1863.04.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΠΕʹ.

τῆς 20 Ἀπριλίου 1863.

(Σάββατον)

Ὥρα 12 τῆς μεσημβρίας.

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, καὶ τῆς Συνελεύσεως πλήρους γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΜΑΝΕΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε, ὁμιλήσατε.

§3ΜΑΝΕΤΑΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, προτιθέμενος νὰ ζητήσω ἀπὸ τὴν σεβαστὴν Συνέλευσιν τὴν διόρθωσιν ἐν μέρει τῶν πρακτικῶν αὐτῶν. Εἰς τὰ πρακτικὰ περιέχεται πρὸς τοῖς ἄλλοις, καὶ ὅτι τὸ σεβαστὸν τοῦτο σῶμα εἰς τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἀπεφάσισε διὰ νὰ χορηγηθῶσιν εἰς τὸν Ἀλέξανδρον Σοῦτσον 2,000 δραχμαὶ διὰ νὰ τῷ χρησιμεύσωσι πρὸς ἀνάκτησιν τῆς πασχούσης ὑγείας του, συνεπείᾳ προτάσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς προηγουμένην τινὰ συνεδρίασιν. Συνεβουλεύθην τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης ἐκείνης συνεδριάσεως, καὶ παρετήρησα τῷ ὄντι, ὅτι κατὰ τὴν 17 τοῦ ἐνεστῶτος μηνὸς, ἤτοι τὴν προχθὲς τετάρτην, ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰσήγαγε πραγματικῶς τοιαύτην πρότασιν. Περὶ τῆς διεξαγωγῆς τῆς συζητήσεως καὶ τῆς ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως λαμβάνω τὸν λόγον· συνεβουλεύθην, Κύριοι, τὸν κανονισμὸν περὶ τούτου, τὸν κανονισμὸν, ὅστις μᾶς διέπει, καὶ τὸν ὁποῖον, διότι συνετάχθη ἀπὸ ἐπιτροπὴν, ἐκλεχθεῖσαν παρ’ ἡμῶν, καὶ λαβοῦσαν τὴν πρὸς τοῦτο ἐντολὴν, συνεζητήθη ἐνώπιον τοῦ σώματος καὶ ἐκυρώθη, νομίζω, ὅτι ὀφείλομεν νὰ τὸν τηρῶμεν θρησκευτικῶς. Εἶδα λοιπὸν, ὅτι κατὰ τὴν 17 τοῦ μηνὸς εἰσήχθη προφορικῶς ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἡ πρότασις περὶ τοῦ χορηγήματος αὐτοῦ, καὶ ἑπομένως ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μετέβη εἰς τὴν ἀπάντησιν μιᾶς ἐπερωτήσεως, ἥτις τῷ εἶχεν ἀπευθυνθῆ περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας· χθὲς δὲ, ὡς δὲν ἀμφιβάλλω καὶ ἐνθυμεῖσθε, ὁ Πρόεδρος ἀπήγγειλε περὶ τούτου, ὅτι πρόκειται ν’ ἀποφασισθῇ καὶ τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ, καὶ ἠκούσθησαν πραγματικῶς 3, 4 λέξεις, μάλιστα, μάλιστα· ὁ Κ. Πρόεδρος ἀπήγγειλε τὴν πρότασιν αὐτὴν, ὡς παραδεχθεῖσαν καὶ ἀποφασισθεῖσαν, καὶ ὡς παρετήρησα σήμερον εἰς τὸ γραφεῖον, ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν διευθύνεται πρὸς ἐκτέλεσιν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Συνεβουλεύθην, λέγω, τὸν κανονισμὸν καὶ παρετήρησα, ὅτι κατὰ τὸ περιεχόμενον τοῦ κανονισμοῦ, κατὰ τὸ ῥητὸν γρᾶμμα τοῦ κανονισμοῦ, προτάσεις μόνον ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως ἢ πληρεξούσιοι εἰσάγουν ἢ μία ἐκ τῶν πολλῶν ἐπιτροπῶν, τὰς ὁποίας τὸ Σῶμα ἔχει ἐκλελεγμένας διὰ νὰ ἐνεργοῦν αὐτὸ τὸ καθῆκον ἐν ὀνόματι τῆς Συνελεύσεως· ἀλλὰ δὲν εἶμαι τόσον φειδωλὸς καὶ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, μόλον ὅτι δὲν ἐμπεριέχεται εἰς τὸν κανονισμὸν, μόλα ταῦτα ἀποδίδω τὸ δίκαιον τῆς προτάσεως· βλέπω ὅμως, ὅτι αἱ προτάσεις, παρ’ οὗ τινος καὶ ἂν εἰσαχθῶσι, χαρακτηρίζονται μὲ δύο χαρακτῆρας, εἴτε ὡς κατεπείγουσαι, εἴτε ὡς μὴ τοιαῦται, καὶ ἂν μὲν δὲν ἦναι κατεπείγουσαι, λαμβάνουν τὸν τεταγμένον δι’ αὐτὰς δρόμον, στέλλονται εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν, ἥτις, ἐπεξεργαζομένη τὴν πρότασιν, εἰσάγει μίαν γνωμοδότησιν εἰς τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Σώματος καὶ δίδει μίαν γνώμην, καὶ ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς ἄρχεται ἡ συζήτησις. Ἀλλ’ ἐὰν ἦναι κατεπείγουσα ἡ πρότασις, δὲν διευθύνεται εἰς ἐπιτροπὴν, οὐχ ἧττον ὅμως ἡ πρότασις αὐτὴ, ἡ ὡς κατεπείγουσα χαρακτηρισθεῖσα, οὐδὲν ἧττον τυπώνεται, διανέμεται πρὸ 24 ὡρῶν εἰς ὅλους τοὺς Κ. Κ. Πληρεξουσίους, καὶ τὴν ἀκόλουθον τῆς διανομῆς συζητεῖται καὶ ἀποφασίζεται. Παρετήρησα προσέτι εἰς τὸν ἴδιον κανονισμὸν καὶ εἶδα, ὅτι τὸ σεβαστὸν τοῦτο Σῶμα ἔχει δύω τρόπους νὰ ἐκφράζηται τὰς ἀποφάσεις του, εἴτε δι’ ἀναστάσεως, εἴτε δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἐὰν πληρεξούσιοί τινες τὸ ζητήσουν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἰς τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ, εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ, περὶ οὗ ἀπηγγέλθη ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον, ὅτι ἐπῆλθεν ἀπόφασις παραδεκτικὴ ἐκ μέρους τῆς Συνελεύσεως, βλέπω, ὅτι δὲν ἔλαβε χώραν μήτε τὸ πρῶτον, δηλ. τὸ προπαρασκευαστικὸν, μήτε ἡ τύπωσις καὶ ἡ διανομὴ, μήτε τὸ δεύτερον, ὃ ἐστὶ τὸ ἀποφασιστικόν· διότι ἡ Συνέλευσις δὲν ἀπεφάνθη δι’ ἑνὸς τῶν δύω τρόπων· παρατηρῶ λοιπὸν, ὅτι ἕνεκα τῶν ἐλλείψεων αὐτῶν ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως δὲν ἐπῆλθε· καὶ τοῦτο λέγων δὲν ἐννοῶ νὰ προσβάλω μήτε τὸ γραφεῖον, μήτε τὸν Κ. Πρόεδρον· λέγων, ὅτι δὲν ἐπῆλθεν ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως, ἀρνούμενος τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, διϊσχυρίζομαι, ὅτι δὲν ἐπῆλθεν ἀπόφασις προσηκόντως λαβοῦσα χώραν, συμφώνως μὲ τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ· καὶ διὰ τοῦτο ἀπηύθυνα καὶ ἔγγραφον αἴτησιν εἰς τὸν Κ. Πρόεδρον, καὶ λαμβάνω καὶ ἐπὶ τῶν πρακτικῶν τὸν λόγον, καὶ νομίζω, ὅτι καλὸν εἶναι ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις τὸ μέρος αὐτὸ τῶν πρακτικῶν νὰ διαγραφῇ. Κάμνων τὴν πρότασιν αὐτὴν, Κύριοι, δὲν ἀντιστρατεύομαι κατ’ οὐσίαν περὶ τοῦ ζητήματος, δὲν θέλω νὰ πολεμήσω τὴν καλὴν διάθεσιν τῆς Συνελεύσεως διὰ νὰ βοηθήσῃ τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν, ἐὰν τῷ ὄντι ᾖναι ἄξιος βοηθείας, καὶ ἂν ἔχῃ δικαιώματα πρὸς τὸ ἔθνος βοηθείας τοιαύτης, ἢ ἐὰν τὸ ἔθνος ἔχῃ ὑποχρεώσεις εἰς αὐτὸν. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω, ἐὰν τὸ δημόσιον ταμεῖον εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν ἀνθοῦσαν, καὶ δύναται, ὥστε νὰ προσφέρῃ διὰ μιᾶς 2,000 δραχμὰς λόγῳ βοηθείας εἰς τὸν ἄνδρα αὐτόν· ἀπ’ ἐναντίας θὰ εὐχαριστηθῶ παρὰ πολὺ, Κύριοι, ἐὰν ἴδω ὅτι ὄχι μόνον 2,000 δραχμὰς ἀλλὰ καὶ 3 καὶ 4 ἐὰν ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις νὰ χορηγηθῇ εἰς αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον, λέγω, ὅτι θὰ εὐχαριστηθῶ, διότι πρῶτον θὰ ἀνακουφισθῇ αὐτὸς ἀπὸ τὰ δυστηχήματα, ἐὰν ἔχῃ, καὶ δεύτερον θὰ συνάξω ἓν τεκμήριον δι’ ἐμὲ εὐχαριστήσεως, ὅτι τὸ δημόσιον ταμεῖον εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν λίαν εὐτυχῆ, καὶ ὅσα λέγουν περὶ ἀνεχείας τοῦ ταμείου, περὶ στενοχωριῶν καὶ χρηματικῶν ἀποριῶν, εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται τὸ ταμεῖον, ὅτι ὅλα εἶναι ψεύδη καὶ λόγοι πτερόεντες. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιζητῶ, Κύριοι, εἶναι ὥστε νὰ ἐπέλθῃ μία ἀπόφασις κατὰ τοὺς διαγεγραμμένους τύπους, διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὸ σεβαστὸν τοῦτο Σῶμα ὅτι πρὸ πάντων εἰς τὸ περὶ διαχειρίσεως δημοσίων χρημάτων ἔχει ἀποτεταμένην τὴν προσήκουσαν μέριμναν καὶ προσοχὴν, καὶ ἀποφασίζει ἐν σκέψει, ἀποφασίζει ἐν ἐμβριθείᾳ· τοῦτο δὲ τὸ ἀπαιτῶ, διότι, Κύριοι, θὰ χρησιμεύσῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον μας· ἐξεθρονίσθη μία Βασιλεία διὰ μιᾶς ἐπαναστάσεως, τὴν ὁποίαν ὄχι μόνον ἡμεῖς δικαιολογοῦμεν, ἀλλὰ καὶ ὁ ἔξω κόσμος δικαιολογεῖ· ἓν ἀπὸ τὰ μεγάλα ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα ἀποδίδομεν εἰς αὐτὴν, εἶναι ἡ σπατάλη, ἡ ὀλιγωρία περὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ δημοσίου πλούτου. Πῶς θέλετε αὔριον νὰ ἔχῃ λόγον ὁ πολίτης, νὰ ἔχῃ λόγον τὸ ἔθνος.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὸ θέμα.

§5ΜΑΝΕΤΑΣ. Διὰ νὰ περιποιηθῇ ἀπὸ τοὺς μέλλοντας Κυβερνήτας του, διὰ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τοὺς μέλλοντας διαχειριστὰς τῆς περιουσίας του, τοῦ πλούτου του, λόγον διατὶ φέρονται ὀλιγώρως περὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ δημοσίου πλούτου, ἐν ᾧ θὰ τοὺς δώσῃ τὸ ἴδιον τὸ ἔθνος διὰ τῶν ἀντιπροσώπων του τὸ παράδειγμα διὰ νὰ μὴ εἴπω ἄλλο τι, εἰμὴ τῆς ὀλιγωρίας περὶ τὴν διαχείρισιν; Νομίζω ὅτι ἐξηγήθην ἀρκούντως· δὲν θέλω πολὺ νὰ ἐπασχολῶ τὰς στιγμὰς τῆς Σ. Συνελεύσεως· παρατηρῶ ὅμως ὅτι τὸ μέρος αὐτὸ τῶν πρακτικῶν εἶναι διορθώσιμον, καὶ ἀπαιτεῖται ἀναγκαίως διὰ νὰ ἐπέλθῃ μὲ τὸν προσήκοντα τρόπον μία ἀπόφασις, καὶ ἂς δοθοῦν ὄχι μόνον αὐτὰ, ἀλλὰ καὶ περισσότερα.

§6ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κ. Μανέτα, ἐλανθάσθητε λέγοντες ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ἀπεφάνθη ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν· διότι καθὼς ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὁ Κ. Πρόεδρος ἠρώτησε τὴν Συνέλευσιν «ὑπάρχει καμμία ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς;» καὶ ἡ Συνέλευσις ὁμοφώνως εἶπεν, ὄχι. Κατὰ συνέπειαν ἡ πρότασις ἐπεψηφίσθη.

§7ΜΑΝΕΤΑΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, Κ. Μαυρομιχάλη. Ἡ ἀποφατικὴ ἀπάντησις περὶ τῆς ἀντιῤῥήσεως τῆς Συνελεύσεως δὲν συνεπάγεται τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη· ἡ μὴ ὕπαρξις ἀντιῤῥήσεως μόνον καὶ μόνον χρησιμεύει διὰ νὰ κλείσῃ τὴν συζήτησιν καὶ διὰ νὰ ἀποφανθῇ ὁ Πρόεδρος ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη· ὅπως καὶ ἂν ἔχῃ, ἡ ἀπόφασις πρέπει νὰ ἐπέλθῃ τοὐλάχιστον δι’ ἀναστάσεως, καὶ ὁ τύπος ἰδού· «ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, Κύριοι Πληρεξούσιοι; ὄχι· οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ νὰ σηκωθοῦν». Διότι ἐγὼ ἴσως δὲν θέλω νὰ φέρω ἀντίῤῥησιν, οὐχ ἧττον εἰς τὴν ἀνάστασιν ἠμπορῶ νὰ μὴ σηκωθῶ καὶ ἠμποροῦν τὰ ¾ νὰ μὴ σηκωθοῦν, μολονότι κανεὶς ἐκ τῶν πληρεξουσίων ἠμπορεῖ νὰ μὴ θέλῃ νὰ κάμῃ ἀντίῤῥησιν. Παρατηρῶ ὅτι ἡ ἔλλειψις τῆς ἀντιῤῥήσεως ἐπιφέρει τὴν διακοπὴν τῆς συζητήσεως, λύει τὴν συζήτησιν, δὲν δύναται πλέον κατόπιν νὰ ζητήσῃ κανεὶς λόγον, ἀφοῦ ἀποφανθῇ τὸ Προεδρεῖον, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις· ἡ ἀπόφασις ὅμως ἡ ὁριστικὴ πρέπει νὰ ἐπέλθῃ, καὶ τοῦτο δὲν δύναται κανεὶς νὰ μοῦ τὸ διαμφισβητήσῃ.

§8ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Εἴμεθα πολλοὶ ἐξ ἡμῶν, οἵτινες πρώτην φορὰν ἀκούομεν ὅτι ἀπεφάσισεν ἡ Συνέλευσις.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔγγραφος πρότασις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, καὶ ἑπομένως προηγεῖται παντὸς ἄλλου. Ὁ. Κ. Ῥούκης ἀναγινώσκει τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μανέτα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Δαγρὲς ἐζήτησε τὸν λόγον.

§11ΤΙΝΕΣ. Νὰ μὴ γείνῃ συζήτησις! (θόρυβος).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ἡ πρότασις τοῦ Κ. Μανέτα πρέπῃ νὰ συζητηθῇ ἢ ὄχι.

§13ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, Κ. Πρόεδρε.

§14ΚΑΛΟΣ. Νὰ ἐρωτήσητε τοῦτο· ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἐννοῇ καλῶς ἔχοντα τὰ πρακτικά· καὶ ἂν εἴπῃ τοῦτο, τότε θὰ εἰπῇ ὅτι παραδέχεται καὶ τὴν γενομένην ἀπόφασιν.

§15ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὑπάρχει μία τυπικὴ ἔλλειψις, αὐτὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐφέρθη, καὶ ἰδοὺ, βεβαίως, προκειμένου νὰ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις περὶ δημοσίων χρημάτων, πρέπει νὰ φυλάσσωνται καὶ οἱ τύποι καὶ οἱ κανονισμοὶ ὅλοι· ἀλλ’ ἐδῶ ἦλθεν ἐξαιρετικῶς ἓν ζήτημα διὰ τὸν Κ. Σοῦτσον. Τὸν Κ. Σοῦτσον ὅλοι τὸν γνωρίζετε, καὶ ὅλοι γνωρίζετε τὰς ἐκδουλεύσεις του (θόρυβος). Θὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι τὸ Προεδρεῖον εἶχε δίκαιον νὰ ἀπαγγείλῃ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν. Ἐπειδὴ ὅλοι γνωρίζετε τὴν κατάστασιν τὴν ἀξιολύπητον, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁ ἄνθρωπος, πάσχων καὶ στερούμενος τῶν μέσων τῆς θεραπείας, ἀνεγνώσθη τὸ ψήφισμα (διακόπτεται ὑπὸ τοῦ Κυρίου Ἀφεντούλη)· λοιπὸν ὁ Πρόεδρος ἐνθυμοῦμαι πολὺ καλὰ, ἠρώτησεν ἂν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησίς τις, καὶ ὑψώθησαν πολλαὶ φωναὶ, ὅτι οὐδεμία ὑπάρχει· ἐννοεῖται ὅτι ἐθεωρήθη ὅτι ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη παμψηφεὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπροτάθη. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἐγένετο μία τυπικὴ ἔλλειψις, τοῦτο, καθὼς εἶπεν ὁ Κ. Καλὸς πολὺ καλὰ, ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν συνεπιφέρει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἀποφάσεως, ἔστω καὶ ἂν ὑπῆρξεν ἐλλιπὴς κατά τι ἡ χθεσινὴ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως· ἡ ἐπικύρωσις λοιπὸν τῶν πρακτικῶν συνεπιφέρει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς χθεσινῆς ἀποφάσεως. Τώρα λοιπὸν ἡ Συνέλευσις θὰ ἐρωτηθῇ ὅτι ἐπικυροῖ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, ναὶ ἢ ὄχι;

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν τὰ πρακτικὰ, ὅπως ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐξετέθησαν, θὰ ἔχουν τὸ κῦρός των· λοιπὸν «ὅσοι παραδέχονται ὅτι τὰ πρακτικὰ ὡς ἀνεγνώσθησαν ἔχουν τὸ κῦρός των, παρακαλῶ νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Παρεδέχθη.

§17ΖΕΡΒΑΣ. Κ. Πρόεδρε, τὰ πρακτικὰ ἔχουν τὸ κῦρος των, ἀλλὰ τὸ ζήτημα, ἂν ἡ πρότασις αὐτὴ καὶ τὸ ποσὸν παρεδέχθη, δὲν ἐπικυροῦται.

§18ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐτελείωσεν αὐτὸ τὸ ζήτημα· θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τώρα τὴν Συνέλευσιν νὰ κάμω μίαν ἄλλην πρότασιν, ὅτι νὰ μὴ παραδέχηται τοιαύτας προτάσεις καὶ νὰ τὰς ἐπιψηφίζῃ χωρὶς νὰ προσκαλέσῃ καὶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εἴπῃ ἐὰν ἔχωμεν χρήματα.

§19Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν ἔχει ἀνάγκην ἡ Συνέλευσις νὰ κάμῃ τοῦτο.

§20ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς Συνελεύσεως. Βεβαίως ὅ,τι ἀποφασίσει ἡ Συνέλευσις εἶναι σεβαστὸν, δὲν ἠμπορεῖ κἀνεὶς νὰ μὴ τὸ ἐκτελέσῃ, ἀλλὰ νὰ ζητῇ πληροφορίας μόνον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Πληρεξούσιος Σαφάκας ζητεῖ 15 ἡμερῶν ἄδειαν.

§22ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τῷ δοθῇ.

§23Σ. ΛΟΝΤΟΣ. Παρακαλῶ ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σημειωθοῦν εἰς τὰ πρακτικά.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ συζητηθῇ κανονιστικῶς αὐτό; πρέπει νὰ γίνῃ τακτικὴ ἡ συζήτησις. Λοιπὸν, ἂς κάμῃ τὴν πρότασιν ἔγγραφον καὶ τὴν συζητοῦμεν. Ὁ Κ. Νικ. Μαυροκορδάτος ζητεῖ 30 ἡμερῶν ἄδειαν ἀπουσίας.

§25ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τῷ δοθῇ.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωστοποιῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ὁ Κ. Ἐδιπίδης ἀπέστειλεν 100 σώματα ἑνὸς μικροῦ φυλλαδίου περὶ Κυβερνητικῆς διὰ νὰ διανεμηθῶσιν εἰς τοὺς Κυρίους Πληρεξουσίους· νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ τῷ ἐκφράσωμεν τὴν εὐαρέσκειάν μας.

§27ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης ὁ ἀξιωματικὸς τῶν Ἐπιτελῶν Κ. Καλλέργης ἐσχεδίασε καὶ ἐξετέλεσεν ἓν ἔργον, τὸ ὁποῖον ἤκουσα παρὰ ἐπιστημόνων ὡς ἀξιόλογον, περὶ τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Ἀθηνῶν καὶ τῶν περιχώρων, καὶ ἀνέθηκεν αὐτὸ εἰς τὴν Συνέλευσιν· νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν ἐπίσης νὰ τῷ ἐκφράσωμεν τὴν εὐαρέσκειάν μας.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τηλεγράφημα τοῦ προξένου Βουκουρεστίου, ἢ μᾶλλον τοῦ ἐκπληροῦντος χρέη προξένου Δημητρακοπούλου, διὰ τοῦ ὁποίου γνωστοποιεῖ εἰς τὸν Κ. Πέτρον Παπαῤῥηγόπουλον, ὅτι ἐξελέχθη ἀντὶ τοῦ Κ. Κανάρη Πληρεξούσιος τῆς κοινότητος ἐκείνης. Τὰ ἔγγραφα δὲν ἐστάλησαν ἀκόμη. Ὑπενθυμίζω κατ’ αἴτησιν πολλῶν πληρεξουσίων εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, τὴν ἔχουσαν ὑπὸ ἐξέλεγξιν τὴν ἐκλογὴν Ἰασίου, νὰ ἐπισπεύσῃ νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§31ΔΑΓΡΕΣ. Εἴπομεν καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ φορολογικοῦ Νόμου θὰ ἀναγνωσθῶσιν αἱ ὑπάρχουσαι ἀναφοραὶ, καὶ θὰ ἔλθουν καὶ αἱ ἐκθέσεις τῶν ἐκλογῶν.

§32ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Νὰ μάθωμεν τοὺς λόγους περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Ἰασίου, διατὶ ἐμποδίσθη, ἀφοῦ ἔχει 10 ἡμέρας; νὰ μᾶς εἴπουν 2 λέξεις.

§33ΡΟΥΚΗΣ. Κύριοι, ἀνήκω εἰς τὴν 6 ἐπιτροπὴν, καὶ εἶμαι ἐπιφορτισμένος νὰ γίνω εἰσηγητής· ἔκαμα μίαν ἔκθεσιν, ἀλλ’ οἱ 3 συνάδελφοί μου εἶναι εἰς διαφωνίαν· ἄλλοι θέλουν τὴν μίαν, καὶ ἄλλοι τὴν ἄλλην ἰδέαν. Κατ’ αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν ἐνηργήθησαν δύο ἐκλογαί· εἰς αὐτὴν, ἐνῷ ὁ Κύριος Πρόξενος ἐκήρυξε τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ περατοῦται ἡ ἐκλογὴ, καὶ κατόπιν ἀναγνωρίζει Πληρεξουσίους τὸν τάδε καὶ τάδε, τὴν ἑπομένην ἡμέραν κηρύττει ἠκυρωμένην τὴν ἐκλογὴν, καὶ λέγει ὅτι δὲν ἐξελέχθησαν Πληρεξούσιοι· κατὰ συνέπειαν ἐνεργεῖται νέα ἐκλογή. Ἐδῶ ὑπάρχει διαφωνία, οἱ μὲν λέγουν ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ πρώτη ἐκλογὴ, οἱ δὲ ἡ δευτέρα. Εἴμεθα 4· ὁ Κύριος Μελᾶς, ἐνῷ συνερχόμεθα εἰς ἓν δωμάτιον, ἓν τῶν μελῶν εἶπεν ὅτι ἐμμένει εἰς τὴν πρώτην ἔκθεσιν, καὶ ὁ Κύριος Οἰκονομίδης ἐπίσης· ἐγὼ ἐπιμένω εἰς ἄλλην ἰδέαν· τότε δὲν εἰμποροῦμεν νὰ ἀπέλθωμεν εἰς ἕνα ἀποτέλεσμα.

§34ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς ἐξετάσεως τῶν ἐκλογῶν ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι δικαστήριον, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἀπόλυτος ἡ συμφωνία, γνωμοδοτεῖ μόνον· ἐὰν ὑπάρχουν διάφοροι γνῶμαι ἂς εἰσαχθῶσιν ὅλαι· τὸ βέβαιον ὅμως εἶναι ὅτι δὲν πρέπει νὰ βραδύνωμεν.

§35Μ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁ Κύριος Μελᾶς εἶναι παρὼν, καὶ ἠμπορεῖ νὰ μᾶς βεβαιώσῃ περὶ τῆς ἐκθέσεως.

§36ΤΙΝΕΣ. Τὴν δευτέραν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς γενομένης ὑπὸ τῶν φοιτητῶν ἐκλογῆς Πληρεξουσίων ζητοῦν τὴν ἐξέλεγξιν καὶ ἐπικύρωσιν αὐτῆς.

§38ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Εἶναι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· πρέπει ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις.

§39ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν τὸν φορολογικὸν Νόμον.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ὑποβάλλω κατὰ τὸν κανονισμὸν τὰς ἀναφοράς.

§41ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ αἴτησις τῶν φοιτητῶν εἶναι ὁμοία μὲ τὴν τῶν ἑτεροδημοτῶν· αὐτὴν τὴν ἀπέῤῥιψεν ἡ Συνέλευσις.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ἀντικείμενον.

§43Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Προχθές, Κύριοι, ὅταν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς κάμω γνωστὸν, ὅτι ἦλθε τηλεγράφημα τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Συνελεύσεως τῆς ἀποσταλείσης εἰς Κοπεγχάγην τῆς Δανιμαρκίας διὰ νὰ προσφέρῃ τὸ στέμμα τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν ἐκλεχθέντα ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως Βασιλέα τῶν Ἑλλήνων, σᾶς εἶπον, Κύριοι, ὅτι τὸ τηλεγράφημα τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ ἀναγνώσω, διότι ἐξ αὐτοῦ ἔλιπον λέξεις τινὲς, ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τῶν ὁποίων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρασταθῇ πλήρης ἔννοια· σᾶς εἶπον δὲ ὅτι ἀπέστειλα ἔκτακτον ἀτμόπλοιον εἰς Σύρον καὶ ὑπάλληλον διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ τὸ τηλεγράφημα τῆς Κοπεγχάγης· ἐὰν σήμερον δὲν σᾶς εἰδοποίουν, ἦτο πολὺ ἐνδεχόμενον νὰ παρεξηγηθῇ ἡ σιωπή μου. Σπεύδω λοιπὸν νὰ σᾶς κάμω γνωστὸν, ὅτι σήμερον ἔλαβον τὴν ἐπανάληψιν τοῦ τηλεγραφήματος· τὸ τηλεγράφημα φέρει ἡμερομηνίαν τῆς 15 τοῦ μηνὸς Ἀπριλίου ἢ 27 κατὰ τὸ νέον μηνολόγιον, δὲν μοὶ δίδει δὲ οὐδεμίαν νέαν εἴδησιν, διότι μὲ ἀναφέρει πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς ὅλους γνωστὰ ἐκ τῶν ἐφημερίδων τῶν Εὐρωπαϊκῶν.

