1863.03.06
1,842 rows · 14,844 words · 234 turns
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΞΔʹ.
Τῆς 6 Μαρτίου 1863.
(Τετάρτη).
Ὥρα 11½.
Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης πλήρους τῆς συνεδριάσεως, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικά. Μετὰ ταῦτα ὁ Πρόεδρος ἀνήγγειλεν εἰς τὴν Συνέλευσιν, τὰς εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Προεδρείου δοθείσας ἀναφορὰς, καὶ παρεπέμφθησαν εἰς τὰς ἁρμοδίους Ἐπιτροπάς.
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὰς ἀναφορὰς, τὰς ὁποίας σᾶς ἀνήγγειλα, ὑπάρχει καὶ μία τοῦ Πρυτάνεως τοῦ Πανεπιστημίου, δι’ ἧς ἐξαιτεῖται παρὰ τῆς Συνελεύσεως, ἵνα καὶ ἡ φάλαγξ τοῦ Πανεπιστημίου ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέξῃ αὐτὴ τὸν ἀρχηγὸν αὑτῆς, διότι μέχρι τοῦδε ἐξῃρεῖτο τοῦ δικαιώματος τούτου. Ὑπάρχει περὶ τούτου πρότασις ψηφίσματος παρὰ τοῦ Κυρίου Σαριπόλου, ὅστις προτείνει ὡς ἡμέραν συζητήσεως τὴν προσεχῆ Παρασκευήν. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διεύθυνε τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἐθνοφυλακῆς, διότι, ὡς γνωρίζετε, ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ δώσῃ τὸ κῦρος. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἄνευ ἐνστάσεως, ὅτι ὁ Κύριος Πᾶνος Κορωναῖος ἀνεδείχθη ἀρχηγός. Ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικά.
§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι λοιπὸν παραδέχονται τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς, ἂς σηκωθῶσι. (Σηκώνονται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.
§3Π. ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, δὲν σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν ἐκλογήν μου ὡς ἀρχηγοῦ τῆς Ἐθνοφυλακῆς, διότι ἡ θέλησις εἶναι καθῆκον καὶ ὀφείλει ἕκαστος νὰ τὸ ἐκπληρώσῃ· σᾶς εὐγνωμονῶ ὅμως διὰ τὴν ὁμόφωνον κύρωσιν, καὶ χωρὶς νὰ εἴπω πολλοὺς λόγους, διὰ τῆς ὑπηρεσίας μου θέλετε ἴδει τὴν εὐγνωμοσύνην μου.
§4ΠΟΛΛΟΙ. Εὖγε, εὖγε.
§5ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Τὸ σύνθημα τῆς Ἐθνοφυλακῆς θέλει εἶσθαι Ἐθνοσυνέλευσις, καὶ πάντα τὰ ἐξ αὐτῆς ἀποῤῥέοντα.
§6ΠΟΛΛΟΙ. Εὖγε, εὖγε.
§7ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Ὁ δὲ σκοπὸς, ἡ τάξις μετὰ τῆς ἐλευθερίας. (ἐπιδοκιμασίαι καὶ χειροκροτήματα ὑπὸ τῶν Πληρεξουσίων καὶ τοῦ ἀκροατηρίου).
§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι μία ἀναφορὰ ἑνὸς Δημητριάδου περὶ ἀπονομῆς τοῦ καθυστερουμένου βαθμοῦ του. Οἱ Πληρεξούσιοι Φθιώτιδος ἔχουν μίαν πρότασιν, ἥτις εἶναι ἡ ἑξῆς «προτείνομεν νὰ κατασταθῇ ἰδία ἐπαρχία ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν Ὑπάτης»
§9ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ὀργανικῶν νόμων.
§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία ἄλλη πρότασις τοῦ Κυρίου Βενετσάνου, δι’ ἧς προτείνει τὴν κατάργησιν τοῦ Τελωνιακοῦ Νόμου ὡς πρὸς τὸν διορισμὸν τῶν ἀρχιφυλάκων καὶ φυλάκων.
§11ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν.
§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία ἄλλη πρότασις τοῦ Πληρεξουσίου Σπετσῶν Κυρίου Ὀρλάνδου περὶ τῶν κατὰ τὴν ὀκτωβριανὴν μεταπολίτευσιν καταλυθεισῶν δημοτικῶν ἀρχῶν καὶ περὶ ἀντικαταστάσεώς των.
§13ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ἐκλογικῶν νόμων.
§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἑτέρα πρότασις τοῦ Πληρεξουσίου Κυρίου Πύρλα «νὰ χορηγηθῇ ἀνάλογος σύνταξις εἰς τοὺς τὰ τοῦ βίου στερουμένους Γερουσιαστὰς καὶ ἀγωνιστάς.
§15ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν.
§16ΖΑΙΜΗΣ. Ἡ πρότασις, ἣν ὑπέβαλεν ὁ Κύριος Πύρλας μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι κατεπείγουσα· πρόκειται περὶ ἀνδρῶν ἀγωνισαμένων καθ’ ὅλον τὸν ἀγῶνα τῆς ἐπαναστάσεως, οἵτινες ὑπηρέτησαν ἐπὶ ἡμίσειαν ἑκατονταετηρίδα τὸν τόπον τοῦτον· εἶναι ἄδικον ἄνδρες τοιοῦτοι νὰ ῥιφθῶσιν εἰς τὰς ἀγυιάς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον οἱ προτεινόμενοι παρὰ τοῦ Κυρίου Πύρλα· εἶναι καὶ ἄλλοι ἀγωνισάμενοι καθ’ ὅλον τὸν ἀγῶνα τῆς Ἐπαναστάσεως καὶ ἐν τῷ περιβόλῳ τῆς Γερουσίας ὑπερασπισθέντες τὰς ἐλευθερίας τοῦ τόπου. Εἶναι λοιπὸν Ἐθνικὸν συμφέρον καὶ Ἐθνικὴ τιμὴ οἱ ἄνδρες οὗτοι νὰ μὴ στερῶνται τὰ τοῦ ζῇν. Ἂν καὶ τὸ Ταμεῖον ᾖναι πτωχὸν, ὅπως θὰ οἰκονομηθοῦν ἄλλαι ἀνάγκαι τοῦ τόπου, πρέπει νὰ οἰκονομηθοῦν καὶ μικρὰ ποσὰ χρημάτων διὰ νὰ χορηγηθῶσιν εἰς τοὺς ἄνδρας τούτους. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ πρότασις αὐτὴ πρέπει νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, εἰς ἣν θὰ παραπεμφθῇ, ὡς λίαν κατεπείγουσα.
§17ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ δοθῇ ἡ ἐντολὴ νὰ φροντίσῃ, ἂν θὰ τῇ δώσωμεν τοιαύτην ἐντολὴν, ὄχι μόνον περὶ αὐτῶν τῶν προσώπων, ἀλλὰ καὶ περὶ ἄλλων ἀκόμη δικαιουμένων τῆς περιθάλψεως τοῦ Ἔθνους.
§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ φέρῃ γνωμοδότησιν τὴν Παρασκευήν.
§19ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§20ΛΑΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ προτείνωμεν ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ἄλλα πρόσωπα.
§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἡ τελευταία πρότασις τοῦ Κυρίου Γ. Α. Πετιμεζᾶ «νὰ διορισθῇ Ἐπιτροπὴ ὅπως παρευρεθῇ ἐν Ναυπλίῳ εἰς τὸ τελεσθησόμενον μνημόσυνον κατὰ τὴν 10ην τρέχοντος μηνὸς ὑπὲρ τῆς ψυχῆς τῶν κατὰ τὴν Ναυπλιακὴν ἐπανάστασιν πεσόντων, καὶ νὰ διαταχθῇ ἓν τῶν ἐθνικῶν ἀτμοπλοίων νὰ μεταφέρῃ αὐτήν τε καὶ τοὺς συγγενεῖς τῶν πεσόντων εἰς Ναύπλιον.»
§22ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, καὶ νὰ κληρωθῇ ἀμέσως ἡ Ἐπιτροπή. Γενομένης τῆς κληρώσεως ἐξήχθησαν οἱ Κύριοι Θ. Ἀφεντούλης, Ἀθανάσιος Β. Πετιμεζᾶς, καὶ Κυριακὸς Γουλεμᾶς. Ὁ Κύριος Σπυρίδων Λογιωτατίδης ἀναγιγνώσκει ἔκθεσίν τινα τῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν Ἐπιτροπῆς.
§23ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ. Ὁ Κύριος Παρίσης ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ τῆς Συνελεύσεως Ἐπιτροπῆς.
§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει κἀμμία ἀντίῤῥησις;
§25ΧΑΡΑΛ. ΟΔΥΣΣΕΥΣ. Κατὰ τὸ παρὸν δὲν ἔχομεν, ἀλλ’ 80 δραχμὰς διὰ κηρία μόνον τῶν στενογράφων δὲν ἐξοδεύονται.
§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλήφθησαν ὅλα ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ προϋπολογισμὸς καὶ ἀπολογισμὸς καὶ γνωμοδοτεῖ αὐτά.
§27Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἔχω ν’ ἀντείπω εἰς τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς· ὠφελοῦμαι ὅμως ἀπὸ τὴν εὐκαιρίαν διὰ νὰ ὑποβάλω καὶ αὖθις παρατήρησιν, ἣν ἔκαμα καὶ ἄλλοτε. Ὁ σκοπὸς, δι’ ὃν κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ σχεδίου τοῦ προσωρινοῦ Κανονισμοῦ ἐπρότεινα καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Συνελεύσεως παρεδέχθη τὸ σύστημα τῆς δημοσιεύσεως τῶν πρακτικῶν δι’ ἐφημερίδος, περιεχούσης ἀκριβῆ καὶ λεπτομερῆ ἀφήγησιν διὰ τῆς στενογραφίας ὅλων τῶν ἐν τῇ συνεδριάσει γενομένων, ὁ σκοπὸς, λέγω, ἦτο διὰ νὰ ἔχωσιν οἱ Κύριοι Πληρεξούσιοι καὶ τὸ κοινὸν σύγχρονον, ὅσον τὸ δυνατόν, τὴν δημοσίευσιν τῶν συζητήσεων· ἀλλ’ ἡ Ἐπίσημος Ἐφημερὶς τῆς Συνελεύσεως δημοσιεύεται πολὺ βραδέως. Λαμβάνω λοιπὸν τὴν εὐκαιρίαν νὰ σᾶς παρακαλέσω, Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ φροντίσητε ὥστε ν’ ἀρθῶσιν ὅλα τὰ προσκόμματα, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ δημοσίευσις τῆς Ἐφημερίδος εἶναι ὄχι σύγχρονος.
§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο ἴδομεν καὶ ἡμεῖς καὶ εἴπομεν ὥστε νὰ προστεθοῦν 3 στοιχειοθέται εἰς τὸ Τυπογραφεῖον· ἐκτὸς τούτου τὸ Γραφεῖον ἔλαβε πρόνοιαν ὥστε ν’ ἀκολουθῇ ἡ δημοσίευσις τῶν πρακτικῶν τῶν ἤδη ἀρξαμένων καὶ νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν 1 ἡ τύπωσις τῶν ἐσχάτων συνεδριάσεων, ἤτοι ἀπὸ τὴν Προεδρείαν τῆς 18 Φεβρουαρίου, καὶ συγχρόνως προβαίνουν καὶ εἰς τὰ δύω· ὥστε μετὰ μίαν ἢ δύω συνεδριάσεις τὴν εὑρίσκει κἀνεὶς ἐνήμερον τὴν Ἐφημερίδα· συγχρόνως ἐξακολουθεῖ καὶ ἡ τύπωσις τῶν ἄλλων ἀριθμῶν τῶν προηγουμένων Προεδρειῶν.
§29Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὀφείλω ὅμως νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν Κύριον Δηλιγιάννην, ὅτι οἱ Κύριοι Πληρεξούσιοι καλλωπίζουν τοὺς λόγους των.
§30ΠΟΛΛΟΙ. Τοῦτο δὲν ἐπιτρέπεται διόλου.
§31ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τοῦτο μαρτυρεῖ τὴν ἔλλειψιν τῶν Κυρίων Γραμματέων, μηδόλως ἐπιτηρούντων τὸ Γραφεῖον.
§32ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τὴν ἐπιοῦσαν τῆς συνεδριάσεως νὰ κατατίθενται εἰς τὸ Προεδρεῖον.
§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσον εἶναι δυνατὸν τὸ διατάττομεν καὶ γίνεται.
§34ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Διότι ἀνέγνωσα εἰς τὰ φύλλα τῆς ἐφημερίδος τῆς Συνελεύσεως ἀγορεύσεις ἀκαταλήπτους.
§35ΠΟΛΛΟΙ. Οὕτω τὰς λέγετε, μὴ τὰς λέγετε διὰ νὰ μὴ τυπόνωνται οὕτω.
§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ζέρβας κατέθεσε μίαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπικαρπίας διὰ τὸ ἔτος 1863 ἐπὶ τῷ σκοπῷ τοῦ νὰ παραπεμφθῇ καὶ αὐτὴ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν.
§37ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ὅσοι παρηκολουθήσατε τὰ συμβάντα τὰ ἐν Γαλαζίῳ πρὸ τῆς μεταπολιτεύσεως, γνωρίζετε βεβαίως ὁποίας ὑπηρεσίας προσέφερεν εἰς τὸ παρελθὸν ὁ ἐκεῖ Πρόξενος, καὶ ὅσοι ἀκόμη παρηκολουθήσατε τὰ κατὰ τὰς νῦν ἐκλογὰς τῶν πληρεξουσίων γνωρίζετε ἐπίσης, ὁποῖον σκάνδαλον ἐπροξένησεν ὁ πρόξενος ἐκεῖνος, προετοιμάσας τὰς ἐκλογάς. Ἤδη ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν ἐνόμισεν, ὅτι πρέπει καὶ πάλιν ὁ πρόξενος νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν θέσιν του. Ἐπιθυμῶ νὰ μᾶς εἴπῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι οἱ τόσον σπουδαῖοι, οἵτινες τὸν πείθουσι νὰ περιφρονῇ τὴν θέλησιν καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τῶν ὑπηκόων ἐκείνων, καὶ μὲ βλάβην τῆς Ἐθν. ὑπολήψεως νὰ ἴδῃ 250 Ἕλληνας ν’ ἀλλάξωσιν ἰθαγένειαν; Κατ’ ἐμὲ, ὁ Κ. ὑπουργὸς πρέπει νὰ ἔλθῃ καὶ ἀπαντήσῃ σήμερον, διότι ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος πρόξενος θ’ ἀναχωρήσῃ, νομίζω, αὔριον.
§38ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Πῶς ὀνομάζεται ὁ πρόξενος.
§39ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Εἶναι ὁ Γκιώνης.
§40ΖΕΡΒΑΣ. Ἐδῶ παρουσιάζεται μία ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς τῶν οἰκονομικῶν, ἥτις καταργεῖ ὅλους τοὺς Προξένους, μεταξὺ τῶν ὁποίων συγκαταλέγεται καὶ ὁ παρών.
§41ΠΟΛΛΟΙ. Ἐξαιροῦνται οἱ τῆς Τουρκίας.
§42ΖΕΡΒΑΣ. Τότε, ἂς καταργηθῇ καὶ αὐτός.
§43ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος τῶν Σπετσῶν ἐπροκάλεσε τὸ ὑπουργεῖον νὰ δώσῃ λόγον διατί ἀνέβαλλεν ἐπὶ τοσοῦτον τὰς ἐκκρεμεῖς ἐκλογὰς, ἀπαντῶ, ὅτι ἡ τοῦ Ἄργους διετάχθη πρὸ ἡμερῶν καὶ καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας ἐγένετο καὶ ἡ διαλογή· μένουν εἰσέτι ἐκκρεμεῖς 3 ἐκλογαὶ τῆς Σπάρτης, τῆς Τριφυλίας καὶ τῆς Νάξου.
§44ΤΙΝΕΣ. Καὶ τῆς Σκοπέλου.
§45ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Τῆς Σκοπέλου ἐνηργήθη. Λοιπὸν τὸ ὑπουργεῖον διέταξε τοὺς Νομάρχας νὰ ἐκδώσωσι τὰ προγράμματα πρὸς ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν. Ἐπειδὴ δὲ ὁ λόγος περὶ Σκοπέλου, σᾶς λέγω, ὅτι θὰ ζητήσω περὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς τῆς Συνελεύσεως τὴν ἀπόφασιν. Σήμερον ἐπληροφορήθην παρὰ τοῦ Νομάρχου ὅτι ἐν Σκοπέλῳ ἐνηργήθη ψηφοφορία εἰς τρεῖς δήμους. Ἐν τῷ μεταξὺ ἤρξατο καὶ ἡ ψηφοφορία δι’ ἕνα δῆμον, τὸν τῆς Σκοπέλου, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ἐκλάπη ἡ κάλπη. Ὁ Νομάρχης ἐζήτησε διαταγὰς παρὰ τοῦ ὑπουργείου τί νὰ πράξῃ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν· τὸ ὑπουργεῖον ἔχον ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ παρομοίας φύσεως ἐκλογῶν, διέταξε νὰ προβῇ εἰς τὴν διαλογὴν τῶν τριῶν καλπῶν, νὰ ὑποβάλῃ τὸ ἀποτέλεσμα εἰς τὸ ὑπουργεῖον, καὶ τὸ ὑπουργεῖον εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ἀλλὰ σήμερον πληροφορούμεθα, ὅτι διέταξε τὸν Ἔπαρχον νὰ προβῇ εἰς τὴν διαλογὴν τῶν ψήφων, ἀλλ’ ὅτι ἀθρόοι οἱ κάτοικοι τῆς Σκοπέλου ἀντέστησαν λέγοντες, ὅτι πρέπει νὰ ἐνηργηθῇ συνάμα καὶ ἡ ψηφοφορία τοῦ δήμου Σκοπέλου. Ὁ Νομάρχης δὲν ἤθελησε νὰ προβῇ, διότι ἐνόμισε φρονήσεως ἔργον νὰ μὴ διερεθίσῃ τὰ πράγματα. Λοιπὸν ζητῶ τὴν γνώμην σας ἐπὶ τοῦ προκειμένου.
