς αὐστηρότητας τοιαύτας, τὰς ὁποίας δὲν εἴμεθα εἰς τὴν θέσιν νὰ μεταχειρισθῶμεν σήμερον, διότι δὲν βλέπω κανένα κίνδυνον τῶν δημοσίων συμφερόντων. Ἡ ποινικὴ ῥήτρα, Κύριοι, δὲν ἀπαντᾶται εἰς τοὺς αἰῶνας ἐναντίον τῶν φορολογουμένων, οὔτε οἱ Ἐνετοὶ οἱ ἄσπονδοι ἐχθροὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ, οὔτε οἱ Ὀθωμανοὶ, οὔτε κανεὶς ἄλλος δὲν εἶπέ ποτε εἰς τὸν φορολογούμενον, διότι σὺ δὲν ἠμπόρεσες ἢ ἠμέλησες ἀπὸ μίαν τινὰ αἰτίαν νὰ μοῦ δώσῃς ἐντὸς τῆς προθεσμίας τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον μὲ ὀφείλεις, χρεωστεῖς νὰ μοὶ ἀποτίσῃς αὐτὸν διπλάσιον, ἀλλ’ ἔχομεν ἄλλα μέσα ἐπαρκῆ, τὰ ὁποῖα διόλου δὲν ζημιώνουν τὸ δημόσιον· πρὸς ποῖον σκοπὸν λοιπὸν νὰ καταφύγωμεν εἰς τοιαῦτα αἰσχρὰ μέσα, καὶ νὰ ἀποδώσωμεν μίαν δυστροπίαν εἰς τὸ ἔθνος, ὅτι δὲν θέλει νὰ πληρώσῃ τοὺς φόρους του; Δὲν ἐπαρκεῖ, Κύριοι, ὅτι τοὺς στέλλετε στρατιώτας καὶ χωροφύλακας διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς πληρωμῆς τῶν φόρων, καὶ δὲν ἐπαρκεῖ, ὅτι τοὺς βάλλετε εἰς τὴν φυλακὴν, θέλετε ἐπίσης νὰ τοὺς ἐπιβάλετε καὶ μίαν ἄλλην ποινικὴν ῥήτραν; Θέλετε, Κύριοι, τώρα νὰ μὴ ζημιωθῆτε ἀπὸ τὰς καθυστερήσεις τῶν φόρων; Εἴπετε, ὅτι ἐκτὸς τῶν καταδιωκτικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐφαρμόζονται ἐπ’ αὐτῶν, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώνωσι καὶ τὸν τόκον εἰς τὸ Δημόσιον. Τὸ πολὺ πολὺ, αὐτὸ ἠμπορεῖτε νὰ κάμετε. Ἐγὼ σᾶς λέγω μάλιστα, ὅτι δὲν ἁρμόζει εἰς Πληρεξουσίους νὰ προτείνουν νόμους πιεστικοὺς ἐναντίον τῶν ἐντολέων αὑτῶν, καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἔφερεν ἕνα τοιοῦτον νόμον, ἔπρεπε νὰ τὸν ἀποκρούσῃ ἡ Συνέλευσις Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι τὸ δίκαιον εἶναι νὰ μὴ παραδεχθῆτε τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Αὐγερινοῦ.

§224ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Πρῶτος ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι παρουσιάζονται δυσκολίαι μεγάλαι κατὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων· λοιπὸν τί εἶπον; θέλω νὰ ἦμαι εὐγενὴς, δὲν θέλω νὰ στείλω μήτε χωροφύλακας μήτε στρατιώτας, ἀλλὰ θὰ τοῦ εἴπω, ἐὰν ἦσαι εὐγενὴς πατριώτης, πρέπει νὰ πληρώσῃς τὸ χρέος σου, σοῦ δίδω περαιτέρω προθεσμίαν· ἐὰν δὲν πληρώσῃς, σοῦ ἐπιβάλλω μίαν ποινὴν, ἡ ὁποία εἶναι καὶ ἠθικὴ ποινή· αὐτὸ θέλω.

