1863.04.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΠΗʹ.

τῆς 24 Ἀπριλίου 1863.

(Τετάρτη).

Ὥρα 12.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΑΝΑΓΝ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριοι, ἐνθυμεῖσθε χθὲς, ὅτι κατὰ τὴν συνεδρίασιν, καθ’ ἣν ἐγένετο λόγος περὶ ἐλαττώσεως τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπικαρπίας, ἔκαμα διαμαρτύρησιν κατὰ τῆς ἀποφάσεως, ἥτις ἀπέκλεισε τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ συζητηθῇ· τοιαύτη πρότασις δὲν ὑπάρχει εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα.

§3ΤΑΜΒΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι συζήτησις ἐγένετο ἐπὶ τῆς ἡμέρας.

§4ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δὲν συνεζητήθη διόλου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἐγένετο διαμαρτύρησις, ὅτι δὲν συνεζητήθη τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας. Νὰ σημειωθῇ λοιπὸν εἰς τὰ πρακτικὰ, νὰ σημειωθῇ ὡσαύτως καὶ τοῦ Κ. Ζατουνίτη, ὅτι τὸ Σῶμα ἀπεφάνθη. Ὁ Κ. Πληρεξούσιος Ἠλείας Ἀλέξανδρος Βιλαέτης ζητεῖ νὰ τῷ χορηγηθῇ 10 ἡμερῶν ἄδεια ἀπουσίας, καθὼς καὶ ὁ Πληρεξούσιος Θήρας Κ. Νομικὸς 20 ἡμερῶν ἄδεια, καὶ ὁ Κ. Γεωργαλᾶς 30 ἡμερῶν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἔρχονται αἱ ἀναφοραί.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν θέλομεν ἀναφοράς.

§9ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Κύριοι, ἡμεῖς ἐλάβομεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ συνέλθωμεν ἐδῶ (θόρυβος), μοὶ ἔδωκαν μίαν ἀναφορὰν ἀπὸ τὴν Τριφυλίαν, ἡ ὁποία ἐκφράζει παράπονα διὰ τὸ ἐμπόδιον τῆς ἐκλογῆς (θόρυβος)· ζητοῦν μέτρα, Κύριοι, τὰ ὁποῖα δὲν σᾶς πειράζουν, εἶναι ἐντὸς τῶν αἰσθημάτων σας τὸ νὰ ἔλθουν καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι ἐκεῖνοι (θόρυβος).

§10ΤΙΝΕΣ. Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ λάβῃ ἔντονα μέτρα ἐντὸς τοῦ Νόμου.

§11ΔΑΓΡΕΣ. Χθὲς εἶδον τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τῆς ὑποθέσεως, περὶ ἧς ἔκαμε λόγον ὁ Πληρεξούσιος Μαντινείας. Ἡ ἐκλογὴ τῆς Ἐπαρχίας ταύτης ἀνεβλήθη δίς, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἀνεβλήθη διὰ λόγους τῆς δημοσίας ἀσφαλείας· ἦτον εἰς ἀνώμαλον κατάστασιν. Εἶδον τὸν ὑπουργὸν καὶ τοῦ ἐσύστησα νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐκλογήν, τοῦ ἐσύστησα καὶ ἕτερον παράπονον, τὸ ὁποῖον ἔχουν οἱ κάτοικοι ἰδιαιτέρως· μοὶ ὑπεσχέθη, ὅτι θέλει τὸ θεραπεύσει· ἐκεῖ διωρίσθη εἷς ἀξιωματικὸς περὶ διοργανώσεως τῆς Ἐθνοφυλακῆς· ὁ διορισμὸς τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ δὲν ἔκαμεν ἐνέργειαν ἀνήκουσαν· διὰ τοῦτο ὁ γράφων μοι ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην μοὶ λέγει νὰ συστήσω εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἢ ν’ ἀνακαλέσῃ τὸν διορισμόν του, ἢ νὰ τὸν μεταθέσῃ· πιστεύω δὲ, ὅτι δὲν τὸ ἔκαμε συνεπεία τῶν ἐσωτερικῶν περιστάσεων, ἀλλὰ καὶ τοῦτο δὲν θέλει προσβάλλει τὴν ἀξιοπιστίαν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τὸ νὰ σταλῶσι δηλ. τὰ πρακτικὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν.

§12ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Τὸ λέγει ἡ ἀναφορά.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ περίληψις τῆς ἀναφορᾶς εἶναι τοιαύτη· «Προκειμένου νὰ ἐνεργηθῇ ἐκ νέου ἡ ἀκυρωθεῖσα ἐκλογὴ Τριφυλίας, ὑπαρχόντων φόβων μήπως συμβῶσιν ἐκ νέου αἱ προκαλέσασαι τὴν ἀκύρωσιν παρανομίαι, ζητοῦσιν οἱ κάτοικοι, ὥστε νὰ διαταχθῇ ὁ νομάρχης νὰ ἐπιτηρήσῃ τὴν παράδοσιν τῶν καλπῶν (θόρυβος), καθόσον ὁ ἔπαρχος δὲν χαίρει τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν κατοίκων.

§14ΣΟΥΪΔΑΣ. Τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Δαγρὲ ὑποστηρίζω κ’ ἐγὼ, διότι καὶ εἰς ἐμὲ ἐγένετο λόγος περὶ τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ.

§15ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ποῖος εἶναι ὁ ἀξιωματικὸς αὐτός;

§16ΣΟΥΪΔΑΣ. Εἶναι ὁ Ἀντωνόπουλος.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σταλῇ λοιπὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§18ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ γίνῃ μνεία εἰς τὸν ὑπουργὸν νὰ ἀνακληθῇ ὁ ἀξιωματικὸς αὐτός. Πρέπει νὰ συστηθῇ ῥητῶς εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§19ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο ὑπογραφὰς φέρει, Κύριοι, αὐτὴ ἡ ἀναφορά.

§20ΣΧΙΝΑΣ. Ὑπάρχει ἔκθεσις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ γραφείου τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἐθνοφυλακῆς. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις καὶ περὶ αὐτοῦ. (θόρυβος).

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀναφορὰ τοῦ Κ. Δημητρίου Βρατσάνου στρατιωτικοῦ, ὁ ὁποῖος ἔλαβεν ἄδειαν νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Εὐρώπην, ἵνα ἐνασχοληθῇ εἰς τὴν σπουδὴν τῶν γεοδαισιακῶν ἔργων· καὶ ἐπειδὴ μετέβη ἐκεῖ μόνον μὲ τὰς ἀποδοχὰς καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσῃ καλῶς, ζητεῖ νὰ προστεθῇ μία χορηγία.

§22ΛΑΠΑΣ. Εἰς τὴν Εὐρώπην εἶναι καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ, ὅσον λαμβάνουν καὶ αὐτοὶ νὰ λάβῃ καὶ αὐτός.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ δοθῇ εἰς αὐτὸν ὅ,τι δίδεται καὶ εἰς τοὺς ἄλλους.

§24Ι. Α. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν γίνεται λόγος περὶ χρημάτων πρέπει νὰ ἐρωτᾶτε τὴν Συνέλευσιν (θόρυβος).

§25ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ ἑνὸς ἔργου εἰδικοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ὠφελήσῃ τὸν τόπον.

§26ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ. Κύριοι! ὁ Κ. Βρατσάνος ἐζήτησεν ἄδειαν νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Εὐρώπην νὰ σπουδάσῃ τὰ γεωδαισιακὰ ἔργα, καθόσον πρόκειται νὰ σχηματισθῇ τὸ κτηματολόγιον· ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν τεχνητῶν ὅπλων λαμβάνουν μίαν προσδιωρισμένην ἀντιμισθίαν, αὐτὸς ἐζήτησε τὴν ἄδειαν καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἔδωκεν αὐτὴν μόνον μὲ τὰς ἀποδοχάς· ἀλλὰ μὲ ταύτας εἰς τὴν Εὐρώπην δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκπαιδευθῇ· καὶ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ μαθήματος λίαν σπουδαίου, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ τὸν ἐπαινέσωμεν δι’ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ζητεῖ νὰ μάθῃ, καθόσον θὰ χρησιμεύσῃ· ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ὑπέφερε τὰ μέγιστα εἰς τὴν πεπτωκυῖαν Κυβέρνησιν καὶ τίποτε δὲν ἐδόθη εἰς αὐτόν· φρονῶ, ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ συνεπὲς νὰ δοθῇ εἰς αὐτὸν ἡ χορηγία.

§27ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε παρατήρησιν, ἡ ὁποία εἶναι πολὺ καλή· ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν πρέπει νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν δαπανῶν χωρὶς νὰ ἐρωτᾷ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία γνωρίζει τὴν κατάστασιν τοῦ ταμείου, διότι ἄλλως θὰ καταστραφῇ πᾶσα ἰσοῤῥοπία εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Γνωρίζετε τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας τῆς πατρίδος· 1000, δραχμαὶ σήμερον, 1000 αὔριον, ὅλα ταῦτα τὰ μικρὰ ποσὰ ἀποτελοῦν μέγα ποσόν. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ λύσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα· εἶναι δίκαιον; εἶναι ὀρθόν; δύναται νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ῥύθμισιν τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων τὸ ν’ ἀποφασίζετε πᾶσαν στιγμὴν περὶ δαπανῶν χωρὶς νὰ ἐρωτᾶτε τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία γνωρίζει τὴν κατάστασιν τοῦ δημοσίου ταμείου, ναὶ ἢ ὄχι; Παρακαλῶ τὸν Κ. Πρόεδρον νὰ ὑποβάλῃ τοῦτο, εἶναι πολὺ σπουδαῖον......

§28ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν εἶναι ζήτημα αὐτό.

§29ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. (θόρυβος) Διότι ὁ ἀξιωματικὸς ἐὰν ἦτο ἐδῶ ἤθελεν ἐκπληροῖ ὑπηρεσίαν, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐλάμβανε μισθόν· ἀφοῦ ἀνεχώρησε, τὸ ἔθνος δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ λαμβάνῃ πρόνοιαν περὶ τοιούτων πραγμάτων, ἀφοῦ αὐτὸς ἀνεχώρησεν, ἄλλος ἀξιωματικὸς κατέλαβε τὴν θέσιν του, καὶ εἰς αὐτὸν δίδεται τὸ ἐπιμίσθιον αὐτοῦ. Κατὰ πᾶσαν περίστασιν ἐνίσταμαι κατὰ τοῦ συνήθως συμβαίνοντος, ὅταν πρόκηται περὶ ἀποζημιώσεως· ὑποβάλλεται αἴτησις περὶ ἀποζημιώσεως ἢ περὶ χορηγήσεως ἐν γένει μιᾶς συντάξεως, ἀμέσως ἐγείρονται φωναὶ νὰ δοθῇ, νὰ δοθῇ, χωρὶς νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Κυβέρνησις, χωρὶς νὰ σκεφθῶμεν, ἂν πρέπῃ νὰ γίνῃ ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀποφασίζεται, σημειοῦται εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἀπεφασίσθη ἡ ἐπιχορήγησις. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν, ὁσάκις πρόκειται περὶ δαπάνης, νὰ θεωρῆται τὸ πρᾶγμα πολὺ σπουδαῖον καὶ νὰ ἐρωτᾶται ἡ Κυβέρνησις.

§30ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἔκτακτος δαπάνη.

§31ΣΟΥΪΔΑΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει κονδύλιον διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς, οἱ ὁποῖοι μεταβαίνουν εἰς τὴν Εὐρώπην πρὸς ἐκπαίδευσιν· ἐντὸς τοῦ δικαιώματός της ἡ Κυβέρνησις ἐκτελεῖ τοῦτο· ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ἀπεστάλη εἰς τὴν Εὐρώπην τοῦτο εἶναι ἓν γεγονὸς, δὲν δύναται νὰ ἀνασταλῇ τὸ θέσπισμα καθόσον ἐξεδόθη ἐντὸς δικαιώματος· δὲν πρόκειται νῦν παρὰ νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀποφασισμένον· ἀπέναντι τῶν μεγάλων ὠφελημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ τὸ ἔθνος, ἡ μικρὰ αὐτὴ δαπάνη καταβαλλομένη δὲν θέλει βλάψει αὐτὸ.

§32ΒΕΑΚΗΣ. Ὡς πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ Κύριος Μεσσηνέζης, τὸ Ὑπουργεῖον ἀπήντησεν ὡς πρὸς τὸν Κύριον Βρατσάνον, ὅτι εἶναι σύμφωνον, ἀλλὰ πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ ἄδεια τῆς Συνελεύσεως διὰ νὰ δοθῇ αὐτὸ τὸ εὐτελέστατον ποσόν· μοὶ φαίνεται, ὅτι ἀφοῦ ἐδόθη ἡ ἄδεια, δυνάμεθα νὰ ἀποφασίσωμεν· τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι πολὺ μικρὸν, διότι πρόκειται περὶ 2200 δραχμῶν· ἀρνούμενοι τοῦτο εἶναι τὸ ἴδιον ὡς νὰ ἀρνούμεθα τὴν πρόοδον· ἐξαιτοῦμαι λοιπὸν παρὰ τῆς Συνελεύσεως νὰ δοθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο.

§33ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Πρόκειται περὶ τῶν χρημάτων τοῦ ἔθνους (θόρυβος). Δὲν πρέπει, Κύριοι, νὰ ἤμεθα τόσον ἐλευθέριοι, ὅταν πρόκηται νὰ δώσωμεν τὰ χρήματα τοῦ δημοσίου ταμείου καὶ ὅταν ἠμπορῇ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀνάγκη.

§34ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Μεγίστη.

§35ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ἔχετε ὑπομονήν· θὰ ἀποδείξω ἐγὼ, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη· δὲν εἶμαι ἐναντίας γνώμης (θόρυβος).

§36Π. Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις περὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ Βρατσάνου, καθόσον δὲν πρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ ἐνασχολῆται εἰς τοιαῦτα ἐπουσιώδη ζητήματα.

§37ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Οὐσιωδέστατον ζήτημα εἶναι καὶ τὸ προκείμενον, ὄχι διὰ τὰς 2000 δραχμὰς, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν πηγαίνομεν νὰ παραδεχθῶμεν, ἐνθυμεῖσθε ὅτι πρὸ 20–30 ἡμερῶν παραδέχθημεν ἀσυζητεὶ καὶ ἐδόσαμεν ἕνα ἄλλο κονδύλιον εἰς ἕνα ὅστις πηγαίνει κάτι νὰ μάθῃ χωρὶς νὰ ἠξεύρωμεν τίποτε περὶ τούτου· (θόρυβος) εἶναι ἄτοπον, Κύριοι, νὰ διακόπτετε τὸν ἀγορεύοντα, ὅσοι δὲν θέλουν νὰ μὲ ἀκούουν, ἂς ὑπάγουν εἰς ἄλλην αἴθουσαν. Ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἤμεθα φειδωλοὶ εἰς τὰς περιστάσεις ἐκείνας, κατὰ τὰς ὁποίας εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἡ συνδρομὴ, τὴν ὁποίαν τὸ ἔθνος δίδει, θέλει χρησιμεύσει πρὸς ἕνα ἐθνωφελῆ σκοπόν. Καθ’ ἃ ἤκουσα σήμερον ἐδῶ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος πέμπεται εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν διὰ νὰ σπουδάσῃ ἐπιστήμην· τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν τὸν πέμπει ἡ Κυβέρνησις, αὐτὴ ἀνελόγισεν, ὅτι 170 δραχμαὶ, τὰς ὁποίας λαμβάνει, εἶναι ἀρκεταὶ νὰ ζήσῃ.

§38ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν εἶνε ἀρκεταί.

§39ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ζητήσῃ, νὰ εἴπῃ, ὅτι αὐτὸς ὁ νέος ἀπέρχεται εἰς τὴν Εὐρώπην, καὶ προτίθεται νὰ ἐκπαιδευθῇ εἰς τὴν ἐπιστήμην, περὶ ἧς ὁ λόγος, Τοῦτο λέγων, Κύριοι, δὲν λέγω νὰ ἀποῤῥίψητε τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν, σᾶς λέγω μόνον νὰ τὴν ἀναβάλλητε, διότι ἐπέρχεται ἀτόπως, εἶνε ὡς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κάμνουν τὰ παιδιὰ πρὸς τοὺς γονεῖς, στέλλει ὁ πατὴρ τὸν υἱόν του νὰ σπουδάσῃ μὲ ἐπίδομα 100 δραχμῶν κατὰ μῆνα· ἔπειτα ὅμως ἀρχίζει τὸ παιδὶ νὰ κάμνῃ χρῆσιν τῆς μητρικῆς φιλοστοργίας, καὶ λέγει, στεῖλέ μου καὶ ἄλλας· τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ ἐδῶ, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὁ πατὴρ (θόρυβος) ἐγὼ πάλιν λέγω ὅτι δὲν ἐναντιόνομαι, ἐξαιτοῦμαι νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Κυβέρνησις.

§40ΒΕΑΚΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἠρωτήθη.

§41ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Νὰ μᾶς εἰπῇ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος πέμπεται διὰ νὰ σπουδάσῃ, εἶναι ἀρκετόν. Ἐγὼ προτείνω ἀναβολὴν διὰ νὰ ἐρωτηθῇ ὁ Ὑπουργός. Δὲν εἶμαι ἐναντίος νὰ τοῦ δοθῇ βοήθεια· διότι πρόκειται νὰ μᾶς φέρῃ ἐπιστήμην, καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ τοῦ χορηγηθῶσι τὰ μέσα.

§42ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣ. Ζητεῖ νὰ τοῦ δοθῇ ὅ,τι πέρνουν καὶ οἱ ἄλλοι.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Συνέλευσις παραδέχεται νὰ δοθῶσιν εἰς αὐτὸν ὅσα δίδονται καὶ εἰς τοὺς ἄλλους;

§44ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις δίδει τὰ ζητούμενα μόνον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προσδιορίζονται διὰ συναγωνισμοῦ· ἄλλοι ἀξιωματικοὶ δύνανται νὰ μεταβῶσιν, ἀλλὰ δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ζητῶσι τὸ περιπλέον· αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ζητεῖ διὰ τῆς ἀναφορᾶς του, ἀντίκειται εἰς τοὺς νόμους τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, εἶναι δαπάνη μὴ στηριζομένη εἰς νόμον. Πρέπει νὰ σκεφθῶμεν, Κύριοι, τὴν κατάστασίν μας, ζῶμεν μὲ ἐλεημοσύνας, ἐπήραμεν τὰ βοηθήματα, τὰ κληροδοτήματα· ζῶμεν μὲ αὐτὰ τὰ μέσα, πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σκεφθῶμεν, πρέπει νὰ φροντίσωμεν διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὴν ὕπαρξιν τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία συνταυτίζεται μὲ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν (θόρυβος).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται νὰ δοθῇ εἰς αὐτὸν τὸν ἀξιωματικὸν ὅ,τι δίδεται καὶ εἰς τοὺς ἄλλους, παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι)· ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη. Ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις ἂς φέρῃ τὸ ζήτημα. Τώρα αἱ ἀναφοραί.