§46ΠΟΛΛΟΙ. Ἐπηρεάζεται τὸ ἀποτέλεσμα;
§47ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Δὲν γνωρίζω, ἀλλὰ ζητῶ τὴν γνώμην καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τοῦ προκειμένου διὰ νὰ μὴ εἴπητε βραδύτερον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπραξε τοῦτο ἢ ἐκεῖνο.
§48ΖΕΡΒΑΣ. Ἓν ἀπὸ τὰ μεγαλήτερα παράπονα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ τοῦ ἐκθρονισθέντος ἡγεμόνος καὶ τῆς Κυβερνήσεώς του παρελθόντος συστήματος ἦτο ἡ παράνομος ἐνέργεια τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν καὶ λοιπῶν, ἰδίως δὲ πάντοτε διϊσχυρίσθημεν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ διὰ ν’ ἀποφύγῃ πᾶσαν ἐπέμβασιν, διὰ ν’ ἀπομακρυνθῇ καὶ μὴ δυνηθῇ νὰ γείνῃ κατὰ τῆς ἐκλογῆς οὐδεμία ἐπέμβασις, ἔπρεπε συνάμα νὰ γείνῃ εἰς ὅλον τὸ κράτος. Αὐτὸ ἐζητήσαμεν οἱ κατὰ καιροὺς ἀντιπρόσωποι εἰς τὰς βουλὰς, καὶ αὐτὸ ἐπιθυμεῖ ὅλον τὸ Κράτος. Μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς πρώτης δυναστείας ἦλθε μία προσωρινὴ Κυβέρνησις καὶ ἔκαμεν ἓν θέσπισμα, καὶ ὥρισε ῥητὴν ἡμέραν δι’ ὅλας τὰς ἐκλογὰς τοῦ Κράτους, ὅπερ καὶ ἐγένετο. Κατόπιν ἐφέρθησαν ἐνταῦθα ἐκλογαὶ καὶ ἀνακριθεῖσαί τινες ἠκυρώθησαν, δι’ οὓς λόγους γνωρίζομεν· ἡ ἀκύρωσις αὐτῶν τῶν ἐκλογῶν ἔμελλε νὰ ἐπαναληφθῇ· κατὰ συνέπειαν ἐγένετο, ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, λόγος ἐνταῦθα, ὅτι ὅλαι αἱ ἐκλογαὶ αἱ ἀκυρωθεῖσαι νὰ ἐπαναληφθῶσιν ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ ῥητῇ· τοῦτο ἐσυζητήθη καὶ ἀπὸ τὴν προσωρινὴν Κυβέρνησιν ἐν ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ καὶ ἀπεφασίσθη· ἀλλ’ ἂς ἀφήσωμεν τοῦτο· ἦτο ὑπόχρεως ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ν’ ἀποφασίσῃ, ἢ τοὐλάχιστον, ἂν εἶχε ἀμφιβολίαν τινὰ, νὰ ἔλθῃ πρὸ καιροῦ νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Συνέλευσιν περὶ τοῦ πρακτέου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν τὸ ἔκαμε. Τί γίνεται; Ἡ πρώτη ἐκλογὴ ἐκ τῶν ἀκυρωθεισῶν καὶ μὴ ἐπαναληφθεισῶν ἦτο, μοὶ φαίνεται, τῆς Νάξου, κατόπιν ἦλθε τῆς Τριφυλίας, καὶ ἔπειτα τοῦ Ἄργους. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὁ Κ. ὑπουργὸς κατὰ τὴν παλαιὰν συνήθειαν ἀπεφάσισε τὴν ἐπανάληψιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ Ἄργους, καὶ ἄφησε τὰς ἄλλας δύο χωρὶς νὰ μᾶς εἴπῃ τοὺς λόγους τοὐλάχιστον, οἱ ὁποῖοι τὸν ὑπεχρέωσαν νὰ παρατείνῃ τὴν μὴ ἐπανάληψιν αὐτῶν ἐναντίον τοῦ δικαίου, ἐναντίον τῆς ἐπιθυμίας τῶν κατοίκων, ἐναντίον τῆς εὐχῆς ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους. Ἠξεύρετε, Κύριοι, ὅτι πρὸ 2 μηνῶν ἠκυρώθησαν αὐταὶ αἱ ἐκλογαὶ, κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ ἐπαρουσιάσθησαν ἐνώπιον τοῦ Σώματος τούτου διάφορα ἀντικείμενα σπουδαῖα, καὶ ἐσυζητήθησαν καὶ ἐκυρώθησαν διάφορα ψηφίσματα· ἐννοεῖται, ὅτι τὰ ψηφίσματα αὐτὰ εἶναι ὑποχρεωτικὰ καὶ διὰ τοὺς λαοὺς ἐκείνους, τῶν ὁποίων οἱ ἀντιπρόσωποι δὲν ὑπάρχουν· εἶναι πικρὸν 4 Ἐπαρχίαι, τῶν ὁποίων ὁ πληθυσμὸς ἀναβαίνει σχεδὸν εἰς 150,000 ψυχῶν, νὰ μὴ ἀντιπροσωπεύωνται ἐνταῦθα, καὶ νὰ κυροῦνται νόμοι καὶ νὰ ᾖναι ὑπόχρεοι εἰς τὰς συνεπείας αὐτῶν, ἐνῷ παρετηρήθη πολλάκις ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως αὐτῆς, ὅτι πολλὰ ψηφίσματα ἐκυρώθησαν μὲ τὴν διαφορὰν 5 ἢ 10 ψήφων ἢ τριῶν, ἐνῷ ἐὰν ὑπῆρχον 20 πληρεξούσιοι, οἱ ὁποῖοι σήμερον λείπουν ἀπὸ τὸν περίβολον τοῦτον, ἠμποροῦσε νὰ ἐπέλθῃ ἀλλοίωσις εἰς τὴν ψηφοφορίαν αὐτῶν τῶν ψηφισμάτων καὶ νὰ μὴ κυρωθῶσι. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν παρέλειψεν ἓν μέγα καθῆκον, προσέβαλε τὰ δικαιώματα αὐτῶν τῶν ἐπαρχιῶν καὶ ἠθέλησε νὰ κάμῃ χρῆσιν τῶν αὐτῶν μέσων καὶ ἐνεργειῶν, τὰς ὁποίας τὸ παρελθὸν συνείθιζε νὰ κάμνῃ, διὰ νὰ κάμνῃ σήμερον εἰς μίαν ἐπαρχίαν τὴν ἐκλογὴν νὰ μεταβῇ ἐκεῖ στρατιωτικὴ δύναμις καὶ αὔριον εἰς τὴν ἄλλην κτλ.
§49ΠΟΛΛΟΙ. Κύριε Πρόεδρε, τί πράγματα εἶναι αὐτά; (θόρυβος)
§50ΖΕΡΒΑΣ. Ὀφείλω νὰ ὑπερασπισθῶ τὰ δικαιώματα τοῦ λαοῦ, τὰ καταπατηθέντα. Ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν παρέλειψεν αὐτὸ τὸ καθῆκον (ἀποδοκιμασίαι).
§51ΧΑΡΑΛ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Σᾶς ἔδωκε τὸν λόγον ὁ ὑπουργὸς, ὅτι διετάχθησαν νὰ ἀρχίσουν αἱ ἐκλογαὶ, ὁ Νομάρχης εἶναι ἐκεῖνος ὃν θὰ κατηγορήσητε.
§52ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν εἶναι ὁ Νομάρχης. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἐγένετο χρῆσις τῶν αὐτῶν μέσων καὶ ἐνεργειῶν, ὅπως ἐγένετο καὶ εἰς τὸ παρελθόν.
§53Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Αἴ! μὰ τότε καὶ σὺ ἔγεινες τόσαις φοραῖς βουλευτής!
§54ΖΕΡΒΑΣ. Διετάχθη ἡ ἐπανάληψις τῶν ἐκλογῶν, εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην ἡ ὁποία πρώτη ἔμεινε, διετάχθη ἡ ἐπανάληψις τῆς ἐκλογῆς, ἥτις κατὰ δεύτερον λόγον ἠκυρώθη, καὶ προσέτι δὲν ἀπεφασίσθη ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, διότι μετὰ τὴν μεταβολὴν ἀφῃρέθη τὸ δικαίωμα ἀπὸ τοὺς Νομάρχας νὰ ὑπηρετήσουν, διότι ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις ὥρισε διὰ θεσπίσματος τὴν αὐτὴν ἡμέραν δι’ ὅλας τὰς ἐκλογάς. Ὤφειλε λοιπὸν ὁ Κ. ὑπουργὸς, ἅμα εἶδεν, ὅτι ἠκυρώθησαν αὗται αἱ ἐκλογαὶ, ἀμέσως νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὁρίσῃ διὰ θεσπίσματός της μίαν καὶ μόνην ἡμέραν πρὸς ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας δι’ ὅλας τὰς ἐκλογὰς, καὶ τότε ἤθελεν εἰπεῖ, ὅτι ἡ ἐπανάληψις ἐγένετο ἐν τάξει καὶ σύμφωνα μὲ τὸν νόμον, τότε ἤθελε ἰδεῖ καὶ πεισθῆ, ὅτι ὁ ὑπουργὸς οὐδένα ἄλλον πλάγιον σκοπὸν εἶχεν, εἰμὴ ἁπλῶς καὶ μόνον τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Ὅταν ὅμως αἱ ἐκλογαὶ αὐταὶ δὲν ἐνεργήθησαν, ὅπως ἔδει, λέγω ὅτι ἡ ἀναβολὴ αὐτὴ εἶχεν ἄλλους σκοποὺς, καὶ λόγους ἐπεμβάσεως, νὰ μεταθέσουν ἀρχὰς, νὰ κάμουν ὅπως ἐγένετο καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας καὶ διὰ τοῦτο εἰσέτι δὲν διετάχθησαν. Θέτω λοιπὸν τὸ ζήτημα ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ὁ ὑπουργὸς δὲν ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκον σύμφωνα μὲ τὸν νόμον καὶ παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ ὁρίσῃ κατὰ ῥητὴν ἡμέραν τὴν ἐπανάληψιν ὅλων αὐτῶν τῶν ἐκλογῶν, καὶ νὰ μὴ κρεμασθῶμεν εἰς τὴν διάθεσιν ἑνὸς Νομάρχου, ὅστις ὑπὸ τὰς ἐμπνεύσεις τοῦ ὑπουργοῦ θὰ δώσῃ πάντοτε καιρὸν νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν, ἡ βραδύτης συμφέρει διὰ τοὺς σκοποὺς τῆς ἐξουσίας· αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμά μου. (θόρυβος).
§55ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μοὶ φαίνεται, Κύριοι, ὅτι ἁπλούστατα σᾶς ἐξέθεσα τὸ γεγονός· ὁ Κύριος προλαλήσας μὲ ἔφερεν εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ εἴπω, ὅ,τι δὲν ἐπεθύμουν νὰ εἴπω· θέλετε νὰ τὰ εἴπω;
§56ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§57ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Εἴμεθα ὑπουργοὶ 23, 24 ἡμερῶν. Εἰς ποίαν δεινὴν θέσιν εὕρομεν τὸ Κράτος, εὕρομεν τὰς ἐπαρχίας, ἔχω ἔγγραφα εἰς χεῖρας, ἔχω τὰ πράγματα νὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω. Δὲν λέγω, Κύριοι, ὅτι ἡ ἱκανότης μας, δὲν λέγω ὅτι ἡ ἐπιῤῥοή μας ἡ μεγάλη εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἴσως ὅμως κἄτι τι ἄλλο ἔφερε βάλσαμον εἰς τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων. Ἡ Λακωνία περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ Κύριος πληρεξούσιος, ἂς συλλογισθῇ ποῦ τὴν ἄφησεν, ἂς ἐρωτήσῃ ποῦ εὑρίσκεται σήμερον ἡ Λακωνία, καὶ καυχώμεθα διὰ τοῦτο. Λέγω, Κύριοι, τῳόντι εὑρήκαμεν εἰς παραλυσίαν τὴν Λακωνίαν, εἰς παραλυσίαν τὴν Κυβέρνησιν· τὸ διατὶ, τὸ ἠξεύρετε ὅλοι σας. Ἐφροντίσαμεν νὰ στείλωμεν Νομάρχην, καὶ πιστεύω, ὅτι μέχρι τοῦδε ἡ διοίκησίς του δὲν εἶναι κακή. Τὸν Νομάρχην αὐτὸν ἐλάβομεν ἀπὸ τὰ σπλάγχνα σας, καὶ, ἂν θέλετε, τὸν παρεκαλέσαμεν διὰ νὰ ὑπάγῃ· ἐν τούτοις ἔχω τὰς καλλιτέρας πληροφορίας περὶ τοῦ νομοῦ ἐκείνου, περὶ τῆς ἐπαρχίας, ἥτις πρὸ 20 ἡμερῶν ἦταν ἐν ἀναρχία πλήρει, σᾶς εἶπον δὲν τὸ ἀποδίδω εἰς τὴν ἱκανότητά μας, οὔτε εἰς τὴν μεγάλην μας βαρύτητα, τὴν ὁποίαν ἴσως θέλετε νὰ ἴδητε εἰς ἄλλους καλλιτέρους ἡμῶν, καὶ εὔχομαι νὰ τὸ ἴδητε.
§58ΖΑΪΜΗΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε.
§59ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἐπειδὴ δὲ ὁ φίλος μου Κ. Ζαΐμης ζητεῖ τὸν λόγον καὶ ἠξεύρω τί θὰ εἴπῃ τὸν παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσῃ, ὅτι τὴν κατάστασιν ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν λέγω, ὅτι εὑρήκαμεν νομοὺς τοῦ Κράτους, ἂς ὁμολογήσωμεν, ὅτι τὴν ἔφερε μία μετέωρος κυβερνητικὴ κατάστασις ἐπὶ 8, 10 ἡμέρας, τὴν ὁποίαν ὅλοι σας ἐνθυμεῖσθε. Λέγω λοιπὸν, ὅτι δὲν διέταξα, ὅπως θέλετε ἰδεῖ, Κύριοι πληρεξούσιοι, τὴν αὐτὴν ἡμέραν τὰς ἐκλογάς, διότι εἰς μὲν τὴν Τριφυλίαν ὑπῆρχεν Ἔπαρχος, γραμματεὺς, Μοίραρχος, καὶ κατ’ αὐτῶν κακαὶ πληροφορίαι. Ὅλοι κατηγοροῦν τὸν Ἔπαρχον, ὅτι φατριάζει, ὅτι ἐπεμβαίνει, ὅτι καταδιώκει, κατὰ συνέπειαν τὸ ὑπουργεῖον ἐνόμισεν, ὅτι πρέπει νὰ ἀντικαταστήσῃ τὰς ἀρχὰς, τὸν Ἔπαρχον, τὸν Γραμματέα δι’ ἄλλων ἀνθρώπων μετριωτέρων, ἱκανωτέρων καὶ οὐχὶ φατριαστῶν. Ἀκόμη δὲν ὑπῆγεν ὁ Ἔπαρχος, ἀκόμη δὲν ὑπῆγεν ὁ Γραμματεὺς, ἀκόμη δὲν ὑπῆγεν ὁ ὑπομοίραρχος, ἐν τούτοις παραπονοῦνται, ὅτι ἡ κατάστασις εἶναι κακή. Θέλετε λοιπὸν εἰς ὡρισμένην ἡμέραν νὰ διατάξω τὰς ἐκλογάς, ἐνῷ σήμερον εἰς τὴν Νάξον δυνάμεθα ἀπολύτως νὰ διατάξωμεν τὴν ἐκλογὴν, αὔριον εἰς τὴν Λακωνίαν, καθὼς ἔλαβον χθὲς εἴδησιν ἀπὸ τὸν Νομάρχην, καὶ καθὼς τὴν διέταξα; Λοιπὸν θέλετε, Κύριε Ζέρβα, διὰ μιᾶς διαταγῆς, χωρὶς νὰ προΐδω τὰς συνεπείας τὰς δεινὰς, νὰ εἴπω· ἂς γίνωσιν αἱ ἐκλογαὶ εἰς μίαν ἡμέραν;
§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μίαν παρατήρησιν σᾶς κάμνω καὶ παρακαλῶ νὰ τὴν λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ἕνεκα τῶν ἐπερωτήσεων καὶ τῶν συζητήσεων ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων καταντᾷ ἡ ἡμερησία διάταξις ἐπὶ σπουδαιοτάτων ἀντικειμένων νὰ μὴ ἔρχηται εἰς τὸ μέσον καὶ τοῦτο ἐπιφέρει μεγάλην βλάβην. Τοῦτο δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ ἐμποδίσω τὸν λόγον ἀπὸ τὸν Κ. Βαλτινόν.