§225ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, ὑποστηρίζω τὴν γνώμην τοῦ Κυρίου Αὐγερινοῦ· παρατηρῶ εἰς τὸν ἀγορεύσαντα Κύριον Πετρινὸν εἰπόντα, «ὅτι δὲν ἁρμόζει εἰς πληρεξούσιον νὰ θέτῃ μίαν πρότασιν τοιαύτην περιέχουσαν τοιαύτας διατάξεις», ὅτι εὐεργέτης τῆς γεωργικῆς τάξεως ἤθελεν εἶσθαι ὁ νομοθέτης ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατορθώσει νὰ μὴ καθυστερῆται οὐδὲν λεπτὸν εἰς τὸ δημόσιον. Ἡ Συνέλευσις καὶ σεῖς ἐσκέφθητε ν’ ἀνακουφίσητε τὸν λαὸν, ἤλθετε καὶ εἰς ἄλλα μέτρα νὰ τὸν ἀπαλλάξετε ἀπὸ τῶν ἀποθηκαρίων τὴν καταπίεσιν καὶ τὸν ἀπηλλάξατε. Ἀπαλλάττοντες ὅμως αὐτὸν ἀπὸ τὴν καταπίεσιν τῶν ἀποθηκαρίων καὶ ἀφίνοντες αὐτὸν ἐλεύθερον χωρὶς νὰ ἐπιβάλλετε μίαν αὐστηροτέραν ποινὴν διὰ τὰς καθυστερήσεις, θέλετε τὸν παραδώσει δέσμιον εἰς τὸν εἰσπράκτορα· δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι οὐδεὶς θέλει πληρώσει, ἂν τὸν ἀφήσετε οὕτω· δὲν ἠξεύρετε, ὅτι ὁ γεωργὸς πάντοτε ἔχει χρέη πρὸς τὸ δημόσιον; προσθέσατε δὲ, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι πληρώνει τόκους· τόκον δὲν πληρώνουν τὰ τοιαῦτα χρέη· ὁ ἐνοικιαστὴς ἐν τούτοις πληρώνει. Ἤμην εἰς τὰ 43 ἐνοικιαστὴς καὶ μοῦ ὀφείλουν ἀκόμη γεννήματα καὶ ἐν τούτοις ἐγὼ ἐπλήρωσα. Μακρὰν λοιπὸν τοῦ νὰ θεωρήσω δρακόντειον τὴν διάταξιν λέγω, ὅτι εἶναι εὐεργετικὴ, διότι θὰ κάμετε τὸν γεωργὸν, ὁ ὁποῖος δὲν κρίνει διὰ τὴν αὔριον, κρίνει μόνον διὰ τὴν σήμερον, θὰ τὸν κάμετε νὰ πληρώσῃ· (θόρυβος). Δὲν εἶναι ἐπαρκῆ τὰ νόμιμα μέσα. Εἶχον σκοπὸν νὰ φέρω τὴν πρότασιν αὐτὴν ἐγὼ, προκειμένου περὶ τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου τῶν ζώων. Τὸν γεωργὸν ὀφείλετε νὰ τὸν καταστήσητε ἐνήμερον, τὸν καθιστᾶτε δὲ ἐνήμερον, ὅταν τοῦ ἐπιβάλητε ποινὴν αὐστηράν. (θόρυβος).

§226ΖΕΡΒΑΣ. Εἶμαι ἐναντίος καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν, ὅτι, ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι ὁ φορολογούμενος δὲν ἐπλήρωσε κ’ ἔπεται νὰ πληρώσῃ διπλάσιον τὸν φόρον, ἐὰν δὲν τὸν πληρώσῃ, μὲ τίνα τρόπον θὰ τὸν εἰσπράξετε; δὲν θὰ προέλθῃ τότε τὸ δημόσιον εἰς τὰ αὐτὰ μέτρα τῆς καταδιώξεως; Λοιπὸν ἀντὶ νὰ καταφύγῃ εἰς αὐτὰ τὰ μέτρα διὰ νὰ πάρῃ διπλοῦν τὸν φόρον, δὲν προλαμβάνει ἀπ’ ἀρχῆς τὰ μέτρα αὐτά; Ἀλλὰ μὴ θέλετε τόσον πολὺ νὰ κατακρίνετε τοὺς φορολογουμένους, κἄποτε πταίουν καὶ αἱ ἀρχαὶ αἱ ἐπιτετραμμέναι· ἡ ἀμέλεια, ὁ κακὸς τρόπος τῶν ἀρχῶν φέρει κἄποτε τὴν καθυστέρησιν· ὁ φορολογούμενος ὀφείλει νὰ πληρώσῃ τὸν φόρον, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει νὰ τὸν λάβῃ, ἂς φροντίσῃ διὰ τῶν νομίμων μέτρων νὰ τὸν συνάξῃ (θόρυβος).