§46ΖΕΡΒΑΣ. Καὶ ἄλλοτε ἔγεινε λόγος περὶ τῶν ἀναφορῶν τοῦ νὰ μὴ ἀναγινώσκωνται, καὶ ἐμείναμεν ὅλοι σύμφωνοι. Ἰδοὺ μία ἀναφορὰ, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν μᾶς ἤρκεσε μηδὲ μία ὥρα· ἐγὼ κάμνω τὴν παρατήρησιν αὐτὴν καὶ ὅ,τι θέλετε κάμετε.

§47ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ. Εἶναι καλὸν νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα διὰ τὰς ἀναφοράς.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε ν’ ἀποφασίσωμεν τὸ σάββατον διὰ τὰς ἀναφοράς;

§49ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ προσδιορισθῇ διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν καὶ διὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἐκθέσεων.

§50ΖΕΡΒΑΣ. Οἱ πολῖται μᾶς κατηγοροῦν ὅτι καθήμεθα ἐδῶ καὶ κυττάζομεν τὰ προσωπικά· ἔχομεν τὸν φορολογικὸν νόμον, κατόπιν τὸν προϋπολογισμὸν, ἔχομεν τὸ σύνταγμα, τοὺς ὀργανικοὺς νόμους, ἔχομεν τόσας ἄλλας ἐργασίας, αἱ ἀναφοραὶ πρέπει νὰ μείνουν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν διὰ νὰ παύσωμεν τὰς φιλονεικίας, ὅσοι παραδέχονται, ὅτι τὸ σάββατον ὁρίζεται διὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἀναφορῶν τῶν πολιτῶν καὶ τῶν ἐκθέσεων τῶν ἐπιτροπῶν νὰ σηκωθῶσι, (σηκώνονται οἱ περισσότεροι), ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.

§52ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἡ ἐκλογὴ τῆς Νεαπόλεως ἐπεραιώθη; Τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς ταύτης ὑπάρχουν πρὸ ἡμερῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐζητήθη ἐπανειλημμένως ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων αὐτῶν εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Συνελεύσεως, ἀλλ’ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς ἀρνεῖται τὴν κατάθεσιν προφασιζόμενος ὅτι θεωρεῖ τὴν ἐκλογὴν ἄκυρον. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἐξέτασις τοῦ ἂν ἡ ἐκλογὴ ᾖναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος δὲν ἀνήκει εἰς τὸν Κύριον Ὑπουργὸν, ἀλλ’ εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, καὶ ἐπειδὴ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ κατακρατῇ ἔγγραφα ἀνήκοντα εἰς τὴν Συνέλευσιν, παρακαλῶ τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν νὰ προκαλέσῃ τὸν Κύριον Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ ἐντὸς τῆς αὔριον τὰ ἔγγραφα αὐτά.

§53ΙΩ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων καὶ ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς ἠρνήθη.

§54ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν ἀρνεῖται, ἀλλὰ δὲν τὰ καταθέτει.

§55ΙΩ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἕνεκα τῶν τελευταίων συμβάντων ἀσχολεῖται τοσοῦτον εἰς τὰ γενικὰ πράγματα, ὥστε τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔχει καιρὸν διὰ τίποτε ἄλλο (θόρυβος).

§56ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τὰ καταθέσῃ.

§57Τ. ΡΟΥΚΗΣ. Κύριοι, τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ὁ Κύριος ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς κατέθεσε εἰς τὸ Προεδρεῖον πρὸς ἀνάγνωσιν εἶναι ἡ ἀλληλογραφία μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Ἀτμοδρόμονος· συγχρόνως δὲ ἔχει μίαν ἔκθεσιν γενικὴν περὶ ὅλων τῶν γεγονότων τῶν λαβόντων χώραν εἰς τὸ ναυτικόν. Λοιπὸν ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἀπαιτεῖ νὰ ἀναγνωσθοῦν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Συνέλευσις αὐτῶν τῶν πραγμάτων, συγχρόνως δὲ καὶ τῶν λαβόντων χώραν σήμερον ἀκόμη στασιαστικῶν κινημάτων ἐπὶ τοῦ ναυτικοῦ (θόρυβος).

§58ΔΑΓΡΕΣ. Ὑπάρχει κανονισμὸς, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἀπαγορεύεται νὰ ἀναγινώσκωνται λόγοι ἔγγραφοι.

§59ΤΙΝΕΣ. Εἶναι ἔκθεσις.

§60ΔΑΓΡΕΣ. Τοιαύτην ἔκθεσιν πραγματευομένην περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ ναυτικοῦ δὲν τὴν βλέπω νὰ ἦναι ἀναγκαία· αὐτὸ ἠδύνατο νὰ τὸ πράξῃ ὁ Κύριος Ῥούκης ἐκθέτων προφορικῶς τὰ διατρέξαντα (θόρυβος ἀριστερά).

§61ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι λόγος, εἶναι ἔκθεσις.

§62ΘΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν ἂν θέλῃ νὰ ἀκούσῃ τὴν ἔκθεσιν.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν προσῆλθεν εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ εἶπεν ὅτι ἔχει νὰ κάμῃ μίαν ἔκθεσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν περὶ ἀντικειμένων τῆς ὑπηρεσίας του, ἀλλ’ ὅτι δὲν εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν νὰ ἀγορεύσῃ καὶ παρακαλεῖ νὰ ἀκουσθῇ ἡ ἔγγραφος ἔκθεσίς του ἀναγινωσκομένη παρ’ ἑνὸς τῶν γραμματέων (θόρυβος δεξιά).

§64ΚΑΛΟΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν Κύριον Δαγρὲν ὅτι ἀπαγορεύονται οἱ ἔγγραφοι λόγοι εἰς τοὺς θέλοντας νὰ ἀγορεύσωσιν ἐπί τινος ζητήματος, οὐδέποτε ὅμως αἱ ἐκθέσεις τῶν Ὑπουργῶν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι θέλουν νὰ ἀκούσωσιν ἀναγινωσκομένην τὴν ἔκθεσιν τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ, ἐκεῖνοι νὰ σηκωθῶσι (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· παρεδέχθη. Ὁ γραμματεὺς Κύριος Ῥούκης ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, δι’ ἧς κατηγορεῖ τὸν Κυβερνήτην τοῦ Ἀτμοδρόμωνος Σαχτούρην ἐπὶ ἀπειθείᾳ, καὶ ἐκθέτει ἐν γένει τὴν κατάστασιν τοῦ Ναυτικοῦ.

§66ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργ. Οἰκονομ.). Μίαν λέξιν θὰ εἴπω Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι τρεῖς τῶν Κυρίων Ὑπουργῶν εἰσὶ παρητημένοι· ἡ παραίτησις αὕτη κατὰ συνέπειαν ἐμποδίζει τοῦ νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις ἀποφασιστικὰ μέτρα οἱαδήποτε ὅπως ἀπαιτεῖται, διὰ νὰ κυβερνήσῃ τις τὸν τόπον εἰς τὰς δυσκόλους καὶ ἐπικινδύνους περιστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα. Ἡ προσωρινότης αὕτη ἐμποδίζει τὴν Κυβέρνησιν, νὰ κυβερνήσῃ, ὅπως πρέπει. Παρακαλοῦμεν λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, διότι ἀδύνατον εἶναι νὰ καταπεισθῶσι, νὰ μείνουν οἱ παραιτηθέντες πρὸ πάντων, συντομώτατα ν’ ἀποφασίσῃ, νὰ διορίσῃ, νὰ ἐπισκευάσῃ, ν’ ἀνανεώσῃ, ὅπως θέλετε, τὸ Ὑπουργεῖον· διότι, ὅπως εἶναι ἤδη, Κύριοι, δὲν ἁρμόζει, ὁ τόπος εἶναι ἀδύνατον νὰ κυβερνηθῇ, καὶ μάλιστα τώρα, ὅτε κατὰ πληροφορίας τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν αἱ ἀταξίαι περιεστάλησαν, οἱ ἀτακτοῦντες περιεμαζεύθησαν, ὅσον εἶναι δυνατόν, ὅτε ἡ ἀσφάλεια ἤρχισε νὰ ἐπανέρχηται εἰς τὸν τόπον, ὅτε πολλοὶ τῶν κακούργων ἢ τῶν ὑπόπτων τοῦ νὰ ὑποπίπτουν εἰς κακουργήματα ὑπάρχουν εἰς τὰς φυλακάς· ὁ καιρὸς λοιπὸν εἶναι ἁρμοδιώτερος τώρα. Σᾶς παρακαλοῦμεν λοιπὸν νὰ προσδιορίσητε τὴν ἡμέραν, σήμερον, αὔριον, ὁπόταν θέλητε.

§67ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Παρασκευήν· (θόρυβος).

§68ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὴ ἀπευθύνετε εἰς ἐμὲ κἀμμίαν παρατήρησιν· ἡ ἀπόφασις τῶν παραιτηθέντων ὑπουργῶν καὶ τῶν μὴ παραιτηθέντων εἶναι τοιαύτη· διὰ νὰ λάβουν μέτρα, πρέπει ν’ ἀποφασίσουν νὰ μείνωσι, ν’ ἀναλάβουν ὅλην τὴν εὐθύνην τῆς ἐνεργείας· διὰ προσωρινῶν πραγμάτων ὁ τόπος δὲν ἠμπορεῖ νὰ διοικηθῇ. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν, νὰ προσδιορίσητε τὴν ἡμέραν.

§69ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Παρασκευήν.

§70ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὰ, Κύριοι, σᾶς τὰ λέγω, κατ’ ἐντολὴν τοῦ Κ. Προέδρου καὶ τῶν Κ. συναδέλφων μου· ἐκ τῶν συναδέλφων μου μόνος ὁ Κ. Βουδούρης ἦτο ἐδῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ὁ Κ. Δεληγιάννης, ὅστις εἶχε μίαν ἐργασίαν, ἀλλ’ ἐννοεῖται, ὅτι συναινεῖ· πιστεύω δὲ, διὰ νὰ εὐκολύνω ὅλως διόλου τὴν ἐργασίαν τῆς Συνελεύσεως, εἰς τὴν ἀνανέωσιν τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἠμπορεῖ νὰ μὲ θεωρῇ καὶ ἐμὲ παρῃτημένον, εἶναι περιττὸν νὰ κάμω παραίτησιν τώρα.

§71ΖΕΡΒΑΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα τοῦ Ὑπουργείου ἐπαρουσιάσθη, καὶ ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη νὰ φέρῃ ἡ Κυβέρνησις τὰ πράγματα εἰς τὴν καλὴν κατάστασιν, νὰ τιμωρήσῃ τοὺς ἀτακτήσαντας (θόρυβος). Καὶ ἐπὶ μίαν ὥραν ἂν ὑπάρχουν οἱ Ὑπουργοὶ, ὀφείλουν νὰ κάμουν τὰ χρέη των· ἄλλως προδίδουν τὴν Πατρίδα.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν. Ὅσοι παραδέχονται τὴν Παρασκευὴν νὰ συγκροτηθῇ νέον Ὑπουργεῖον νὰ σηκωθοῦν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§73ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Κύριοι, ἐκ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καταλαμβάνετε ἀμέσως τὸ πάθος, τὸ ὁποῖον ἔχει κατ’ ἐμοῦ, αὐτὸ τὸ ἐκφράζει ἡ ἰδία ἀναφορά· ἐν τούτοις ὅλα αὐτὰ ἐγὼ τὰ παραβλέπω. Ἔρχομαι εἰς τὰ πράγματα, καὶ πρῶτον ἔρχομαι εἰς τὴν πρώτην διαγωγὴν τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν· δηλαδὴ διεδόθη ἐδὼ, καὶ μοὶ φαίνεται ἐλέχθη συνάμα, ὅτι ὁ Κυβερνήτης τοῦ ἀτμοδρόμονος ἐξέσχισε τὴν διαταγὴν τοῦ Ὑπουργοῦ· ἡ διαταγὴ αὐτὴ εἶναι ἐδὼ, Κύριοι. (τὴν δεικνύει). Ἐὰν τοῦτο τὸ εἶπόν τινες .... (θόρυβος ἀριστερόθεν).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, παρακαλῶ, νὰ ἀφήσητε τὸν ἀγορεύοντα νὰ ὁμιλῇ, ἄλλως ἄφετέ τον νὰ φύγῃ.

§75ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Ἡ πρώτη συκοφαντία αὐτὴ ἐτελείωσε, Κύριοι· ἡ διαταγὴ δὲν εἶναι ξεσχισμένη, ὡς βλέπετε (καὶ πάλιν τὴν δεικνύει). Ἐγὼ εἶμαι ναύτης καὶ θὰ ἀπολογηθῶ ναυτικά· μὲ συγχωρεῖτε, δὲν ἠμπορῶ καλλίτερα. Τὴν ἀπάντησίν μου πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, μοὶ φαίνεται, ὅτι τὴν ἠκούσατε. Μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν ἦτο ποσῶς αὐθάδης.

§76ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§77ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Κατόπιν ἔρχομαι εἰς τὴν ἀπείθειαν τοῦ Κυβερνήτου τοῦ ἀτμοδρόμονος· διετάχθη νὰ μεταβῇ εἰς Πόρον ὁ Κυβερνήτης τοῦ ἀτμοδρόμονος· ὡς εἴδετε καὶ ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν, εἶχεν ἀρχίσει ἤδη τὸν χρωματισμὸν τοῦ πλοίου, καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ πράξῃ τὸ τοιοῦτον· μολαταῦτα ἐζήτησε τὴν ἄδειαν ἀπὸ τὸν Κ. ὑπουργὸν νὰ διαμείνῃ εἰς Πειραιᾶ, καὶ μετὰ τὸν χρωματισμὸν αὐτὸν, τὴν μικρὰν αὐτὴν ἐπισκευὴν, νὰ καταπλεύσῃ εἰς Πόρον. Ἐπικαλοῦμαι τὸν Κύριον Δεληγιάννην, ὅστις ἦτο τότε ὑπουργὸς, νὰ μαρτυρήσῃ, ἐὰν οὕτως ἐγένετο ἢ ὄχι. Ἐτελείωσεν ὁ χρωματισμὸς, μετέβην εἰς Πόρον, ἐκεῖ ἔγεινεν ἀναθεώρησις τῆς ἀπογραφῆς τοῦ πλοίου, τὴν ὑπέγραψεν ὁ ἔφορος τοῦ Ναυστάθμου ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ Κ. Τομπάζη, εὑρισκομένου ἤδη εἰς Ἀθήνας. Ἔλαβε τὸ ὑλικὸν, τὰ βασιλικὰ ἐνδιαιτήματα, καὶ ἀνεχώρησε τὸ πλοῖον διὰ Πειραιᾶ· εἰδοποίησε δὲ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐτέθη ὑπὸ τὰς διαταγάς του. Ἐγὼ δὲν ἠξεύρω, ἂν αὐτὸ εἶναι ἀπείθεια. Ὁμιλεῖ ἡ ἔκθεσις περὶ τῶν ὀρεινῶν πυροβόλων. Ὁ Κ. Σμόλεντς ἦτο ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν ὁ Κ. Δ. Βουδούρης ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν διεβίβασεν ἀναφοράν.

§78ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ἔγγραφον.

§79ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Ἀναφορὰν τὴν ὀνομάζομεν ἡμεῖς οἱ ναυτικοὶ, ἀλλ’ ἔστω ἔγγραφον, δι’ οὗ ἐζητήσαμεν δύο πυροβόλα· ἔχω ἕνα λόχον ἀποβατικὸν, ἤθελα λοιπὸν νὰ τὸν γυμνάσω καὶ εἰς τὸ πυροβολικὸν διὰ τὰς ἀποβάσεις τὰς ἐνδεχομένας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα μου πρὸ καιροῦ, τὴν ὁποίαν ἤθελα νὰ πραγματοποιήσω. Λοιπὸν ἐζήτησα αὐτὰ τὰ δύο ὀρεινὰ πυροβόλα· μοὶ ἀπεστάλησαν ἀδείᾳ τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὸ πλοῖον. Δὲν γνωρίζω τώρα, ἂν μόνος μου τὰ ἥρπασα ἢ ὄχι· ἀδείᾳ τῶν προϊσταμένων μου καὶ δι’ ἐπισήμων ἐγγράφων τὰ ἔλαβα.

§80ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Ποίαν ἡμερομηνίαν φέρει τὸ ἔγγραφον;

§81ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Ἂν τὸ εἶχα ἐδῶ, ἠδυνάμην νὰ σᾶς τὸ δείξω, πιστεύω ὅμως, ὅτι πείθεσθε εἰς τοὺς λόγους μου· ἂν θέλετε ὅμως, δύναμαι νὰ καταβῶ κάτω καὶ νὰ σᾶς τὸ φέρω νὰ σᾶς τὰ δείξω. Μὲ κατακρίνει ἡ ἔκθεσις, ὅτι ἄφησα 27 κιβώτια πυρίτιδος εἰς Ὕδραν· πρώτην φορὰν, ὅπου τὸ ἀκούω αὐτὸ, ἐν τιμῇ σᾶς λέγω, δὲν ἠξεύρω τίποτε ἀπὸ αὐτά. Ναυτολογία παράνομος ἔρχεται ἐδῶ κατόπιν. Ἐπικαλοῦμαι τὸν Κ. Καλλιφρονᾶν, ὅτε ἦτο ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἂν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τότε ἐγὼ δὲν ἐζήτησα ἄδειαν καὶ ἔγγραφον ἀπὸ τὸν Κ. Ῥοῦφον εἰς Πάτρας νὰ ναυτολογήσω περιπλέον ναύτας, νὰ ἐκλέξω ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικοὺς τῆς ἐμπιστοσύνης μου· εἶναι ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς ἐδῶ καὶ δύναται νὰ τὸ ὁμολογήσῃ· καὶ ὄχι μόνον ἀξιωματικοὺς τῆς ἐμπιστοσύνης μου, ἀλλὰ καὶ ἐπικούρους ἀξιωματικοὺς, καὶ μοὶ ἐδόθησαν αὐτοί· καὶ αὐτὸ ἐγένετο διὰ τὰς κρισίμους περιστάσεις. Τὰ ἔγγραφα αὐτὰ τὰ γνωρίζει ὁ Κύριος Λεκάτης, τὰ εἶδε προχθὲς, ὅτε ἦτο εἰς τὸν Ἀτμοδρόμονα καὶ τὰ γνωρίζει. Δὲν ἠξεύρω, ἂν αὐτὸ εἶναι παράνομον. Περὶ τῆς ἐξυβρίσεως δύο ἀξιωματικῶν ἀνωτέρων· αὐτὸ, Κύριοι, μοὶ φαίνεται παράξενον, πῶς τὸ ἔφερεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ εἰς τὴν Συνέλευσιν μάλιστα. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἰδιαίτερον μεταξὺ ἀξιωματικῶν, ὥστε τὸ παραλείπω· εἶναι στρατιωτικόν.