§61ΒΛ. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν παρεκάλεσε τὴν Συνέλευσιν ἵνα, οὕτως εἰπεῖν, ἐκδώσῃ ἀπόφασιν περὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Σκοπέλου ἔρχομαι εἰς βοήθειάν του· εἰς τὴν ἐπαρχίαν Σκοπέλου ἀτυχῶς διάφορα ἴσως περιστατικὰ ἔκαμον ὥστε ἐπὶ πολὺν χρόνον νὰ ὀπισθοδρομήσῃ ἡ ἐκλογὴ, τέλος πάντων ἡμέραν τινὰ διετάχθη καὶ ἐνηργήθη εἰς τοὺς τρεῖς μόνον δήμους εἰς τὸν δῆμον τῆς νήσου Σκιάθου, εἰς τὴν Ἁλόννησον καὶ εἰς τὸν δῆμον Γλώσσας, εἰς δὲ τὸν δῆμον Σκοπέλου ἐνῷ ἤρχισεν ἡ ἐκλογὴ, τὴν πρώτην νύκτα, νομίζω, ἐκλάπη ἡ κάλπη καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν ἐνηργήθη ἡ ἐκλογή· εἶναι ἀληθὲς ὅτι κατὰ τοὺς τύπους, τοὺς ὁποίους διὰ νομολογίας αὐτῆς ἡ Συνέλευσις διέγραψε καὶ ἀπεφάσισεν, ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Σκοπέλου ἀνάγκη νὰ λάβῃ τὸν αὐτὸν δρόμον, ὃν ἔλαβον αἱ ἄλλαι ἐκλογαὶ, δηλαδὴ νὰ ἐνεργηθῇ ἡ διαλογὴ τῶν καλπῶν τῶν τριῶν δήμων Σκιάθου, Γλώσσης καὶ Ἀλονήσου, νὰ ἔλθῃ ἡ ἐκλογὴ οὕτως ἔχουσα εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ, σταλείσης αὐτῆς εἰς τὴν ἐξελεγκτικὴν ἐπιτροπὴν, νὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης. Ἅμα ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν ἐκ προκαταβολῆς, λέγω, ὅτι θέλομεν πράξει τὸ αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀνάγκη νὰ ἀποφασίσωμεν σήμερον, θέλομεν εἰπεῖ, ὅτι ἐπειδὴ δὲν ἐνεργήθη ἐκλογὴ εἰς τὸν δῆμον Σκοπέλου καὶ ἐπειδὴ αὐτὴ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου ἐπηρεάζει ὁλοσχερῶς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς παραγγέλλεται τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργεῖον νὰ διατάξῃ νὰ ἐνεργήσῃ ἐκ νέου ἐκλογὴν εἰς τὸν δῆμον Σκοπέλου. Ταῦτα λέγω, διότι εἶχον τὴν καλὴν τύχην νὰ ἐπισκεφθῶ τὸν τόπον ἐκεῖνον· ὁ δῆμος Σκοπέλου ἔχει ψυχὰς τὸ ὅλον τοῦ ἀριθμοῦ ἀνώτερον τῶν ψυχῶν τῶν τριῶν ἑτέρων δήμων. Λοιπὸν, διατὶ αὐτὸν τὸν δῆμον, ὁ ὁποῖος ἐστερήθη ἀντιπροσώπων, νὰ τὸν ἀποκλείσωμεν ἐπὶ δύο ἔτι μῆνας; Φρονῶ λοιπὸν δίκαιον νὰ δώσωμεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ δικαίωμα, χωρὶς νὰ ἀναμιχθῶμεν ἡμεῖς καὶ νὰ φανῶμεν πράττοντες τὰ ἐναντία ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀπεφασίσαμεν, τὸ δικαίωμα νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι νομίζει πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἐπαρχίας Σκοπέλου καὶ τὸ συμφέρον ἀπαιτεῖ, ὅπως διατάξῃ αὐθωρεὶ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου αὐτοῦ.
§62ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ πράξῃ ἄλλο παρὰ νὰ δεχθῇ τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ὁ Κύριος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἔδωκε διὰ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰς γενομένας ἐπερωτήσεις, ὡς πρὸς τὸ ποῖοι ἦσαν οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ἐβράδυνε τὸ πέρας τῆς ἐκλογῆς τῆς Σκοπέλου. Φρονῶ ὅμως ἐξ ἑτέρου, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ δείξῃ ποῖα εἶναι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθῶσιν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ ἔντιμος Πληρεξούσιος Μεσολογγίου σᾶς ἔλεγεν, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν πρέπει νὰ ἀναμιγνύηται εἰς πράξεις διοικητικάς. Ἐνταῦθα πρόκειται περὶ ἐφαρμογῆς διοικητικῶν νόμων, ἑπομένως ὁ προσδιορισμὸς τῶν ληπτέων μέτρων εἶναι ἔργον ἀλλότριον τῆς Συνελεύσεως, ἀπόκειται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα καὶ εἰς τὴν ἐκτίμησιν τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλον λόγον φρονῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν δύναται νὰ ὑποδείξῃ ὁποιονδήποτε μέτρον, διότι ἡ Συνέλευσις καλεῖται νὰ δικάσῃ ἐπὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς. Δὲν πρέπει λοιπὸν ἡ Συνέλευσις νὰ ὑποδείξῃ μέτρα, ἀφ’ οὗ πρόκειται νὰ ἐνασκήσῃ μετ’ ὀλίγον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς δικαιοδοσίαν ἀμφισβητουμένην. Πρέπει νὰ ἀφήσῃ τὴν μὲν εὐθύνην τῆς διοικήσεως εἰς τὸν Ὑπουργὸν, τὴν δὲ κυριαρχίαν τῆς ἐκδικάσεως νὰ ἐπιφυλάξῃ εἰς ἑαυτήν.
§63Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ὑποστηρίξω τὰ δικαιώματα τοῦ λαοῦ, διότι ἔχουν ἔνθερμον συνήγορον τὸν συνάδελφόν μου Κύριον Ζέρβαν, δὲν πρόκειται νὰ ὑποστηρίξω τὸν Κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι αὐτὸς ὑπερησπίσθη ἑαυτὸν ἀρκούντως, προτίθεμαι μόνον νὰ ἐξηγήσω, ὅτι ἔχω διάφορον γνώμην πρὸς τὸν Κύριον Πληρεξούσιον ἐξ Ἑρμιονίδος ἐπὶ τῆς ἐπαναλήψεως τῶν ἐκλογῶν, διότι νομίζω, ὅτι ὅσον ἡ σύγχρονος ἐνέργεια τῶν ἐκλογῶν, ὅταν πρόκηται νὰ ἐνεργηθῶσι γενικαὶ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, ἐξασφαλίζει τοὺς ἐκλογεῖς ἀπὸ παντὸς ἐπηρεασμοῦ, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἐξασκηθῇ ἐπ’ αὐτοῦ ὑπὸ τῆς Νομοτελεστικῆς ἐξουσίας, τοσοῦτον κατὰ τὴν ἐπανάληψιν ὡρισμένης τινὸς ἐκλογῆς ἐνεργουμένης ἕνεκα ἀκυρώσεως, ἡ σύγχρονος ἐνέργεια φέρει τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα, διότι δεσμεύει τὸ ἐκλογικὸν δικαίωμα, ἀναστέλλουσα τὴν ἐξάσκησιν αὐτοῦ καὶ ἐξαρτῶσα αὐτὴν ἀπὸ τῆς θελήσεως τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀνάγκης. Ἐπὶ τῆς βραδείας προκηρύξεως τῶν ἐπαναληπτέων ἐκλογῶν δὲν ἔχω νὰ φέρω λόγον τινὰ, διότι μὲ ἔπεισαν τὰ ὑπὸ τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν προταθέντα· μὲ ἔπεισαν δὲ τοσοῦτον μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίου ὁ ἐξ Ἑρμιονίδος Πληρεξούσιος ἀνέφερεν ἄλλοτε διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὰ κατὰ τὴν ἐκλογὴν Λακεδαίμονος περίεργα συμβάντα. Ὀφείλω ὅμως νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν ἔντιμον φίλον μου Κύριον Ὑπουργὸν, ὅτι ἡ μὴ ὁμαλὴ κατάστασις τῆς δημοσίας τάξεως, ἥτις ὑπῆρχε καθ’ ὃν χρόνον ἐγένετο ὁ σχηματισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῆς 10. Φεβρουαρίου, δὲν ἦτο ἀποτέλεσμα ἀτομικῆς ἐλλείψεως περὶ τὴν διοίκησιν, ἀλλὰ τοῦ ἐρεθισμοῦ τῶν τοπικῶν διαιρέσεων, τῆς ἐξεγέρσεως τοῦ κομματισμοῦ, ὅστις ἠκολούθησεν ἀμέσως τὴν ἐκλογικὴν πάλην, ἡ ὁποία πρὸ μικροῦ εἶχε γίνει, ἦτο ἀποτέλεσμα τῆς πολιτικῆς καταστάσεως τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν ἀνησυχιῶν, αἵτινες ἐνταῦθα ἐπεκράτουν, ὅτε ἑπομένως ἡ παρὰ τοῦτο βελτίωσις τῆς δημοσίας τάξεως εἶναι ἀποτέλεσμα ὡσαύτως τῆς παρελεύσεως τοῦ χρόνου ἐκείνου, ἕνεκα δὲ τούτου δὲν ἔχω ἀφορμὴν οὐδὲ τὸν προκάτοχον ὑπουργὸν νὰ ψέξω οὐδὲ τὸν ὑπάρχοντα νὰ θαυμάσω ἐπὶ τούτου.
§64ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι, ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν εἰς ὅσα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Πρὸ ὀλίγου εἶπεν, ὅτι ὅταν ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου κατὰ τὴν 11 Φεβρουαρίου, εὗρεν εἰς παραλυσίαν τὴν κυβερνητικὴν μηχανήν. Κύριοι, ἔχω πάντοτε τὴν ἀρχὴν, ὁσάκις ἐκσφενδονίζονται μομφαὶ ἄδικοι κατὰ τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως, νὰ μὴν ἀφίνω κἀμμίαν μομφὴν νὰ μένῃ, ὅταν αὐτὴ ᾖναι ἄδικος, διότι ἔχω τὸ θάῤῥος καὶ τὴν γενναιότητα νὰ ὑποστηρίξω ὅ,τι ἔπραξα. Ἡ μομφὴ αὕτη εἶναι ἄδικος, καὶ δὲν ἔπρεπε, Κύριοι, νὰ ἐκσφενδονίζεται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἶναι ἄδικος, διότι δὲν εἶναι ἀληθής. Ὅταν ἀνέλαβον κατὰ τὴν 10ην Ὀκτωβρίου τὴν διεύθυνσιν τῶν πραγμάτων, ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων δὲν ἦτο ὁμαλὴ, καθὼς βεβαίως δὲν εἶναι οὔτε σήμερον· ἀλλ’ ἡ δημοσία ἀσφάλεια, ἡ δημοσία τάξις δὲν ἦτον εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε νὰ προκαλέσῃ τὰς λέξεις αὐτάς, ὅτι δηλ. εὗρεν εἰς κυβερνητικὴν παραλυσίαν τὸ Κράτος. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι μετὰ τὸ τέλος τῆς ἐκλογικῆς πάλης ἔμεινεν ἐν τῇ κοινωνίᾳ σάλος πολὺ μέγας, ἀποτέλεσμα τοῦ σπουδαίου συναγωνισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔλαβε χώραν κατὰ τὰς ἐκλογάς. Ἐκτὸς τούτου, Κύριοι, λῃστρικαὶ συμμορίαι πολὺ ἐπίφοβοι ἀνεφάνησαν εἰς διαφόρους Ἐπαρχίας. Ἡ Κυβέρνησις, Κύριοι, τῆς 11ης Φεβρουαρίου ἔλαβεν ὅλα τὰ μέτρα διὰ νὰ καταστείλῃ τὰς λῃστρικὰς ταύτας συμμορίας, κ’ εὐτύχησεν εἰς τὰς Ἐπαρχίας τῆς Μεγαρίδος καὶ τοῦ Βάλτου, ὅπου ἰδίως οἱ λῃσταὶ εἶχον ὑψώσει ἀγέρωχον κεφαλὴν, νὰ καταστρέψῃ ἐντελῶς τὴν λῃστείαν. Ἡ Κυβέρνησις δὲ ἐφρόντισε νὰ ἐνεργήσῃ τοῦτο διὰ τῶν μέσων αὐτῆς καὶ τῶν ὀργάνων της· ἐνταῦθα ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ Ἔπαρχος τοῦ Βάλτου διὰ τῆς δραστηριότητος καὶ διὰ τῆς ἱκανότητός του, βεβαίως βοηθούμενος ἀπὸ τοῦ λαοῦ, κατώρθωσε νὰ ἐξαφανίσῃ ἐπίφοβον λῃστείαν, καὶ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ἡ λῃστεία κατεστράφη ἐντελῶς. Εἰς τὴν Μεσσηνίαν καὶ εἰς τὴν Λακωνίαν ἀληθῶς ὑπῆρχον ταραχαί τινες, ὑπῆρχε σάλος τις, οὗτος δὲ ἦτο ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογικῆς πάλης, καὶ ἀποτέλεσμα τῆς ἀκυρότητος τινῶν ἐκλογῶν· ἀλλὰ μολαταῦτα σπουδαίως ἐκεῖ δὲν διεταράχθη ἡ δημοσία τάξις, καὶ ὅταν ὁ Κύριος Δαγρὲς ἦλθεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ εἶπεν, ὅτι ἀντεπανάστασις ἦτο πρὸ τῶν θυρῶν τῆς Μεσσηνίας, ἐνθυμεῖσθε, ὅτι σᾶς εἶπον, ὅτι αἱ πληροφορίαι ἦσαν ὑπερβολικαὶ, τὰ πράγματα δὲν ἐβράδυναν ν’ ἀποδείξωσιν, ὅτι ὁ Κύριος Δαγρὲς εἶχεν ἄδικον, ἐγὼ δὲ πληρέστατον δίκαιον· Εἰς τὴν Λακωνίαν ἀληθῶς εἶχον συγκεντρωθῆ πολλοὶ ὁπλοφόροι· Νομάρχης δὲν ἦτον ἐκεῖ, ἀλλ’ ὁ Γραμματεὺς ἀνεπλήρου κάλλιστα τὸν Νομάρχην· ἔδειξε καὶ ἱκανότητα κ’ ἐπιτηδειότητα, καὶ ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς ἀποχωρήσεως ἡμῶν ἀπὸ τῆς ἐξουσίας, ἡ ἡσυχία εἶχεν ἐπανέλθει εἰς τὴν Ἐπαρχίαν.
§65ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἀφοῦ ἐλαφυραγώγησαν τὴν Ἐπαρχίαν Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς. (Θόρυβος).
§66ΖΑΪΜΗΣ. Αὐτὰ ἔλαβον χώραν πρίν· ὁ Γραμματεὺς τῆς Νομαρχίας εἶχε κατορθώσει ὅλα (θόρυβος)· δὲν βλέπω λοιπὸν ποῦ ὑπῆρχεν ἡ Κυβερνητικὴ παραλυσία. Ὅταν ἔρχωνται ἀπὸ τὸ βῆμα αὐτὸ, πρέπει νὰ συλλογίζωνται πολὺ καλὰ, ὁποιοσδήποτε καὶ ἂν ᾖναι εἴτε Ὑπουργὸς εἴτε Πληρεξούσιος ὁ λαλῶν, ὀφείλει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀλήθειαν, διότι ὁσάκις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐκπέμπονται λόγοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἀληθεῖς, οὗτοι πάντοτε θὰ εὕρωσιν ἀντίκρουσιν.
§67ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν θέλω μεταχειρισθῆ τὴν πικρίαν τοῦ προλαλήσαντος ἐκεῖ ὅπου δὲν πρέπει· ὁ ἔντιμος φίλος μου Κύριος Ζαΐμης ἀρκετὰ μὲ γνωρίζει, ἀρκετὰ συνεζήσαμεν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, λυποῦμαι, διότι δὲν ἐπρόσεξεν εἰς τὴν ὁμιλίαν μου· καὶ πάλιν ἐπαναλέγω, ὅτι ἡ ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας μετέωρος κατάστασις τῶν πραγμάτων εἶχε φέρει εἰς παραλυσίαν πολλοὺς νομοὺς τοῦ Κράτους· ἔχω ἔγγραφα πολλὰ εἰς χεῖράς μου περὶ τῆς ἐκεῖσε καταστάσεως τῶν πραγμάτων, καὶ παρακαλῶ τὸν Κύριον Πληρεξούσιον νὰ ἔλθῃ νὰ τὰ ἀναγνώσῃ, καὶ θέλει ἰδεῖ, ὅτι παριστάνουσι τὴν κατάστασιν αὐτὴν ὁποίαν σᾶς εἶπον (θόρυβος). Ἐνταῦθα πολλοὶ Κύριοι Πληρεξούσιοι ζητοῦσι τὸν λόγον.
§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀγόρευσις τοῦ Κυρίου Ζαΐμη εἶχεν ἕνα σκοπὸν, ὡσαύτως καὶ ἡ τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ, δὲν βλέπω δὲ αἱ ἄλλαι ἀγορεύσεις εἰς ποῖον πρακτικὸν ἀποτέλεσμα θέλουσι μᾶς φέρει.
§69ΔΑΓΡΕΣ. Ἔχω μίαν σπουδαιοτάτην ἐπερώτησιν νὰ κάμω· ἐπειδὴ ὁ Κύριος Ζαΐμης εἶχε τὸ θάῤῥος νὰ εἴπῃ πᾶν ὅ,τι ἐξεφράσθη ἐκ τοῦ βήματος τούτου, θέλω νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν, ποῦ εὑρίσκεται ἡ ἀναίρεσις ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς τῶν ῥαδιουργιῶν κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως, ὅτε εἶχον τὴν τόλμην νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν τοῦτο καὶ νὰ ἀναδεχθῶ ὑπὸ εὐθύνην μου, ὅταν εἶπον ὅτι ἐγνώριζον περὶ μιᾶς συνωμοσίας, ὁ Κύριος Ζαΐμης εἶπεν ὅ,τι καὶ σήμερον. Σήμερον ἦλθε καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι καὶ τότε ἐσφαλμέναι ἦσαν αἱ πληροφορίαι μου. Μὲ λύπην μου μανθάνω ὅτι τίποτε δραστηρίως δὲν ἔγεινεν. Ἠξεύρω, ὅτι εἰς τὴν Μεσσηνίαν ὑπάρχει τάξις ἀνθρώπων, ἐργαζομένων εἰς τὴν ἐπάνοδον τῆς δυναστείας τοῦ Ὄθωνος, καὶ ὅμως τίποτε δὲν ἐνηργήθη, καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνεργηθῇ, ἀφοῦ ὑπάρχει Ἐθνοφυλακὴ μισθοδοτουμένη, καὶ τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ διαλύσῃ ὁ ὑπουργὸς; καὶ διὰ νὰ τὴν διαλύσῃ ἀποτόμως, θέλει ἀναλάβει εὐθύνην· ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Ἐθνοφυλακῆς αὐτῆς εἶναι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι παρέχουν ὑπονοίας, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ ἔλθουν εἰς τὴν ἀνάκρισιν καὶ νὰ ἐξετασθῶσι. Μανθάνω μάλιστα, ὅτι ἡ Ἐθνοφυλακὴ αὕτη μετὰ τῶν στρατιωτῶν, οἱ ὁποῖοι διαμένουσιν ἐκεῖ, ἦλθεν εἰς σύγκρουσιν. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ μᾶς εἴπῃ, τί ἔπραξεν εἰς τὴν Ἐπαρχίαν ἐκείνην.