§227ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριοι, προφανὴς ἀπόδειξις, ὅτι τὰ μέσα τὰ σημερινὰ εἶναι ἀνεπαρκῆ, εἶναι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον γίνεται μέχρι τοῦδε· ἐνῷ οἱ φορολογούμενοι ἔχουν τὴν εὐκολίαν νὰ πληρώσουν τὸν φόρον των, διότι τὸν δίδουν εἰς εἶδος, μολαταῦτα πολλὰ καθυστεροῦνται, διότι ἡ χρῆσις τῶν μέτρων τῶν ὑπὸ τοῦ Νόμου διδομένων εἶναι ἀνεπαρκής· ὑποχρεόνοντες τὸν χωρικὸν νὰ πληρώσῃ εἰς χρήματα τὸν φόρον του, τὸν δυσκολεύετε ἔτι περισσότερον· καὶ νομίζετε, ὅτι τὰ μέσα τὰ σημερινὰ θέλουν εἶσθαι ἐπαρκῆ; Δεύτερον ἐλάττωμα τοῦ συστήματος τούτου εἶναι ἡ ἀδικία, διότι πρότερον μὲν τὸ νὰ ὑποχρεώνεται ὁ φορολογούμενος νὰ δίδῃ ἀμέσως μετὰ τὴν βεβαίωσιν τὸν φόρον του ἦτο δίκαιον, διότι τὸν εἶχεν εἰς χεῖράς του, κ’ ἐὰν τὸν καθυστέρει ἦτο δυστροπία· ἀλλ’ εἰς τὸ ἑξῆς τὸν ὑποχρεώνετε νὰ δίδῃ αὐτὸν οὐχὶ εἰς εἶδος, ἀλλ’ εἰς χρήματα, νὰ γίνῃ ἔμπορος, νὰ πωλήσῃ τὸ προϊόν του διὰ νὰ εἰσπράξῃ χρήματα· καὶ μολαταῦτα δὲν τοῦ παραχωρεῖτε τὸν πρὸς τοῦτο ἀναγκαῖον χρόνον. Τὸ σύστημα λοιπὸν τῆς προτάσεως, ἣν ὑποστηρίζω, ἔχει τὸ καλὸν, ὅτι δίδει προθεσμίαν ἑνὸς μηνὸς, παρέχει νέαν ἄνεσιν εἰς τὸν φορολογούμενον· ἐκτὸς τῶν ἄλλων αἰτήσεων κάμνομεν καὶ αὐτὴν τὴν συγκατάβασιν, τοῦ δίδομεν προθεσμίαν. Δὲν εἶναι λοιπὸν δρακόντειον τὸ νέον τοῦτο σύστημα, ἂν καὶ περιέχει ποινήν. Δρακόντειον εἶναι τὸ ἄλλο σύστημα, τὸ ὑπὸ τῶν ἐναντίων ὑποστηριζόμενον. Ὑπάρχει μία περίστασις, ἡ ὁποία καθιστᾷ αὐτὸ τὸ σύστημα λίαν δίκαιον καὶ οὐδόλως ἐπαχθὲς, ὅτι ἠλαττώσαμεν εἰς τοιοῦτον βαθμὸν τὸν φόρον, ὥστε τὸν κατεστήσαμεν μηδαμινόν· ἐνῷ ὁ φορολογούμενος κάμνει 50 κοιλὰ, θὰ πληρώσῃ 2½ καὶ δὲν πιστεύω ποτὲ διὰ τὰ 2½ κοιλὰ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος, καί τοι λαβὼν προθεσμίαν 30 ἡμερῶν ἢ μᾶλλον 45, νὰ μὴ πληρώσῃ· ἀλλ’ οὔτε πρέπει μὴ πληρώσας νὰ κινήσῃ τὴν ἐπιείκειαν (θόρυβος). Σᾶς λέγω, ὅτι ἡ ἐπικαρπία κακῶς εἰσάγεται εἰς τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον, δὲν ἔπρεπε νὰ εἰσαχθῇ, διότι αὐτὴ εἶναι συμφωνία μεταξὺ ἰδιοκτήτου καὶ μισθωτοῦ. Ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ φόρων, δὲν ἔπρεπε νὰ κάμωμεν λόγον περὶ αὐτῆς, οὔτε νὰ τὴν ψηφίσωμεν κατ’ ἔτος· δὲν εἶναι συνέπεια τοῦ συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι οἱ φόροι ψηφίζονται κατ’ ἔτος, διότι ἡ ἐπικαρπία δὲν εἶναι φόρος, εἶναι συμφωνία, ὥστε πρέπει νὰ περιορισθῇ τὸ πρᾶγμα ὡς πρὸς τὸν φόρον μόνον· καὶ σᾶς λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συλλογισθῶμεν ἀπέναντι ἑνὸς μεγάλου συμφέροντος, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ φορολογούμενος νὰ εἰσπραχθῶσι τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαῖα πρὸς συντήρησιν αὐτοῦ, ὅτι αὐτὸς δὲν πρέπει ν’ ἀναγκασθῇ ἐντὸς προθεσμίας νὰ δώσῃ τὸ εἰκοστὸν τοῦ εἰσοδήματός του; Ἔπειτα, Κύριοι, ἕνα τρίτον λόγον ἔχω νὰ σᾶς φέρω. Τίς εἶναι ἡ κυριωτέρα αἰτία αὐτοῦ τοῦ εἴδους τῶν καθυστερήσεων; Κατὰ τὴν πεποίθησίν μου εἶναι αἱ παρακλήσεις, τὰς ὁποίας κάμνει ὁ φορολογούμενος πρὸς τὸν καταδιώκτην του, ὃν παρακαλεῖ νὰ μὴ τὸν καταδιώξῃ, διότι, ἐὰν ὁ εἰσπράκτωρ ἐπέμενε κ’ ἐπιμόνως μεταχειριζόμενος τὰ εἰς χεῖράς του μέσα τὸν κατηνάγκαζεν, ἤθελε λάβει ὅ,τι τῷ ὀφείλεται, ἀλλὰ χαρίζεται. Τώρα θὰ ἐκλείψῃ τὸ συμφέρον αὐτὸ τοῦ παρακολουθοῦντος φορολογουμένου, διότι θὰ συλλογίζεται, ὅτι, ἅμα παρέλθῃ ἡ προθεσμία, θὰ πληρώσῃ τὸ διπλοῦν. Δὲν θὰ συλλογίζεται, ὡς μέχρι τοῦδε, τὰς καταδιώξεις μόνον, ἀλλὰ τὸ διπλοῦν τοῦ φόρου, τὸν ὁποῖον θέλει ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι καὶ 8 ἔτη καὶ 10 ἔτη ἂν καθυστερήσῃ, πάντοτε θὰ πληρώσῃ. Τέταρτος λόγος εἶναι, ὅτι ἡ Συνέλευσις εὑρισκομένη ἀπέναντι δυστροπούντων φορολογουμένων, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τοῖς εἴπῃ «Κύριε, ἐφέρθην πρὸς σὲ, ὡς φέρονται αἱ πολιτισμέναι Κυβερνήσεις, ὅπως τὰ ἐξηυγενισμένα κοινοβούλια, ἐπέβαλον φόρον ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματός σου»· καὶ ἂν θέλητε ὀλιγώτερον πληρόνει τόρα ὁ φορολογούμενος ἐν Ἑλλάδι παρὰ εἰς τὴν Γαλλίαν αὐτὴν, «σοῦ ἐπέφερα τόσην εὐκολίαν, ὥστε ἐὰν δὲν πληρώσῃς εἶσαι ἀνάξιος τῆς νέας ταύτης νομοθεσίας καὶ δὲν σοῦ ἐπιβάλλω πρόστιμον, ἀλλὰ σὲ ἀφίνω νὰ φορολογῆσαι ὡς πρὶν, κατὰ τὸ σύστημα τῆς ἀποδεκατώσεως, ἤτοι πρὸς 10%.»