§82ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, ἔχετε δίκαιον.

§83ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Μὲ κατακρίνει ὅτι δὲν εἶδα τὸν Κύριον Ὑπουργόν· ὡς πρὸς τοῦτο νὰ σᾶς εἴπω, Κύριοι. Κατέπλευσα τὴν Μεγάλην Πέμπτην, τὴν Μεγάλην Παρασκευὴν περὶ μεσημβρίαν ὑπῆγα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πρὸς ἀντάμωσιν τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ, τὸ εὗρον κλειστὸν, εὗρον ἕνα κλητῆρα, ὅστις μοὶ εἶπεν ὅτι εἶναι περιττὸν, κἀνεὶς δὲν εἶναι μέσα· ἀνεχώρησα· τοῦ εἶπα δὲ ὅτι ὑπῆγα πρὸς ἀντάμωσιν τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ· τὴν Δευτέραν τοῦ Πάσχα μετέβην ἐπίσης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, πάλιν δὲν τὸν εὗρον· κατόπιν ὑπῆγα μὲ τὸν Κ. Κόκκινον, ὅστις εἶναι ἐδῶ, καὶ πάλιν δὲν τὸν εὗρον, καὶ ὑπῆγα καὶ εἰς τὸ σπίτι του, ὅπου δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπάγω, δὲν ἦτο χρέος μου· ἄλλως τε μὲ προσεκάλεσε καὶ δὲν ὑπῆγα ὁ Κύριος Ὑπουργὸς; ὄχι βέβαια. Στασιάζει ἡ «Ἑλλὰς» ἐγὼ δὲν τὸ εἰξεύρω τοῦτο, ἐξ ἐναντίας διαβεβαιῶ ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὴν μεγαλειτέραν πειθαρχίαν καὶ τάξιν. Τοῦτο τὸ ζήτημα εἶναι ὅλως διόλου ἀλλόκοτον. Ἐγὼ σᾶς ἐγγυῶμαι, ὅτι ἡ «Ἑλλὰς,» ὁ πλοίαρχός της, οἱ ἀξιωματικοί, τὸ πλήρωμά της, θὰ ἀποθάνουν ὑπὲρ τῆς πατρίδος, ὑπὲρ τῆς τάξεως καὶ τῆς ἡσυχίας.

§84ΠΟΛΛΟΙ. Εὖγε, εὖγε.

§85ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Τυφλὸν ὄργανον δὲν γίνεται ὁ Κυβερνήτης τοῦ ἀτμοδρόμονος, δὲν θὰ ἀκολουθήσῃ ὀρέξεις ποτέ.

§86ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν δὲν πρέπει νὰ ὑπακούσῃ;

§87ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι εἰς τὴν Κυβέρνησιν θὰ ὑπακούσῃ, θ’ ἀποθάνῃ ὑπὲρ τῆς τάξεως, ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, ὑπὲρ τῆς Συνελεύσεως, τυφλὸν ὄργανον δὲν γίνεται κανενός. Ἐκπαιδευτήριον συνεστήθη. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι συνεστήθη, ὁ Κ. Καλλιφρονᾶς τὸ ἐσύστησεν, ἀλλ’ οὐδεὶς τῶν ἀξιωματικῶν ἐπαρουσιάσθη· λοιπὸν πταίω ἐγὼ πρὸς τοῦτο; πρό τινων ἡμερῶν ἔλαβον μίαν διαταγὴν τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ, τοῦ νῦν, τῶν Ναυτικῶν νὰ μεταθέσω ἐπὶ τοῦ ἀτμοπλοίου «αἱ Ἀθῆναι» τοῦ ποτὲ Ὄθωνος τὸν Ἀνθυποπλοίαρχον Κοταράν· ὁ ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος ἔχει τὴν ἐπιστασίαν τοῦ ὑλικοῦ ὁλοκλήρου τοῦ πλοίου· ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ μὲ προσκαλεῖ νὰ τὸν ἀποστείλω πάραυτα, ἐνῷ ἡ διαταγὴ πρὸς τὸν ἀξιωματικὸν ἐκεῖνον εἶναι ν’ ἀναχωρήσῃ μετὰ 24 ὥρας· ἐγὼ, Κύριοι, τὸν διέταξα νὰ φύγῃ· αὐτὸς μὲ λέγει, «ἔχω διαταγὴν νὰ μείνω 24 ὥρας ἀκόμη.» Ἐγὼ δὲν ἠξεύρω πῶς ἐνεργεῖται αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία. Ἐν τούτοις ὁ Κύριος ἀξιωματικὸς γράφει πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, κρατεῖ ἰδιαιτέραν ἀλληλογραφίαν, καὶ ἐγὼ δὲν ἠξεύρω τίποτε! Στέλλεται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, καὶ ἐγὼ ὁ Κυβερνήτης δὲν ἠξεύρω τίποτε.

§88ΠΟΛΛΟΙ. Εὖγε, εὖγε.

§89ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Ἰδοὺ τί γράφουν πρὸς αὐτόν. «Σφράγισον τὰ βιβλία τοῦ ὑλικοῦ, παράδος τῷ Κυβερνήτῃ τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἀνεχώρησον πάραυτα.» Ὁ ἀξιωματικὸς νὰ μοῦ παραδώσῃ ἐσφραγισμένα τὰ βιβλία τοῦ ὑλικοῦ καὶ νὰ φύγῃ!

§90ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Δὲν πταίει ὁ Ὑπουργὸς, ὀλίγην ἰδέαν ἔχει.

§91ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Καὶ καταλαμβάνετε, πῶς ἐνεργεῖται ἡ ὑπηρεσία; Ὁ Κύριος Καταρᾶς, Κύριοι, ἐζήτησε τὴν ἄδειαν ἀπὸ τὸν Κύριον Ὑπουργὸν νὰ τὸν ἀφήσῃ ὀλίγας ἡμέρας, διὰ νὰ μείνῃ νὰ παραδώσῃ τὸ ὑλικόν· ἀντ’ αὐτοῦ εἶχε διορισθῆ ὡς ἀντικαταστάτης ὁ ὑποπλοίαρχος Παπανικολῆς· ὁ ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος δὲν ἐπαρουσιάσθη, ἐτέθη εἰς διαθεσιμότητα· ἀντ’ αὐτοῦ διωρίσθη ὁ Κύριος Πιπῖνος, αὐτὸς ἦλθε τὸ ἑσπέρας· εἶναι πρὸ 3 ἡμερῶν μοὶ φαίνεται· ἐζήτησε νὰ μὲ ἀνταμώσῃ, τὸν ἐδέχθην στρατιωτικώτατα ὡς Κυβερνήτης πρὸς ἀξιωματικόν· τὸν ἠρώτησα, τί θέλει; λέγει, «ἔχω ἰδιαιτέραν ἐντολὴν ἀπὸ τὸν Κύριον Ὑπουργὸ, νὰ σὲ ὁμιλήσω. Λέγε, μάλιστα. Λέγει μὲ μεταθέτουν εἰς τὸ πλοῖον ὡς ὕπαρχον, δηλ. ὑποδιοικητὴν, δεύτερον ἀξιωματικόν.» Λέγω, πολὺ καλὰ, καλῶς νὰ ὁρίσῃς. Λέγει, «ἰδιαιτέρως σὲ παρακαλῶ νὰ μὲ εἴπῃς, ἐὰν ἔχω τὴν ἐμπιστοσύνην.» Τότε τὸν ἀπαντῶ· ἕκαστος Κυβερνήτης πλοίου, ἔχει τὸ δικαίωμα ἀπὸ τοὺς κανονισμοὺς τοὺς κειμένους νὰ ἐκλέγῃ τὸν δεύτερόν του· λοιπὸν, ἐπειδὴ ἰδιαιτέρως θέλεις νὰ μάθῃς, ἐὰν ἔχῃς τὴν ἐμπιστοσύνην μου, σὲ ἀπαντῶ ὅτι δὲν τὴν ἔχεις· ἐὰν ὅμως τὸ ὑπουργεῖον ἐπιμένῃ νὰ σὲ στείλῃ, ἢ ἐὰν σὺ θέλῃς νὰ παρουσιασθῇς αὔριον εἰς τὴν ἐπιθεώρησιν, διὰ νὰ σὲ παρουσιάσω εἰς τὸ πλήρωμα, ἐλθὲ καὶ εἶμαι ἕτοιμος· ἐπιφυλάττομαι δὲ τότε νὰ κάμω τὰς παρατηρήσεις μου εἰς τὸν Κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. Αὐτὴ ἦτον ἡ ἀπάντησίς μου.

§92ΠΟΛΛΟΙ. Ὡραιότατα.

§93ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Ἐν τούτοις ὁ Κύριος αὐτὸς, ὁ Κοταρᾶς, ἐξακολουθεῖ νὰ μένῃ εἰς τὸ πλοῖον, καὶ νὰ γράφῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν καὶ ἐγὼ δὲν εἰξεύρω τίποτε! ἐπίσημος ἀλληλογραφία Ὑπουργοῦ πρὸς κατώτερον ἀξιωματικόν!

§94ΧΑΝΤΖΕΡΗΣ. Διατὶ δὲν εἶναι παρὼν ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, Κύριε Πρόεδρε;

§95ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Μὲ κατηγόρησαν προσέτι, Κύριοι, καὶ αὐτὸ ἐγένετο, καὶ δυστυχῶς μ’ ἐδικάσατε ἐρήμην, προχθὲς μάλιστα.

§96ΤΙΝΕΣ. Δὲν σ’ ἠδικάσαμεν.

§97ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Τουλάχιστον κᾀνεὶς δὲν μὲ ὑπερασπίσθη.

§98Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μὲ ἀδικεῖτε, ὡμίλησα μίαν ὥραν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§99ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ. Μὲ κατηγόρησαν, μοὶ φαίνεται, ὅτι ἦτον ὁ Κ. Ἀφεντούλης. Αὐτὸς εἶδε, λέγει, τὸ σάββατον τὸ πρωῒ ναύτας ὡπλισμένους εἰς τὴν ξηράν.

§100ΤΙΝΕΣ. Λέμβους.

§101ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Λέμβους ὡπλισμένας μὲ πυρόβολα· ἔτρεχον ἐδῶ καὶ ἐκεῖ, ἀνησυχοῦσαν τὸν κόσμον· μοὶ φαίνεται αὐτὰ εἶπεν, δὲν εἰξεύρω, δὲν ἤμην παρών.

§102ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§103ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Ἐν τούτοις, Κύριοι, ἐγὼ ἤμην ἐντὸς τοῦ πλοίου. Ἑπτὰ λέμβους ἔχει τὸ πλοῖον, τὰς 4 τὰς εἶχον ἀνηρτημένας εἰς τὰς θέσεις των, ἡ μία λέμβος, ἡ ἄκατος, εἶχε σταλῆ εἰς τὴν Λειψοκουτάλα, διὰ νὰ προβλέψῃ σκούπαις, ἀγριόσκουπαις, πρὸς πλύσιν τοῦ καταστρώματος· ἔμενε μία λέμβος τῶν ἀξιωματικῶν, ἥτις μεταφέρει ἀπὸ καιρὸν εἰς καιρὸν τοὺς Κ. ἀξιωματικοὺς, ἢ καὶ τοὺς ἐπιβάτας· καὶ δύο σκαφίδια, Κύριοι, τὸ ἓν Ὀψωνήτρια λεγόμενον, τὸ ὁποῖον ὑπάγει τὰ φαγητὰ τῶν ναυτῶν, καὶ τὸ ἄλλο διὰ τοὺς ὑπηρέτας· αὗται εἶναι αἱ λέμβοι· τώρα δὲν ἠξεύρω ποῦ τὰς εἶδεν αὐτὰς τὰς λέμβους ὡπλισμένας! νὰ σᾶς εἴπω ὅμως τί τρέχει, ἰδού. Ἕκαστος ἀρχικυβερνήτης, δηλ. ὁ ἀρχαιότερος τῶν πλοιάρχων τῶν Κυβερνητῶν ἐν τῷ λιμένι, αὐτὸς καλεῖται Ἀρχικυβερνήτης, αὐτὸς ὀφείλει νὰ τηρήσῃ τὴν ἀστυνομίαν τὴν λιμενικήν· προσδιορίζεται ἀνὰ 24 ὥρας, ὅταν ὑπάρχουν καὶ ἄλλα πλοῖα, ἓν πλοῖον νὰ τηρῇ τὴν ἀστυνομικὴν αὐτὴν τάξιν τοῦ λιμένος· φέρει δὲ πρὸς διάκρισιν καὶ ἓν σημεῖον εἰς τὸν πρωραῖον ἱστὸν, τὸν ὁποῖον πιστεύω νὰ τὸν ἔχετε διακρίνει, εἶναι γαλάζος καὶ κίτρινος, αὐτὸ εἶναι τὸ σκοποῦν πλοῖον, ἔχει τὴν λιμενικὴν ἀστυνομίαν· αὐτὸ ὀφείλει νὰ στέλλῃ τὰς λέμβους νὰ περιπολῶσι καὶ τὴν ἡμέραν καὶ τὴν νύκτα, νὰ δίδουν συγχρόνως καὶ βοηθείας, ἂν τυχὸν παρουσιασθοῦν, εἰς τὰ ἐμπορικὰ πλοῖα καὶ παντοῦ. Λοιπὸν αὐτὴ ἡ περιπολία ἐγίνετο καὶ γίνεται, καὶ θὰ γίνῃ πάντοτε, διότι ὁ κανονισμὸς μᾶς τὸ ἐπιβάλλει. Ὁσάκις ἡ μεγάλη λέμβος δὲν εἶναι ἐντὸς τοῦ πλοίου, περιπολεῖ ἐκείνη, καὶ ὅταν περιπολῇ, ἐννοεῖτε, ὅτι θὰ ᾖναι ὡπλισμένη, δηλ. μὲ τὸ πυροβόλον, μὲ ὅλα. Ἐγὼ σᾶς λέγω τὴν ἀλήθειαν, δὲν πτοοῦμαι ποσῶς, θὰ σᾶς εἴπω ὅλην τὴν ἀλήθειαν, δὲν παραμορφόνω τίποτε· ἡ λέμβος αὐτὴ μάλιστα τώρα εἶναι εἰς τὴν θάλασσαν, ἐξηκολούθησεν οὐχὶ αὐτὴν τὴν ἡμέραν, ἀλλὰ καὶ πρὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης, ἤτοι πρὸ 3, 4 ἡμερῶν, ἠσχολήθη ὅλον τὸ ἑσπέρας· χθὲς μάλιστα, νὰ ἰδῆτε τί συνέβη, καὶ ἰδοὺ αἱ ὠφέλειαι, τὰς ὁποίας παρέχουν τὰ σκοποῦντα πλοῖα. Χθὲς ἡ ἄκατός μας ἦτον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ ἐστάλη μία ἄλλη· αὐτὴ βέβαια δὲν εἶχε πυροβόλον, καὶ περιπολοῦσα πλησίον τοῦ τελωνείου καὶ εὑρίσκει ἕνα Ἄγγλον ναύτην, ὅστις ἐπλησίαζε νὰ πνιγῇ, τὸν ἐπῆρε καὶ τὸν μετεκόμισεν εἰς τὸ Ἀγγλικὸν πλοῖον. Περὶ Πληξαύρας ἐλέχθη, ὅτι ἐτράβηξα τὴν Πληξαύραν πλησίον μου. Ἔκαστος Κυβερνήτης πολεμικοῦ πλοίου εἶναι αὐτεξούσιος· ἐγὼ δὲν εἶμαι ἀρχηγὸς τοῦ στόλου, ἀλλ’ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν· λοιπὸν ἠμπορεῖ νὰ ἀράξῃ τὸ πλοῖόν του, ὅπου θέλει καὶ ὅπως θέλει· ὁ Κ. Κυβερνήτης τῆς Πληξαύρας ἐνόμισεν ἀκατάλληλον τὸ μέρος ὅπου ἦτον, καὶ ἦλθε ν’ ἀράξῃ πρὸς τὸ μέρος τοῦ λιμεναρχίου· δι’ αὐτὸ πταίω ἐγώ; περίεργον πρᾶγμα! Ἠξεύρετε ὅμως διατί μᾶς εἶπεν, ἀπειθεῖς; Πρὸ καιροῦ ἐδοκίμασαν φύλαρχοί τινες νὰ μοῦ ἀναστατώσουν τὸ πλήρωμα.

§104ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ τοὺς ὀνομάσητε.

§105ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Μὴ μὲ φέρετε εἰς θέσιν νὰ τοὺς ὀνομάσω· ἀρκεῖ νὰ ἴδῃ τὰ ἔγγραφα ὁ Κ. πρόεδρος (θόρυβος).

§106ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ τὰ ἀναγνώσητε.

§107ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ, Κύριοι, νὰ τὰ φέρω εἰς τὸ μέσον, εἶναι ὀνόματα ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ καὶ προφυλάξατέ με.

§108ΕΤΕΡΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ μὴ ἀναγνωσθῶσι (θόρυβος).

§109ΖΕΡΒΑΣ. Ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις, ἐὰν πρέπῃ ν’ ἀναγνωσθῶσιν· ἐπιμένω ὅμως, ὅτι πρέπει ν’ ἀναγνωσθῶσι (θόρυβος).

§110ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κατόπιν προκαλεῖτε, Κύριε Πρόεδρε, ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, ἀφοῦ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα.

§111ΖΕΡΒΑΣ. Ὅταν δὲν ἀναγνωσθῶσι τὰ ἔγγραφα, λέγω, ὅτι καὶ ἐγὼ εἶμαι ἔνοχος.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ὑπάρχει ἀπαίτησις διαφόρων πληρεξουσίων τοῦ νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ ἔγγραφα, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν.

§113ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ὅλα τὰ ἔγγραφα.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι τῶν Κυρίων πληρεξουσίων παραδέχονται ν’ ἀναγνωσθῶσιν αἱ δύω αὐταὶ ἀναφοραὶ νὰ σηκωθῶσιν (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Θὰ ἐρωτήσω τἀνάπαλιν.

§115ΛΟΝΤΟΣ. Αὐτὰ τὰ ἔγγραφα δύνανται νὰ περιέλθουν εἰς χεῖρας τῶν Κυρίων πληρεξουσίων· διατί ν’ ἀναγνωσθῶσι;

§116ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε, αὐτὰ τὰ ἔγγραφα εἶναι ἀναφοραὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καταγγέλονται πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἤθελον νὰ ῥαδιουργήσωσι;

§117ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Μάλιστα, περιέχουσιν ὀνόματα ἀξιωματικῶν, ὑπαξιωματικῶν.

§118ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ποίαν χρῆσιν ἐκάματε αὐτῶν;

§119ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Ἀνεφέρθην εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κυρίου Βάλβη, ἐδῶ εἶναι μάρτυς ὁ Κύριος Βουδούρης.