§70ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Θὰ κάμω καὶ ἐγὼ μίαν ἐπερώτησιν σχετικὴν ἐπ’ αὐτοῦ. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ἀνεκαλύφθησαν τὰ σπέρματα σπουδαίας συνωμοσίας, σκοπὸν ἐχούσης τὴν διατάραξιν τῆς νέας τάξεως τῶν πραγμάτων. Αὐτὰ εἶναι γνωστὰ εἰς ἡμᾶς γνωστὸν σᾶς εἶναι ἐπίσης καὶ πόσον θόρυβον ἐπροξένησε κατ’ ἀρχὰς ἡ εἴδησις αὕτη. Ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς μέτρα τινὰ δραστήρια, ἐκ τῶν ὁποίων εἰκάζω, ὅτι θέλει ἔλθει εἰς φῶς ἡ ἀλήθεια. Εἶναι γνωστὸν ὅτι συνελήφθησαν ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ, οἵτινες ἐκρατήθησαν ἐπί τινας ἡμέρας ἐντὸς πλοίου, καὶ κατόπιν ἀπελύθησαν. Τώρα ἢ ἔχει σπουδαίας ἀφορμὰς νὰ ὑποπτεύῃ ἡ Κυβέρνησις αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, καὶ νὰ τοὺς συλλαμβάνῃ, ἢ δὲν ἔχει ἀφορμὰς νὰ συλλαμβάνῃ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, καὶ νὰ τοὺς κατακρατῇ παρανόμως ἐπὶ 5 ἢ 6 ἡμέρας, καὶ νὰ στερῇ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τῆς προσωπικῆς των ἐλευθερίας. Τοιαῦτά τινα λέγονται. Πρὸς τούτοις ἡ ἀνακριτικὴ ἐνέργεια ἐχαλαρώθη, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ κινδυνεύει νὰ ναυαγήσῃ, καὶ νὰ μὴ δύναται ἡ ἀνάκρισις ν’ ἀνακαλύψῃ τίποτε. Πρό τινων ἡμερῶν διεθρυλλεῖτο ὅτι καί τινες ἐκ τοῦ περιβόλου τούτου ἐνοχοποιοῦντο εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν· διεδίδετο ὅτι ἔμελλε νὰ ζητηθῇ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ἡ ἄδεια, τοῦ νὰ προβῇ ἡ ἀνάκρισις, εἴτε εἰς ἐρεύνας, εἴτε εἰς ἐξετάσεις, ἢ φυλακίσεις Πληρεξουσίων· διαδίδεται ἔξωθεν, ὅτι ὁ ἀνακριτὴς ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν νὰ εἰσαγάγῃ τοιαύτην αἴτησιν, καὶ ἐν ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ ἀπεφασίσθη νὰ μὴ γίνῃ τοῦτο, διότι τρόπον τινὰ ἐκτίθεται ἡ Συνέλευσις καὶ τὸ ἔθνος (θόρυβος)· μὴ ταράττεσθε, Κύριοι, τοιαῦτά τινα διαδίδονται. Νομίζω, ὅτι ὁ σκοπὸς καὶ τῆς Συνελεύσεως καὶ τοῦ Ἔθνους εἶναι, ἐὰν ὑπάρχουν ἄνθρωποι καὶ μεταξὺ ἡμῶν ἐνοχοποιούμενοι, νὰ γίνωσι γνωστοί· αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις λοιπὸν, Κύριοι, εἶναι σπουδαία· ἡ Συνέλευσις εὑρίσκεται εἰς τὴν μεγαλειτέραν ἄγνοιαν, κἀνεὶς δὲν ἠξεύρει τίποτε, καὶ περιμένομεν νὰ μάθωμεν ἔξω εἰς τὰς ἀγυιάς. Ἐπιμένω λοιπὸν νὰ μάθωμεν, ἂν ἔγεινε τοιαύτη αἴτησις καὶ ἐν ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ ἐμποδίσθη. Ἐπιμένω λοιπὸν νὰ μάθωμεν εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις αὕτη, καὶ διατὶ συνελήφθησαν οἱ ἀξιωματικοὶ, καὶ διὰ ποίους λόγους ἀπελύθησαν, αὐτοὺς τοὺς λόγους ἔχω νὰ κάμω.
§71ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Δι’ ἐμὲ ὅλα ταῦτα, ὅσα ἤκουσα, εἶναι μῦθοι.
§72ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ καλλιτέρα ἀπάντησις.
§73ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἀπάντησιν περὶ τῆς ἀνακρίσεως, δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος ἐγώ.
§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (πρὸς τὸν ὑπουργόν). Ὑπάρχει ἐπερώτησις τοῦ Κυρίου Λ. Βιλαέτου, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀπαντήσητε· διατὶ νὰ μετατεθῇ ἡ πρωτεύουσα τοῦ δήμου Ὀλυμπίων ἐκ τοῦ χωρίου Κρεκούκη εἰς τὸ χωρίον Δοῦκα;
§75ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Τίποτε δὲν γνωρίζω ἐκ τῶν ἐγγράφων. Οὐδεμία ὑπάρχει ἀλληλογραφία, ἀφορῶσα τὴν μετάθεσιν αὐτὴν, οὔτε θέσπισμα ἐξεδόθη ἐπὶ μεταθέσει, οὔτε ἐπὶ τοῦ προκατόχου ὑπουργοῦ, οὔτε ἐπὶ τοῦ σημερινοῦ. Τὸ διάταγμα λέγει, ὅτι ἡ πρωτεύουσα τοῦ δήμου Ὀλυμπίων εἶναι τὸ χωρίον Κρεκούκη (θόρυβος).
§76ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐπὶ τριακονταετίας ὁ λαὸς ἀπηύδησε.
§77ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὤ!! (γέλως).
§78ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Ὁ λαὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν διοικεῖται, τυραννεῖται, (γέλως).
§79ΑΧΟΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον (γέλως).
§80ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Μὴ μὲ διακόπτῃς.
§81ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, καθὼς κατηντήσαμεν, εἶναι καλὸν νὰ διαλυθῶμεν.
§82ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ἂν θέλῃ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.
§83ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ διακόψητε τὴν ἐπερώτησιν. Ἡ μετάθεσις, Κύριοι, μιᾶς πρωτευούσης ἐπέφερε τὰ πλέον δυσάρεστα ἀποτελέσματα, ἐφονεύθησαν ἄνθρωποι, ἐσπάσθησαν θύραι, ἐφυλακίσθησαν ἄνθρωποι, ἀπελύθησαν οἱ κακοῦργοι καὶ περιφέρονται εἰς τὰς ὁδοὺς, αὐτὰ εἶναι μία σειρὰ γεγονότων, τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν ἤθελον νὰ φέρω εἰς φῶς ἀπὸ τὴν ἀρχὴν, ἀφ’ ὅτου ἤρχισαν νὰ γίνωνται. Δὲν γνωρίζω, εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ὁ Κύριος Ζαΐμης......(Θόρυβος) Τὸ μέγα του σφάλμα ἦτο, διότι ἐμπιστεύεται εἰς τὸν φίλον του νῦν ὑπουργόν... (θόρυβος) ἦλθεν ἕνας ἀνακριτὴς, ἐφυλάκισε πολλοὺς (θόρυβος) ὁ υἱὸς τοῦ Τριτζιμπίδα ἐφόνευσε (θόρυβος).
§84ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Δὲν ἤλθομεν ἐνταῦθα νὰ ἐξετάσωμεν περὶ ἀτόμων, δὲν ὠφελοῦσι ταῦτα τὸ ἔθνος (θόρυβος).
§85ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Ἐὰν δὲν θέλητε ν’ ἀκούσητε, ἔχω μίαν περιγραφὴν, δὲν θέλετε ν’ ἀκούσητε, αὔριον θὰ ἔλθῃ εἰς τὸ κεφάλι σας. Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου καταλαμβάνει ὁ Κ. Πετρινός.
§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τὸ πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Σωματείου τῶν Θρακοβουλγάρων, ἡ προκειμένη ὅμως ὑπόθεσις θέλει ἀρχίσει ἀπὸ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν προχθὲς τὴν ἀφήσαμεν, προχθὲς ἀπεῤῥίφθη ἡ γνώμη τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐπανελήφθη ἡ ψηφοφορία, ἂν ὁ Κύριος Λεβίδης ἔρχηται ὡς Πληρεξούσιος τῶν Θρακοβουλγάρων. Ψηφοφορίας δὲ γενομένης, εὑρέθη τὸ Σῶμα ἀτελὲς, ἑπομένως πρόκειται σήμερον νὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν ψηφοφορίαν.
§87ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Πρέπει νὰ γείνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος.
§88Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν δύναται νὰ ἐπιτραπῇ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος, διότι ἡ ψηφοφορία εἶχεν ἀρχίσει.
§89ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Κύριοι, ἔχετε λάθος, (θόρυβος) ὅ,τι ἔγεινε μετὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐκείνην, εἶναι ὡς νὰ μὴν ἔγεινε, διότι τὸ Σῶμα δὲν ἦτο πλῆρες (θόρυβος).
§90ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἰς τὰ ἄλλα πρόσωπα δὲν ἔγεινε συζήτησις, ἀλλὰ μόνον διὰ τὸν Παντολέοντα.
§91ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. Ἀναγινώσκεται τὸ μέρος τοῦτο τῶν πρακτικῶν τὸ ἀφορῶν τὴν ἐκλογήν.
§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὰ πρακτικά μας δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἄλλη συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος, ἰδοὺ ποῖα ἦσαν τὰ θέματα· ὅτι κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἔρχεται ὁ ἔχων τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν ὡς Πληρεξούσιος τῶν Θρακοβουλγάρων, ὁ Κύριος Παντολέων, τὸ θέμα ἦτο, ὅτι δὲν ἦτο ὁ Παντολέων ὁ ἔχων τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν, ἀλλ’ ὁ Κύριος Λεβίδης (θόρυβος).
§93ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἔκθεσις.
§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται λόγος νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἔκθεσις.
§95ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι.
§96ΕΤΕΡΟΙ. Μάλιστα.
§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πᾶσα πρότασις γενομένη ἀπὸ Πληρεξουσίους πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ (θόρυβος).
§98ΜΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔγεινε προχθὲς ψηφοφορία, ναὶ ἢ ὄχι; (θόρυβος).
§99Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον ἐπὶ τῆς τάξεως τῆς συζητήσεως.
§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπό τινας τῶν συναδέλφων μας ἔγεινε πρότασις νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἔκθεσις· θὰ ζητήσω τὴν ἀπόφασίν σας, ἐὰν θέλετε, θὰ τὴν ἀναγνώσωμεν, δὲν θέλετε, δὲν θὰ τὴν ἀναγνώσωμεν· θέλετε λοιπὸν νὰ δώσητε τὴν ψῆφόν σας δι’ ἀναστάσεως ἢ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως; (θόρυβος).
§101ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ζήτημα αὐτό.
§102ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως.
§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ ἔκθεσις νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη.
§104ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρατηρήσατε τὶ λέγει ἡ ἔκθεσις, καὶ νὰ μᾶς θέσητε τὸ θέμα.
§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅποιος θέλει δύναται νὰ ἔλθῃ νὰ τὴν ἀναγνώσῃ ἡ ἔκθεσις αὕτη ἀνεγνώσθη, καὶ δὲν δύναται νὰ ἀναγνωσθῇ. (θόρυβος) Ἔρχονται τὰ ἑπόμενα ζητήματα. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι τῆς ἐκθέσεως, εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ὅσοι παραδέχονται τὴν ἔκθεσιν, παραδέχονται ὡς Πληρεξούσιον τὸν Κ. Παντολέοντα. Ἔρχεται τώρα, κατ’ ἐμὲ, τὸ ζήτημα, ἐὰν ἔχῃ ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν ὁ Κύριος Δ. Λεβίδης ὡς Πληρεξούσιος τῶν Θρακοβουλγάρων.
§106ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Ἐν τίνι δικαιώματι φέρετε τὸν Κ. Λεβίδην καὶ δὲν φέρετε ἕνα ἄλλον (θόρυβος).
§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Βενετσάνος ἔχει τὸν λόγον.
§108ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ἐὰν θέλῃ περαιτέρω συζήτησιν. (θόρυβος).
§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐγένετο σήμερον δὲν εἶναι ἐπὶ τῆς οὐσίας, εἶναι προσωπικὸν, διότι οἱ μὲν λέγουν, ὅτι ἔχει ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν ὁ Κ. Λεβίδης, οἱ ἄλλοι λέγουν τὸν Κ. Πικέρνην (θόρυβος).
§110ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Σᾶς εἶπα, ὅτι ὁ προχθὲς προεδρεύων ἔθεσε τὸ ζήτημα τοῦ Κ. Λεβίδη μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν, ὅτι, ἐὰν εἰς τὴν ψηφοφορίαν δὲν ἀποδειχθῇ τὸ Σῶμα πλῆρες, θεωρεῖται ὅτι δὲν ἔγεινε ψηφοφορία (θόρυβος).
§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ στενοχωρῆσθε, ὅποιος ἔχει ψήφους θὰ κερδίσῃ, ὅποιος δὲν ἔχει δὲν θὰ κερδίσῃ (θόρυβος).
§112ΠΟΛΛΟΙ. Κύριε Πρόεδρε, περιφρονεῖτε τὴν Συνέλευσιν.
§113ΜΙΛΗΣΗΣ. Σᾶς παρακαλεῖ ὁ Κ. Πρόεδρος νὰ περιμείνετε νὰ ἴδητε τὶ θὰ κάμῃ.
§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐγὼ δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ὁ Πρόεδρος περιφρονῇ τὴν Συνέλευσιν ἢ ἡ Συνέλευσις τὸν Πρόεδρον, ὁ Πρόεδρος σέβεται τὴν Συνέλευσιν περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλον καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἡσυχάσητε· τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα θέτω εἶναι τὰ ἑξῆς, ἀφοῦ ἀπεῤῥίφθη τὸ ζήτημα περὶ τοῦ Παντολέοντος, ἔρχεται τὸ ζήτημα περὶ Δημητρίου Λεβίδη· λοιπὸν θέτω τὸ ζήτημα, ἐὰν ἔχῃ τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν ὁ Λεβίδης (θόρυβος).
§115ΤΙΝΕΣ. Νὰ προταχθῇ τὸ ζήτημα διὰ τὸν Κ. Πικέρνην.
§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι θέλουν νὰ προηγηθῇ πρῶτον ὁ Λεβίδης ὡς πλειονοψηφῶν παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Τώρα τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο· ἔχει τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν ὁ Κ. Λεβίδης, ναὶ ἢ ὄχι; θέλετε δι’ ἀναστάσεως;
§117ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.
§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο· εἶναι νόμιμος Πληρεξούσιος τῶν Θρακοβουλγάρων ὁ Κ. Δημ. Λεβίδης ναὶ ἢ ὄχι; οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι εἶναι νόμιμος Πληρεξούσιος λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.
§119ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν πέσει τὸ ζήτημα αὐτὸ, τὶ θὰ γίνῃ;
§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὸ ἴδωμεν ὕστερον. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.
§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, καθίσατε νὰ ἀκούσητε τὸ ἀποτέλεσμα, ἐψηφοφόρησαν μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης, κατὰ τὴν ὁποίαν εἴπομεν, ὅτι παύει ἡ ψηφοφορία 144· προσετέθησαν καὶ ἄλλοι 4 καὶ ἔγειναν 148· λοιπὸν μὲ τοὺς προστιθεμένους αὐτοὺς ἔλαβεν ὁ Κ. Λεβίδης ψήφους 112, ἠρνήθησαν δὲ 4. Λοιπὸν κατὰ τὴν γνώμην τοῦ Προεδρείου ἔλαβεν τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν ὁ Κ. Λεβίδης. Ἐνταῦθα ἐπανέρχεται εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Προεδρείου ὁ Κ. Μωραϊτίνης.
§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν θὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν γενομένην αὐτῷ ἐπερώτησιν.