§228ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, τὰ ἁλώνια εἰς πολλὰ χωρία ἀργοῦν ἕνα μῆνα καὶ δύω. Πρέπει νὰ τελειώσουν τὰ ἁλώνια, νὰ ἐκδοθῶσι διπλότυπα, θ’ ἀποσταλοῦν εἰς τὸν ταμίαν καὶ ὁ ταμίας θὰ κάμῃ τὸν λογαριασμὸν δι’ ἕκαστον φορολογούμενον καὶ θὰ δώσῃ τοὺς καταλόγους εἰς τὸν εἰσπράκτορα· πότε θὰ τελειώσουν αὐτὰ τὰ πράγματα; Αὐτὸ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μελετήσωμεν. Ἐθέσαμεν ὅρους, ἐθέσαμεν ποινὰς διὰ πληρωμὴν φόρων, ἐνῷ ἀκόμη τὸ δημόσιον δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν (θόρυβος). Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὰς ποινὰς, νομίζω, ὅτι ἓν ἀρκεῖ μόνον καὶ πρέπει νὰ τὸ καθιερώσωμεν δι’ ὅλους τοὺς φόρους· νὰ μὴ ἐπιτρέπηται ἡ προσωπικὴ εὐθύνη εἰς κανένα, οὔτε εἰς τὸν ὑπουργὸν, οὔτε εἰς τὸν κατώτερον ὑπάλληλον, ἂν καὶ ὑπάρχῃ περὶ τούτου νόμος, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν ἐκτελεῖται, νὰ δίδῃ προθεσμίαν· αὐτὸ ἐὰν τὸ ἀρνηθῆτε, ἐτελείωσε (θόρυβος). Τὸ ἄτοπον γεννᾶται πρῶτον ἀπὸ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἐξασκοῦν νὰ δίδουν προθεσμίας, καὶ δεύτερον ἀπὸ τὴν αἴτησιν τῆς εὐθύνης τῶν εἰσπραττόντων. Ἐὰν αὐτὰ τὰ δύω καθιερώσωμεν, οἱ φόροι θὰ εἰσπραχθοῦν, ὅπως δύνανται, διότι πάντοτε θὰ χάνωνται.

§229ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς τὸ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὐτὸ τὸ ζήτημα νὰ μένῃ καὶ νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν συζήτησιν τῶν ἄλλων. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ τοῦ 12;

§231ΔΡΟΣΟΣ. Τὸ τρίτον ἐδάφιον ἐμπορεῖ νὰ λείψῃ ὁλοτελῶς.