§120ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρόκειται νὰ ἐξηγήσητε εἰς τὴν Συνέλευσιν ἄν ἦναι συγχωρημένον ἀπὸ τὸν κανονισμὸν νὰ δίδωνται ἀναφοραὶ ἔγγραφα πρὸς τοὺς Κυβερνήτας ἀπὸ μέρους ὑπαξιωματικῶν, ὡς ὑποδεεστέρων.

§121ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Εἶναι εὐκολώτατον, ὁ κανονισμὸς τὸ ἐπιτρέπει.

§122ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπέμψατε τὰ ἔγγραφα αὐτὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον;

§123ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Δὲν τὰ ἔπεμψα.

§124ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ φέρητε ἀποδείξεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ὠφελήσωσι· τὰ ἔγγραφα αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς ἀπόδειξις, διότι ἐστάθησαν εἰς τὴν κυριαρχίαν σου καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν πρέπει νὰ δημοσιευθῶσι.

§125Κ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ, Κύριοι, ἡ Συνέλευσις ὅλη, ὁ κόσμος ὅλος ἐπληροφορήθη τὰ διατρέχοντα, καὶ ἐπειδὴ πρόκειται νὰ γείνῃ μία ἀνάκρισις, δὲν συμφέρει ἀπὸ τοῦδε νὰ γείνωσι γνωστὰ τὰ ἔγγραφα ταῦτα (θόρυβος ἀριστερά).

§126ΚΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἂν ᾖναι ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα θὰ προκαλέσωσιν ἀνάκρισιν, δὲν πρέπει ν’ ἀναγνωσθῶσι, ἀλλὰ πρέπει νὰ κρατηθῶσι, ἕως οὗ ἡ ἀνάκρισις κρίνῃ ἀναγκαῖον νὰ δημοσιευθῶσι.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἀντιθέτως, προσέξατε, Κύριοι· ὅσοι δὲν παραδέχονται τὴν ἀνάγνωσιν καὶ τὴν κοινοποίησιν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν νὰ σηκωθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις δὲν παραδέχθη τὴν ἀνάγνωσιν.

§128ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Προσπάθειαι γίνονται· καὶ μετὰ τὰ Φεβρουαριακὰ εἷς ἐκ τῶν φιλάρχων ἐδοκίμασε....

§129ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὁσάκις ἀναφέρετε πρόσωπα πρέπει νὰ τὰ ὀνομάζητε.

§130ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Τὰ ἐν τῷ ναυτικῷ διατρέχοντα τὴν σήμερον, τὰ λυπηρὰ συμβάντα, ἴσως ἴσως τὰ ἐμάθατε. Περιορίζομαι νὰ σᾶς εἴπω ἓν πρᾶγμα· σᾶς παρακαλῶ νὰ συστηθῇ ἀμέσως ἐπιτροπὴ ἐκ μέρους τῶν Κυρίων Πληρεξουσίων τριμελὴς ἢ πενταμελὴς, ἀμέσως, ἂν ᾖναι δυνατὸν, νὰ σταλῇ κάτω, καὶ νὰ ἀνακρίνῃ τοὺς διαφόρους ἀξιωματικοὺς καὶ τὰ πληρώματα. Καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ἐκείνην θὰ μάθῃ ἡ Συνέλευσις ὅλην τὴν ἀλήθειαν. Ὁ Κύριος Ἀφεντούλης ἐξύβρισε μοὶ φαίνεται, καὶ τὸ ναυτικὸν καὶ τὸν Κυβερνήτην τοῦ Ἀτμοδρόμονος· τὰ πρακτικὰ τὰ ἔχητε ἐδῶ. Παρακαλῶ, ἂν ἡ Συνέλευσις τὰ θεωρῇ, ὅπως καὶ ἐγὼ θεωρῶ αὐτὰ, ὕβρεις κατὰ τοῦ ναυτικοῦ καὶ κατὰ τοῦ Κυβερνήτου τοῦ Ἀτμοδρόμονος, ν’ ἀνακαλέσῃ ὅλας τὰς ὕβρεις. Δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο.

§131ΖΕΡΒΑΣ. Ὅταν μετέβητε εἰς τὸν Πόρον κατὰ διαταγὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κανονισμὸς σᾶς ὑποχρέωνε ν’ ἀκούσητε τὴν διαταγήν· σεῖς δὲν εἶσθε κυρίαρχος νὰ φύγητε, ὅταν θέλητε.

§132ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Εἶχα διαταγὴν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Ὁσάκις πλοῖον μεταβαίνει διὰ νὰ λάβῃ μίαν μικρὰν ἐπισκευὴν, ὁ Κυβερνήτης παρουσιάζεται εἰς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Ναυστάθμου, τῷ παραδίδει.... (θόρυβος). Ὅταν μεταβαίνῃ εἰς τὴν γενικὴν ἐπισκευὴν τὸ πλοῖον, τότε, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐπισκευὴν, κατὰ τοῦτο εἶναι ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ναυστάθμου, καθ’ ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι ἀνεξάρτητον.

§133ΒΑΣΣΟΣ. Κύριοι,....

§134ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἡ συζήτησις εἰς τὶ πρακτικὴν ἀποτέλεσμα θέλει μᾶς φέρει. Ὁ Κύριος Σαχτούρης ἁπλῶς ἀπελογήθη.

§135ΒΑΣΣΟΣ. Δὲν ἠδύνατο νὰ ἀπολογηθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§136ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Ἐπιμένω νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ Κ. Ἀφεντούλης τὰς ὕβρεις κατὰ τοῦ Ναυτικοῦ. (θόρυβος).

§137ΒΑΣΟΣ. Δὲν ἠξεύρω πῶς νὰ ὀνομάσω τὸν προλαλήσαντα, πλοίαρχον ἢ πληρεξούσιον. Ἂν ὡς πληρεξούσιος ἦλθε νὰ δικαιολογηθῇ, δὲν ἔχει τίποτε νὰ εἴπῃ, διότι οὐδεὶς τὸν κατηγόρησε, οὐδεμία κατηγορία ἐγένετο κατ’ αὐτοῦ εἰς τὴν Συνέλευσιν ἐπισήμως, ὅπως τὴν ἀκούσῃ ἡ Συνέλευσις ὡς σῶμα δικαστικὸν, ἂν ἦλθεν ὡς πλοίαρχος, δὲν εἶναι ἐδῶ ἡ θέσις του. (ἐπιδοκιμασίαι). Μ’ ὅλα ταῦτα, ἂν καὶ ἀνευρίσκω τὸ σφάλμα αὐτὸ εἰς τὸν προλαλήσαντα, θέλω τὸν ἀκολουθήσει εἰς τὴν ὁμιλίαν του βῆμα πρὸς βῆμα, καὶ θέλω μεταχειρισθῆ τοὺς ἰδίους του λόγους, τὰ ἴδιά του ἐπιχειρήματα διὰ νὰ τὸν ἀνασκευάσω, διότι ἡ ὁμιλία του δὲν ἦτο εἰμὴ κατ’ αὐτοῦ, δὲν ὡμίλησε εἰμὴ κατὰ τῆς διαγωγῆς του. Ἦλθεν ἐδῶ, Κύριοι, καὶ τίς σᾶς εἶπεν ἓν γένει, σᾶς εἶπεν ὅτι φίλαρχοι ἄνθρωποι, ἄνθρωποι, οἵτινες εἶναι ἀτομικοί του ἐχθροὶ, διενήργησαν τὰ πράγματα ταῦτα, δὲν μὲ ἐνδιαφέρουσι ποσῶς ὅλα αὐτὰ, ἓν μόνον μὲ ἐνδιαφέρει, ἂν ὁ πλοίαρχος ἠπείθησεν, ἂν ὁ πλοίαρχος παρηνόμησε καὶ ἂν ᾖναι ἔνοχος τούτων, νὰ τιμωρηθῇ. Τί σᾶς εἶπεν ὁ πλοίαρχος τοῦ ἀτμοδρόμονος; ὅτι διά τινα ὑποπλοίαρχον διορισθέντα εἰς τὸ πλοῖον αὐτοῦ καὶ ἐκβάντα ἐν αὐτῷ τοῦ εἶπε· πλοίαρχε, ἔχεις τὴν ἐμπιστοσύνην διὰ νὰ συνυπηρετήσωμεν μαζύ; καὶ ἀληθῶς, Κύριοι, φρόνιμος ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ἔπραξεν ἀπεκρίθη ὁ πλοίαρχος, ὄχι, καὶ ὁ ἀξιωματικὸς ἀπῆλθεν. Σᾶς εἶπεν, ὅτι ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον ἐπέμενε νὰ μείνῃ ὁ ἀξιωματικὸς ἐν τῷ ἀτμοδρόμονι, ὁ πλοίαρχος ἤθελε τὸν δεχθῆ, ἀλλὰ δὲν ἦτο τῆς ἐμπιστοσύνης του· εἴδετε πόσον καλὰ ἐφέρθη ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος πρὸς τὸν πλοίαρχον; δὲν ἦτο διὰ τὸν πλοίαρχον ὡραῖον παράδειγμα νὰ μιμηθῇ καὶ αὐτὸς τὸν ὑποπλοίαρχον αὐτὸν, νὰ φύγῃ, ἀφοῦ δὲν εἶχε τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ ὑπουργοῦ, καὶ ἑπομένως τῆς Συνελεύσεως, διὰ νὰ ἀναχωρήσῃ ἀπὸ τοῦ πλοίου;

§138ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Διετάχθη διὰ ν’ ἀναχωρήσῃ;

§139ΒΑΣΟΣ. Δὲν λέγω, ὅτι παρηνόμησεν· ἀλλὰ Κύριοι, σᾶς ἐρωτῶ, διετάχθη ὁ ὑποπλοίαρχος ν’ ἀναχωρήσῃ; καὶ μολαταῦτα ἀνεχώρησεν. Κύριοι, πολλαὶ κατηγορίαι φέρονται εἰς τὴν ἔκθεσιν ταύτην κατὰ τοῦ πλοιάρχου τοῦ ἀτμοδρόμονος ἐκ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν· ἀπορῶ, πῶς ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, διότι ἐγὼ οὐδένα ἔρχομαι νὰ κατηγορήσω οὔτε νὰ ὑπερασπισθῶ, εἶμαι συνήγορος τοῦ Νόμου, ἀπορῶ, λέγω, πῶς ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὕστερον ἀπὸ τοιαύτην κατηγορίαν, ἡ ὁποία ἀπεδόθη εἰς ἕνα πλοίαρχον, πῶς, πρὸ πάντων μετὰ τὴν προχθεσινὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, πῶς δὲν ἐξετέλεσεν ἀνακρίσεις, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι ἀληθῆ. Ἦλθεν ὁ ὑπουργὸς, μᾶς λέγει, ὅτι τοῦτο ἔπραξεν ὁ πλοίαρχος· ὁ πλοίαρχος μᾶς λέγει ὅτι τοῦτο ἔπραξεν ὁ ὑπουργός. (θόρυβος). Βλέπω, Κύριοι, ὅτι δὲν ἐπιθυμεῖτε, δὲν ἀνέχεσθε, νὰ ὁμιλῶ πολὺ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, θὰ τελειώσω παρευθύς. Ἓν πρᾶγμα βλέπω, Κύριοι, τὸ ὁποῖον μηδόλως δύναταί τις νὰ τὸ διαφιλονεικήσῃ· βλέπω ἓν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον εἶναι, ὁποῖον εἶναι, ἀλήθεια, τοῦ πλοιάρχου τοῦ ἀτμοδρόμονος πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, χωρὶς νὰ φέρῃ οὐδεμίαν ἐπισημότητα, διότι δὲν ἔχει οὔτε ἀριθμὸν πρωτοκόλλου, εἶναι ἡμιεπίσημον ὁπωσδήποτε, εἶναι ἔγγραφον τοῦ πλοιάρχου ἀπαντῶν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1860 ἔγγραφον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, τοῦ ὁποίου ἡ περίληψις εἶναι· «ν’ ἀπέλθῃ εἰς Πόρον, νὰ διατεθῇ ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Ναυστάθμου, καὶ νὰ ἐνεργήσῃ τὴν δεῖνα ἢ δεῖνα ἐπισκευήν·» βλέπω, Κύριοι, ἐνταῦθα ἔγγραφον ἐμπαικτικὸν πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν· ἐὰν ἤμην, Κύριοι, ἐγὼ, ἤθελον ἔλθει νὰ ζητήσω τὴν ἄδειαν νὰ προφυλακισθῇ· εἶναι ἐμπαιγμὸς, Κύριοι, τοιοῦτον ἔγγραφον παρ’ ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος σᾶς λέγει, ὅτι διδάσκει τὴν πειθαρχίαν, ὅτι ἡ ἀποστολή του εἶναι νὰ ἔχῃ πειθαρχίαν, ὅτι ἤθελεν ἀποθάνει καὶ αὐτὸς καὶ τὸ πλήρωμά του εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διαταγῶν τῆς ἐξουσίας. Ἀκούσατε, Κύριοι. (ἀνέγνω μέρος τῆς πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἀπαντήσεως τοῦ πλοιάρχου). Κύριοι, εἷς ἀξιωματικὸς τοῦ Ναυτικοῦ πολυετὴς, εἰς τὸν ὁποῖον ἐνεπιστεύθη ἡ ἐξουσία τὴν διοίκησιν ἑνὸς πλοίου, νὰ μὴ γνωρίζῃ, ὅτι δὲν ὤφειλεν, οὔτε σημαίαν νὰ ὑψώσῃ, οὔτε κανονοβολισμοὺς νὰ ῥίψῃ; Γνωρίζετε, ὅτι εἰς τὰ σώματα τοῦ ναυτικοῦ ἡ ὀργανικὴ δύναμις, εἴτε τῶν ταγμάτων, εἴτε τῶν πλοίων, εἴτε οἱουδήποτε ἄλλου σώματος, εἶναι κανονισμένη, εἶναι νενομισμένη· οὐδεμία ὑπέρβασις δύναται νὰ γείνῃ εἰς τὴν ὀργανικὴν δύναμιν ἑνὸς τάγματος ἢ ἑνὸς πλοίου ἄνευ ῥητῆς διαταγῆς, ἂν θέλετε, ὅταν μάλιστα ὑπερβαίνῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου. Ὁ πλοίαρχος τοῦ ἀτμοδρόμονος, Κύριοι, τοῦ ὁποίου τὸ πλήρωμα συνίστατο εἰς 217 ἄνδρας μετὰ τὴν ναυτολογίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε ἐπὶ τῆς Ὑπουργίας τοῦ Κυρίου Καλλιφρονᾶ ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἀπέρχεται, Κύριοι, καὶ στρατολογεῖ· πότε; Τὴν 4 φεβρουαρίου, ἐννοεῖτε 4 ἡμέρας πρὸ τῆς 9 φεβρουαρίου ἀπέρχεται καὶ ναυτολογεῖ διὰ τὸ πλοῖόν του ἄνευ οὐδεμιᾶς διαταγῆς, καὶ τὸν προκαλῶ νὰ μοῦ ἐπιδείξῃ, ἂν ἔχῃ, τοιαύτην διαταγήν.

§140ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Ἐπρόλαβα νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἀδείᾳ τῆς Κυβερνήσεως, δηλαδὴ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἔπραξα τοῦτο. Εἶχον τὴν ἄδειαν, σᾶς λέγω, καὶ ἀξιωματικοὺς, καὶ ὑπαξιωματικοὺς τῆς ἐμπιστοσύνης μου καὶ 50 ναύτας ἐντὸς τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ πλοίου νὰ ναυτολογήσω· ἐναντία τις διαταγὴ δὲν ὑπάρχει, καὶ τὴν σήμερον ἀκόμη ἠμπορῶ νὰ ναυτολογήσω, ἀλλὰ δὲν ἀνέβη ποτὲ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἰς τὸν ἀριθμὸν, τὸν ὁποῖον ἐζήτησαν.

§141ΒΑΣΟΣ. Ἐναυτολόγησεν· ἐν δὲ τῇ βίᾳ, ἐν δὲ τῇ ἀνάγκῃ τῇ κατεπειγούσῃ τῆς στρατολογίας, διότι λόγοι σπουδαῖοι ἔσπευδον αὐτὸν, ἐναυτολόγησε καὶ ἀνθρώπους, μὴ ἔχοντας τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν, ὀνομαστὶ ἀναφέρει αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Κατηγορεῖται, Κύριοι, ὁ διευθυντὴς τοῦ ἀτμοδρόμονος μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐπὶ ἐξυβρίσει ἀξιωματικῶν ἀνωτέρων, δὲν ἐπεμβαίνω νὰ τὸ ἐξετάσω, καὶ τοῦτο, διότι δὲν γνωρίζω, καὶ ἀποδίδω τὸ σφάλμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἥτις ὤφειλε νὰ φέρῃ μίαν κατηγορίαν, μίαν τοιαύτην ἔκθεσιν, νὰ ἔχῃ καὶ τὰς ἀναγκαίας, τὰς σχετικὰς παρατηρήσεις, καὶ ὅλα τὰ ἀναγκαῖα ἔγγραφα, ἅτινα ἠδύναντο πᾶσαν κατηγορίαν νὰ ὑποστηρίξουν. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν αἱ ὕβρεις αὗται ἐν ὑπηρεσίᾳ ἐγένοντο ἢ μή.

§142ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Ὄχι ἐν ὑπηρεσίᾳ.

§143ΒΑΣΟΣ. Δὲν γνωρίζω, δὲν ἠμπορῶ παρὰ νὰ σᾶς πιστεύσω· Κύριοι, καὶ εἰς τὴν προχθεσινὴν ὁμιλίαν μου καὶ σήμερον ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν μέχρι σήμερον δὲν εἶδε νὰ παρουσιασθῇ εἰς αὐτὸν ὁ διευθυντὴς τοῦ ἀτμοδρόμονος· ὁ πληρεξούσιος Ὑδραίων, Κύριοι, σᾶς εἶπεν, ὅτι ὁ διευθυντὴς τοῦ ἀτμοδρόμονος ἦλθε πολλάκις εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐζήτησε τὸν Ὑπουργὸν, ἀπῆλθε καὶ εἰς αὐτὴν τὴν οἰκίαν του, καὶ δὲν ἠμπόρεσε νὰ τὸν ἴδῃ. Δὲν εἶναι δικαιολογημένος, ὤφειλε νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸν ὑπουργὸν, ὅπως ὅλοι οἱ πλοίαρχοι τὸν ηὗραν καὶ ἐπαρουσιάσθησαν. Ἤμουν μαζὺ, Κύριοι, μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἡμέραν τινὰ, ὅτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν ναυτικῶν ἀπήρχετο εἰς Χαλκίδα, καὶ συναπηρχόμην καὶ ἐγώ· τὸ ἤξευρεν ὁ πλοίαρχος, ἴσως εἴπῃ, ὅτι δὲν τὸ ἤξευρεν, ἐπεστρέψαμεν μαζὺ, αὐτὸς ἐπὶ τοῦ πολεμικοῦ ἀτμοπλοίου, ἐγὼ δὲ ἐπὶ ἐμπορικοῦ πλοίου· ὑπάρχει ἡ σημαία εἰς τὸν ἱστὸν τοῦ πλοίου, καὶ ὁ πλοίαρχος ὤφειλε νὰ στείλῃ λέμβον νὰ παραλάβῃ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον εἶχε μέσα, τὸ ὑποκείμενον, τὸ ὁποῖον ἴσως δικαιολογηθῇ, ὅτι δὲν ἐγνώριζε· τὸν ἐγνώριζεν ὅμως καὶ δὲν ὑπῆγεν.