§44ΤΙΝΕΣ. Νὰ τὸ ἀναγνώσητε.

§45Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἤθελον ἀμέσως προβῆ εἰς τοῦτο διὰ νὰ εὐχαριστήσω τὴν περιέργειάν τινων ἐκ τῶν Κυρίων συναδέλφων μου, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη, διότι τὰ πράγματα, περὶ τῶν ὁποίων πραγματεύεται τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, ἴσως δὲν εἶναι πλέον εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον τότε εὑρίσκοντο· μάλιστα χρεωστῶ νὰ σᾶς ἀναγγείλω, Κύριοι, ὅτι κατὰ τὰς εἰδήσεις, τὰς ὁποίας ἔχουσιν οἱ ἐνταῦθα ἑδρεύοντες ἀντιπρόσωποι τῆς Α. Μ. τῆς Βασιλίσσης τῆς Μ. Βρεττανίας καὶ τῆς Α. Μ. τοῦ Αὐτοκράτορος Ναπολέοντος, τὰ πράγματα προέβησαν τοσοῦτον πολὺ, ὥστε τάχιστα ἐλπίζουσι νὰ ἀναγγελθῇ ἡ ἄρσις τῆς ὑπαρχούσης καταστάσεως, καὶ ἡ ὁριστικὴ ἀποδοχὴ τοῦ στέμματος τῆς Ἑλλάδος, διὰ τοῦτο ἐνόμισα, ὅτι δὲν ἦτον ἀναγκαῖον νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ τηλεγραφήματος· σημειώσατε δὲ, Κύριοι, ἐνῷ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο φέρει ἡμερομηνίαν ἀπὸ τῆς 15|27 Ἀπριλίου, ἡ εἴδησις, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ πρέσβυς τῆς Ἀγγλίας, χρονολογεῖται τὴν 18/30 Ἀπριλίου. Ὁ Κ. Πρόεδρος ἀκολουθεῖ ὑποβάλλων τὰς ἀναφορὰς.

§46ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι σήμερον, ἔχομεν τὸν φορολογικὸν νόμον.

§47ΠΕΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Οἱ φοιτηταὶ τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς μὲ παρεκάλεσαν νὰ παρακαλέσω σήμερον τὴν Συνέλευσιν (θόρυβος)

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις δὲν θέλει σήμερον (θόρυβος).

§49Γ. ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Εἶμαι τῆς ἰδέας ὅτι πρέπει ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ τηλεγράφημα μέχρι διαμαρτυρήσεως (θόρυβος). Ἔξω, Κύριοι, θὰ εἴπουν τὰ διπλάσια· ἐπιμένω μέχρι διαμαρτυρήσεως νὰ μάθω τὶ ἀναφέρει τὸ τηλεγράφημα.

§50Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη νὰ μὴν ἀναγνωσθῇ.

§51ΒΑΣΣΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ Κύριος Κοσονάκος δὲν ἔχει δίκαιον ν’ ἀπαιτῇ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ τηλεγραφήματος τούτου· ἴσως ὡς πληρεξούσιος ἐνόμιζεν, ὅτι ἔχει δικαίωμα νὰ ἀπαιτῇ τοῦτο, διότι τῷ ἀνήκει πᾶν μυστήριον νὰ γίνεται εἰς αὐτὸν γνωστὸν, πρέπει ὅμως νὰ γνωρίζῃ ὅτι εἶναι καὶ μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἔχει μὲν δικαίωμά τις ν’ ἀπαιτῇ, οὐχ ἧττον ὅμως ἡ φρόνησις ἐπιβάλλει νὰ μὴ τὰ ζητῇ.

§52ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Καὶ ὁ πατριωτισμός.

§53ΒΑΣΣΟΣ. Μάλιστα· δὲν γνωρίζω ἂν τὸ τηλεγράφημα περιέχῃ τι, οὐχ ἧττον ὅμως δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὸν Κύριον Κοσονάκον, ὅτι τὸ τηλεγράφημα δὲν περιέχει τι δυσάρεστον, καὶ ὅτι τὸ τηλεγράφημα ὁ Κύριος Ὑπουργὸς δὲν τὸ ἀνέγνωσε, διότι εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους ἐκ τῶν ἐφημερίδων, καὶ πιστεύω ὅτι ὀφείλομεν νὰ πιστεύσωμεν τὸν Κύριον Ὑπουργὸν, διότι δὲν ἔχομεν αἰτίας νὰ μὴ τὸν πιστεύσωμεν.

§54ΔΑΓΡΕΣ. Τὰ τοιαῦτα ζητήματα τὰ ἐθνικὰ δὲν τὰ διεκδικοῦν ἐν τῇ Συνελεύσει, ἀλλὰ δι’ ἐπιτηδείων ἀνθρώπων· εἶναι ζητήματά τινα, τὰ ὁποῖα δὲν δύναται νὰ μάθῃ τὸ κοινὸν, ἠμπορεῖ νὰ μὴ συμφέρῃ τοῦτο εἰς τὰ μεγάλα συμφέροντα τοῦ Ἔθνους. Ἀναθέσαντες εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὴν ἐντολὴν πρέπει νὰ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτόν· καὶ δὲν πρέπει δι’ ἁπλῆς περιεργείας νὰ διακυβεύωμεν τὰ μεγάλα συμφέροντα τοῦ ἔθνους· λέγω, Κύριοι, ἅπαξ διὰ παντὸς, καὶ δίδω τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν, ὁσάκις λαμβάνει τηλεγράφημα, καὶ ὁσάκις βλέπει ὅτι ἡ δημοσίευσις δὲν παρεμβάλλει τὸ ἐλάχιστον πρόσκομμα εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους, νὰ τὸ ἀναγγέλλῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἄλλως ὅμως νὰ μὴ λέγῃ τίποτε.

§55ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Ἐὰν τὸ τηλεγράφημα περιέχῃ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ δημοσιευθῶσιν, ἂς κλείσωμεν τὰς θύρας διὰ νὰ μᾶς τὸ ἀναγνώσῃ ὁ Ὑπουργός· (θόρυβος ἀποδοκιμασίας).

§56Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐπίστευον, Κύριοι, ὅτι ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου, ὁ Κύριος Κοσονάκος, ἤθελε τοσοῦτον ἀνησυχήσει, διότι ἐγὼ δὲν προέβην εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ τηλεγραφήματος· ἤθελον, Κύριοι, ἐὰν τὸ ἐπρόβλεπον, ὄχι μόνον νὰ τοῦ τὸ δώσω νὰ τὸ ἀναγνώσῃ, ἀλλὰ καὶ ἄλλας ἀναγκαίας ἐξηγήσεις νὰ τοῦ δώσω.

§57ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ ἑαυτοῦ μου, Κύριε Ὑπουργὲ, πρόκειται περὶ τοῦ κοινοῦ, διότι ἔξω θὰ τὸ μεταμορφώσουν.

§58Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν προέβην εἰς τὴν ἀνάγνωσιν, διότι ἦτο ταὐτὸν ὡς νὰ εἶχον ἓν φύλλον ἐφημερίδος τῆς Κλειοῦς, ἢ τοῦ Ἐθνοφύλακος, ἢ ἄλλης τινὸς ἐφημερίδος, καὶ νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω. Τίποτε ἄλλο δὲν εἶχε τὸ τηλεγράφημα· ἦτο τηλεγράφημα, διὰ τοῦ ὁποίου ἔσπευσεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ μᾶς ἀναγγείλῃ πράγματα, τὰ ὁποῖα γνωρίζει πρὸ πολλοῦ ὅλος ὁ κόσμος. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀνάγνωσις δύναται νὰ κριθῇ, ὅτι ἦτο πολὺ ἐνδεχόμενον νὰ σᾶς φέρῃ εἰς ἀνησυχίαν τινὰ, διότι σᾶς ἐπαναφέρει εἰς σημεῖον χρονικὸν, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἤδη ἀπεμακρύνθημεν. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ὁ Κύριος συνάδελφός μου ἤθελε πεισθῆ, ὅτι, ὅταν ὁ ὑπουργὸς, τὸν ὁποῖον αὐτὴ ἡ Συνέλευσις ἐξέλεξεν καὶ τῆς ὁποίας εἶναι ἐντολεὺς, βεβαιοῖ τι, ἤθελε πεισθῆ καὶ ὁ Κύριος συνάδελφός μου καὶ τὸ κοινόν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἀναφοραὶ λοιπὸν ἀφίνονται διὰ τὴν δευτέραν· νὰ σᾶς ἀναγνωσθῶσι μόνον αἱ προτάσεις· παρακαλεῖται ἡ ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἀδάμαντος νὰ παρουσιάσῃ τὴν ἔκθεσιν. Ἔχομεν τὰς ἑξῆς προτάσεις, ά) τοῦ Κ. Σουίδα, «προτείνω ὅπως τὸ Σάββατον ἑκάστης ἑβδομάδος νὰ προσδιορισθῇ διὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ διὰ τὰς παρεμπιπτούσας προτάσεις καὶ ἐπερωτήσεις.» Ἑτέρα πρότασις τοῦ Κ. Παγκάλου. «Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις ψηφίζει νὰ τυπωθῶσι δημοσίᾳ δαπάνῃ τὰ πρακτικὰ τῆς ἐν Ἀθήναις Συνελεύσεως τῆς Γʹ. Σεπτεμβρίου, καὶ νὰ διανεμηθῶσι εἰς τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους.» Ἑτέρα τοῦ Κ. Σαριπόλου «προτείνω ὅπως ὁ Κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς ὑποχρεωθῇ ἐντὸς μηνὸς νὰ παρουσιάσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν ἀκριβῆ πίνακα τῶν καθυστερούντων μετὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ ὀφειλέτου.» Ἑτέρα πρότασις τοῦ Κ. Βαλτινοῦ, ὅτι εἰς οὐδένα ἐπιτρέπεται τίτλος εὐγενίας ἢ νὰ δέχηται παράσημα ξένου Κράτους ἢ νὰ διατηρήσῃ τὸν ἐπὶ τοῦ Ὄθωνος σταυρὸν τοῦ Σωτῆρος.

§60ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος ἐπιτροπήν.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἑτέρα πρότασις τοῦ Κ. Βαλτινοῦ περὶ καταργήσεως τῶν μέχρι τοῦδε δοθεισῶν συντάξεων ἐκτὸς τῶν χορηγηθεισῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νόμων περὶ συντάξεως, τῶν νόμων περὶ συντάξεως τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων εἰς ἄτομα λόγῳ ὑπηρεσιῶν ἢ εἰς χήρας καὶ ὀρφανὰ ἀνεγνωρισμένων ἀγωνιστῶν τῆς μεγάλης ἐπαναστάσεως.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα τοῦ Κ. Βαλτινοῦ. Προτείνω ὅπως χορηγηθῇ μηνιαία σύνταξις· 1. Εἰς μὲν τὴν χήραν τοῦ μακαρίτου Ἀνδρίτσου ἐκ δραχμῶν 250. 2) Εἰς δὲ τὴν χήραν τοῦ μακαρίτου Εὐμορφοπούλου ἡ νενομισμένη σύνταξις χήρας ὑποστρατήγου. 3) Εἰς τὴν χήραν τοῦ μακαρίτου Γ. Βαρνακιώτου ἐκ δραχμῶν 250. 4) Εἰς τὴν χήραν τοῦ μακαρίτου Θεοδώρου Γρίβα ἐκ δραχμῶν 400. Αἱ συντάξεις αὗται μεταβαίνουσιν εἰς τὰ ἀνήλικα τέκνα κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ περὶ συντάξεως Νόμου. Προσδιορίζω δὲ ὡς ἡμέραν ἀναπτύξεως καὶ συζητήσεως τὴν ἐρχομένην δευτέραν 22 τρ.

Ὁ πληρεξούσιος Βάλτου

Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ.

§63ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν περὶ Γερουσιαστῶν τότε τὴν λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν.

§64ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. (θόρυβος) Ἔχω καὶ ἐγὼ μίαν πρότασιν· μὴ θορυβῆσθε, Κύριοι, θὰ εὐχαριστηθῆτε, ὅταν τὴν ἀκούσητε· «αἱ παρὰ τῶν Κυρίων πληρεξουσίων γενόμεναι προτάσεις δὲν εἶναι δεκταὶ, ὅταν φέρωσι τὴν ὑπογραφὴν τοῦ προτείνοντος αὐτήν».

§65ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Πρότασις ἀνυπόγραφος δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἑτέρα πρότασις τοῦ Κ. Χρήστου Γερογιάννη περὶ καταργήσεως τοῦ Διδασκαλείου. Πρότασις τοῦ Πληρεξουσίου Παρνασσίδος Χρ. Γερογιάννη περὶ καταργήσεως τοῦ Διδασκαλείου. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει τάδε. Ἄρθρον 1. Οἱ Δημοδιδάσκαλοι καὶ Δημοδιδασκάλισσαι παντὸς βαθμοῦ καὶ Σχολείου διορίζονται τοῦ λοιποῦ ἀντὶ τοῦ ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργοῦ παρὰ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 34, τοῦ ἀπὸ 6. Φεβρουαρίου 1834, περὶ Δημοτικῶν Σχολείων Νόμου ἁρμοδίας Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἄρθρον 2. Τὴν 15 Αὐγούστου ἑκάστου ἔτους ἡ Ἐπιτροπὴ ὑποχρεοῦται νὰ ἔχῃ πλήρη τὸν ἐν τῷ ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησίν της Σχολείῳ ἀναγκαιοῦντα ἀριθμὸν τῶν Δημοδιδασκάλων καὶ Δημοδιδασκαλισσῶν, προσλαμβάνουσα τούτους ἐκ τῶν ἐφοδιασμένων μὲ πτυχία καὶ ἔχοντας τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν τοῦ Σχολείου. Ὁ ἅπαξ προσληφθεὶς δὲν δύναται ν’ ἀπολυθῇ πρὸ τῶν ἐνιαυσίων ἐξετάσεων τῶν μαθητῶν. Ἄρθρον 3. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας θέλει δημοσιεύσει καὶ στείλει πρὸς ὅλας τὰς Δημοτικὰς Ἀρχὰς τοῦ Κράτους κατάλογον ὅλων τῶν μέχρι τοῦδε Δημοδιδασκάλων, ἐμφαίνοντα τὸν βαθμὸν καὶ τὴν κατοικίαν αὐτῶν. Ἄρθρον 4 Ἀπὸ 1. Ἰουλίου ε. ε. τὸ Διδασκαλεῖον καταργεῖται. Ἄρθρον 5. Συνιστᾶται Ἐπιτροπὴ συγκειμένη ἀπὸ τὸν Γυμνασιάρχην τοῦ ἐνταῦθα Γυμνασίου, τὸν παρ’ αὐτῷ Καθηγητὴν τῶν ἱερῶν μαθημάτων, καὶ τὸν Διδάσκαλον τοῦ προτύπου Σχολείου διὰ νὰ ἐξετάζῃ τοὺς ὑποψηφίους Διδασκάλους καὶ ἐφοδιάζῃ αὐτοὺς μὲ τὸ ἀνῆκον πτυχίον. Ἄρθρον 6. Οὐδεὶς εἶναι δεκτὸς πρὸς ἐξέτασιν, ἐὰν δὲν ἐπισυνάψῃ εἰς τὴν αἴτησίν του τὰ ἑξῆς ἔγγραφα. ά) Ἀπολυτήριον Γυμνασίου τινὸς καὶ β.) Ἐνδεικτικὸν τοῦ Διδασκαλείου τοῦ προτύπου Σχολείου, ὅτι παρ’ αὐτῷ ἐγυμνάσθη πρακτικῶς τὸ Σχολεῖον ἐπὶ 2 μῆνας τοὐλάχιστον. Ἄρθρον 7. Ὁ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον διοριζόμενος Δημοδιδάσκαλος θέλει μισθοδοτεῖσθαι πρὸς δραχ. 150 κατὰ μῆνα καὶ προτιμᾶσθαι ὅλων τῶν πρὸ τοῦ παρόντος ψηφίσματος διωρισμένων Δημοδιδασκάλων. Ἄρθρον 8. Πᾶσα προγενεστέρα διάταξις ἀντιβαίνουσα εἰς τὸ παρὸν ἀκυροῦται. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 20 Μαρτίου 1863. Ὁ Πληρεξούσιος Παρνασσίδος Χρ. Γερογιάννης.

§67ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ ἐγὼ μίαν πρότασιν ἰδικήν μου... Ἀνέγνω ὁ Κύριος Χαλκιόπουλος τὴν πρότασίν του περὶ συστάσεως ὑπουργείου τῆς Γεωργίας καὶ τῶν δημοσίων ἔργων κτλ., ἣν κατέθεσεν εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ἀναγινώσκονται διάφοροι προτάσεις τῶν Κυρίων Κοσονάκου, δι’ ἧς προτείνει νὰ διαταχθῇ ἡ ἐν Κοπεγχάγῃ σταλεῖσα ἐπιτροπὴ νὰ τηλεγραφῇ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν εἰς βάρος τοῦ δημοσίου ἅπαντα τὰ περὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ Ἡγεμόνος· τοῦ Κ. Ζατουνίτη περὶ χορηγήσεως πιστώσεως δραχμῶν 8,000 προκαταβληθησομένων εἰς τὸν Πάνον Κολοκοτρώνην λόγῳ δανείου ἀποδοθησομένου εἰς τὸ Δημόσιον διὰ κρατήσεως τοῦ ἡμίσεως τῶν μηνιαίων ἀποδοχῶν του.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀλλὰ σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ὑπάρχει ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ διάφοροι ἐκθέσεις τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἀναφορῶν· ποίαν ἡμέραν ν’ ἀναγνωσθοῦν αὗται;

§69ΠΟΛΛΟΙ. Μετὰ τὸν φορολογικὸν Νόμον.

§70ΣΧΙΝΑΣ. Ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπή σας μὲ ἐπεφόρτισε ν’ ἀναφέρω τὰ ἑξῆς· τὸ ὑπουργεῖον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν σημειώνει ἐλάττωσιν προσωπικοῦ, καὶ ἄλλας οἰκονομίας. Ἡ ἐπιτροπή σας ἐννοεῖ καὶ φρονεῖ ὅ,τι καὶ ἡ Συνέλευσις προπάντων ἐννοεῖ, ὅτι αἱ οἰκονομίαι αὗται πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῶσιν ἀμέσως καὶ πραγματικῶς, καὶ ὄχι νὰ σημειώνωνται μόνον, νὰ δαπανῶνται δὲ χρηματικῶς ἔτι. Αὐτὰ εἶμαι ἐπιφορτισμένος ν’ ἀναφέρω.

§71ΙΩΑΝ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ὑπουργεῖον ὑπέβαλεν ἕνα προϋπολογισμόν, εἰς τὸν ὁποῖον ὑπάρχουν οἰκονομίαι, ἐλαττώσεις διὰ 10 μῆνας ἀπὸ 1 Μαρτίου. Ἐννοεῖ ἡ ἐπιτροπὴ, ὅτι αὗται πρέπει νὰ πραγματοποιηθῶσιν ἀπὸ τῆς πρώτης, διότι ἄλλως θὰ εὑρεθῇ τὸ δημόσιον καὶ ἡ Συνέλευσις εἰς δυσάρεστον θέσιν, ὥστε ἡ ἐπιτροπὴ ἐννοεῖ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐφαρμόσῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ἐλαττώσεις ἀπὸ 1 Μαρτίου.

§72ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ ὑπουργεῖον συνέταξεν ἕνα προϋπολογισμὸν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ, τοῦ περιέχοντος ὅλας τὰς οἰκονομίας, ζητεῖ τὴν πίστωσιν τὴν μηνιαίαν· ἑπομένως ὅσας οἰκονομίας τὸ ὑπουργεῖον ἐσημείωσεν ἐντὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ τὰς ἐφαρμόζει· (θόρυβος) μόνον ἓν πρᾶγμα δὲν εἰδοποιήθη ἐγκαίρως, δὲν ἠξεύρω πόθεν προῆλθε, καὶ διὰ τοῦτο θὰ ζητήσω πίστωσιν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν· εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἠλαττώθη ἓν ποσὸν κατὰ 2,000 δραχ. κατὰ μῆνα, ἀφορῶν τὰ τελωνεῖα· ἐν τούτοις ἐγκαίρως δὲν εἶχον παυθῆ οἱ Τελῶναι, καὶ ἔμειναν ἕνα μῆνα ἀκόμη, καὶ ἐν ᾧ ἔπρεπε νὰ παύσουν τὴν πρώτην Μαρτίου, ἔπαυσαν τώρα τὴν 1 Ἀπριλίου (θόρυβος).

§73Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διὰ τῆς ἐκθέσεώς του πρὸς τὴν Συνέλευσιν λέγει ὅτι ὑπέβαλε ψήφισμα, καὶ ἐλαττώνει τοὺς εἰρηνοδίκας· τοῦτο εἰσήχθη, ἀπεφασίσθη, καὶ μόλον τοῦτο αὐτοὶ πληρώνονται μέχρι τῆς ά. Ἀπριλίου, βʹ) λέγει εἰς τὴν ἔκθεσίν του ὅτι καταργεῖ θέσεις Εἰσαγγελέων καὶ Ἀρειοπαγιτῶν, ἐν ᾧ τὸ φύλλον τῆς λεπτομερείας λέγει θέσεις Εἰσαγγελέων, καὶ ἔχει μισθοὺς μέχρι τῆς ά. Ἀπριλίου, ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ά. τοῦ ἔτους μέχρι τῆς ά. Ἀπριλίου ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης σημειοῖ ὅτι θὰ ἐλαττωθοῦν 16 πρωτοδίκαι (θόρυβος).

§74ΛΥΣ. ΒΙΛΑΕΤΗΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς, ἐνόσῳ δὲν ἐπικυρωθῇ, εἶναι χάρτης ἄγραφος (θόρυβος). Τώρα παρακαλῶ σας, ὁ ἐν ἐνεργείᾳ ὑπουργὸς ἀναλαμβάνει μίαν εὐθύνην πρὶν ἢ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις. Μὲ τὸν προϋπολογισμὸν δὲν καταργοῦνται θέσεις, χωρὶς νὰ ἐγκριθῇ, καμμία μεταβολὴ δὲν γίνεται ἄνευ νόμου, ἕνα νόμον θὰ τὸν ἀθετήσητε δι’ ἑνὸς ἄλλου. (θόρυβος).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ ἔννοια τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὴν Συνέλευσιν εἶναι νὰ εἰδοποιηθῇ τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι ὅ,τι ἐπρότεινε τοὐλάχιστον νὰ τὸ ἐκτελέσῃ.

§76ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ἀφεντούλης ἔχει ἓν σπουδαῖον ἀντικείμενον νὰ ὑποβάλῃ.

§78ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Κύριοι, κατοικῶ εἰς μίαν πόλιν, τὴν ὁποίαν γνωρίζετε πάντες, καὶ εἶναι ὁ Πειραιεύς· καὶ ὀφείλω καὶ ὡς πολίτης, καὶ ὡς πληρεξούσιος ν’ ἀνακοινώσω πράγματά τινα, τὰ ὁποῖα ἐνδεχόμενον εἶναι νὰ ἔχουν τί τὸ διαφέρον καὶ διὰ τὴν Συνέλευσιν, καὶ διὰ τὸ Ἔθνος, καὶ διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Κυβερνήσεως. Σήμερον τὸ πρωῒ ἐξῆλθον ἀπὸ τὴν οἰκίαν μου, διέβαινον παρὰ τὴν παραλίαν καὶ εἶδον ἐντὸς τοῦ λιμένος λέμβους καὶ ἤκουσα ἄλλους, ὅτι τὰς εἶδον ὡπλισμένας μὲ πυροβόλα, περιπλεούσας καὶ τὰ πάντα ἀναμοχλευούσας, αἱ ὁποῖαι καὶ διήγειραν τὴν περιέργειαν ὄχι μόνον τῶν πολιτῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ξένων, οἱ ὁποῖοι παρεπιδημοῦν, ἢ ἐμπλέουν ἐντὸς τοῦ λιμένος. Ἠρώτησα νὰ μάθω, τίς ἡ περιπολία ἐκείνη, καὶ κατὰ τίνος ἐχθροῦ ἐγίνετο ὅλη αὐτὴ ἡ προπαρασκευή. Ἠρώτησα λοιπὸν καὶ ἔμαθον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρότερον διεθρυλλεῖτο, ἀλλὰ δὲν ἐπιστεύετο εἰς τόσον βαθμὸν, ὅτι αἱ λέμβοι ἐκεῖναι ἀνήκουν εἰς τὸν ἀτμοδρόμονα τοῦ Πειραιῶς, ὅτι ὁ ἀτμοδρόμων ἐξώπλισε τὰς λέμβους του, τὰς ἐφωδίασε καὶ μὲ πυροβόλα, ἐξώπλισε καὶ ὅλους τοὺς ναύτας, μὰ δὲν ἠξεύρω πῶς τὰ λέγουν, μὲ ῥεβόλβερ, καὶ μὲ τρομπόνια, καὶ μὲ ἄλλα ἐργαλεῖα καταστρεπτικά· (θόρυβος) ἐρωτήσας λοιπὸν ἔμαθον ὅτι ὁ ἀτμοδρόμων, δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον καὶ παρά τινος τοῦ ἐδόθησαν διαταγαὶ, ἐξαπέστειλε τὰς λέμβους του εἰς περιπολίαν δι’ ὅλης τῆς νυκτὸς πρὸς κατασκοπίαν τῶν παραλίων (θόρυβος), Εἰς τὸ διάστημα δὲ ἀπὸ τῆς 8 ὥρας καὶ πέραν, αἱ λέμβοι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἔφερον τὰ πυροβόλα, ἀποσυρθεῖσαι ἀντικατεστάθησαν ὑπὸ ἄλλων 2 ἢ 3, αἱ ὁποῖαι μὲ ἀνατεταμένην τὴν σημαίαν περιέρχονται εἰς ὅλον τὸν Πειραιᾶ καὶ μέχρι τούτου μένει τὸ πρᾶγμα. Κύριοι, ἴσως εἶναι ἕνας περίπατος ἐπιθαλάσσιος, ὁ ὁποῖος συμφέρει εἰς τὴν ὑγείαν τῶν κατοίκων τοῦ ἀτμοδρόμονος. Ἀλλὰ ποῦ συμβαίνει τοῦτο, καὶ ὕστερον ἀπὸ ποῖα συμβάντα; Διεθρυλλεῖτο πρό τινος, ὅτι ἓν πλοῖον εἰς τὸν Πειραιᾶ ἀποστατεῖ, ὁ κόσμος δὲν τὸ ἐπίστευεν, ὁ εἷς τὸ ἐβεβαίονεν, ὁ ἄλλος ἀντέφασκεν, καὶ παρήρχετο τὸ πρᾶγμα ἐν σιωπῇ. Σήμερον ὅμως καταδεικνύεται αὐτὸ τὸ γεγονὸς εἰς ὅλην του τὴν εἰδέχθειαν, ἂς μὲ συγχωρήσῃ ἡ Συνέλευσις τὴν φράσιν, καὶ καταδεικνύεται τοῦτο ποῦ; καταδεικνύεται, Κύριοι, εἰς τὸν Πειραιᾶ, εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς, ὅπου σταθμεύουν ἓξ δυνάμεων ναυτικῶν τὰ πλοῖα τὰ ἐθνικὰ (θόρυβος). Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας· ἐν τῷ λιμένι τοῦ Πειραιῶς σταθμεύει δίκροτον Ἀγγλικόν, ἐν τῷ λιμένι τοῦ Πειραιῶς σταθμεύει δίκροτον Σαρδικόν, ἐν τῷ λιμένι τοῦ Πειραιῶς σταθμεύει δίκροτον Ῥωσσικόν, εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς σταθμεύει ὡς καὶ πολεμικὸν πλοῖον Τουρκικόν, καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ ὅλων αὐτῶν τῶν πλοίων περιέρχονται ἴσως ἀπὸ ἀγυιᾶς εἰς ἀγυιὰν, καὶ ἀπὸ καφφενείου εἰς καφφενεῖον καὶ ἐλεεινολογοῦν τὴν ἀθλιότητά μας· ἐγείναμεν ὁ περιπαιγμὸς τῶν ἀνθρώπων καὶ τὸ ἐξουθένωμα τῶν ἐθνῶν (θόρυβος).

