1863.04.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΠΣΤʹ.

Τῆς 22 Ἀπριλίου 1863.

(Δευτέρα).

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Δημ. Μιχάλος ζητεῖ 15 ἡμερῶν ἄδειαν ἀπουσίας, καὶ ὁ Κ. Γεράσ. Κούπας 50 ἡμερῶν· νὰ τοῖς δοθῇ;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν πολλαὶ ἀναφοραὶ, αἱ ὁποῖαι ἀνεβλήθησαν διὰ σήμερον.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ σταλῶσιν εἰς τὰς ἁρμοδίας ἐπιτροπάς.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν ὅμως τινὲς, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ὅσας ἐγὼ νομίζω ἁρμοδίας, τὰς στέλλω εἰς τὰς ἁρμοδίας ἐπιτροπάς· ὑπάρχει μία γνωμοδότησις τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ἑνὸς Ἕλληνος φυλακισθέντος ἐν Ἰωαννίνοις, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι εἶναι ὑπήκοος Ἕλλην καὶ ὅτι ἐτέθη εἰς τὰς καθύγρους φυλακὰς τῶν Ἰωαννίνων, καὶ ὅτι προστρέχει εἰς τὴν Συνέλευσιν διὰ ν’ ἀπαλλαχθῇ ἀπὸ τῶν δεινῶν· ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ νὰ διατάξῃ τὸν πρόξενον ἐπὶ ἀτομικῇ εὐθύνῃ του νὰ ἀποφυλακίσῃ τὸν κρατούμενον κτλ.

§6Ι. Α. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ λέγει «ὑπὸ τὴν ἀτομικήν του εὐθύνην·» εἶναι ἀδύνατον τοῦτο νὰ λάβῃ ὁ πρόξενος ὑπ’ ἀτομικὴν εὐθύνην τὴν ἀποφυλάκισιν ἐκείνου.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ φροντίσῃ ὑπ’ εὐθύνην του.

§8Ι. Α. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θεωρῶ περιττὸν τοῦτο, διότι τὸ Ὑπουργεῖον ἅμα δώσῃ τὰς διαταγὰς, ἐννοεῖται ἡ εὐθύνη, εἶναι ἄτοπον νὰ φαίνωνται εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως τοιαῦται φράσεις.

§9Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐπιμένω νὰ διατηρηθῇ ἡ φράσις, ὅπως ὑπάρχει, οἱ πρόξενοι καὶ χωρὶς πρόκλησιν εἶναι ὑπόχρεοι νὰ φροντίσωσι περὶ τῆς ἀπελευθερώσεως ἑνὸς Ἕλληνος, ὅστις ἀκόμη κρατεῖται. Ἡ Ἐπιτροπή, ἐνθυμίζουσα τὴν εὐθύνην εἰς τὸν πρόξενον, ἐννοεῖ τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ἔχει· καὶ δὲν πρέπει νὰ λείψῃ ἀπὸ τὴν πρόσκλησιν τῆς Συνελεύσεως. Ἂν ὁ πρόξενος ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του, εἶναι ἀνεύθυνος· ἂν δὲν τὸ ἐξεπλήρωσεν, ἡ φράσις αὕτη εἶναι ὡς ἓν κέντρον εἰς τὴν ἐνέργειαν τοῦ προξένου.

§10Ι. Α. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ τῆς φυλακίσεως, καθόσον ἐνόησα, διότι δὲν γνωρίζω τὴν ἀναφορὰν, οὔτε τὸ πρόσωπον· ἀλλ’ ἐπειδὴ πρόκειται νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὸν πρόξενον εὐθύνη, ὁ πρόξενος δὲν δύναται ν’ ἀναλάβῃ τοιαύτην εὐθύνην. Δὲν πρόκειται, Κύριοι, περὶ Ἕλληνος ὑπηκόου, τοῦ ὁποίου ἡ ἐθνικότης εἶναι ἀναμφισβήτητος. Ὁ Ἕλλην ὑπήκοος, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐφωδιασμένος μὲ τὸ δημοτικόν του, τὸ διαβατήριον τὸ ἐξωτερικὸν, δὲν δύναται νὰ φυλακισθῇ παρὰ διὰ τῆς ὁδοῦ τοῦ προξένου. Εἰς τὴν Τουρκίαν ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι τίθενται ὑπὸ τὴν προστασίαν τοῦ Προξενείου, ἐφωδιασμένοι μὲ πιστοποιητικὰ Δημάρχων, βεβαιούντων, ὅτι ἀνήκουσιν εἰς δήμους, τοὺς ὁποίους προστατεύουσι πάντοτε οἱ πρόξενοι, καὶ ἦλθον πολλάκις εἰς ῥῆξιν καὶ ἔριδας περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου καταγίνεται ἐπὶ πολλὰ ἔτη τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Εἶναι μία ἀπὸ τὰς μεγαλειτέρας δυσχερείας τοῦ Ὑπουργείου. Τὸ νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν πρόξενον, ὅτι ὑπὸ ἀτομικὴν εὐθύνην ὀφείλει νὰ τὸν ἀπαλλάξῃ τῆς φυλακῆς, εἶναι ὡς νὰ τῷ ἐπιβάλωμεν τὸ ἀδύνατον. Ὁ πρόξενος θὰ ἐπροσπάθησεν, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθη νὰ τὸ κατορθώσῃ· νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὴ αὐτὴ ἡ φράσις, ἡ ὁποία δύναται νὰ φέρῃ τὸν πρόξενον αὐτὸν εἰς δεινὴν θέσιν, καὶ μόνη ἡ σύστασις τῆς Συνελεύσεως δύναται νὰ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα.

§11ΖΕΡΒΑΣ. Παρακαλῶ τὸν Κύριον προλαλήσαντα νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ· λέγει, ὅτι ὁ πρόξενος ἐνδέχεται νὰ περιῆλθεν εἰς θέσιν δεινὴν, καὶ νὰ μὴ δυνηθῇ καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν νὰ ὑπερασπίσῃ τὰ δικαιώματα τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου. Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ, αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἔχει ἑλληνικὸν διαβατήριον, ἔχει ὑπαχθῆ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἐθνικότητα;

§12Ι. Α. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν γνωρίζω τίποτε.

§13ΖΕΡΒΑΣ. Ὡς ὑπάλληλος καὶ ὡς Πληρεξούσιος, ἀφοῦ ἐλάβετε τὸ λόγον καὶ ἠθέλατε ν’ ἀπαλειφθῇ μία φράσις ἐπὶ τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς, θὰ εἴπῃ ὅτι γνωρίζετε· ἄλλως διατὶ νὰ θέλητε νὰ ἐμποδίσητε νὰ ἐνεργήσῃ ὁ Πρόξενος ὑπὸ εὐθύνην του;

§14Ι. Α. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Διότι εἶναι παράλογον.

§15ΖΕΡΒΑΣ. Καὶ αὐτὸς ὁ Ἕλλην εἶναι πράγματι Ἕλλην καὶ ἔχει καθ’ ὅλους τοὺς τύπους καὶ τοὺς νόμους τὸ δικαίωμα τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας· ὅθεν ἕπεται ὅτι ὁ Πρόξενος ἐναντίον τῆς ἐντολῆς τοῦ καθήκοντός του δὲν ἐπροστάτευσε τὸν Ἕλληνα (θόρυβος). Ἐγὼ θέλω, Κύριοι, νὰ κάμω ἄλλην παρατήρησιν. Θέλω νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά. Πάλιν, ἐὰν αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος δὲν ἔχῃ πράγματι τὰ προσόντα ἐκεῖνα, δυνάμει τῶν ὁποίων ἔπρεπε νὰ περιβληθῇ μὲ τὰ προσόντα τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας, ἐκεῖνος ὁ Πρόξενος, ὁ ὁποῖος ἐνέδυσεν αὐτὸν μὲ αὐτὴν τὴν δύναμιν εἶναι ἀξιόποινος, διότι ἢ ἔπρεπε νὰ μὴ τὸν κάμῃ ἢ ἀφοῦ τὸν ἔκαμε νὰ τὸν ἐξασφαλίσῃ. Διὸ τοῦτο πρέπει νὰ τεθῇ ὑπὸ εὐθύνην του, διότι καὶ προχθὲς εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν 17 ἐβγῆκαν....

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ διευθυνθῇ λοιπὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅπως ἔχει.

§17ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τρεῖς προτάσεις πρὸς ἀνάγνωσιν· εἶναι μία τοῦ Κ. Θεοφίλου Γεωργίου, σχετικὴ ὡς πρὸς τὸν φορολογικὸν νόμον, ὁ ἴδιος ὁ ὁποῖος τὴν ὑποβάλλει ζητεῖ, ἂν ᾖναι δυνατὸν, νὰ τυπωθῇ, διὰ νὰ ᾖναι γνωστή.

§19ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα εἶναι τοῦ Κ. Ματζούνη ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν φορολογικὸν νόμον οὐχὶ διὰ τὸ ἐνεστὼς, ἀλλὰ διὰ τὸ μέλλον.

§21ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ἐπιτροπήν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα πρότασις τῶν Κυρίων Δεπάστα, Νικολοπούλου καὶ Σαράβα, εἶναι ὀλίγαι λέξεις ὡς πρὸς τὸν κανονισμόν. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει Ἄρθρ. 1. Τὸ ἄρθρον 54 τοῦ κανονισμοῦ τροποποιεῖται ὡς ἀκολούθως. Τὰ πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως περιέχουσι περιληπτικὴν ἔκθεσιν τῶν κατὰ τὴν συζήτησιν προταθεισῶν γνωμῶν καὶ τῶν ἐπ’ αὐτῶν ἀποφάσεων τῆς Συνελεύσεως, χωρὶς ὅμως ν’ ἀναφέρωσι τὰ ὀνόματα τῶν εἰσαγόντων προτάσεις ἢ τῶν ἀγορευσάντων. Τὰ πρακτικὰ ταῦτα ἀναγινώσκονται κατὰ τὴν ἔναρξιν ἑκάστης συνεδριάσεως. Ἄρθρ. 2. Πᾶσα ἐναντία διάταξις τοῦ κανονισμοῦ, καὶ ἰδίως τὰ ἄρθρα 60 § 1–4 καὶ 62 καταργοῦνται.

Δ. ΣΑΡΑΒΑΣ

Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ

ΖΑΦ. Ν. ΔΕΠΑΣΤΑΣ

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πότε νὰ συζητηθῇ.

§24ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Τὴν Παρασκευήν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ Κ. Σαχτούρης, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε τὸν λόγον διὰ νὰ ἐξηγήσῃ τὰ λεχθέντα προχθὲς, διότι ἐν ἀπουσίᾳ του ἔγειναν. Ὁ Κ. Καστανάκος ἔχει ν’ ἀναγγείλῃ πρὸς ἡμᾶς σπουδαῖον γεγονός. Ὁ Κ. Ἡλ. Μαυρομιχάλης ἔχει νὰ κάμῃ ἐπερωτήσεις, καθὼς καὶ ὁ Κ. Ἀντ. Μαυρομιχάλης, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§26ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Ἀδελφοὶ Κύριοι Πληρεξούσιοι, κίνδυνος μέγας ἐπίκειται κατὰ τῆς ἐπαρχίας Μονεμβασίας, τῆς ὁποίας ἐξελέχθην πληρεξούσιος. Καὶ ἄλλοτε σᾶς εἶπον ὅτι εἶμαι Μανιάτης, θὰ εἰπῇ μὲ τοῦτο ὅτι ἐγεννήθηκα εἰς τὴν Μάνην, καὶ (θόρυβος), λέγω, Κύριοι, ὅτι γνωρίζω καὶ τὰ πλεονεκτήματα τοῦ τόπου ἐκείνου καὶ τὰς ἐλλείψεις, καθὸ γέννημα καὶ θρέμμα τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς· σᾶς πληροφορῶ, Κύριοι, ὅτι ὁ τόπος ἔχει 10,000 κατοίκων περίπου ἀρματωμένους· ἐννοεῖτε, ὅτι εἰς αὐτὸν τὸν μέγαν ἀριθμὸν εὑρίσκονται καὶ ἄνθρωποι τῆς τάξεως. Ὁ τόπος αὐτὸς ἐπαρουσίασε καὶ ἥρωας, ἐπαρουσίασεν ἀνθρώπους μὲ προσόντα θρησκευτικὰ καὶ ἀγαθοεργά· οὐχ ἧττον ὅμως μεταξὺ τῶν 10,000 ἐννοεῖτε, καὶ πρέπει νὰ τὸ ἐννοήσωμεν ὅλοι, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄνθρωποι κακεντρεχεῖς, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι τείνουν εἰς τὴν μικροπρέπειαν, καί, ἂν καὶ εἶναι πατρίς μου, δὲν ἐντρέπομαι νὰ ὁμολογήσω τὴν ἀλήθειαν. Λοιπὸν σᾶς πληροφορῶ μὲ τὸν πλέον ἐπίσημον τρόπον, ὅτι περίπου τῶν 1000 ἀνθρώπων τῆς ἐσχάτης τάξεως προτίθενται νὰ εἰσβάλωσιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Μονεμβασίας. Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον............ καθ’ ὅσον ἔχω βεβαίας πληροφορίας, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ Νομάρχου Κ. Ῥοντίρη, ἦλθε καὶ συνεδρίασεν, ὡς νὰ ἦτο κανὲν πρᾶγμα δημοσίων ἔργων νὰ ἐνεργήσῃ, καὶ κάμνει ἀπόφασιν, ὥστε ἕκαστον χωρίον τοῦ δήμου, ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ, νὰ καθέξῃ ἴσον χωρίον τῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς. Λοιπὸν ἔρχομαι εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ τὴν παρακαλέσω θερμῶς νὰ λάβῃ μέτρα νὰ διατάξῃ τὰ ἁρμόδια ὑπουργεῖα νὰ δώσωσιν ὀλίγα ὅπλα τὰ ὁποῖα νομίζει ὅτι δύνανται νὰ φέρωσι τὴν κοινὴν ἡσυχίαν τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς, νὰ ἀσφαλίσῃ τὸν δημόσιον πλοῦτον. Προτείνω εἰς τὴν κυρίαρχον Συνέλευσιν νὰ διατάξῃ τὰ ἁρμόδια ὑπουργεῖα νὰ παραχωρήσωσι ἕνα λόχον στρατοῦ, 20, 30, ἱππεῖς, μίαν ἐνωματίαν χωροφυλάκων, νὰ μεταθέσῃ τὸν ἐκεῖ ὑπομοίραρχον Ῥεβελιώτην καὶ νὰ στείλῃ ἄλλον, διότι εἰς τὰ προγενέστερα τῶν Λακώνων δὲν μᾶς εὐχαρίστησεν, ἡ διαγωγὴ τοῦ ὑπομοιράρχου οὐχὶ ἀπὸ κακίαν, ἀλλ’ ἀπὸ δειλίαν ἴσως· προτείνω ἐπίσης νὰ διαταχθῇ ἓν ἀτμόπλοιον μικρὸν καὶ μία λιβερνὶς νὰ περιπλέῃ τὸν Λακωνικὸν κόλπον. Ταῦτα τὰ ὅπλα ὅταν στείλωσιν εἰς τὴν ὁροθετικὴν γραμμὴν τῆς ἐπαρχίας Μονεμβασίας καὶ Λακωνίας φρονῶ, ὅτι ἐξασφαλίζεται καὶ ὁ δημόσιος πλοῦτος καὶ ἡ κοινὴ ἡσυχία καὶ δὲν ἀπειλεῖται ἡ περιουσία τοῦ πτωχοῦ κατοίκου. Δὲν ἔχω τι περισσότερον νὰ προσθέσω· ἐναπόκειται εἰς ὑμᾶς νὰ ἀποφασίσητε τὰ περαιτέρω. Τὰ γεγονότα ταῦτα ἤθελον νὰ τὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ἐκεῖ βλέπω τινὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν μοὶ κάμνουν ἐντύπωσιν· καὶ ἄλλοτε οἱ πληρεξούσιοι τῆς Μονεμβασίας (θόρυβος) παρεπονέθημεν ἀλλὰ δὲν μᾶς ἤκουσαν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν κυρίαρχον Συνέλευσιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν.

§27ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Τὶ θὰ σᾶς πάρουν;

§28ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Θὰ μᾶς πάρουν τὰ ἐνδύματά μας καὶ τοὺς καρπούς.

§29Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐρωτῶ τὸν Κύριον Καστανάκον, ἂν δὲν ἔστειλα διὰ τῆς Παράλου ἀπόσπασμα εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λιμηρᾶς.

§30ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Δὲν ἐξετάζω τὶ ἔκαμε τὸ ἄλλο Ὑπουργεῖον, ἐξετάζω τὶ γίνεται σήμερον.