§232ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μερικὰ κτήματα ἐκκλησιαστικὰ ἐνοικιάσθησαν πολυετῶς ἀπὸ τοὺς καλογήρους μὲ τὴν ὑπόσχεσιν νὰ πληρόνουν κατ’ ἔτος τόσα χρήματα καὶ κατὰ συνέπειαν τούτου τοὺς ἀφῃρέθη ἡ ὑποχρέωσις νὰ πληρόνουν καὶ τὴν ἐπικαρπίαν. Νομίζω καλὸν νὰ γείνῃ ἡ ἐξήγησις, ὅτι ἐξαιροῦνται τὰ κτήματα ὅσα ἐνοικίασαν διάφοροι καλόγηροι ἢ ἄλλοι ἄνθρωποι ἐκκλησιαστικοὶ, (θόρυβος).

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζει κἀνεὶς τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Καραγιαννοπούλου;

§234ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι πρότασις, εἶναι ἑρμηνεία. (θόρυβος).

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ἐὰν παραδέχεται τὸ ἄρθρον τοῦτο πλὴν τοῦ τρίτου ἐδαφίου, τὸ ὁποῖον εἶναι περιττόν. Ὅσοι τὸ παραδέχεσθε, παρακαλεῖσθε νὰ σηκωθῆτε. (ἐγείρονται ἅπαντες)· παρεδέχθη. «Ἄρθρον 13. Ἐξαιροῦνται τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπικαρπίας. 1) Αἱ ἄμπελοι μέχρι πέντε ἐτῶν συμπεπληρωμένων. 2) Αἱ μονοετῶς ἐνοικιαζόμεναι ἐθνικαὶ καὶ αἱ τῶν διαλελυμένων μοναστηρίων καὶ ἐπισκοπῶν περιελθοῦσαι εἰς τὸ δημόσιον ἄμπελοι». Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις, παρακαλεῖσθε, ὅσοι συμφωνεῖτε, νὰ σηκωθῆτε (ἐγείρονται ἅπαντες)· παρεδέχθη. Ἄρθρον 14. Ἀπαλλάττονται παντὸς ἐγγείου φόρου καὶ δικαιώματος ἐπικαρπίας. 1) Τὰ ἄχυρα. 2) Ἓν στρέμμα γῆς, ὅπου καὶ ἂν κεῖται, πρὸς καλλιέργειαν λαχανικῶν ἢ ὀσπρίων δι’ ἰδίαν χρῆσιν τοῦ ἰδιοκτήτου ἢ καλλιεργητοῦ· τὰ περιβόλια δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν ἐξαίρεσιν ταύτην. 3) Τὰ σποράδην ὀπωροφόρα δένδρα, τὰ ἐντὸς τοῦ ἀνωτέρω στρέμματος, εἰς τὰς αὐλὰς, τοὺς ἰδιοκτήτους ἀγροὺς, καὶ τὰς ἰδιοκτήτους ἢ ἐθνικοϊδιοκτήτους ἀμπέλους ἢ σταφιδαμπέλους εὑρισκόμενα. 4) Τὰ ἀσταχολόγια, ἀνὰ δύω μόνον κοιλὰ δι’ ἕκαστον ἀσταχολόγον. 5) Οἱ σπόροι τοῦ λιναρίου, καναβίου, ῥιζαρίου, τριφυλλίου καὶ κρομμύου. 6) Τὰ φύλλα τῶν ἰδιοκτήτων συκαμινομωρεῶν. 7) Ἡ ῥώβη, ὁ βῖκος καὶ τ’ ἀγριολάθουρα, ὅταν δὲν ἁλωνίζωνται. 8) Πεντήκοντα ὀκάδες ἐκ τῶν πρὸς βρῶσιν χρησίμων ἐλαιῶν πρὸς ἰδίαν χρῆσιν ἑκάστου ἰδιοκτήτου ὡς πρὸς τὸν ἔγγειον φόρον.

§236ΔΡΟΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι τὸ περὶ ἀχύρων πρέπει νὰ λείψῃ.

§237ΧΑΡΑΛ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Δὲν βλάπτει.

§238ΔΡΟΣΟΣ. Ὁ νόμος λέγει, ὅτι φορολογοῦνται οἱ δημητριακοὶ καρποὶ, τὰ ἄχυρα δὲν εἶναι δημητριακοὶ καρποί. Ἐπίσης νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐξαλειφθοῦν τὰ μωρεόφυλλα. (θόρυβος).

§239ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ. Διὰ τοῦ 4 παραγράφου ὁ νόμος ἠθέλησε νὰ χορηγήσῃ μίαν εὐεργεσίαν εἰς τὴν γεωργικὴν τάξιν καὶ καθιέρωσε νὰ ᾖναι οἱ ἀσταχολόγοι ἀπηλλαγμένοι φορολογίας, ἀλλὰ μόνον κατὰ δύω κοιλά· τοῦτο δίδει χώραν εἰς καταπιέσεις· νομίζω καλὸν νὰ ἐξαιρεθοῦν ἐν γένει.