§79ΤΙΝΕΣ. Νὰ τὸ ἀνακαλέσητε.

§80ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Ναί, Κύριοι, θὰ τὸ ἀνακαλέσω, τὸ ἀνακαλῶ καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ τὸ ἀνακαλέσω, ὅταν ὅμως ἡ Συνέλευσις θελήσῃ νὰ ἀνακαλέσῃ τὸν ἑαυτόν της ἀπὸ τὴν ἀπάθειαν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται, ἀπὸ τὴν ἀκηδείαν, εἰς τὴν ὁποίαν περιέπεσε. (Θόρυβος).

§81ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀνακαλέσητε αὐτὴν τὴν φράσιν.

§82ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Φαίνεται, ὅτι ἡ φράσις σκανδαλίζει κυρίους τινὰς, ἀλλὰ τὰ ἔργα δὲν τοὺς σκανδαλίζουν λοιπόν; μοὶ διηγήθησαν ἄνθρωποι ἀξιόπιστοι, ὅτι ἤκουσαν ἀπὸ ἀξιωματικοὺς δυνάμεως, τὴν ὁποίαν δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι αἱ λέμβοι ὡπλισμέναι περιέρχονται εἰς γελοιογραφίαν τῆς ναυτικῆς μας δυνάμεως τὸν Πειραιᾶ ἐν ὥρᾳ εἰρήνης, ὁπόταν δὲν ἐπαπειλῆται ἡ ἡσυχία τοῦ Πειραιῶς ἀπὸ ἐπιδρομήν. Ὅταν δὲ περιέρχωνται τὰ παράλια ἀναδιφῶσαι αἱ λέμβοι, αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ ἐπιδεικνύοντες μετὰ σαρκασμῶν αὐτοὺς ἔλεγον.......... (θόρυβος). Ἐνόμισα, Κύριοι, ὅτι καθένας ἐξ ἡμῶν ἤλπιζεν, ὅτι εἰς καιρὸν, κατὰ τὸν ὁποῖον ἀναγγέλλεται πανταχόθεν, ὅτι μέλλει ἡ κατάστασις αὕτη ἡ ἀνώμαλος νὰ λάβῃ ἓν τέρμα, καθένας ἐξ ἡμῶν ἤλπιζε, Κύριοι, ὅτι ὅλα τὰ μέλη τῆς κοινωνίας, προεξαρχόντων μάλιστα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὴν ἐντολὴν νὰ ἀντιπροσωπεύσουν τὸ ἔθνος, ὅτι ὅλα τὰ μέλη τῆς κοινωνίας ἤθελον ἐπιστρέψει εἰς τὸ καθῆκόν των, τὸ δὲ καθῆκόν των εἶναι ἐκεῖνο, νὰ ὑπακούουν εἰς τὰς νομίμως καθεστώσας ἀρχάς· νομίμως δὲ καθεστῶσαι ἀρχαὶ εἶναι ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας ἡμεῖς καθιστῶμεν. Καὶ ὅμως, Κύριοι, ἐνῷ προσεγγίζει ἡ αἰσία κάθοδος τοῦ Βασιλέως, ἡμεῖς ὑποθάλπομεν τὴν ἀταξίαν αὐτὴν, καὶ ὁλόκληρον αὐτὴν τὴν περιφρόνησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὁλονὲν τὴν πολλαπλασιάζομεν. Μοὶ φαίνεται, Κύριοι, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶχε καθῆκον νὰ προσπαθήσῃ νὰ διατηρήσῃ τὴν ἰσοῤῥοπίαν τοῦ ἀξιώματός της καὶ τὸ ὑμέτερον, διότι ἡ Κυβέρνησις εἶναι, Κύριοι, ἓν ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων σας, εἶναι μία σάρξ ἐκ τῆς σαρκός σας. Ἀλλ’ ὅταν ὁπωσδήποτε ἡ Κυβέρνησις εἴτε παραμελῇ νὰ διατηρήσῃ τὸ ἀξίωμά της, εἴτε δὲν δύναται, ἔχετε ὑμεῖς τὸ καθῆκον νὰ ἔλθετε τότε πρὸς ἐπικουρίαν της, διότι ὑμεῖς τῇ ἐδώκατε τὸ ἀξίωμα τοῦτο. Ἐκ δύο, ὅπως λέγουν, καὶ ἀπὸ τὸν ταπουρλιέρην 3, ἀπαρτίζεται ὅλη ἡ ναυτική μας δύναμις· καὶ ὅμως καὶ μεταξὺ αὐτῶν τῶν τριῶν δὲν δύναται νὰ τηρηθῇ ἡ πειθαρχία. Κύριοι, τοῦτο μᾶς δεικνύει, πόσον βαθέως εἰσέδυσεν ἡ ἀνυποταγὴ πρὸς τοὺς νόμους, μᾶς δεικνύει ὅτι καὶ μεταξὺ αὐτῶν τῶν τριῶν δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ὁμογνωμία, δὲν δύναται νὰ ἰσχύουν οἱ νόμοι ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους μᾶς ἔστειλε τὸ ἔθνος νὰ ψηφίσωμεν καὶ νὰ τοὺς καταστήσωμεν σεβαστούς. Τὸ γεγονὸς δὲν εἶναι ἁπλοῦν. Ἂν τοιοῦτόν τι ἐπράττετο μακράν που, ἂν τοῦτο τὸ φαινόμενον τῆς καταφρονήσεως πρὸς τὴν καθεστῶσαν Κυβέρνησιν ἐπράττετο μακράν που, ἀποκεχωρισμένον ἀπὸ τὰ ὄμματα τοῦ ξένου κόσμου, ἠδυνάμεθα νὰ τὸ ῥίψωμεν εἰς τὴν λήθην, εἰς τὴν ὁποίαν θ’ ἀναγκασθῶμεν νὰ ῥίψωμεν μετ’ ὀλίγον πολλὰς ἀσχημίας, εἰς τὰς ὁποίας μᾶς ἔφερον ἰδιωτικαὶ ἔριδες, καὶ δὲν ἠξεύρω καὶ πόσας ἄλλας ἀνωμαλίας· ἀλλὰ δὲν ἔχει τὸ πρᾶγμα οὕτω.

§83ΤΙΝΕΣ. Φορολογικὸν νόμον ἔχομεν σήμερον;

§84ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Γίνεται τοῦτο, ἐπιδεικνύεται αὐτὴ ἡ καταφρόνησις πρὸς τὴν καθεστῶσαν ἐξουσίαν ἐν Πειραιεῖ, ὅπου εἶναι συγκεντρωμένα ὅλων τῶν ναυτικῶν δυνάμεων τὰ ἀποσπάσματα. Ἐκεῖ, ὅπου καθ’ ἡμέραν μᾶς ἐπικρίνουν, ἐκεῖ ὅπου καθ’ ἡμέραν μᾶς ἐλεεινολογοῦν διὰ τὴν κατάστασίν μας· καὶ βλέπω τινὰς τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος νὰ ἔχουν ἀκόμη τὴν τόλμην νὰ θέλουν νὰ παύσουν τὸν λόγον.

§85ΤΙΝΕΣ. Οἱ ἀριστεροί;

§86ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Δὲν ἠξεύρω· δι’ ἐμὲ εἶναι ἀριστεροί. Συγχέονται αἱ πτέρυγες τόσον συχνὰ, ὥστε δὲν εἶναι καθόλου παράξενον καὶ ἡ ἀριστερὰ πτέρυξ νὰ γείνῃ δεξιὰ κᾀμμίαν φορὰν. Τὸ γεγονὸς, Κύριοι, εἶναι ἀδιαφιλονείκητον· ἡ ἀσχημία του εἶναι καθαρά· κατεστήσατε Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὤφειλε νὰ ᾖναι σεβαστὴ, ἔπρεπε νὰ ἐνεργήσῃ τὸν σεβασμόν της. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν δυνηθῇ, ὀφείλετε ὑμεῖς ἓν ἐκ τῶν δύω νὰ πράξητε, ἢ νὰ τὴν ῥίψητε, ἢ νὰ τὴν ἐνισχύσητε. Εἰς τοιαύτην κατάστασιν πραγμάτων, Κύριοι, καὶ τὸ συμφέρον τοῦ τόπου ἀπαιτεῖ, ἀφοῦ τόσον σμικρὰ, τόσον ἀσθενὴς εἶναι σήμερον ἡ ναυτική μας δύναμις, καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια ἡ ἐθνικὴ, ἡ ὁποία καταχλευάζεται ἐν τῷ λιμένι τοῦ Πειραιῶς ἀπαιτεῖ, πρὸς δὲ καὶ τὸ ἀξίωμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ καθῆκον τῆς Συνελεύσεως ἀπαιτεῖ νὰ παύσῃ πλέον ἡ σκανδαλώδης αὕτη κατάστασις, ἡ ὁποία πρὸς καταισχύνην τοῦ ἐθνισμοῦ μας διαδραματίζεται ἐν Πειραιεῖ.

§87Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις, Κύριε πρόεδρε, νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον (θόρυβος).

§88ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Κύριοι, δὲν εἶναι μόνον, ὅτι ὁ Ἀτμοδρόμων ἠρνήθη τὴν ὑποταγήν του πρὸς τοὺς νόμους, ὁ ἀτμοδρόμων, Κύριοι, ἔπραξε καὶ ἓν ἄλλο, ἤθελε καὶ ἄλλους νὰ δελεάσῃ εἰς τὸ νὰ παραβῶσι τὸ καθῆκόν των. Ἀποσπάσματα ἀπέστειλε καὶ εἰς δύω ἑτέρους μικροὺς ἀτμοδρόμονας, καὶ ἠθέλησε καὶ ἐκείνους νὰ σαγηνεύσῃ εἰς ἀνυποταξίαν.

§89ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Πόθεν τὰ γνωρίζετε αὐτά;

§90ΕΤΕΡΟΣ. Τὰ εἶδεν εἰς τὸν ὕπνον του (γέλως).

§91ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Πάντως, Κύριοι, τὸ συμφέρον τὸ ἐθνικὸν, ἡ ὑπόληψις ἡ ἐθνικὴ ἀπαιτεῖ νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ σκανδαλώδης κατάστασις. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν παύσῃ, πάντως ἡ ὑπόληψις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ ἀξίωμα τῆς Συνελεύσεως ἀπαιτεῖ νὰ γείνῃ ἡ κατάστασις αὕτη ἀφανής. Ἐὰν δὲν ἔχωμεν τὴν δύναμιν νὰ φέρωμεν εἰς τὴν ὑποταγὴν ἕνα Ἀτμοδρόμονα, ἐῤῥέτω καὶ ἡ Συνέλευσις, ἐῤῥέτω καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἐῤῥέτωσαν τὰ πάντα.

§92ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. (ἀριστερόθεν). Μάλιστα (θόρυβος δεξιά).

§93ΧΡ. ΓΡΙΒΑΣ. Περὶ τίνος πρόκειται παρακαλῶ; Δὲν ἔχομεν ἐντολὴν νὰ συζητήσωμεν τὸν φορολογικὸν νόμον; Προτείνω νὰ παύσῃ πᾶσα συζήτησις περὶ αὐτοῦ.

§94ΠΟΛΛΟΙ. (ἀριστερά). Μὴ διακόπτετε.

§95ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Κύριοι, δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐκίνησαν τοὺς παρασύραντας τὸν Ἀτμοδρόμονα εἰς αὐτὸ τὸ ἔργον· τὸ γεγονὸς μόνον ἐξετάζων, ἐρωτῶ—βλάπτεται τὸ ἀξίωμα τῆς Κυβερνήσεως, βλάπτεται τὸ ἀξίωμα τῆς Συνελεύσεως, βλάπτεται ἡ ἀξιοπρέπεια ἡ ἐθνικὴ, ναὶ ἢ ὄχι; Ἐὰν προεκλήθη ἡ τοιαύτη ἀνυποταξία πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐξῆλθε χθές, καὶ εἶναι ἀκόμη θερμὴ ἀπὸ τὸν ψῆφόν σας, ἐὰν προεκλήθη ἀπὸ λόγους δικαίους, δὲν θέλω νὰ τὸ ἐξετάσω ἐγὼ, ἐρωτήσατε σεῖς τὸν ὑπουργόν σας, ζητήσατε τὸν λόγον ἀπ’ αὐτὸν, καὶ αὐτὸς εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ σᾶς εἴπῃ (θόρυβος). Ἓν μόνον σᾶς λέγω, καὶ προκαλῶ ἐπ’ αὐτοῦ ὅλων σας τὴν μέριμναν καὶ προσοχήν, διότι ὅλοι, εἶμαι βέβαιος ὅτι μεριμνᾶτε ὑπὲρ τοῦ ἀξιώματός σας· ἓν μόνον σᾶς λέγω. Ἂν δὲν δύναται—καὶ ἡ πρᾶξις θὰ τὸ ἀποδείξῃ, ἂν δύναται ναὶ ἢ ὄχι, ἂν ᾖναι εἰς κατάστασιν ἕνας πλοίαρχος καὶ 200 ναῦται νὰ σᾶς προγράψωσι τὸν νόμον, ἡ τωρινὴ στιγμὴ θὰ τὸ ἀποδείξῃ. Ἓν μόνον σᾶς λέγω· ἂν δὲν δύνασθε νὰ ἐπιβάλητε ὑποταγὴν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι σᾶς τὴν ὀφείλουν διὰ πολλοὺς λόγους, διότι εἶναι ἀξιωματικοὶ, σᾶς τὴν ὀφείλουν, διότι εἶναι πληρεξούσιοι, σᾶς τὴν ὀφείλουν, διότι ὡρκίσθησαν, σᾶς τὴν ὀφείλουν, Κύριοι, διότι δι’ ἐξόδων σας τοὺς ἀνεθρέψατε, τοὺς ἐφορτώσατε βαθμοὺς καὶ τοὺς κατεστήσατε, Κύριοι, ἔπειτα περιφρονητὰς τῶν διαταγῶν σας! Τὸ ἔθνος εἶσθε σεῖς αὐτὴν τὴν στιγμὴν, καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀκούουν. Ἂν δὲν δύνασθε, Κύριοι, νὰ παύσητε αὐτὸ τὸ σκάνδαλον, τὸ ὁποῖον ἀναπτύσσεται ἐνώπιον τῶν ξένων Δυνάμεων, πρέπει νὰ τὸ καταστήσητε ἀφανὲς, νὰ τὸ ἀποκρύψητε ἀπὸ τὴν ὄψιν τοῦ κόσμου· καὶ ἰδοὺ τί προτείνω ἐγὼ, καὶ ποῖον εἶναι τὸ συμπέρασμά μου, ἢ ν’ ἀδιαφορήσητε, καὶ αὐτὸ ἀπαιτεῖ τὸ ἀξίωμά σας, διὰ τὴν μέχρι τοῦδε οἱανδήποτε διαγωγὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ νὰ προσκαλέσητε τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν, καὶ νὰ ἐπιτάξητε μάλιστα εἰς αὐτὴν νὰ καταστήσῃ τὸν Νόμον σεβαστὸν, αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ὕστερον δὲ, τὴν δευτέραν, τὴν τρίτην νὰ καθήσητε εἰς τὸ σκαμνὶ τὸν ὑπουργὸν, καὶ θὰ ᾖναι, Κύριοι, ἡ μόνη ἐπιθυμητὴ εἰς ἐμὲ ἡμέρα, νὰ ἴδω ἕνα ὑπουργὸν καθήμενον ἐπὶ τῆς ἕδρας τοῦ ὑποδίκου—νὰ καλέσητε αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν Κυβέρνησιν ἵνα καταστήσῃ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸν Νόμον σεβαστὸν, καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις σᾶς ὁμολογήσῃ τὴν ἀδυναμίαν της καὶ ἀφήσῃ τὸ πρᾶγμα εἰς τὴν Συνέλευσιν διὰ νὰ εὕρῃ αὐτὴ μόνη τὴν θεραπείαν, τότε νὰ τὸ ἀναλάβητε ὑμεῖς. Εἰ δὲ μὴ, Κύριοι, καὶ δὲν θέλητε νὰ προβῆτε εἰς αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ τὸ ἀξίωμα καὶ ἡ τιμή σας, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δείξητε ὅτι σπουδάζοντες, Κύριοι, νομοθετεῖτε, καὶ οὐχὶ κατατρίβοντες τὸν καιρόν σας εἰς ματαίας ἐπιδείξεις λόγων· εἰ δὲ μὴ, λέγω, ἂν δὲν δύνασθε νὰ κατορθώσητε τοῦτο, τότε, ἢ τότε πλέον νὰ παρακαλέσητε, νὰ στείλητε μίαν πρεσβείαν, καὶ αὐτὴ ἀπὸ μέρους τῆς Συνελεύσεως, ἱκετευτικῶς νὰ προσπέσῃ εἰς τὸν πλοίαρχον τοῦ Ἀτμοδρόμονος.

§96ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι, αὐτὸ εἶναι ἐξευτελιστικόν.

§97ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Εἰ δὲ μὴ λέγω νὰ στείλητε μίαν πρεσβείαν, νὰ εἴπῃ τὴν ἐπιθυμίαν, τὴν θέλησιν, τὴν ἐντολὴν μάλιστα, πρόσταγμα, ἂν θέλητε, νὰ τὸ διαβιβάσῃ εἰς τοὺς ἐν τῷ ἀτμοδρόμονι, καὶ νὰ καλέσῃ αὐτοὺς διὰ τὸ ἐν τῷ λιμένι τοῦ Πειραιῶς ἐθνικὸν συμφέρον ν’ ἀποχωρήσωσιν ἐκ τοῦ Πειραιῶς, διὰ νὰ μὴ γίνωμεν ἐπὶ πλέον ὁ χλευασμὸς τῶν ἐθνῶν, ν’ ἀποχωρήσωσιν ἐκ τοῦ Πειραιῶς· ἂς πηγαίνῃ ὁ ἀτμοδρόμων νὰ ἑορτάσῃ τὴν μεγάλην ταύτην νίκην ἐπὶ τῆς ἀτιμίας τῆς πατρίδος ἀλλαχοῦ (θόρυβος μέγας μετὰ ποδοκροτημάτων καὶ χειροκροτημάτων)· νὰ προσκαλέσῃ, Κύριοι, ἡ ἐπιτροπή σας τοὺς ἐπὶ τοῦ ἀτμοδρόμονος ν’ ἀποχωρήσουν, ἀπὸ τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς, χάριν τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας, ἂς πηγαίνουν ὅπου θέλουν, ἂς κάμουν ἐκεῖ ἰδιαιτέραν Κυβέρνησιν! Εἰ δὲ μή, ἂν πειράζεσθε ἀπὸ τὰς βαρείας αὐτὰς λέξεις, ἀλλὰ λοιπὸν δείξατε τότε, Κύριοι, ὅτι αἰσθάνεσθε τὴν καταφρόνησιν πρὸς τὴν θέσιν σας· θὰ τὸ δείξητε δέ, ὅταν τὴν θεραπεύσητε, αἴροντες τὸ σκάνδαλον ἀπὸ τοῦ λιμένος τοῦ Πειραιῶς.

§98ΖΕΡΒΑΣ. Κάμνω τὴν πρότασιν αὐτὴν, ὅτι δέν πρέπει νὰ συζητηθῇ, ἀλλ’ ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ ὁ πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μᾶς εἴπῃ τί τρέχει.

§99ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἄρχομαι τοῦ λόγου μου, Κύριοι, ἀπὸ τοῦ σημείου, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν ἡ εὐγλωττία τοῦ Κ. Ἀφεντούλη. Δείξατε τὴν περιφρόνησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν· ἐὰν ὄχι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅστις ἐστάθη ἡ ἀφορμὴ τοῦ δυστυχήματος τούτου. Κύριοι, μὲ συγχωρεῖτε, χαρίσατέ μοι σήμερον κἂν τὴν προσοχήν σας, ἀφοῦ χθὲς δὲν ἠθελήσατε νὰ τὴν χαρίσητε, ὑμεῖς ἴσως (δεικνύει ἀριστερὰ) ἐν γνώσει, οἱ Κύριοι δὲ (δεικνύει δεξιὰ) ἐν ἀδιαφορίᾳ. Δὲν μοὶ ἐχαρίσατε χθὲς τὴν προσοχήν σας (δεικνύει ἀριστερὰ), διότι ἠθελήσατε νὰ σπρωχθῶσι τὰ πράγματα ἐκεῖ ὅπου σήμερον ἔφθασαν· ἰδίοις ὄμμασι, ὡς εἶπεν ὁ Κ. Ἀφεντούλης, εἶδε καὶ παρετήρησε ταῦτα. Ἂν, Κύριοι, ἀπὸ προχθὲς ἀκόμη μὲ ἀφίνετε, ὅταν ἀνέβην εἰς τὸ βῆμα καὶ σᾶς εἶπον ὅτι θέλω νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ εἴπῃ τί γίνεται εἰς τὸ Ναυτικὸν, διότι ἠτοιμάζετο εἴτε ἐν γνώσει εἴτε ἐν ἀγνοίᾳ αὐτοῦ, στάσις, δὲν ἤθελε συμβῆ αὐτὸ σήμερον, ἀλλ’ εἴπατε «δὲν θέλομεν νὰ σὲ ἀκούσωμεν». Κύριοι, πρὸ ἡμερῶν πολλῶν ἀκόμη ἡ ἐνέργεια τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἐπὶ τοῦ Ναυτικοῦ ἡμῶν ἐγέννησε δυσαρεσκείας σπουδαίας, σπουδαιοτάτας κατ’ αὐτοῦ. Τῷ ἐγένοντο παρατηρήσεις ἀπὸ μέρους ἐκείνων, πρὸς τοὺς ὁποίους αἱ ἐνέργειαι αὐτοῦ ἀπηυθύνοντο, καὶ φαίνεται ὅτι αἱ παρατηρήσεις αὗται οὐδόλως ἴσχυσαν, ὅπως σωφρονήσουν αὐτόν. Δὲν ἔρχομαι διόλου, Κύριοι, εἰς ὑποστήριξιν στάσεως, ἐν ἐπιλόγῳ θέλω εἴπει μερικὰ ἀφορῶντα ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πρεσβεύουσι τώρα τὰς ἀταξίας, καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουσιν, ὅπως τὸ Στρατιωτικὸν καὶ τὸ Ναυτικὸν παραλύσῃ ὁλοσχερῶς. Ποῖοι ἔχουσι τὰς ἰδέας ταύτας; ἂν θέλετε, νὰ τοὺς εἰπῶ μετὰ θάῤῥους. (θόρυβος ἀριστερὰ).

§100ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§101ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριοι, αἱ ἐνέργειαι αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἔφθασαν ὥστε νὰ παρασύρωσι τὸ πλήρωμα τοῦ ἀτμοδρόμονος εἰς βαθμὸν τοιοῦτον, ὥστε προχθὲς λίαν πρωΐ ἔλαβον παραγγελίαν ἀπὸ τοῦ πληρώματος τοῦ ἀτμοδρόμονος καὶ τὴν παραγγελίαν ταύτην πρὶν ἢ καταβῶ εἰς τὸν Πειραιᾶ τὴν μετεβίβασα εἰς τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως διὰ πᾶν ἐνδεχόμενον καὶ παρήγγειλα εἰς αὐτὸν ὅτι κατέρχομαι εἰς Πειραιᾶ, ὅπου λέγεται ὅτι εἰς στάσιν εὑρίσκεται τὸ πλήρωμα τοῦ ἀτμοδρόμονος καὶ προσκαλοῦμαι, ὅπως ἀκούσω τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους νὰ μεταφέρω εἰς τὴν Συνέλευσιν. Κατέβην, Κύριοι, εἰς τὸν Πειραιᾶ ἐν τῇ ἰδιότητι τοῦ πληρεξουσίου, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς, ὅσον καὶ ἂν θέλῃ, δύναται νὰ μοὶ τὴν διαφιλονεικήσῃ· τὸ πλήρωμα παρέστη ἐνώπιον ἐμοῦ, καὶ τὸ πλήρωμα ὁλόκληρον μοὶ εἶπεν, ὅτι διαταγαὶ ἐκδίδονται ὅπως τὸ προσωπικὸν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Ναυτικοῦ ἀνταλλαχθῇ. «Τὰς διαταγὰς ταύτας, Κύριε πληρεξούσιε, ἐπρόσθεσαν, εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ νομίζωμεν ὅτι τὰς ἐκδίδουσιν ὄχι πρὸς τὸ συμφέρον τῆς τακτικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ πρὸς σκοποὺς ἀλλοτρίους» τοὺς ἐσυμβούλευσα τὴν τάξιν ὑποσχόμενος ὅτι θέλω ἀναφέρει τὸ πρᾶγμα εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ἂν θελήσητε πρὸς στιγμὴν νὰ μὲ ἀντικόψητε (δεικνύει ἀριστερὰ), θέλω σᾶς ἐνθυμίσει μίαν ἄλλην ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐξέδωκε πρὸς τὸν στρατὸν τῆς πρωτευούσης, πρὸς τμῆμα αὐτοῦ, διαταγὰς, τὰς ὁποίας, Κύριοι, ὑμεῖς οἱ ἴδιοι εὕρετε λόγους εὐφυεῖς καὶ εὐφραδεῖς, ὅπως πείσητε τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τοῦ στρατοῦ, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ τὰς ἀκούσῃ, διότι ὁ ὑπουργὸς ἐκεῖνος τῶν Στρατιωτικῶν, κατὰ τὴν ἰδέαν ὑμῶν, ἐνήργησε τὴν ἀνταλλαγὴν τοῦ προσωπικοῦ πρὸς σκοποὺς φατριαστικούς. Ἐὰν λοιπὸν, Κύριοι.....

§102Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἐξηγηθῆτε.

§103ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Εἶναι εἰς τὰ πρακτικά.

§104ΒΑΣΣΟΣ. Εἶναι ἀλήθεια, ἐγὼ τὸ εἶπα.