§31ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σταλῇ ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§32ΛΥΣ. ΒΙΛΑΕΤΗΣ. (θόρυβος). Τὶ θέλετε νὰ εἴπωμεν, Κύριοι, ὅταν δὲν δυνάμεθα νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ δὲν μᾶς συγχωρῆται περὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ ἀνθρώπου; περὶ ἐκλογῆς θὰ ὁμιλήσωμεν ἢ περὶ ὑπουργῶν; αὐτὸς εἶναι ὁ προορισμός μας. Ἰδοὺ, Κύριοι, καὶ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ, τὸ λέγω διὰ νὰ τὸ ἀκούσῃ ὅλος ὁ κόσμος, ὅτι, ὅταν γίνεται λόγος περὶ τοιούτων, δὲν δίδομεν τὴν ἀναγκαίαν προσοχὴν εἰς τὰ λεγόμενα. Εἶναι 5 μῆνες ἀφότου ἔγεινεν ἐπανάστασις, τὸ ἔθνος περιμένει νὰ ἰδῇ μεταβολὴν, καὶ ἐν τούτοις μέσα εἰς τὴν πρωτεύουσαν γίνονται τόσα καὶ τόσα, καὶ ἐν τούτοις, Κύριοι, δὲν ἀφίνετε νὰ ὁμιλήσῃ κανεὶς διὰ τὰ τοιαῦτα, ἀλλὰ μὲ διακόπτετε, περίεργον πρᾶγμα· δὲν ἠξεύρω διὰ τὶ ἤλθομεν ἐδῶ. Κύριοι, ἴσως ἴσως θὰ τὸ καταστήσητε γενικὸν τὸ ζήτημα, ὅταν καθ’ ἑκάστην ἀπὸ μίαν ἐπαρχίαν καὶ ἄλλην ἔρχωνται νὰ σᾶς λέγουν, Κύριοι, ὑπάρχει στάσις, ἐπίκειται κίνδυνος καὶ ταῦτα προέρχονται ἀπὸ ἡμᾶς, διότι δὲν σεβόμεθα τὸν ἑαυτόν μας, διότι δὲν κατατενοήσαμεν τὸν προορισμόν μας, ὁ ὁποῖος ἦτο καὶ εἶναι οὐχὶ νὰ χειροτερεύσωμεν τὴν κατάστασιν τοῦ ἔθνους ἀλλὰ νὰ τὴν βελτιώσωμεν, καὶ διορθώσωμεν τὰ ἐσφαλμένα καὶ νὰ παύσωμεν τὰ κακῶς ἔχοντα. Ἦλθον ἀπ’ ἐδῶ καὶ ἔκαμα ἐπερώτησιν εἰς τὸν πρώην ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ οὗτος καμμίαν προσοχὴν δὲν ἔδωκε. Τὶ ἔγεινεν εἰς τὴν Ἠλείαν; (θόρυβος). Οἱ ὑπουργοὶ τὴν σήμερον δὲν εἶναι παρὰ τύπος, οἱ ὑπάλληλοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πράττουν ὅλα (θόρυβος). Αὐτὴ ἡ κατάστασις ἂν μείνῃ, θὰ εὑρεθῶμεν εἰς πολὺ δυσάρεστον θέσιν νὰ λάβωμεν τὰ ὅπλα. Ἡ Συνέλευσις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ δώσῃ λόγον εἰς τὸν Θεὸν καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ἔθνος. Πάρετε τὰ μέτρα σας, ἰδοὺ τὶ συμβαίνει εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας (θόρυβος). Ἰδοὺ λέγεται, ὅτι εἶναι ἀποστασία εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Ὀλυμπίας (θόρυβος). Ποῖον ἐτιμωρήσατε μέχρι τοῦδε, Κύριοι; ἀπὸ ποῖον ὑπουργὸν ἐζητήσατε λόγον; τίποτε δὲν ἐκάματε, περιορίζεσθε μόνον νὰ κάμνετε ὑπουργούς. Προτείνω λοιπὸν νὰ διορισθῇ μία Ἐπιτροπὴ παρὰ τῆς Συνελεύσεως νὰ εἰσάξῃ ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους εἰς δίκην, καὶ νὰ τοὺς τιμωρήσῃ, οἱ ὁποῖοι εἶναι αἰτία τῶν ταραχῶν αὐτῶν. Ἐφαντάσθητε, ὅτι ἐφθάσατε νὰ ἐξυβρίσητε ὅλους τοὺς δυνατοὺς τῆς γῆς· χθὲς, Κύριοι, ἀκόμη ἐπράχθη τρομερὸν ἔγκλημα. Λάβετε τὰ μέτρα σας, διὰ νὰ εἰμπορέσητε νὰ ἔλθητε εἰς ἓν ἀποτέλεσμα. Αὐτὸ πρέπει νὰ ἦναι ἡ μόνη φροντίς μας, Κύριοι, ἡ ἡσυχία τοῦ τόπου, τὰ ἐγκλήματα αὐτὰ (θόρυβος). Διορίσατε μίαν ἡμέραν, καὶ ἐγὼ θὰ φέρω κατηγορίαν κατὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν.

§33ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ σᾶς εἴπω, Κύριοι, δύο λέξεις ὡς πρὸς τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ἀφορῶσαν τὸ Γύθειον. Ἦλθον εἰδήσεις ὡς πρὸς τοὺς κινδύνους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διαδίδονται καὶ ἀπειλοῦν τὰ μέρη ἐκεῖνα· ἐννοεῖται, ὅτι εἰδήσεις τοιαῦται ἔπρεπε νὰ ἐπιστήσουν τὴν προσοχὴν ἡμῶν σπουδαίως. Νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀρκεῖ νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸ Γύθειον ἓν ἀτμόπλοιον καὶ 90 στρατιῶται. Ἐννοεῖται, Κύριοι, ὅτι τὸ ἀτμόπλοιον δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ἐκεῖ καὶ διὰ νὰ ἀποδιώκῃ τὰ πειρατικὰ πλοῖα. (θόρυβος). Ἂν μοὶ ἐπιτρέπητε καὶ ἂν ἀρκῶσιν αἱ πληροφορίαι, θέλω σᾶς ἀναγνώσει τὴν πίστωσιν τοῦ μηνὸς, διότι πρέπει νὰ τυπωθῇ. Ἀναγινώσκει αὐτὴν καὶ τὴν καταθέτει εἰς τὸ προεδρεῖον.

§34ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ τυπωθῇ.

§35Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὅσον ἔνθους, Κύριοι, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἤμην, ὅτε ἀνέγνωσα τοὺς κολακευτικοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι εἰς ἓν κοινοβούλιον ἐλέχθησαν περὶ τῆς πατρίδος ἡμῶν, τοσοῦτον τεθλιμμένος ἀναβαίνω σήμερον, διότι πρᾶξις, ἡ ὁποία ἀσχημίζει τὸ ἔθνος ἡμῶν, ἔλαβε χώραν ἐν τῷ μέσῳ τῆς πρωτευούσης. Ἐνθυμοῦμαι, Κύριοι, ὅ,τι ἄλλοτε ὡς πληρεξούσιος ἐντεῦθεν εἶπον, ὅταν ἡ ἔκφρασις τοῦ κοινοῦ φρονήματος ἐξετράπη εἰς πράξεις, αἵτινες ἔτεινον εἰς τὸν περιορισμὸν τῆς ἀνεξαρτησίας τῶν πληρεξουσίων. Κατέκρινα τότε, Κύριοι, τὴν διοίκησιν, διότι ἦτο εἰς θέσιν, ἠδύνατο νὰ προΐδῃ καὶ νὰ προλάβῃ τὰς πράξεις ταύτας, καὶ θέλων ν’ ἀποκρούσω πρόσαψιν, ἡ ὁποία ἀδίκως μοὶ ἐγένετο, κατέδειξα ὑμῖν τὴν ἔλλειψιν ταύτην. Τὴν αἰτίασιν ταύτην δὲν μοὶ τὴν ἀπέδωκαν σήμερον βεβαίως, δὲν ἔχω πολλοὺς λόγους διὰ νὰ τὴν ἀποκρούσω. Καὶ σεῖς Κύριοι, ἠκούσατε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, τὸν Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργείου παραιτούμενον, ἠκούσατε καὶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν παραιτούμενον, ἠκούσατε προταθέντας λόγους, οἱ ὁποῖοι παρίστων εἰς ὑμᾶς τὰς ἰδέας, αἵτινες ὑπάρχουσιν εἰς τὸ συμβούλιον τὸ Κυβερνητικόν. Ἐπειδὴ, Κύριοι, διατελοῦμεν ἐν περιστάσεσι κρισίμοις, ἐπειδὴ διατελοῦμεν ἐν χρόνοις, καθ’ οὓς συζητοῦνται σπουδαῖα συμφέροντα τῆς πατρίδος μας, ἐπειδὴ συμβεβηκότα τοιαῦτα δύνανται νὰ ἐπηρεάσωσι τὴν τύχην ἡμῶν ὅλων, ἐνόμισα, ὅτι ἔχω καθῆκον ν’ ἀναφερθῶ πρὸς τὸν κυρίαρχον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος μοὶ ἀνέθηκε τὴν ἐντολὴν νὰ διευθύνω τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐπειδὴ δὲ ἐκ τῶν σκέψεων, τὰς ὁποίας ἠδυνήθην μέχρι τοῦδε νὰ κάμω ὡς μέλος τοῦ Κυβερνητικοῦ Συμβουλίου, ἔχω ἀφορμὰς νὰ εἰκάζω, ὅτι εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον ἡ Κυβερνητικὴ ἐνέργεια νὰ μὴ ᾖναι καὶ ἐπὶ τὸ μέλλον ἀκμαία καὶ ἰσχυρὰ, δυναμένη νὰ προλάβῃ τὴν ἐπανάληψιν τοιούτων πράξεων, ἐπειδὴ, ὡς ἄνθρωπος διαχειριζόμενος τὴν ἐντολὴν, τὴν ὁποίαν εὐηρεστήθητε νὰ μοὶ δώσητε, ἔχω ἀφορμὰς νὰ εἰκάζω, ὅτι αἱ ἐπαναλήψεις τῶν πράξεων τούτων δύνανται νὰ ἔχωσιν ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῶν συμφερόντων τῆς πατρίδος μας, ἐνόμισα ὅτι καθῆκον ἔχω ἀναφερόμενος πρὸς τὸν κυρίαρχον, ὁ ὁποῖος μὲ περιέβαλε μὲ τὴν ἐντολήν μου νὰ παρακαλέσω αὐτὸν, ν’ ἀπόσχῃ πάσης συζητήσεως, παντὸς ἄλλου ἔργου καὶ νὰ σκεφθῇ πρὸς καταρτισμὸν Κυβερνήσεως δυναμένης νὰ παγιώσῃ τὴν τάξιν εἰς τὸν τόπον. Δὲν λησμονῶ, Κύριοι, ὅτι διατελοῦμεν ἐν ἐποχῇ ἐπαναστατικῇ· ἐξ ἐναντίας, Κύριοι, εἶμαι πλήρης χαρᾶς, διότι ἡ ἐπαναστατικὴ αὕτη ἐποχὴ διῆλθεν ἐν πανηγύρει καὶ θριάμβῳ μέχρι τοῦδε. Εἰς τὴν ἐπαναστατικὴν αὐτὴν ἐποχὴν, αὐτὴ ἡ ἐπιθυμία, αὐτὴ ἡ χαρὰ, τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται ἡ καρδία μου, δὲν θέλω νὰ μαρανθῇ εἰς τὸ μέλλον. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, καὶ ὡς συνάδελφος ὑμῶν, καὶ ὡς μέλος τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, σπεύδω νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως διὰ νὰ σᾶς φέρω εἰς θέσιν νὰ σκεφθῆτε σπουδαίως εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ δυνηθῆτε νὰ προλάβητε τὴν ἐπανάληψιν πράξεων ἀσχημιζουσῶν τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν, καὶ ἑπομένως νὰ σᾶς φέρω εἰς θέσιν νὰ δυνηθῆτε ὑπερηφάνως καὶ ἀξιοπρεπῶς ν’ ἀναφέρητε, ὅτι εἶσθε Ἕλληνες. Προκαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ σκεφθῇ πρὸς καταρτισμὸν Κυβερνήσεως, δυναμένης νὰ παγιώσῃ τὴν τάξιν, ἐγὼ δὲ ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν παραιτοῦμαι.

§36ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Διὰ τὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ παγιώσητε τὴν τάξιν.

§37Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸ 5 ἡμερῶν παραιτούμενος σᾶς ἔδωκε τοὺς λόγους τῆς παραιτήσεώς του· ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ὁ ὑπὸ τοῦ νόμου ἐπιτετραμμένος νὰ φροντίζῃ περὶ τῆς προλήψεως τῶν πράξεων τῶν διαταραττουσῶν τὴν τάξιν καὶ περὶ τῆς καταστολῆς αὐτῶν· ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν σᾶς εἶπεν, ὅτι διχογνωμεῖ πρὸς τοὺς συναδέλφους του, διότι πρῶτον φρονεῖ, ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ χώραν μία μεταβολὴ τοῦ ψηφίσματος περὶ καταρτισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως, καθόσον φρονεῖ, ὅτι ἕκαστος τιθέμενος ἐπὶ κεφαλῆς ἑνὸς κλάδου τῆς δημοσίας διοικήσεως, πρέπει νὰ ᾖναι ἐλεύθερος νὰ πράττῃ ὅ,τι εἶναι ἀναγκαῖον. Ἐκεῖνος εἶπεν, ὅτι αἱ χεῖρές του εἶναι δεσμευμέναι, διότι δὲν περιβάλλεται μὲ τὴν κύρωσιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἐπιφέρει ἡ ἐκτέλεσις τῶν αἰτήσεων, ἐγὼ δὲ προσέτι σᾶς λέγω, ὡς μέλος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καὶ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, μὴ κεκλημένος νὰ φροντίζω περὶ τῆς τηρήσεως τῆς τάξεως, σᾶς λέγω, ἐπειδὴ αἱ λαβοῦσαι χώραν πράξεις κατ’ ἐμὲ ἦτο δυνατὸν νὰ προληφθῶσιν, ἐπειδὴ ἔχω ἀφορμὰς νὰ εἰκάζω, ὅτι εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον ἡ Κυβερνητικὴ ἐνέργεια καὶ ἐπὶ τὸ μέλλον νὰ μὴ ᾖναι ἀξία εἰς τὸ νὰ προληφθῶσιν αἱ τοιαῦται πράξεις, νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἡ Κυβέρνησις ὡς εἶναι συγκεκροτημένη, καὶ παρακαλῶ τὸν κυρίαρχον αὐτὸν, τὴν Συνέλευσιν, νὰ σχηματίσῃ ἄλλην Κυβέρνησιν, ἢ, ἐὰν δὲν θέλῃ, νὰ δεχθῇ τὴν παραίτησιν μου ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν (θόρυβος).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Καλὸς ἔχει τὸν λόγον.

§39ΚΑΛΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἤλπιζον βεβαίως, ὅτι ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν φέρων εἰς γνῶσιν ἡμῶν συμβὰν, τὸ ὁποῖον μεγάλον προσάπτει μῶμον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν, ἤθελε προτείνει συγχρόνως καὶ τὸ μέσον τῆς θεραπείας, ἤθελε καταδείξει ποῖα μέσα ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε πρὸς τιμωρίαν τῶν κακούργων καὶ συγχρόνως νὰ σᾶς εἴπῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπρότεινεν ἐν τῷ ὑπουργικῷ συμβουλίῳ πρὸς πρόληψιν τοιούτων αἰσχρουργιῶν· καὶ ὅμως δὲν ἤκουσα ἄλλο τι, παρὰ ὅτι ζητεῖ νὰ τὸν ἀπαλλάξητε τοῦ βάρους, τὸ ὁποῖον τοῦ ἀνεθέσατε. Δὲν ἐννοῶ, Κύριοι, κατὰ τίνα τρόπον δύνανται νὰ δικαιολογηθῶσιν οἱ ὑπουργοὶ λέγοντες, ὅτι δὲν συμβιβάζονται διόλου ἐν τῷ ὑπουργικῷ συμβουλίῳ, ἢ ὅτι τὸ ψήφισμα περὶ Κυβερνήσεως τοὺς δεσμεύει. Οὐδεὶς, Κύριοι, δύναται νὰ ἔχῃ τοιαύτην αἰτίαν, ὁποίαν ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν σᾶς εἶπεν, ὅτι εἶναι δεσμευμένος, καὶ ὅτι πρέπει εἷς ἕκαστος ὑπουργὸς νὰ ἔχῃ ἐλευθέραν τὴν ἐξάσκησιν τοῦ δικαιώματός του, ὡς νὰ μὴ τὴν εἶχε. Βεβαίως δὲν δύναταί ποτε οὔτε ἡ Συνέλευσις, οὔτε κανὲν ἄλλο Σῶμα νὰ συγκεντρώσῃ εἰς ἑαυτὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐξαρτᾶται ἀπ’ εὐθείας ἀπ’ αὐτό. Αἱ ἀσχημίαι, Κύριοι, αἵτινες καθ’ ἑκάστην λαμβάνουν χώραν εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ εἰς τὰς δημοσίους συναθροίσεις ἐν καιρῷ νυκτὸς, ἔπρεπε νὰ προληφθῶσι πρὸ καιροῦ, καὶ ἤθελον προληφθῆ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐγένετο γνωστὸν, ὅτι ὁ Βασιλεὺς φθάνει, ἐὰν προσεκάλει ὅλους τοὺς σωματάρχας ὅλων τῶν σωμάτων, καὶ μεταχειριζομένη ὅλην τὴν δύναμίν της νὰ ἐπιβάλῃ τὸ καθῆκον, καὶ περιστείλῃ πᾶσαν κατάχρησιν προερχομένην ἐκ μέρους τοῦ στρατοῦ. Ἔπραξε τὸ τοιοῦτον; Ὄχι! Καὶ σήμερον ἔχει τὸ καθῆκον ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν θέλῃ, ὄχι μόνον νὰ ἀποπλύνῃ τὸν μῶμον, τὸν ὁποῖον ζητοῦν νὰ προσάψουν εἰς τὸ Ἔθνος, ἀλλὰ καὶ νὰ προλάβῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον τὸ γεγονὸς αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐνδέχεται νὰ ἐπαναληφθῇ· ἔχει τὸ καθῆκον νὰ προστάξῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς, καὶ ἂν αὐτοὶ, οἵτινες οἱ πλεῖστοι ἔχουν τὰ αὐτὰ φρονήματα, καὶ ἐνδιαφέρονται περισσότερον ἀπὸ ἡμᾶς, δὲν δείξουν ἀρκετὸν ζῆλον, τότε νὰ παραδώσῃ τὴν ἐξουσίαν εἰς ἄλλους ἱκανωτέρους αὐτῶν. Πρέπει νὰ ἀνεχθῶμεν ἡμεῖς, πρέπει νὰ ἀνεχθοῦν οἱ ἀξιωματικοὶ τὴν τοιαύτην τοῦ στρατοῦ κατάστασιν; Δὲν ἦτο καθῆκον τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἦτο καθῆκον τῆς μετὰ ταῦτα, δὲν ἦτο καθῆκον τῆς σημερινῆς νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα, καὶ νὰ ἐπιτεθῇ κατὰ τῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες δὲν ἐκπληρώνουν τὸ καθῆκόν των;

§40ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκπληροῦν τὸ καθῆκόν των.