§123Δ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἀπαντῶ εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ Κ. Πληρεξουσίου Νέων Ψαρῶν περὶ τοῦ Κυρίου Γκιώνη Προξένου εἰς Γαλάζιον. Κύριοί μου, ὅταν ἀνέλαβον τὸ βαρὺ, τὸ μέγα, τὸ ἀνώτερον οὐχὶ μόνον τῶν δυνάμεών μου, ἀλλὰ καὶ τῶν δυνάμεων πολλῶν ἄλλων κρειττόνων ἐμοῦ, φορτίον, ἐνόμιζον, ὅτι ἐπρόκειτο εἰς τὰς παρούσας δεινὰς περιστάσεις νὰ σκεπτώμεθα περὶ πραγμάτων, οὐχὶ δὲ καὶ περὶ προσώπων· καὶ ὅμως δυστυχῶς, Κύριοι, τὰ Ὑπουργεῖα πολιορκοῦνται ἀπὸ ἀπαιτήσεις ἰδιωτικὰς, καὶ ὅμως οἱ Ὑπουργοὶ δὲν δύνανται νὰ ἐργασθῶσιν εἰς ἄλλο τι, παρὰ ἐπὶ ἀπαιτήσεων ἀτόμων· καὶ ὅμως δυστυχῶς γίνονται ἐπερωτήσεις καὶ ἐνταῦθα περὶ προσώπων εἰς τὸν ἱερὸν αὐτὸν περίβολον, εἰς τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ συζητηθῶσι τὰ μέγιστα συμφέροντα τοῦ τόπου. Μετὰ λύπης ἔρχομαι νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς τοιαύτας ἐπερωτήσεις. Κύριοί μου, βεβαίως εἰς ἄλλας περιστάσεις ἄλλος Ὑπουργὸς, ἴσως καὶ ἐγὼ αὐτὸς, ἤθελε φροντίσει καὶ προσπαθήσει παντὶ σθένει νὰ φέρῃ βελτίωσιν εἰς τὸ προσωπικὸν τοῦ προξεν. κλάδου. Ἡ κατάστασις τοῦ προξ. κλάδου εἶναι βεβαίως οὐχὶ εὐάρεστος, πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Ἀλλ’ ἡ κατάστασις αὐτὴ, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον ὁ προξενικὸς κλάδος, δὲν εἶναι βεβαίως ἔργον μιᾶς μόνης ἡμέρας, εἶναι ἀπόῤῥοια ὅλου τοῦ δυστυχοῦς παρελθόντος, εἶναι ἀπόῤῥοια ὅλων ἐκείνων τῶν περιστάσεων, κατὰ τὰς ὁποίας αἱ συστάσεις ἀείποτε ἠκούοντο· οἱ πλεῖστοι σχεδὸν, ἂν οὐχὶ ὅλοι, διωρίσθησαν κατὰ συνέπειαν συστάσεως τοῦ ἑνὸς, προστασίας τοῦ ἄλλου· κατὰ μικρὸν ἐννοεῖτε, ὅτι τὸ μικρὸν ἐπηύξησεν ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ· οἱ καλοὶ, οἵτινες δὲν εἶχον ἴσως προστασίας ἰσχυρὰς, ἀπεμακρύνθησαν, ὀλίγοι ἔμειναν οἱ καλοὶ ἐντὸς τοῦ κλάδου αὐτοῦ, καὶ ἐν τούτοις ὁ κλάδος αὐτὸς εἶναι σπουδαιότατος, πρὸ πάντων καθόσον ἀντιπροσωπεύει τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνισμοῦ παντοῦ μὲν καὶ εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν ἰδίως Τουρκίαν. Ἡ κατάστασις αὕτη δὲν διορθοῦται διὰ μιᾶς, δὲν εἶναι πρῶτον ἔργον τῆς σημερινῆς ἡμέρας νὰ φροντίσωμεν περὶ τούτου, οὐχ ἧττον ὅμως πολλάκις καὶ σήμερον ἀκόμη αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας ἀναγκάζουσι τὸν Ὑπουργὸν νὰ προσθέσῃ καὶ ἀφαιρέσῃ ἀλλὰ πάντοτε θεωρῶ μόνον τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας. Μεταξὺ τῶν ὀλίγων προσώπων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσι καὶ ἔμειναν εἰς τὸν κλάδον αὐτὸν, εἶναι καὶ ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος Γκιώνης. Ἰδοὺ ἡ ἱστορία τοῦ Προξένου τούτου. Πρὸ 14 ἐτῶν ὑπηρέτησεν εἰς τὸν τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον ἀκόμη τὴν σήμερον εὑρίσκεται Πρόξενος. Κατάγεται ἀπὸ οἰκογένειαν, τὴν ὁποίαν πάντες γνωρίζετε, καὶ ἡ ὁποία προσήνεγκεν εἰς τὸ Ἔθνος μεγάλας ὑπηρεσίας χρηματικὰς καὶ προσωπικὰς, ἠξεύρω θετικῶς καὶ ὅλοι, ἢ οἱ περισσότεροι ἴσως τὸ γνωρίζετε, ὅτι ὁ πατήρ του προσήνεγκεν εἰς τὸ ἔθνος 100 καὶ ἐπέκεινα χιλιάδας ταλλήρων, καὶ εἰς τὴν τελευταίαν ἀκόμη πολιορκίαν τοῦ Μεσολογγίου, καθὼς ἐπληροφορήθην, 30 χιλ. ταλλήρων προσήνεγκεν ἡ οἰκογένεια αὐτοῦ. Ἀτομικῶς ὁ Κ. Γκιώνης ἐσπούδασεν εἰς τὴν Ἑλβετίαν, ἔλαβεν ἀνατροφὴν ἐλευθέριον, καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν διστάζω νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι εἷς ἐκ τῶν σπανιωτέρων Προξένων, τοὺς ὁποίους ἔχομεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου μολαταῦτα πρὸ καιροῦ ἠγέρθησαν παράπονα· ἠγέρθησαν ὅμως κατὰ τοῦ ἀνθρώπου τούτου, εἰς τὰ 1860 παράπονα κατὰ συνέπειαν ἀναφορῶν, τὰς ὁποίας ἔστειλαν ἐνταῦθα, ἠγέρθησαν εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε ἠναγκάθη ἡ τότε Κυβέρνησις νὰ στείλῃ ἐπίτηδες ἄνθρωπον πρὸς ἐξέτασιν αὐτῶν τῶν πραγμάτων· ἐστάλη ἀνακριτὴς ὁ Κ. Παπαχρήστου, ὅστις ἐξήτασε τὰ πάντα, καὶ ἀκολούθως τὰ ἔφερεν εἰς γνῶσιν τοῦ Ὑπουργείου διὰ μιᾶς ἐκθέσεως, τῆς ὁποίας ἕκαστος ἐξ ὑμῶν δύναται νὰ λάβῃ γνῶσιν· ἐξ αὐτῆς τῆς ἐκθέσεως προκύπτει ὅτι τὰ πάντα ἦσαν ἁπλῆ συκοφαντία. Αὐτὸ εἶναι τὸ παρελθόν. Ὅταν ἦλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, εὗρον τὸν Κ. Γκιώνην μετατεθειμένον ἐνταῦθα ἀπὸ Γαλαζίου λόγῳ ὑπηρεσίας εἰς Ἀθήνας, οὐχὶ πεπαυμένον, μετεκλήθη ἐνταῦθα, διὰ ποίους λόγους δὲν γνωρίζω, πολὺ πιθανὸν διὰ λόγους εὐλόγους, οὐχ ἧττον ὅμως δὲν ἐπαύθη, οὐχ ἧττον ὅμως ὁ Κ. Διαμαντόπουλος δὲν ἐνόμισε, λαβὼν ὑπ’ ὄψιν βεβαίως ὅλα αὐτὰ τὰ ἔγραφα, δὲν ἐνόμισε καθῆκόν του νὰ παύσῃ τὸν ὑπάλληλον αὐτὸν, ἀλλὰ τὸν ἄφησε προσωρινῶς ἐδῶ λόγῳ ὑπηρεσίας, καὶ οὕτως ἐπληρώνετο· ἐνόμισα χρέος μου νὰ μὴ ἀφίνω τὴν θέσιν κενὴν, καὶ νὰ μὴ ἀφήσω ἄνθρωπον πληρωνόμενον ἐνταῦθα καὶ μὴ ἐργαζόμενον. Ἦτο λοιπὸν ἑπόμενον, Κύριοι, νὰ μείνῃ, ἐνῷ δὲν ἦτο πεπαυμένος; τοῦ εἶπον λοιπὸν, Κ. Γκιώνη, δὲν βλέπω κᾀνένα λόγον διὰ νὰ μείνῃς ἐδῶ· ἀναχωρήσατε καὶ ὑπάγετε εἰς τὸ μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον εἶσθε προσδιωρισμένος, καὶ ἐνεργήσατε τὰ καθήκοντά σας. Αὐτὸ νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ πράξω, καὶ ἔπραξα. Κατηγορίαι κατ’ αὐτοῦ ὑπάρχουν ἀκόμη καὶ σήμερον· ἀνώνυμοι ἐπιστολαὶ καὶ ἀνώνυμα φυλλάδια διανέμονται πάντοτε, καὶ τὶ λέγουν; ἀόριστα πράγματα. Ἂν μοὶ ἐπετρέψητε νὰ ἐκθέσω τὸ μέρος αὐτὸ τῆς ἐκθέσεως.
§124ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι παλαιὸν αὐτό.
§125ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Τὰ ἴδια ἐπαναλαμβάνουν καὶ τώρα.
§126ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Τὰ τελευταῖα, Κύριε Ὑπουργέ.
§127ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Τὰ τελευταῖα, σήμερον ἐβεβαιώθη, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀναφορὰ κατ’ αὐτοῦ, παρὰ μία ἐπιστολὴ ὑπογεγραμμένη ἀπὸ πολλοὺς, οἵτινες νομίσαντες, ὅτι ἐπαύθη ὁ ὑπάλληλος οὗτος, ἐχάρησαν καὶ εὐχαρίστησαν τὴν Κυβέρνησιν τὴν παρελθοῦσαν· οὐχ ἧττον ὅμως ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν Διαμαντόπουλος δὲν τὸν ἔπαυσεν, ἀλλὰ τὸν ἄφησε καὶ εὑρίσκεται ἐδῶ, καὶ πληρώνεται χωρὶς νὰ ἐκτελῇ τὸ καθῆκόν του. Ἐνόμισα χρέος μου λοιπὸν νὰ τὸν διατάξω νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν θέσιν του.
§128ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, ὁ ἐπερωτήσας τὸν Ὑπουργὸν πληρεξούσιος Νέων Ψαῤῥῶν Κύριος Βρατσάνος δὲν ὡρμήθη ἀπὸ προσωπικοὺς λόγους, οὔτε ἀπὸ συμπαθείας καὶ ἀντιπαθείας, ἀλλ’ ἀπὸ τὸ συμφέρον αὐτῆς τῆς ἁρμονίας μεταξὺ τῶν πολιτῶν Ἑλλήνων ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, καὶ τῶν προστατευόντων αὐτοὺς Προξενικῶν ὑπαλλήλων. Εἶμαι φίλος τοῦ Κυρίου Γκιώνη, τὸν ἐγνώρισα πρὸ πολλῶν ἐτῶν· δὲν ἔχω ἐναντίον τοῦ ἀνθρώπου τίποτε· οὐχ ἧττον ὅμως ἀξιωθεὶς νὰ μεταβῶ ἐσχάτως ἐν Γαλαζίῳ πρὸ τῆς Μεταπολιτεύσεως, καὶ ἰδὼν ἐκ τοῦ πλησίον τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου ἐκείνου, ὀφείλω νὰ εἴπω τοὺς λόγους ἐκείνους, δι’ οὓς προεκλήθη ἡ ἀνάκλησις τοῦ Γκιώνη ὑπὸ τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως. Βεβαίως αἱ πρὸ δύω ἐτῶν καταγγελθεῖσαι εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν κατ’ αὐτοῦ κατηγορίαι, ἀπεδείχθησαν κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ τότε ἀποσταλέντος εἰσηγητοῦ, ὡς ἀνύπαρκτοι, ἀλλ’ ἐπροξένησαν κατόπιν αἵρεσίν τινα ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ, ἥτις τοσαύτην ἐπροξένησεν ἐχθροπάθειαν, ὥστε ἐδέησεν ὁ Πρόξενος νὰ ἔλθῃ εἰς μίαν θέσιν ὅλως μεμονωμένην ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ· παρεκτὸς λοιπὸν τῶν συμβάντων ἐκείνων ὁ ἐρεθισμὸς ἐπηύξησε κατόπιν. Οἱ πλεῖστοι τῶν ἐκεῖ ὁμογενῶν οὐχὶ τῆς ἀνωτέρας τάξεως, ἀλλὰ τῶν ἄλλων ἐμπόρων, οἵτινες προθύμως πάντοτε συνεισέφερον, συνησπίσθησαν καὶ οὕτω προῆλθεν ἡ ἀναφορὰ ἐκείνη, ἥτις ἀπεδοκίμασε τὴν αἰσχρὰν πολιτικὴν τοῦ παρελθόντος συστήματος, καὶ ἐπήγαγε τὴν γενικὴν κατακραυγὴν ἁπάσης τῆς ἔξω Ἑλλάδος. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη συνετάχθη ἐκ τῶν πλείστων ἐκ τῶν παραπονουμένων κατὰ τοῦ Κυρίου Γκιώνη. Ὁ Γκιώνης τότε προσεπάθησε διά τινων ὀργάνων νὰ διαψεύσῃ τὴν ἀναφορὰν ἐκείνην. Εὑρέθησαν πολλοὶ δημοσιογράφοι ἐνταῦθα καὶ τὴν ἀπεκάλεσαν ψευδῆ. Ἐπροσπάθησαν λοιπὸν δι’ ἄλλων μέσων, διὰ νέας ἀναφορᾶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταδείξωσι τὸ πλαστὸν τῆς κατηγορίας ἐκείνης κατὰ τοῦ παρελθόντος συστήματος, καὶ ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ διαψεύσωσι τοὺς ὁμογενεῖς ἡμῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ μεταβάλωσι τὴν γενικὴν ἀγανάκτησιν κατὰ τῆς πεσούσης δυναστείας εἰς γενικὴν συμπάθειαν! Ἀλλὰ δὲν τὸ κατώρθωσαν, χάρις εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξανέστησαν κατὰ τοῦ Κυρίου Γκιώνη ἀποφασιστικῶς, καὶ, ὡς εἶπεν ὁ προλαλήσας, ἑτοίμους νὰ ἐγκαταλείψωσι καὶ τὴν ὑπηκοότητά των. Ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις λαβοῦσα τὰ παράπονα πολλῶν ὁμογενῶν ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἕτοιμοι εἰς τοῦτο, ἂν δὲν ἐπήρχετο ἡ ἀνάκλησις αὐτοῦ, ἤθελε θεραπεύσει μεγάλα συμφέροντα διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς Πατρίδος, ἂν συνετέλει εἰς τὴν μεταβολὴν τοῦ συστήματος, ἀλλ’ ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ δὲν ἠδύνατο νὰ πράξῃ περισσότερα. Βλέπετε λοιπὸν τοὺς λόγους, οἵτινες ἐπροκάλεσαν τὴν ἀνάκλησιν τοῦ Κυρίου Γκιώνη. Ἡ Κυβέρνησις ἡ παρελθοῦσα ἐνόμισε καλὸν νὰ μὴ τὸν παύσῃ, ἀλλὰ νὰ μὴ τὸν ἔχῃ καὶ ἐκεῖ, καὶ οὕτως ἔμενεν εἰς Ἀθήνας· καὶ εἶναι προτιμώτερον νὰ μένῃ εἰς Ἀθήνας λαμβάνων τὸν μισθόν του, παρὰ νὰ μεταβῇ ἐκεῖ· 100 ἴσως καὶ 200 ἄνθρωποι εἶναι ἕτοιμοι ν’ ἀφήσουν τὴν ὑπηκοότητά των, καὶ ποτὲ δὲν θὰ ἀνεχθῶ, ὥστε οἱ ἔξω ὁμογενεῖς, οἵτινες προσέφερον ὅ,τι ἠδύναντο εἰς τὴν Ἐπανάστασιν, νὰ εἴπουν, ὅτι ἐγκαταλιμπάνομεν τὴν Ἑλληνικὴν Ἰθαγένειαν, προτιμῶμεν νὰ εἴμεθα Μολδαυοί! Διὰ τοῦτο, Κύριε ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἦτο καλλίτερον νὰ ἐξετάσῃς τοὺς φίλους σου, νὰ ἐρωτήσῃς καὶ νὰ μάθῃς παρ’ αὐτῶν διὰ τίνας λόγους μένει ὁ Γκιώνης εἰς Ἀθήνας, ἐχρεώστεις νὰ ἐρωτήσῃς καὶ ἄλλους, καὶ νὰ μὴ ῥίψῃς σκάνδαλον. Δι’ αὐτὸ ἐπιμένω καὶ φρονῶ, ὅτι εἶναι πολὺ συμφερώτερον εἰς τὴν πολιτικὴν τὴν ἐξωτερικὴν τῆς Ἑλλάδος νὰ μὴ μεταβῇ ὁ Γκιώνης εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν, ἂν δὲν ἐπέλθῃ ἕνας συμβιβασμὸς μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προσέφερον ὅ,τι εἶχον ὑπὲρ τῆς Πατρίδος.