§240ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§241ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ. Διὰ τοῦ 7 παραγράφου ὁ νόμος ἤθελε νὰ δώσῃ μίαν εὐεργεσίαν, ἀλλ’ ἐδῶ δὲν ὠφελήθησαν τίποτε. (θόρυβος).

§242ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι τίποτε αὐτό.

§243ΧΑΡΑΛ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Μίαν ἐξήγησιν θὰ ζητήσω πρὸς ἀποφυγὴν δικαστικῶν ἀγώνων, διότι ὑπάρχουν πλεῖστοι δίκαι ἐξ αὐτοῦ. Ἰδοὺ τί λέγω· «Ἓν στρέμμα γῆς, ὅπου ἂν κῆται πρὸς καλλιέργειαν λαχανικῶν κτλ.» Οἱ ἐνοικιασταὶ θεωροῦν ἓν στρέμμα εἰς τὸ ὁποῖον σπείρουν εἴτε κουκιὰ εἴτε ῥεβίθια, καὶ δίδει καρποὺς, τοὺς ὁποίους ἔχουν οἱ χωρικοὶ οἱ φορολογούμενοι δι’ ἑαυτούς. Οἱ χωρικοὶ ὅμως ἔχουν λ. χ. 5 στρέμματα γῆς, ἀποκόπτουν τὸ ἓν καὶ λέγουν, αὐτὸ τὸ ἐξαιρεῖ ὁ νόμος καὶ δὲν πρέπει νὰ φορολογῆται. Ἐντεῦθεν λοιπὸν οἱ ἐνοικιασταὶ λέγουν, ὄχι, διότι ὁ νόμος ἐννοεῖ ἓν στρέμμα γῆς, ἀλλὰ δὲν ἐννοεῖ νὰ ᾖναι συνηνωμένον μὲ ἄλλα στρέμματα, ἀλλὰ καθὼς οἱ κῆποι. Λοιπὸν τώρα ζητῶ τὴν ἐξήγησιν αὐτὴν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ἐννοῇ ἐξαιρούμενον αὐτὸ τὸ στρέμμα, ὅταν συνέχεται μὲ ἄλλα στρέμματα, ὅταν παράγεται ὁ φόρος ἀπὸ τὸ ὅλον ποσὸν τῶν στρεμμάτων, ἢ ἐννοεῖ τοὺς κήπους τοὺς χωρισμένους, τοὺς ὁποίους μεταχειρίζονται οἱ χωρικοὶ διὰ λαχανικά· αὐτὸ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§244ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα!

§245ΧΑΡΑΛ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἐννοεῖ ξεχωριστὸν στρέμμα, διότι οἱ δικασταὶ ἐπιβάλλουν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀποδείξουν ἐὰν ἓν στρέμμα δύναται νὰ θρέψῃ μίαν οἰκογένειαν.

§246ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι τὸ ἄρθρον ἔχει καλῶς, ὁ νόμος αὐτὸς ἐννοεῖ, ὅτι τότε μόνον ὁ φορολογούμενος ἀπαλάσσεται τῆς φορολογίας ἑνὸς στρέμματος, ὅταν ᾖναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι τὸ ἔχει καλλιεργημένον πρὸς ἰδίαν του χρῆσιν, ὅταν ὅμως ἐντὸς ἑνὸς στρέμματος σπείρῃ ἓν εἶδος, ὡς εἶπεν ὁ προαγορεύσας, κυάμους π. χ., ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν ὅλον τὸ προϊὸν αὐτὸ νὰ χρησιμεύῃ πρὸς ἰδίαν του χρῆσιν, διότι δὲν δύναται νὰ τρώγῃ ἀδιακόπως κυάμους, δὲν ἀπαλλάσσεται τῆς φορολογίας.

§247Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Μία οἰκογένεια τρώγει 5 στρέμματα.

§248ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν εἰς ἓν στρέμμα σπείρῃ κυάμους, ντομάτα, κολοκύνθια, τότε ἐννοεῖται ὅτι ταῦτα εἶνε πρὸς ἰδίαν του χρῆσιν καὶ δὲν θὰ φορολογηθῇ, ὅταν ὅμως εἰς ἓν ἐκ τῶν πολλῶν στρεμμάτων σπείρῃ ἓν εἶδος π. χ. κυάμους, τότε τοῦτο πρέπει νὰ φορολογηθῇ, διότι δὲν δύναται τοῦτο νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς ἰδίαν του χρῆσιν. Λέγω λοιπὸν ὅτι ὁ νόμος ἐκφράζεται σαφέστατα, ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκφρασθῇ ὡς νόμος, καὶ προτείνω νὰ μείνῃ τὸ ἐδάφιον, ὡς ἔχει.