§41ΚΑΛΟΣ. Λέγω δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν τὸ ἐκπληροῦν. Πιστεύω ἀδιστάκτως, ὅτι ἅμα οἱ Κύριοι Σωματάρχαι προσεκαλοῦντο κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἤθελον φέρει τὴν τάξιν. Ἀλλὰ καὶ σήμερον ἀκόμη ἔχει τὸ καθῆκον ἡ Κυβέρνησις νὰ προσκαλέσῃ τοὺς σωματάρχας καὶ νὰ τοὺς εἴπῃ, ἢ νὰ ἐπαναφέρουν τὴν τάξιν, ἢ νὰ παραιτηθοῦν, νὰ τιμωρήσῃ δὲ παραδειγματικώτατα, ὁποῖοι δήποτε εἶναι ἐκεῖνοι, οἵτινες δὲν ἐκτελοῦν τὸ καθῆκόν των, εἴτε ἀξιωματικοὶ εἶναι, εἴτε στρατιῶται (θόρυβος). Εἷς τῶν Κυρίων ἀξιωματικῶν καὶ συναδέλφων μας λέγει ὅτι οἱ Κύριοι ἀξιωματικοὶ, ὁσάκις προσεκλήθησαν, ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των. Τὸ λέγω καὶ ἐγὼ αὐτό· καὶ ἴσως τοῦτο ἐὰν ἐγίνετο, ἤθελε προληφθῆ τὸ δυσάρεστον συμβὰν, τὸ ὁποῖον ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὰς παραστάσεις τοῦ Πρέσβεως· ἀλλὰ σήμερον, τὸ ἐπαναλαμβάνω, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα, καὶ λαμβάνουσα ὅλα τὰ μέτρα εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι θὰ προλάβῃ τὴν ἐπανάληψιν τῶν τοιούτων συμβάντων. Ἂς μάθωσι διὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως καὶ οἱ στρατιῶται καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ πολῖται καὶ ὅσοιδήποτε θέλουν νὰ διαταράξουν τὴν τάξιν, ὅτι δὲν δύνανται ἀτιμωρητὶ ν’ ἀπειθήσωσι πρὸς τοὺς νόμους καὶ πρὸς τὴν ἠθικήν. Ὄχι! Ἔχετε σύμφωνον καὶ τὸν στρατὸν· ἐὰν μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχουν 10, οἱ ἄλλοι εἶναι σύμφωνοι, ἔχετε τοὺς πολίτας, ἔχετε τὴν ἠθικὴν συνδρομὴν ὅλων τῶν ἔξω καὶ αὐτῶν τῶν ξένων. Λάβετε μέτρα ἀποφασιστικὰ, καὶ θέλετε ἴδει ὅτι ἀποτέλεσμα καλὸν θὰ ἐπέλθῃ. Προσθέτω, ὅτι καλὸν θεωρῶ καὶ συντελεστικὸν νὰ ἐπανέλθῃ ἡ στρατιωτικὴ Διοίκησις.

§42ΡΗΓΑΣ ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Κύριοι, καὶ διὰ τὰ τελευταῖα συμβάντα, καὶ διὰ τὰ προτελευταῖα ἀκόμη, βλέπω εἰς ὅλα τὰ πρόσωπα βαθεῖαν λύπην, ὅλοι ἀγαποῦν τὴν πατρίδα των καὶ οὔτε περισσότερα δύναμαι νὰ προσθέσω, ἀφ’ ὅσα ὁ προλαλήσας εἶπε περὶ τῆς προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως· ἀλλὰ τώρα ἐπιβεβαιόνω καὶ λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραλείψωμεν νὰ ἀκούσωμεν καὶ αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν διά τινα προσκόμματα, διά τινα ἀδύνατα. Ἐν τούτοις χρεωστοῦμεν νὰ συντρέξωμεν, ἕως οὗ ἀποφασίσωμεν ὁριστικῶς ἐν γένει περὶ τῆς προτάσεως, καὶ πρέπει νὰ δώσωμεν πᾶσαν συνδρομὴν, ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι ἓν ἐκ τῶν πρώτων, τὸ ὁποῖον ἔδωκεν εἰς ἡμᾶς ἡ τελευταία παρατήρησις τοῦ προλαλήσαντος, ἀποδεικνύει, ὅτι ἡμεῖς πρὸ δύω μηνῶν εἴχαμεν μίαν πρότασιν περὶ ἱδρύσεως τοῦ στρατιωτικοῦ διοικητηρίου, ἀλλὰ δὲν ἐφέρομεν μίαν ἀπόφασιν, ἐνῷ εἴχομεν καὶ ἀναφορὰς καὶ παρακλήσεις τῶν πολιτῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς καὶ ἐνταῦθα. Διὰ 3,000 δραχ. παρεβλέψαμεν ὑπόθεσιν πολλὰ σπουδαίαν καὶ ἡ ὁποία ἀπεδείχθη, ὅτι ἐνόσῳ ἐνεργεῖτο ἔφερεν ὠφελείας.

§43ΕΠ. ΔΕΛΗΓΙΩΡΓΗΣ. 800 δραχ. κατὰ μῆνα ἦτο τὸ ἔξοδον.

§44ΡΗΓΑΣ. Ἂς ἦτο 5,000 δραχ. Διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος δὲν φειδόμεθα χρημάτων, πολὺ περισσότερον, ἀφοῦ εἶναι μόνον 800 δραχ. Ἓν ἄλλο ἔτι, τὸ ὁποῖον παρελείψαμεν, ἦτο τὸ περὶ ἀρχηγείου τῆς Ἐθνοφυλακῆς· ἐπαρουσιάσθη, ἀνηγγέλθη εἰς ἡμᾶς ἡ πρότασις περὶ μιᾶς ἐπικουρίας εἰς τὸ ἐπιτελεῖον τοῦ ἀρχηγοῦ, ἡ ὁποία διαιρεῖται εἴς τινα πρόσωπα Κυρίων ἀξιωματικῶν, τὰ ὁποῖα ἐὰν ἦσαν ἐν ἐνεργείᾳ, δὲν εἶχε κἀμμίαν δυσκολίαν ἡ Κυβέρνησις, ν’ ἀνεύρῃ τοὺς κακούργους. Ἦλθε γνωμοδότησις ἄλλη. Ἡμεῖς ἔπρεπε νὰ διατάξωμεν, νὰ δώσωμεν ἀπ’ ἐκείνην τὴν ὥραν τὴν ἅμαξαν εἰς ἕνα ἄνδρα, τοῦ ὁποίου τὸ πόδι κατεστράφη ἐκ τῆς ἐπαναστάσεως. Ἐὰν εἶχε τὴν ἅμαξάν του ὁ ἀρχηγὸς, ἤθελε προλάβει αὐτὸ πρότερον. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἡμεῖς ἀμελοῦντες, δυσκόλως δυνάμεθα νὰ ἐξελέγξωμεν ἄλλους ἀμελοῦντας. Μολαταῦτα λέγω, ὅτι σήμερον δὲν ὑπάρχουν λόγοι ταραχῶν· καὶ ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εὑρέθη εἰς ἀνάγκην, μὴ δυνάμενος ν’ ἀπολογηθῇ εἰς τὰ παράπονα τῶν ξένων, μὴ τὸν κατηγορεῖτε· εἶναι βεβαίως φιλοτιμία ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐχρεώσθη ἀλλὰ καὶ ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ ἀνεξάρτητος ἀπὸ τὰ μέτρα τῆς ἀσφαλείας, διὰ τοῦτο λέγω, κάμῃ τὸ καθῆκόν της καὶ εἰ δυνατὸν σήμερον ν’ ἀποφασίσωμεν τὰ δύω ἀντικείμενα τοῦ στρατιωτικοῦ δικαστηρίου καὶ τῆς ἐθνοφυλακῆς.

§45ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§46ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ἔχομεν Φρούραρχον καὶ ἀστυνόμον.

§47ΡΗΓΑΣ. Τὸν Φρούραρχον καὶ τὸν Ἀστυνόμον ἀφίνω νὰ τοὺς ἐξετάσῃ ἡ Κυβέρνησις.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν μοὶ ἐδόθη ἔγγραφον πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως ὑπογεγραμμένον παρὰ Πρέσβεως τῆς Γαλλίας· εἶναι Γαλλιστὶ τὸ μετέφρασα καὶ παρακαλῶ ν’ ἀκούσητε τὴν μετάφρασιν. Ἀναγινώσκεται τὸ ἔγγραφον τοῦ Πρέσβεως τῆς Γαλλίας. Ἀθῆναι, 22|1 Μαΐου 1863. Κύριε Πρόεδρε! Φονεὺς καταδικασθεὶς ὑπὸ πολεμικοῦ συμβουλίου ὡς ἀποπειραθεὶς νὰ δολοφονήσῃ καὶ πληγώσας διὰ σπάθης ἀξιωματικὸν τοῦ αὐτοκρατορικοῦ γαλλικοῦ ναυτικοῦ, ἀπελύθη τῶν φυλακῶν παρὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Προχθὲς ὑπαξιωματικός τις Ἕλλην ὑπεδείχθη παρ’ ἐμοῦ προσβαλὼν πολίτην τινὰ Γάλλον καὶ ἐγείρας τὸ ξίφος του κατ’ αὐτοῦ. Τὴν προσωπικὴν κράτησίν του ἀπεποιήθη ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Χθὲς ἐγένετο ἐπίθεσις διὰ ξίφους κατά τινος ὑπηρέτου Γάλλου παρὰ ὑπαξιωματικῶν Ἑλλήνων· ὁ ὑπηρέτης αὐτὸς διέφυγε διὰ τῆς φυγῆς του τοὺς ἑαυτοῦ φονεῖς· μετὰ δέκα λεπτὰ πάλιν τὸν ἐπλησίασαν ἐντὸς τοῦ φαρμακείου, ὅπου τῷ προσέφερον τὰς πρώτας θεραπείας. Ἐκεῖ οἱ δολοφόνοι ἀνέλαβον τὸ χρέος τοῦ νὰ τὸν ἀποτελειώσωσιν· ὁ δυστυχὴς οὗτος μόλις ἠδυνήθη νὰ ἀποφύγῃ τὸν θάνατον διὰ τῆς μεσολαβήσεως τοῦ υἱοῦ μου, ἀκολούθου τῆς Γαλλικῆς πρεσβείας, καὶ τοῦ φαρμακοποιοῦ προσέτι, ὅστις τὸν ἐπεριποιεῖτο. Τὸ κακούργημα τοῦτο ἐπράχθη τὴν τρίτην ὥραν· τριακόσιοι ἄνθρωποι ὑπῆρξαν μάρτυρες. Τὴν ἑβδόμην καὶ ἡμίσειαν ὥραν οἱ φονεῖς εὑρίσκοντο εἰσέτι εἰς τὴν ὁδὸν τοῦ Βουλευτηρίου, καυχώμενοι ἐπὶ τῇ ἀτιμωρησίᾳ αὐτῶν, ἐλεύθεροι ὄντες καὶ προκαλοῦντες· εἶδον αὐτοὺς ἐγὼ ὁ ἴδιος. Πράξεις τοιαῦται δύνανται νὰ γίνωσιν ἀφορμὴ εἰς ἄλλας παρομοίας, ἐν ὅσῳ ἡ ἀτιμωρησία ἐξασφαλίζεται ὑπὲρ τῶν κακουργησάντων διὰ τρόπου τοσοῦτον προφανοῦς. Τὴν νύκτα ἄλλο κακούργημα ἔτι μᾶλλον φρικωδέστερον ἐξετελέσθη. Γυνή τις ἀπήχθη ἐν μέσῃ ὁδῷ τῶν Ἀθηνῶν συρθεῖσα παρὰ τριάκοντα ἀνδρῶν, φερόντων στολὴν στρατιωτῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν. Μετὰ φρικώδεις ἀπειλὰς θανάτου ὑπεχρεώθη νὰ ὑποστῇ διαδοχικῶς τὰς ἐσχάτας ὕβρεις, ἐγκαταλειφθεῖσα εἰς ἔρημόν τι γήπεδον, ὅπου περίπολος τῆς Ἐθνοφυλακῆς εὗρεν αὐτὴν ἡμιθανῆ περὶ τὴν 4 ὥραν τῆς νυκτός. Αἱ πράξεις αὗται ἐξετελέσθησαν, Κύριε Πρόεδρε, ὀλίγα βήματα μακρὰν τῆς Συνελεύσεως, εἰς ἣν ἡ Ἑλλὰς ἀνέθεσε τὴν ἐπιμέλειαν τῆς τύχης της καὶ τοῦ μέλλοντός της. Ἀναγκαῖον εἶναι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους νὰ πληροφορηθῶσι περὶ πάντων τούτων ἄνευ ἀναβολῆς. Παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ καταστήσητε γνωστὴν τὴν παροῦσαν καὶ νὰ προκαλέσητε τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαῖα εἰς τὴν κοινὴν ἀσφάλειαν, καὶ τὰ ὁποῖα θέλει ἐμπνεύσει ἡ φροντὶς τῆς τιμῆς τοῦ τόπου τούτου. Δέχθητε, κτλ. κτλ. ΒΟΥΡΕΣ.

§49Α. ΛΟΝΤΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ προσκληθῇ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§50ΠΟΛΛΟΙ. Ὅλον τὸ Ὑπουργεῖον.

§51Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐπαναλαμβάνω αὖθις τὸν λόγον μου διὰ νὰ φέρω παρατηρήσεις τινὰς ἐπὶ τῶν σκέψεων, τὰς ὁποίας δύω ἔντιμοι συνάδελφοί μας πρὸ ὀλίγου μετ’ ἐμὲ διαδεχθέντες με ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου κατέθεσαν. Ἐλυπήθην δὲ, ὅταν εἶδον, ὅτι αἱ διαστάσεις εἰς τὰς ὁποίας ἀπέδειξα τὴν ὑπόθεσιν, αἱ διαστάσεις αὗται ἔφερον εἰς τόσον μικρὰ σημεῖα, ὥστε δὲν ἐπρόκειτο, παρὰ περὶ μέτρων τινῶν λεπτομερείας. Ὑποθέτω, ὅτι ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου ὁ ἐξ Ἠπείρου δὲν θέλει μοὶ ἀποδώσει τὴν πρόσαψιν, ὅτι δηλαδὴ μ’ ἔφερεν ἐνταῦθα, μ’ ἔφερεν ἐπὶ τοῦ βήματος οὐχὶ ἡ εἰλικρίνεια. Δὲν εἶχον κατὰ νοῦν ν’ ἀποφύγω τιμὴν, οὔτε ν’ ἀποφύγω ἔργα, τὰ ὁποῖα ἡ ψῆφός σας μοὶ ἐπέβαλεν· ἔχω τὴν προαίρεσιν νὰ ὑπηρετήσω μέχρι τέλους μετὰ πάσης βίας ἐκπληρῶν τὸ καθῆκόν μου· οὐχ ἧττον ὅμως ἡ ἀνωμαλία, ἥτις ὑπάρχει, μ’ ἔφερε νὰ σᾶς ἐξηγήσω τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα, ἡ ὁποία μοὶ ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον νὰ σᾶς ἐξηγήσω τὴν πεποίθησίν μου καὶ νὰ σᾶς ἐξηγήσω ἅμα καὶ τοῦτο, ὅτι πρέπει νὰ σχηματίσητε Κυβέρνησιν ἄλλην διὰ νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ καθήκοντος τῆς τηρήσεως τῆς τάξεως καὶ τῆς Δημοσίας ἀσφαλείας καὶ νὰ προλάβῃ τὴν ἐπανάληψιν τῶν γενομένων πράξεων· καὶ ἠξεύρετε, ὅτι ἡ ἐπανάληψις τῶν πράξεων αὐτῶν κατὰ τὰς προκειμένας περιπλοκὰς, εἰς τὰς ὁποίας εἴμεθα, θέλει φέρει εἰς ἀπώλειαν τὴν πατρίδα ἡμῶν. Ὡς Ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πρέπει νὰ σκεφθῆτε μετὰ πολλῆς σπουδαιότητος, διότι ἐνδέχεται, τὸ λέγω μετὰ πολλῆς θλίψεως, διότι ἐνδέχεται τὰ πράγματα τῆς πατρίδος νὰ λάβωσι μορφὴν ὅλως διόλου διάφορον.

§52ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἔλθῃ ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργεῖον.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰδοποιήθη ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἔλθῃ. Ἐντοσούτῳ θέλετε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Ῥ. Παλαμήδη περὶ συστάσεως τοῦ στρατιωτικοῦ διοικητηρίου;

§54ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§55ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι.

§56ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Ἐνόσῳ ὑπῆρχε τὸ στρατιωτικὸν διοικητήριον, ὑπῆρχε καὶ τάξις. (θόρυβος).

§57ΒΑΣΣΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, προτίθεμαι νὰ ὑποβάλω εἰς ὑμᾶς μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ἐπωφελῆ καὶ τὴν μόνην δυναμένην νὰ καταστείλῃ τὴν ἀταξίαν καὶ τὰ ἀνοσιουργήματα δέκα χαρτίνων στρατιωτῶν, οἵτινες δὲν κάμνουν ἄλλο παρὰ νὰ προδίδουν καθ’ ἡμέραν τὴν πατρίδα των. Κύριοι, δέκα ἢ εἴκοσι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ στρατιῶται, δὲν εἶναι περισσότεροι· δέκα ἄνθρωποι φέρουν τὸ Ἔθνος ἀπὸ ὥρας εἰς ὥραν εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην νὰ ἀκούωνται τοιαῦτα ἔγγραφα δίκαια, τοιαῦται ὕβρεις δίκαιαι ἐκ μέρους τῶν ξένων Δυνάμεων· ἐξεπληρώσαμεν ὅλοι τὸ καθῆκόν μας, πρέπει καὶ ἕως τέλους νὰ τὸ ἐκπληρώσωμεν. Κύριοι, προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν τὸν σχηματισμὸν μιᾶς στρατιωτικῆς Ἀστυνομίας.

§58ΔΑΓΡΕΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε.

§59ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἐπίσης.

§60ΒΑΣΣΟΣ. Εἰς τὸ ἄκουσμα τῆς στρατιωτικῆς Ἀστυνομίας εἶδον ὅτι τινὲς ἐκ τοῦ ἀριστεροῦ ἐταράχθησαν. Ἀλλὰ, Κύριοι, φρονῶ.....

§61ΔΑΓΡΕΣ. Καὶ πάλιν, Κ. Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον.