§105ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριοι, μὲ συγχωρεῖτε, πιστεύω, καὶ δὲν ἠξεύρω ἂν σφάλλω, ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἀνεδέχθην τὴν πληρεξουσιότητα τῆς ἐπαρχίας μου, ἐνόμισα ὅτι ἐν πάσῃ στιγμῇ, ἐν παντὶ τόπῳ καὶ χρόνῳ εἶμαι πληρεξούσιος, ὅτι ἀπὸ τοῦ στόματός μου πάντοτε πρέπει νὰ ἐξέρχωνται οἱ λόγοι ἐκεῖνοι, οἵτινες πρέπει νὰ ἐξέρχωνται ἀπὸ τοῦ στόματος πληρεξουσίου πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος. Πρὸς ὑμᾶς, Κύριοι, σήμερον ἀπευθύνω τὸν λόγον μου, καὶ, ἂν θέλετε, ἔλθετε νὰ μὲ ἀντικρούσητε. Προχθὲς εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐσυζητεῖτο τὸ περὶ τάξεως καὶ περὶ ἀταξίας τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς, εἶχον τὴν ἰδέαν μου, τὴν ὁποίαν πάντοτε τὴν ἔχω, ἰδέαν κατά τινος φίλου μου διοικητοῦ ἑνὸς τάγματος. Ἐγὼ ἐπρέσβευον, ὅτι αἱ διαταγαὶ τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ ἐκτελῶνται, ὅτι τὴν μόρφωσιν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς ἡ Συνέλευσις τὴν ἀνέθηκεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι, ἐὰν ὁ διοικῶν τὸ τάγμα ἐκεῖνο διετάχθη τότε, ὅτε ἐγένοντο αἱ συζητήσεις, νὰ παραδώσῃ τὸ τάγμα του, ὤφειλε νὰ τὸ παραδώσῃ, καὶ ὁ Κ. Μακρῆς, ὅστις ἤδη θέλει ἔλθει, πολὺ πιθανὸν, εἰς τὸ βῆμα νὰ καταδικάσῃ τὸ Ναυτικὸν ὅτι δὲν ὑπήκουσεν εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργοῦ, ἂς ἐνθυμηθῇ ὅτι μοὶ εἶπεν «ὁ μὲν ἀξιωματικὸς ὁ διοικῶν τὸ τάγμα ἐκεῖνο καλῶς πράττει κρατῶν τοὺς στρατιώτας ὑπὸ τὰς διαταγὰς αὐτοῦ, σεῖς δὲ οἱ ἄλλοι, Κύριε Βαλτινὲ, καὶ ὁ ἄλλος ἐκεῖνος καὶ οἱ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι παρεδώκατε τὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν πρὸς μικρὸν οἱ στρατιῶται, οἱ Ἕλληνες, σᾶς ἔδωκαν, σᾶς ἐνεπιστεύθησαν, ὅπως διὰ τῆς διαχειρίσεως αὐτῆς ἐνεργήσητε τὸ καθ’ ἑαυτοὺς καὶ κατὰ δύναμιν ἵνα ἀποσκορακίσητε τὴν βασιλείαν τοῦ Ὄθωνος, ὠφείλατε νὰ τὴν διατηρήσητε καὶ κακῶς ἐπράξατε παραδώσαντες τὰς διοικήσεις τῶν σωμάτων εἰς ἄλλους, ἀλλ’ ὠφείλατε ἕκαστος ὑμῶν νὰ διοικῇ ἓν τάγμα. (θόρυβος). Λοιπὸν, Κύριοι, ὑπάρχουσι βεβαίως εἰς τὴν Συνέλευσιν ἄτομα, τὰ ὁποῖα οὐδόλως συμμερίζονται τὰς ἰδέας τοῦ Κ. Μακρῆ, πρεσβεύουσι καθὼς ὀφείλουν πάντες νὰ πρεσβεύωσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει ἵνα ὑπακούηται. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, Κύριοι, μὲ ἠκούσατε, δὲν εἶναι πολλαὶ ἡμέραι ἀπὸ τότε, μὲ ἠκούσατε νὰ λέγω, ὅταν ἐπρόκειτο περὶ ληστείας, ὅτι ἡ κατάστασις ἡ καχεκτικὴ ὑπάρχει πάντοτε ἐνόσῳ οἱ κυβερνῶντες ἡμᾶς, οἱοιδήποτε καὶ ἂν ὦσι, δὲν συναισθάνονται τὸ καθῆκόν των, δὲν ἐννοοῦσιν ὅτι δὲν προσεκλήθησαν διὰ νὰ δώσωσι θέσεις εἰς τὸν ἕνα καὶ εἰς τὸν ἄλλον, ἀλλὰ ὅτι ὀφείλουν νὰ βλέπωσι τὸν ἑαυτόν των εἰς τὸν καθρέπτην τῆς συνειδήσεώς των καὶ νὰ ἐννοῶσιν, ἂν ἔχωσι τὴν ἰσχὺν τὴν ἠθικὴν νὰ ἐπιβάλλωσι (διακόπτεται ὑπὸ τοῦ Κ. Μακρῆ). Χαίρομαι, Κύριοι, ὅτι ἂν καὶ ἴσως θεωρηθῇ ἐγωϊσμὸς, οἱ λόγοι μου ἐκεῖνοι συνετέλεσαν κἄτι τι, καὶ δύο ἡμέρας μετὰ ταῦτα ὁ Πρωθυπουργὸς ἦλθε καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος, ἐκήρυξεν ἑαυτὸν ἀδύνατον νὰ ὑπηρετήσῃ, τὸ αὐτὸ διέπραξε καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἔρχομαι εἰς τὰ καθέκαστα. Οὐδόλως, Κύριοι, θέλω ὑποστηρίζει, ἂν ὑπάρχῃ στάσις, τὴν στάσιν, ἂν ὑπάρχῃ ἀταξία, τὴν ἀταξίαν, ἀλλὰ συνείθισα πάντοτε νὰ ἀναζητῶ τὰς ἀφορμὰς, καὶ καθὼς σᾶς εἶπον ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ λόγου μου, τινὲς μὲν ἐν γνώσει, (δεικνύει ἀριστερὰ) τινὲς δὲ ἐν ἀδιαφορίᾳ, καὶ οὗτοι εἶναι οἱ φίλοι μου, (δεικνύει πρὸς τὰ δεξιὰ), ἐνόμισαν ὅτι ἦτον ἀδιάφορον, ἂν γίνῃ ἡ συζήτησις προχθὲς ἀκόμη, καὶ ἰδοὺ ποῦ ἔφθασαν, ποῦ σπρώχνονται τὰ πράγματα. Ἂν ἐγένετο τότε λόγος περὶ αὐτῶν, ἤθελον ἀνασταλῆ αἱ διαταγαὶ, αἱ ὁποῖαι κατὰ δυστυχίαν ὤθησαν τὸν ἀτμοδρόμονα εἰς ἅτινα ἐλέχθησαν, ὅτι ἔγιναν. Κύριοι! ὅσον καὶ ἂν ἤθελον χρονοτριβήσει, ἐπὶ τῶν αὐτῶν συμπερασμάτων ἤθελον φθάσει, ἤθελον σᾶς εἴπει, ὅτι ἐπὶ τοῦ τρατοῦ αἴφνης τῆς ξηρᾶς, ἐπὶ τοῦ ναυτικοῦ πολλαὶ ἴσως προσπάθειαι ἐγένοντο ἢ καὶ γίνονται ἢ καὶ θέλουσι γείνει, ὅπως αἱ Δυνάμεις αὐταὶ τοῦ κράτους σχηματίσωσιν ἰδέαν τινὰ πρὸς ὑποστήριξιν οἱουδήποτε ἀτόμου καὶ οἱασδήποτε ἰδέας. Δὲν δύνασθε, Κύριοι, νὰ ἀφαιρέσητε τὸ δικαίωμα τῆς κρίσεως καὶ τῆς ἐπικρίσεως ἐν ὥρᾳ ἐπαναστάσεως· αἱ διαταγαὶ, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὸ ναυτικὸν, ἔχω τεκμήρια νὰ πιστεύω, ὅτι εἰς κακὸν ἔτεινον, ἔτεινον εἰς μόρφωσιν τοῦ ναυτικοῦ ἐπὶ σκοπῷ τίνι; ἀδιαφορῶ. Κύριοι, πρὸ πολλῶν ἡμερῶν κατεσκευάζετο συνωμοσία καὶ αὐτὴ σκοπὸν ἀπέβλεπε τὴν κατοχὴν τοῦ ἀτμοδρόμονος εἰς τὸ πεῖσμα τῶν διαταγῶν τῆς προτέρας Κυβερνήσεως παρὰ δύο ἀτόμων. Τὸν ἀτμοδρόμονα, Κύριοι, τὸν διοικεῖ ἐκεῖνος, ὅστις ἀνέλαβε τὴν διοίκησίν του τὴν στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ πλήρωμα αὐτοῦ ἐστασίασε κατὰ τοῦ μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης νομίμου κυριάρχου τῆς Ἑλλάδος.....

§106ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ (ἀριστερόθεν). Δὲν τὸ ἠξεύρετε, εἶσθε ἐκτὸς τῶν πραγμάτων.

§107ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν θέλετε, Κύριοι, νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ὁ ἀτμοδρόμων ἀπέδειξεν εἰς τὸν Ὄθωνα, ὅτι ἂν μείνῃ ἐπὶ μίαν ἀκόμη ἡμέραν ἐντὸς αὐτοῦ κινδυνεύει; Κύριοι, πρὸς ἀπόδειξιν τῶν λεγομένων μου ἔχω νὰ ἀναγνώσω ἔγγραφα, ἂν θέλετε νὰ λάβητε γνῶσιν, ἀλλὰ καλλίτερον εἶναι νὰ μὴ λάβητε, διότι ἐκτίθενται πρόσωπα.

§108ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, νὰ λάβωμεν.

§109ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Θὰ σᾶς τὰ ἀναγνώσω ἄνευ τῶν ὀνομάτων.

§110ΤΙΝΕΣ. Ὅλα, ὅλα.

§111ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐκ τοῦ ἐγγράφου τούτου, Κύριοι, θέλετε μάθει ὅτι πρὶν ἢ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ ἤδη, λάβῃ τὴν διεύθυνσιν τῶν Ναυτικῶν, ἡτοιμάζετο ἀπὸ ἓν ἄτομον ἐνέργεια ἐντὸς τοῦ ἀτμοδρόμονος, ὅπως τὸ πλήρωμα στασιάσῃ κατὰ τοῦ Κυβερνήτου· ἡ ἐνέργεια αὕτη ἐγένετο, Κύριοι, ὑπὸ ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ. Ἤθελον πολὺ ἐπιθυμήσει ἵνα μὴ εἴπω τὰ ὀνόματα.

§112ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τὰ εἴπητε.

§113ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶναι κατάθεσις τινῶν ὑπαξιωματικῶν πρὸς τὸν Κυβερνήτην.

§114ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Εἶσθε ἀνακριτὴς, Κ. Βαλτινέ;

§115ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶμαι ἀνακριτὴς, Κύριε, πάσης πράξεως, ἥτις τείνει εἰς τὸ νὰ καταστρέφῃ τὰ καθεστῶτα, ὅπως δὲν συγχωρῶ εἰς κανένα πληρεξούσιον νὰ ἀδιαφορῇ ἐπὶ τῶν ἀντικειμένων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διαδίδονται εἰς τὰς ἀγυιάς. Ἀναγινώσκει «Πρὸς τὸν Κυβερνήτην τῆς Ἑλλάδος. Κύριε Κυβερνῆτα, λαβὼν σήμερον» «21 Δεκεμβρίου».

§116Σ. ΛΟΝΤΟΣ. Ποῖος γράφει;

§117ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶναι οἱ ὑπαξιωματικοί. Καὶ ἂν δὲν τὸ ἀναγνώσω, σᾶς λέγω τὴν περίληψιν. Ἡ περίληψις εἶναι, ὅτι ἀπ’ ἄτομόν τι ἐγένετο ἐνέργεια, ὅπως γίνῃ ὁρκωμοσία· διὰ τῆς ὁρκωμοσίας ταύτης νὰ συγκροτηθῇ στάσις κατὰ τοῦ Κυβερνήτου· Κύριοι, ἦτο ἑπόμενον ὁ Κυβερνήτης νὰ λάβῃ πάντοτε μέτρα. Ταῦτα βεβαίως, πολὺ πιθανὸν, δὲν ἀφορῶσι τὸν νῦν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. Τὰ παράπονα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀτυχῶς ἐδόθησαν εἰς τὸν ἀτμοδρόμονα ἀπὸ τὸν νῦν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν εἰσὶ ταῦτα· ἀλλαγὴ τοῦ προσωπικοῦ.

§118ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἔμαθεν ὁ Κυβερνήτης, πότε τὰ ἔμαθε;

§119ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν ἠξεύρω. Τὰ παράπονα κατὰ τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ εἶναι ἡ ἀνταλλαγὴ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Κυβερνητῶν καὶ κατὰ τῶν λοιπῶν ἀξιωματικῶν τῶν διαφόρων πλοίων.

§120ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Τὸ πλήρωμα ἐστασίασεν πρὶν ὁ Ὑπουργὸς ἐπιβάλει χεῖρα.

§121ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τὸ ναυτικὸν, εὐτυχῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἔμεινε ξένον ὅλως διόλου τῶν πολιτικῶν ταραχῶν, εἰς τὰς ὁποίας κατὰ δυστυχίαν ὑπεπέσαμεν εἰς Ἀθήνας. Οὐδεὶς λόγος βεβαίως ὑπῆρχε διὰ τὴν καθαρὰν τρέχουσαν ὑπηρεσίαν ἀνταλλαγῆς τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἀξιωματικῶν. Οἱ ἀξιωματικοὶ, Κύριοι, ἑπόμενον ἦτο νὰ δυσαρεστηθῶσιν. Ἐὰν ἀφίνατε προχθὲς νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν, ὅτε ἐγὼ τὸ ἐζήτησα, τὰ πράγματα δὲν ἔφθανον εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἔφθασαν. Ἡ φροντὶς ἡ μεγάλη τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἦτο τάχα ἡ διόρθωσις τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐθνικῶν πλοίων; μὴ τυχὸν ὁ στρατὸς τῆς ξηρᾶς ἀνωργανώθη; μὴ τυχὸν ἠλλάγησαν ἄτομα τινὰ τοῦ στρατοῦ, διοικηταὶ σωμάτων τινῶν, ἀξίας ἴσως, ἀλλ’ ἀκαταλλήλως εἰς τὴν ἱεραρχικὴν παράδοσιν διοικοῦντες Σώματα; (θόρυβος). Ἦτο ἑπόμενον, Κύριοι, νὰ ταραχθῶσιν οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ διὰ τὴν ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ των ἐπίθεσιν, ὡς ἐταράχθησαν ταὐτοχρόνως, ὅταν εἶδον τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ ὀνομάζῃ ὑπαξιωματικοὺς διαθεσίμους παραβαίνων ὅ,τι εἶναι παραδεδεγμένον εἰς τὰς ναυτικὰς διατάξεις, εἰσάγων εἰς τὸ Ναυτικὸν ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον τόσον σφοδρὰ κατηγορήθη ὁ πρῶτος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν· 23 ὑπαξιωματικοὶ διαθέσιμοι ἐγένοντο κατ’ αὐτὰς καὶ δὲν ἐγένοντο διὰ τὸν σκοπὸν τῆς ὑπηρεσίας, διότι δὲν ἀνέλαβον ὑπηρεσίαν, ὡς καὶ αὐτὸς ὁ υἱὸς τοῦ νῦν ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ὠνομάσθη δόκιμος. Ὅλα ταῦτα δὲν δύνανται εἰμὴ νὰ ταράξωσι τὸ ναυτικόν. (θόρυβος). Λέγω, Κύριοι, ὅτι οἱ λόγοι αὐτοὶ ἦσαν ἰσχυροὶ διὰ νὰ κλονίσωσι τὴν πειθαρχίαν καὶ εἰς τὸ Ναυτικόν. Καὶ ἐμὲ τὸν ἴδιον θὰ εὕρητε συνεπῆ, ὅταν ἐπὶ τοῦ Κ. Σμόλενς, ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐγεννήθη τὸ ζήτημα τοῦ 6 τάγματος· τότε εἶπον, ἂς μάθωσιν, ὅτι ὑπάρχει Συνέλευσις, ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει καὶ ὀφείλει νὰ ἔχῃ τοὺς ὀφθαλμούς της ἀνοικτοὺς ἐπὶ τῆς ὁδοῦ, τὴν ὁποίαν τρέχει ἡ Κυβέρνησις. Οἱ ὑπουργοὶ ὀφείλουσι νὰ ἐνεργῶσιν, ἡ δὲ Συνέλευσις νὰ τοὺς ἐπιτιμᾷ, νὰ τοὺς παύῃ, ὅταν τοὺς νομίζῃ κακοὺς διαχειριστὰς τῆς ὑπηρεσίας, καὶ νὰ τοὺς κρατῇ, ὅταν τοὺς νομίζῃ καλοὺς διαχειριστὰς αὐτῆς. (θόρυβος). Καὶ ἐδῶ εἶναι, Κύριοι, ὁ γόρδιος δεσμός. (θόρυβος). Ἐὰν δὲν μὲ κατεβιβάζετε προχθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, δὲν θὰ ἔφθαναν τὰ πράγματα εἰς ἣν ἔφθασαν κατάστασιν. Ἐπιλέγων φρονῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις ὀφείλει νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀλλαγὴν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὡς ὑπαιτίου ὅλων τῶν συμβάντων. Τὸ ναυτικὸν ἔπεσεν εἰς τὸ δύσκολον αὐτὸ βῆμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον βεβαίως θέλει πάντοτε ἐξέλθει καὶ εἶναι ἕτοιμον νὰ ὑπακούσῃ εἰς τὰς διαταγὰς τῆς Συνελεύσεως, ἕνεκα τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, διότι οὐδέποτε πρεσβεύω, ὅτι τὸ ναυτικὸν οἴκοθεν ἤθελε στασιάσει, ἂν ὑπάρχῃ στάσις, καὶ ἤθελε φθάσει εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην, εἰς ἣν ὑπῆρχε τὸ 6 τάγμα ἐπὶ τοῦ ὑπουργείου Σμολένσκη.

§122ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΡΟΥΦΟΣ. Ἐπὶ τίνι δικαιώματι ὑπῆγες εἰς τὸν Πειραιᾶ, καὶ σὲ ὑπεδέχθησαν διὰ ζητωκραυγῶν καὶ ἐξεφώνησες καὶ λόγον, εἶσαι ἔνοχος καὶ σὲ καταμηνύω ὡς τοιοῦτον.

§123ΒΑΣΟΣ. Κύριοι ἀντιπρόσωποι, ὑπῆρξε πάντοτε μία μερὶς ἀνθρώπων, ἥτις ἐδηλητηρίασε τὴν ἐπανάστασιν, διέφθειρε τὸν στρατὸν, ζητεῖ νὰ διαφθείρῃ τὸ ναυτικὸν, ζητεῖ νὰ καταστρέψῃ τὸ ἔθνος, καὶ ἐζήτησε νὰ καταλάβῃ τὴν ἐξουσίαν, ἀδιάφορον ἂν ἤθελε πατήσει ἐπὶ πτωμάτων. Κύριοι, ἔρχομαι νὰ ἀντικρούσω τὸν ἔντιμον ἀντιπρόσωπον ἐκ Βάλτου, Βλάσιον Βαλτινόν· ἀλλὰ, Κύριοι, ὅσον καὶ ἂν ἐπρόσεξα εἰς τὴν ὁμιλίαν του αὐτὴν τὴν εὗρον ἐντελῶς κενήν· δὲν εὑρίσκω τίποτε νὰ ἀντικρούσω, διότι τίποτε δὲν κατέθεσεν. Ἀλλὰ τί μόνον εἶδον, Κύριοι; εἶδον ἀρχάς τινας ἐκφερομένας ἀπὸ ἄνθρωπον τῆς τάξεως, ἀπὸ ἄνθρωπον, ὅστις ὤφειλε νὰ διδάξῃ τὴν πειθαρχίαν, ἀρχὰς, Κύριοι, ἀταξίας. Τί σᾶς εἶπε, Κύριοι; ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔπραξε τὴν τάδε παρανομίαν, ἔπραξεν ἐκείνην τὴν παρανομίαν, ἔπραξε τὴν ἄλλην παρανομίαν, διώρισεν ὑπαξιωματικούς, ἔπραξε τέλος ἄπειρα ἀνομήματα. Ἀλλ’ ἐὰν, Κύριοι, ἐὰν ὑποθέσητε, ὅτι αἱ κατηγορίαι αἱ κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν προσαγόμεναι εἶναι ἀληθεῖς, καὶ θέλω νὰ λέγω, ὅτι εἶναι ἀληθεῖς, ἐπιθυμῶ νὰ πιστεύω τὸν φίλον μου Κύριον Βαλτινὸν, τίς ἔχει ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ τὰς κρίνῃ; οἱ ναῦται μὴ ὑπακούοντες; οἱ στρατιῶται λαμβάνοντες τὰ ὅπλα; ὡραῖα παραδείγματα μᾶς διδάσκει ὁ Κύριος Βαλτινός. Δὲν εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἔντιμος ἀντιπρόσωπος· ἢ δὲν τὸ γνωρίζει, ἢ δὲν ἤθελε νὰ τὸ εἰπῇ· ἠξεύρω ποία εἶναι ἡ ἀλήθεια. Ὁ πλοίαρχος τοῦ ἀτμοδρόμονος Σαχτούρης ἀπειθεῖ, καὶ ἀπὸ τῆς ἁ. ἡμέρας, καθ’ ἣν ἡ Συνέλευσις ἀνεγνώρισε διὰ τῆς πλειονοψηφίας τὸν νῦν ὑπάρχοντα ὑπουργὸν, ἀπὸ ἐκείνης τῆς ἡμέρας ὁ πλοίαρχος οὗτος, ἄνθρωπος τὸν ὁποῖον ἡμεῖς τὸ ἔθνος ἔχει εἰς μίαν Κυβέρνησιν, ἠπείθησε πρὸς αὐτὴν, καὶ θέλω σᾶς τὸ εἰπεῖ μὲ ἐπίσημα πράγματα· ὥστε δὲν εἶναι ὁ λόγος, διότι δυσηρέστησε τοὺς ναύτας ἢ τὸ πλήρωμα. Ὁσάκις ὑπουργός τις ἀναλαμβάνει τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, εἶναι κανονισμένον ὁ πλοίαρχος καὶ ἐν γένει οἱ ἀξιωματικοὶ νὰ παρουσιάζωνται πρὸς αὐτὸν νὰ προσφέρωσι τὰ σεβάσματά των, νὰ λαμβάνωσι τὰς διαταγάς του. Κατηγορῶ τὸν πλοίαρχον τοῦ ἀτμοδρόμονος, διότι δὲν ἔπραξε τοῦτο, διότι ὁ ὑπουργὸς, τὸν ὁποῖον τὸ ἔθνος ὠνόμασε, κατῆλθεν εἰς Πειραιᾶ καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ, ὁ πλοίαρχος τοῦ ἀτμοδρόμονος ὤφειλε νὰ ἀπέλθῃ καὶ ἐπισκεφθῇ τὸν ὑπουργὸν καὶ δὲν ἀπῆλθε· κατηγορῶ τὸν πλοίαρχον, διότι διαταχθεὶς ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ ἀπέλθῃ εἰς Πόρον καὶ νὰ προετοιμάσῃ τὸ πλοῖόν του βασιλικῶς, διότι προέβλεπεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τὸν ἐρχομὸν τοῦ Βασιλέως, καὶ ὁ πλοίαρχος τοῦ ἀτμοδρόμονος δὲν ὑπήκουσεν εἰς τὴν διαταγήν. Ἠξεύρετε τί εἶπεν; εἶπεν, ὅτι χρωματίζει καὶ δυσκολεύεται νὰ ἀπέλθῃ· πότε, Κύριοι; τὴν δευτέραν ἡμέραν τοῦ Πάσχα, ὅτε δὲν ἐργάζονται· καὶ δὲν ὤφειλε νὰ προβῇ εἰς χρωματισμὸν, ἂν εἰς Πειραιᾶ εὑρισκόμενος δὲν ζητήσῃ τὴν ἄδειαν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, εἰς Πόρον δὲ τὴν ἄδειαν τοῦ διευθυντοῦ τοῦ ναυστάθμου. Πόσος καιρὸς εἶναι, Κύριοι, ἀφ’ ὅτου ἡμεῖς διωρίσαμεν τὴν Κυβέρνησιν; καὶ ἐν τούτοις ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν γνωρίζει τὸν πλοίαρχον τοῦ ἀτμοδρόμονος, δὲν τὸν εἶδεν εἰς τὴν ὄψιν. Τί εἶπεν ὁ Κύριος Βαλτινὸς; ὅτι ἄλλοτε, ὅτε ἐπρόκειτο περὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶπον ἐγὼ, διότι ἐμὲ ἐννοεῖ ὁ Κ. Βαλτινὸς, καὶ κατηγόρησα τὸν ὑπουργὸν, ἀλλὰ τὸν κατηγόρησα ἐξελέγχων τὰς πράξεις τοῦ ὑπουργοῦ ἐγὼ ὁ ἀντιπρόσωπος οὐχὶ ὁ στρατιώτης.

§124ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τὸ εἶπον καὶ σωματάρχαι τινές. (θόρυβος).

§125ΒΑΣΟΣ. Ἐὰν τὸ εἶπον, ἔπραξαν κάκιστα, ὡς τόρα ὁ πλοίαρχος πράττει κάκιστα.

§126ΜΑΚΡΗΣ. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τότε τῶν Στρατιωτικῶν Σμολένσκης νὰ εἰπῇ, ἂν ἐξέδωκε διαταγὴν περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ Λεωτσάκου.

§127ΒΑΣΟΣ. Δὲν ἔπραξε τὸ μέτρον αὐτὸ, δὲν ἐξέδωκε διαταγὴν, Κύριοι, ἐνόμιζον, ὅτι τὸ κακὸν περιωρίσθη ἕως ἐδῶ, τὸ νόσημα, Κύριοι, ἡ ἐπιδημία αὐτὴ ἡ πολιτικὴ ἐπεκτάνθη καὶ εἰς ἄλλα ἀτμόπλοια, Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐξέδωκε μίαν διαταγὴν προσκαλῶν ἕνα πλοίαρχον νὰ παραδώσῃ τὴν διοίκησιν τοῦ πλοίου εἰς ἕτερον ἀξιωματικὸν τοῦ Ναυτικοῦ, δὲν θέλω Κύριοι, νὰ ἐξετάσω ἂν ἡ διαταγὴ ᾖναι καλὴ ἢ κακὴ, ἠξεύρω ὅμως, ὅτι εἶναι μία διαταγὴ, τί ὑποκρίνεται ὁ πλοίαρχος; ὁριστικῶς δὲν παραδίδω τὸ πλοῖον· αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπόκρισις τοῦ πλοιάρχου, γνωρίζω τὸ ἔγγραφον, δὲν θέλω νὰ τὸ ἰδῶ, ὁ ἀμφιβάλλων ἂς τὸ ἰδῇ. Πέρνει τὸ πλοῖόν του καὶ τὸ πλησιάζει ὑπὸ τὴν προστασίαν τοῦ ἀντάρτου ἀτμοδρόμονος.

§128ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ποῖος εἶναι πλοίαρχος εἰς αὐτό.