§129ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ὁ Κ. Ὑπουργὸς ἐλθὼν ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου ἐξέφρασε μεγάλην θλίψιν διὰ τὴν γενομένην αὐτῷ ἐπερώτησιν, κατ’ αὐτὸν ὄχι τόσον ἀξίαν λόγου εἰς τὰς κρισίμους αὐτὰς περιστάσεις τῆς Πατρίδος· ἂν ὁ Κύριος Ὑπουργὸς, ὡς Ὑπουργὸς καὶ Κυβερνήτης ἐξέφρασε τὴν θλίψιν ταύτην, διότι ἀναγκάζεται νὰ παραλείψῃ τὰ σπουδαῖα αὐτοῦ ἔργα, καὶ νὰ ἔλθῃ νὰ ἀπαντήσῃ περὶ μιᾶς πράξεώς του, περὶ τῆς ὁποίας πρὸ τῆς ἐπερωτήσεως τῷ ἐγένοντο, νομίζω, προειδοποιήσεις καὶ εἶδος τι, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ, παραινέσεως ἀπὸ ἐκείνους, οἵτινες ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ παραινοῦν καὶ τοὺς Ὑπουργούς, τὴν θλίψιν αὐτὴν, δικαιότερον, πιστεύω, δύναμαι νὰ ἐκφράσω ἐγὼ, διότι εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίος τῶν ἐπερωτήσεων, ὅταν δὲν ἔχωσι κανένα κύριον σκοπὸν, παρὰ μόνο ν’ ἀπασχολῶσι τοὺς Ὑπουργοὺς χάριν προσωπικῶν ζητημάτων, διὰ νὰ φέρωσιν ἀντίπραξιν εἰς τὰς ἐνεργείας αὐτοῦ· πλὴν πιστεύω, Κύριοι, ὅτι δὲν θὰ μὲ ἀδικήσῃ κἀνεὶς ἐξ ἡμῶν, ὅτι ἔχω αὐτὸ τὸ ἐλάττωμα τοῦ νὰ φέρω προσκόμματα εἰς τὴν Κυβερνητικὴν πορείαν, ἢ ὅτι ὁρμῶμαι ἀπὸ προσωπικὰ ζητήματα. Ἡ ἐπερώτησις, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα, ἦτο γνωστὴ πρὸ πολλοῦ εἰς τὸν Κύριον Ὑπουργὸν, καὶ μόλα ταῦτα δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν οὔτε τὰς παραινέσεις, οὔτε τὰς προτροπὰς, αἵτινες τῷ ἐγένοντο κατ’ ἰδίαν πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Ἑλληνικῆς ὑπολήψεως ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, ἰδίως κατὰ τὴν πόλιν ἐκείνην, ἧς ἡ κοινότης, ὡς εἶπεν ὁ ἔντιμος προλαλήσας Κύριος Καλὸς, ὑπῆρξεν ἡ πρωταγωνίστρια, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ ἐκ μέρους τῶν ἁπανταχοῦ ὁμογενῶν κηρυχθέντος πολέμου κατὰ τοῦ Ὀθωνείου συστήματος, ἀλλ’ ἔπραξε σύμφωνα μὲ τὸ πνεῦμα τῶν ἐκθέσεων τοῦ παρελθόντος, τὰς ὁποίας εὗρεν ἐν τῷ γραφείῳ του, καὶ ἐκ μιᾶς ἔτι, ἥτις πρὸ τεσσάρων ἐτῶν ἐγένετο ὑπὲρ τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος Προξένου, καὶ ἔφερον αὐτὰς καὶ ὑπὲρ τῆς ἀδικαιολογήτου σήμερον ἐπιμονῆς του ὁ Κύριος Ὑπουργὸς, προσέθηκε δὲ, ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Προξένου τούτου κατὰ τὸ παρελθὸν εἶναι μία ἐγγύησις, μία σύστασις εἰς τὸ νὰ τὸν ὑποστηρίξῃ καὶ διὰ τὸ μέλλον. Κύριε Ὑπουργὲ, οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ὁ Κύριος Γκιώνης δὲν ἔπρεπε νὰ μεταβῇ ἐκεῖ, σᾶς ἐξετέθησαν ἰδίως καὶ πρὸ ὀλίγου, πλειότερα ἐπ’ αὐτῶν δὲν ἔχω νὰ προσθέσω, καὶ ἂν ἔχω, δὲν θέλω· ἀτομικῶς εἶμαι, πιστεύω, ἄγνωστος εἰς αὐτὸν, καθὼς καὶ ἐκεῖνος εἶναι πάντῃ ἄγνωστος πρὸς ἐμέ. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, Κύριε Ὑπουργὲ, τί προτιμᾶτε; Τὰ σκάνδαλα ἢ τὴν βελτίωσιν τῆς ὑπηρεσίας; Ἂν προτιμᾶτε τὴν βελτίωσιν τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας, νομίζω, ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ, ὅπως ἤδη κεῖται, καὶ ὁ ἴδιος ὡμολογήσατε, δὲν εἶναι καιρὸς πρὸς βελτίωσιν· καὶ δὲν θὰ ἀρνηθῆτε, ὅτι οὔτε ὑμεῖς, οὔτε ὁ ἐπερχόμενος Ὑπουργὸς, ἐὰν τὰ πράγματα τῆς Πατρίδος δὲν διέπωνται ὑπὸ σταθερᾶς Κυβερνήσεως, καὶ ἐννοῶ τὴν ἐκλογὴν καὶ ἐνθρόνισιν ἑνὸς Βασιλέως, δὲν θὰ ἦσθε εἰς θέσιν, δὲν δύνασθε νὰ βελτιώσητε πρὸ παντὸς μάλιστα τὸν ἐν τῇ Ἀνατολῇ Προξενικὸν κλάδον. Ἀλλ’ ἐρωτῶ ἐπίσης εἰς τὰς περιστάσεις αὐτὰς, καθ’ ἃς ὁ Πρόξενος ἔλειπεν ἐκεῖθεν, ἡ ὑπηρεσία ἔπαθεν ὑπὸ τὴν ἐνέργειαν τοῦ Γραμματέως; Νομίζω, ὄχι· μᾶλλον ἔπαθεν ἐκ τῶν πράξεων τοῦ Κυρίου Γκιώνη, διότι ἡ παρουσία αὐτοῦ ἐγέννησε τὰ σκάνδαλα, καὶ διότι, ἂν ἐπανέλθῃ, ὡς ἐπιμένετε, ἐκεῖ, ἡ ἐπάνοδός του αὕτη ἡ ἀδικαιολόγητος, κατ’ ἐμὲ, θὰ φέρῃ, εἶμαι βέβαιος, τὴν διαίρεσιν καὶ τὴν μεγάλην βλάβην τῶν Ἑλληνικῶν συμφερόντων, καὶ πιστεύω, ὅτι μὲ περισσοτέραν θλίψιν θὰ ἀκούσητε τὰ δυσάρεστα ἐπακόλουθα τῆς πράξεώς σας ταύτης, ἢ μὲ ὅσην βλέπετε σήμερον τὴν εἰλικρινῆ μου ταύτην ἐπερώτησιν· ἐστὲ βέβαιος, ὅτι θέλετε ἴδει 200 Ἕλληνας, τοὺς ὑπὲρ τῆς Μεταπολιτεύσεως ταύτης πρωταγωνιστὰς ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ, νὰ τίθωνται ὑπὸ ξένην προστασίαν· ἠξεύρετε τί θὰ εἴπῃ μία ξένη προστασία, καὶ πόσον κακῶς ἠχεῖ εἰς τοὺς ὑποδούλους ἀδελφοὺς ἡμῶν νὰ βλέπωσιν, ὅτι ὑπήκοοι Ἕλληνες δι’ αἰτίας, ὡς ἡ παροῦσα, ἀναγκάζονται νὰ προσπίπτωσιν εἰς ξένους, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον χαιρεκακοῦσιν εἰς τὴν ἀτυχῆ προστασίαν μας, ἀλλὰ καὶ θυσιάζουσιν, ἀρκεῖ νὰ μὴ βλέπωσι τὸ Ἑλληνικὸν στοιχεῖον ἀναδεικνυόμενον ὑπὸ τὴν προστασίαν τὴν Ἑλληνικήν. Ὑπῆρξα ὑπάλληλος ἐξωτερικὸς, Κύριε Ὑπουργὲ, καὶ τὸ γνωρίζω ἐξ ἰδίας πείρας. Δὲν θέλω νὰ ἴδω λοιπὸν οὕτω πως προσβαλλομένην τὴν Ἑλληνικὴν Ἰθαγένειαν, καὶ προσβαλλομένην ἀπὸ μίαν κατάστασιν πραγμάτων Μεταπολιτεύσεως, τὴν ὁποίαν ἐσπεύσαμεν, διότι καὶ τὰ ἐν τῇ Ἀνατολῇ συμφέροντα ἡμῶν μυριοτρόπως προσεβάλλοντο, προσβαλλομένης τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν ἀνεξαρτησίας. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, Κύριε Ὑπουργὲ, σᾶς παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ διατηρήσητε τὸν Κύριον Γκιώνην ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐνταῦθα, διότι κατ’ οὐδένα λόγον δὲν συμφέρει ἡ ἐπάνοδός του ἐκεῖ. Ὁ δὲ Γραμματεὺς εἶναι ἱκανὸς νὰ ἐνεργῇ τὴν ὑπηρεσίαν, ὡς μέχρι τοῦδε, ἀβλαβῶς, μέχρις ὅτου ληφθῇ πρόνοια καὶ δι’ ὅλα τὰ λοιπὰ Προξενεῖα, ἢ περὶ ὅλου τοῦ Προξενικοῦ κλάδου, ὅστις, βεβαιωθῆτε, θέλει ἀνάπλασιν.
§130ΙΑΛΕΜΟΣ. (Θόρυβος).
§131ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν!
§132ΙΑΛΕΜΟΣ. Προκειμένου περὶ Προξένων, δὲν ὑπάρχει ἀρκετὸς φωτισμὸς εἰς τὴν Συνέλευσιν· ἐκτιμῶν τὰ αἰσθήματα τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ τοὺς λόγους, ἀπὸ τοὺς ὁποίους κινεῖται εἰς πᾶσάν του πρᾶξιν, δὲν θέλω νὰ τοῦ ἀποδώσω κἀμμίαν μομφὴν εἰς τὴν διατήρησιν ἑνὸς Προξένου, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα ἀναφερόμενον μόνον ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως ταύτης θέλει προξενήσει ἐντύπωσιν φρίκης. Θέλετε ἀγανακτήσει τῷ ὄντι, Κύριοι, μανθάνοντες, ὅτι ὁ Πρόξενος ἐκεῖνος, ὅστις καταφυγόντας εἰς Σμύρνην τοὺς πρόσφυγας τοῦ Ναυπλίου, τοὺς ἐφυλάκισε, τοὺς παρέδωκεν εἰς τὰς εἱρκτὰς τῶν Τούρκων, ὁ Πρόξενος ἐκεῖνος, ὅστις ἐπρόδιδε τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα εἰς τὴν Τουρκικὴν πύλην, ὅστις ἔκαμνε λιτανείας, ὅταν ἔμαθε τὸ δυστύχημα καὶ τὴν Ἐθνικὴν συμφορὰν τῆς Κύθνου, ὅστις ἐτέλει ἑορτὰς ἀδιακόπως ὑπὲρ τοῦ Ὄθωνος, ὅτι ὁ Πρόξενος ἐκεῖνος διατηρεῖται εἰσέτι.
§133ΤΙΝΕΣ. Ποῖος εἶναι ὁ Πρόξενος οὗτος;
§134ΙΑΛΕΜΟΣ. Ὁ Ζυγομαλᾶς. Τοὺς λόγους, δι’ οὓς διατηρεῖται, δὲν θέλω νὰ τοὺς ἐξετάσω ἐπὶ τοῦ παρόντος παρατηρῶ μόνον, ὅτι ἀνήκει εἰς τὸ παρελθὸν, εἰς τὴν προστασίαν ἑνὸς ἰσχυροῦ τοῦ πρὸ ὀλίγου λήξαντος παρελθόντος, τὴν ὑποστήριξιν, λέγω, τοῦ πρώην Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, βεβαίως δὲν εἶναι παντάπασιν ὑπεύθυνος διὰ τὴν διατήρησίν του, ἀλλὰ τὸν παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀναφορὰς τὰς ἀπευθυνθείσας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἀλληλοδιαδόχως ἐπὶ τῶν προκατόχων του Ὑπουργῶν, νὰ μελετήσῃ τὴν ἀλληλογραφίαν, τὴν ὁποίαν διετήρει μετὰ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ὄθωνος, καὶ θέλει μάθει, ὅτι εἶναι τῷ ὄντι φρικώδης προσβολὴ κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ Ναυπλίου, καὶ κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως ἐν γένει, ἡ ὑποστήριξις τοιούτου Προξένου, προσβάλλουσα συγχρόνως τὴν φιλοτιμίαν ὁμογενῶν, οἱ ὁποῖοι φιλοξενήσαντες τοὺς πρόσφυγας δὲν ἐζήτησαν τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν εἰς ἀμοιβὴν τῆς συνδρομῆς, τὴν ὁποίαν παρέσχον εἰς ἡμᾶς, παρὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ὑπαλλήλου τούτου ἀπὸ τῆς πόλεώς των.
§135ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐγένετο, Κύριοι, μία ἐπερώτησις πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅλως προσωπικὴ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήματα τοῦ Προξένου τοῦ ἐν Γαλαζίῳ. Πολλάκις ἐπερωτήσεις τινὲς, καίτοι φαινόμεναι ὡς ζητήματα προσωπικὰ, ἔχουσιν ἄλλον ἀνώτερον σκοπὸν, δηλαδὴ ὑπερασπίζονται συμφέροντα μεγαλήτερα. Καθ’ ὅσον ὅμως ἀφορᾷ τὴν προκειμένην ἐπερώτησιν, τὴν θεωρῶ ὅλως προσωπικὴν κατὰ τοῦ Προξένου. Κύριοι, ὅλα τὰ Ἔθνη διὰ τὴν σύστασιν τῶν Προξενείων των εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἀπὸ ἕνα καὶ μόνον σκοπὸν ὁρμῶνται, δηλαδὴ ἀπὸ τὸν σκοπὸν τῆς ὑπερασπίσεως τῶν συμφερόντων τῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν διαμενόντων ὑπηκόων των. Ἐν Ἑλλάδι ὅμως δύω εἶναι οἱ σκοποὶ τῆς συστάσεως τῶν Προξενείων καὶ πρὸ πάντων εἰς τὴν Ἀνατολήν· ὁ μὲν εἷς εἶναι ἡ ὑπεράσπισις τῶν συμφερόντων τῶν ὑπηκόων Ἑλλήνων, ὁ δὲ ἄλλος ἡ διάδοσις τοῦ Ἑλληνισμοῦ· καὶ τοὺς δύω τούτους σκοποὺς τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σήμερον κατηγορεῖται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τοὺς ὑπηρέτησε μὲ τὸν μεγαλήτερον ζῆλον καὶ πατριωτισμόν. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅτε κατὰ τὰ 1851 εἶχεν ἐμποδισθῆ ἡ ἐξαγωγὴ τῶν σιτηρῶν ἀπὸ ὅλην τὴν Ῥωσσίαν, ἐνθυμεῖσθε, λέγω, πόσους ἡ σύμμαχος τῆς Τουρκίας, Δύσις, ἥτις ἐπολέμει τότε τὴν Ῥωσσίαν, εἶχε καταβάλλει κόπους τοῦ ν’ ἀφεθῇ τὸ στόμιον τοῦ Δουνάβεως ἐλεύθερον· ὑπὲρ τὰ 500 πλοῖα Ἑλληνικὰ εἰσελθόντα εἰς τὸν Δούναβιν, δὲν ἠδύναντο νὰ φορτώσωσι, διότι ἡ Ῥωσσία κατέχουσα τὰς ἡγεμονίας δὲν παρεχώρει τὴν ἄδειαν τῆς φορτώσεως· ἂν ὁ Κύριος Γκιώνης τότε δὲν κατώρθονε παρὰ τῇ Ῥωσσίᾳ νὰ συγχωρήσῃ τὴν φόρτωσιν τῶν Ἑλληνικῶν πλοίων ὑπὸ τὸν ῥητὸν ὅρον νὰ ἐκφορτώσωσι ταῦτα εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία ἤθελε πάθει ἀνυπολογίστους ζημίας. Κἀνεὶς ἄλλος, Κύριοι, τότε δὲν ἔδειξε περισσότερον πατριωτισμὸν ἀπὸ τὸν ἤδη κατηγορούμενον Πρόξενον εἰς τὸ νὰ ὑπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας· ὅλα τὰ πλοῖα ἐφόρτωσαν διὰ νὰ ἔλθουν νὰ ἐκφορτώσουν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ νὰ ἐκποιήσουν τὰ φορτία των καὶ κατόπιν τὰ μετέφερον εἰς τὴν Εὐρώπην· ὥστε βλέπετε, Κύριοι, ὅτι τὴν μεγάλην ταύτην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ναυτιλίαν τὴν προσέφερεν ὁ Κύριος Γκιώνης. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὴν διάδοσιν τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἔρχομαι νὰ σᾶς εἴπω καθαρὰ πράγματα ἀφορῶντα ἰδίως τὸ πρόσωπον τοῦτο· εἶναι ὁμολογούμενον παρὰ πᾶσι, Κύριοι, ὅτι ὁ μόνος ἄνθρωπος, ὅστις ἐφρόντισεν ὅπως διαδοθῇ ὁ Ἑλληνισμὸς εἰς τὴν Προξενικὴν περιφέρειαν, εἰς ἣν διατελεῖ ὡς Πρόξενος, εἶναι ὁ Γκιώνης, διότι ἀπέναντι ἀπείρων ῥᾳδιουργιῶν καὶ Γυμνάσιον ἐσύστησεν ἐκεῖ καλῶς ὠργανισμένον, τὸ ὁποῖον οὐδὲ εἰς τὰς Ἀθήνας ὑπάρχει, καὶ τὸ διατηρεῖ ἀκόμη.
§136ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἰδίαις δαπάναις;
§137ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δαπάναις τῶν ἐν Γαλαζίῳ Ἑλλήνων καὶ δαπάναις ἰδίαις, διότι οὐκ ὀλίγα καὶ οὗτος καταβάλλει ὅπως καλῶς ἐπληροφορήθην. Λοιπὸν, Κύριοι, δι’ ὑπάλληλον ὑπηρετοῦντα τοὺς δύω αὐτοὺς μεγάλους σκοποὺς, εἶναι ἄδικον νὰ ἀποφαίνεταί τις κατ’ αὐτοῦ, καὶ ἔτι περισσότερον ἄδικον νὰ κατηγορῆται ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Συνελεύσεως αὐτὸς, ὅστις ὑπηρέτησεν ὅσον οὐδεὶς ἄλλος τὸν Ἑλληνισμὸν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀποφαίνομαι δὲ ὅτι ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔκαμε πολὺ καλὰ νὰ μὴ δώσῃ προσοχὴν εἰς προσωπικὰς ἀντιπαθείας ὀλίγων τινῶν ἀτόμων κατορθονόντων ἐνίοτε νὰ κατηγορῶσι τὸν Κύριον Γκιώνην δι’ ἀναφορῶν φερουσῶν 100 ἢ καὶ πλείονας ὑπογραφὰς καὶ ἀπειλούντων τὴν ἀλλαγὴν τοῦ ἐθνισμοῦ των· ποτὲ δὲν θέλω παραδεχθῆ ὡς σπουδαίαν τὴν ἀπειλὴν ἀλλαγῆς Ἐθνικότητος καὶ μάλιστα ὁσάκις αὕτη προέρχεται ἀπὸ πρόσωπα, τῶν ὁποίων ἡ πρὸς τὸ Ἔθνος ἀγάπη εἶναι ἀδιαφιλονείκητος καθὼς καὶ αἱ ἐκδουλεύσεις των ὁμολογούμεναι· φοβοῦμαι ὅμως μήπως αἱ κατὰ τοῦ Γκιώνη κατηγορίαι προέρχωνται ἀπὸ φατριαστικοὺς σκοποὺς καὶ τίποτε περισσότερον. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν διετέλει ἐνταῦθα νέος τις ἀξιότιμος ὁ Κύριος Ζαμάνης, ὅστις μὲ ἐπληροφόρησε θετικῶς τί τρέχει εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, καὶ εἶδον ὅτι ὅλαι αἱ κατηγορίαι δὲν εἶναι παρὰ προσωπικαὶ ἀντιπάθειαι.