§62ΒΑΣΣΟΣ. Ἀλλὰ δὲν μὲ ἐνόησαν. Δὲν ζητῶ, Κύριοι, στρατιωτικὴν Ἀστυνομίαν ἴσως ὑπὸ τὴν ὄψιν, ὅπως ἡ φράσις δικαιώνει ἀνθρώπους τινὰς νὰ τὴν ἐννοήσωσι. Ζητῶ ἀστυνομίαν, τῆς ὁποίας ἡ ἀποστολὴ εἶναι μόνον καὶ μόνον τοῦ στρατοῦ ἡ ἐπιτήρησις, ἴσως ἡ ἔκφρασις ἦτο ἀτυχής. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα μου, Κύριοι. Εἰς αὐτὴν τὴν στιγμὴν Κύριοι, μοὶ ἐγένετο παρατήρησις ἀπὸ συνάδελφόν μου τινα στρατιωτικόν· μοὶ εἶπε, τὸ Φρουραρχεῖον δὲν εἶναι Ἀστυνομία; τοῦ λέγω· ὄχι, δὲν εἶναι· καὶ ὁ λόγος ἁπλούστατος. Ἡ Ἀστυνομία, τὴν ὁποίαν ἐγὼ προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἠξεύρετε, πῶς τὴν ἐννοῶ; ἰδοὺ πῶς. Θὰ ἐκλεχθῇ ἕνας στρατιωτικὸς ἀστυνόμος. Ἡ Ἀστυνομία αὐτὴ δὲν θέλει κανὲν ἔξοδον, δὲν θὰ ἐπιβαρύνῃ ποσῶς τὸν προϋπολογισμόν· εἰς τὸν Ἀστυνόμον αὐτὸν, Κύριοι, θὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέξῃ ἀριθμόν τινα ὑπαξιωματικῶν κατωτάτου βαθμοῦ, νὰ τοὺς προσλάβῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· θὰ ἐκλέξῃ ἕνα ἀριθμὸν στρατιωτῶν ἐξ ὅλων τῶν Σωμάτων, ἀλλ’ αὐτοὶ πρέπει νὰ ᾖναι τῆς ἐκλογῆς του, διὰ νὰ δύναται νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα· τοῦτο φρονῶ ἐγὼ καὶ λέγω ὅτι τότε μόνον δύναται νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ, ὅταν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ᾖναι τῆς ἐμπιστοσύνης· οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θέλουν θεωρεῖσθαι ἀποσπασμένοι ἀπὸ τὰ σώματά των καὶ προσκεκολλημένοι εἰς τὴν Ἀστυνομίαν, νὰ μὴ τοὺς ἀπομακρύνουν τὰ Σώματά των ἀπὸ τὴν Ἀστυνομίαν ὡς συμβαίνει εἰς τὰ Φρουραρχεῖα, διότι εἰς τὰ Φρουραρχεῖα ἔρχονται σήμερον καὶ τὴν ἑπομένην ἡμέραν πηγαίνουν εἰς τὸ σῶμά των καὶ ἔρχονται ἄλλοι· καὶ ἡ περίπολος, Κύριοι, ἔλαβε μέρος εἰς τὸ ἀνοσιούργημα. Ὥστε βλέπετε ὅτι ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ Ἀστυνομίας καὶ Φρουραρχείου. Νομίζω, Κύριοι, δύναμαι νὰ ἐγγυηθῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι μία Ἀστυνομία, ἀλλὰ καλῶς καταρτισθεῖσα, Ἀστυνομία, ἥτις ἀναλαμβάνουσα τὰ καθήκοντα αὑτῆς καὶ συναισθανομένη τὴν σπουδαιότητα αὐτῆς θὰ τὰ ἀναλάβῃ μὲ συμφέρον νὰ αἰσθανθῇ πόσον εἶναι χρήσιμος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἡ Ἀστυνομία λοιπὸν, Κύριοι, ἐὰν ᾖναι τοιαύτη, ὁποίαν τὴν ἐννοῶ ἐγὼ, δύναμαι νὰ σᾶς ἐγγυηθῶ ὅτι τίποτε δὲν θὰ διαπράξῃ ὁ στρατός. Θέλω προσθέσει ἀκόμη ὅτι ζητῶ ἡ θέσις αὕτη, ἐννοεῖται, νὰ νομοθετηθῇ· καὶ ἠξεύρετε διατί; ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον· διότι Κύριοι εἶναι ἐνδεχόμενον, ὅταν ἡ δημοσία αὐτὴ ἀρχὴ, τὴν ὁποίαν ζητῶ νὰ νομοθετήσητε, ἐκπληρώνῃ τὰ καθήκοντά της, ἐννοεῖται ὅτι εἰς τὴν ἀρχὴν θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐνεργήσῃ καὶ μὲ κάποιαν αὐστηρότητα, καὶ μὲ μεγάλην αὐστηρότητα, ἂν θέλετε. Εἶναι ἐνδεχόμενον λοιπὸν ἐν τῇ ἐνεργείᾳ της νὰ εὕρῃ ἀντιστάσεις· καὶ ἐπειδὴ οἱ νόμοι οἱ στρατιωτικοὶ πᾶσαν ἀντίστασιν, γενομένην, οἱουδήποτε βαθμοῦ ἂν ᾖναι, εἰς τὴν ἔνοπλον περίπολον, ἢ ἐν γένει εἰς ἔνοπλον δύναμιν, εἶναι σπουδαία, δύναται νὰ ἔχῃ σπουδαιοτάτας συνεπείας. Διὰ τοῦτο Κύριοι θέλω ὥστε ἡ θέσις αὐτὴ νὰ ᾖναι νομοθετημένη, διὰ νὰ δύνανται οἱ ἀνθιστάμενοι εἰς τὰς ἐνεργείας αὐτῆς τῆς ἐξουσίας νὰ ᾖναι ἐγκληματίαι τιμωρούμενοι ἀπὸ τὸν Νόμον. Θέλω ἐπικαλεσθῆ ἀκόμη, Κύριοι, ὅτι τότε μόνον δύναται νὰ ᾖναι ἀποτελεσματικὴ μιᾶς τοιαύτης ἐξουσίας, ἀρχῆς, ἡ νομοθέτησις, ὅταν ἐφαρμόζῃ τὸν νόμον κατὰ τῶν ἀπειθούντων, ὅταν οἱ προσβάλλοντες ἢ οἱ μὴ ἐκπληροῦντες τὰ νενομισμένα ἢ οἱ ἀντιτασσόμενοι εἰς τὴν ἐξουσίαν αὐτὴν, τιμωρῶνται ὑπὸ τοῦ νόμου αὐστηρῶς, ὄχι νὰ ἔρχηται εἰς το στρατοδικεῖον ὁ στρατιώτης νὰ δικάζηται καὶ ὕστερον ἀπὸ 8 ἡμέρας νὰ τὸν βλέπῃ τις εἰς τὴν ἀγοράν.

§63ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ποῖος ἐδικάσθη καὶ ἔφυγε;

§64ΒΑΣΟΣ. Ἐδικάσθησαν πολλοί. Πρέπει, Κύριοι, νὰ ἐφαρμόζηται ὁ νόμος καὶ ἐντόνως εἰς τοιαύτας περιστάσεις· αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα μου· ἰδοὺ ἡ πρότασις. «Ἡ ἐν Ἀθήναις κτλ. ψηφίζει τὴν σύστασιν στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἐχούσης τὴν ἐντολὴν τῆς ἐπιτηρήσεως τῶν στρατιωτικῶν· εἰδικὸς κανονισμὸς θέλει ὁρίσει τὰ καθήκοντά της.»

§65ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Θεωρεῖται ὡς κατεπείγουσα ἡ πρότασις διὰ νὰ συζητηθῇ;

§66ΒΑΣΣΟΣ. Μάλιστα, εἶναι τῆς παρούσης ὥρας.

§67ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, φρονῶ, ὅτι καθῆκον τοῦ καλοῦ χειρούργου εἶναι νὰ ἀνευρίσκῃ τὴν πληγὴν τὴν κυρίαν καὶ νὰ μὴ θεραπεύῃ τὰ συμπτώματα. Πολλάκις ἀνέβην εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, θέλω ἐπιμείνει νὰ σᾶς κουράζω, ἐνόσῳ δὲν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, ἀπὸ τὸ ὁποῖον κατ’ ἐμὴν ἰδέαν ἀναχωροῦντες θέλομεν ἔλθῃ εἰς τὸ πραγματικὸν τοῦ τόπου συμφέρον, εἰς τὸ πραγματικὸν ἀποτέλεσμα τῆς τάξεως. Κυβέρνησιν ἰσχυράν! εἶπα πάντοτε, Κυβέρνησιν ἰσχυρὰν, ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα, ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι συμπτώματα· ὅταν ἔρχεται ἡ ἐποχὴ τῆς πτώσεως τῶν ὑπουργῶν, ἂς μὲ συγχωρήσητε, Κύριοι συνάδελφοι, ἂς μὴ ῥιπτώμεθα ὡς ἅρπυιαι, ἵνα ἁρπάξωμεν τὰ ῥάκη αὐτῆς· ἂς συμφωνήσωμεν εἰς τοῦτο, ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη, οἱαδήποτε Κυβέρνησις, νὰ ἐκπορεύηται ἀπὸ τῆς Συνελεύσεως, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ἔχῃ ἀπέναντι αὐτῆς πλειονοψηφίαν, οὕτως εἰπεῖν, ἀπέραντον ἀπέναντι τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν πληρεξουσίων, εἶναι ἀνάγκη ἀπαραίτητος, Κύριοι, τὸ λέγω μετὰ παῤῥησίας, νὰ ἀφίνωμεν τότε τοὐλάχιστον τοὺς περισπασμούς μας καὶ νὰ συμβιβαζώμεθα, εἶναι ἀνάγκη ἀπαραίτητος, Κύριοι, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μετὰ τῶν φίλων αὑτῶν ἀποτελοῦσιν ὁμάδα τινὰ δυναμένην ὁπωσδήποτε νὰ ἐπηρεάζῃ (θόρυβος), εἶναι ἀνάγκη, Κύριοι, οὕτως εἰπεῖν, τὰ ἄτομα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διὰ τῶν φίλων αὑτῶν κατορθοῦσιν ὁμάδα δυναμένην ὁπωσδήποτε νὰ ἐπηρεάζῃ τὰς ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως διὰ τῆς παραχωρήσεως τῶν ψήφων αὑτῶν εἰς μίαν ἢ ἑτέραν μερίδα, νὰ μὴν ἐνεργήσουν φατριαστικῶς· εἶναι ἀνάγκη ἀπαραίτητος, Κύριοι, (θόρυβος) εἶναι ἀνάγκη ἀπαραίτητος, ὅταν καταρτίζηται Κυβέρνησις, νὰ ἔχῃ ἀπέναντι αὑτῆς πλειονοψηφίαν καθαράν, ἀπέναντι αὑτῆς μειονοψηφίαν καθαράν, ἡ πλειονοψηφία ἂς νικήσῃ. Ἐκλεκτικὴν Κυβέρνησιν, Κύριοι, οὐδέποτε τὴν ἐνόησα· τὸ ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον συνεστήθη μετὰ τὴν πτῶσιν τοῦ πεσόντος, συνεστήθη ἐκλεκτικῇ διανοίᾳ, καὶ διὰ τοῦτο πράγματι δὲν ὑπῆρχεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν συνεκροτήθη, ὑπῆρχεν ἐν διαιρέσει, διότι ὁμὰς βεβαίως Πληρεξουσίων ἐξέλεξεν ἐν τῷ ἑνὶ ἢ ἐν τῷ ἑτέρῳ ψηφοδελτίῳ, ἐνόμισε τὸν Κώσταν καλὸν τοῦ ἑνὸς ψηφοδελτίου, τὸν Ἰωάννην τοῦ ἑτέρου. Δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ ἂς ῥιπτώμεθα καθαρά, καὶ οὕτω καταρτιζομένη ἐκ τῆς δεξιᾶς ἢ ἀριστερᾶς πτέρυγος ἢ ἐκ τοῦ κέντρου ἡ Κυβέρνησις θέλει στρέφει διὰ τῶν πτερύγων τὴν προσοχήν της ἐξωτερικῶς καὶ ἐσωτερικῶς. Μὴ λησμονήσητε, ὅτι ἡ πάλη, ἡ ὁποία γίνεται κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, φέρει τὰς δυσκολίας αὐτῆς καὶ θέλει τὰς φέρε πάντοτε, ἂν δὲν ἔχῃ τὴν πλειονοψηφίαν. Κύριοι, ὅταν καταρτίσητε Κυβέρνησιν τοιαύτην, ἀδιαφορῶ ποῖα ἤθελον εἶσθαι τὰ ἄτομα, διότι δὲν ἦλθεν ὁ καιρός μου νὰ ζητῶ ὑπουργεῖον, πάντοτε πιστεύσατε ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὕτη θέλει εἶσθαι ἰσχυρά, ἡ Κυβέρνησις αὕτη, μὲ συγχωρεῖτε, Κύριοι, οὖσα ἰσχυρὰ ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως ἀπὸ ψηφοδέλτιον καθαρὸν ἐσκεμμένον, φέρουσα οἱοιδήποτε ζήτημα, δὲν θέλει χάνει τὸν καιρόν της τότε, ἀλλὰ θέλει ἔχει ὑποστήριξιν πραγματικήν. Τότε λοιπόν, ἐχούσης τῆς Κυβερνήσεως πολλὴν ἰσχύν, μὴ προτείνετε, ὡς ὁ Κύριος Βάσσος, στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, ἀφήσατε τὴν Κυβέρνησιν ἰσχυρὰν οὖσαν ἐκ τῆς πλειονοψηφίας τῆς Συνελεύσεως νὰ ἐνεργήσῃ. Ἂν ὁ Κύριος Βάσσος ἦτο πρὸ μιᾶς στιγμῆς εἰς τὸ Κυβερνεῖον, ἤθελεν ἴδει, ὅτι ὅλα ἡ Κυβέρνησις τὰ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, καὶ τοὺς σωματάρχας ἐν τῷ δικαιώματί της ἔκραξε καὶ συνεβουλεύθη μετ’ αὐτῶν, καὶ περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἐσκέφθη καὶ περὶ στρατιωτικῆς διοικήσεως τῆς πόλεως Ἀθηνῶν αἴφνης ἐσκέφθη, καὶ πάντα τὰ ἄλλα μέσα ἐδύνατο νὰ ἀνεύρῃ, καὶ αὐτὴ παρουσιάζουσα τὰ μέσα ἤθελεν ἐπιζητήσει τὴν ψῆφον ὑμῶν πρὸς ἐπικύρωσιν αὑτῶν. Μὴ ἐπιβάλωμεν μίαν οἱανδήποτε ἰδέαν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις. Περαίνων τὸν λόγον μου λέγω, νὰ μὴ προβαίνῃ εἰς κἀνὲν μέτρον ἡ Συνέλευσις, τὸ ὁποῖον εἶναι καθαρὰ κυβερνητικόν, διότι ἕκαστον ὑπουργεῖον ἔχει τὸν τρόπον τοῦ σκέπτεσθαι καὶ τοῦ διευθύνειν τὰ πράγματα.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῆς προτάσεως ταύτης πότε προσδιορίζετε τὴν συζήτησιν;

§69ΠΟΛΛΟΙ. Σήμερον ἀμέσως.

§70ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἀποκρούω πᾶσαν ἐπέμβασιν τῆς Συνελεύσεως εἰς τὰ Κυβερνητικά.

§71ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Νὰ ἔλθουν οἱ ὑπουργοὶ νὰ μᾶς δώσουν πληροφορίας.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσεκλήθησαν, ἐντοσούτῳ ὡς πρὸς τὴν συζήτησιν αὐτῆς τῆς προτάσεως, ἐὰν ἔχῃ νὰ γείνῃ σήμερον, πρέπει νὰ ζητήσω τῆς Συνελεύσεως τὴν γνώμην.

§73ΣΧΙΝΑΣ. Ἐρωτήσατε, ἂν ὑποστηρίζεται.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζεται αὐτὴ ἡ πρότασις ἀπὸ κᾀνένα;

§75ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§76ΚΑΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ ἡ πρώτη πρότασις περὶ Στρατιωτικοῦ Διοικητηρίου, διότι ἐντὸς αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ ἡ Στρατιωτικὴ Ἀστυνομία.

§77ΔΑΓΡΕΣ. Θὰ ὁμιλήσωμεν, Κύριε Πρόεδρε.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς προτάσεως;

§79ΔΑΓΡΕΣ. Ἐφ’ ὅλων.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἠξεύρω.

§81ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Προηγεῖται τὸ Κυβερνητικὸν ζήτημα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ θεωρῶ, ἂν δὲν σφάλλω, ἀνεξάρτητον τὸ Στρατιωτικὸν Διοικητήριον ἀπὸ τὴν Στρατιωτικὴν Ἀστυνομίαν.

§83ΧΑΝΤΖΕΡΗΣ. Τὸ Κυβερνητικὸν εἶναι σπουδαῖον.

§84ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Προτείνω τὴν ἀναβολὴν μεχρισοῦ τελειώσῃ τὸ Κυβερνητικὸν ζήτημα.

§85ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὅλη παροῦσα· νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας.

§86Δ. Ν. ΒΟΤΣΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Προηγουμένως εἶχον συμβῇ μερικαὶ ἀταξίαι εἰς τὸ Θέατρον, ἀλλ’ αὐταὶ ἦσαν ἀπὸ μέρους τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Θεάτρου· μόλα ταῦτα διετάχθησαν οἱ ὑπαξιωματικοὶ νὰ τιμωρηθοῦν, καὶ ἂς ἦσαν καὶ ἀθῶοι, ἐπειδὴ τὸ ἀπαιτοῦν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§87ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι δὰ.

§88ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Μὴ ταράττεσθε, ἡ ἀνάκρισις θὰ τὸ ἀνακαλύψῃ. Ὡς πρὸς τὰ χθεσινὰ συμβάντα συνελήφθησαν ἕξ, οἵτινες ἐφυλακίσθησαν 40 στρατιῶται καὶ ὑπαξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι ἀπουσίαζον τοῦ στρατοῦ, διετάχθησαν νὰ φυλακισθῶσιν ὅλοι καὶ εἶναι εἰς ἀνάκρισιν· αὐτοὶ θὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Εἶναι ἀπὸ διάφορα σώματα.

§89ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Διετάχθη νὰ κλεισθῇ αὐτὸ τὸ Θέατρον, τὸ ὁποῖον εἶναι σκάνδαλον εἰς τὴν κοινωνίαν μας;

§90Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ διακοίνωσις τοῦ Πρέσβεως τῆς Γαλλίας ὁμιλεῖ περὶ ἑνὸς ὑπαξιωματικοῦ, ὅστις ἐπροφυλακίσθη δι’ ἓν κακούργημα, καὶ μετὰ ταῦτα ἀπελύθη.

§91ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Ἡμεῖς εὕρομεν ὅτι ἦτο καὶ ἕνας ἄλλος, καὶ ἐφυλακίσαμεν 3, καὶ εἶναι φυλακισμένοι.

§92ΣΟΥΪΔΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ! Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἀναφέρει ὅτι εἷς ἐξ αὐτῶν ἀπεφυλακίσθη, καὶ εὑρίσκεται ἤδη ἔξω.

§93ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἐρωτᾶται, προηγουμένως· ἦσαν καταδικασμένοι εἰς 6 μῆνας· ἦσαν 3 μαζύ· οἱ 2 ἐξ αὐτῶν εἶχον ἀθωωθῆ, καὶ φαίνεται ὅτι κᾀνένα ἐξ αὐτῶν εἶδεν.

§94ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε! Παρακαλῶ νὰ ἐρωτήσητε τὴν Συνέλευσιν· ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐλάλησεν ὅτι καθ’ ὃν τρόπον εἶναι συγκεκροτημένον....

§95ΤΙΝΕΣ. Ἀπὸ τοῦ βήματος, νὰ ἀκούσωμεν ὅλοι.

§96ΣΑΡΑΒΑΣ. (ἀναβὰς ἐπὶ τὸ βῆμα). Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔθεσε τὸ ζήτημα γενικώτερον, εἰπὼν ὅτι, ὅπως εἶναι συγκεκροτημένη ἡ Κυβέρνησις σήμερον, εἶναι ἀδύνατον νὰ παρουσιάζῃ μίαν ἰσχὺν, ἥτις νὰ παρέχῃ εἰς αὐτὴν ἀποχρώσας δυνάμεις, ὥστε τοὐλάχιστον εἰς τὸ μέλλον δύνανται νὰ προληφθῶσι τοιαῦτα, ὁποῖα συνέβησαν ἕως χθές. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, ἐλάλησε μὲν ἐξ ὀνόματός του, ἀλλ’ οὐχ ἧττον ἐνόει ὅτι ἀντεπροσώπευε τὰς ἰδέας καὶ τὸ πνεῦμα ὅλων τῶν συναδέλφων του.