§129ΒΑΣΣΟΣ. Ὁ Λάζαρος Κριεζῆς. Δίδονται διαταγαὶ καὶ δὲν εἰσακούονται, αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, Κύριοι! Ὅλα ταῦτα τὰ γεγονότα, πῶς δύναταί τις νὰ τὰ χαρακτηρίσῃ; Νομίζετε, Κύριοι, ὅτι εἶναι ἐπωφελὲς, εἰς πᾶσαν στιγμὴν, πᾶς τις νὰ ἔρχεται καὶ νὰ σᾶς λέγῃ «δὲν ὑπακούω εἰς τὸν ὑπουργὸν, ἀλλ’ εἰς τὴν θέλησιν τῆς Συνελεύσεως.» Δὲν μᾶς τὸ εἶπον, Κύριοι, τὴν 9 Φεβρουαρίου; δὲν εἶναι ἐμπαιγμὸς αὐτός; τέλος πάντων ἕως πότε θὰ φαινώμεθα τόσον ἀδύνατοι; δὲν πρέπει νὰ ἐπιβάλωμεν τὸν νόμον, νὰ τὸν καταστήσωμεν σεβαστόν; Δὲν πρέπει, Κύριοι, νὰ χαρακτηρήσωμεν τὸ κίνημα αὐτὸ ὡς στάσιν; ἡ πρᾶξις εἶναι καθαρὰ ἀνταρσία, ἀπείθεια. Περιμένουν διαταγὰς ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, δὲν ἔχομεν καμμίαν διαταγὴν νὰ δώσωμεν, θὰ τιμωρήσωμεν τοὺς ὑπουργοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἐφαρμόσωσι τὸν νόμον κατὰ τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι παραβαίνουν αὐτόν. Ἡ Συνέλευσις δὲν ἔχει νὰ δώσῃ καμμίαν διαταγὴν, ἀντιλέγω πρὸς τὸν Κύριον Ἀφεντούλην· ἡ Συνέλευσις ὀφείλει νὰ προσκαλέσῃ τοὺς ὑπουργοὺς νὰ τοὺς εἰπῇ νὰ ἐφαρμόσωσι τὸν νόμον. Προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ μὴ κάμωμεν καμμίαν πρᾶξιν· ἁπλῶς μόνον ὡς ἀνήκει εἰς τὴν ὑψηλὴν θέσιν μας νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι συνιστῶμεν τὴν προσοχὴν αὐτῆς ἐπὶ τῶν ναυτικῶν πραγμάτων· τίποτε περισσότερον, τὴν λέξιν ταύτην τῆς Συνελεύσεως ἂς ἐννοήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ὑπάρχει ἐκτελεστικὴ ἐξουσία διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων, ἂν παραβαίνῃ τὰ καθήκοντά της, ἡμεῖς δυνάμεθα νὰ τὴν ἐπαναφέρωμεν εἰς αὐτά Προτείνω νὰ διατάξῃ ἡ Συνέλευσις τὴν Κυβέρνησιν νὰ φροντίσῃ νὰ διορθώσῃ τὰ ναυτικὰ πράγματα, ἐφαρμόζουσα τοὺς κειμένους νόμους ἐπ’ αὐτῶν.

§130ΔΙΟΜΗΔΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ. (Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Χθὲς, Κύριοι, ὅτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ζητήσω τὴν παραίτησίν μου, δὲν ἔδιδον μεγάλην σημασίαν εἰς τὰ γενόμενα ἐν Πειραιεῖ, ἀλλ’ ἀπὸ τῆς περὶ αὐτῶν συζητήσεως ἐνόησα, ὅτι ὑπάρχει ἐνέργεια πολὺ σπουδαιοτέρα, ἐνέργεια οὐχὶ γενομένη ὑπὸ μόνων ἀξιωματικῶν τινῶν τοῦ ναυτικοῦ, ἀλλὰ καὶ παρ’ ἄλλων δυστυχῶς ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν, ἐπίσης ὡς καὶ ὁ Κύριος Σαχτούρης, εἰς ἀνωτέραν πολιτικὴν τάξιν. Εἶδον τὸν Κύριον Βαλτινὸν προσπαθοῦντα πῶς νὰ κατορθώσῃ παρὰ τῆς Συνελεύσεως ν’ ἀφαρπάσῃ ἀπόφασιν, ὅτι πρέπει νὰ μένωσι τὰ πράγματα ὅπως ὑπάρχουσι, διὰ νὰ δεσμευθῶσιν οὕτως αἱ χεῖρές μας καὶ κατορθώσῃ ὁ διευθυντὴς τοῦ Ἀτμοδρόμονος νὰ τελειοποιήσῃ τὸ σχέδιόν του. Δὲν ἔδιδον, Κύριοι, βαρύτητα εἰς τὰ γενόμενα παρὰ τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ· ἀπὸ χθὲς ὅμως μέχρι σήμερον φαίνεται, ὅτι ἔλαβον ἔντασίν τινα, ἡ ὁποία ἠδύνατο εἰς ἄνθρωπον, μὴ γνωρίζοντα τὸ ναυτικὸν τῆς Ἑλλάδος, νὰ προξενήσῃ μεγάλην ἐντύπωσιν. Ἡ ἔντασις ἐγένετο, ἐπειδὴ εἶμαι Πρόεδρος τοῦ ὑπουργείου χρεωστῶ νὰ λαλήσω ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως, παρ’ αὐτοῦ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος εἶναι παραίτιος τῆς φαινομένης στάσεως, τοῦ Σαχτούρη, ἔχοντος συνενόχους καὶ ἄλλους μεταξὺ ἡμῶν τῶν πληρεξουσίων, καὶ συνένοχον δὲ θεωρῶ καὶ τὸν Κύριον Βαλτινὸν (χειροκοοτήματα, θόρυβος ἀριστερά). Δὲν ἤθελον τολμήσει νὰ εἴπω ταῦτα, ἐὰν καὶ ἐν τῷ ναυτικῷ ὑπῆρχον ἀπ’ ἀρχῆς προσκόμματα, οἷα τὰ γεννηθέντα ἐν τῇ ξηρᾷ μετὰ τῆς ἐπαναστάσεως· τὸ ναυτικὸν δὲν μετέσχε τῶν ἐπαναστατικῶν κινημάτων καὶ δὲν ἐγέννησεν ἀξιώσεις, ἕνεκα τῶν ὁποίων νὰ φθάσῃ εἰς ἀνώμαλον κατάστασιν· ὥστε πᾶσα νῦν παρεκτροπὴ ναυτικῶν δύναται καὶ εἶναι πρέπον νὰ κατασταλῇ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Βαλτινὸν, τὸν μὴ ἔχοντα γνῶσιν τῶν κατὰ θάλασσαν, νὰ πιστεύσῃ ὅτι τὰ ναυτικὸν θὰ ἐτίθετο εἰς στάσιν, ἐγὼ ὅμως καὶ ὡς Ἕλλην καὶ ὡς γινώσκων τὴν ναυτικὴν σᾶς λέγω, ὅτι δὲν ἤθελεν εὑρεθῆ πλήρωμα, τὸ ὁποῖον ν’ ἀκολοθήσῃ τὸν Κύριον Σαχτούρην (εὖγε), καὶ ἠδυνάμεθα ὡς Κυβέρνησις τὸν Κύριον Σαχτούρην νὰ σωφρονήσωμεν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐβεβαιώθη τὸ γεγονὸς τῆς παρακοῆς κατὰ τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ἔμελλον νὰ παραιτηθῶ, δὲν τὸ ἐπράξαμεν, ἀλλ’ ἔσπευσα νὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ μὲ ἀντικαταστήσῃ δι’ ἄλλου Προέδρου.

§131ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ὄχι, ὄχι.

§132ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἶναι λυπηρὸν Κύριοι, Συνέλευσις συγκροτουμένη ἀπὸ 300 πληρεξουσίους, ν’ ἀκούῃ ἀγορεύοντα πληρεξούσιον, ὁ ὁποῖος ἐπιχαίρει εἰς τὸ νὰ ῥίπτῃ ἔλαιον ἐπὶ τῆς πυρᾶς, ὁσάκις παρουσιάζεται περίστασις.

§133ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ποῖος εἶναι αὐτός;

§134ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶμαι ἐγώ.

§135ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐὰν δὲν ἐφέρετο χθὲς ἐν τῷ μέσῳ τὸ περὶ τῶν διατρεξάντων ἐν Πειραιεῖ, δὲν ἤθελε φανῆ ἡ λεγομένη στάσις (θόρυβος ἀριστερά)· τοιαύτην πεποίθησιν ἔχω. Εἶναι ἐνδεχόμενον παρασυρόμενοί τινες νὰ προβῶσιν εἰς ἐπιδείξεις τινὰς (θόρυβος), καὶ εἰς τοῦτο θὰ ἐνθαῤῥυνθῶσιν, ἐὰν ἡ Συνέλευσις δὲν σκεφθῇ παραχρῆμα καὶ δὲν ἀφήσῃ νὰ μᾶς πάρουν τὸν χαλινόν. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρχῃ σπουδαία ἀντίστασις, καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εἶναι τοσοῦτον ἰσχυρὰ, ὥστε δύναται νὰ τοῖς δώσῃ ἓν μάθημα. Ἀλλὰ, Κύριε πληρεξούσιε ἐκ Βάλτου, ἐν τίνι δικαιώματι ἐνομίσατε, διότι εἶσθε πληρεξούσιος τοῦ Βάλτου, ὅτι, ἐνῷ ὑπάρχει Κυβέρνησις ἐξελθοῦσα μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐκ τῶν σπλάγχνων τῆς Συνελεύσεως, Κυβέρνησις, εἰς τὴν ὁποίαν ὡρίσθησαν δικαιώματα καὶ καθήκοντα, εἰς τὴν ὁποίαν ἐδόθη τὸ δικαίωμα τοῦ διορίζειν καὶ παύειν τοὺς ὑπαλλήλους, κατά τινας δὲ καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβάζειν ἀξιωματικοὺς, τὸ ὁποῖον ὅμως ἡμεῖς δὲν ἐζητήσαμεν (θόρυβος), ἐν τίνι δικαιώματι, Κύριε Βαλτινὲ, ἐνομίσατε, διότι σᾶς προσεκάλεσεν ὁ διευθυντὴς ἑνὸς πλοίου νὰ καταβῆτε εἰς Πειραιᾶ, ὅτι εἴχατε τὴν ἐξουσίαν νὰ θέσητε εἰς παράταξιν τὸ πλήρωμα τοῦ πλοίου τούτου καὶ νὰ κάμετε ἀνακρίσεις τοῦ πληρώματος; Ὑπάρχει Κυβέρνησις; Σᾶς τὸ λέγω ἐγὼ, ὅστις μετ’ ὀλίγον δὲν θὰ ἦμαι Πρόεδρος αὐτῆς. Πῶς συμβιβάζεται, Κύριοι, ἡ ὕπαρξις μιᾶς Κυβερνήσεως μὲ τὴν ἀξίωσιν τοῦ Κυρίου Βαλτινοῦ, ὅτι καθὸ πληρεξούσιος ἐν τῇ Συνελεύσει δύναται παντοῦ νὰ εἰσχωρῇ καὶ αὐτεπαγγέλτως νὰ ἀνακρίνῃ καὶ κατηγορῇ; Τοιαύτη ἀξίωσις μοὶ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ὑποπτευθῶ, ὅτι ὁ Κύριος Βαλτινὸς πιστεύει, ὅτι καὶ θέλουσα δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ τοῦ ἀφαιρέσῃ τὴν θέσιν του ὡς διευθυντοῦ τῶν πυροσβεστῶν· ὁ Κύριος Βαλτινὸς λοιπὸν θὰ τεθῇ ὑπεράνω τῶν δικαιωμάτων τῆς Συνελεύσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως; Ὄχι, Κύριοι· ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ παύσωμεν ἀπὸ τὴν διεύθυνσιν τῶν πυροσβεστῶν τὸν Κύριον Βαλτινόν, καὶ ἠθέλομεν τὸ πράξει, ἂν τοῦτο ἤθελε θεωρηθῇ ἀναγκαῖον.

§136ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Αὐτὴ ἡ πτέρυξ (δεικνύων πρὸς τὴν ἀριστερὰν πτέρυγα) ἀμφισβητεῖ τὸ δικαίωμα τοῦτο. (Θόρυβος).

§137ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὑπάρχουσι μερικὰ σώματα στρατιωτικὰ ἐν Ἀθήναις τυπικῶς εἰς ἀνώμαλον κατάστασιν, ἀλλ’ εὑρέθησαν εἰς τὴν κατάστασιν ταύτην ἀπ’ ἀρχῆς, τὰ εὗρε τοιαῦτα ἡ Συνέλευσις, τὰ εὗρε τοιαῦτα καὶ τὸ πρῶτον ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ἐσυστήθη παρὰ τῆς Συνελεύσεως, καὶ οὐδεμίαν ἔκαμε μεταβολήν· διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς δὲν ἠδυνάμεθα νὰ τὰ φέρωμεν ἐκ τοῦ προχείρου εἰς τυπικωτέραν κατάστασιν. Χρεωστῶ δὲ νὰ ὁμολογήσω, Κύριοι, ὅτι τὸ κατ’ ἐξαίρεσιν παράτυπον Σῶμα εἶναι ἐκεῖνο, παρὰ τοῦ ὁποίου ἔλαβε ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν μεγαλητέραν συνδρομήν, ἴσως ὄχι δι’ ἔλλειψιν προθυμίας ἐκ μέρους τῶν ἄλλων σωμάτων, ἀλλὰ διότι εἶναι καὶ τὸ ἔχον τὴν μεγαλητέραν στρατιωτικὴν δύναμιν. Αὔριον εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον θὰ διορίσετε, ἀπόκειται....

§138ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡ. Δὲν διορίζομεν ἄλλον.

§139ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἰς τὴν νέαν Κυβέρνησιν ἀπόκειται νὰ ἀποπειραθῇ νὰ φέρῃ κατ’ ὀλίγον εἰς ὁμαλωτέραν κατάστασιν καὶ τὸ ἓν σῶμα καὶ τὰ ἄλλα στρατιωτικὰ σώματα· μένει ἰδίως εἰς τὴν φρόνησιν καὶ τὴν δύναμιν τοῦ νέου ὑπουργείου νὰ προβῇ εἰς τοιαῦτα μέτρα, τὰ ὁποῖα νὰ ἐκτελεσθῶσιν ἄνευ διαταράξεως τῆς τάξεως καὶ ἐξάψεως τῶν κομματικῶν παθῶν. Ἀφοῦ λοιπὸν μόνιμος καὶ φρόνιμός τις Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἀποβλέψῃ καὶ εἰς τὴν τακτοποίησιν τοῦ στρατοῦ, διατί τὸ νῦν ὑπουργεῖον νὰ μὴ δύναται νὰ πράξῃ τι ἐπὶ τῶν πέντε, ἓξ πλοίων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν, χωρὶς νὰ ἐρωτήσῃ καὶ λάβῃ προηγουμένως τὴν γνώμην τοῦ Κυρίου Βαλτινοῦ ἢ ἄλλου πληρεξουσίου; Πρέπει νὰ ἐρωτῶμεν εἰς τὰς πράξεις μας τὴν συνείδησίν μας καὶ τὴν ὁποίαν φέρομεν εὐθύνην ἀπέναντι τῆς Συνελεύσεως, ἢ τὸν δεῖνα ἢ δεῖνα πληρεξούσιον; Ποῦ στηρίζεται δὲ ἡ ἀξίωσις, ὅτι τὰ πλοῖά μας πρέπει νὰ μένωσιν, ὅπως νῦν ἔχουσι, καὶ ὅτι πᾶσα μεταβολὴ τοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν εἶναι ἀνάρμοστος; Μήπως κἂν τὰ πλοῖά μας εὑρίσκοντο εἰς ἀνώμαλον κατάστασιν, ὅταν ἐσυστήθησαν τὸ ὑπουργεῖον τοῦ Κυρίου Βάλβη καὶ τὸ παρ’ ἐμοῦ προεδρευόμενον; Μήπως τὸ προσωπικὸν τῶν πλείστων δὲν ἐκανονίσθη ἐσχάτως παρὰ τοῦ μέχρι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν Κυρίου Δ. Βουδούρη;

§140Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβές.

§141ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὁ Κύριος Λάζαρος Κριεζῆς δὲν διωρίσθη παρ’ ὑμῶν;

§142Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι! χιλιάκις ὄχι! εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος καὶ εἴπατε πράγματα μὴ ἀκριβῆ. Ἐν τιμῇ διακηρύττω, ὅτι τὰ ὅσα ἀναφέρει ὁ Πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου δὲν εἶναι ἀκριβῆ, ὑπ’ εὐθύνην τῆς τιμῆς μου (θόρυβος ἀριστερά.)

§143ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἔλαβον τὴν φροντίδα ν’ ἀντιγράψω ἐκ τῶν πρακτικῶν τῶν διασκέψεων τοῦ παρελθόντος ὑπουργείου ὅλους τοὺς διορισμοὺς καὶ προβιβασμοὺς τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ ναυτικοῦ, καὶ ἔχω ἐνταῦθα παρ’ ἐμοὶ ὅλους κατ’ ὄνομα τοὺς διορισμοὺς καὶ τὰς μεταθέσεις· θέλετε ἴδει λοιπὸν, ὅτι καὶ ὁ Λάζαρος Κριεζῆς διωρίσθη παρὰ τοῦ παρελθόντος ὑπουργείου, χωρὶς νὰ ἀποδίδω βέβαια σκοπὸν καταχρήσεως εἰς τοὺς διορισμοὺς καὶ τὰς μεταθέσεις, ὅσαι ἐγένοντο παρ’ αὐτοῦ.

§144Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔγεινε.

§145ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐὰν δὲν ἔγεινεν ὁ διορισμὸς τοῦ Λαζάρου Κριεζῆ, ἔγειναν ἄλλοι διορισμοὶ εἰς ἄλλα πλοῖα (ἀναγινώσκει μίαν ἔκθεσιν περὶ μεταβολῶν προσωπικοῦ εἰς τὸ πλοῖον ὁ Γλαῦκος, ἔτι εἰς τὴν Πάραλον, τὴν Κύθνον, τὰς Ἀθήνας, τὴν Σαλαμηνίαν, τὴν Ἀφρόεσαν κατὰ τὰς 19, 21 καὶ 28 Φεβρουαρίου). Ἡ ἀντιγραφὴ, Κύριοι, τῶν πρακτικῶν φθάνει μέχρι τῆς 28 Φεβρουαρίου, ἀλλὰ θέλω ἐξακολουθήσει αὐτὴν μέχρι τέλους καὶ τὴν δημοσιεύσει ἐν ἀνάγκῃ. Τοὺς διορισμοὺς καὶ τὰς μεταβολὰς τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ναυτικοῦ ἀναφέρω ὄχι ὡς ἔγκλημα τοῦ προκατόχου ὑπουργείου, ἀλλὰ πρὸς ἀπόδειξιν ὅτι καὶ ὁ Κύριος Λάζαρος Κριεζῆς διορισθεὶς διευθυντὴς ἑνὸς ἐθνικοῦ πλοίου εἴτε ὑπὸ τοῦ Κυρίου Δημητρίου Βουδούρη, εἴτε ὑπὸ τοῦ πρὸ αὐτοῦ ὑπουργοῦ, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν ὅτι ἐπιβαίνει ἐπ’ αὐτοῦ ὡς ἐπὶ τῆς ἰδιοκτησίας του καὶ ὅτι δὲν θέλει τὸ παραδώσει, εἰμὴ ὅταν φθάσῃ ὁ Βασιλεύς. Ἀφοῦ λοιπὸν ἔγειναν τοσαῦται μεταβολαὶ τοῦ προσωπικοῦ ὑπὸ τοῦ προηγουμένου ὑπουργείου, ἦτο φυσικώτατον καὶ εἰς τὸ παρ’ ἐμοῦ προεδρευόμενον ὑπουργεῖον νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀντὶ τοῦ Κυρίου Λαζάρου Κριεζῆ διορίζεται ἐπὶ τῆς Πληξαύρας ὁ Δημήτριος Α. Κριεζῆς καὶ ὅτι ὁ πρῶτος μετατίθεται εἰς ἄλλο πλοῖον. Εἶναι παράδοξοι, Κύριοι, αἱ ἀπροσδοκήτως ἀναφανεῖσαι ἀπό τινων ἡμερῶν ἀξιώσεις. Ὁ Κύριος Σαχτούρης διετάχθη νὰ μεταβῇ μετὰ τοῦ Ἀτμοδρόμονος εἰς Πόρον διὰ νὰ χρωματισθῇ τὸ πλοῖον καὶ γείνῃ ἕτοιμον διὰ τὴν ἄφιξιν τοῦ Βασιλέως· καὶ ἀμέσως χίλιαι ὑπόνοιαι ἀνέβησαν εἰς τὸν νοῦν τοῦ Κυρίου Σαχτούρη. Πιθανὸν νὰ ἔχῃ ὑπονοίας δικαίας ἢ ἀδίκους κατὰ συνεπαρχιωτῶν του Ὑδραίων, ἀλλὰ δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ πιστεύῃ, καὶ οὐδεὶς ἂς πιστεύσῃ, ὅτι ἐπὶ τῆς πρωθυπουργίας μου ἤθελεν ληφθοῦν μέτρα μεροληπτικά. Ὑπὸ τὴν πρόφασιν λοιπὸν ἁπλῶν ὑπονοιῶν τὸ νὰ γείνῃ ἀπόπειρα ἢ ἐκδήλωσις στάσεως, ἐνῷ ἀφορμὴ δὲν ὑπῆρχε, τοῦτο εἶναι ἀσυγχώρητον· φρονῶ δὲ, ὅτι ἡ Συνέλευσις τιμωροῦσα τοὺς ὑποκινήσαντας τὰς τοιαύτας ἀντιστάσεις διὰ τῆς ἀποδοκιμασίας της, θὰ τοὺς κάμῃ νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸ καθῆκόν των (θόρυβος).

§146ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εὑρεθεὶς, Κύριοι, πρὸ ὀλίγων ἑβδομάδων εἰς συνάφειαν μὲ τὸ ἐθνικὸν ναυτικὸν, δυνάμει τοῦ ἀξιώματος, μὲ τὸ ὁποῖον μὲ περιέβαλεν ἡ εὐμενὴς ὑποστήριξις τῆς πλειονοψηφίας καὶ ἡ ἀνοχὴ ἢ καὶ ἡ ἀδιαφορία τῆς μειονοψηφίας τοῦ Σώματος τούτου, ἔχω καθῆκον νὰ μὴν ἀφήσω νὰ λεχθοῦν πράγματα ἀπὸ τοῦ βήματος, τῶν ὁποίων ἡ μὴ ἀκρίβεια ἀποδεικνύεται καὶ διὰ τῆς ὑπηρεσίας, καὶ διὰ τῆς προσεγγίσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθην μετὰ τῶν ἐν αὐτῇ προσώπων. Ἀνέλαβον ὑπερηφάνως, Κύριοι, τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, διότι εὗρον τὴν δύναμιν τὴν ναυτικὴν ὄχι μόνον εἰς πληρεστάτην εὐπείθειαν καὶ τάξιν, ἀλλὰ πάντας τοὺς ἐν αὐτῇ ἀξιωματικοὺς, ὑπαξιωματικοὺς καὶ ναύτας ἐμπνεομένους ἀπὸ αἴσθημα ἐντελοῦς ἀφοσιώσεως εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὴν νέαν τῶν πραγμάτων κατάστασιν. Ἡ ὀλιγοχρόνιος διαμονή μου ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἔπεισεν, ὄχι μόνον ἐμὲ, ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς τότε συναδέλφους μου, τῶν ὁποίων ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν, περὶ τῆς ἀκριβείας τῆς γνώμης τὴν ὁποίαν ἐκφράζω. Οὐδεμία, Κύριοι, οὔτε κἂν ἡ ἐλαχίστη δυσκολία ἀνεφάνη κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ κλάδου τούτου. Ποτὲ, Κύριοι, δὲν ἐζητήθη παρὰ τοῦ Ὑπουργείου ὑπηρεσία ὁποιαδήποτε, ἡ ὁποία καὶ νὰ μὴ ἐκτελεσθῇ διὰ ζήλου καὶ διὰ μεγίστης ἐπιμελείας. Ὁ Ἀτμοδρόμων πρὸ πάντων διαφόρους ἀξιολόγους ὑπηρεσίας προσέφερε κατὰ τὰς δυσκόλους ἐκείνας περιστάσεις. Ὄχι μόνον πρόσκομμα οἱονδήποτε δὲν παρέσχε, ἀλλὰ πάντοτε — καὶ τὸ λέγω μετὰ θάῤῥους, κατὰ πάντα ἦτον ἕτοιμος καὶ πρὶν ἀκόμη ἴσως ἐδικαιούμην νὰ τὸ ἐλπίσω. Ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν ἐκλογήν μου ὡς Ὑπουργοῦ ἐπαρουσιάσθη ἡ ἀνάγκη νὰ σταλῇ ὁ Ἀτμοδρόμων εἰς Μεσσηνίαν μὲ διλοχίαν. Τὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔμελλε ν’ ἀναχωρήσῃ τὸ πλοῖον, ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ τὸ ἐπισκεφθῶ διὰ νὰ ἴδω, ἂν τὰ πάντα ἦσαν ἐν τάξει, ὅτε ὁ Διοικητὴς τοῦ πλοίου Κύριος Σαχτούρης μοὶ ἐνεχείρισε δύω ἔγγραφα, ἐπὶ τῶν ὁποίων μὲ παρεκάλεσε νὰ ἐπιστήσω τὴν ἐπίσημον προσοχήν μου. Δι’ αὐτῶν κατηγγέλλοντο ἀξιωματικοί τινες μὴ ἀνήκοντες εἰς τὸ πλήρωμα, ὅτι ἐμπνεόμενοι ἀπὸ ὤθησιν, τῆς ὁποίας δὲν εἶναι ἀνάγκη τὴν σήμερον νὰ ἐξετάσω τὴν πηγήν, κατηγοροῦντο ὡς ἀποπειραθέντες.... (θόρυβος).

§147ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ ΒΙΛΑΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κηρύξατε τὴν Συνέλευσιν διαλελυμένην. Δὲν εἴμεθα πλήρεις· εἰ δὲ μὴ, ἂς καταβοῦν ἀπὸ τὸ ἀκροατήριον νὰ γείνουν πληρεξούσιοι. (θόρυβος).