§138ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Εἶναι, πιστεύω, ὑπάλληλος τοῦ Προξενείου.
§139ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὄχι, εἶναι ἔμπορος καὶ κτηματίας. Ἐπιθυμῶ νὰ μὴ ληφθῶσι παντάπασιν ὑπ’ ὄψιν αἱ μομφαὶ αὐταὶ αἱ προσωπικαὶ αἱ κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου Προξένου Κυρίου Γκιώνη· ἐπιθυμῶ νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἢ νὰ πέμψῃ ἐκεῖ ἢ νὰ διορίσῃ ἀλλοῦ τὸν Πρόξενον αὐτὸν, διότι εἶναι ἐκ τῶν σπανίων Προξένων· εἶδον πολλοὺς προξένους, διότι διῆλθον ὅλην τὴν Μεσόγειον, τὴν Ἀλεξάνδρειαν καὶ Ὀδησσὸν καὶ Γαλάζιον καὶ Βλαχίαν 11 ἔτη ὡς Πλοίαρχος καὶ οὐδένα ἄλλον νὰ ὑπηρετῇ αὐτοὺς τοὺς σκοποὺς εἶδον ἱκανώτερον.
§140ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Πόθεν εἶναι;
§141ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὑδραῖος. Δὲν δύναμαι ὅθεν ν’ ἀνεχθῶ οὐδεμίαν μομφὴν κατὰ τοῦ προσώπου αὐτοῦ, οὗ αἱ ἀρεταὶ καὶ ἡ ἱκανότης εἶναι πανθομολογουμένη.
§142ΔΑΓΡΕΣ. Ἐὰν, Κύριοι, ἐπρόκειτο νὰ κάμωμεν τὸν Κύριον Γκιώνην πληρεξούσιον ἢ Ὑπουργὸν, ἠδύνατο νὰ μᾶς εἴπῃ τις, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι προσωπικὸν, ἡμεῖς σήμερον ἐρχόμεθα νὰ ὑπερασπίσωμεν συμφέροντα ἐθνικὰ, συμφέροντα μιᾶς κοινότητος Ἑλληνικῆς, ἥτις εἶναι προσφιλὴς τῆς ἐπαναστατικῆς Ἑλλάδος, καθόσον πρώτη, ὡς οἱ πάντες γνωρίζομεν ἐκ τῶν κοινοτήτων τῶν ὁμογενῶν κατέκρινεν ἀνδρείως τὸ πεπτωκὸς σύστημα. Καὶ ἐγὼ ἔχω ἐν Βραΐλᾳ ἕνα συγγενῆ ὁ ὁποῖος οὔτε εἰς τοπικὰς ἔριδας ἀναμιγνύεται, οὔτε εἰς φατρίαν τινὰ ἀνήκει, εἶναι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος τὸ ἔργον του μόνον κυττάζει, καὶ μόλον τοῦτο δι’ ἐπανειλημμένων ἐπιστολῶν πολλάκις παρεπονέθη κατὰ τῆς διαγωγῆς τοῦ Γκιώνη· πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἴδω τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν ἐξωτερικῶν, τὸν ἐσύστησα τὰ συμφέροντα τῆς κοινότητος τοῦ Γαλαζίου, καὶ τὸν παρεκάλεσα ὅσον ἦτον τὸ δυνατὸν θερμῶς νὰ στείλῃ τὸν Γκιώνην ὅπου ἀλλοῦ θέλει, ὄχι ὅμως εἰς Γαλάζιον. Ὁ Κύριος Γκιώνης δύναται νὰ ᾖναι ἀξιότιμος ἄνθρωπος, ἀφοῦ ὅμως ἓν μέρος τῆς Ἑλληνικῆς κοινότητος δὲν θέλει αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον καὶ διαμαρτύρεται δι’ ὅλων τῶν μέσων, ἀπειλοῦν ἀκόμη, ὅτι θέλει ἀλλάξει ἐθνικότητα, δὲν εἶναι δίκαιον οὔτε συμφέρει νὰ ἐπανέλθῃ ὀπίσω. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς θέλει αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον λέγων, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν παύει αὐτὸν, ἀλλὰ θὰ προτείνῃ μᾶλλον τὴν παραίτησίν του· ἐγὼ δὲ, Κύριε Ὑπουργὲ, σᾶς λέγω, ὁ ὁποῖος ἐνδιαφέρομαι καὶ θέλω νὰ ἦσθε πάντοτε εἰς τὸ ὑπουργεῖον διὰ πολὺν καιρὸν, σᾶς λέγω, ἐὰν ἔχητε αὐτὴν τὴν ἰδέαν, νὰ φύγητε ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον μίαν ὥραν ἀρχήτερα· ὅταν παρουσιάζηται ὁλόκληρος κοινότης μὲ ἀναφορὰν 150 ἀνθρώπων καὶ περισσοτέρων, οἱ ὁποῖοι διὰ τῶν ὑπογραφῶν ἔχουν τὸ θάῤῥος νὰ σᾶς εἴπουν, ὅτι ἕνεκα τῆς διαγωγῆς τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ καὶ τῆς ἐπιμόνου ὑποστηρίξεώς του, θὰ ἀναγκασθοῦν ν’ ἀλλάξουν ἐθνικότητα, ὅταν ἔχητε ὑπ’ ὄψιν τὴν διαγωγὴν τοῦ προξένου μετὰ τὴν ἀναφορὰν, ἡ ὁποία ἀνεγνώσθη τὸ παρελθὸν θέρος εἰς τὴν Γερουσίαν καὶ ἡ τότε Κυβέρνησις προέβη εἰς ἀνακρίσεις κατὰ τῶν ὑπογραψάντων τὴν ἀναφορὰν, ὅταν ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις, καί τοι συμπαθοῦσα πρὸς αὐτὸν, ἠναγκάσθη νὰ τὸν ἀνακαλέσῃ, ὅταν ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας τὸ δικαίωμα τῆς κοινότητος ἐκείνης, ἡ ὁποία συνετέλεσε τὰ μέγιστα εἰς τὴν μεταβολὴν, ὡς καὶ ἀνωτέρω εἶπον, καὶ οἱ ἴδιοι ἤθελον συνεισφέρει χρήματα διὰ τὴν Ἐθνοφυλακὴν, δὲν πρέπει νὰ στείλητε αὐτὸν ὀπίσω. Ὁ Κύριος Θεοχάρης σᾶς εἶπε πρὸς τοῖς ἄλλοις, ὅτι ἀνέπτυξε τὸν Ἑλληνισμὸν, ἐγὼ ἔχω τὰς ἐναντίας πληροφορίας. Ὁ Κύριος Γκιώνης ἀντὶ νὰ ζωογονήσῃ, νὰ ἀναπτύξῃ τὸν Ἑλληνισμὸν, αὐτὸς ἔπραξε τὸ ἐναντίον, διότι ὑπῆρχε κατάστημα ἐκπαιδευτικὸν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, καὶ ὁ Κύριος Γκιώνης τὸ κατέστρεψε διὰ νὰ κάμῃ ἓν ἰδικόν του.
§143ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Διὰ νὰ κάμῃ οἰκοτρόφους.
§144ΔΑΓΡΕΣ. Λοιπὸν ἐγὼ δὲν ἦλθον νὰ παρακαλέσω τὸν Κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ τὸν στείλῃ, ἦλθον νὰ ἐπιβάλω εἰς αὐτὸν τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ νὰ μὴ τὸν στείλῃ εἰς τὴν Προξενικὴν περιφέρειαν Γαλαζίου. Ὅταν ἔρχωνται καὶ μᾶς λέγουν, ὅτι καταντοῦμεν εἰς ζητήματα προσωπικὰ, ὅτι ἐξαντλούμεθα εἰς τὰ προσωπικὰ ζητήματα, ὅταν ἔρχωνται καὶ μᾶς μέμφωνται, ὅτι συσταίνομεν πρόσωπα, ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ εἴπω τὶ θὰ εἴπῃ ἔξω ὁ κόσμος, ὅταν ὁ Πρόξενος αὐτὸς διατηρῆται ἐναντίον τῆς θελήσεως τῆς ἐκεῖ Ἑλληνικῆς κοινότητος, ἐναντίον τῆς κοινῆς γνώμης τοῦ τόπου ἐκείνου, καὶ ὅταν ἔρχωνται πληρεξούσιοι, οἱ ὁποῖοι σᾶς λέγουν, ὅτι ἡμεῖς γνωρίζομεν τὸν χαρακτῆρα τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου καὶ δὲν μᾶς εἶναι συγχωρημένον νὰ ἀμφιβάλλωμεν περὶ τῆς ἀληθείας αὐτῶν, ὅταν ἔρχωνται 200 ἄνθρωποι καὶ μᾶς λέγουν, ὅτι δὲν θέλομεν τὸν ἄνθρωπον αὐτόν· ὅταν οὕτω σκέπτησθε, Κύριε ὑπουργέ, ὅτι ὁσάκις γίνεται ἐπερώτησις, τὴν χαρακτηρίζετε ὡς ζήτημα προσωπικόν, θὰ μὲ συγχωρήσητε νὰ ἐκφράσω μίαν ἰδέαν, ἡ ὁποία διαδίδεται, δὲν θέλω νὰ τὴν πιστεύσω, διαδίδεται ὅμως ἡ ἰδέα, ὅτι ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ εἷς ἄλλος ὑπουργὸς ἔχουν κτήματα καὶ συμφέροντα εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, καὶ θέλουν νὰ ὑποστηρίξωσιν ἐκεῖ τὸν Κύριον Γκιώνην εἰς τὸ πεῖσμα τῆς ἐκεῖ κοινῆς γνώμης. Ἠξεύρετε, ὅτι ὁ πρόξενος ἐκεῖ εἶναι καὶ διοικητικὸς ὑπάλληλος, καὶ δικαστὴς, καὶ ἐκτελεστὴς ἐν γένει τοῦ νόμου. Ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις, ὅταν διορίζῃ Πρόξενόν τινα, ἂς ᾖναι ὁ τιμιώτερος καὶ ἱκανώτερος ἄνθρωπος, ἅμα δὲν ἀπολαμβάνει τὴν ὑπόληψιν τῶν κατοίκων, ποτὲ δὲν πρέπει νὰ τὸν ἀφίνῃ· ἔπεσε μία ἐξουσία, στηριζομένη εἰς ὅπλα καὶ χρήματα, διότι ἔχασε τὴν κοινὴν ὑπόληψιν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ θέλετε νὰ στείλητε ἕνα πρόξενον ἐναντίον τῆς κοινῆς γνώμης; Ἐπιμένω τοῦ νὰ ἐπιβάλλῃ ἡ Συνέλευσις εἰς τὸν Κύριον Ὑπουργὸν νὰ μὴ στείλῃ ἐκεῖ τὸν Κύριον Γκιώνην, εἶναι καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δικαιώματα ὡς τὸν Κύριον Γκιώνην.
§145ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν, ἐφωτίσθημεν.
§146ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Σεβασθῆτε τὰς ἀρχὰς τῆς δικαιοσύνης, ὅτι ὁ κατηγορούμενος ἔχει τελευταῖος τὸν λόγον. Κατηγορεῖται ἐκτὸς τοῦ Κυρίου Γκιώνη καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὁ Κύριος προαγορεύσας μᾶς εἶπεν, ὅτι εὔχεται νὰ βλέπῃ ἐπὶ πολὺν χρόνον τὸν Κύριον Μαυροκορδάτον εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ὑπουργείου· ἐγὼ, ὅστις ἀνήκω εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν τοῦ παρόντος Ὑπουργείου, εὔχομαι νὰ πέσῃ ὁ Ὑπουργὸς Κύριος Μαυροκορδάτος αὔριον. Πρὸ τριῶν ἐτῶν μετέβην εἰς Γαλάζιον, δι’ ἰδιωτικὰς ὑποθέσεις· ἅμα ἔφθασα ἐκεῖ σμῆνος ἀνθρώπων μὲ περιεκύκλωσε διὰ νὰ μὴ λαλήσῃ κατὰ τοῦ Κυρίου Γκιώνη· προκατελήφθην ὡς ἄνθρωπος, ἀλλ’ ὡς νομικὸς δὲν ἤθελον νὰ πιστεύσω ὅλα πρὶν ὁ ἴδιος ἀντιληφθῶ καὶ ἐξετάσω ποῖα ἦσαν τὰ κακὰ, τὰ ὁποῖα ἔκαμεν ὁ Κύριος Γκιώνης· δὲν εὗρον κἀνὲν, καὶ ἂς μὲ συγχωρήσουν νὰ εἴπω, ὅτι ἤμην εἰς κατάστασιν νὰ κρίνω περὶ τῶν καλῶν ἰδεῶν τοῦ Κυρίου Γκιώνη· εἰς τόπον, ὅπου Ἑλληνισμὸς ἐπὶ 30 ἔτη ἐμαραίνετο, τουτέστι μετὰ τὴν Ἐπανάστασιν, τουτέστι μετὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἀφ’ ἧς ἔπαυσαν νὰ κυβερνῶσι τὸν τόπον ἐκεῖνον Ἕλληνες ἡγεμόνες, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ὁ Ἑλληνισμὸς ἐμαραίνετο, καὶ ὁ πρῶτος, ὅστις ὠργάνωσε τὴν σύστασιν καὶ τὴν ἀναγέννησιν τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὑπῆρξεν ὁ Γκιώνης, διότι ὁ ἄνθρωπος ἦτον ἔτη πολλὰ εἰς ἐκεῖνον τὸν τόπον, εἶχε σχέσεις πολλὰς καὶ ἐτιμᾶτο παρ’ ὅλων· εἶδον Γυμνάσιον ἀρτιγενὲς μὲν, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιθυμία τοῦ Κυρίου Γκιώνη καὶ τῆς συζύγου του, ἡ ὁποία δὲν ἀπέφευγε καθ’ ἑκάστην νὰ ἐπισκέπτηται, νὰ θεωρῇ ἡ Κυρία Γκιώνη τὰ ἐκπαιδευόμενα τέκνα, ὡς τέκνα ἰδικά της.......
§147ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά.
§148ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Λέγετε τὰ κακὰ ὅλως ἀόριστα, ἐγὼ λέγω τὰ κακὰ ὅλως ὡρισμένα.
§149ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ὅταν ἐπήγατε ἐκεῖ, βεβαίως ἐπήγατε νὰ ὑπερασπισθῆτε ὑπόθεσιν τοῦ Κυρίου Γκιώνη, καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἐπληρώθητε 2000 δραχμὰς, ὡς δικηγόρος τοῦ Κυρίου Γκιώνη, καλὰ κάμνετε τὸ μέρος σας καὶ τώρα.
§150ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τοῦτο δὲν μὲ ἐμποδίζει νὰ σᾶς εἴπω τὴν ἀλήθειαν, σᾶς λέγω, ὅτι εἶμαι πλέον ἀμερόληπτος ἀπὸ ὑμᾶς. Ἔρχομαι εἰς τὰ ἄλλα. Ἤμην εἰς τὰ 59· τὰ παράπονα αὐτὰ ἐπανελήφθησαν (θόρυβος).
§151ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν θέλομεν παλαιά.
§152ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Καὶ μήπως λέγετε σεῖς νέα; 150 ἄτομα ἀναφέρετε σεῖς (θόρυβος). Σᾶς λέγω, ὅτι ἠξεύρω νὰ σέβωμαι τοὺς ἀνθρώπους· τὰ παράπονα αὐτὰ δὲν εἶναι χθεσινὰ, εἶναι παλαιά. Ἐστείλατε ἀνακριτὴν εἰς Γαλάζιον ἕνα ἐκ τῶν ἀξίων δικαστῶν ἀνωτάτου δικαστηρίου. Ὁ Κύριος Σ. Παπαχρήστου, τοῦ ὁποίου ὅλοι γνωρίζομεν τὴν ἀκεραιότητα τοῦ χαρακτῆρος, ὑπῆγεν ἐκεῖ, ὡς ἐπιτετραμμένος, ὅπως ἐξετάσῃ τὰ παράπονα, καὶ τί εὑρίσκει; ὅτι τίποτε δὲν ἦτο, παρὰ ῥᾳδιουργίαι ἑνὸς φαύλου μαγείρου, τὸν ὁποῖον ἐδίωξε τοῦ καταστήματος. Σᾶς λέγουν, ὅτι ὑπάρχει ἀναφορὰ 150 ἀνθρώπων ὑπογεγραμμένων· πιστεύσατε, ὅτι αὐταὶ αἱ ἀναφοραὶ δὲν εἶναι οὔτε τόσον ἀληθεῖς, οὔτε ἔχουσιν οἱ ὑπογράψαντες τόσον πατριωτισμὸν, ὥστε νὰ ἀφήσωσι τὴν ἐθνικότητά των ἕνεκα ἑνὸς Προξένου· εἶναι τὸ ἴδιον ὡς νὰ λέγωμεν, ὅτι ἐπειδὴ εἶναι ἕνας ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος δὲν μοῦ ἀρέσει, ἢ ἕνας Νομάρχης, διὰ τοῦτο θὰ φύγω ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Ἂς ἔλθωμεν καὶ εἰς τὸ ἄλλο. Ἔῤῥιψεν ὁ Κύριος Δαγρὲς μίαν προσβολὴν κατὰ τοῦ Κυρίου Μαυροκορδάτου, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἀνασηκύνω εὐπρεπέστερον ἴσως αὐτοῦ τοῦ ἰδίου· δὲν ἔχει ἀνάγκην ὁ Μαυροκορδάτος τοῦ Κυρίου Γκιώνη διὰ νὰ ὑπερασπίσῃ τὰ συμφέροντά του ἐν Γαλαζίῳ, ἔχει ἐκεῖ ἕνα συγγενῆ, τὸν Κύριον Μουρούζην, ὅστις εἶναι πολὺ ἰσχυρότερος. Ἐν τῇ εὐθύτητί του ὁ Κύριος Μαυροκορδάτος ἐξήτασεν, ἐβασάνισεν ὅλας τὰς κατηγορίας αὐτὰς, ὁ ἴδιος μετέβη εἰς τὸ Γαλάζιον, ἐκ τοῦ πλησίον ἤκουσε τὰ παράπονα, ἐκ τῶν παραπόνων ὅμως ὅλων τούτων τίποτε δὲν εὗρε σπουδαῖον. Θέλετε νὰ σᾶς εἴπω καὶ περισσότερα; (θόρυβος). Ἤθελον φέρει ἐπιστολὰς, τὰς ὁποίας ἔλαβον ἐκ Γαλαζίου, αἱ ὁποῖαι ἐξέφερον παράπονα κατὰ τοῦ Γκιώνη, καὶ οἱ στέλλοντες αὐτὰς πρὸς ἐμὲ ἐνόμιζον, ὅτι ἤθελον γίνει κατήγορος τοῦ Κυρίου Γκιώνη (θόρυβος). Ἐβασάνισα τὰς ἐπιστολὰς αὐτὰς, τὰς ἐμελέτησα, τίποτε δὲν εὗρον. Ἠξεύρετε καὶ ποία ἄλλη δυσκολία ὑπάρχει, ἡ ὁποία ἐμποδίζει τὸν Κύριον Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἀλλάξῃ τὸν Κύριον Γκιώνην; Εἶναι, ὅτι Πρόξενος δὲν ἠμπορεῖ νὰ διορισθῇ, ἐὰν δὲν ἐκδοθῶσι τὰ ἐκτελεστήριά του, ἄλλως, Κύριοι, πρέπει νὰ ἀφήσῃ πάσχον τὸ ἐμπόριον, καὶ μάλιστα εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν, καθ’ ἣν ἤρχισαν νὰ φορτώνουν εἰς τὸν Δούναβιν (θόρυβος). Ὁ ἀνακριτὴς σᾶς εἶπεν, ὅτι αἱ κατηγορίαι εἶναι ὅλως ἀόριστοι. Εἶναι, Κύριοι, ἀναξιοπρεπὲς νὰ διασύρηται ἡ ὑπόληψις ἑνὸς τιμίου ἀνθρώπου, ἑνὸς τιμίου πολίτου. Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν σχηματίζονται ἀντιδράσεις κατὰ τῶν Προξένων, διότι κατὰ νόμον οἱ Πρόξενοι εἶναι καὶ δικασταὶ, καὶ ὅσοι ἔχασαν τὰς ὑποθέσεις των ἐνώπιον Προξενείων, γίνονται ἐχθροὶ τοῦ Προξένου. Εἶναι λοιπὸν δυνατὸν ὁ Κύριος Γκιώνης νὰ μὴν ἐδίκασε 150 ὑποθέσεις, καὶ ἐξ αὐτῶν νὰ μὴ κατεδικάσθησαν 150;
§153ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Καὶ πῶς θὰ τοὺς δικάσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους;
§154ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὅπως δικάζει ὁ δικαστὴς, καθήμενος εἰς τὴν ἕδραν του.