§97ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὄχι, ὄχι.

§98ΣΑΡΑΒΑΣ. Παρακαλῶ· πιστεύω, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀμφιβολία ἠμπορεῖ νὰ γεννηθῇ εἰς τοὺς περισσοτέρους ἐξ ἡμῶν, διὰ τοῦτο πρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ κρίνῃ διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον ἡ πρότασις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ἀντικείμενον τῆς διασκέψεως ἡμῶν, ἐὰν τῷ ὄντι ᾖναι ἀληθὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν, ἂν συμφωνοῦν καὶ οἱ λοιποὶ ὑπουργοὶ, ὅτι, ὅπως εἶναι συγκεκροτημένη ἡ Κυβέρνησις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτό. Λοιπὸν νὰ ἐρωτηθῇ εἷς ἕκαστος τῶν Ὑπουργῶν.

§99ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι.

§100ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Συνέλευσις ἐπελήφθη μιᾶς συζητήσεως, ἥτις προεκλήθη ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν ἑνὸς ἐγγράφου, τοῦ Πρέσβεως τῆς Γαλλίας.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν προεκλήθη, ἀλλ’ ἐν τῷ μέσῳ ἀνεγνώσθη.

§102ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐν τῷ μέσῳ· νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἤκουσε μετ’ ἀγανακτήσεως τὰς καταγγελθείσας πράξεις. Φρονῶ, ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου εἰδικῶς ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ ἐπιφέρῃ μίαν ἀπόφασιν. Κατὰ τὴν ἰδέαν μου, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ τὸ ἑξῆς θέμα· τοὐτέστιν ἡ Συνέλευσις λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὸ ἔγγραφον τοῦ Πρέσβεως τῆς Γαλλίας, καὶ ἀκούσασα τὸν ὑπουργὸν τοῦ πολέμου, συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν αὐστηροτέραν τιμωρίαν τῶν ἐγκληματισάντων.

§103Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐπειδὴ εἷς ἐκ τῶν Κ. πληρεξουσίων ἀνέλαβε νὰ διερμηνεύσῃ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἔλαβον τὴν τιμὴν σήμερον νὰ σᾶς εἴπω, ἐπειδὴ ἀκόμη βλέπω, ὅτι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν σᾶς ὑπέβαλον, μετατρέπεται ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν, καὶ λαμβάνει διαστάσεις πολὺ μικροτέρας ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας διενοούμην νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν σκέψιν ὑμῶν, χρεωστῶ πάλιν νὰ ἐπαναλάβω τὸν λόγον, οὐχὶ μόνον νὰ σᾶς ἐξηγήσω τὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας εἶχον, ὅτε τὸ πρῶτον ἤρχισα τὸν λόγον μου, ἀλλ’ ἀκόμη νὰ προσπαθήσω νὰ ἐπαναφέρω τὸ ζήτημα εἰς τὴν κυρίαν θέσιν του. Ὡς μέλος τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δὲν ἦλθον σήμερον νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν συνδρομὴν τῆς Συνελεύσεως πρὸς ἐνίσχυσιν τὴν Κυβερνήσεως εἰς λῆψιν ὡρισμένων μέτρων, ἑπομένως ὑποθέτω, ὅτι τῶν κατὰ μέρος μέτρων, τὰ ὁποῖα οἱ ἔντιμοι πληρεξούσιοι, οἱ ἀγορεύσαντες μετ’ ἐμὲ, σᾶς ἐπρότειναν, ἡ συζήτησις δὲν ἦτο τῆς ὥρας ταύτης· ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἢ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐνόμιζεν, ὅτι διὰ νὰ παγιώσῃ τὴν τάξιν ἐν Ἀθήναις εἶναι ἀνάγκη νὰ νομοθετήσῃ εἰδικὰς ὑπηρεσίας, ἤθελεν ἔλθει ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ σᾶς προτείνῃ τὴν νομοθέτησιν αὐτῶν, καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ψῆφόν σας· ὥστε νομίζω, ὅτι δὲν ἦτον ἐν καιρῷ νὰ πλανηθῶμεν εἰς σκέψιν πρὸς εὕρεσιν μέτρων· ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν σᾶς ὑπεβάλομεν, ἦτον, ὅτι, ἐπειδὴ ἔχω πεποίθησιν, ἐπαναλαμβάνω, ἀτομικὴν, πολὺ ἐνδεχόμενον ἡ πεποίθησίς μου ὡς μέλους τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ μὴν ᾖναι πεποίθησις τοῦ συναδέλφου μου· ἀλλὰ διὰ τοῦτο δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε εἰς ἐμὲ νὰ κρύψω τὴν πεποίθησίν μου. Ἐπειδὴ λοιπὸν ἔχω πεποίθησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὅπως εἶναι συγκεκροτημένη, μὲ ὅλην τὴν καλὴν πρόθεσιν τὴν ὁποίαν ἔχουσι τὰ μέλη αὐτῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραστήσῃ ἐνέργειαν ἀκμαίαν καὶ ἰσχυρὰν, δὲν δύναται νὰ ἐγγυηθῇ μετὰ πάσης παῤῥησίας τὴν πρόληψιν τῆς ἐπαναλήψεως τῶν πράξεων τούτων, διὰ τοῦτο σᾶς εἶπον, Κύριοι, σκεφθῆτε νὰ καταρτίσητε Κυβέρνησιν· καὶ ἐὰν νομίζητε, ὅτι ἡ πεποίθησις αὕτη εἶναι σφαλερὰ, ἐὰν νομίζητε, ὅτι ἡ ὑπάρχουσα Κυβέρνησις, ὅπως εἶναι συγκεκροτημένη, δύναται νὰ ἐγγυηθῇ ἀπέναντι παντὸς τὴν διατήρησιν τῆς τάξεως, τὴν πρόληψιν πάσης ἀταξίας ἐπὶ τὸ μέλλον, τότε σᾶς εἶπα, σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι, νὰ μὲ ἀπαλλάξητε τῆς ἐντολῆς, τὴν ὁποίαν μοὶ ἐδώκατε· ἰδοὺ λοιπὸν ποῦ εἶναι τὸ κύριον θέμα· συμμερίζεσθε τὴν πεποίθησίν μου; προβῆτε εἰς σχηματισμὸν Κυβερνήσεως· ἂν δὲν τὴν συμμερίζεσθε, δεχθῆτε τὴν παραίτησίν μου. Σᾶς εἶπα καὶ ἄλλοτε, Κύριοι, ὅτι ἡ πεποίθησίς μου αὐτὴ στηρίζεται ἐπὶ σκέψεων, τὰς ὁποίας ὑμεῖς εἶσθε εἰς θέσιν νὰ γνωρίζετε. Ὅταν τὴν πρώτην ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐψηφοφορήσατε πρὸς σχηματισμὸν τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς, μοὶ ἐκάματε τὴν τιμὴν νὰ μὲ περιβάλετε μὲ τὴν ἐντολὴν ὑμῶν, παρέστην μετὰ παῤῥησίας καὶ σᾶς ἐξήγησα τοὺς δισταγμοὺς, τοὺς ὁποίους ἐκείνην τὴν στιγμὴν εἶχον· σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ συγκροτηθεῖσα Κυβέρνησις ἀπετελέσθη ἐκ προσώπων, τὰ ὁποῖα ἀπολαμβάνουσι τῆς ὑπολήψεως καὶ τοῦ σεβασμοῦ μου, ἀλλ’ ὅτι πολὺ ἐνδεχόμενον εἶναι νὰ προκύψουν διαφωνίαι, δισταγμοὶ κατὰ τὴν πορείαν της, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ παρεμβληθῶσιν ὡς πρόσκομμα εἰς τὴν Κυβερνητικὴν αὐτὴν πορείαν· καὶ μετὰ τὸ γεγονὸς τοῦτο ἦλθεν ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ σᾶς εἶπε τοὺς δισταγμοὺς καὶ τὰς διαφωνίας καὶ πρὸ αὐτοῦ ἦλθεν ὁ Πρόεδρος τοῦ ὑπουργείου καὶ σᾶς παρεκάλεσε ν’ ἀπαλλάξητε αὐτὸν τῆς ἐντολῆς. Τώρα τὰ πράγματα κατήντησαν εἰς μίαν τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε ἡ περαιτέρω ἀναβολὴ τῆς σκέψεως καὶ τῆς ἀποφάσεως ὑμῶν, κατὰ τὰς πεποιθήσεις τὰς ἰδικάς μου, ἐνδέχεται νὰ ἐπιφέρῃ συνεπείας, αἱ ὁποῖαι ἐνδέχεται νὰ ᾖναι πολὺ ἐπιβλαβεῖς. Ἐνόμιζον λοιπὸν, ὅτι ἤθελον παραβῆ καθῆκον, οὐχὶ μόνον συνειδήσεως, ἠθικὸν, ἀλλὰ δικαιογνωστικὸν, ἐὰν σᾶς κρύψω τὴν πεποίθησίν μου ταύτην. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, σᾶς ἱκετεύω νὰ μὴ ἀποπλανηθῶμεν ἀπὸ τῆς κυρίας ταύτης προτάσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα ὑπὸ σκέψιν ὑμῶν· δυοῖν θάτερον, ἡ πρέπει νὰ σχηματίσῃ ἡ Συνέλευσις πεποίθησιν καὶ νὰ προβῇ εἰς τὸν καταρτισμὸν νέας Κυβερνήσεως, ἢ νὰ δεχθῇ τὴν παραίτησίν μου.

§104ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ ΒΙΛΑΕΤΗΣ. Θὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον σᾶς ἔστειλεν ἕνας Πρέσβυς τῶν μεγάλων Δυνάμεων. (Θόρυβος καὶ συνομιλία μεταξὺ τοῦ Κ. Προέδρου καὶ Ζέρβα)

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζέρβα, πρέπει νὰ φέρεσθε μὲ πλειότερον σέβας πρὸς τὸ προεδρεῖον. (Θόρυβος)

§106ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἀποδοκιμάζεται ὁ Κ. Ζέρβας. (Θόρυβος)

§107ΖΕΡΒΑΣ. Ὁ Κ. Καλλιγᾶς ἐζήτησε τὸν λόγον τώρα, καὶ ἐγὼ τὸν ἔχω ζητήσει πρὸ τόσης ὥρας, καὶ ἐν τούτοις δὲν εἶμαι γεγραμμένος. (Θόρυβος)

§108ΚΑΛΑΜΙΔΑΣ. Προτείνω νὰ ἐκφρασθῇ ἡ ἀπαρέσκεια τῆς Συνελεύσεως κατὰ τοῦ τρόπου τοῦ Κ. Ζέρβα. (Θόρυβος)

§109ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Δὲν προχωροῦμεν εἰς ἄλλην ἐργασίαν πρὶν ἱκανοποιηθῇ τὸ προεδρεῖον, τὸ ἀπαιτεῖ ἡ ἀξιοπρέπεια αὐτοῦ. (Θόρυβος)

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι διὰ τῆς ἐπιτιμήσεως ἀρκετὰ ἱκανοποιήθη.

§111ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ ΒΙΛΑΕΤΗΣ. Κύριοι, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε ὑπομονὴν καὶ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας εἰς τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνεν ὁ πρέσβυς τῆς Γαλλίας πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως. Πρέπει νὰ προσέξωμεν, Κύριοι, διότι οἱ κατοικοῦντες ἐνταῦθα ξένοι εἶναι ὑπὸ τὴν κηδεμονίαν τοῦ ἔθνους, καὶ πρέπει νὰ προστατεύωμεν ἀρκούντως τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἰδιοκτησίαν αὐτῶν. Εἴμεθα εἰς ἀνώμαλον κατάστασιν, παρουσιάζονται δυσάρεστα περιστατικὰ καὶ πρέπει νὰ ἀποφανθῆτε περὶ τούτου. Ἡ Συνέλευσις ὀφείλει νὰ προσκαλέσῃ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ νὰ ἐκφράσῃ εἰς τὸν Κύριον Πρέσβυν τὴν μεγάλην της θλῖψιν καὶ νὰ προσκαλέσῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὅλα τὰ σύντονα μέτρα διὰ νὰ καταδιωχθῶσιν οἱ τοιοῦτοι, καὶ νὰ συστήσῃ εἰς τὴν φρόνησιν ἑκάστου τὴν τιμὴν, τὴν περιουσίαν, τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν ξένων ὑπηκόων.

§112ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μετὰ τὰ σημερινὰ γεγονότα (θόρυβος) ἡ Συνέλευσις ἀναντιῤῥήτως θὰ σκεφθῇ περὶ ὑπουργείου, διότι, ὅπως εἴμεθα (θόρυβος).... Διὰ τοῦτο νομίζω περιττὸν νὰ ἔλθῃ κανεὶς ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ εἴπῃ ἂν συμφέρῃ ἡ παραίτησις ἢ ὄχι· τὸ κατ’ ἐμὲ, Κύριοι, μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. (θόρυβος) Τὸ κατ’ ἐμὲ μετὰ τῶν συναδέλφων μου καὶ μετὰ τοῦ Προέδρου καὶ μετὰ τοῦ Κ. Δεληγιάννη πρὸ ὀλίγου ὡμίλησα. Δὲν εἴμεθα εἰς διαφωνίαν, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ κἄτι τι, τὸ ὑπάρχον ἢ νὰ ἀντικατασταθῇ ἢ νὰ μεταβληθῇ, διότι, ὅπως ὑπάρχει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ. Ἀλλ’ ἐνοήσαμεν, ὅτι σήμερον δὲν ἔπρεπε νὰ προβῶμεν εἰς αὐτὸ τὸ μέτρον. Ἔχομεν πολλὰς δυσκολίας. Ἔγκλημα ἐξετελέσθη, ἱκανοποίησις ζητεῖται, δικαιοσύνη, μέτρα πρέπει νὰ ληφθῶσι, διότι εἴμεθα ὑπεύθυνοι, καὶ θέλομεν νὰ παραδώσωμεν τὴν ἐξουσίαν χωρὶς νὰ ἀφήσωμεν ὄπισθεν ἡμῶν αἰτιάσεις καὶ παράπονα περὶ τῆς κακῆς καταστάσεως τοῦ τόπου. Ἐνομίσαμεν λοιπὸν καὶ ἐσυμφώνησε καὶ ὁ Κ. Πρόεδρος, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑποχωρήσωμεν ἀπέναντι τῶν δυσκολιῶν, διότι τοῦτο ἤθελεν εἶσθαι δειλία· ἔπρεπε νὰ ἐπιμείνωμεν νὰ λάβωμεν ὅλα τὰ μέτρα, ὅσα ἐνομίσαμεν κατάλληλα, μετὰ ταῦτα δὲ, ἀφοῦ παρέλθῃ ἡ δυσκολία, νὰ παρουσιασθῶμεν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως νὰ εἴπωμεν ὅ,τι καὶ ὁ Κ. Δεληγιάννης εἶπεν ὁ Κ. Δεληγιάννης ἀπὸ τὸ ἴδιον αἴσθημα ὁρμώμενος ἐνόμισεν ἴσως, ὅτι ἔπρεπε διὰ τὸ συμφέρον τοῦ τόπου, διὰ νὰ προλάβωμεν τοὺς κινδύνους, οἱ ὁποῖοι ἀπειλοῦν τὸν τόπον, ἔπρεπε σήμερον νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν νέας Κυβερνήσεως, διότι ὁ Κ. Δελιγιάννης βλέπει, ὅτι ἡ ἔλλειψις εἶναι ὄχι εἰς τὰ μέτρα ἀλλ’ εἰς τὸν σχηματισμὸν τῆς Κυβερνήσεως. Ἰδοὺ διατὶ ὁ Κ. Δεληγιάννης ἔσπευσε νὰ σᾶς κάμῃ πρότασιν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἔκαμε καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι, μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι ἡμεῖς ἐνομίσαμεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπιμείνωμεν. Τώρα μένει εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ σκεφθῇ (θόρυβος) μετὰ τὰ ἐκτεθέντα μετὰ τὰ λαβόντα χώραν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἐνεργήσῃ, ὅπως πρέπει, καὶ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος. Κανεὶς ἐξ ἡμῶν δὲν ἔχει ἐπιθυμίαν νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν· πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις, διότι αἱ δυσκολίαι δὲν εἶναι τυχαῖαι. Μένω ἐπὶ τοῦ παρόντος ἕως ἐδῶ καὶ μετὰ ταῦτα δύναμαι νὰ ὁμιλήσω περὶ τῶν ὅλων. Λέγω, ὅτι ἐλάβομεν μέτρα, ὅσα ἐνομίσαμεν κατάλληλα, καὶ ἐὰν ἡ Συνέλευσις θέλῃ, δύναμαι νὰ τὰ ἀναφέρω.

§113ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ὄχι, ὄχι.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Δεληγιάννης ζητεῖ καὶ τρίτην φορὰν τὸν λόγον, ἐὰν θέλετε νὰ τὸν ἀκούσητε.

§115ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Μάλιστα.

§116Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) Ὁ ἔντιμος φίλος μου Κ. Κουμουνδοῦρος καὶ συνάδελφος ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔτρεψε διὰ τῶν παραστάσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμε πρὸ μικροῦ, ἔτρεψεν οὕτω πως τὸ ζήτημα, ὥστε βεβαίως μία φωνὴ, ἡ ὁποία ἐξῆλθεν ἀπὸ ἕν ἄκρον, εἶχεν εὔλογον ἀφορμὴν νὰ μοὶ ἀποδώσῃ μίαν ἔλλειψιν περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός μου.

§117ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι.