§144ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Δὲν εἴμεθα ἐδῶ τότε, εἴμεθα εἰς τὸν Πόρον.

§145ΒΑΣΟΣ. Τελευταῖον, Κύριοι, τί σᾶς εἶπεν ὁ Πληρεξούσιος Ὑδραίων; σᾶς εἶπεν, ὅτι ἔλαβεν ἐπίσημα ἔγγραφα, ἅτινα ἀποδεικνύουσι μίαν κακοήθη συνωμοσίαν φιλαρχικὴν, καὶ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν οὐδεμίαν ἐποιήσατο χρῆσιν, τὰ ἐκράτησεν ὑπὸ ἀτομικήν του εὐθύνην, τὰ ἐκράτησε, διότι μόνος του ἤθελε νὰ προλάβῃ ὅλα τὰ πράγματα· σᾶς εἶπαν, ὅτι πρὸς τὸν πλοίαρχον ἐδόθησαν τὰ ἔγγραφα. Καὶ τίς σᾶς ἔδωκε τὸ δικαίωμα νὰ ἐνεργῆτε ἀνακριτικὰ καθήκοντα, καὶ τίς σᾶς ἔδωκε τὸ δικαίωμα, ὅταν ἀνακαλύπτηται στυγερὰ ἔνοπλος συνωμοσία, νὰ μὴ καταγγείλητε τὴν πρᾶξιν, Κύριε πλοίαρχε; Κύριοι, γνωρίζετε, σᾶς εἶπον προχθὲς, ὅτι ὁ πλοίαρχος τοῦ ἀτμοκινήτου ἡ «Πληξαύρα» ἠρνήθη ὁριστικῶς νὰ παραδώσῃ τὸ πλοῖον εἰς τὸν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως διορισθέντα πλοίαρχον. Τί δὲ συνέβη; Ἐτραβήχθη ἀπὸ τὸ μέρος, ὅπου ἦτον ἐλιμενισμένη ἡ «Πληξαύρα» καὶ ἐτέθη ὑπὸ τὴν προστασίαν τοῦ Ἀτμοδρόμονος. Διατάττει ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, Κύριοι, νὰ ἀναχωρήσῃ τὸ πλοῖον ἐκεῖθεν· καὶ τί ἀπήντησε τηλεγραφικῶς πρὸς τὸν ὑπουργόν; Ἠξεύρετε, Κύριοι, τί συμβαίνει ἐδῶ; ὁ πλοίαρχος ἠρνήθη νὰ παραδώσῃ τὸ πλοῖον, ἐῤῥαδιούργησε τὸ πλήρωμα· ὁ ὕπαρχος, ὁ δεύτερος τοῦ πλοιάρχου ἀνεχώρησεν, ἐμιμήθησαν τὸ παράδειγμά του καὶ οἱ ἄλλοι μὴ θέλοντες νὰ ὦσι συνένοχοι τῆς πράξεως, ὁ δὲ πλοίαρχος φαίνεται ἔλειπεν· ἔδωκε τὰς ἀναγκαίας παραγγελίας εἰς τὸν ναύκληρόν του, καὶ ἔκτοτε δὲν ἤθελε νὰ τραβηχθῇ· τοῦτο θέλω νὰ φέρω εἰς ἀπόδειξιν τῆς ἀληθείας τοῦ ὅτι ἡ ἀπείθεια βεβαίως δὲν ζητεῖ ἄσυλον, παρὰ εἰς τοὺς ὁμόφρονάς της. Εἶχον πολλὰ, Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν δύναμαι νὰ τὰ ἀποδείξω, ἐπειδὴ τὰ πρακτικὰ αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἔφερεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, δὲν εἶναι ἀρκετὰ νὰ τὸ ἀποδείξουν, ἐὰν ᾖναι ἀληθῆ ἢ ὄχι, καθὼς καὶ τὰ ἐναντία, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ πλοίαρχος, ἐπίσης δὲν τὰ λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν, ἐὰν δὲν ἔλθῃ μία τακτικὴ ἀνάκρισις. Θέλω ὅμως ἀντείπει εἰς τὴν γνώμην τοῦ ἐντίμου Πληρεξουσίου Ὑδραίων, ὅτι θέλει νὰ συστήσῃ ἡ Συνέλευσις ἐπιτροπὴν, διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὰ πράγματα αὐτὰ, ἀποκρούω τὴν ἰδέαν ταύτην, ἐφ’ ὅσον ἡ Συνέλευσις ἔχει ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὰ πράγματα τῆς ὑπηρεσίας, διότι τότε λαμβάνει εἰς ἑαυτὴν τὴν ὑπόθεσιν· ἡ Συνέλευσις παρήγγειλε, προχθὲς εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ ἐνεργήσῃ τὰ νόμιμα κατὰ τῶν παρανομούντων. Σήμερον δὲν δύναται τὸ πολὺ πολὺ νὰ μὴ ἐπαναλάβῃ μὲν τὴν διαταγήν της, οὐχ ἧττον ὅμως νὰ καταστήσῃ προσεκτικὸν τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν εἰς τὸ περὶ ἐκτελέσεως τῶν προχθεσινῶν διαταγῶν τῆς Συνελεύσεως, καὶ νὰ μᾶς φέρῃ διὰ μιᾶς τακτικῆς ἀνακρίσεως ἀποδεδειγμένα τὰ πράγματα, ἅτινα καταγγέλουν τὸν πλοίαρχον τοῦ Ἀτμοδρόμονος.

§146Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔχω, Κύριοι, καθῆκον σπουδαῖον νὰ ἐκπληρώσω, πιστὸς εἰς τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε ἠκολούθησα ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, μόνον περὶ πραγμάτων ν’ ἀναφέρω, μετὰ τῶν ὁποίων εὑρέθην εἰς ἐπίσημον συνάφειαν. Διακρίνω ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος δύω τάξεις ἀδικηθέντων προσώπων. Ἐν πρώτοις τὸν διοικητὴν τοῦ ἀτμοδρόμονος τὸν καὶ Πληρεξούσιον Ὕδρας, ὅστις ἐν ἀπουσίᾳ του κατηγορήθη τὸ Σάββατον, ἂν καὶ ἄλλη εἶχε προσδιορισθῇ ἡμέρα διὰ νὰ ἐκτιμηθῶσιν αἱ κατ’ αὐτοῦ αἰτιάσεις. Ἐγὼ δὲ εἶμαι ὁ ἄλλος ὁ ἀδικηθεὶς, καὶ ἀδικηθεὶς παρὰ τοῦ ἰδίου συναδέλφου μου, πιστεύσαντος ὅτι ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ ἀφήσω ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ἀδικούμενον τὸν συνάδελφόν μου Πληρεξούσιον Ὕδρας κατὰ τὴν ἀπουσίαν του. Ὅλοι ἐνθυμεῖσθε μετὰ πόσης παῤῥησίας διεξεδίκησα τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ ὑπερασπισθῶ κατὰ ταύτην τὴν περίστασιν τὴν ἀλήθειαν. Εἶναι δὲ καὶ ἄλλη τάξις ἀδικηθέντων, ἀλλ’ αὕτη συνίσταται ἐξ ἐκείνων, οἵτινες αὐτοὶ ἑαυτοὺς ἠδίκησαν. Ἐννοῶ τὸν ὑπουργὸν τὸν ὑπογράψαντα πράγματα, περὶ τῶν ὁποίων δὲν εἶχεν, οὔτε ἠδύνατο ἀκριβῆ νὰ ἔχῃ γνῶσιν, καὶ τοὺς ὠθήσαντας αὐτὸν νὰ ὑπογράψῃ ἀπερίσκεπτον, κατ’ ἐμὲ, ἔκθεσιν. Καὶ τῳόντι, Κύριοι, ἡ πρώτη φράσις αὐτῆς ἀναφέρει, ὅτι ὁ νῦν ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἀναλαβὼν τὴν διεύθυνσιν τοῦ εἰς αὐτὸν ἐμπιστευθέντος κλάδου, εὗρε τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν μὲ πλοῖα, μὴ ἀνήκοντα εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀποτεινόμενος πρὸς τοὺς ἐδῶ παρόντας πρώην συναδέλφους μας, τὸν τότε ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν τότε ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν τότε ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἐρωτῶ αὐτοὺς ν’ ἀποφανθῶσιν, ἂν ὁσάκις ἐπαρουσιάσθη οἱαδήποτε ἀνάγκη τῆς ὑπηρεσίας, πρὸ πάντων ἀφορῶσα τὴν παγίωσιν τῆς τότε ἐπαπειλουμένης εἰς διάφορα μέρη δημοσίας τάξεως, ἐὰν, λέγω, δὲν μὲ ἐνθυμῶνται πάντοτε στερεοτύπως λέγοντα, «τὰ πλοῖα εἶναι ἕτοιμα», καὶ ἂν εἰς πλείστας ὅσας περιστάσεις τὰ πράγματα δὲν ἀπέδειξαν τὴν ἀκρίβειαν τῶν περὶ τούτου ὑποσχέσεών μου. Ἰδίως δὲ ἀναφέρω τὸν πλοίαρχον τῆς Πληξαύρας, ἐσχάτως ἀκόμη παρ’ ἐμοῦ τηλεγραφικῶς διαταχθέντα, ἵνα ἀμέσως μεταβῇ εἰς Κάρυστον, ὅπου δυσάρεστά τινα συμπτώματα εἶχον ἀναφανῆ (θόρυβος). Κατ’ ἐκείνην τὴν περίστασιν αὐθωρεὶ ἀναχωρήσας ὁ Κύριος Κριεζῆς ἐξέπληξε, τολμῶ νὰ εἴπω, διὰ τῆς ταχύτητος καὶ τοῦ ζήλου του τὰ ἐνδιαφερόμενα εἰς Καρυστίαν μέρη· καὶ τοῦτο ἠξεύρετε πότε; ὅτε εὐσεβάστως μὲν, ἀλλὰ σταθερῶς μὲ εἶχε παρακαλέσει νὰ τὸν θέσω εἰς διαθεσιμότητα! Τόσον ἐντελῶς καθυπέβαλε πάντα τὰ αἰσθήματά του εἰς τὸ πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν καθῆκον. Ἂν καὶ περιττὸν θεωρῶ ν’ ἀναφέρω πολλὰς ἄλλας ὑπηρεσίας μετὰ προθυμίας καὶ νοημοσύνης ἐκτελεσθείσας παρ’ ὅλων ἐν γένει τῶν κλάδων τῆς ναυτικῆς ὑπηρεσίας, ὀφείλω ὅμως ν’ ἀποκρούσω μετὰ παῤῥησίας, μετ’ ἀγανακτήσεως, τὴν δωρεὰν προσγινομένην εἰς τὸ ναυτικὸν μομφὴν, τὴν τόσον ἀδίκως ἐμπεριεχομένην ἐν τῇ πρώτῃ τῆς ἐκθέσεως φράσει, καὶ ἥτις καὶ ἐπ’ ἐμοῦ ἀκόμη ἤθελεν ἀντακλᾷ... ἐννοῶ, ἂν ἐσιώπων, ἂν δὲν ὕψωνα φωνὴν πρὸς ἀναίρεσιν αὐτῆς. Κύριοι, ὁμολογῶ, ὅτι ἐξεπλάγην ἐπίσης δι’ ἄλλην τινὰ κατηγορίαν κατὰ τοῦ διοικητοῦ τοῦ Ἀτμοδρόμονος (θόρυβος)· τὸ ἀνύπαρκτον, τὸ παραμορφωμένον σύμπλεγμα αὐτῆς, τὸ ψευδὲς, τὸ γελοῖον... ὀφείλω ὄχι μόνον ν’ ἀντικρούσω, ἀλλὰ καὶ νὰ καταδείξω εἰς τὴν περιφρόνησιν τοῦ Σώματος τούτου καὶ τοῦ κοινοῦ ἐν γένει. Ὁ Κύριος Σαχτούρης ὄχι μόνον κατηγορεῖται ὡς λαβὼν δύω τῆς ξηρᾶς πυροβόλα ἐκτάκτως, ἀνόμως, παραδόξως ὑποθέτω ὅτι ἐννοεῖ ὁ κατήγορός του, ἀλλ’ εἰς τὴν ἔκθεσιν ὁ κατήγορος ὑπαινίττεται, ὅτι χρῆσις στασιακὴ, ἢ ἀντιπατριωτικὴ, φατριαστικῆς ἐμπνεύσεως ἀποτέλεσμα, ἐπρόκειτο, δὲν ἠξεύρω εἰς ποίαν περίστασιν, νὰ γίνῃ αὐτῶν! Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Συνέλευσις ν’ ἀπεκδύσω τὴν αἰτίασιν ταύτην ὅλων τῶν ἀσχημιῶν της, ἂς πνίξω δὲ ἐν τῇ ἀγανακτήσει μου πᾶν ἄλλο ἐπίθετον...καὶ περιοριζόμενος εἰς ἓν μόνον, ἂς χαρακτηρίσω αὐτὴν ὡς γελοίαν. Δὲν ὑπάρχει πλοῖον ὁπωσοῦν μεγάλης χωρητικότητος ἢ τῆς τάξεως τοῦ Ἀτμοδρόμονος, ἀνῆκον εἰς ὁποιανδήποτε δύναμιν, μὴ ἔχον συνήθως δύω, ἐνίοτε περισσότερα πυροβόλα πεδινὰ ἢ τῆς ἀποβάσεως, ὡς ἰδίως ὀνομάζονται. Αὐτὰ τὰ πυροβόλα χρησιμεύουν εἰς τοὺς εἰς τὰ γυμνάσια τῆς ξηρᾶς γυμναζομένους ναύτας, χρησιμεύουν πρὸς ἐνίσχυσιν ἀποβιβασθείσης δυνάμεως...καὶ ὄχι σπανίως εἰς τὸν ὁπλισμὸν λέμβων ἀκόμη. Ἀδύνατον ἄνθρωπος, μὴ ἐντελῶς ἄπειρος ἢ ξένος τῶν ναυτικῶν, νὰ ἀγνοῇ ἢ νὰ προσποιηθῇ ὅτι ἀγνοεῖ τοῦτο. Ἠξεύρετε δὲ πῶς ἐδόθησαν τὰ πυροβόλα... τὸ τρομερὸν τοῦτο σῶμα τοῦ ἐγκλήματος; ἐνῷ ἀκόμη διεύθυνον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ὁ διοικητὴς τοῦ Ἀτμοδρόμονος ἐγγράφως, ἐπισήμως ἀνεφέρθη πρὸς ἐμὲ, καὶ παραστήσας τὴν ὁποίαν ᾐσθάνετο, κατὰ καθῆκον, ἀνάγκην τοῦ νὰ ἐξασκήσῃ τὸ πλήρωμά του καὶ εἰς τὰ γυμνάσια τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς ἀποβάσεως, ἐζήτησε νὰ τῷ παραχωρηθῶσι δύω πυροβόλα ἐκ τοῦ ὁπλοστασίου. Τακτικῶς, ἐπισήμως, ἂν καὶ ἁπλῶς, διαβιβάσας πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἀναφορὰν τοῦ διοικητοῦ, ἔλαβον παρ’ αὐτοῦ τὴν παραδοχὴν τῆς συστηθείσης ταύτης αἰτήσεως μεθ’ ἑτοιμότητος καὶ προθυμίας, πρὸς δὲ καὶ τὴν εἰδοποίησιν, ἂν ἡ μνήμη δὲν μὲ πλανᾷ, ὅτι διετάχθη τὸ ἐν Ναυπλίῳ ὁπλοστάσιον νὰ ἑτοιμάσῃ τὰ ζητηθέντα πυροβόλα. Προφορικῶς δὶς ἢ τρὶς ὡμίλησα περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου μὲ τὸν φίλον μου Κύριον Ἀργυρόπουλον, τὸν διευθύνοντα τὸν ἐπὶ τοῦ ὑλικοῦ κλάδον ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς ὃν μάλιστα ἐξέφρασα καὶ τὰς εὐχαριστήσεις μου διὰ τὴν παραδοχὴν τῆς αἰτήσεως ταύτης. Βλέπετε λοιπὸν ἐκ τῶν λεπτομερειῶν τούτων τὸ ἀνυπόστατον τῆς μομφῆς, τῆς μὲ τὸ ἀντικείμενον τοῦτο παραδόξως σχετισθείσης. Ὁ σκοπός της ὅμως πίπτει ἐντελῶς, μόνον δὲ ἐκ τῆς πλεκτάνης ταύτης μένει ἰσχυρὰ καὶ νέα ἀπόδειξις τοῦ περὶ τὴν ὑπηρεσίαν ζήλου τοῦ Κυρίου Σαχτούρη. Θεωρῶ ἐπίσης ὡς νέαν ἀπόδειξιν τῶν προσπαθειῶν του ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τῆς εἰς αὐτὸν ἐμπιστευθείσης ὑπηρεσίας, καὶ ἄλλην τινα αἴτησιν αὐτοῦ... ἣν ἐπίσης ὡς ὑπουργὸς ἱκανοποίησα. Ἐννοῶ τὴν ἀναφορὰν, δι’ ἧς ἐζήτησε καὶ ἔλαβεν ἀξιωματικὸν τῆς γραμμῆς καὶ τοιοῦτοι πλεονάζουν, ἐντὸς τοῦ πλοίου του πρὸς ἐξάσκησιν τοῦ πληρώματος εἰς τὴν ὁπλασκίαν κλπ. τῆς γραμμῆς γυμνάσια... ... ὅπως γίνεται καὶ εἰς τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν παντὸς ἄλλου ἔθνους, ναυτικὰς ἔχοντος ἀξιώσεις.

§147ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ κατηγορία, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, λέγει, ὅτι ὁ πλοίαρχος, πρὶν ὑμεῖς γίνετε ὑπουργὸς, ἔλαβε 4 πυροβόλα ἀπὸ τὸ Ναύπλιον.