§148Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Οἱ ἐκθέσαντες πράγματα μὴ ἀκριβῆ ἔχουν ἴσως συμφέρον νὰ μὴν ἀκούσουν τὴν ἀντίῤῥησιν αὐτῶν. Ἡ τακτικὴ αὕτη ἐξηγεῖται,—ἐννοῶ τοὺς ἀναχωρήσαντας,—φαίνεται ὅτι ἡ καταδίκη τῶν παρ’ αὐτῶν λεχθέντων ἤθελεν ἀποδειχθῆ ἀπὸ τοὺς λόγους μου. Εὗρον ἀναφερομένην εἰς τὰ δύω αὐτὰ κατηγορητήρια ἔγγραφα ἀνάκρισιν ἀφορῶσαν ἀπόπειραν πρὸ καιροῦ γενομένην περὶ τὴν ἀρχὴν τοῦ Ἰανουαρίου, ἐὰν ἡ μνήμη δὲν μὲ ἀπατᾷ, ἵνα ἐπαναστατήσῃ ὁ Ἀτμοδρόμων κατὰ τοῦ Διοικητοῦ του. Εἶναι ἀνάγκη, Κύριοι, πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς ἀληθείας νὰ σᾶς ἐκθέσω ἐν συντόμῳ τί ἐστὶν ὁ Ἀτμοδρόμων ὡς πρὸς τὸ προσωπικόν. Ὁ Ἀτμοδρόμων, ὡς τοῖς πᾶσιν γνωστόν, εἶναι τὸ πλοῖον, τὸ ὁποῖον ἐμπεριεῖχε τὸν ἔκπτωτον Βασιλέα ἐν Σαλαμῖνι, τὴν 12 Ὀκτωβρίου. Κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν ἡ νέα Κυβέρνησις, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἐπαναστάσεως διέταξε τὸν Ἀντιπλοίαρχον Σαχτούρην νὰ λάβῃ τὴν διοίκησιν τῆς τότε «Ἀμαλίας» νῦν δὲ «Ἑλλάδος», τῆς ὁποίας ὅμως τὸ πλήρωμα εἶχε μείνει πιστὸν εἰς τὸν Βασιλέα μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν ὁ ὑποπλοίαρχος Κοτταρᾶς, ὀργανίσας καὶ ἐξυπνίσας ἐκεῖνον τὸν πατριωτισμὸν, ὁ ὁποῖος ἐνυπάρχει εἰς πάντας τοὺς Ἕλληνας, ἔκαμε νὰ συμφωνήσουν εἰς τὴν πρότασίν του ὅλοι οἱ ἐντὸς τοῦ πλοίου, καὶ νὰ παρατηρήσουν εἰς τὸν ἔκπτωτον Βασιλέα, ὅτι δὲν δύναται πλέον νὰ μείνῃ ἐν αὐτῷ, καὶ ὅτι ἐπιμένοντος αὐτοῦ κινδυνεύει νὰ παραδοθῇ εἰς τὴν νέαν Κυβέρνησιν. Εἰς τοῦτο πεισθεὶς ὁ ἔκπτωτος Βασιλεὺς ἐπέβη ἐπὶ τοῦ Ἀγγλικοῦ πλοίου ἡ «Σκύλλα.» Ὁ ἀξιωματικὸς, Κύριοι, ὡς βλέπετε, ὅστις ὠργάνισεν, ὅστις ἠρέθισε τὰ πατριωτικὰ αἰσθήματα, ὅστις ἔφερεν εἰς πέρας μίαν πρᾶξιν, ἥτις ἴσως κατὰ πολλοὺς, βεβαίως κατ’ ἐμὲ, ἀπήλλαξε τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ ἐμφυλίους σπαραγμούς, ἦτον ὁ Κοτταρᾶς. Ὁ Κοτταρᾶς ἦτο καὶ εἶναι εἷς τῶν καλλιτέρων πρακτικῶν ἀξιωματικῶν μας· αὐτὸς ἀπὸ τὴν κατωτέραν βαθμίδα τοῦ ναύτου προώδευσε προβιβαζόμενος διὰ τῆς ἱκανότητός του, τῆς ἐπιμελείας καὶ τῆς καλῆς διαγωγῆς του εἰς τὸν βαθμὸν, τὸν ὁποῖον σήμερον κατέχει. Ὁ Κοτταρᾶς εἶναι, οὕτως εἰπεῖν, Κύριοι, ὁ πρώτιστος μοχλὸς τῆς ὑπηρεσίας καὶ τοῦ πληρώματος τοῦ Ἀτμοδρόμονος. Δὲν ἐνόμισα ἕνεκα τῆς ὁμαλῆς τότε καταστάσεως τοῦ ναυτικοῦ ἣν σᾶς παρέστησα, νὰ δώσω περαιτέρω ἐπίσημον ἐνέργειαν εἰς τὰ περιεχόμενα τῶν δύω ἐγγράφων.... καὶ τοῦτο ἀπὸ πνεῦμα μετριοπαθείας. Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἀκολούθως ἀλλεπάλληλα τηλεγραφήματα, τῶν ὁποίων βεβαίως τὰ ἀντίγραφα ὑπάρχουν ἐν τῷ τηλεγραφικῷ καταστήματι, καὶ τὰ πρωτότυπα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, πανταχόθεν ἐζήτουν ἐκ μέρους τῶν Διοικητικῶν ἀρχῶν πλοῖα πρὸς ὑποστήριξιν τῆς δημοσίας τάξεως, κλονιζομένης τότε ἕνεκα διαφόρων γεγονότων. Ἠναγκάσθην τότε, φειδόμενος πάντοτε πάσης περιττῆς δαπάνης νὰ διατάξω τὸν ὁπλισμὸν διὰ τῶν ἐν τῷ Ναυστάθμῳ ὑπαρχόντων πληρωμάτων τοῦ Ἀτμοπλοίου «ὁ Ὄθων,» τοῦ νῦν ὀνομαζομένου «αἱ Ἀθῆναι.» Θέλων δὲ νὰ διορίσω εἰς στιγμὴν δύσκολον καὶ ἐπικίνδυνον τῇ πατρίδι, ὡς ἦτον ἐκείνη, κατάλληλον διοικητὴν, ὤφειλον νὰ στρέψω τοὺς ὀφθαλμούς μου πρὸς ἀνεύρεσιν ἱκανοῦ καὶ διακεκριμένου ἀξιωματικοῦ. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἀπετάθην πρὸς τὸν Κύριον Σταμάτιον Σαχτούρην, τὸν ὁποῖον πολλοὶ ἐξ ὑμῶν καλῶς γνωρίζετε· σκεφθεὶς ὅμως, ὅτι ἤθελε κάμει κακὴν ἴσως ἐντύπωσιν, ἂν ἐδίδετο τὸ μετὰ τὸν Ἀτμοδρόμονα μεγαλήτερον πλοῖον εἰς ἄλλον Σαχτούρην, διώρισα ἀντ’ αὐτοῦ τὸν Διοικητὴν τῆς «Σαλαμινίας» Γεώργιον Βῶλον, ἀξιωματικὸν ἀξιόλογον, ἐπὶ τῆς «Ἀθηνᾶς» τὸν δὲ Σταμάτιον Σαχτούρην ἐπὶ τῆς «Σαλαμινίας» πάντα δὲ τὰ ἐθνικὰ πλοῖα διετέθησαν ἀμέσως κατὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, καὶ ποτὲ οὔτε εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, οὔτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν δὲν ἐφάνη τὸ παραμικρὸν σύμπτωμα ἀπειθείας ἢ ἀταξίας. Τὸ πλήρωμα ἑνὸς πλοίου μόνον τῆς «Σύρου,» τῆς ἄλλοτε «Πανόπης» ὑπέπεσεν εἰς πειθαρχικά τινα ἀτοπήματα πρὸ καιροῦ, καὶ εἰς οἰκονομικὰς ἴσως παρατυπίας, δὲν λέγω ἐλλείψεις, προερχομένας ἴσως ἀπὸ τὸ ἔκτακτον τῶν περιστάσεων—δὲν ἐδίστασα, ἔσπευσα μάλιστα ὑπακούων εἰς τοὺς κειμένους νόμους, καὶ ἐμπνεόμενος ἀπὸ τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον διεῖπε τὸν διορισμόν μου νὰ προβῶ θαῤῥαλέως· διέταξα τὴν διάλυσιν ἀκόμη τοῦ ἐπιτελείου του καὶ τοῦ πληρώματος, καὶ τὸ ἀντικατέστησα ὑπὸ τοῦ ἰδίου Διοικητοῦ δι’ ἑνὸς νέου, κατατάξας ὅμως ἐν αὐτῷ ἀξιωματικούς, ὑπαξιωματικοὺς καὶ ναύτας ἐκ τῶν ἐν τῇ ἐνεργητικῇ ὑπηρεσίᾳ εὑρισκομένων, ἵνα μὴ γεννηθῶσι νέαι δαπάναι. Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν πρᾶξιν τὴν τολμηράν, ἥτις δὲν ἔχει ἄλλο παράδειγμα ἐν τῷ ναυτικῷ κατὰ τὴν τριακονταετῆ διάρκειαν τῆς Βασιλείας, δὲν εὗρον οὔτε ἀντίστασιν, οὔτε γογγυσμόν, οὔτε παράπονον, διότι ἐνεπνέετο ἡ ἀπόφασίς μου ἀπὸ λόγους δικαίους καὶ ἀπὸ πνεῦμα μετριοπαθείας.

§149ΓΕΩΡΓ. ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν ἦτον ὁ Ἀτμοδρόμων.

§150ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐὰν ἐνθυμῆσθε, Κύριοι, τὴν 27 τοῦ παρελθόντος μηνὸς ἀντεκατεστάθη ἡ Κυβέρνησις τῆς ὁποίας ἀπετέλουν μέρος, διὰ τοῦ σημερινοῦ Ὑπουργείου· τὴν ἀκόλουθον ἡμέραν παρέδωκα τῷ διαδόχῳ μου Ὑπουργῷ τὴν ὑπηρεσίαν ἐν ἀπολύτῳ νηνεμίᾳ.... ἐν πληρεστάτῃ τάξει εὑρισκομένην. Τὴν τρίτην τῆς διακαινησίμου (εἰς τὰς 2 τοῦ τρέχοντος), ἐπισκεπτόμενος τὸ ἐν Πειραιεῖ ἐλλιμενισμένον Ῥωσσικὸν πλοῖον, παρετήρησα ὅτι ὁ ἀτμοδρόμων εἶχε τὰ πανία λελυμένα καὶ τὰς ἄνω κεραίας μὴ ἀνηρτημένας. Διάφορα δὲ ἄλλα σημεῖα προφανῶς ἐδείκνυον ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἀναχωρήσεως.... ἀλλὰ μᾶλλον περὶ ἐπισκευῆς τινος ἐν τῷ πλοίῳ. Καὶ τῳόντι, ὁ διοικητὴς Σαχτούρης, ὀλίγας ἡμέρας πρὶν ἀναχωρήσῃ διὰ τὸν περίπλουν τῆς Πελοποννήσου καὶ τῶν παραλίων τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος, τὸν ὁποῖον διέταξα συνεπείᾳ τῶν ἐν Μεσσηνίᾳ καὶ ἐν Ναυπάκτῳ παρουσιασθεισῶν ἀνωμαλιῶν, εἶχεν ἀναφερθῆ ἐγγράφως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐξαιτούμενος νὰ τῷ ἐπιτραπῇ ἐπισκευή τις ἐπὶ τοῦ ὑποκαταστρώματος τοῦ πλοίου του καὶ ὅτι ἐγὼ διστάσας ν’ ἀποφανθῶ περὶ ἀντικειμένου, εἰδικὰς ναυπηγοῦ ἴσως γνώσεις ἀπαιτοῦντος, διεβίβασε ἁπλῶς τὴν ἀναφορὰν τοῦ Κυρίου Σαχτούρη εἰς τὸ ἐν Πόρῳ Διευθυντήριον. Ἡ ἔγκρισις τῆς ἐπισκευῆς ἐγένετο παρὰ τῆς ἁρμοδίας εἰδικῆς ἀρχῆς καὶ φυσικῶς ἐπετράπη παρ’ ἐμοῦ νὰ γίνῃ ἐν τῷ ναυστάθμῳ μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ ἀτμοδρόμονος. Κατ’ αὐτὴν τὴν περίστασιν ὁ Κύριος Σαχτούρης μοὶ παρέστησεν ὅτι πιθανῶς ἡ ἐκ τῆς περιόδου του ἐπάνοδος νὰ συμπέσῃ περὶ τὰ τέλη τῆς Μεγάλης ἑβδομάδος, ὅτε τὰ πάντα σχολάζουν καὶ ἐν τῷ Ναυστάθμῳ ἀκόμη, καὶ μὲ παρεκάλεσε νὰ τῷ ἐπιτρέψω νὰ κάμῃ ἐν Πειραιεῖ τὴν ἐπισκευὴν, ὅπου καὶ νὰ χρωματίσῃ τὸ πλοῖον. Ἐνέδωκα ἄνευ δυσκολίας εἰς τὴν αἴτησίν του. Τὴν τρίτην λοιπὸν τῆς διακαινησίμου, ἡτοίμασε τὰ πάντα πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, ἴσως καὶ ἤρχισε τὰς ἐργασίας. Τὴν τετάρτην ἔλαβε διαταγὴν νὰ μεταβῇ εἰς Πόρον παρὰ τοῦ τὴν ἰδίαν ἡμέραν ἀναχωρήσαντος προϊσταμένου του ὑπουργοῦ. Τὴν πέμπτην ἠκούσθησαν, ἂν ἡ μνήμη μου μὲ βοηθῇ, κατὰ πρώτην φορὰν διαδιδόμενα ἀνύπαρκτα πιστεύω γεγονότα.... διεδόθη, ὄχι βέβαια ἄνευ σκοποῦ, ὅτι ὁ Διοικητὴς τοῦ ἀτμοδρόμονος, διαταχθεὶς παρὰ τοῦ νέου Ὑπουργοῦ νὰ μεταβῇ εἰς Πόρον, ἠπείθησε καὶ σχίσας μάλιστα τὴν διαταγὴν στασιάζει! Τὸ ἄκουσμα τοῦτο φυσικῶς μὲ ἐξέπληξεν... ἡ εἰς τὸ ναυτικόν μας προσγινομένη μομφὴ μ’ ἐλύπησε βαθέως... ἀλλὰ δὲν ἐπίστευσα εἰς τὰ διαδιδόμενα! Καὶ δικαίως! Ἡ σχισθεῖσα δῆθεν διαταγὴ ὑπάρχει σώα, ἀκεραία! τὴν εἶδον ἔκτοτε, τὴν ἀνέγνωσα! δι’ αὐτῆς διατάττεται ὁ Διοικητὴς τοῦ Ἀτμοδρόμονος νὰ μεταβῇ εἰς Πόρον, ὅπου τιθέμενος ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ νομίμου του ἄρχοντος, ἀναφέρω τὴν φράσιν ἀκριβῶς, θέλει προβῇ εἰς τὴν οὐδέποτε παραδόξως πως γενομένην ἀπογραφὴν, τοῦ πλοίου, ἥτις ἐν τούτοις πρὸ καιροῦ εἶχε γίνει! Ἀφίνω, Κύριοι, ἐδῶ τὰ πράγματα δι’ ὀλίγας στιγμὰς, ἵνα ἀναφέρω ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ ὁ Σταμάτιος Σαχτούρης ἀδελφὸς τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Ἀτμοδρόμονος, ὁ πρὸ ἑνὸς μηνὸς μόλις παρ’ ἐμοῦ διορισθεὶς Διοικητὴς τῆς Σαλαμινίας τίθεται εἰς διαθεσιμότητα... ἄνευ οὐδενὸς ἐξ ἐκείνων τῶν λόγων οἵτινες μόνον δικαιόνουν τόσον αἰφνιδίαν πρᾶξιν, ἔμμεσον βεβαίως συνεπάγουσαν μομφήν κατ’ ἀξιωματικοῦ ἀνεπιλήπτου πάντοτε διαγωγῆς, μεγάλης ἱκανότητος καὶ γενικῆς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ χαίροντος ὑπολήψεως. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ διάδοχός του ἐπίσης δικαίως χαίρει ὑπόληψιν καλοῦ καὶ ἱκανοῦ ναύτου. Δὲν εἶναι ὅμως οὔτε παρ’ ἡμῖν οὔτε παρὰ τοῖς ἄλλοις ἔθνεσι σύνηθες ν’ ἀφαιρῆται διοίκησις πλοίου ἄνευ αἰτίας, πρὶν παρέλθῃ καιρὸς, τοῦ ὁποίου πάντοτε ἡ διάρκεια προσδιορίζεται... καὶ ἥτις δύναται νὰ παραταθῇ ἐπὶ πολὺ, ὄχι ὅμως καὶ νὰ ἐλαττωθῇ εἰς ἑνὸς μηνὸς χρονικὸν διάστημα! Ὁ Ἐμμανουὴλ Κοτταρᾶς ἀξιωματικὸς λίαν προσφιλὴς εἰς ὅλον τὸ πλήρωμα τοῦ ἀτμοδρόμονος, ὁ μορφώσας, ὁ ὀργανίσας αὐτὸ ἐν κρισίμοις καιροῖς ἐπίσης μετατίθεται, βεβαίως ἵνα τιμωρηθῇ, ἀφοῦ καὶ ἔκτοτε ἠπειλήθη, διότι δὲν προσέφερε.... διότι δὲν ἔδωκε τὴν συνδρομὴν αὐτοῦ καί τινων ναυτῶν τοῦ Ἀτμοδρόμονος εἰς τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς ἐν Ὕδρᾳ, ὅπου τότε δι’ ὑπηρεσίαν εὑρίσκετο. Ἔχομεν ὡς βλέπετε ἀλληλουχίαν μέτρων μὴ διὰ τῆς συνήθους πορείας ἀρκούντως δικαιολογουμένων καὶ τὰ κατ’ αὐτὴν παράπονα παριστάνονται ὡς στάσεις, ὡς ἀπείθειαι... πρὶν ἔτι ἐκφρασθῶσι διὰ πράξεως οἱονδήποτε ἐπιλήψιμον χαρακτῆρα φερούσης καὶ τοῦτο ἐνῷ ὑπῆρχεν εἰς ἄλλον κλάδον ἀδικαιολόγητος ἀνωμαλία, περὶ τῆς ὁποίας οὐδὲν λαμβάνεται, παραδόξως μέτρον... ἀλλὰ μάλιστα σιωπηρῶς ἐνθαῤῥύνεται... (θόρυβος). Ὅταν ὁ ἀνθυπολοχαγὸς Λεωτσάκος, εἰς διηνεκῆ καὶ ἀδικαιολόγητον ἀνώμαλον κατάστασιν διατελῶν ἀπέναντι τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας καὶ εἰς δυσκόλους μάλιστα τῆς Πατρίδος περιστάσεις, ἠρνεῖτο ἢ ἔφερε δυσκολίαν εἰς τὸ νὰ δώσῃ ἐκ τοῦ τάγματός του, ὀλίγους ἄνδρας ὑπὲρ τῆς κλονιζομένης ἐν Μεσσηνίᾳ δημοσίας τάξεως, δὲν ἐσκέπτεισθε οὕτω.... δὲν ἐνεπνέεσθε ὡς τώρα ἀπὸ τὴν ἰδίαν κατὰ τῆς ἀπειθείας ἀγανάκτησιν... καὶ μ’ ὅλον τοῦτο ποία ἡ διαφορά! ἀδικῶ βεβαίως διὰ τῆς παραβολῆς μου τὸ ναυτικόν. Ἐπανερχόμενος εἰς τὸ κύριον ζήτημα λέγω, ὅτι οὐδέποτε ἐδόθη διαταγὴ εἰς τὸν Ἀτμοδρόμονα τὴν ὁποίαν νὰ μὴν ἐξετέλεσε. Μοὶ ἐπιτρέπεται, ἀφήσας τὰ πάντα εἰς ὁμαλὴν καὶ εὔρυθμον κατάστασιν τὴν Μεγάλην Πέμπτην, ν’ ἀπορῶ διὰ τὰς σημερινὰς αἰτιάσεις ἐναντίον κλάδου τῆς ὑπηρεσίας, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ὀφείλω διὰ πολλοὺς λόγους νὰ συμπαθῶ. Ἐρωτῶ εἰς ποίαν διαταγὴν ἠπείθησεν ὁ Διοικητὴς τοῦ Ἀτμοδρόμονος;

§151Ν. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Τοῦ ἐδόθη διαταγὴ νὰ ὑπάγῃ εἰς Πόρον καὶ δὲν ὑπῆγε!

§152Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Διετάχθη νὰ ὑπάγῃ εἰς Πόρον καὶ δὲν ὑπῆγεν; εἶναι πασίγνωστον, αὐταπόδεικτον ὅτι ὑπῆγε καὶ ἐπανῆλθεν.

§153Ν. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. (ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὄχι! Ὑπῆγε μὲ δευτέραν διαταγήν!

§154Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι! Σᾶς παρακαλῶ νὰ προσέξητε εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκονται τὰ πράγματα, ἡ ὑπηρεσία! Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν βεβαιοῖ, ὅτι ἐδόθη διαταγὴ, ἥτις δὲν εἰσηκούσθη... ἐδόθη δὲ δευτέρα ἥτις ἐξετελέσθη! ἦτον ἄρα ἀντίθετος τῆς πρώτης ἡ δευτέρα; τότε πῶς ἐδόθη; διατί ἐδόθη; ἂν ὁμοία ἐξετελέσθη ποῦ ἡ ἀπείθεια;

§155Ν. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶπα ἀντίθετος. Ἡ λέξις εἶναι ἰδική σας.

§156Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐὰν ὁ Ἀτμοδρόμων ὑπῆγεν εἰς τὸν Πόρον καὶ ἐπέτρεψε, ποῦ ἡ ἀπείθεια τοῦ διοικητοῦ; ἐὰν δὲν ὑπῆγε πῶς τώρα μόνον κατηγορεῖται καὶ διατί εἶναι ἐνώπιον ἡμῶν ζήτημα μόνον τὴν ὑπηρεσίαν ἀφορῶν; Εἶναι ὅλα αὐτὰ τακτικά; ἐξηγοῦνται ἆρά γε δι’ ὅσων διεδόθησαν! ὄχι βεβαίως! Πῶς τὸ ναυτικὸν πρὸ ὀλίγου εἰς ἀξιέπαινον εὑρισκόμενον πειθαρχίαν, παριστάνεται τὴν σήμερον ἀπειθοῦν, στασιάζον; ἐπιτρέψατε, Κύριοι, νὰ παρατηρήσω, ὅτι τὸ Ναυτικὸν δὲν διαφέρει πολὺ γενναίου, εὐγενοῦς ἵππου, ὅστις θαῤῥαλέως, ἀπαθῶς μὲν ἱππευόμενος προχωρεῖ, τρέχει......οἱ δισταγμοὶ ὅμως, ἡ ἐρεθίζουσα αὐτὸν ἀδεξιότης τοῦ ἱππέως τὸν κάμνουν νὰ σταματᾷ ...νὰ κλωτσᾷ... (θόρυβος). Περαίνων τὰς παρατηρήσεις μου ταύτας, προσθέτω ὅτι θεωρῶ τὰ πράγματα μετὰ πολλῆς ὑπερβολῆς παρουσιασθέντα, ὅτι ἀλληλουχία μέτρων ἐρεθιζόντων τὴν ὁμαλὴν μέχρι τοῦδε κατάστασιν τῆς ναυτικῆς ὑπηρεσίας ἐγέννησε τὰς ὑπερβολικὰς διαδοθείσας φήμας. Δὲν εἶμαι ἐγὼ, βεβαίως, ὁ ἄνθρωπος ὅστις θὰ δικαιολογήσω ποτὲ τὴν ἀπείθειαν... πολὺ ὀλιγώτερον τὰς στάσεις. Ἂς μὴ λησμονήσωμεν ὅμως ὅτι εἰς τὸν ἠθικὸν ὅπως καὶ εἰς τὸν ὑλικὸν κόσμον ὑπάρχει ἀδιάῤῥηκτος σύνδεσμος μεταξὺ αἰτίας καὶ ἀποτελέσματος, καὶ ὅτι πρὶν καταδικάσωμεν ἐξωγκωμένα ἀποτελέσματα ὀφείλομεν νὰ ἐκτιμήσωμεν δικαίως ὑπαρχούσας αἰτίας... (θόρυβος) Αὐτὰ εἶχον καθῆκον νὰ ἐκθέσω, περὶ τῆς ἀκριβείας αὐτῶν εἶμαι τώρα καὶ πάντοτε ὑπεύθυνος....

§157ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἀρνοῦμαι, Κύριοι, εἰς ἐκείνους, οἵτινες ζητοῦν τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ Νόμου, διότι, ὡς ἐκεῖνοι, γινώσκω τὴν σπουδαιότητα τοῦ φορολογικοῦ Νόμου, καὶ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ παρὰ τῆς Συνελεύσεως, ἐγκρίνω ὅσον ταχέως εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, ἐπειδὴ εἶναι ἀντικείμενον, διὰ τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρεται τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον. Ἀλλ’ ἆρά γε τὸ ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον ἔχετε ὑπὸ συζήτησιν, εἶναι τόσον ἀνάξιον τῆς προσοχῆς τῆς Συνελεύσεως καὶ τοῦ Ἔθνους, τὸ ὁποῖον παρίσταται πέριξ αὐτῆς, ὥστε νὰ ζητῶσιν ὁ εἷς κατόπιν τοῦ ἄλλου νὰ τὸ παραγκωνίσωσιν; Ἐκ τῆς προθυμίας, μὲ τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις μὲ ἀκροάζεται, πέποιθα ὅτι αἰσθάνεται τὴν σπουδαιότητα αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, καὶ αἰσθάνομαι καὶ γνωρίζω, ὅτι θέλει σήμερον νὰ φέρῃ εἰς πέρας ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ διακυβεύσῃ τὴν τύχην καὶ τὴν ὑπόληψιν τοῦ Ἔθνους. Ὁ πρῶτος ἐναντίον τοῦ θίξαντος αὐτὸ τὸ ζήτημα λαλήσας, ὁ πληρεξούσιος Βάλτου Κύριος Βαλτινὸς, ὁ Κύριος Βαλτινὸς, ὅστις ἐξεπαιδεύθη εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Σχολεῖον δωρεὰν ἴσως, ὅστις ἐστάλη εἰς τὴν Εὐρώπην διὰ νὰ ποτισθῇ τὰ νάματα τῆς πειθαρχίας καὶ νὰ ἔλθῃ νὰ τὰ διδάξῃ εἰς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἀπέκλεισεν ἡ τυραννία τοῦ Ὄθωνος, καί τοι πολλάκις ζητήσαντας νὰ ἴδωσι καὶ αὐτοὶ τὴν Εὐρώπην δημοσίᾳ δαπάνῃ, διότι ἀπέμειναν ἀπὸ τὴν Ἐπανάστασιν πτωχοὶ, ἐστάθη ἀδύνατον νὰ τὸ κατορθώσωσιν· ὁ Κύριος Βαλτινὸς, λέγω, ὤφειλε παρὰ πάντα ἄλλον νὰ ᾖναι σημαιοφόρος τῆς πειθαρχίας, καὶ οὐχὶ νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ βῆμα, νὰ ἐξαντλήσῃ ὅλην τὴν σοφιστικήν του δύναμιν, ἵνα ἐνσπείρῃ εἰς τὸν στρατὸν ἀντίθετα αἰσθήματα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ἡ πειθαρχία. Κύριοι, δὲν ἐννοῶ πῶς εἶναι δυνατὸν εἷς πληρεξούσιος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ εἴπῃ· «ἔχω καθῆκον νὰ ἐρευνῶ τὰ πλοῖα τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐρευνῶ τὴν κατάστασιν τοῦ στρατοῦ, νὰ παρίσταμαι εἰς παρατάξεις, τὰς ὁποίας αὐτὸς ὁ στρατὸς, ἢ αὐτὸ τὸ πλήρωμα τοῦ πλοίου παρασκευάζει καὶ ν’ ἀκούω τὰ παράπονα, ἢ νὰ ἐνεργῶ ἀνακρίσεις ἐπὶ ἀντικειμένων ἀποβλεπόντων τὴν ὑπηρεσίαν.» Ἠξεύρω ὅτι ἡ Συνέλευσις καθιέρωσεν αὐτὸ τὸ Προεδρεῖον, πρὸς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔρχεται πᾶν ἀντικείμενον ἔξωθεν καὶ νὰ κατατίθεται ἐνώπιόν του καὶ ἀπὸ τοῦ προεδρείου τούτου νὰ μεταφέρεται εἰς τὴν κρίσιν καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως. Τὶ εἶναι, Κύριοι, ὁ πλοίαρχος τοῦ Ἀτμοδρόμωνος; εἶναι ἕνας ὑπάλληλος. Τὶ εἶναι τὸ πλήρωμα; εἶναι στρατὸς, ὅστις ὀφείλει νὰ ὑπακούῃ εἰς αὐτὸν τὸν ὑπάλληλον, καὶ αὐτὸς ὁ ὑπάλληλος ὀφείλει νὰ ὑπακούῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τὸν ἠδίκησε, καὶ τὸν ἠδίκησεν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε παρέβλεψε τὰ δικαιώματά του τὰ προστατευόμενα παρὰ τοῦ νόμου, τότε ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ καταφύγῃ ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, αὐτὸ τὸ δικαίωμα εἶχε καὶ ὅταν ὑπῆρχεν ὁ δυνάστης αὐτοῦ τοῦ Ἔθνους, διότι ὁ ἀνώτατος ἄρχων, τὸν ὁποῖον σήμερον ἡ Συνέλευσις παριστᾷ, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν ν’ ἀκούῃ τὸν ὑπάλληλον καὶ τὸν πολίτην· διότι ὁσάκις νομίζει, ὅτι αὐτὸς ἀδικεῖται, εὑρίσκει τὴν τελευταίαν θεραπείαν, τὴν τελευταίαν παρηγορίαν τοὐλάχιστον. Ἦλθε λοιπὸν ἐδῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν; Ἀνέφερέ τις παράπονόν τι ἀπὸ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ, ἢ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ πλοίου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μετεχειρίσθη κατ’ αὐτῶν ἐξουσίαν παράνομον, καὶ ὅτι ἡ παρανομία αὕτη προέβη ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε τοὺς ἀναγκάζει νὰ παραβλέψωσι τὸ σέβας πρὸς τὴν πατρίδα καὶ τὴν πειθαρχίαν; Ἐδόθη ἀναφορά τις τοιαύτη παρὰ τοῦ πληρώματος ἢ τοῦ πλοιάρχου ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως; Ὄχι, Κύριοι. Ἀλλ’ ἐκτὸς ὅτι, ὁ Κ. Σαχτούρης εἶναι διευθυντὴς τοῦ Ἀτμοδρόμωνος, ὅλοι ἠξεύρετε ὅτι εἶναι καὶ πληρεξούσιος, καὶ ἠδύνατο νὰ ἔλθῃ ἐδῶ, καὶ αὐτοπροσώπως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ καταγγείλῃ τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον, ἐὰν αὐτογνωμόνως ἠδίκησεν, εἴτε αὐτὸν, εἴτε τὸ πλήρωμα. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἔρχομαι εἰς τὴν συζήτησιν ἑνὸς ἄλλου ἀντικειμένου. Ὑποθέσατε ὅτι ἡ Κυβέρνησις σᾶς ἠδίκησεν, ὅτι καθ’ ὑμῶν παρηνόμησε· νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ μεταχειρισθῆτε μέσα ὅλως διόλου ἀποκρουόμενα ἀπὸ τοὺς νόμους τῆς πολιτείας, διὰ νὰ εὕρητε δικαιοσύνην; Νομίζετε, ὅτι ὑπάρχει κἀμμία κοινωνία, ἥτις δύναται νὰ φαντασθῇ κἂν, ὅτι δύναται νὰ καθιερώσῃ αὐτὸ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν πολίτην ἢ στρατιώτην; Ὄχι, Κύριοι· ἂν τοιαύτη κοινωνία εὑρεθῇ, ἐργάζεται καθ’ ἑαυτῆς, ἐργάζεται νὰ παραλύσῃ τοὺς δεσμούς της. Ἀλλὰ δι’ ὅσους λόγους ὁ πρῶτος ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς λαλήσας, ὁ Κύριος Ἀφεντούλης, εἶπεν, ἂν ὁ Κ. Σαχτούρης ἦναι ἔνοχος, καθὼς ὁ Κύριος Πρωθυπουργὸς τὸν κατήγγειλεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὤφειλε νὰ συλλογισθῇ ὄχι μόνον τὴν πειθαρχίαν καὶ τοὺς νόμους τῆς πατρίδος του, ἀλλ’ ὅτι εὑρίσκεται ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν ὅλου τοῦ κόσμου, διότι εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς συγκεντροῦται ὅλος ὁ πεφωτισμένος καὶ ἀπολίτευτος κόσμος. Ὤφειλε νὰ συλλογισθῇ ὅτι εἶναι ἀπέναντι καὶ τῆς Γαλλίας, καὶ τῆς Ῥωσσίας καὶ τῆς Ἀγγλίας, ἀκόμη καὶ αὐτῆς τῆς Τουρκίας· ἔπρεπε νὰ παραμελήσῃ καὶ τὰ δικαιώματά του αὐτὰ καὶ νὰ ὑποφέρῃ καὶ καταδιώξεις καὶ ἀδικήματα, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐτύγχανεν οὖσα, ὡς τὴν παρέστησεν, ἄδικος, χάριν τῆς ἐθνικῆς ὑπολήψεως· οὐδέποτε δ’ ἐπετρέπετο αὐτῷ νὰ τραπῇ εἰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι προσάπτουν μῶμον εἰς τὴν ὑπόληψιν τοῦ Ἔθνους. Ὁ Κ. πληρεξούσιος ἐκ Βάλτου ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου παρεπονέθη ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν τοῦ ἔδωσε τὸν καιρὸν πρὸ τινων ἡμερῶν νὰ καταθέσῃ ἐνώπιόν σας συμβάντα, τὰ ὁποῖα κινδυνεύουσι τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν τάξιν.