§118Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ φωνὴ ἐκείνη, ἡ ἀπὸ τὴν κεφαλὴν τῆς δεξιᾶς πτέρυγος ἐξελθοῦσα, μοὶ προσῆψε τὴν δειλίαν· βεβαίως ὁ Κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν σᾶς ἐξέθηκεν, ὅτι καὶ αὐτὸς φρονεῖ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ ὑπάρχουσα δὲν δύναται νὰ παραστήσῃ ἀκμαίαν ἐνέργειαν, ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἐπισκευῆς, βελτιώσεως, τὸ ὡμολόγησεν ἐνώπιόν σας· σᾶς εἶπεν ὅτι διαφωνεῖ κατὰ τοῦτο πρός με, ὅτι ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν φρονεῖ, ὅτι αἱ βελτιώσεις δύνανται νὰ ἐπιγίγνωνται καὶ μετὰ ἡμέρας, καὶ ἡμεῖς νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πᾶσα περαιτέρω βραδύτης δύναται νὰ ᾖναι ἐπιβλαβὴς, καὶ ἡ διαφορὰ ὑπάρχει εἰς τοῦτο· βεβαίως δὲν ἀδικῶ τὸν συνάδελφόν μου Κ. Κουμουνδοῦρον, ἡ διαφορὰ ὑπάρχει ἐκ τῆς διαφόρου ἐντολῆς, τὴν ὁποίαν ἑκάτερος ἔχομεν. Ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος ἔχει ἐντολὴν τὴν διοίκησιν τῶν Οἰκονομικῶν πραγμάτων, ἐγὼ ἔχω τὴν τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ ὡς ἐκ τούτου εἶμαι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσω, ὅτι μία βραδύτης δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοὴν εἰς τὰ πράγματα τῆς πατρίδος· δὲν εἶναι δειλία, ὅταν ἔρχωμαι νὰ σᾶς ἀνακοινώσω τὴν βεβαίωσιν ταύτην καὶ νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ προβῆτε εἰς σκέψεις σοβαρὰς καὶ προλάβητε τὰς συνεπείας. Τοῦτο ἂν δὲν ἔκαμνον, ἤθελεν εἶσθαι παράβασις τοῦ καθήκοντός μου. Καὶ ἔχω, Κύριοι, ἀφορμὰς νὰ βεβαιώσω, ὅτι, ὡς ὑπάρχουσι τὰ πράγματα νῦν, δὲν δύναται κανεὶς μετὰ πεποιθήσεως νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐπαναληφθῶσι παραπλήσιαι πράξεις, ἀρκεῖ νὰ σᾶς κάμω γνωστὸν, ὅτι χθὲς τὸ ἑσπέρας ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἦτο ἠναγκασμένος νὰ τρέχῃ ἀπὸ οἰκίας εἰς οἰκίαν νὰ εὕρῃ τὰ μέσα διὰ νὰ ἀσφαλίσῃ τὸ θέατρον τοῦ Σουλιέ· ἠνάγκασα καὶ τὸν Κ. Πρόεδρον τοῦ ὑπουργείου νὰ τρέξῃ μετ’ ἐμοῦ διὰ νὰ λάβωμεν μέτρα περὶ τῆς ἀσφαλείας. Περισσοτέρας ἀφορμὰς δὲν θέλετε ἀπαιτήσει παρ’ ἐμοῦ.

§119ΚΑΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ φέρητε εἰς τὸ Ὑπουρ. Συμβούλιον τὰς παρατηρήσεις σας καὶ νὰ προτείνετε τὰ κατάλληλα μέτρα (θόρυβος).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ, ὅστις πρῶτος ἐλάλησε, ἐξήχθη ἓν ζήτημα, «τὸ ὑπουργικόν»· ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ ἐγγράφου τοῦ Κ. Πρέσβεως τῆς Γαλλίας ἐξήχθη ἕτερον ζήτημα, ἡ ἔκβασις, τὴν ὁποίαν τὸ ἔγγραφον τοῦτο θέλει λάβει. Ἐπὶ τῶν δύω ζητημάτων ἐδόθησαν δύο προτάσεις, ἀφίνω τὰς παρεμπιπτούσας περὶ στρατ. διοικήσεως κτλ.

§121ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. Κύριοι, ἡ παραίτησις, τὴν ὁποίαν παρεκάλεσα τὴν Συνέλευσιν νὰ δεχθῇ, ὑποδεικνύει, ὅτι ἴσως καὶ δι’ ἄλλα, ἀλλὰ καὶ ὡς ἐκ τῶν ἕξεών μου τῶν ἰδιωτικῶν καὶ διὰ τὴν δυσκολίαν, τὴν ὁποίαν εὑρίσκω ὡς ἐκ τῆς μορφῆς τοῦ ὑπουργείου, ἔφθασα εἰς αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ νὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ μὲ ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὰ χρέη ταῦτα· εἰς τοῦτο ἐπιμένω, ἀλλὰ κάμνω μίαν μεγάλην διάκρισιν, καὶ ἂς μὲ συγχωρήσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν νὰ μὴ συμφωνήσω μετ’ αὐτοῦ. Προχθὲς ἀνεφάνησαν συμπτώματά τινα ἀπειθείας, ἄλλως λεγόμενα στάσις, χθὲς ἀνεφάνη καὶ ἕτερον δυσάρεστον συμβὰν, τὸ ὁποῖον ἐτάραξε καὶ πρόσωπα ξένων δυνάμεων, πρὸς τὰς ὁποίας ὀφείλομεν σεβασμόν. Τὰ συμβάντα ταῦτα μὲ ὑπεχρέωσαν νὰ λάβω μίαν ἄλλην ἀπόφασιν, ἐνῷ προχθὲς ἔσπευσα καὶ παρεκάλουν τὸ ταχύτερον νὰ μὲ ἀντικαταστήσῃ ἡ Συνέλευσις, τὴν αὐτὴν δὲ ἐπιθυμίαν ἔχω καὶ τώρα, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἂν καὶ δὲν εἶναι ὁμόφωνον τὸ ὑπουργεῖον καθ’ ὅλας τὰς ὄψεις, ἀπέναντι τῶν δυσκολιῶν ὅμως, αἵτινες ἐφάνησαν, δύναται νὰ ὑπερνικήσῃ τὰ ἐμπόδια ἐκ τῶν ἐνόντων καὶ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸν νόμον καὶ τὴν ὑπόληψιν τὴν ἐθνικὴν, νὰ λάβῃ τὰ μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων νὰ ἀνακαλύψωσι τοὺς αἰτίους αὐτοὺς τοῦ χθεσινοῦ συμβάντος. Δὲν εἴμεθα εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ μείνωμεν οὔτε μίαν στιγμὴν εἰς τὰ πράγματα, λέγω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐνεργήσωμεν οὕτως, ὥστε νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὸν νόμον, καθόσον εἶναι δυνατὸν νὰ προσδοκᾷ τις παρὰ Κυβερνήσεως, διατηρουμένης εἰς ἐπαναστατικὴν κατάστασιν (θόρυβος).

§122Η. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Βεβαίως, Κύριοι, ἀφοῦ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως τὸ ἓν κατόπιν τοῦ ἄλλου ἔρχονται ἀπὸ τοῦ βήματος ὑποστηρίζοντα, ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ προβῇ εἰς τὸν σχηματισμὸν νέας Κυβερνήσεως, εἶναι δύσκολον νὰ ἀπαντήσῃ τις καὶ ἀπαντῶν νὰ ἀπαιτήσῃ νὰ προβῇ ἡ Συνέλευσις εἰς τὸν σχηματισμὸν νέας Κυβερνήσεως. Δὲν ἐννοῶ ὅμως, ἂν ᾖναι δυνατὸν νὰ συμβῇ εἰς ἄλλο μέρος τὸ τοιοῦτον, ἐὰν ἔπρεπε σήμερον ὕστερον ἀπὸ τὰ συμβάντα τῆς παρελθούσης ἑσπέρας νὰ ξεκόψῃ ἓν ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἔλθῃ ἐδῶ χωρὶς νὰ φέρῃ τὴν κοινὴν ὅλων τῶν Ὑπουργῶν συγκατάθεσιν καὶ νὰ ῥίψῃ τὸ ὑπουργικὸν ζήτημα καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν λύσιν του. Ἐννοῶ κάλλιστα τὴν δυσκολίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ ὑπουργὸς εἰς παρομοίας φύσεως περιστάσεις, ἀλλ’ ὑπενθυμίζω εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ὅτι ἡ πατρὶς εὑρέθη καὶ ἄλλοτε εἰς δυσκολίας ἔτι μείζονας τῶν σημερινῶν καὶ ὅτι τότε οἱ ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν διεξήγαγον ταύτας μετ’ ἐπιμονῆς καὶ ἐπιτυχίας· διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ προβλέπεται ἀπὸ τὸ διεθνὲς δίκαιον ὅτι ἡ παρουσία ἐντὸς τῶν ἐπικρατειῶν ξένων ἀρχῶν, ὡς εἶναι αἱ Πρεσβεῖαι, ἔχουσιν ἀντικείμενον τὴν ἐξασφάλισιν καὶ τὴν προστασίαν τῶν ἐθνῶν, εἰς ἃ ἀνήκουσι. Δυνάμει αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος ὁ ἔντιμος πρέσβυς τῆς Γαλλίας μετὰ τὸ συμβὰν τῆς παρελθούσης ἑσπέρας ἔσπευσε νὰ ἀναγγείλῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι συνησθάνθη τὴν θλῖψιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται τὴν στιγμὴν ταύτην καὶ ἡ Συνέλευσις, τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται καὶ ἅπασα ἡ πόλις, τὴν θλῖψιν, λέγω, ἥτις ἐπέρχεται συνήθως μετὰ τὴν γνῶσιν τοιούτων κακουργημάτων συμβαινόντων ἐντὸς κοινωνίας, καλῶς ἀνατεθραμμένης. Καὶ ὑπάρχει ἄραγε εἷς πολίτης ἰδίως, ὅστις δὲν ἐταράχθη, ὅστις δὲν ἐλυπήθη διὰ τὸ ἀπροσδόκητον συμβάν; ἀμφιβάλλω ἂν δύναταί τις νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἐκθέτω καθόσον ἀφορᾷ τοὺς πολίτας Ἕλληνας. Ἀλλὰ, Κύριοι, αἱ πράξεις προστατεύονται καὶ τιμωροῦνται ἀπὸ τοὺς νόμους, ἄλλως, ἂν τοῦτο δὲν ὑπάρχῃ, κατὰ τὴν κρίσιν μου, οἱ νόμοι εἶναι περιττοί. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἄνθρωπος νὰ μὴ ἀποστρέψῃ τὸ πρόσωπόν του ἀπὸ πρᾶξιν τοιαύτην, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ εὑρεθῇ νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ προβλέψῃ περὶ τῆς τιμωρίας τῶν πραττόντων τοιαῦτα ἀνοσιουργήματα. Ἀναγνωρίζω τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ παραπονεθῇ μία Πρεσβεία εἰς τὸ Ἔθνος καὶ νὰ ζητῇ ἱκανοποίησιν.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ζητεῖ ἱκανοποίησιν· φέρει εἰς γνῶσιν τῆς Συνελεύσεως τὸ συμβὰν, καὶ λέγει νὰ προκαλέσῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὑπαγορεύει ἡ δημοσία ἀσφάλεια.

§124Η. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅταν τὸ ἔγγραφον τοῦ Πρέσβεως ἀνεγνώσθη, ἢ δὲν ἐκατάλαβα τὴν περικοπὴν αὐτοῦ, ἢ δὲν τὴν ἤκουσα, διότι ἐγένετο ἐν τῇ Συνελεύσει θόρυβός τις κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν. Ἐννοῶ κάλλιστα, ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἀπαιτεῖ δικαιοσύνην κατὰ τῶν ἀδικησάντων τὸν ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον ἡ Πρεσβεία αὐτὴ προστατεύει, ἀπαιτεῖ νὰ λάβῃ ἡ Συνέλευσις μέτρα ἔντονα περὶ τῆς κοινῆς ἀσφαλείας. Καὶ μήπως, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ Συνέλευσις, Κύριοι, τὰ Ἔθνη δὲν ἔχουν μέτρα, ἀποβλέποντα τὴν κοινὴν ἀσφάλειαν; καὶ τὰ μέτρα ταῦτα, διότι ὑπάρχει ἐδῶ ἡ Συνέλευσις, ἀφῃρέθησαν, κατεστράφησαν; Ἐὰν εἰς τὴν Γαλλίαν συνέβαινεν εἰς ἕνα Ἕλληνα ἀπὸ ἕνα Γάλλον αὐτὸ τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον συνέβη εἰς τὴν Ἑλλάδα εἰς ἕνα Γάλλον ἀπὸ ἕνα Ἕλληνα, νομίζετε, ὅτι ἡ Συνέλευσις, ἐὰν ὑπῆρχεν ἐκεῖ, ἤθελε σηκωθῆ εἰς τὸ ποδάρι καὶ συζητήσῃ περὶ μέτρων ἀσφαλείας; Ἐγὼ νομίζω τὸ ἐναντίον, ἤθελεν ἀφήσει εἰς τὴν δικαιοσύνην νὰ τρέξῃ κατόπιν τοῦ κακουργήματος, καὶ ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν τὸ ἔγκλημα δὲν ἐτιμωρεῖτο, τότε εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ ἀσφάλεια δὲν ὑφίσταται. Νομίζετε, ὅτι δύναταί τις νὰ προβλέπῃ τὰς ἀποφάσεις καὶ τοὺς σκοποὺς τῶν κακούργων; Ἀπὸ τοῦ μέσου τῶν στρατευμάτων τῆς κατοχῆς ἡρπάγη ἀπὸ τὴν λῃστείαν εἷς Γάλλος ἀξιωματικὸς τοῦ Πυροβολικοῦ καὶ περιεφέρθη ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας εἰς τὰ ὄρη, καὶ ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις, καί τοι ἔχουσα κατοχὴν ἐδῶ, σεβομένη τοὺς νόμους τῆς Ἐπικρατείας περιωρίσθη μόνον νὰ εἰδοποιήσῃ τὴν ἡμετέραν Κυβέρνησιν νὰ φροντίσῃ περὶ τῆς ἐξασφαλίσεως καὶ τῆς ἀποδόσεως αὐτοῦ. Ἔχω πληρεστάτην τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁποιανδήποτε Κυβέρνησιν καὶ ἂν σχηματίσητε, ὅταν θέλουν νὰ ταράττωσι τὴν ἡσυχίαν της 5 ἢ 10 κακοῦργοι, εὐκόλως δύνανται νὰ τὴν θέσουν εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Μὴ νομίζετε, ὅτι ῥίπτοντες καὶ αὐτὴν, καὶ σχηματίζοντες ἄλλην, ῥίπτοντες καὶ ἐκείνην καὶ σχηματίζοντες τρίτην, δύνασθε ἐκ προκαταβολῆς νὰ ἐγγυηθῆτε, ὅτι ἡ κοινὴ ἀσφάλεια θὰ παγιωθῇ. Ἐὰν οἱ νόμοι τεθῶσιν εἰς ἐνέργειαν, ἐὰν ἡ καταδίωξις, τὴν ὁποίαν οἱ νόμοι ἀπαιτοῦσι, γίνῃ αὐστηρὰ, ἡ κοινωνία ἱκανοποιεῖται ἀπέναντι τοῦ ἐγκλήματος, τὸ ὁποῖον διεπράχθη. Ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἠκούσατε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι μέρος τῶν ἐνόχων εὑρίσκεται εἰς τὰς χεῖρας τῆς δικαιοσύνης. Ἐὰν μέχρι τῆς ἑσπέρας συλληφθῶσι καὶ τὰ ἕτερα μέλη, τὰ συγκακουργήσαντα, ἐὰν παραδοθῶσι καὶ ταῦτα εἰς τὴν δικαιοσύνην, καὶ ἡ δικαιοσύνη ῥίψῃ τὸν πέλεκυν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς των, νομίζετε, ὅτι ἡ κοινωνία μετὰ τοῦτο δὲν εὑρίσκεται ἱκανοποιημένη; Πληρέστατα κατὰ τὴν γνώμην μου. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι, καθόσον ἀφορᾷ τὸ ἔγγραφον τοῦ Κυρίου Πρέσβεως, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει ν’ ἀπαντήσῃ ἐκφράζουσα τὴν θλίψιν της διὰ τὸ περιστατικόν, νὰ μνημονεύσῃ δὲ, ὅτι καὶ ἡ Συνέλευσις, καὶ ἡ κοινωνία ἅπασα εἰσὶ τεθλιμμέναι διὰ τὸ περιστατικὸν αὐτὸ, καὶ νὰ τὸν εἰδοποιήσῃ, ὅτι ἀπέναντι τοῦ καθήκοντός της, τὸ ὁποῖον χρεωστεῖ πρὸς τιμωρίαν τοῦ ἐγκλήματος, θέλει λάβει δυνατὰ καὶ σύντονα μέτρα πρὸς τιμωρίαν τῶν κακούργων καὶ πρὸς ἱκανοποίησιν τῆς κοινωνίας. Ὡς εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου μου εἶπον εἰς τὴν Συνέλευσιν, δὲν εἶμαι διόλου ἐναντίος νὰ σχηματίσητε, ἐὰν θέλετε, εἴτε ταύτην τὴν στιγμὴν, εἴτε αὔριον, εἴτε μεθαύριον νέαν Κυβέρνησιν· ἤμην μάλιστα πληρέστατα σύμφωνος, ἀλλὰ δὲν μᾶς ὑπέδειξεν ὁ Κύριος Ὑπουργὸς κατὰ τίνα τρόπον πρέπει νὰ σχηματισθῇ διὰ νὰ παγιώσῃ τὴν τάξιν, καὶ νὰ ἐγγυηθῇ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ τόπου. Συγχωρήσατέ μοι νὰ εἴπω καί τινα περιττά· νομίζω, ὅτι τὰ περιττὰ δὲν βλάπτουσιν, ἐὰν δὲν ᾖναι κακὰ, εἴπατέ μοι νὰ σιωπήσω καὶ σιωπῶ.

§125Ι. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶπεν ἕνας Ὑπουργὸς, ὅτι τὸ ψήφισμα εἶναι ἡ αἰτία· (θόρυβος).

§126ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀπαντῶ λοιπὸν καὶ εἰς τὸν Κ. Δεληγιάννην, ὅτι καὶ τὸ ψήφισμα αὐτὸ, ἂς καταργήσῃ ἡ Συνέλευσις, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία μέλλει νὰ συγκροτηθῇ, θὰ συγκροτηθῇ ὑπὸ νέον σχῆμα, τὸ ὁποῖον ἐγγυᾶται τὴν ἑνότητα. Ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος, ὅστις ὑπεστήριξα, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον δὲν πρέπει νὰ ἐξέρχηται ἀπὸ τὰ σπλάγχνα τῆς Συνελεύσεως καὶ ἐκ προοιμίων ἐγνώρισα, ὅτι ἡ τύχη τῆς Κυβερνήσεως θέλει εἶσθαι, ὁποίαν σήμερον τὴν βλέπετε. Διὰ τοῦτο λοιπὸν ἀπαντῶ πρὸς τὸν Κ. Δεληγιάννην καὶ τὴν Συνέλευσιν, ὅτι πρέπει νὰ ζητήσῃ ἄλλην μορφὴν διὰ τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ σχηματίσητε· ἄλλως τε, ἐὰν νομίζετε, ὅτι δύναται νὰ ἐπιτύχωμεν ἓν Ὑπουργεῖον ὁμοφυὲς καὶ ὁμόφωνον, διὰ τοῦτο δυσκολεύομαι νὰ πιστεύσω, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἴσως μὲ δικαιώσῃ, ἐπειδὴ δὲ ὁσάκις ἡ Συνέλευσις προέβη ταχέως εἰς τὴν συγκρότησιν Κυβερνήσεως, δὲν δύναται νὰ προλάβῃ σκεπτομένη τὰς συνεπείας, διὰ τὰς ὁποίας σήμερον ἴσως μεταμελεῖται, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ μὴ βιασθῇ εἰς τὴν συγκρότησιν νέας Κυβερνήσεως, χωρὶς προηγουμένως νὰ συνεννοηθῇ οὕτω πως, ὥστε τὸ παραχθὲν ἀποτέλεσμα νὰ ᾖναι ἐθνικὸν, νὰ ὠφελήσῃ τὴν Πατρίδα, ἐνῷ πρόκειται ἴσως νὰ βλάψῃ πρόσωπα, διότι τὰ πρόσωπα δὲν πρέπει νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν παντάπασιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα μου, καὶ καταστρέφων τὸν λόγον μου παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§127ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Σαρίπολος ἔχει τὸν λόγον.