§148Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε διοικητὰ τοῦ Ἀτμοδρόμωνος, λέγεται, ὅτι ἐλάβετε, πρὶν γίνω ἐγὼ ὑπουργὸς, 4 πυροβόλα τῆς ξηρᾶς ἐκ Ναυπλίας; Ὀφείλετε... καὶ σᾶς παρακαλῶ ν’ ἀπαντήσητε, εἶναι αὐτὸ ἀληθές;... ναί ἢ ὄχι;

§149ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Εἶναι πρώτη φορὰ, ὅπου ἀκούω κἂν τὸ πρᾶγμα.

§150Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε πληρεξούσιε Ἑρμιονίδος, ποτὲ τοιοῦτόν τι δὲν ἐῤῥέθη, ποτὲ δὲν ἤκουσα τοιαύτην αἰτίασιν! Πιστεύω ὅτι ἀπατᾶσθε, ὅτι οὔτε κἂν ἡ ἔκθεσις δὲν ἀναφέρει τοιοῦτόν τι, ἀλλ’ ἀναφέρονται τὰ δύω πυροβόλα τὰ ἐσχάτως καὶ ἐπὶ τῆς ὑπουργείας μου δοθέντα· δι’ αὐτὸ τὸ γεγονὸς εἶμαι ἐγὼ πρὸ πάντων ὑπεύθυνος... τὸ ἐξήγησα, πιστεύω, ἀρκούντως· ἡ ἀπορία σας βασίζεται εἰς ἀκουσίαν βεβαίως παρακοὴν τῆς ἐκθέσεως. — Πιστεύω δὲ ὅτι, ἂν ἡ ἐν τῇ ἐκθέσει κατηγορία εἶχε τὴν ἐλαχίστην ὑπόστασιν... ὅτι αὕτη ἤθελε συνεπάγει βεβαίως τὴν ἔνοχον, τὴν ἐγκληματικὴν σύμπραξίν μου. Ἀποκρούω λοιπὸν μετὰ βδελυγμοῦ τοιαύτην ὑπόθεσιν... καὶ ἀπὸ σέβας πρὸς τὸ Σῶμα τοῦτο ἀποφεύγω νὰ ἐκφέρω τὸ ἐπίθετον, τὸ ὁποῖον τῆς ἀνήκει. Ἄλλη κατηγορία, Κύριοι, κατὰ τοῦ διοικητοῦ τοῦ Ἀτμοδρόμωνος, εἶναι, ὅτι προέβη εἰς παράνομον καὶ μὴ ἐπιτετραμμένην ναυτολογίαν. Ἐπειδὴ ὁ κατηγορηθεὶς κατέστρεψεν ἐντελῶς, πιστεύω, αὐτὴν... ἐπιτρέψατέ με μόνον νὰ προσθέσω πραγματικὴν, αὐθεντικὴν ἀπόδειξιν, ὅτι διετάχθη παρὰ τοῦ ὑπουργείου τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, ἐννοῶ τῆς τριμελοῦς, νὰ τὴν ἐνεργήσῃ. Ἡ ἀπόδειξίς μου δὲν εἶναι ἐπιδεκτικὴ ἀντιῤῥήσεων. Ἰδοὺ εἰς χεῖράς μου τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς νήσου Ὕδρας, ὅπου φαίνεται ἔνστασις ἀφορῶσα τὴν ναυτολογίαν ταύτην, μεθ’ ἧς ὁ ἐνιστάμενος ἀποπειραθεὶς νὰ συνδέσῃ ἐκλογικὴν δῆθεν ἐνέργειαν, ἀντεκρούσθη παρ’ ἐμοῦ, εἰπόντος, ὅτι ἡ ναυτολογία αὕτη διετάχθη ἀδείᾳ καὶ ἐνεργείᾳ τοῦ τότε ἐπὶ κεφαλῆς τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ καθ’ ἡμῶν ἐν Ὕδρᾳ ἐνεργοῦντος κατὰ τὰ ἐκλογικά. Οἱ κουρασθέντες ὀφθαλμοί μου μὲ δικαιώνουν νὰ παρακαλέσω τὸν Κύριον Γραμματέα ν’ ἀναγνώσῃ ἀπόσπασμα τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος ἀπαντήσεώς μου. Ὁ Γραμματεὺς ἀνέγνω τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος ἀπόσπασμα ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας, ἐξ οὗ ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ ναυτολογία αὕτη διετάχθη παρὰ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, διότι τὸ πλήρωμα τοῦ Ἀτμοδρόμωνος ἦτον ἀνεπαρκὲς εἰς τὰς τότε περιστάσεις.

§151ΒΑΣΟΣ. Δὲν κατηγορήθη δι’ αὐτό.

§152Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πλανᾶσθε. Κατηγορήθη... καὶ μὲ τρόπον βεβαίως ὄχι εἰλικρινῆ. Ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις, βεβαιωθεῖσα, ὅτι τὸ τότε πλήρωμα τοῦ Ἀτμοδρόμονος δὲν ἐξησφάλιζεν ἴσως ἀρκούντως τὸ μόνον σπουδαίως ἰσχυρὸν πλοῖόν μας εἰς περιστάσεις, ὄχι βεβαίως ὁμαλὰς, ἐπέτρεψε ἔκτακτον ναυτολογίαν ἐξ ἐμπείρων καὶ ἀκμαίων ναυτῶν συνισταμένην, καὶ ἥτις ἐπραγματοποιήθη ἐντὸς τῶν ὅρων τῶν παρὰ τοῦ τότε ὑπουργοῦ ὑποδειχθέντων.... ὄχι τῶν τυπικῶν τοῦ ναυστάθμου βεβαίως, ἀλλ’ οὐχ ἧττον τῶν εἰς τὸν διοικητὴν διαταχθέντων. Καὶ ἐν τούτοις τὴν σήμερον διὰ τὴν ἰδίαν ναυτολογίαν παραδόξως πως κατηγορεῖται... ὁ νομίμῳ ἀδείᾳ ἐκτελέσας αὐτήν! Ἔπαυσεν ἆρά γε πᾶσα ἀλληλουχία ἐνεργειῶν μεταξὺ τῆς τότε Κυβερνήσεως καὶ τῶν διαδόχων της;... ἀπὸ πότε ὑπάλληλος ὑποδεέστερος κατηγορεῖται, διότι ἐξετέλεσεν ὅ,τι τῷ ἐπετράπη παρὰ προηγουμένου ὑπουργείου;....

§153ΒΑΣΣΟΣ. Δὲν ἔχει οὕτω τὸ πρᾶγμα. Κατηγορεῖται ὅτι τὴν τετάρτην Φεβρουαρίου ἐστρατολόγησεν 27 Ναύτας ἄνευ διαταγῆς.

§154ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθές!! (Θόρυβος).

§155Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐξ ὅσων ἀνέφερον, Κύριοι, πείθεσθε βεβαίως, ὅτι αἱ γενόμεναι κατὰ τοῦ διοικητοῦ τοῦ Ἀτμοδρόμωνος κατηγορίαι, αἱ σχετιζόμεναι μὲ τὰ πράγματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶχον ἐπίσημον λαβὴν, καὶ μετὰ τῶν ὁποίων εὑρισκόμην ὡς Ὑπουργὸς εἰς συνάφειαν, εἰσὶν ἀνυπόστατοι.... τολμῶ νὰ εἴπω, πλασταὶ ἢ τοὐλάχιστον μὲ μνησικακίαν παρεξηγημέναι.... προκαλῶ οἱονδήποτε νὰ τὰς ὑποστηρίξῃ δι’ εὐλογοφανῶν συλλογισμῶν...., περὶ ἀποδείξεων δὲν πρόκειται, διότι δύω ἀντίθετα πράγματα, δύω ἀντίθετοι ἀλήθειαι δὲν δύνανται νὰ συνυπάρξουν!!.... Εἶναι ἆρα γε ὁ Κύριος Σαχτούρης, ὡς ἀξιωματικός, πάντη ἀνεπίληπτος, ἀνώτερος πάσης αἰτιάσεως; .....ὄχι! Εἰλικρινῶς πάντοτε ὁμιλῶν ὀφείλω ν’ ἀναφέρω, ὅτι ὁ Κύριος Σαχτούρης εἶναι ἐνίοτε λίαν ἀπαιτητικὸς, λίαν ζηλότυπος εἰς πᾶν ἀφορῶν τὴν τελειοποίησιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ πλοίου του..... ἐνίοτε δεικνύει ὑπερβάλλον ἐνδιαφέρον, ἐγωϊσμόν τινα ὑπὲρ ἀποκτήσεως παντὸς νέου μέσου δυναμένου νὰ φέρῃ τὴν μονάδα ἀτμοδρόμωνα εἰς ἐντέλειαν ἴσως δυσανάλογον μὲ τὴν κατάστασιν ἐν γένει τοῦ Ναυτικοῦ μας.... καὶ τῶν λοιπῶν πλοίων..... καὶ κατά τι ἴσως καὶ ἀσυμβίβαστον μὲ τὴν ἀνέχειαν τὴν δυστυχῶς χαρακτηρίζουσαν τὸ ταμεῖόν μας.

§156ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἐλάττωμα εἶναι ἀρετή.... προτέρημα....

§157ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔστω, Κύριοι, ἀλλ’, ὡς φαίνεται, ἀρετὴ, ἥτις ἐνοχλεῖ τὴν συνήθη ἀπάθειαν τῶν μὴ ἐκτιμώντων τὸ ἐλατήριον τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Κυρίου Σαχτούρη.... ὑποθέτει πόθον, σπλάγχνα ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τῆς ὑπηρεσίας...., ὄχι ἀπάθειαν, ἀδιαφορίαν ἐκ μέρους τῆς ἀνωτάτης ἐξουσίας (θόρυβος...). Ἐν τῇ ἀναγνωσθείσῃ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἐκθέσει ἀναφέρεται ὅτι ἡ διατήρησις τοῦ Ἀτμοδρόμωνος, ὑπὸ τοῦ διοικητοῦ Σαχτούρη διευθυνομένη, συνεπιφέρει σπατάλην ὡς ἐκ τοῦ ὑπερβαλόντος ἀριθμοῦ τοῦ πληρώματός του κτλ. Δὲν ἔχω σκοπὸν, Κύριοι, νὰ κάμω ἐπίδειξιν εἰδικῶν ναυτικῶν γνώσεων, ὄχι!... κηρύττω ὅμως μετὰ θάῤῥους ὅτι ἔχω τὴν τιμὴν ἐκ προηγουμένων σχέσεων, τῆς νεαρᾶς μου ἀκόμη ἡλικίας, νὰ γνωρίζω συνήθως πάντας τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν ἐν Πειραιεῖ ἐλλιμενιζομένων Ἀγγλικῶν πλοίων, καὶ συνδιαλέγωμαι μετ’ αὐτῶν πολλάκις πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ ν’ αὐξάνω τὰς πληροφορίας, τὰς γνώσεις, ἃς ἔχω.... ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐν τῇ «Ἑλλάδι» εὑρισκομένων ναυτῶν εἶναι κατώτερος τῶν πραγματικῶν ἀναγκῶν τοῦ πλοίου, πρὸ πάντων.... ἂν ἐννοεῖ τις ὅτι πᾶν πολεμικὸν πλοῖον ὀφείλει νὰ ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ κάμῃ ἐνταυτῷ χρῆσιν τῶν πυροβόλων, τῶν ἱστίων καὶ τῶν λέμβων του.... Οἱ κατήγοροι τοῦ Κυρίου Σαχτούρη νέον ἐφεῦρον κατ’ αὐτοῦ στρατήγημα... προστρέχουν καὶ εἰς τὸ μειρακιῶδες μέσον τοῦ νὰ κάμουν ἀνέφικτον τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἀτμοδρόμωνος, ἀποπειρώμενοι νὰ διεγείρουν καὶ τὸ μῖσος τῆς κοινῆς ἀκόμη γνώμης κατὰ τοῦ ἀψύχου πλοίου... ἀπελπισθέντες, φαίνεται, νὰ καταδικάσωσι τὸν ζῶντα Διοικητὴν! Ἀναφέρουν τὸ ὑπερβολικὸν δῆθεν ποσὸν τὸ ὑπὲρ τῆς διατηρήσεώς του δαπανώμενον!!! Προφέρουν μετὰ τρόμου καὶ μετὰ φρίκης χαραγμένης ἐν τῷ προσώπῳ των τὸ ποσὸν 300,000 δραχ.!! 400,000!! Εἶναι ἆραγε ἀμερόληπτος ἡ τακτική των αὕτη; ὄχι, ὄχι, χιλιάκις ὄχι! Λησμονοῦν, φαίνεται, τὶ ἀπαιτεῖ ἡ συντήρησις ἑνὸς τάγματος, μιᾶς ὕλης, μιᾶς κανονοστοιχίας! πῶς δὲν αἰσθάνονται φρικίασιν .........ἐνθυμούμενοι τὰ 11,000,000, τοῦ στρατοῦ! Ἄ!, Κύριοι, ἓν μόνον πλοῖον ἐμπόλεμον ἔχομεν, καὶ ἡ διατήρησίς του προξενεῖ ὀδύνας.... τὰ ἔξοδά του ἀπελπισίαν! Ἐν τούτοις τὸ πλοῖον ἀξιολόγους προσφέρον ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα, τὸ μόνον πραγματικὸν τῆς κατὰ θάλασσαν ἐνεργείας πάσης Κυβερνήσεως, περιμένει ὅσον οὔπω καὶ ναύτην Ἡγεμόνα.... ἐνῷ ὁ στρατὸς μὲ τὰς κολοσσιαίας δαπάνας του συγκεντρωμένος εἰς Ἀθήνας δὲν χαρακτηρίζεται πρό τινος καιροῦ διὰ τῶν ἰδίων τῆς ὠφελείας καὶ εὐπειθείας προσόντων.... Ὑπάρχουν τάγματα εἰς ἀπραξίαν, ἀείποτε εὑρισκόμενα, ἐνῷ ἡ Δημοσία ἀσφάλεια ταλαντεύεται εἰς τὰ πέριξ.... ὑπάρχει τάγμα εἰς μοναδικὴν καὶ ἔκρυθμον συστηματικῶς εὑρισκόμενον κατάστασιν! (φωναὶ καὶ θόρυβος, ἀναφέρονται φράσεις τινὲς ἀφορῶσαι τὴν 9 Φεβρουαρίου)..... ἀκούω τινὰς, καὶ τώρα, ὡς πάντοτε, ἀναφέροντας τὴν 9 Φεβρουαρίου....εἰς αὐτοὺς ἀφίνω τὴν γνώμην των, αὐτοὶ ὀφείλουν ν’ ἀναλύσουν τὰ μετὰ τῆς ἡμέρας ἐκείνης σχετιζόμενα .... εἰς ἐμὲ εἰσὶ ξένα, διέφυγον.... διαφεύγουν τὴν γνῶσίν μου... (θόρυβος). Ὡς φαίνεται, Κύριοι, ἡ ἄνοιξις δὲν ἀναπτύσσει μόνον τ’ ἄνθη καὶ τὰ δένδρα, αἱ αὖραι τοῦ ἔαρος αὐξάνουν καὶ τὴν εὐαισθησίαν, τὸν πόθον τινῶν πρὸς τὴν πειθαρχίαν καὶ τὴν στρατιωτικὴν τάξιν, ἥτις εὐαισθησία εὑρίσκετο εἰς νάρκωσιν, εἰς λήθαργον, μέχρι ταύτης τῆς στιγμῆς. Αὐτοὺς, Κύριοι, συγχαίρω ἐκ καρδίας διὰ τὸ νέον τοῦτο ἀναπτυχθὲν αἴσθημά των, παρατηρῶ ὅμως ὅτι ἡ πρὸς τοὺς νόμους εὐλάβεια, ὅτι ἡ πειθαρχία εἰς τὰ διαταττόμενα παρὰ τῆς νομίμου ἐξουσίας, πρέπει νὰ ᾖναι φυτὸν ἀειθαλὲς... αἴσθημα μόνιμον, σταθερὸν... ὄχι περιοδικὸν σύμπτωμα, ὄχι σπασμωδικὸς παλμὸς (ῥαγδαῖαι χειροκροτήσεις...). Ἀκούω τὴν φωνήν σας, τὰς ἐνστάσεις σας, Κύριε Πληρεξούσιε Φθιώτιδος.... ἂν ὑμεῖς ἐλησμονήσατε, ἐγὼ ὅμως εἰσέτι ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἰς περίστασίν τινα καθ’ ἣν ἐν τῷ Κυβερνείῳ ἐρωτηθέντες παρ’ ἡμῶν, παρ’ ἐμοῦ, ἂν θέλετε, ὑπουργοῦ νομίμου βεβαίως ἐξουσίας, τὶ ἐπράττετε νυχθημερὸν εἰς τ’ ἀνάκτορα, ἐντὸς τῶν ὁποίων τότε εὑρίσκοντο ἀξιωματικὸς καὶ Σῶμα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀναφέρονται συνήθως ὡς παραδείγματα εὐπειθείας, ἀπηντήσατε ὅτι στρατολογεῖτε κατὰ τῆς Κυβερνήσεώς μας!! (θόρυβος).... καὶ ὅτι θέλετε στρατολογήσει κατ’ αὐτῆς!! (θόρυβος).... Δικαιοῦμαι λοιπὸν, Κύριοι, ἀποδίδων εἰς ὑπερβολὰς, εἰς πάθη, εἰς προσωπικὰς διενέξεις καὶ διαφορὰς τὴν ἐξόγκωσιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ζητήματος. Πρὶν ἀκόμη δοθῆ διαταγὴ εἰς τὸν Ἀτμοδρόμονα νὰ μεταβῇ εἰς Πόρον, ἠκούσθη ὅτι ἀπειθεῖ ὁ Διοικητής του καὶ ὅτι στασιάζει!!.... διότι ἠλπίζετο ἴσως παρὰ τῶν ἐχθρῶν τοῦ Σαχτούρη ὅτι ἤθελε στασιάσει.... Δὲν θεωρῶ ἀναγκαῖον ν’ ἀπαντήσω εἰς ἐκείνας τὰς μυθώδεις αἰτιάσεις, τοὺς ποιητικοὺς βεβαίως ῥεμβασμοὺς, μετὰ τῶν ὁποίων εἷς Πληρεξούσιος ἤνοιξε τὴν συζήτησιν τὸ παρελθὸν Σάββατον... ἀφίνω τὴν ἐκτίμησιν αὐτῶν εἰς πάντα μὴ ὑπὸ ποιητικοῦ οἴστρου κατεχόμενον. — Δὲν νομίζω ὅμως περιττὸν νὰ παρατηρήσω, ὅτι ὁ ἔντιμος Πληρεξούσιος Φθιώτιδος μοὶ φαίνεται ἀσυνεπὴς, διότι εἰς τὸ πρῶτον μέρος τοῦ λόγου του μᾶς ἠρώτησεν ἀφελῶς, περὶ τίνος συζητοῦμεν ἢ ἐσυζητήσαμεν τὸ παρελθὸν Σάββατον, περὶ τοῦ Πληρεξουσίου, περὶ τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Ἀτμοδρόμονος ἢ περὶ τοῦ ἰδιώτου Σαχτούρη; καὶ ὁ ἴδιος μετ’ ὀλίγον ἀνέφερεν, ὅτι τὸ Σῶμα τοῦτο ἐξέδωκεν ἀπόφασιν συνεπεία τῆς γενομένης συζητήσεως! Ἐρωτῶ καὶ ἐγὼ τώρα τὸν ἔντιμον Πληρεξούσιον Φθιώτιδος, ἡ ἐκδοθεῖσα παρὰ τῆς Συνελεύσεως ἀπόφασις ... ποῖον ἀφορᾷ, ἂν δὲν ἀφορᾷ τὸν Σαχτούρην ὡς ἀξιωματικόν; ἰδανικὸν ἄραγε πρόσωπον εἶναι ὁ Σαχτούρης; ... ἰδεολογικὰ ζητήματα λύομεν ἐδῶ ἢ πρακτικὰ μὲ τὰ δημόσια τῆς πατρίδος σχέσιν ἔχοντα; Προσθέτω ἀκόμη, Κύριοι, ὅτι εἶναι ἀσύνηθες ἐν τῷ Κοινοβουλευτικῷ βίῳ, ὅτι ἀπάδει πρὸς τὰς παραδεδεγμένας ἕξεις νὰ συγκρούωνται γραπταὶ κατηγορίαι, συστηματικῶς προμελετημέναι καὶ ψυχρῶς καταρτισθεῖσαι.... μὲ λόγους προφορικούς, ἐκ τοῦ προχείρου καὶ ἐν τῇ ἀγανακτήσει τοῦ κατηγορουμένου προφερομένους. Διαμαρτύρομαι κατὰ τῆς ἀνισότητος τῆς τοιαύτης πάλης...... σᾶς ἱκετεύω νὰ σταθμίσητε τὰς συνεπείας τοιούτου συστήματος, ἂν ἡ σημερινὴ συζήτησις ἤθελε καθιερωθῇ ὡς προηγούμενον. Ποῦ ἡ ἀντιπαράθεσις τῶν ἀγορευόντων, ποῦ ἡ ἔκφρασις τῆς φυσιογνωμίας... ἡ φωνὴ τοῦ ἀγανακτοῦντος ἀθώου; ποῦ ἡ ἰοβόλος, ἡ ψυχρὰ ἀπαγγελία τοῦ ἀδίκως κατηγοροῦντος; ὅλα αὐτὰ λείπουν... εἰς τὸν ἄνισον μεταξὺ τοῦ καλάμου καί τῆς φωνῆς ἀνταγωνισμόν. Δὲν δίδει κατ’ ἐμὲ, (σφάλλω ἴσως οὕτω φρονῶν), ὑψιλὴν ἰδέαν τῆς δικαιοσύνης τῆς Συνελεύσεως ἡ παραδοχὴ τοιούτου τρόπου τοῦ διεξάγειν ζήτημα σπουδαῖον καὶ δυνάμενον ἐπιζήμιον ἐπιῤῥοὴν νὰ ἔχῃ ἐπὶ τῆς ὑπολήψεως, ἐπὶ τοῦ μέλλοντος σταδίου ἐντίμου ἀξιωματικοῦ, ἔνδοξον τῆς μεγάλης ἐπαναστάσεώς μας φέροντος ὄνομα... καὶ ἐντούτοις ἐγένετο... τὸ Σάββατον ἐπὶ μυθωδῶν ἐκθέσεων ἐξημμένης φαντασίας συζήτησις ἀφορῶσα ἀπόντα, προεκάλεσε δὲ καὶ ἀπόφασιν ἥτις, μὴ πλανᾶσθε, ἐμπεριέχει ἔμμεσον μομφὴν κατὰ τοῦ συναδέλφου μου Πληρεξουσίου Ὕδρας. Περαίνων τὰς παρατηρήσεις μου ταύτας, ἱκετεύω τὴν Συνέλευσιν ἐν ὀνόματι τῆς αὐστηρᾶς, τῆς ἀπαραγράπτου ἐκείνης δικαιοσύνης, ἥτις πρὸ πάντων ὀφείλει νὰ διέπῃ κυρίαρχον Σῶμα, νὰ διατάξῃ ἀκριβῆ ἔρευναν ἐπὶ τῶν ἀποδοθεισῶν εἰς τὸν Διοικητὴν τοῦ Ἀτμοδρόμονος ἐλλείψεων ἢ ἀτοπημάτων, διορίζουσα δι’ οὗτινος δήποτε τρόπου κρίνει καλὸν, ἐξεταστικὴν τριμελῆ ἐπιτροπήν.