§158ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Νὰ προκαλέσωσι στάσιν.

§159ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὰ ὁποῖα δύνανται κατὰ τὸν Κ. Βαλτινὸν νὰ ὠθήσωσι τὰ πράγματα, καὶ νὰ ἐπιφέρωσι μίαν στάσιν. Αἴ! Κύριε Βαλτινέ! νομίζετε σεῖς, ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀντιπροσωπεύητε τὸν ἀνακριτὴν εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν; Νομίζετε ὅτι ἔχετε τὸ δικαίωμα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ καταγγείλητε τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου;

§160ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μπὰ, πῶς; δὲν τὸ ἔχω;

§161ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι, δὲν ἔχετε αὐτὸ τὸ δικαίωμα· ὁ πληρεξούσιος πρέπει νὰ ᾖναι ἀνώτερος τῶν μικρῶν ῥᾳδιουργιῶν καὶ περιστάσεων, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ τὸν περιπλέξωσιν. Ὁ πληρεξούσιος πρέπει νὰ διατηρῆται ἀνέπαφος, ἀμέτοχος, νὰ μὴ ἐπιλαμβάνηται ἀντικειμένων ἀνηκόντων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, διότι εἶναι δικαστής· ὅσον εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὸν δικαστὴν ν’ ἀκούῃ τὰ παράπονα τῶν ἐνδιαφερομένων πρὶν δικάσῃ αὐτοὺς, ἄλλο τόσον εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὸν πληρεξούσιον νὰ ἐπιλαμβάνεται περιστάσεων καὶ ἀντικειμένων, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὴν τακτικὴν ὑπηρεσίαν· λοιπὸν δικαίως ἡ Συνέλευσις σᾶς ἀπέκρουσε. Ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει πειθαρχία; ὑπάρχουσιν ἢ δὲν ὑπάρχουσι νόμοι στρατιωτικοί; ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει στρατός; τὸ ζήτημα λοιπὸν εἶναι καθαρόν. Ἂν ὑπάρχῃ στρατὸς, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἡ ὁδὸς ἡ τακτικὴ, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ δηλ. ἡ ἱεραρχία· ἐὰν τεκταίνεται ἐν τῷ στρατῷ συνωμοσία, ἐὰν ὁ στρατὸς θέλῃ νὰ κατασπαράξῃ τὴν ὑπόληψιν, καὶ τὴν ὕπαρξίν του, καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἥτις προΐσταται αὐτοῦ κατ’ ἐντολὴν τῆς Συνελεύσεως, ἀδιαφορῇ, τότε ὁ πληρεξούσιος, ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων κρίνων, φέρει τὴν Κυβέρνησιν ἐδῶ, τὴν θέτει εἰς τὴν ἕδραν τοῦ ὑποδίκου, τὴν δικάζει, καὶ τὴν καταδικάζει. Δὲν ἐννοῶ νὰ ὑπερασπίσω πράγματα κοινὰ, τὰ ὁποῖα συνήθως καταγγέλλονται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, οὔτε νὰ κατηγορήσω ἄλλα, τὰ ὁποῖα δὲν κατηγγέλθησαν, δὲν εἶναι ἔργον ἰδικόν μου· αὐτὸ ἀνήκει εἰς τὴν ἐξουσίαν, πρέπει ὅμως νὰ τῆς δώσωμεν καὶ τὸν καιρὸν, καὶ τὰ μέσα νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἐπιθυμίαν, τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις πρὸ πολλοῦ χρόνου ζητεῖ. Συνήθως μετὰ πάθους, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ ἀναφαίνεται εἰς τὰ χείλη τοῦ πληρεξουσίου Κύριοι, μετὰ πάθους, λέγω, ἀνέφερον πολλάκις ἐντεῦθεν αὐτὸ τὸ 6ον τάγμα. Ἀλλὰ διατὶ δὲν ἀναφέρουν καὶ ἄλλα τοιαῦτα τάγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔλαβον τὴν τύχην νὰ διοικηθοῦν, ὅπως ἀπαιτεῖ ὁ κανονισμὸς, ἡ ὑπηρεσία καὶ τὸ καθῆκον; νομίζετε Κύριοι.

§162ΤΙΝΕΣ. Τὸ 6 τάγμα.

§163ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ 6 μάλιστα. Νομίζετε, Κύριοι, ὅτι τὰ ἄλλα τάγματα τοῦ στρατοῦ ἔχουσι τὴν μορφὴν, τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖ ὁ στρατιωτικὸς ὀργανισμός; ὄχι, βέβαια δὲν τὴν ἔχουσι, καὶ ἄν τις ἀποτολμᾷ νὰ μοὶ εἴπῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι τὴν ἔχουσι, θὰ τὸν διαψεύσω διὰ τῶν πραγμάτων. Ἀνθυπασπισταὶ πανταχοῦ διοικοῦν λόχους, ἀνθυπολοχαγοὶ διοικοῦν λόχους ἐδῶ, ὑπολοχαγοὶ ἐκεῖ καὶ λοχαγοὶ διοικοῦν τὰ πλεῖστα τάγματα· ἀνωμαλία λοιπὸν ὑφίσταται καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν. Διατί ζητοῦν τὸν περιορισμὸν καὶ τὴν διόρθωσιν αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου εἰς ἓν καὶ μόνον σημεῖον; (θόρυβος)· καὶ σεῖς, Κ. Βαλτινὲ, δὲν ἔπρεπε νὰ ἦσθε διοικητὴς τῶν πυροσβεστῶν, διότι καθιερώθη ἀπὸ τὸν νόμον νὰ ᾖναι ἀνώτερος ἀξιωματικός.

§164ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἴδετε τὸν νόμον, λέγει ταγματάρχαι ἢ λοχαγοί.

§165ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀντικείμενον τῆς Συνελεύσεως, Κύριοι, σήμερον δὲν εἶναι νὰ ἐξετάσωμεν, τί ἔπραξαν αἱ παρελθοῦσαι Κυβερνήσεις, νὰ ἐρευνήσωμεν τὰ σημεῖα εἰς τὰ ὁποῖα ἐστάθη κατ’ αὐτὴν τὴν ἐποχὴν αὐτὸ τὸ τάγμα, ἢ ἐκεῖνο τὸ πλοῖον· ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συζητήσεως εἶναι ἡ κατάστασις τῶν πληρωμάτων τοῦ Ναυτικοῦ, τὸ ὁποῖον σταθμεύει εἰς Πειραιᾶ. Ἡ λύσις τοῦ ζητήματος ἀπόκειται εἰς τὴν Συνέλευσιν, κατὰ πρῶτον λόγον ἀπόκειται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ τὸ ἐπαναφέρῃ εἰς τὸ καθῆκόν του, τότε ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ εὕρῃ τὸ μέσον τῆς θεραπείας, ἢ ἐναντίον αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἀναδεικνύουσα ἄλλην, δυναμένην νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἐπιθυμίαν της καθιστάνουσα σεβαστὸν τὸν νόμον, ἢ ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι στασιάζουν καὶ ἀπειθοῦν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ κατὰ συνέπειαν καὶ κατ’ αὐτῆς τῆς Συνελεύσεως. Δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ εἰσέλθω εἰς τὰ καθέκαστα, ὅσα συμβαίνουσιν εἰς τὸ Ναυτικὸν, ὅσα συνέβησαν ἐπὶ τῆς ὑπουργείας τοῦ πεσόντος Ὑπουργοῦ Βουδούρη, ἢ ἐπὶ τῆς ὑπουργείας τοῦ δευτέρου Βουδούρη τοῦ ἐξαδέλφου του, αὐτὰ τὰ ἀφίνω νὰ τὰ συζητήσουν μεταξὺ των ὁ νῦν ὑπουργὸς μὲ τὸν πεπτωκότα· λέγω ὅμως πρὸς τιμὴν τῆς Συνελεύσεως ὅτι ὁ προλαλήσας ἔντιμος πληρεξούσιος Ὕδρας ἔπρεπε νὰ φεισθῇ τῆς ὑπολήψεως τοῦ ὑπάρχοντος ὑπουργοῦ, διότι εἶναι ὑπουργὸς ὑπάρχων καὶ ὑποστηριζόμενος ὑπὸ τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς Συνελεύσεως, διότι νομίζων ὅτι ἐπετίμα τὸν Κύριον Ὑπουργὸν προσέβαλε τὴν ἀπόφασιν ἡμῶν εἰπὼν, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ἐξελέξατο ἄνδρα κατάλληλον νὰ ἱππεύσῃ ἐπὶ τοῦ ναυτικοῦ. Ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν Κύριον Βουδούρην τὸν ἐξ Ὕδρας, μὲ ὅλην τὴν ὑπόληψιν, τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς αὐτὸν, ὅτι τὸν ἀναγνωρίζω ὡς ἄριστον ἱππέα, διότι ἀπειράκις τὸν εἶδον ἀγωνιζόμενον εἰς τὰ ἱπποδρόμια· ἀλλὰ δὲν ἕπεται, ὅτι μὲ τοῦτο τὸ προσὸν ἠδύνατο νὰ αὐτοχειροτονηθῇ καὶ ἄριστος Πρωθυπουργὸς, ἢ Ὑπουργὸς καὶ διπλωμάτης. Δὲν ἐνδιαφέρομαι, διότι καὶ μὲ τὸν νῦν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ὀλίγη μὲ συνδέει σχέσις, καὶ μὲ τὸν πεσόντα ὀλίγη ἐπίσης μὲ συνέδεε· διότι εἰς ἄλλους κύκλους συνεδριάζει ὁ Κύριος Βουδούρης πρὸ χρόνων, εἰς ὑψηλοὺς δηλαδὴ, καὶ ἐγὼ ὡς ἀξιωματικὸς ἤμην κάτω εἰς τὰ στρώματα τῆς κοινωνίας τῆς ἀπαρτιζομένης ἀπὸ τὸν ὄχλον. Λοιπὸν εἵπετο ὅτι δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἤμεθα σύμφωνοι οὔτε εἰς τὰ πολιτικὰ οὔτε εἰς τὰ κοινωνικά· ἀλλ’ ὁμολογῶ, ὅτι ἡ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐκσφενδονισθεῖσα παρ’ αὐτοῦ εἰς τὸν ὑφιστάμενον Ὑπουργὸν μομφὴ κατέθλιψε τὴν καρδίαν μου, διότι ἐξῆλθεν ἀπὸ τοῦ στόματός του. Ἐνόμισα δὲ καθῆκόν μου ἱερὸν νὰ ὑπερασπισθῶ οὐχὶ τὸ πρόσωπον, ἀλλὰ τὴν θέσιν, διότι πρὸς τὰ πρόσωπα ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἔχῃ τις ὑπόληψιν, ἀλλὰ τὴν θέσιν, ἐπειδὴ εἶναι θέσις, τὴν ὁποίαν καθιέρωσε τὸ πολίτευμα καὶ ἡ κοινωνία, καὶ τὴν ὁποίαν προστατεύει ὁ Νόμος, ὀφείλει ἕκαστος νὰ σέβηται καὶ νὰ περιποιῆται. Αἰσθάνομαι, ὅτι ἀρκούντως ἐξέφρασα ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τὸ παράπονόν μου ὅσον ἡ δύναμις τοῦ λόγου μοῦ ἐπιτρέπει· Κύριοι, δὲν εἶμαι ῥήτωρ, ὡς ἴσως φαντάζονται πολλοὶ ἄλλοι, εἶμαι ἄνθρωπος ἁπλῆς παιδείας, ἀλλ’ ἔχω τὸ αἴσθημα καθαρὸν, ὡς θὰ τὸ ἀποδείξω εἰς ὅλην μου τὴν ζωήν. Νομίζω ὅτι ἡ προσπάθειά μου δὲν ἀφιερώθη εἰς ἐκδίκησιν κατὰ προσώπων, διότι τὸν πληρεξούσιον καὶ διευθυντὴν τοῦ Ἀτμοδρόμωνος τὸν ἔχω πολὺ φίλον, διότι μὲ τὸν ἀδελφὸν τοῦ πλοιάρχου αὐτοῦ, τὸν Σταμάτιον, συνέζησα πολλὰ ἔτη καὶ μὲ συνδέει στενωτάτη φιλία. Καταλαμβάνετε λοιπὸν, ὅτι, ἂν συνηγόρησα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, συνηγόρησα μόνον ὑπὲρ τῆς ἰδέας, τὴν ὁποίαν πρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ ἀσπασθῇ, ὑπὲρ τῆς ἰδέας ἐκείνης, λέγω, ἥτις πρέπει νὰ ἐπιβάλλῃ εἰς πάντα πολίτην καὶ ὑπάλληλον τὸ καθῆκον νὰ σέβηται καὶ νὰ ἐκπληροῖ τὰς διαταγὰς τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν τὸ Ἔθνος ἀνέδειξε· διότι ἄλλως, Κύριοι, θέλομεν δώσει νὰ ἐννοήσῃ ἕκαστος, ὅτι δύναται, χρώμενος τῶν ἰδίων αὑτοῦ δυνάμεων, νὰ ἀντιπράττῃ εἰς τὰ ἔργα τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζετε, ὅτι μόνον εἰς τὸν στρατὸν καὶ τὰ πλοῖα δυναταί τις νὰ καταχρασθῇ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως σήμερον; Σᾶς λέγω, ὅτι ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἵτινες δύνανται νὰ καταχρασθῶσι τὴν δύναμίν των καὶ εἰς ἄλλα σημεῖα τοῦ Κράτους κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπειδὴ λοιπὸν νομίζω, ὅτι ἡ ἀσθένεια αὐτὴ εἶναι κολλητικὴ, καθὼς καὶ ἄλλος τις ὑπέβαλεν ἐνώπιον ἡμῶν, ὅτι ἡ ἀσθένεια αὐτὴ θὰ διατρέξῃ ὅλην τὴν Ἐπικράτειαν, καὶ θὰ μιάνῃ ὅλας τὰς τάξεις τῆς κοινωνίας, προλάβετέ την μετὰ γενναιότητος, μεταχειρισθῆτε τὸ δηλητήριον κατ’ αὐτῆς, τὸ πλέον δραστήριον, διὰ νὰ τὴν καταπνίξητε εἰς τὰ σπάργανά της· μὴ λησμονήσητε δὲ, ὅτι ἔχομεν ἓν μέγα ζήτημα ἐνώπιόν μας, τὸ ὁποῖον εἰσέτι δὲν εἶναι ἐντελῶς καθαρόν· ἔχομεν τὸ ζήτημα τοῦ Βασιλέως, Κύριοι, τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ δὲν μᾶς τὸ ἐβεβαίωσεν ἀκόμη μέχρι σήμερον. Νομίζετε, ὅτι ἡ ἀναρχία καὶ ἡ στάσις ἐπὶ τοῦ ναυτικοῦ δὲν δύναται νὰ κλονίσῃ τὸν ἐνθουσιασμὸν αὐτοῦ τοῦ νέου, ὅστις ἔρχεται νὰ μᾶς διοικήσῃ καὶ συναγωνισθῇ ὑπὲρ τῆς εὐημερίας μας μεθ’ ἡμῶν; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τοὐλάχιστον λέγω, ὅτι ὀφείλει πᾶς πολίτης νὰ θυσιάσῃ οὐχὶ μόνον τὰ συμφέροντα τὰ προερχόμενα ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ τὰ προστατευόμενα ἀπὸ τοὺς νόμους τῆς Ἐπικρατείας, ἀλλ’ ἀκόμη καὶ αὐτὰ τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα ὑπεκφεύγουσι τὴν ἰσχὺν τῶν νόμων αὐτῆς.

§166ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶναι στάσις;

§167ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θὰ ἤμην πολὺ εὐτυχὴς, ἂν ἤμην κωφὸς τὴν στιγμὴν ταύτην, ἵνα μὴ ἤκουον αὐτὰς τὰς λέξεις. Κύριοι, καταστρέφων τὸν λόγον συνιστῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ λησμονήσῃ ὅλον τὸ παρελθὸν, καὶ νὰ μὴν ἐργάζεται ἐπὶ γεγονότων, τὰ ὁποῖα ὁ χρόνος ἐξήλειψε, τὰ ὁποῖα ὁ χρόνος ἐμάρανεν. Ἔχω ὅμως καθῆκον νὰ συστήσω ἀφ’ ἑτέρου εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐπαγρυπνῇ ἐπὶ ἀντικειμένων, τὰ ὁποῖα σήμερον ἀναφαίνονται καὶ ζητοῦν ν’ ἀναγεννήσωσι τὸ παρελθὸν καὶ νὰ φέρουν τὴν ἀναστάτωσιν καὶ τὴν ἀταξίαν· ἂν καὶ ὑποθέτω ὅτι αὐτὴ ἡ ταπεινή μου γνώμη δὲν θὰ ὑποστηριχθῇ ἀπό τινας ἄλλους, παρ’ ὧν περιμένω κατ’ αὐτῆς πόλεμον ἀμείλικτον.

§168ΒΑΣΣΟΣ. Κάμετε πρότασιν.

§169ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἤθελον κάμει πρότασιν, ἀλλ’ ἐπειδὴ πρὸ ἐμοῦ ὡμίλησε πρόσωπον σεβαστὸν καὶ διὰ τὸ παρελθὸν καὶ διὰ τὸ ἐνεστὼς αὐτοῦ, καὶ διὰ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν κατέχει εἰς τὴν κοινωνίαν, τὸ δὲ πρόσωπον τοῦτο εἶναι ὁ προϊστάμενος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχω τὴν τόλμην, λόγῳ ἁβροφροσύνης, νὰ θέτω ἐγὼ τὸ ζήτημα, διότι δὲν ἠξεύρω μέχρι ποίου βαθμοῦ δύναται τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ θέσω ἐγὼ ἐνώπιον ὑμῶν, νὰ ἐξομαλύνῃ ἢ νὰ στενοχωρήσῃ τὰ πράγματα. Τὸ ζήτημα αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ θέσῃ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι καθῆκον αὐτῆς, νὰ τὸ θέσω ἐγὼ, νομίζω ὅτι θὰ ὑπερβῶ τὸ καθῆκόν μου· ἐδῶ εἶναι μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ἂς προσκαλέσῃ ἡ Συνέλευσις τὸν Πρωθυπουργὸν νὰ τὸ θέσῃ ἐκεῖνος, διότι μοὶ φαίνεται, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξέφερε κατηγορίαν σφοδρὰν κατὰ τοῦ πλοιάρχου τοῦ Ἀτμοδρόμονος· ἐγὼ, μόλον ὅτι σέβομαι ἀπεριορίστως τὸ πρόσωπον τοῦ Κυρίου Διομήδους, δὲν ἔχω ὅμως τὰ διδόμενα, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ ἔχῃ αὐτὸς, καθὸ Πρωθυπουργὸς, διὰ νὰ θέσω τὴν κατηγορίαν εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον αἱ πράξεις αὐτοῦ τοῦ ἀπειθήσαντος ἐπιτρέπουσι νὰ τεθῇ. Διὰ τοῦτο σᾶς λέγω, ὅτι ἁρμόδιος εἶναι ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ χαράξῃ καὶ θέσῃ τὴν κατηγορίαν. Ἐνταῦθα τινὲς τῶν πληρεξουσίων τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος ἐξέρχονται τῆς αἰθούσης τῆς Συνελεύσεως.

§170ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ ΒΙΛΑΕΤΗΣ. Κύριοι, ἔχω ἄλλους, ὅπου μὲ ἀκούουν· φύγετε! ἔχω τὸ Ἔθνος, ὅπου θὰ μὲ ἀκούσῃ. Κύριοι! καὶ πάλιν ἦλθεν ἐν τῷ μέσῳ σας ἡ ἀπαισία ἐκείνη λέξις· «στάσις ἐπῆλθε!» Ἕνας τῶν συναδέλφων μας παρεγνώρισε τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα, ὅτι ἡ Συνέλευσις αὐτὴ εἶναι προϊὸν μιᾶς ἐπαναστάσεως, ὅτι καὶ ἡ ἐπανάστασις εἶναι μία νέα δύναμις, ἀλλὰ τοιαύτη, ὥστε ἠμπορεῖ νὰ καταστρέψῃ, καθὼς ἠμπορεῖ νὰ ὠφελήσῃ· ἔῤῥιψε μίαν φλόγα, ἡ ὁποία δὲν δύναται, εἰμὴ νὰ φέρῃ πάντοτε φθορὰν, νὰ κατασπαράξῃ αὐτὴν τὴν κοινωνίαν, νὰ συστήσῃ εἰς τὸν ἐξωτερικὸν κόσμον, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν αὐτὸ Ἔθνος ἐπαναστατῆσαν διὰ νὰ ἀποσείσῃ τὴν τυραννίαν, δὲν κάμνει ἄλλο, εἰμὴ νὰ προσπαθῇ νὰ κατασπαράξῃ τὸν ἑαυτόν του. Αἲ, Κύριοι! ἡ ζωηρότης δὲν εἶναι οἰκεία τῆς Συνελεύσεως, ἡ σοβαρότης καὶ ἀξιοπρέπεια εἶναι τὰ οἰκεῖα αὐτῆς· τὶ ἐκάμαμεν μέχρι τοῦδε; τὰ πρακτικὰ μᾶς τὸ σημειώνουσι, στάσεις, ἐπαναστάσεις, καὶ οὐδὲν ἄλλο· νομίζετε ὅτι τὸ Ἔθνος εἶναι ὑπόχρεων νὰ μᾶς ἀκούῃ; Ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλετε τὸ καθῆκον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ νὰ εἴπητε ὅτι σοῦ δίδω τὴν ἐξουσίαν, νὰ προσέξῃς νὰ διατηρηθῇ ἡ θέσις τῆς Συνελεύσεως καὶ νὰ μὴ καταστρέφῃς τὸ ἔθνος· ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ τὸ Ἔθνος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι νὰ διατηρηθῇ ἡ ἡσυχία, καὶ νὰ μὴ δυσφημισθῇ τὸ Ἔθνος· τὸ ἐκάμαμεν; ἐξετάσατε τὰ πρακτικά μας· αἱ πράξεις μας ὅλαι δὲν εἶναι εἰμὴ ἐκλογαί· ἐὰν νομίζετε, Κύριοι, ὅτι εἶναι ἀδιάφορον εἰς ἐσᾶς, καὶ ἀδιάφορον εἰς τὸ ἔθνος, τὸ νὰ ἀποκαλῶμεν τὸν ἕνα κακοῦργον καὶ τὸν ἄλλον, νὰ φέρητε εἰς δισταγμοὺς τὴν ὑπηρεσίαν (θόρυβος μέγας), ἐὰν θεωρῆτε, Κύριοι, ὡς συστατικὸν τὸ νὰ ἀποκλείσητε σεῖς οἱ ἴδιοι, οἱ ὁποῖοι εἶσθε μία ὁμὰς, καὶ οἱ ὁποῖοι ὑπερηφανεύεσθε ὅτι ἐκάματε αὐτὸ τὸ ἔργον, τὴν ἐπανάστασιν, ν’ ἀποδίδετε αὐτὰ τὰ ἐπίθετα εἰς τοὺς συντρόφους σας, τὸ ἔθνος δὲν ἔχει τὸ συμφέρον διὰ ν’ ἀποκαλῇ εἴτε στρατὸν εἴτε ναύτας μὲ τοιαῦτα ὀνόματα. Θέλετε, Κύριοι, νὰ προβῆτε; πολὺ καλά· καὶ νομίζετε, Κύριοι, ὅτι οὐδεὶς θὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι δικαιοσύνη; Καὶ ποῖος σᾶς ἔδωκε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπητε ὅτι συγχωρῶ ἐκεῖνον καὶ οὐχὶ τὸν ἄλλον; καὶ ποῖος σᾶς ἔδωκε τὸ δικαίωμα νὰ ῥίπτετε τὴν φωτιὰν εἰς τὸ ἔθνος καὶ τὸν σπαραγμὸν; νὰ ἐξυβρίζετε τὸν στρατόν; (θόρυβος μέγας).