§129ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ μέρος τοῦ ἐγγράφου τοῦ Κυρίου Πρέσβεως τῆς Γαλλίας δὲν ἔχω τίποτε νὰ εἴπω, διότι ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου, ὁ Κύριος Ἡρ. Πετιμεζᾶς τὸ ἀνέπτυξε μετὰ πλείστης σαφηνείας καὶ λογικῆς. Ὡς πρὸς τὴν παραίτησιν τοῦ Κυρίου Δεληγιάννη ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Συνέλευσις νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις.

§130ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν πρότασιν.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰς προτάσεις, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν· ὡς πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι πρῶτον ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Βαλτινοῦ. Εἶναι καὶ μία ἄλλη τοῦ Κυρίου Ζέρβα. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ἐφωτίσθη ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος τοῦ Κυβερνητικοῦ. Ὅσοι παραδέχονται λοιπὸν, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τοῦ Κυβερνητικοῦ νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) ἐφωτίσθη. Λοιπὸν ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον τῆς παραιτήσεως τῶν Ὑπουργῶν ὑπάρχει καὶ τρίτη πρότασις τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ, ἡ ὁποία λέγει· «μετὰ τὰς ἀκουσθείσας ἐξηγήσεις ἡ Συνέλευσις μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν». Λοιπὸν, Κύριοι, ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς αὐτάς· ἐξ αὐτῶν, ἐπειδὴ ἐκείνη προὐκάλει τὴν μεταβολὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἀπωτέρα εἶναι ἡ τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ, ἑπομένως αὐτὴν πρώτην πρέπει νὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν, ἐὰν δὲν γείνῃ δεκτὴ ἔρχεται ἡ τοῦ Κυρίου Ζέρβα καὶ ἔπειτα ἡ τοῦ Κυρίου Βαλτινοῦ.

§132ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔθεσε τὸ ζήτημα εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν πρὶν λάβῃ μίαν ἀπόφασιν, πρὶν λύσῃ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐπροκάλεσεν. (Θόρυβος). Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Καλλιγᾶ. «Μετὰ τὰς ἀκουσθείσας ἐξηγήσεις ἐπὶ τῆς παραιτήσεως τῶν Ὑπουργῶν ἡ Συνέλευσις μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν».

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι λοιπὸν παραδέχονται αὐτὴν τὴν πρότασιν νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Παρεδέχθη. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα. Δεύτεραι προτάσεις ἐγένοντο ἐπὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐπροκάλεσε τὸ ἔγγραφον τοῦ Κυρίου Πρέσβεως τῆς Γαλλίας· παρακαλῶ νὰ τὴν ἀκούσητε μὲ προσοχήν. Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις τῶν Κυρίων Πλατῆ, Καλλιγᾶ καὶ Κεχαγιᾶ.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καὶ μία ἄλλη τοῦ Κ. Λ. Βιλαέτου.

§135ΠΟΛΛΟΙ. Ἡ πρώτη.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι οἱ περισσότεροι κλίνουσι πρὸς τὴν πρώτην, καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ψηφοφορήσωμεν πρῶτον τὴν πρώτην, καὶ ἔπειτα τὴν ἄλλην. Ἀκούσατε. «Ἡ Συνέλευσις ἀκούσασα μετὰ λύπης τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἐγγράφου τοῦ Πρέσβεως τῆς Γαλλίας, δι’ οὗ καταγγέλλονται αἱ συμβᾶσαι ἀξιόποινοι πράξεις, ἐκφράζει τὴν ἀγανάκτησίν της καὶ ἐπιτάσσει εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν κατὰ τοὺς κειμένους νόμους αὐστηρὰν τιμωρίαν τῶν κακουργησάντων, ἐφίστησι δὲ τοῦ λοιποῦ ὑπὸ βαρεῖαν εὐθύνην της τὴν πρόληψιν τῶν τοιούτων ἐγκληματικῶν πράξεων.»

§137ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Προτείνω νὰ προστεθῇ ἕνας παράγραφος «ἀντίγραφον νὰ σταλῇ πρὸς τὸν Κύριον Πρέσβυν».

§138ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, τὸ θέμα ὅπως ὑπάρχει, εἶναι ἀρκετὰ καλὸν, ἐκτὸς μιᾶς φράσεως, ἡ ὁποία, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ, διότι δὲν ἁρμόζει, δὲν εἶναι ἄξιον τῆς Συνελεύσεως νὰ μεταχειρισθῇ αὐτὴν τὴν φράσιν ἐπὶ τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος, δηλαδὴ τὸ «μετὰ λύπης». Πρῶτον ἡ φράσις, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι πολλὰ ὀρθὴ, λογική. Ἡ φράσις «λύπη» μεταχειριζομένη εἰς ἓν ὁποιονδήποτε ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον πραγματεύεται περὶ ἀδικημάτων, ἐκφράζει ἓν εἶδος μεταμελείας, ἓν εἶδος συγγνώμης, καὶ παριστᾷ τὴν Συνέλευσιν τρόπον τινὰ, ὡς ἔχουσαν ἔλλειψίν τινα ἐπὶ τῶν πεπραγμένων. Δὲν ἐπεμβαίνω εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἀλλὰ λέγω, ὅτι δίδει ἀφορμὴν παρεξηγήσεων ἡ φράσις «μετὰ λύπης».

§139Ν. ΚΑΝΑΡΗΣ. Εἶναι ἔκφρασις τῆς ἀγανακτήσεως, τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθη ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§140ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, δὲν πρόκειται σήμερον νὰ κάμωμεν ἐπιδείξεις αἰσθημάτων, ἴσως αἰσθάνομαι ἐγὼ μεγαλειτέραν λύπην διὰ τὰ γενόμενα, καὶ ἐπεθύμουν ἡ Συνέλευσις νὰ μὴ περιορισθῇ εἰς ἁπλᾶς θεωρίας, ἀλλὰ λύουσα τὸ ζήτημα τὸ ἄλλο νὰ ἔλθῃ εἰς ἔργα καὶ πράξεις· διότι, ὡς εἶπον, ὄχι μόνον ἐλυπήθην, ἀλλὰ καὶ ἠγανάκτησα· ἀλλὰ λέγω, ὅτι δὲν εἶναι ἄξιον τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Συνελεύσεως νὰ μεταχειρισθῇ αὐτὴν τὴν φράσιν, εἶναι ὅλως διόλου περιττὴ, πλεονάζει, πρέπει νὰ ᾖναι σοβαρωτέρα ἡ Συνέλευσις, εἶναι ἡ γνώμη μου, ἠμπορεῖ νὰ μὴ τὴν συμμερισθῇ ἡ Συνέλευσις, ἀλλ’ ἐγὼ τὴν προτείνω.

§141ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νομίζω ἀναγκαῖον εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν νὰ ἐκφράσῃ ἡ Συνέλευσις τῳόντι τὴν λύπην της, καὶ νὰ μείνῃ αὐτὴ ἡ φράσις, ὅπως ἔχει.

§142ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§143Ν. ΚΑΝΑΡΗΣ. Νὰ μείνῃ ἡ φράσις, ὅπως εἶναι. Τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος καὶ ἡ Συνέλευσις ἀγανακτεῖ καὶ τὸ Κράτος δημοσίᾳ διὰ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ αὐτὸ τὸ γεγονός· νομίζω, ὅτι ἡ ἔκφρασις τῆς λύπης εἶναι ἔντιμος διὰ τὴν Συνέλευσιν.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ἔγεινε μία μετάθεσις τῆς φράσεως ἐπὶ τὸ ὀρθότερον «ἡ Συνέλευσις ἀκροασαμένη τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὑπὸ τοῦ πρέσβεως τῆς Γαλλίας πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως, ἀπευθυνθέντος ἐγγράφου κτλ.

§145ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλὸν εἶναι.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν πρότασιν αὐτὴν νὰ σηκωθοῦν (ἀνίστανται ὅλοι), παρεδέχθη παμψηφεί. Λοιπὸν, Κύριοι, τώρα ὑπάρχουσι δύο προτάσεις παρεμπίπτουσαι, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν.

§147ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον, Κ. Πρόεδρε.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρὸ τοσούτου καιροῦ ἡ συζήτησις τῆς ὑπὸ πολλῶν κατοίκων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς ζητηθείσης συστάσεως τοῦ στρατιωτικοῦ διοικητηρίου· ἀποφασίσατε.

§149ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον.

§150ΕΤΕΡΟΙ. Προηγεῖται ἡ δημοσία ἀσφάλεια.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι ὑπάρχει εἰς τὴν Συνέλευσιν ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα τοῦ στρατιωτικοῦ διοικητηρίου πρὸ τοσούτου καιροῦ, ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ἕως τώρα, καὶ ποτὲ δὲν φθάνομεν εἰς ἓν συμπέρασμα· ἂν θέλετε λοιπὸν νὰ συζητηθῇ τώρα.

§152ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτείνω ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἂν θέλῃ νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, καὶ νὰ προβῇ εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§154ΔΑΓΡΕΣ. Ἄνευ στρατιωτικοῦ διοικητηρίου καὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ὑπήρξαμεν ἕως τώρα· ζητῶ τὸν λόγον Κ. Πρόεδρε.

§155ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν θερμότατα ν’ ἀναβάλῃ καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα, νὰ προβῶμεν εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον.

§156Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Εἶναι ἀναγκαιότατον τὸ στρατιωτικὸν διοικητήριον· ἡ ἀσφάλεια πρέπει νὰ προηγῆται παντὸς ἄλλου.

§157ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρόκειται ἐπ’ αὐτοῦ νὰ γίνῃ συζήτησις, καὶ συζήτησις μεγίστη, διότι ἄλλοι θέλουν ν’ ἀποδείξουν διὰ πραγμάτων, ἠμπορῶ νὰ ἦμαι καὶ ἐγώ, ὅτι ἡ σύστασις αὐτῆς τῆς νέας θέσεως, ὁ πολλαπλασιασμὸς τῶν θέσεων, δὲν θὰ ὠφελήσῃ, λοιπὸν θὰ συζητηθῇ σπουδαιότατα, Κύριοι, καὶ ἀφοῦ χαθοῦν ὅλα τὰ γεννήματα, καὶ δὲν εἰσπράξωμεν τίποτε, τότε οὔτε οἱ στρατιωτικοὶ σας διοικηταὶ θὰ ζήσουν, οὔτε κανείς· ἀφοῦ τελειώσωμεν τὸ περὶ φορολογίας, τότε συζητοῦνται ὅλα.

§158Α. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ καταργηθῇ μία θέσις ἀπαιτεῖται θέσπισμα, ἢ νόμος; Ἐὰν ἀπαιτῆται νόμος, πρέπει τότε ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, τὸ θέσπισμα τὸ ἐκδοθὲν παρὰ τοῦ προκατόχου ὑπουργοῦ, πρέπει νὰ μὴ θεωρήσῃ ὑπάρχον, διότι ἀφοῦ ἔγεινε πρᾶξις τῆς προσωρ. Κυβερνήσεως, ἂς ἀφήσωμεν τὴν τοῦ λαοῦ καὶ στρατοῦ, εἶναι ψήφισμα καὶ νόμος· τὸν δὲ νόμον ἔπρεπε νὰ τὸν καταργήσῃ ἡ Συνέλευσις καὶ ὄχι ἡ Κυβέρνησις· ἑπομένως νομίζω ὅτι πρέπει νὰ θεωρήσητε τὴν θέσιν ὡς ὑπάρχουσαν.

§159ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀπὸ σέβας πρὸς τὴν Συνέλευσιν καὶ ἀπὸ τὴν ἀδυναμίαν τοῦ νὰ λύωμεν ζητήματα ἡμεῖς, δὲν ἐκάμαμεν τίποτε· τὴν θέσιν αὐτὴν κατήργησε διὰ ψηφίσματος ἡ Κυβέρνησις ἡ παρελθοῦσα, αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις ἦλθε κατὰ συνέπειαν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, καὶ αὐτὴ πρόκειται ν’ ἀποφανθῇ. Λοιπὸν, ἐπειδὴ εἶναι ἐκκρεμὲς αὐτὸ τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ λοιπὸν βλέπω ἀντιθέτους γνώμας, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἂν θέλῃ νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ ζήτημα τοῦ στρατιωτικοῦ διοικητηρίου, ὡς ἀφορῶντος τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, ἢ νὰ μεταβῇ εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον. Λοιπὸν, ὅσοι παραδέχονται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ διοικητηρίου τώρα, νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται πολλοὶ εἶναι ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα).

§161Γ. ΛΑΠΑΣ. Πρὸς Θεοῦ, νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ἀντιθέτως θὰ ἐρωτήσω.

§163ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως Κ. Πρόεδρε (ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 20).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται νὰ ἐξακολουθήσῃ τώρα ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ στρατιωτικοῦ διοικητηρίου, θὰ εἴπωσι ναὶ, οἱ ἄλλοι ὄχι. Γίνεται ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 161, δύο ἠρνήθησαν ψῆφον, 83 εἶπον ὄχι 76 ναὶ, ὥστε ἀπεῤῥίφθη ἡ πρότασις.

§166ΘΕΟΔ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ταύτην τὴν στιγμὴν μοὶ ἐνεχειρίσθη διακοίνωσις τοῦ Κ. Πρέσβεως τῆς Α. Μ. τῆς Βασιλίσσης τῆς Μ. Βρεττανίας, τὴν ὁποίαν ἀναγινώσκω πρὸς ὑμᾶς. Ἐπειδὴ ἦτο ἀγγλιστὶ γεγραμμένη ἐπεδόθη αὐθωρεὶ εἰς τὴν μετάφρασιν αὐτῆς. Ἄρχομαι τῆς ἀναγνώσεως· ἡ διακοίνωσις ἀπευθύνεται πρὸς τὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν τῆς Ἑλλάδος. Διακοίνωσις τοῦ πρέσβεως τῆς Ἀγγλίας. Ἀθήνῃσι, τὴν 22/4 Μαΐου 1863. Κύριε! Αἱ ἐπανειλημμέναι βιαιοπραγίαι ἀπό τινος καιροῦ ἐν Ἀθήναις ὑπὸ στρατιωτῶν τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἐναντίον προσώπων ἀλλοδαπῶν ἔλαβον κατὰ τὰς τελευταίας ὀλίγας ὥρας χαρακτῆρα χείρονα, ὥστε δὲν δύναμαι, ὡς ἔχων τὴν ἰδιότητα τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Α. Βρ. Μ. ν’ ἀποσιωπήσω αὐτὰς, χωρὶς νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν ἑλλην. κυβέρνησιν τὰς θλιβερὰς συνεπείας, αἵτινες βεβαίως ἔσονται τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῶν τῶν ὠμοτήτων. Εἶναι νῦν περιττὸν νὰ συζητήσωμεν, ἂν αὗται αἱ πράξεις ὑπαγορεύωνται ὑπὸ σκοπῶν πολιτικῶν, ἢ ἂν ἔχωσι τὴν ὑποστήριξιν καὶ χρηματικῶν ξένων ῥαδιουργιῶν, ὡς πολλάκις ἐῤῥέθη, ἢ ἂν πηγάζωσιν ἀπὸ ἀντιζηλίας ἐσωτερικῶν διενέξεων, ἢ ἂν ἔχωσιν ἀφορμὴν τὴν ἀντιπατριωτικὴν καὶ ἐγωϊστικὴν ἀπόνοιαν ἐκείνων τῶν ἀναξίων Ἑλλήνων, οἵτινες ἴσως φαίνονται πρόθυμοι νὰ θυσιάσωσι τὸ καλὸν τῆς πατρίδος των εἰς τὰς ταπεινὰς προσωπικὰς φιλοδοξίας των. Καὶ ἀναφερόμενος εἰδικῶς εἰς ἄλλας κακοπραγίας ἀσυγγνώστου ἐγκληματικῆς φύσεως, αἵτινες ἔλαβον χώραν πρὸ τινος καιροῦ ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ καὶ ἀλλαχοῦ τῶν Ἀθηνῶν, ἀρκοῦμαι νὰ ὑπαινίξω τὴν πραχθεῖσαν ἐναντίον ἀτυχοῦς αὐστριακῆς γυναικὸς, ἥτις ἐλάμβανε μέρος εἰς τὰς παραστάσεις τοῦ ἱπποδρομίου, καὶ ἥτις προσεβλήθη ἀπὸ σπεῖραν παραβιαστῶν, καί τοι διατελοῦσα ὑπὸ τὴν προστασίαν ἕλληνος ἀξιωματικοῦ, καὶ ἡρπάγη ἀπαχθεῖσα εἰς τὴν πεδιάδα καὶ ἀφεθεῖσα ἐκεῖ, πνέουσα δὲ νῦν τὰ λοίσθια ἕνεκα τῶν βιαιοπραγιῶν τῶν ἐπ’ αὐτῆς ἐκτελεσθεισῶν παρὰ τῶν αἰχμαλωτισάντων αὐτὴν ἀσελγῶν. Δὲν ἔχω τώρα μόνον τὸ καθῆκον, Κύριε, νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν τῆς Ἑλλην. Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, ἵνα λάβῃ ἀμέσως μέτρα, ὅπως αὐστηρῶς τιμωρηθῶσιν οἱ κακοῦργοι οὗτοι, ἀλλὰ καὶ νὰ λάβῃ τοιαῦτα μέτρα τοῦ λοιποῦ, ὥστε εἰς τὸ μέλλον εἰς τοὺς ἐν Ἀθήναις καὶ ἀλλαχοῦ τῆς Ἐπικρατείας κατοικοῦντας ἀλλοδαποὺς νὰ δοθῇ ἐγγύησίς τις διὰ τὴν προσωπικὴν ἀσφάλειάν των. Μέχρι πρό τινος εἶχον λόγους νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ διαγωγὴ τῆς Ἑλλην. Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους ἦτον ἀξία παντὸς ἐπαίνου διὰ τὴν ὑπομονὴν καὶ μετριοπάθειαν, τὴν ὁποίαν ἔδειξαν κατὰ τὴν διάρκειαν δυσκόλων πολιτικῶν δοκιμασιῶν. Ἡ βεβαιότης, ὅτι ὁ χηρεύων Θρόνος ἤθελεν ἐντὸς ὀλίγου πληρωθῆ ὑπὸ Πρίγκηπος, τοῦ ὁποίου ἡ ἐκλογὴ ἐνεκρίθη ὑπὸ τῆς Μεγάλης Βρεττανίας, Γαλλίας καὶ Ῥωσσίας, ἤθελε συντείνει οὐχὶ νὰ αὐξήσῃ, ἀλλ’ ἀπεναντίας ἵνα θεραπεύσῃ πολιτικὰς διαιρέσεις καὶ ἐξασφαλίσῃ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Ἡ ἀποτυχία τῶν προσδοκιῶν μου τούτων εἶναι πραγματικῶς μεγάλη· ἡ ἀναρχία ὑπὸ τὴν πλέον ἄσχημον μορφὴν ἐπικρατεῖ ἐν Ἀθήναις· ἡ ὑπόληψις τῆς Ἑλλάδος εἶναι τώρα κηλιδωμένη ἐκ πράξεων τολμηθειῶν τοσοῦτον ἀσυγγνώστου φύσεως, καὶ ἔτι ἀπευθυνθεισῶν πρὸ πάντων κατὰ ξένων ὑπηκόων, ὥστε οἱ ὑπήκοοι ὅλων τῶν δυνάμεων διατελοῦσιν εἰς διηνεκεῖς φόβους καὶ κινδύνους. Ἠμπορεῖ ν’ ἀποδοθῇ αὕτη ἡ κατάστασις εἰς ξένας ἐνεργείας, τῶν ὁποίων οἱ κακόβουλοι κακοῦργοι γίνονται ὄργανα, ἠμπορεῖ νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὴν ἐντελῆ ἀνικανότητα τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν ἀρχῶν εἰς τὸ νὰ περιστείλωσι τοὺς ἀπειθοῦντας καὶ θορυβοῦντας Στρατιώτας. Ἡ αἰτία ἔστω οἱαδήποτε· ἐγὼ δὲν δύναμαι πλέον ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Α. Β. Μ. νὰ καθιερώσω διὰ τῆς παρουσίας μου τοιαῦτα κακουργήματα καὶ τοιαῦτα ἐγκλήματα. Ὅθεν σᾶς παρακαλῶ, Κύριε, νὰ κοινοποιήσητε ἄνευ ἀναβολῆς τὸ περιεχόμενον αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου εἰς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν, καὶ νὰ εἴπητε αὐτῇ, ὅτι ἔχω ἀπόφασιν ν’ ἀφήσω τὴν πρωτεύουσαν, ἐὰν δὲν δοθῇ εἰς τὴν τοιαύτην κατάστασιν τῶν πραγμάτων τέλος διὰ μέτρων ἀμέσων καὶ δραστηρίων. Ἔχω τὴν τιμὴν κτλ. ΣΚΑΡΛΕΤ.