§249Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ὁ Κ. Μεσσηνέζης σᾶς εἶπεν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ καταναλώσῃ μία οἰκογένεια ἓν στρέμμα, καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω, Κύριοι, ὅτι εἰμπορεῖ καὶ τώρα ὅτε εἶναι χλωρὰ νὰ καταναλώσῃ 2 στρέμματα. Ἀλλὰ καὶ τὸ πνεῦμα διέστρεψαν τοῦ νόμου, καὶ σήμερον, Κύριοι, σᾶς ὁμιλῶ ἐν γνώσει, διότι τὸ δικαστήριον τῶν πρωτοδικῶν ἀπεφάνθη, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς θεωρεῖ ἐξῃρημένον τῆς φορολογίας καὶ αὐτὸ τὸ στρέμμα, τὸ ὁποῖον συνέχεται μὲ τὰ ἄλλα 5 στρέμματα. Διὰ τοῦτο ζητῶ νὰ ὁρισθῇ ἂν ὁ νόμος ἐννοῇ τοὺς κήπους, τοὺς ὁποίους ἔχουν οἱ χωρικοί, ἢ καὶ αὐτὸ ὁμοῦ.

§250ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐφωτίσθημεν.

§251ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ, Κύριοι, τοῦ στρέμματος δὲν εἶναι χθεσινὸν, δὲν εἶναι περσινὸν ἢ προπέρσινον. Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς Ἑλληνικῆς Παλιγγενεσίας, πάντες ὁμοφώνως λέγουσιν, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ μία ἱκανοποίησις εἰς τὴν γεωργικὴν τάξιν (θόρυβος μέγας). Δὲν ἐννοῶ, Κύριοι ἐνταῦθα τὰς ἐθνικὰς γαίας (θόρυβος). Εἰς τὴν γεωργικὴν τάξιν δὲν ἐδόθη οὔτε σπιθαμὴ γῆς ἀπὸ τὰς λεγομένας ἐθνικὰς γαίας. Αἱ παρελθοῦσαι Βουλαὶ ἀπεφάσισαν νὰ παραχωρήσουν εἰς αὐτὴν τὴν τάξιν ἀνὰ ἓν στρέμμα, τὸ ὁποῖον ἤθελε χρησιμεύσει ὡς κῆπος, καὶ τὸ ὁποῖον ὅμως νὰ μένῃ ἀφορολόγητον. Σήμερον τὶ θέλετε νὰ καθιερώσητε; Ἔρχεται μία πρότασις καὶ σᾶς λέγει, ὅτι τὰ δικαστήρια διέστρεψαν τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἑπομένως διὰ νὰ παύσουν αἱ δίκαι, πρέπει νὰ εἴπητε ὅτι τὸ στρέμμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κεῖται, ὡς λέγει ὁ νόμος, πέριξ τῆς οἰκίας καὶ χρησιμεύει ὡς κῆπος, νὰ φορολογῆται. Πρέπει, Κύριοι, τὸ στρέμμα αὐτὸ νὰ μὴ φορολογῆται, ὅπου καὶ ἂν κῆται. Τώρα ἔρχεται τὸ ζήτημα, ἂν ὁ γεωργὸς σπείρῃ ἓν στρέμμα ἐκ τῶν πολλῶν ἀπὸ ἓν εἶδος, ἂν πρέπει νὰ φορολογηθῇ αὐτὸ τὸ στρέμμα· ἐγὼ λέγω ὅτι ἡ κρίσις αὐτοῦ πρέπει νὰ μείνῃ εἰς τὸν δικαστὴν καὶ δὲν πρέπει νὰ τὸ λύσωμεν ἡμεῖς· διότι ἂν π. χ. ᾖναι μόνον ἐπὶ κυάμων ἢ μόνον ἐπὶ ὀσπρίων (θόρυβος)· εἷς γεωργὸς ἀποφασίζει νὰ σπείρῃ σήμερον 16 στρέμματα κυάμων· αὐτὸς ἔχει οἰκογένειαν πολυάριθμον· ἡ οἰκογένειά του θὰ καταναλώσῃ τὸ στρέμμα, ὅταν ᾖναι χλωρὸν τὸ προϊὸν· λοιπὸν αὐτὸ τὸ στρέμμα πρέπει νὰ μείνῃ ἀφορολόγητον; Φρονῶ ὄχι. Πρέπει τὸ ἄρθρον νὰ τὸ ἀφήσωμεν ὡς ἔχει.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρὰ τοῦ Κυρίου Ὀδυσσέως ἐπροτάθη νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις ἂν ἐννοῇ διὰ τοῦ ἐδαφίου τούτου, ὅτι πρέπει τὸ στρέμμα αὐτὸ νὰ θεωρηθῇ ὡς κῆπος ἢ ὄχι; Ὅσοι παραδέχονται ὅτι πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς κῆπος νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη, ὅτι θεωρεῖται κῆπος καὶ οὕτω θέλει τεθῇ εἰς τὸ σχέδιον τοῦ ψηφίσματος· ἔχει καὶ ὁ Κ. Θεόφιλος Γεωργίου μίαν πρότασιν.