§158ΒΑΣΣΟΣ. Κύριοι, ἔλαβον τὸν λόγον· διότι ἔχω προσωπικὸν ζήτημα μόνον.

§159ΔΑΓΡΕΣ. Ἀφήσατε τὰ προσωπικά.

§160ΒΑΣΣΟΣ. Ὄχι δὲν τὰ ἀφίνομεν· Κύριοι, ἦλθεν ὁ ἀντιπρόσωπος Ὕδρας, ὁ Κύριος Βουδούρης, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ μὲ συκοφαντήσῃ, νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ φωνὴ ἐκείνη, ἥτις ἐτόλμησε τὴν 9 Φεβρουαρίου νὰ ὑπερασπισθῇ τὰς ἐλευθερίας ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο, ὅτε ἐσκοπεύετο ἐπὶ τοῦ βήματος ἀπὸ τὸ θεωρεῖον, λέγει ὅτι τότε ὑψοῦτο ἡ φωνὴ ἐκείνη, ὑπὲρ τῆς δικτατορίας, τὴν ὁποίαν ἐδίωκον τινες· τότε, Κύριοι, ὡς ὁ Τάνταλος ἐκύτταζε τὰ νερὸ, ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος ἐκύτταζε τὸ ὑπουργεῖον, καὶ διὰ νὰ τὸ φθάσῃ, δὲν ᾐσθάνθη οὔτε τιμὴν οὔτε πατρίδα, οὔτε συνείδησιν! Τότε λοιπὸν ἐγὼ ὑπερασπιζόμενος τὰς ἐθνικὰς ἐλευθερίας ἐδῶ, ὠνόμασα τὴν νύκτα ἐκείνην προδοτικὴν, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ὁ πλοίαρχος τοῦ ἀτμοδρόμονος εἶχε μέρος.

§161ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Προδοσία; Ν’ ἀνακαλέσητε τὸν λόγον σας ἀμέσως.

§162ΒΑΣΣΟΣ. Δὲν ἀνακαλῶ.

§163ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω ν’ ἀνακαλέσῃ τὸν λόγον του, ἢ νὰ συστηθῇ μία ἐπιτροπὴ ἀνακριτικὴ διὰ τὸ ἄτομόν μου.

§164ΒΑΣΣΟΣ. Δὲν τὸν ἀνακαλῶ· ὡς ἄτομον σᾶς λέγω ὅτι εἶσθε συνένοχος.

§165ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε Βάσσε, δὲν ὁμιλεῖτε ἀπὸ τοῦ βήματος.

§166ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Ὡς πληρεξούσιος ἐδῶ, Κύριε Πρόεδρε, ἐπιμένω νὰ τὸ ἀνακαλέσῃ· δὲν ἔχομεν ἀτομικὰ ἐδῶ, εἴμεθα πληρεξούσιοι· ἂν τὸ παραδέχηται ἡ Συνέλευσις.

§167ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§168ΒΑΣΣΟΣ. Ἡ φωνὴ, ἥτις ὑπερασπίσθη τὴν νομιμότητα, ἥτις μόνη, τὸ λέγω, ἀντετάχθη πρὸς τὴν βίαν καὶ τὴν προδοσίαν, αὐτὴν τὴν φωνὴν σήμερον ὁ πληρεξούσιος Βουδούρης ἦλθε νὰ συκοφαντήσῃ· διατὶ, λέγει, τότε ἔτρεχεν εἰς τὰ ἀνάκτορα; Ναὶ, Κύριοι, διότι εἶδα ὅτι ἐπῆλθε μία ἀντιπολίτευσις ἔνοπλος; ἐπειδὴ εἶδα, ὅτι ἦλθε μία ἐξουσία, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε μέρος καὶ ὁ ἔντιμος τῶν Ὑδραίων ἀντιπρόσωπος, εἰς τὴν ὁποίαν, Κύριοι, ἐξουσίαν, οὐδεμίαν εἶχον ἐμπιστοσύνην.

§169Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀπὸ αὐτὴν ἐδέχθητε βαθμὸν, Κύριε Βάσσε.

§170ΒΑΣΣΟΣ. Κατηγορήθην ὅτι ἐστρατολόγησα· ὑπῆγα εἰς τὸ Κυβερνεῖον, μ’ ἐρωτᾷ ὁ Κύριος Βουδούρης, καὶ μοὶ λέγει, στρατολογεῖτε; λέγω, ναὶ, διότι δὲν σᾶς ἐμπιστεύομαι· παῤῥησίᾳ τὸ εἶπα εἰς ὅλον τὸ Κυβερνεῖον, διότι δὲν θὰ σᾶς ἀφήσω νὰ πράξετε ὅ,τι θέλετε, ἐπειδὴ σᾶς ὑποπτεύομαι, ἠμποροῦσα ν’ ἀπατῶμαι, διὰ τοῦτο στρατολογῶ, καὶ ἐννοεῖτε ὅτι θέλω ἀντιταχθῆ εἰς τὰς κακὰς προθέσεις.

§171ΤΙΝΕΣ. Εἶχες ἐντολὴν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ στρατολογήσῃς;

§172ΒΑΣΣΟΣ. Εἶχον τὴν ἐντολὴν ἀπὸ ἐκεῖνον, ἀπὸ τὸν ὁποῖον εἴχατε καὶ σεῖς, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ὁ διατάξας σᾶς ὀνομάζεται ἀναρχία, καὶ ὁ διατάξας ἐμὲ ὀνομάζεται τάξις δημοσία, ἀσφάλεια καὶ ἐλευθερία.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐπιθυμητὸν ν’ ἀφήσωμεν τὰς ἀτομικότητας.

§174ΔΑΓΡΕΣ. Εἴπατε, Κύριε Βάσσε, μίαν φράσιν· ἀπαντῶ διὰ τὸ συμφέρον αὐτὸ τῆς Συνελεύσεως· δὲν θέλω αὐταὶ αἱ φράσεις νὰ διαδίδωνται ἔξω.

§175ΒΑΣΣΟΣ. Ποίαν φράσιν;

§176ΔΑΓΡΕΣ. Εἴπατε τὸν Κύριον Σαχτούρην προδότην.

§177ΒΑΣΣΟΣ. Ὄχι, δὲν τὸ εἶπα τοῦτο, ἀλλ’ ὅτι εἶναι συνένοχος εἰς τὴν 9 φεβρουαρίου, τὴν ὁποίαν θεωρῶ προδοτικὴν, τὸ εἶπα καὶ τὸ ἐπαναλέγω.

§178ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν ἐπιτρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ γίνεται χρῆσις τοιούτων φράσεων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν δυσαρέστους συνεπείας. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν καὶ τὸν Κ. Βάσσον νὰ ἐξηγήσῃ τὴν φράσιν του διὰ τὸ συμφέρον τῆς κοινωνίας.

§179ΒΑΣΣΟΣ. Κύριε Δαγρὲ, εἴπατε μίαν λέξιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν εἶπα· εἶπα, ὅτι θεωρῶ συνένοχον τῆς 9 φεβρουαρίου τὸν Κ. Σαχτούρην, τῆς 9 Φεβρουαρίου, τὴν ὁποίαν καὶ σεῖς καὶ ἐγὼ νομίζομεν προδοτικήν.

§180ΔΑΓΡΕΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο πρᾶγμα, εἶναι ἰδέα ἰδική σας.

§181ΒΑΣΣΟΣ. Τελειόνων τὸν λόγον μου σᾶς λέγω, πληρεξούσιε Ὕδρας, Κύριε Βουδούρη, ὅτι, ὁποῖος ὑπῆρξα τότε, ὑπῆρξα χθὲς, θὰ ὑπάρχω τώρα, θὰ ὑπάρξω πάντοτε, δὲν θ’ ἀλλάσσω τὰ χρώματά μου, ὡς ὁ πληρεξούσιος Ὕδρας, ὅστις τὰ ἀλλάσσει ὡς χαμαιλέων.

§182ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις.

§183ΚΑΛΟΣ. Ὅσα θὰ εἴπω ἐνδιαφέρουν τὴν τιμὴν τῆς Συνελεύσεως. Τὸ ζήτημα, Κύριοι, ἀπεμακρύνθη ἀπὸ τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις τὸ Σάββατον διὰ τῆς ἀποφάσεώς της τὸ ἔφερεν. Ὁ Κ. πληρεξούσιος ἐξ Ὕδρας, διοικητὴς τοῦ ἀτμοδρόμονος, ἦλθε ν’ ἀπολογηθῇ· πρὸ τῆς ἀπολογίας προσῆλθεν ἔκθεσις, ἥτις, ἀντὶ νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, ἀνέτρεξεν εἰς παρελθὸν, τὸ ὁποῖον δὲν ἠθέλησε νὰ τὸ ἐκφράσῃ ἡ Συνέλευσις, οὔτε προχθὲς οὔτε ποτέ. Ἀπορῶ μάλιστα, πῶς ὁ Κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνην τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν ἐπρόκειτο νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο ἡ Συνέλευσις, ἦλθε καὶ εἶπεν αὐτά. Ἂν ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶχε λόγους ἰσχυροὺς παρ’ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἠκούσαμεν, ἔπρεπεν ἐκεῖ μόνον νὰ περιορισθῇ καὶ ὄχι ν’ ἀνατρέξῃ εἰς τὸ παρελθόν· δὲν θέλομεν νὰ ἐξετάσωμεν τὶ συνέβη ἐν τῷ ἀτμοδρόμονι τὴν 20 Δβρίου ἢ 9 Φεβρουαρίου. Ἐπίσης λέγω, ὅτι καὶ ὁ Κυβερνήτης τοῦ ἀτμοδρόμονος δὲν ἔπρεπε ν’ ἀνατρέξῃ εἰς τὸ παρελθὸν, τὶ ἐγένετο κατὰ τὴν 9 Φεβρουαρίου ἢ καὶ πρότερον. Τὸ ζήτημα εἶναι καθαρὸν, Κύριοι, καὶ ἡ Συνέλευσις προέβη δικαίως εἰς τὴν ἀπόφασίν της, καὶ ὀφείλει νὰ ἐμμείνῃ εἰς αὐτήν. Ὁ Κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σᾶς εἶπεν, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ Ναυτικοῦ τὸν ἀναγκάζει νὰ παραιτηθῇ· ἔμενε τὸ ζήτημα ἐκκρεμές· καὶ σήμερον ἔρχεται ὁ Κυβερνήτης τοῦ ἀτμοδρόμονος καὶ σᾶς λέγει πράγματα, τὰ ὁποῖα οὔτε αὐτὸς ὁ ἴδιος δὲν ἠμπορεῖ νὰ διαψεύσῃ· ἠρνήθη ὅλως διόλου τὸ γεγονὸς, ὅτι ἡ λέμβος τοῦ ἀτμοδρόμονος ἦτον ἔνοπλος, καὶ μολαταῦτα σᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ ἄκατος ἡ μεγάλη εἶχε μεταβῆ εἰς Ψυτάλειαν διὰ νὰ συνάξῃ σκοῦπες, καὶ μολαταῦτα ἦτον ἔνοπλος. (Θόρυβος).

§184ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Ἦτο τὴν ἡμέραν. (Θόρυβος).

§185ΚΑΛΟΣ. Ἀπὸ τὴν φράσιν τοῦ Κυβερνήτου τοῦ ἀτμοδρόμονος, ὅτι καὶ αὐτὸς καὶ τὸ πλήρωμα ὀφείλουν νὰ προσφέρουν καὶ τὴν ζωήν των εἰς τὴν τάξιν καὶ ἡσυχίαν καὶ ὑπακοὴν εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς Συνελεύσεως, ἐννοεῖται.... δὲν ὠνόμασε τὴν Κυβέρνησιν, καὶ πῶς τολμᾶτε, Κύριε Κυβερνήτα;

§186ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν ἀνέφερε καὶ τὴν Κυβέρνησιν.

§187ΚΑΛΟΣ. Ἔπρεπε νὰ ἐγερθῶσι φωναὶ ἀλλαχόθεν, καὶ νὰ σᾶς εἴπουν, Κ. Σαχτούρη, καὶ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ τότε νὰ τὴν εἴπητε. Ὀφείλετε νὰ ὑπακούετε εἰς τὴν νόμιμον ἀρχήν· δὲν ἀνήκω εἰς κἀμμίαν μερίδα, λέγω ὅμως, ὅτι ὅλοι ἔχουν προσωπικὰ πάθη, καὶ αὐτὰ δὲν ὠφελοῦν εἰς πολιτικὰ ζητήματα. Κύριοι, τὸ ζήτημα ἦτο καθαρὸν, καὶ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα μᾶς ἦλθεν, ὁ Κ. Βουδούρης σᾶς λέγει ν’ ἀνακαλέσητε τὴν ἀπόφασίν σας. (Θόρυβος).

§188ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν τὸ εἶπα.

§189ΚΑΛΟΣ. Σᾶς εἶπεν ἐν ἄλλαις λέξεσιν, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἠγανάκτησε κατὰ τοῦ Ναυτικοῦ. Ὄχι, Κύριοι, εἶπεν, ἀναθέτω εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα, καὶ νὰ φέρῃ τὴν τάξιν ἐν τῷ Ναυτικῷ· δὲν ὠνόμασεν οὔτε τὸν Κυβερνήτην, οὔτε κἀνένα ἄλλον. Δι’ αὐτὸ καὶ λέγω, ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ σύστασις τῆς ἐπιτροπῆς· ὁ Κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ μέλη αὐτῆς ὀφείλουν νὰ λάβουν ὅλα τὰ μέτρα, δικαίωμα ἡμεῖς δὲν ἔχομεν· θέλομεν δὲ, ὥστε καὶ ὁ διοικητὴς τοῦ ἀτμοδρόμονος, καθὼς καὶ πᾶς ἄλλος ὑπάλληλος, τυφλῶς νὰ ὑπακούῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰς διαταγὰς αὐτῆς, καὶ οὐχὶ νὰ ἐξετάζῃ, ἂν αὗται προκαλοῦνται ἀπὸ τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας, ἢ ἀπὸ ἄλλους σκοπούς.

§190ΔΙΟΜΗΔΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ. (Πρόεδρος τοῦ ὑπουργείου). Λυποῦμαι, Κύριοι, διότι ἐν τῷ μέσῳ τοσούτων δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι περιστοιχίζουν τὴν πατρίδα ἡμῶν μέχρι τῆς ἐλεύσεως τοῦ Βασιλέως, ἡ προχθεσινὴ συζήτησις καὶ ἡ σημερινὴ τείνουν εἰς τὸ νὰ γεννήσωσι νέας δυσκολίας, αἱ ὁποῖαι πραγματικῶς δὲν ὑπάρχουσιν. Ἔγεινε λόγος, χωρὶς νὰ τὸν προκαλέσω ἐγὼ, περὶ ἀταξιῶν γενομένων ἐν Πειραιεῖ. Εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω, ὅτι τῷ ὄντι ὑπῆρξαν σημεῖα ἀπειθείας ἢ στάσεως, καὶ ἐπροκάλεσα τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐκφρασθῇ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ τὴν ἐξουσίαν νὰ ἐνεργῇ καὶ ἐπὶ τῶν πλοίων, ὅπως τῆς ἀναγνωρίζεται ἡ ἐξουσία αὕτη καὶ ἐπὶ ἄλλων σωμάτων. Προσέθηκα δὲ καὶ τὴν προσωπικήν μου γνώμην, ὅτι δὲν θεωρῶ δύσκολον νὰ φέρῃ ἡ Κυβέρνησις πλοῖα πολεμικὰ εἰς ὑποταγήν. Ἡ Συνέλευσις ἀνταπεκρίθη εἰς τοῦτο, ἐπιβαλοῦσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα· ἐκ δὲ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔλαβε τὸ ὑπουργεῖον, τοῦ ὁποίου προΐσταμαι, βλέπετε ὅτι, διὰ ν’ ἀποφύγῃ πᾶσαν παρεξήγησιν μεροληψίας, ἐπροτίμησε νὰ μεταχειρισθῇ μέτρα ἠπιώτατα. Ἐν τούτοις πάλιν ἀναλαμβάνει ἡ ὑπόθεσις αὕτη μίαν ἀνώμαλον μορφήν· ὁ Κ. Διευθυντὴς θέλει νὰ ἀπολογηθῇ, καὶ παρουσιάζεται εἰς τὴν Συνέλευσιν λησμονῶν, ὅτι ἀλλοῦ πρέπει νὰ ἀπολογηθῇ ὡς ὑπάλληλος (θόρυβος).

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωστοποιῶ εἰς τὸν πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι προηγήθη ἡ ἔκθεσις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν.

§192ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐὰν ἐπροκλήθη ὁ Διευθυντὴς δὲν τὸ γνωρίζω· ἀλλὰ καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει......

§193ΠΟΛΛΟΙ. Ἔκαμεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔκθεσιν κατηγορητικήν.

§194ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι τὴν ἔκαμεν ὁ Κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῷ λόγῳ νὰ προκαλέσῃ μίαν ἔγκρισιν ἢ ἀποδοκιμασίαν τῶν πράξεων, ἢ σκέψεών του. Ὁ Κ. Διευθυντὴς ὅμως τοῦ Ἀτμοδρόμονος ἐνταῦθα δὲν δύναται νὰ λαλήσῃ, ἀφοῦ πρόκειται περὶ τοῦ ἑαυτοῦ του, καὶ ἀφ’ οὗ τῷ γίνεται μία κατηγορία ὡς ὑπαλλήλῳ.

§195ΠΟΛΛΟΙ. Ἔγεινε μία ῥητὴ κατηγορία ἔγγραφος καὶ ἔπρεπε ν’ ἀπολογηθῇ.

§196ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Πολὺ καλὰ, ἀλλὰ τὰ συμπεράσματα νὰ ἴδωμεν· ἐὰν ἔκαμε δηλαδὴ συμπεράσματα ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐζήτησε παρὰ τῆς Συνελεύσεως καὶ ν’ ἀποφανθῇ.

§197ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§198ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι· λυποῦμαι διότι εἰσέρχεται ἡ ἀναρχία εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§199ΒΑΛΤΙΝΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ. Ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον.

§200ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἰσέρχεται καὶ εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ὁ Κ. Μαστραπᾶς καὶ ἄλλοι πολλοὶ πληρεξούσιοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι στρατιωτικοὶ καὶ πολιτικοὶ ὑπάλληλοι, ἢ ἄλλος, ὅστις εἶναι ταμίας, ἠμπορεῖ νὰ λάβῃ αὔριον διαταγὴν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἀφορῶσαν τὴν ὑπηρεσίαν τὴν οἰκονομικήν. Νομίζετε, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ ταμίας νὰ ἀναφερθῇ ἐνταῦθα;

§201ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι· ἀλλ’ ὁ Κ. ὑπουργὸς τὸν κατηγόρησεν ἐνταῦθα εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§202ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὁ Ὑπουργὸς λαλῶν περὶ τῶν ὀργάνων τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔχει πρὸ ὀφθαλμῶν, ἐὰν τὰ ὄργανα ταῦτα συμπίπτῃ νὰ ᾖναι καὶ πληρεξούσιοι· ἀποτείνεται ὁ ὑπουργὸς εἰς τὴν Συνέλευσιν, καθὼς ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἐκθέτει τὰ περὶ τῆς ὑπηρεσίας του, καὶ ἐν τῇ ἐκθέσει ταύτῃ ἴσως κατηγορεῖ, προσβάλλει, μεταχειρίζεται ἐπίθετά τινα κατ’ αὐτοῦ.

§203ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Προσβολὴ κατὰ πληρεξουσίου εἶναι τὸ χειρότερον.

§204ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν ἐλύθη ἀκόμη τὸ ζήτημα· ἐὰν ἐννοῆτε, ὅτι ὁ πληρεξούσιος διατελῶν ὑπάλληλος πρέπει νὰ ᾖναι ἄλλο παρὰ ὑπάλληλος, τότε εἶσθε κύριοι νὰ κάμητε ὅ,τι θέλετε· ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ὑπηρεσία μὲ δικαιώματα ἀνώτερα παρὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχει πᾶς ὑπάλληλος. Ὁ Κύριος πληρεξούσιος ἀφοῦ τελειώσῃ ἡ διαδικασία τῆς σχέσεως μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὃν τρόπον τελειώνουν καὶ ὅλαι αἱ ἄλλαι διαδικασίαι, τότε, παυσάσης πλέον τῆς σχέσεως αὐτοῦ ὡς ὑπαλλήλου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, δύναται ὡς πληρεξούσιος νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ κάμῃ ἐπερωτήσεις. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι κάκιστον παράδειγμα ν’ ἀπασχολῆται ἡ Συνέλευσις εἰς διενέξεις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ναυτικῶν καὶ τοῦ ὑπαλλήλου του, διότι οὗτος εἶναι καὶ πληρεξούσιος. Ἂν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν λαλῶν περὶ τῶν ἐν Πειραιεῖ μετεχειρίσθη κατὰ τοῦ κυβερνήτου τοῦ Ἀτμοδρόμονος φράσεις τινὰς, αὐταὶ δὲν δύνανται νὰ λάβωσι τὴν ἰδιότητα προσβολῆς κατὰ πληρεξουσίου· ἠμπορεῖ ὁ κυβερνήτης νὰ εἴπῃ, «ἐπιφυλάττομαι, Κύριοι, νομίζω, ὅτι ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔκαμεν ὑπέρβασιν τῶν δικαιωμάτων του, καὶ ἐξερχόμενος τῆς θέσεώς του ἀδίκως ὡς ὑπάλληλον μὲ προσέβαλεν.» Ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι τοῦτο ἀντικείμενον μιᾶς ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ νὰ κάθηται, ἡ Συνέλευσις τώρα νὰ ἀποφασίζῃ, ἐὰν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν προσεκάλεσε τὸν διευθυντὴν τοῦ Ἀτμοδρόμονος δικαίως ἢ ἀδίκως, ἐὰν ὁ διευθυντὴς τοῦ Ἀτμοδρόμονος δικαίως ἢ ἀδίκως ἠπείθησεν, νομίζω, ὅτι οὕτω παραλύεται ἡ ὑπηρεσία. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω, ἂν ὁ κεντρικὸς Ταμίας, ὁ Κ. Κυριακὸς, ὅστις εἶναι καὶ πληρεξούσιος, ἠρνεῖτο τὴν ὑπηρεσίαν του, ἐδικαιοῦτο νὰ ἔλθῃ νὰ δώσῃ λόγον εἰς τὴν Συνέλευσιν; λοιπὸν νομίζω, ὅτι ἦτο περιττὸν νὰ ἔλθῃ καὶ ὁ Κύριος διευθυντὴς τοῦ Ἀτμοδρόμονος νὰ ἀπολογηθῇ ἐνταῦθα.

§205ΔΑΓΡΕΣ. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔφερε μίαν ἔκθεσιν· ἡμεῖς ἀντέστημεν νὰ μὴ ἀναγνωσθῇ, καὶ αὐτὴ περιεῖχε ῥητὰ κεφάλαια κατηγορίας κατὰ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ἀτμοδρόμονος· ἡμεῖς ἐπεμένομεν, Κύριε Πρόεδρε, νὰ μὴ ἀναγνωσθῇ· ἀλλ’ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς καὶ οἱ ὑπὲρ αὐτοῦ ἐπέμενον ν’ ἀναγνωσθῇ, καὶ ἀνεγνώσθη· ἠδύνατο ἡ Συνέλευσις νὰ ὑποφέρῃ αὐτὰ τὰ χαρακτηριστικὰ, τὰ ὁποῖα περιείχοντο μὲ τὰ πλέον σκληρὰ ἐπίθετα καθ’ ἑνὸς τιμίου ὑπαλλήλου, ὅστις τ’ ἀνήρεσεν ὅλα;

§206ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ· σᾶς λέγω, ὅτι ὁ Κύριος Διευθυντὴς τοῦ Ἀτμοδρόμονος ἔπρεπε προηγουμένως νὰ τεθῇ εἰς θέσιν ὁμαλὴν ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως, καὶ οὕτω νὰ δύναται καὶ ὡς πληρεξούσιος νὰ εὑρεθῇ εἰς θέσιν ὁμαλὴν ἀπέναντι τῆς Συνελεύσεως. Ἐλήφθησαν μερικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πιθανὸν νὰ ᾖναι ἄδικα. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι εἶναι παραπολὺ ἤπια, ἀλλὰ πιθανὸν νὰ ᾖναι ἄδικα. Πρέπει νὰ ἐνθυμηθῇς, Κύριε Διευθυντὰ, ὅστις συνέπεσε νὰ ᾖσαι καὶ πληρεξούσιος, ὅτι πρέπει νὰ δώσῃς τὸ παράδειγμα τῆς εὐπειθείας, ὄχι διὰ λόγων, ἀλλὰ δι’ ἔργων. Εἶναι ἐντροπὴ μία Συνέλευσις ἀπὸ τριακόσια μέλη συνισταμένη νὰ πιστεύῃ, ὅτι μόνον διὰ λόγων ἠμπορεῖ τις νὰ δειχθῇ εὐπειθής.

§207ΔΑΓΡΕΣ. Διετάξατέ τι, καὶ δὲν ὑπήκουσεν; εἴπατέ μας.

§208ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐγὼ νομίζω Κύριοι, ὅτι δὲν ἔπρεπεν νὰ προκαλέσῃ τὴν συζήτησιν ταύτην ὁ Κ. Διευθυντὴς τοῦ ἀτμοδρόμονος.

§209ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποίας διαταγὰς ἔλαβε καὶ δὲν ἐξεπλήρωσεν;

§210ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὅταν ἐλάμβανε διαταγὰς, ὤφειλε νὰ τὰς ἐκτελέσῃ· μετὰ δὲ τὴν ἐκτέλεσιν ἠδύνατο νὰ κάμῃ, ἐὰν εἶχε, παράπονα, ἀφοῦ μάλιστα εἶναι πληρεξούσιος καὶ ἔχει μεγάλην θύραν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἐκφράσῃ αὐτά.

§211ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Τί τὸν διετάξατε καὶ δὲν ἔκαμε;

§212ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Παραγγέλλεται νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸν Ναύσταθμον νὰ μείνῃ ἐκεῖ μέχρι νεωτέρας διαταγῆς· ἐν τούτοις πηγαίνει, μένει ἐκεῖ μίαν ἢ δύο ἡμέρας καὶ ἐπιστρέφει. Παραγγέλλεται νὰ ἐκβάλῃ ἀπὸ τὸ πλοῖον τὸν Κοτταρᾶν καὶ νὰ τὸν στείλῃ εἰς ἕτερον πλοῖον, ἐν τούτοις τὸν κρατεῖ εἰς τὸ πλοῖόν του μέχρι σήμερον. Κατόπιν διορίζεται ὁ Πιπῖνος δεύτερος ἀξιωματικὸς ἐπὶ τοῦ Ἀτμοδρόμωνος, καὶ τοῦ λέγει ὅτι δὲν εἶσαι τῆς ἐμπιστοσύνης μου καὶ δὲν δύναμαι νὰ σᾶς δώσω ὑπηρεσίαν. Παραγγέλλεται νὰ στείλῃ τὸ περισσεῦον πλήρωμα εἰς τὸν Πόρον καὶ δὲν ἐκτελεῖ τὴν διαταγήν. Θέλετε καὶ ἄλλα; (θόρυβος).

§213ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριοι, ἡ ἀπάντησις εἰς ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ Πρωθυπουργοῦ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀπολογίαν τοῦ Κ. Σαχτούρη, γενομένην μάλιστα μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ κατηγορητηρίου αὐτοῦ ἐγγράφου· Διὸ καὶ θεωρῶ περιττὴν πᾶσαν συζήτησιν. Πρὶν ὅμως προτείνω, ὅπως μεταβῇ ἡ Συνέλευσις μετὰ τὰ λεχθέντα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, θὰ παρακαλέσω πάλιν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Συνέλευσις, ὅπως ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι προχθὲς εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου περὶ τῶν Ναυτικῶν ἐφάνην πολὺ σκληρὸς, πάρα πολὺ τείνων εἰς τὴν τάξιν. Εἶπον ὅτι ἠδύναντο καὶ διαταγαί τινες ἄλλαι τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν νὰ ἐρεθίσωσι τοὺς ὑπ’ αὐτοῦ ἀναφερομένους (θόρυβος)... ὅτι ὠνόμασεν ὑπαξιωματικοὺς περὶ τοὺς 23 τὸν ἀριθμὸν, λέγω καὶ ἤδη ὅτι ἐκφράζω τὴν λύπην μου, ὅτι ὡς ἄνθρωπος ἐκ μέρους τοῦ ἐπὶ τοῦ Ναυτικοῦ ὑπουργοῦ ἐτέθην εἰς ἀμφίβολον θέσιν. Ἐξελθὼν ἐντεῦθεν ἔμαθον ὅτι καὶ συγγενῆ μου τινὰ εἶχεν ὀνομάσει καὶ μοὶ ἀφῄρεσεν οὕτω τὴν ἱκανότητα νὰ τὸν κατακρίνω καὶ τὸν εὐχαριστῶ μάλιστα.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα λοιπὸν μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· εἴμεθα εἰς τὸν δεύτερον § τῆς οἰκονομικῆς ἐπιτροπῆς.

§215ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπηγγέλθησαν κατηγορίαι, ἐλέχθησαν ἀπολογίαι, πρέπει νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διετάχθη ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ τὴν τάξιν εἰς τὸ Ναυτικὸν καὶ νὰ κάμῃ ἀνακρίσεις. Εἴμεθα λοιπὸν εἰς τὸν 2 § περὶ ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν· νὰ ἀναγνωσθῇ. Ἀνεγνώσθη.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ζέρβας ἔχει τὸν λόγον.

§218ΖΕΡΒΑΣ. Παρατηρῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι πλήρης.

§219ΠΟΛΛΟΙ. Εἴμεθα.

§220ΖΕΡΒΑΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον μέρος τῆς φορολογίας παρατηρῶ, ὅτι ἡ Γεωργία ἐπιβαρύνεται ἀπὸ τοὺς ὑπάρχοντας φόρους. Ἐπιβαρύνεται καὶ κατὰ τὸ ποσὸν καὶ κατὰ τὸν τρόπον τῆς εἰσπράξεως. Ὅπως παρετηρήθη εἰς τοὺς δημητριακοὺς καρποὺς, τὸ αὐτὸ καὶ ἔτι περισσότερον κακὸν παρετηρήθη εἰς τὰ ἐλαιόδενδρα. Ὁ ἐλαιὼν παρετηρήθη, ὅτι ἔπρεπε νὰ τρέξῃ τὸ αὐτὸ μέτρον καθὼς καὶ τὰ σιτηρά· ὁ αὐτὸς φόρος 10% ὑπάρχει πάντοτε ἐπὶ τῶν σιτηρῶν καὶ ἐπὶ τῶν ἐλαιῶν· μόνον κατὰ τὰ δύο τελευταῖα ἔτη ὑπεβιβάσθη ὁ φόρος τῶν δημητριακῶν καρπῶν εἰς 9%, ὁ δὲ τῶν ἐλαιῶν ἔμενεν, ὅπως εἶχε· ἤδη δὲ ἀφοῦ ὑπεβιβάσατε τὸν φόρον εἰς 5%, ἀναλόγως πρέπει νὰ ὑποβιβάσητε τὸν φόρον τῶν ἐλαιῶν εἰς 6% Ἀπὸ τὸ 9–10 εἶναι μικρὰ ἡ διαφορὰ τοῦ φόρου· ἀπὸ τὰ 5 μέχρι τῶν 6 διπλασιάζεται, διότι τότε ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν 11. Λέγω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ὁ αὐτὸς ὑποβιβασμὸς καὶ εἰς τὸν φόρον τῶν ἐλαιῶν, ἔχω πρότασιν χωρὶς νὰ πολυλογῶ καὶ προτείνω εἰς 6%. Ἐὰν ἐπιβληθῇ εἰς χρήματα νὰ πληρόνῃ 6 λεπτὰ, τῶν δὲ ἐλαιῶν 1 λεπτόν. Ὁ ἐλαιὼν πληρόνει εἰς τὸ ἐλαιοτριβεῖον τὸ ⅓ καὶ περιπλέον τοῦ ποσοῦ ἐκτὸς τῆς συλλογῆς τῆς καλλιεργείας, καθότι ἀπαιτεῖ δύω ἐτῶν καλλιέργειαν, ὥστε μένει μόνον 20% καθαρὰ παραγωγὴ, διὰ τοῦτο προτείνω νὰ ἐλαττωθῇ καὶ ὁ φόρος αὐτὸς καὶ νὰ ἀποδοθῇ ἡ δικαιοσύνη καὶ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἐλαιῶν, διότι καὶ αὐτοὶ εἶναι μέρος τῆς Γεωργίας.

§221ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ἤθελον νὰ ὁμιλήσω, Κύριοι, ἀλλὰ δὲν ἀξίζει νὰ ὁμιλῇ κἀνεὶς μὲ 50 ἀνθρώπους.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δὲν εἴμεθα πλήρεις· διαλύεται ἡ Συνεδρίασις. (ὥρα 5. Μ. Μ.)

Ὁ Πρόεδρος

Α. ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Τηλ. Ῥούκης.