§167Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἀνάγνωσις τοῦ ἐγγράφου τούτου, Κύριοι, μὲ ἀπαλλάττει τοῦ κόπου νὰ ἐξηγήσω σαφέστερον τοὺς λόγους καὶ τὰς σκέψεις, αἵτινες μὲ ἠνάγκασαν σήμερον, πρὶν ἢ λάβω τὴν διακοίνωσιν, νὰ ἔλθω πρὸς ὑμᾶς καὶ νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἔλθητε εἰς σκέψεις σπουδαίας. Οἱ λόγοι ἦσαν σπουδαῖοι. Ἐξακολουθῶ ἐπιμένων ὅτι εἰς τὴν Συνέλευσιν ἀπόκειται νὰ σκεφθῇ μετὰ σπουδαιότητος ἵνα δυνηθῇ νὰ ἔχῃ πεποίθησιν ὅτι εἰς τὸ μέλλον θέλουσι προλαμβάνεσθαι τοιαῦται ὠμότητες.

§168ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν Κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὸ πρωτότυπον τῆς διακοινώσεως ταύτης εἰς τὸ γραφεῖον.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν πρόκηται νὰ γίνῃ λόγος θὰ προτείνω νὰ γίνῃ αὔριον ἵνα συζητήσωμεν καλλίτερον τί ἔχομεν νὰ εἰπῶμεν. Θέλετε νὰ γείνῃ δημοσία συνεδρίασις αὔριον;

§170ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Προτείνω νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τοῦδε καὶ νὰ περαιωθῇ ἡ ἐξακολούθησις αὔριον.

§171ΜΑΚΡΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ ἔγγραφον εἶναι σπουδαῖον, πρέπει νὰ σκεφθῇ ἕκαστος τῶν πληρεξουσίων, νὰ σκεφθῇ πῶς θὰ ἀπαντήσῃ.

§172ΣΧΙΝΑΣ. Πῶς θὰ πράξωμεν, Κύριοι, νὰ σκεφθῶμεν, καὶ ὄχι πῶς νὰ ἀπαντήσωμεν.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται ὅτι αὔριον πρέπει νὰ γείνῃ συζήτησις, εἰς τὰς 11 ὥρας ἀκριβῶς, νὰ σηκωθῶσι· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Τόρα ἐρχόμεθα εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον.

§174ΚΑΛΟΣ. Εἰσήχθη ἡ πρότασις τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ ἀπεφασίσθη νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ· ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ συζήτησις (θόρυβος).

§175ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει τὸ πρῶτον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον καθιεροῖ τὸν ἔγγειον φόρον 9%, ἐπ’ αὐτοῦ ἦλθον διάφοροι τροποποιήσεις, πρέπει λοιπὸν νὰ ψηφοφορήσωμεν τὰς διαφόρους αὐτῆς τροποποιήσεις.

§176ΛΟΝΤΟΣ. Θεωρῶ τὰ ζητήματα αὐτὰ σπουδαιότατα καὶ συνδεόμενα μὲ τὴν ἀσφάλειαν τῆς ἐπικρατείας καὶ κατὰ τοσοῦτον ἀντιλέγω, καθόσον δὲν πρόκειται μόνον νὰ ἀποφασίσωμεν περὶ τοῦ ἐγγείου φόρου, πρόκειται νὰ ἀποφασίσωμεν καὶ περὶ τοῦ φόρου τῆς ἐπικαρπίας, τὸν ὁποῖον ἐγὼ ἐννοῶ ἡνωμένον.

§177ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Εἶναι ἄλλο αὐτό.

§178ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ὑπάρχει πρότασις ἀπὸ τὸν Κ. Κουμουνδοῦρον καὶ ἐκτείνεται καὶ εἰς τὰ κουκούλια, τὰ λάδια κτλ. ποῖον εἶναι τὸ ἀντικείμενον ἐδῷ; ἐγὼ ἐννοῶ ὅτι εἶναι μόνον περὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν· σήμερον θέλω νὰ ψηφοφορήσωμεν μόνον τοὺς δημητριακοὺς καρπούς.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεφάσισεν ἡ Συνέλευσις νὰ ἔλθωμεν εἰς συζήτησιν τοῦ πρώτου ἄρθρου καὶ ἐμείναμεν εἰδικῶς εἰς τὸ μέρος τῶν ἐγγείων φόρων ἀφήσαντες τὸ δεύτερον τεμάχιον τῆς ἐπικαρπίας· τώρα πρόκειται νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἂν ἐφωτίσθη ἀρκετὰ ἐπ’ αὐτοῦ, ὥστε νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν, ἢ ἂν θέλῃ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις.

§180ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐφωτίσθημεν.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὅσοι παραδέχονται ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν (θόρυβος).

§182ΖΕΡΒΑΣ. Ἐπὶ ὅλων.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν.

§184ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§185ΖΕΡΒΑΣ. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἐκάμαμεν μίαν μακρὰν συζήτησιν εἰς ὅλον τὸν φορολογικὸν Νόμον, ἐννοεῖται, ὅτι ὁ φορολογικὸς Νόμος ἔχει ὅλα τὰ εἴδη τῆς γεωργίας· λοιπὸν λέγοντες γεωργίαν, ἐννοοῦμεν πᾶν ὅ,τι γεννᾷ ἡ γῆ καὶ φορολογεῖται.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι εἰς τὴν οὐσίαν.

§187ΖΕΡΒΑΣ. Ἐνόμισα ἐν γένει ὅτι οἱ φόροι οἱ παραγόμενοι ἀπὸ τὴν γῆν ὀνομάζονται τῆς γεωργίας, καὶ ἐν γένει ἐπὶ τῆς γεωργίας ὁμιλοῦντες, εἶπον, ὅτι ἐπιβαρύνεται. Ἀφοῦ λοιπὸν ὅλοι παρεδέχθημεν, ὅτι ἐπιβαρύνεται, ἐννοεῖται, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὕτη πρέπει νὰ ᾖναι γενικὴ ἐφ’ ὅλης τῆς γεωργίας, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ λάβωμεν μόνον ἓν μέρος τῆς γεωργίας, διότι τότε θὰ προέλθωμεν ἕκαστος εἰς τὸ συμφέρον, καὶ ἕκαστος θὰ προσπαθήσῃ νὰ ὠφεληθῇ διὰ τὸν ἑαυτόν του, π. χ. ὁ ὀρεινὸς ἔχει τὰς γαίας διὰ μόνον τοὺς καρποὺς, τὰ παράλια ἔχουν σῦκα καὶ ἔλαια καὶ ἄλλα· ἐγὼ λοιπὸν λέγω, ὅτι ἐν γένει ἡ γεωργία ἐπιβαρύνεται, καὶ πρέπει νὰ ἐλαφρυνθῇ. Διὰ τοῦτο εἶχον πρότασιν καὶ λέγω, ὅτι ὅλοι οἱ ἔγγειοι φόροι πρέπει νὰ προσδιορισθῶσιν ἴσοι τόσον τοῖς ἑκατὸν, ἐξαιρουμένου μόνον τοῦ φόρου τῆς ἐπικαρπίας (θόρυβος).

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἐπὶ διαφόροις ἄρθροις τοῦ φορολογικοῦ Νόμου ὑπάρχουν προτάσεις ἐλαττώσεως σχετικῆς. Ἐὰν ὁ Κ. Ζέρβας θέλῃ εἰς ὅλα τὰ ἄρθρα νὰ δώσῃ τὸ ἓξ, εἶναι κύριος νὰ τὸ κάμῃ· ἀλλ’ ὅμως εἰς ἕκαστον ἀντικείμενον ἔχουν ἄλλο εἶδος ἐλαττώσεων, δὲν ἠμποροῦν νὰ ὑποχρεωθοῦν ἐκεῖνοι νὰ βάλουν ἕνα ὅρον εἰς ὅλα, ἑπομένως ἐξ ἀνάγκης πρέπει νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ κατ’ ἄρθρον. (θόρυβος).

§189ΔΑΓΡΕΣ. Καλὸν εἶναι φρονῶ ν’ ἀναγνώσητε τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου· ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ ἐπ’ αὐτοῦ τροπολογία τοῦ Κ. Κεχαγιᾶ καὶ τῶν ἄλλων διὰ νὰ ἴδωμεν, ποία εἶναι ἡ καλλιτέρα.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπον καὶ ἄλλοτε, ὅτι ἐξ αὐτῶν αἱ πλεῖσται εἶναι καὶ διὰ τὰ μέλλοντα ἔτη, ὅλαι αἱ ἄλλαι δὲν εἶναι δικαιολογημέναι, ὁ ἕνας λέγει 8%, ὁ ἄλλος λέγει 6% (θόρυβος). Τινὲς ζητοῦν τὸν λόγον.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν θέλῃ ν’ ἀκολουθήσῃ τὴν συζήτησιν, ἢ ἐὰν θέλῃ νὰ φθάσωμεν εἰς ψηφοφορίαν. Ὅσοι παραδέχονται, ὅτι ἡ Συνέλευσις ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον τὸ εἰδικὸν, τῶν δημητριακῶν καρπῶν, ἐφωτίσθη, ὥστε νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν ψηφοφορίαν αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου, ἐκεῖνοι νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) ἐφωτίσθη. Λοιπὸν, Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ προσέξητε καὶ εἰς αὐτὴν τὴν παρατήρησίν μου. Ἄλλας σκέψεις δύναταί τις νὰ κάμῃ, καὶ ἄλλην ψῆφον νὰ φέρῃ, ὅταν ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐπρόκειτο μὲν ὁ φόρος ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν νὰ ἐλαττωθῇ, διότι εἶναι βαρὺς, δύναται νὰ προτιμήσῃ τὸ 5, 7, 9, ἢ 8, καὶ ὅταν ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι προτείνονται ἐλαττώσεις καὶ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα εἴδη, ὥστε ἡ ἐλάττωσις δὲν εἶναι μόνον εἰς τοὺς δημητριακοὺς καρποὺς, τῶν ὁποίων θὰ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα π. χ. δύο ἢ τριῶν ἑκατομμυρίων, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα, καὶ ἑπομένως τὸ ἀποτέλεσμα τῆς γενικῆς ἐλαττώσεως θέλει εἶσθαι μέγα. Ὅστις λοιπὸν ψηφοφορεῖ τώρα, πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι προτείνονται ἐλαττώσεις εἰς ὅλα τὰ ἄλλα.

§192ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Πρὸ ὀλίγου ὁ Κ. Κεχαγιᾶς ἔλαβε τὴν καλωσύνην νὰ κάμῃ τακτικὴν ἀρίθμησιν κατὰ τὴν ἰδέαν του τῶν ὅσα δύναται νὰ ἐκπέσῃ ὁ προϋπολογισμὸς, ἐὰν τὸ 5% ἐπεκταθῇ εἰς ὅλα τὰ εἴδη τοῦ ἐγγείου φόρου, καὶ εἶδε μὲ ἀριθμοὺς, ὅτι δὲν εἶναι, εἰμὴ 2960000 τὸ ὅλον. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ἐὰν μόνον ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν ἐπέλθῃ ἡ ἐλάττωσις, φέρει 3,000,000, ἐὰν ἐπὶ ὅλων, θὰ ἐπιφέρῃ πολλά. Ἐπίσης διὰ λογαριασμοῦ παρετηρήθη, ὅτι δύναται νὰ καλυφθῇ αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα, καὶ περισσότερον μάλιστα νὰ εἰσπράξωμεν ἐκ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν.

§193Α. ΛΟΝΤΟΣ. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἐὰν κατορθώσωμεν νὰ τὸ ἀποφασίσωμεν, ἐὰν κατορθώσωμεν νὰ τὸν βεβαιώσωμεν, ἐὰν κατορθώσωμεν νὰ τὸν εἰσπράξωμεν, ἠμπορῶ νὰ βεβαιώσω αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐπ’ ἀριθμῶν στηριζόμενος, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ εἰσπράξωμεν οὔτε 400,000 δραχμῶν (θόρυβος καὶ διάλογοι).

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀπωτέρα πρότασις εἶναι τὸ 5%, αὐτὴ θὰ ψηφοφορηθῇ (θόρυβος). Ὑπάρχει ἔνστασις, ὅτι δὲν εἴμεθα πλήρεις, ἑπομένως θὰ προβῶμεν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· ἔπειτα, Κύριοι, τινὲς τῶν ΚΚ. Πληρεξουσίων θέλουν νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὸ ζήτημα, ἐὰν συγχρόνως θὰ ἀποφασίσωμεν δι’ ὅλους τοὺς φόρους.

§195ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι (θόρυβος).

§196Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, κατὰ τὸν κανονισμὸν, πᾶν ζήτημα σύνθετον ἠμπορεῖ νὰ διαιρεθῇ κατ’ αἴτησιν ἑνὸς τῶν πληρεξουσίων (θόρυβος). Κἀμμία πίεσις δὲν πρέπει νὰ γείνῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν· τὶ θέλετε συμφωνίας καὶ διαπραγματεύσεις; ὄχι (θόρυβος). Λοιπὸν λέγω, ὅτι κατὰ τὸν κανονισμὸν πᾶν ζήτημα σύνθετον διαιρεῖται κατ’ αἴτησιν ἑνὸς πληρεξουσίου. Κάμνων χρῆσιν τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ, ζητῶ τὴν διαίρεσιν τοῦ θέματος.

§197ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι ἀποφασισμένον τοῦτο.

§198ΖΕΡΒΑΣ. Ὡμιλήσαμεν ἐπὶ 10 ἡμέρας διὰ τὸν φορολογικὸν νόμον ἐν συνόλῳ, λοιπὸν ὅλοι οἱ φόροι εἶναι 10%, μόνον καθ’ ἓν ἔτος κατέβησαν εἰς 9%· τώρα λοιπὸν θέλετε νὰ γείνῃ ξεχωριστὸν (θόρυβος μέγας).

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, καὶ ἡ ἀπάντησίς της θέλει εἶσθαι ἰσχυρὰ, ἐὰν εὑρεθῶμεν πλήρεις. Λοιπὸν ὅσοι εἶναι γνώμης κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ζέρβα, ὅτι δι’ ὅλους τοὺς φόρους νὰ γείνῃ ἀπόφασις διὰ μιᾶς, καὶ ὄχι κατ’ ἄρθρον, ἐκεῖνοι νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη· λοιπὸν κατ’ ἄρθρον. Ἡ ἀπωτέρα πρότασις εἶναι τὸ 5%· ὅσοι λοιπὸν παραδέχονται τὸ 5% νὰ ᾖναι ὁ ἔγγειος φόρος ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν νὰ εἴπουν ναί....

§200ΤΙΝΕΣ. Δι’ ἀναστάσεως.

§201ΕΤΕΡΟΙ (πλείονες τῶν 20). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι θέλουν τὸ 5% θὰ εἴπουν ναὶ οἱ ἄλλοι ὄχι· ἐννοεῖται, ὅτι ἔπειτα θὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ 6, τὸ 7, καὶ τὰ ἄλλα. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ ἤμεθα πλήρεις ἀπαιτεῖται ὁ ἀριθμὸς 155, ἐψηφοφόρησαν 130 καὶ 2 ἠρνήθησαν ψῆφον, ὥστε δὲν εἴμεθα πλήρεις. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις.

§204ΔΑΓΡΕΣ. Νὰ σημειωθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν ἀπόντων καὶ νὰ ἀναγνωσθοῦν μεγαλοφώνως, καὶ νὰ δημοσιευθοῦν. Ὥρα 6¼.

Ὁ Πρόεδρος

Α. ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Α. Σωμάκης.