§253ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ. Τὴν ἀποσύρω.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω ἐφ’ ὅλου τοῦ ἄρθρου. Ὅσοι τὸ παραδέχονται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ 15 ἄρθρον. Ἄρθρον 15. Τὸ ἀφορῶν τὸν προσδιορισμὸν θέσεως ἁλωνίων ἔνθα τοιαῦτα δὲν εἶναι ἀνεγνωρισμένα, ἐδάφιον 2 τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ ΣΟΖʹ. νόμου ἐφαρμόζεται καὶ ὡς πρὸς τὰ ἐν τῷ ἀ. ἐδαφίῳ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου κατονομαζόμενα προϊόντα. Ὅστις δὲ ἤθελε μεταφέρει τοιαῦτα προϊόντα πρώϊμα ἢ ὄψιμα εἰς μὴ ἀνεγνωρισμένα ἢ μὴ, ὡς ἀνωτέρω, προσδιωρισμένα μέρη, τιμωρεῖται κατὰ τὸ ἄρθρον 8 τοῦ αὐτοῦ νόμου. Ὅπου οἱ κατ’ Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον συλλεγόμενοι ἀραβόσιτοι μεταφέρονται εἰς κώνους εἰς τὰς οἰκίας τῶν φορολογουμένων ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τῶν ἐδαφ. ά. καὶ βʹ. τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου 9 τοῦ εἰρημένου νόμου· ἀφαιρεῖται δὲ φύρα ἐν μὲν τῇ περιπτώσει τοῦ ἐδαφ. βʹ. 25 καὶ 30%. Τὸ πέρας τῆς συγκομιδῆς τῶν τε πρωίμων καὶ τῶν ὀψίμων ποτιστικῶν καὶ μὴ καρπῶν δύναται ἐν ἀνάγκῃ νὰ παραταθῇ ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ ἐφόρου ἢ τοῦ ἐνοικιαστοῦ.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ 16 ἄρθρον. Ἄρθρον 16. Ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 10 τοῦ ΣΟΖʹ. νόμου ἐνώπιον τῶν πολιτικῶν δικαστηρίων διαδικασία γίνεται ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου. Ἐφ’ ὅσον δὲ ὁ ἐνοικιαστὴς μένει ὀφειλέτης τῷ δημοσίῳ, αἱ ὑπὲρ αὐτοῦ κατὰ τῶν φορολογουμένων ἀποφάσεις ἐκτελοῦνται μόνον ἐπιμελείᾳ τοῦ ἁρμοδίου ταμίου διοικητικῶς. Ἡ διάταξις αὕτη ἐφαρμόζεται καὶ εἰς τὰς διαφορὰς μεταξὺ ἐνοικιαστῶν καὶ φορολογουμένων διὰ φόρους τῶν παρελθόντων ἐτῶν.

§256Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ὁ Νόμος αὐτὸς προέβλεψεν, ὅπως οἱ ἐνοικιασταὶ διεκδικοῦν τοὺς φόρους ἐπὶ ἁπλοῦ χάρτου, καὶ τοῦτο, διότι ὁ ἐνοικιαστὴς ἔρχεται εἰς τὴν θέσιν τοῦ δημοσίου (θόρυβος). Ὁ ὑπουργὸς Ῥάλλης δι’ ἐγκυκλίου του λέγει, ὅτι, οὐχὶ, ὅταν ὁ ἐνοικιαστὴς.... (θόρυβος). Τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἐννοεῖ ὅτι γίνεται χρῆσις τοῦ ἁπλοῦ χάρτου, ὁσάκις ὁ ἐνοικιαστὴς μένῃ ὀφειλέτης εἰς τὸ δημόσιον· ὁσάκις δὲ..... (θόρυβος). Πρέπει λοιπὸν νὰ τεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ, ὅτι ὁ ἐνοικιαστὴς ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς χρήσεως τοῦ ἁπλοῦ χάρτου καὶ ὅταν δὲν ᾖναι ἐλλειμματίας ὡς πρὸς τὸ δημόσιον.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἀπαιτεῖ συζήτησιν, ἂς ἀναβάλωμεν αὐτὸ διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν. Προσκαλοῦνται αὔριον αἱ ἐπιτροπαὶ διὰ νὰ ἐργασθῶσι. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 3 μ. μ.

Ὁ Πρόεδρος

ΙΩΑΝΝΗΣ Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Α. Σωμάκης. Ἡρ. Μαμούρης. Χ. Γερογιάννης.