§171ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Κἀνεὶς δὲν προσέβαλε τὸν στρατόν.

§172ΜΑΚΡΗΣ. Νὰ μᾶς εἰπῆτε τίς προσέβαλε τὸν στρατὸν καὶ τὸ ναυτικόν;

§173ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Δὲν κρατῶ ἐδῶ τὴν στενογραφίαν διὰ νὰ σᾶς γνωρίζω· ἀπ’ ἐδῶ, Κύριοι, ποῖος προσέβαλε τὸν Γρίβαν καὶ τὸν εἶπε κακοῦργον; ὁ Κύριος Βάσσος.

§174ΜΑΚΡΗΣ. Αὐτὰ τὰ φαντάζεσθε.

§175ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπεν ὁ Κύριος Διομήδης, τοῦ ὁποίου γνωρίζομεν τὸν πατριωτισμὸν, καὶ ἂν ἠθέλατε τὸν ἀφήσει, ἤθελεν ὁμιλήσει ἄλλως πως, ἐκεῖνο εἶναι τὸ ὀρθότερον, ν’ ἀφήσητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ συστήσητε ὅλα εἰς τὸν πατριωτισμόν της καὶ εἰς τὴν σύνεσίν της, νὰ κάμῃ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν, ὅ,τι ἀπαιτεῖ ἡ φρόνησις τοῦ Ἔθνους, διὰ νὰ μὴ γίνῃ τι, τὸ ὁποῖον ὅλοι μας φοβούμεθα. Σᾶς λέγω ὅτι τὸ φρόνιμον εἶναι ν’ ἀναθέσητε τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ σκανδαλῶδες εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι αὐτὴ ἔχει τὰ μέσα νὰ τὸ φέρῃ εἰς πέρας, καὶ σᾶς καθικετεύω, καὶ ἂς εὐχηθῶμεν ὥστε τὸ τελευταῖον νὰ ᾖναι αὐτό.

§176ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν κατὰ πρῶτον ὁ πληρεξούσιος Κ. Ἀφεντούλης, εἶναι ζήτημα ἐνδιαφέρον οὐχὶ τὴν σημερινὴν κατάστασιν, ἀλλὰ τὸ μέλλον τῆς πατρίδος, διότι ἐκ πράξεων τοιούτων παρακινουμένη σήμερον ἡ μία μερὶς, καὶ αὔριον ἡ ἄλλη, δύναται νὰ φέρῃ εἰς ἀναρχίαν τὸν τόπον. Ἐπῆλθεν ἡ ἐπανάστασις τοῦ Ὀκτωβρίου, δὲν ἐπῆλθε διὰ νὰ καθιερώσῃ προνόμια ἐν τῇ Ἑλλάδι, ἀλλ’ ἐπῆλθε νὰ καθιερώσῃ τὴν ἰσότητα, τὴν πειθαρχίαν εἰς τὰς διαταγὰς τῶν ἀρχῶν, τὰς ὁποίας πᾶσα ἐξουσία ἤθελε καταστήσει εἰς τὸν τόπον τοῦτον· οὐχὶ διότι ὁ διοικητὴς τοῦ ἀτμοδρόμονος δὲν ὑπῆρξε εἷς τῶν ἐπαναστατῶν, ἀλλὰ καὶ ἐὰν τοιοῦτόν τι ἦτο, δὲν ἠδύνατο ν’ ἀρνηθῇ τὴν ἐκτέλετιν τῶν διαταγῶν τῆς Κυβερνήσεως, ὤφειλε νὰ ὑποταχθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὁποιαδήποτε καὶ ἂν ἦτον, ἔστω καὶ παράνομος. Ἐὰν σήμερον, Κύριοι, αὐτὸς μὴ ὑπακούων εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἀπειθῶν εἰς τὰς διαταγὰς αὐτῆς, διατὶ αὔριον νὰ μὴ ἀπειθήσῃ ὁ Νομάρχης, ὁ Ἔφορος ἢ ἄλλος τις; ποῦ θὰ εὑρεθῶμεν μετὰ ταῦτα διὰ τούτου, τὸ ὁποῖον καθιεροῦμεν ἡμεῖς αὐτοί; διότι, Κύριοι, ὁ διευθυντὴς τοῦ ἀτμοδρόμονος, ἔχει καὶ τὴν ἐντολὴν τοῦ πληρεξουσίου· παρουσιαζόμεθα ὑπερασπισταὶ τῆς πράξεως αὐτῆς, πράξεως πρὸ πολλοῦ μελετηθείσης, σχετιζομένης μὲ ἄλλας πράξεις, ἀλλοῦ ἀναφανείσας. Ἡ ἐξουσία εἶναι ἴσως ἐν γνώσει, ὅτι ἔχει σχέσιν μὲ τὰ προηγούμενα (θόρυβος). Πᾶσαι αἱ ἐνέργειαι αὗται στηρίζονται εἰς....(θόρυβος) κατὰ τὸν Δεκέμβριον, ὅτε τὰ πάθη ἦσαν ἐξημμένα (θόρυβος)....ὡς σᾶς εἶπεν ὁ Κ. Βουδούρης· τί σχέσιν ἔχει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα μὲ τὴν κατάστασιν τὴν σημερινὴν, εἶναι ἀνώμαλος ἢ ὄχι; ποῖος ὁ φόβος νὰ ῥίψωμεν τὴν ἐξουσίαν, ὅπως εἰς τοιαύτην ἐποχὴν (θόρυβος).... τὰ κακὰ πράγματα πρέπει ἡμεῖς σήμερον οἱ ἄνθρωποι τῆς τάξεως νὰ τὰ ὑποστηρίζωμεν, διότι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν εἶναι φίλος τοῦ διευθυντοῦ τοῦ ἀτμοδρόμονος;

§177ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Τοιοῦτόν τι δὲν ἐλέχθη.

§178ΚΑΛΟΣ. Καθαρὰ, καθαρὰ ἀπεδείχθη. Ἀντὶ οἱ πληρεξούσιοι νὰ σηκωθῶσιν εἰς τὸ ἄκουσμα, τὸ ὁποῖον ὁ Κύριος Ἀφεντούλης σᾶς ἔφερεν, ἀντὶ νὰ ζητήσωμεν ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὅλην τὴν δύναμιν, νὰ μεταχειρισθῇ ὅλα τὰ μέσα κατ’ αὐτῶν, νὰ φέρῃ τὸν πληρεξούσιον αὐτὸν ἐνταῦθα, καὶ νὰ ζητήσωμεν τὴν τιμωρίαν του, τί σᾶς εἶπον; νὰ πέσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, καὶ μετὰ ταῦτα τὰ πάντα ἐξωμαλύνθησαν. Ποῦ ἠκούσθη, Κύριοι, τοιαύτη ἱκανοποίησις τῶν νόμων; Εἶναι φατρία, ἂς τὸ ὁμολογήσωμεν, τὸ λέγω, Κύριοι, διότι εἶμαι ἀνεξάρτητος, ἀλλ’ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν λέγω, ὅτι τὸ ἔκαμε, δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ ὑποστηρίξω τοιαύτην πρᾶξιν, ὀφείλω ὅμως νὰ ὑποστηρίξω τὴν τιμωρίαν.

§179ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Τὸ αἴτιον νὰ μᾶς εἰπῆτε.

§180ΚΑΛΟΣ. Δὲν θέλω τὸ αἴτιον, ὁποιονδήποτε καὶ ἂν ᾖναι, δὲν δύναμαι νὰ ὑποστηρίξω τὴν πρᾶξιν. Ἐὰν ὑπάρχῃ, Κύριοι, ἀνωμαλία εἰς τὴν κοινωνίαν, δὲν δίδω τὸ δικαίωμα οὔτε εἰς σὲ οὔτε εἰς ἄλλον νὰ εἴπῃς..... ἂς παύσωμεν πλέον τὸ ὅτι ὡς ἐπαναστάται ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ παραβιάζωμεν τοὺς νόμους· ὀφείλομεν πρῶτοι ἡμεῖς νὰ δείξωμεν τὸ σέβας πρὸς αὐτοὺς (εὖγε) δὲν ἐκινδυνεύσαμεν τόσα ἔτη διὰ νὰ λάβωμεν τὰς θέσεις· ἐπολεμήσαμεν διὰ νὰ ἐκπληρώσωμεν τὸ καθῆκόν μας πρὸς τὴν πατρίδα (εὖγε), ὀφείλομεν νὰ δεικνύωμεν σέβας πρὸς τὰς διαταγάς. Ὁ Κύριος πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σᾶς εἶπεν, ὅτι ὑπεκινήθησαν τὰ τοιαῦτα καὶ ὑπὸ ἄλλων πληρεξουσίων· ἀπὸ τῆς θέσεώς μου τὸν παρεκάλεσα νὰ δημοσιεύσῃ τὰ ὀνόματα, εἶναι καθῆκον ἡμῶν νὰ γνωρίζωμεν, τίνες εἶναι οἱ κινοῦντες τὰ τοιαῦτα. Τὸ κίνημα τοῦ ἀτμοδρόμονος σχετίζεται μὲ σχέδιον πολὺ ἀνώτερον· πρόκειται νὰ ἔλθῃ ὁ ἡγεμὼν, καὶ πᾶσα πρᾶξις τοιαύτη δύναται νὰ καταστρέψῃ πᾶν ὅ,τι προσδοκᾷ τὸ ἔθνος. Λυποῦμαι, διότι πρὸς ταῦτα ἔρχομαι ν’ ἀποκρούσω καὶ ἑτέραν ἰδέαν τοῦ φίλου μου Κ. Βουδούρη, ὅστις σᾶς εἶπεν ὅτι ὁ ἵππος, ὅταν δὲν ἔχῃ καλὸν ἱππέα, κλωτσᾷ. Οὐδόλως εἶναι συγχωρημένον εἰς τὴν πολιτείαν ὁ ὑπάλληλος νὰ μὴ ὑπακούῃ εἰς τὰς διαταγάς· ὅσον ἀσθενὴς καὶ ἂν ᾖναι ἡ ἀρχὴ, ἀρκεῖ ὅτι ἐξέρχεται παρὰ τῆς Συνελεύσεως· ἔχει τὴν δύναμιν ὡς νὰ ᾖναι ἡ ἱκανωτέρα. Ἀρχαὶ τοιαῦται, ῥιπτόμεναι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, λόγοι τοιοῦτοι ἀπειθείας εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ ἔθνους καὶ τῆς Κυβερνήσεως, καταστρέφουσιν ὅ,τι καὶ ἂν ἀπεκτήθη. Ἔπρεπεν ὁ Κύριος οὗτος νὰ συναισθανθῇ τὴν θέσιν του, εἰς τὴν ὁποίαν ἔμελλε νὰ εὑρεθῇ ὁ τόπος, καὶ τὸ παράδειγμα αὐτοῦ νὰ μιμηθῶσι καὶ ἄλλοι. Σᾶς εἶπον, ὅτι μεταξὺ τῶν πράξεων, αἵτινες ὑπεκίνησαν τὴν στάσιν, ἦτο καὶ ἡ μετάθεσις τοῦ Κοτταρᾶ· βεβαίως ἠμπορῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω, διότι ἔτυχον τῆς τιμῆς νὰ τὸν γνωρίζω, διότι, ὅτε ἤμην εἰς τὸ κάτεργον, ἐτύχαμεν παρ’ αὐτοῦ πάσης περιποιήσεως, καὶ ἔχει αἰσθήματα ἐλευθερίας καὶ πατριωτισμοῦ, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀποκλείει τὸν ὑπουργὸν νὰ τὸν παύσῃ, διὰ νὰ τὸν διορίσῃ νὰ τὸν μεταθέσῃ· εἶναι τοῦτο λόγος, ὥστε νὰ προκαλέσῃ στάσιν τοῦ ἀτμοδρόμονος ἐκ μέρους τοῦ διοικητοῦ; ἀπεναντίας ἡ πρᾶξις αὕτη τὸν καθιστᾷ ἔτι μᾶλλον ἔνοχον ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως. Ὅσην, Κύριοι, ὑψηλὴν θέσιν καὶ ἂν κατέχῃ ὁ διευθυντὴς, ὀφείλει πίστιν τυφλὴν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἀνωτέρου του· ἔχομεν, Κύριοι, ἄπειρα παραδείγματα· καὶ ἐν τῷ στρατῷ ὑπάρχουσιν διοικηταί· καὶ ὁ Διοικητὴς τοῦ πυροβολικοῦ, ὁ ὁποῖος διωρίσθη ὑπὸ τοῦ λαοῦ κατὰ τὴν νύκτα ἐκείνην, δὲν ἀπείθησεν εἰς τὰς διαταγὰς τῶν ἀνωτέρων του· καὶ πῶς ἐκεῖνος δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ κρατήσῃ τὴν θέσιν ταύτην, τὴν ὁποίαν λαὸς καὶ στρατὸς ἀνεγνώρισε; Ὅταν, Κύριοι, καθιερώσητε εἰς τὴν κοινωνίαν τοιαύτας ἀρχὰς, θὰ φέρωμεν τὸν ἐμφύλιον σπαραγμόν. Παύων τὸν λόγον μου προτείνω «ἡ Συνέλευσις νὰ ἐπιτάξῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ χρῆσιν ὅλων τῶν μέσων τῶν νομίμων κατὰ παντὸς ἀπειθήσαντος εἰς τὰς διαταγὰς αὐτῆς καὶ οὕτω νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν εἰς τὸ ναυτικόν.»

§181ΤΙΝΕΣ. Καὶ ἐν τῷ στρατῷ.

§182ΔΑΓΡΕΣ. Θεωρῶ περιττὴν τὴν πρότασιν.

§183ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται, ὅτι ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη.

§185ΒΑΣΣΟΣ. Συγχωνεύω τὴν πρότασίν μου μὲ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Καλοῦ.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν τρεῖς προτάσεις. Ἐγὼ κάμνω αὐτὴν τὴν ἁπλῆν παρατήρησιν, ὅτι ὁ Κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει τὰ πάντα· γνωρίζει τὴν κατάστασιν καὶ τῶν πραγμάτων καὶ τῶν προσώπων, καὶ ὅτι ἔχει καὶ τὴν δύναμιν καὶ τὴν θέλησιν νὰ ἐπιφέρῃ τὴν θεραπείαν, τὴν ὁποίαν ἤθελε κρίνει κατάλληλον.

§187ΠΟΛΛΟΙ. Ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Καλοῦ νὰ ψηφοφορηθῇ.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Καλοῦ εἶναι αὕτη. «Ἡ Συνέλευσις ἐπιτάσσει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ χρῆσιν ὅλων τῶν νομίμων μέσων κατὰ παντὸς ἀπειθήσαντος εἰς τὰς διαταγὰς αὐτῆς, καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν ἀπειλούντων τὴν διατάραξιν τῆς τάξεως ἐν τῷ ναυτικῷ.» Ὑπάρχει ἑτέρα τοῦ Κ. Ἀφεντούλη «Ἡ Συνέλευσις ἀπαιτεῖ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἄμεσον εἰς τὴν πειθαρχίαν ἐπάνοδον τῶν ἐν τῷ ναυτικῷ ἀπειθησάντων, καὶ τὴν κατ’ αὐτῶν αὐστηρότητα». Ἑτέρα τοῦ Σωτηρίου Ἰωάννου. «Ἡ Συνέλευσις ἀπαιτεῖ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν ταχίστην καταστολὴν τῶν ἐκτεθεισῶν παρὰ τοῦ Προέδρου αὐτῆς ἀταξιῶν τοῦ ναυτικοῦ καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου.»

§189ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, φρονῶ, ὅτι εἶναι περιττὴ πᾶσα πρότασις.

§190ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐρωτήσωμεν τὸν πρωθυπουργὸν, ἐὰν ἔχῃ ἀνάγκην νὰ ἐνισχυθῇ ἡ Κυβέρνησις διὰ μιᾶς ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως (θόρυβος).

§191ΔΙΟΜΗΔΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ. (πρωθυπουργός). Ἀφοῦ ἐλέχθησαν τοσαῦτα, ἂν δὲν ἐλέγοντο καί τινες, κατ’ ἐμὲ, βλασφημίαι, αἱ ὁποῖαι ἠδύναντο νὰ παρεξηγηθῶσι, βεβαίως ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα· ἀφοῦ ὅμως ἐλέχθησαν τοσαῦτα, καὶ ἐπειδὴ ἡμεῖς εἴμεθα προσωρινοί, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐκφράσῃ τι ἡ Συνέλευσις.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκω καὶ ἑτέραν πρότασιν τοῦ Κ. Νάζου. «Ἡ Συνέλευσις ἀπαιτεῖ αὐστηρὰν προανάκρισιν δι’ ὅσα συνέβησαν εἰς τὰ ἐν Πειραιεῖ δύω πολεμικὰ πλοῖα καὶ μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν (θόρυβος).

§193ΔΑΓΡΕΣ. Ὅταν πρόκηται, Κύριοι, νὰ ἐπιφέρετε ἀπόφασιν, πρέπει νὰ σκεφθῆτε, νὰ ἐξετάσητε. (θόρυβος μέγας).

§194ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν θέλομεν συζήτησιν.

§195ΔΑΓΡΕΣ. Ἔχετε πεποίθησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεθέσατε νὰ κυβερνήσῃ τὸν τόπον; εἶναι περιττὴ πᾶσα ἑτέρα ἔκφρασις, μὴ περιορίζετε τὴν ἐξουσίαν τῆς Κυβερνήσεως (θόρυβος). Κύριοι! πῶς θέλετε νὰ προβῆτε εἰς ἀπόφασιν, ὅταν δὲν ἀκούσητε τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν, μετὰ τοῦ ὁποίου πρὸ πέντε λεπτῶν συνωμίλησα, καὶ τοῦ ὁποίου αἱ ἰδιαίτεραι ὁμιλίαι καὶ συζητήσεις δὲν διαψεύδουσι μὲν τὴν παράστασιν, ἥτις ἐγένετο ἐνταῦθα, ἀλλὰ μοῦ ἐκλόνισαν τὴν πεποίθησίν μου, ἐὰν πρέπῃ νὰ ἐκφέρω ἀπόφασιν περὶ μιᾶς ὑποθέσεως, τῆς ὁποίας ἀκριβῶς τὸ ἱστορικὸν δὲν ἤκουσα.

§196ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἔλθῃ (θόρυβος).

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις εἶπεν, ὅτι ἐφωτίσθη· ἀνεγνώσθη μία πρότασις, καὶ ὁ Κ. πληρεξούσιος θέλει νὰ κάμῃ μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ θέματος.

§198ΔΑΓΡΕΣ. Λοιπὸν λέγω, ὅτι ἡμεῖς δὲν γνωρίζομεν τί τρέχει, δὲν γνωρίζομεν τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα ἐπροκάλεσαν τὴν ἀταξίαν αὐτὴν, εἴτε τὴν στάσιν, ὅπως θέλετε ὀνομάσατέ την. (θόρυβος) Ὅταν ἔχετε Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν προχθὲς ἐκλέξατε, εἰς τὴν ὁποίαν πιστεύω, ὅτι ἔχετε πεποίθησιν, ἀφήσατέ την κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, κατὰ τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον πρὸ ἡμερῶν ἐξεδώκατε, νὰ ἐξετάσῃ ἀκριβῶς νὰ μάθῃ. (διακόπτεται ὁ ῥήτωρ ὑπὸ τοῦ Κυρίου Κ. Πετσάλη) Θὰ μὲ κάμῃς, Κύριε Πετσάλη, νὰ ἐνθυμηθῶ μίαν ἱστορίαν, ὅπου λέγει· «δυστυχὲς τὸ ἔθνος ἐκεῖνο, ὅταν καταντήσῃ νὰ διοικῆται ἀπὸ διδασκάλους.» (γέλως)

§199ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Μὰ δὲν εἶναι διδάσκαλος ὁ Πετσάλης.

§200ΔΑΓΡΕΣ. Λοιπὸν προτείνω καμμία πρότασις νὰ μὴ ψηφοφορηθῇ, παρὰ νὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§201ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Ὄχι, ὄχι.

§202ΔΑΓΡΕΣ. Ναί, ναί. Λοιπὸν ἄφετε τὰς ἁρμοδίους ἀρχάς, ἄφετε τὴν ἁρμόδιον ἐξουσίαν ἀπεριόριστον, καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ τιμωρήσῃ, ὅπως πρέπει, ἐὰν δὲ μετὰ δύο μετὰ 5, μετὰ 10 ἡμέρας ἴδητε, ὅτι δὲν ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν της, ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τὴν φέρετε ἐδῶ, καὶ νὰ τὴν καθίσητε εἰς τὴν ἕδραν τοῦ κατηγορουμένου ἀλλ’ ἐγὼ ἀπευθύνω μίαν παρατήρησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν προηγουμένην καὶ τὴν παροῦσαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ μέτρα γενικὰ περὶ ὅλων τῶν τάξεων. Ἐν τούτοις, Κύριοι, συγχωρήσατέ με δύω λέξεις νὰ εἴπω, μὴ θέλετε νὰ ἐξαιρέσητε μίαν τάξιν, καὶ ἐξαιρεῖτε ἄλλην τάξιν, ψηφίζοντες καὶ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν αὐτὴν, ἥτις περιορίζεται ἐντὸς τοῦ ναυτικοῦ· ἐὰν ἔπταισε τὸ ναυτικὸν, τιμωρεῖται μὲ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν προτείνω· ἐὰν ἔπταισεν ὁ στρατὸς, τιμωρεῖται ὡσαύτως. (θόρυβος) Τότε λοιπὸν εἶναι περιττὴ ἡ πρότασις αὕτη. Μεταβαίνει ἡ Συνέλευσις εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ ἐννοεῖται τότε ὅτι πρέπει νὰ τιμωρηθῇ πᾶς ἀπειθὴς, πᾶς μὴ ὑπακούων εἰς τὴν Κυβέρνησιν. (θόρυβος) Τινὲς ζητοῦν τὸν λόγον.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀντικείμενον μετεβλήθη. Τὸ ζήτημα εἶναι ἕνας προτείνει τὴν μετάβασιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἄνευ προτάσεως, ἄλλος μὲ πρότασιν. Περὶ τούτου πρόκειται, καὶ τίποτε ἄλλο.

§204ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ἐγὼ ζητῶ τὸ δικαίωμα, ἐὰν τὸ ἔχω, νὰ ὁμιλήσω· ἐὰν ᾖναι ἄλλοι, ἂς ὁμιλήσουν, παρακαλῶ ὁ Κύριος Ζέρβας νὰ ὁμιλήσῃ, ἂς ἐξαντληθῇ ἡ συζήτησις (θόρυβος).

§205ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα ἐγώ.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀντικείμενον τῆς γενικῆς συζητήσεως ἐξηντλήθη, καὶ ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη, ὅτι ἐφωτίσθη. Λοιπὸν τώρα πρόκειται περὶ τῶν προτάσεων. (θόρυβος) Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν· τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλλω εἶναι τοῦτο. «Ὅσοι τῶν Κυρίων πληρεξουσίων παραδέχονται νὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἄνευ ἀναγνώσεως καὶ ἐπιψηφίσεως καμμιᾶς προτάσεως, ἐκεῖνοι νὰ σηκωθοῦν.» (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι) Δὲν παρεδέχθη. Λοιπὸν τώρα σᾶς ἀναγινώσκω ἐκτὸς τῆς προτάσεως τοῦ Κ. Καλοῦ δύο ἄλλας. Ἡ μία εἶναι τοῦ Κ. Ἀθ. Πετμεζᾶ «Συνιστᾶται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀνεύρῃ τὰς ἀφορμὰς τῶν ἐν τῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς καὶ τῷ ναυτικῷ ἀτοπημάτων, καὶ μεταβαίνει ἡ Συνέλευσις εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.» Ἡ ἄλλη εἶναι «Νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὴν φρόνησιν τῆς Κυβερνήσεως ἡ λύσις τοῦ ζητήματος». Εἶναι τοῦ Κ. Λυσάνδρου Βιλαέτου. Ἐδῶ δὲν ὑπάρχει ἀπωτέρα ἢ μὴ ἀπωτέρα. Ἡ πρώτη, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη, εἶναι τοῦ Κ. Καλοῦ. Θὰ τὴν ἀναγνώσω καὶ πάλιν «Ἡ Συνέλευσις ἐπιτάσσει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ χρῆσιν ὅλων τῶν νομίμων μέσων κατὰ παντὸς ἀπειθήσαντος εἰς τὰς διαταγὰς αὐτῆς, καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν αὐστηρὰν καταδίωξιν κατὰ τῶν διαταραξάντων τὴν τάξιν ἐν τῷ ναυτικῷ». Ὅσοι λοιπὸν παραδέχονται......

§207ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν βλέπω 20.

§209ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, Κύριε Πρόεδρε, θέτετε ἓν θέμα, ἐπὶ τοῦ θέματος νὰ ὁμιλήσωμεν.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος εἶναι ἐγγεγραμμένος μετὰ τὸν Κ. Δαγρὲν ὁ Κ. Ἀθ. Πετιμεζᾶς. (θόρυβος μέγας ἀριστερά, καὶ φωναὶ «ἐτελείωσε, θὰ ψηφοφορήσωμεν»). Εἶμαι σύμφωνος, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ Κ. Χρηστίδης ἐζήτησε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἔκαμα τὴν παρατήρησιν αὐτήν.

§211ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι ἐμποδίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, καθήσατε.

§213ΤΙΝΕΣ. (δεξιόθεν) Θὰ ὁμιλήσωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος, Κύριε Πρόεδρε, (θόρυβος μέγας ἀριστερά).

§214ΒΑΣΣΟΣ. Ἂς ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ἂν θέλῃ ν’ ἀκούσῃ ἢ ὄχι.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν Κύριοι, τίθεται εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις «ὅσοι παραδέχονται τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Καλοῦ ὅπως ἀνεγνώσθη νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ πρότασις παραδέχθη (χειροκροτήσεις).

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἡ ἡμερησία διάταξις εἶναι ὁ φορολογικὸς νόμος.

§217ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κύριοι, παρακαλῶ, ἐπειδὴ ἡ ὥρα παρῆλθε καὶ δὲν εἶναι καιρὸς νὰ κάμωμεν τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ, διὰ νὰ παρατηρήσω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἐπὶ πλέον τοῦ ἑνὸς μηνὸς παραβιάζομεν τὸν κανονισμόν, δὲν ἔχομεν ἀντιπροέδρους, δὲν ἔχομεν γραμματεῖς.

§218ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Κύριοι, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν τῶν ἀντιπροέδρων καὶ γραμματέων, τὴν κατὰ τοσοῦτον μᾶλλον κατεπείγουσαν, χθὲς ἔδωκα τὸ ὄνομά μου νὰ σημειωθῇ, καὶ οἱ ἀποτελοῦντες τὸ Προεδρεῖον δὲν τὸ ἔγραψαν.

§219ΤΙΝΕΣ. Ἔγεινε λάθος.

§220ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ. Καὶ ἓν ἄλλο. Καθ’ ἣν στιγμὴν πρόκειται νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν μία πρότασις, καταλαμβάνουν τὸ Προεδρεῖον ἄνθρωποι ἐνδιαφερόμενοι, καὶ αὐτὸ ἔχει μεγάλην ἐπιῤῥοὴν (θόρυβος).

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ φορολογικὸς νόμος κατεπείγει, γίνεται πρότασις παρά τινων Κυρίων Πληρεξουσίων νὰ συνεδριάσωμεν καὶ αὔριον.

§222ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§223ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι.

§224ΤΙΝΕΣ. Λοιπὸν ἔχομεν αὔριον συζήτησιν;

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠξεύρω, ἄλλος λέγει ναὶ, ἄλλος ὄχι. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 6 παρὰ ¼.

Ὁ Πρόεδρος

Α. ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ.

Οἱ Γραμματεῖς Τηλ. Ῥούκης.