§155ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπειδὴ ὁ Κύριος Σαρίπολος εἶπεν, ὅτι ἐγὼ εἶπον, ὅτι ὁ Κύριος Μαυροκορδάτος ἔχει τὸν Κύριον Γκιώνην διὰ τὰς ὑποθέσεις του, λέγω, ὅτι ἐγὼ εἶπον, ὅτι τοῦτο διαδίδεται, τὸ γράφουν ἀπ’ ἐκεῖ, τοῦτο ἐγὼ ὅμως δὲν τὸ πιστεύω.
§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα ἦτο περὶ τοῦ Κυρίου Γκιώνη. Ἡ Συνέλευσις δηλ. νὰ ἐκφράσῃ πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως μεταθέσῃ αὐτὸν (θόρυβος).
§157ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι διαφεύγει τὴν δικαιοδοσίαν μας τοῦ νὰ διατάξωμεν τὸν Ὑπουργὸν νὰ διορίσῃ, νὰ μεταθέσῃ ἢ νὰ παύσῃ τὸν δεῖνα ἢ δεῖνα ὑπάλληλον, δὲν πρέπει ποτὲ νὰ ἐπεμβῶμεν εἰς τὰ διοικητικὰ αὐτοῦ καθήκοντα. Πολὺ ὀρθῶς μάλιστα ὁ Κύρ. Πληρεξούσιος Μεσολογγίου μᾶς εἶπε προχθὲς, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπεμβαίνωμεν εἰς τὴν Νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς φέρει τὴν εὐθύνην τῶν πράξεών του, θέλετε νὰ ἐκδικάσητε τὴν διαγωγήν του; Ἐκδικάσατέ την. Δὲν θέλετε; ἀφήσατέ τον νὰ διορίσῃ ἢ νὰ παύσῃ ὁποιονδήποτε ὑπάλληλον κρίνει ὑπ’ εὐθύνην του ὡς κατάλληλον· ἐπαινῶ καὶ θαυμάζω μάλιστα τὸν Κύριον Ὑπουργὸν διὰ τὴν συνταγματικὴν ἁβροφροσύνην, μεθ’ ἧς προσφέρεται πρὸς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, ἐπιμένων εἰς τὴν πρᾶξίν του καὶ ἀναλαμβάνων πᾶσαν τὴν εὐθύνην αὐτῆς.
§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἐκ τῶν Κυρίων Πληρεξουσίων ἐζήτησεν, ὥστε ἡ Συνέλευσις νὰ ἐκφράσῃ ῥητῶς πρὸς τὸν Κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τοῦ νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐπάνοδον αὐτοῦ τοῦ Προξένου.
§159ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Νομίζω, Κύριοί μου, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς, εἰς ὃν ἐνεπιστεύθη κλάδος τις, ἔχει τὴν εὐθύνην τῶν πράξεών του. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὀφείλω νὰ πράττω ὅ,τι ἡ συνείδησίς μου, ὁ νοῦς, ἡ καρδία μου μοὶ ὑπαγορεύει· καὶ νομίζω, ὅτι παραβαίνω τὰ καθήκοντά μου, ὅταν δὲν πράττω τοῦτο. Τὴν πρᾶξιν ταύτην, ἣν ἔκαμον τὴν ἔκαμον ἐν πεποιθήσει, καὶ ἡ πρᾶξις θὰ μένῃ.
§160ΚΑΛΟΣ. Λέγω, Κύριοι, ὅτι ἐὰν ἡ πρᾶξίς του αὐτὴ ἐκτελεσθῇ θὰ ἔχῃ κακὰς συνεπείας.
§161ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Εἶναι ὑπεύθυνος.
§162Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν ἔχω κᾀμμίαν γνώμην ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως, καθ’ ὅσον μοὶ λείπουν πολλὰ στοιχεῖα, ὅπως δώσω γνώμην. Νομίζω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀξιοῖ μίαν δύναμιν καὶ μίαν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν δὲν δύναμαι νὰ ἀναγνωρίσω παντάπασιν, ἀφαιρεῖται ἐντελῶς ἀπὸ τὸν ἔλεγχον, ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν, τὴν κυριαρχίαν τῆς Συνελεύσεως. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν πολὺ καλὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐνεργήσῃ κατὰ τὰς ἰδέας του καὶ τὴν συνείδησίν του, καὶ ἡ Συνέλευσις ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, ὡς κυρίαρχος ἐξουσία, ὡς νομοθετικὴ ἐξουσία, ἔχει τὸ δικαίωμα ἐπὶ ἀντικειμένων τινῶν, ἐπὶ ζητημάτων τινῶν, ὁσάκις συνδέονται μὲ τὰ δημόσια συμφέροντα, νὰ ἐπιλαμβάνεται αὐτῶν καὶ νὰ ἐκφράζῃ γνώμην. Τὸ ζήτημα τῆς ἐμπιστοσύνης εἶναι ἀνεξάρτητον, καθὼς καὶ τὸ ζήτημα νὰ μείνῃ ὁ Ὑπουργὸς ἢ νὰ παραιτηθῇ. Πρόκειται ἐνταῦθα περὶ εἰδικῆς περιπτώσεως, τῆς ὁποίας ἐπιλαμβάνεται ἡ Συνέλευσις· νομίζω ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιληφθῇ, καὶ νὰ ἐπιφέρῃ ἀπόφασιν. Ἐγὼ ὁμιλῶ θεωρητικῶς. Ὅταν πᾶσαν ὑπόθεσιν, πᾶν ζήτημα ἀναγόμενον εἰς τὴν δικαιοδοσίαν Ὑπουργοῦ, τὸ θεωρῆτε ζήτημα ἐμπιστοσύνης, τότε καθ’ ἑκάστην θὰ ἔχωμεν παύσεις καὶ διορισμοὺς Ὑπουργῶν. (Θόρυβος). Ἐπὶ τῆς Συνταγματικῆς βασιλείας τοῦ Ὄθωνος, ὁ ὁποῖος συνεταύτιζε, κακῶς ποιῶν, τὸν ἑαυτόν του εἰς ὅλα τὰ ζητήματα τῶν Ὑπουργῶν, τοὐλάχιστον οἱ Ὑπουργοὶ, καθ’ ὅσον ἀπέβλεπε τὴν δικαιοδοσίαν των, ὑπεβάλλοντο εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων, καὶ δὲν ἀπεποιοῦντο ποτὲ τὴν ἐξέτασιν τῶν αὐτῶν Σωμάτων, ἀλλ’ ἔδιδον λόγον. Μετὰ τὴν ἐξέτασιν ἔρχεται ἡ γνώμη των, ἥτις εἶναι ἢ μετάβασις εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἢ ἁπλῶς ἢ αἰτιολογημένη, νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἡ τελευταία τί πρέπει νὰ κάμῃ, ἐνῷ ἡ πρώτη ἀφίνει τὰ πράγματα, ὅπου ἦσαν.
§163ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν προλαλήσαντα, καὶ ὁ λόγος εἶναι ἁπλοῦς. Εἶναι ἀναντίῤῥητον, Κύριοι, ὅτι ἡ ἀρχὴ τῆς εὐθύνης συνεπάγεται ἀναγκαίως τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐνεργείας, ἡ δὲ ἐλευθέρα ἐνέργεια συνεπάγεται τὴν ἐλευθέραν ἐκλογὴν τῶν ὀργάνων. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν σᾶς εἶπε καθαρὰ, ὅτι εὑρίσκει εἰς τὸ πρόσωπον, περὶ οὗ ὁ λόγος, ὅλα τὰ προσόντα καλοῦ καὶ ἀξιολόγου ὑπαλλήλου, καὶ ὅτι τὸ ὄργανον τοῦτο τῷ εἶναι ἀναγκαῖον διὰ νὰ διοικήσῃ. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Συνέλευσις δι’ ἀποφάσεώς της τῷ εἴπῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μεταχειρισθῇ τὸ ὄργανον τοῦτο, θέλει δεσμεύσει τὸν κύκλον τῆς ἐνεργείας του, καὶ ἐν τοσούτῳ ὁ Ὑπουργὸς θὰ ἐξακολουθῇ νὰ ᾖναι ὑπεύθυνος. Παραβιάζεται τοιουτοτρόπως ἡ ἀρχὴ τῆς ἐλευθέρας ἐνεργείας, ἥτις ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν. Δὲν πρόκειται ἐνταῦθα περὶ μιᾶς πράξεως, περὶ μιᾶς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν δυνάμει τοῦ δικαιώματος, ὅπερ ἔχομεν, νὰ τὴν ἐπιτηρῶμεν καὶ νὰ διαγράφωμεν τὴν πορείαν της. Ἀναγνωρίζω, ὅτι τὰ Νομοθετικὰ Σώματα δύνανται νὰ δίδωσι συμβουλὰς καί τινας νύξεις εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, καὶ ὅτι αὕτη πάντοτε ὀφείλει νὰ ἀκολουθῇ, ἀλλ’ ἰσχυρίζομαι, ὅτι ποτὲ δὲν δύναται Συνέλευσις ἢ Βουλὴ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τοὺς ἀνωτάτους λειτουργοὺς τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς τὰ πρόσωπα, δι’ ὧν οὗτοι θὰ διοικῶσιν. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν σᾶς εἶπε καθαρά· ὁ Κύριος Γκιώνης μοὶ εἶναι ἀναγκαῖος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, διότι εἶναι ὑπάλληλος τίμιος καὶ ἱκανὸς νὰ διευθύνῃ κάλλιστα τὸ Προξενεῖον τοῦ Γαλαζίου· Σεῖς δὲ θέλετε νὰ εἴπητε ὄχι, δὲν τὸν θεωροῦμεν ἡμεῖς κατάλληλον καὶ πρέπει νὰ τὸν μεταθέσῃ· ἡ τοιαύτη ἀπόφασίς σας ἄλλο δὲν κάμνει παρὰ νὰ ἐπιβάλῃ τὰ ὄργανα, διὰ τῶν ὁποίων ὁ Ὑπουργὸς θὰ ἐνεργήσῃ, ὅπερ ἄτοπον. Εἶσθε, Κύριοι· ἐὰν θέλητε νὰ περιορίσητε τόσον πολὺ τὸν Κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν θέλητε νὰ τὸν δεσμεύσητε καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν τῶν προσώπων, εἴπετε εἰς αὐτὸν καθαρὰ, «δὲν ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς σὲ, δὲν σὲ θέλομεν.»
§164ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Αὐτὸ σᾶς συμφέρει.
§165ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν μὲ συμφέρει τίποτε. Ὅταν μὲ συμφέρῃ, θὰ τοῦ τὸ εἴπω ἐγώ. Λοιπὸν, Κύριοι, ἐπαναλαμβάνω, πρέπει νὰ ἀφήσητε τὸν Κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἐλεύθερον εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν προσώπων, ἑπομένως ἐλεύθερον νὰ στείλῃ ἢ μὴ εἰς τὸ Γαλάζιον Πρόξενον τὸν Κύριον Γκιώνην. Ἂν θελήσητε νὰ πράξητε τὸ ἐναντίον, θὰ δεσμεύσητε τὰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ, θὰ ἐκτελῆτε σεῖς ἀπ’ εὐθείας τὴν διοίκησιν, καὶ ἐν τούτοις ὁ Ὑπουργὸς θὰ ἐξακολουθῇ νὰ ᾖναι ὑπεύθυνος. Τότε δὲ, ἐὰν ὁ Κύριος Ὑπουργὸς ἔχῃ φιλοτιμίαν, ὡς πιστεύω, δὲν θὰ δεχθῇ ποτε τοιαύτην ἐξευτελιστικὴν θέσιν. (θόρυβος). Μὴ ταράττεσθε, Κύριοι, δὲν ὁμιλῶ μὲ πλάγιον σκοπόν. Θέλω τοὺς Ὑπουργοὺς ἐλευθέρους εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτῶν, διὰ νὰ ἔχω μετὰ ταῦτα πλῆρες τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς ἐξελέγξω. Ἐδῶ εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἂς εἴπῃ δημοσίᾳ, ἂν ἐγώ ποτε τοῦ ἔκαμα σύστασίν τινα οἱανδήποτε.
§166ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Ὄχι· ποτέ.
§167ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω ἕτερόν τι· περιμένω νὰ ἀκούσω τὸν Κύριον Ὑπουργὸν, καὶ ἂν οὗτος ἐπιμείνῃ, ὡς ἐλπίζω, δὲν δύνασθε νὰ τῷ εἴπητε, ὅτι δὲν θεωρεῖτε κατάλληλον τὸ πρόσωπον τοῦ Γκιώνη· ἐὰν ὅμως θελήσετε νὰ τῷ τὸ εἴπητε, τότε πρέπει νὰ προσθέσητε, ὅτι δὲν θεωρεῖτε καὶ αὐτὸν τὸν ἴδιον κατάλληλον διὰ νὰ διευθύνῃ τὸ Ὑπουργεῖον, ἀφοῦ δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ ἐκλέξῃ τὰ κατάλληλα τῆς διοικήσεως ὄργανα.
§168Ρ. ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, ἔχω περισσοτέραν τοῦ προλαλήσαντος ἐμπιστοσύνην καὶ ὑπόληψιν εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ, οὔτε κατήγορος αὐτοῦ εἶμαι, ἓν περιστατικὸν μόνον θὰ διηγηθῶ πρὸς γνῶσιν τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ διὰ νὰ ὁδηγήσω αὐτὸν εἰς τὴν οἰκονομίαν τῶν πραγμάτων· ἠξεύρετε, ὅτι τὸ Γαλάζιον ὑπῆρξε μία ἀπὸ ἐκείνας τὰς πατριωτικὰς ἑστίας, οἵα ὑπῆρξε τὸ Ναύπλιον αὐτὸ καὶ λοιπὰ τοιαῦτα μέρη, ἐνθυμεῖσθε τὰς διαμαρτυρήσεις, τὰς ὁποίας ἔστειλαν ἐν τῇ Γερουσίᾳ οἱ ἐκεῖ διαμένοντες ὁμογενεῖς κατὰ τοῦ πεπτωκότος συστήματος. Τότε, Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὑπουργεῖον ἐκεῖνο ἐξηγήθη δυσμενέστατα κατ’ αὐτῶν τῶν ἀναφορῶν, καὶ ὡμολόγησεν, ὅτι ἐπάσχισε παντὶ σθένει ὁ Πρόξενος νὰ ἐμποδίσῃ τὰς ἀναφορὰς ἐκείνας καὶ δὲν ἠδυνήθη, ἐννοεῖτε, ὅτι αἱ τοιαῦται ἔνθερμοι προσπάθειαι τοῦ Κυρίου Προξένου τὸν ἔθεσαν εἰς πολεμίαν κατὰ τῶν τοιούτων θέσιν κατὰ τὴν τακτικὴν τῆς τότε Κυβερνήσεως· ὡς ἐκ τούτου λοιπὸν, Κύριοι, ἔλαβον χώραν δυστυχῶς ἔκτοτε ἀρκεταὶ, καθὼς γνωρίζετε, δυσαρέσκειαι μεταξὺ τοῦ Κυρίου Γκιώνη καὶ τῶν ὑπογραψάντων τὰς ἀναφορὰς καὶ διαμαρτυρήσεις τῶν ὁμογενῶν ἐκείνων, οἵτινες δὲν ἦσαν εὐάριθμοι, ἡ δὲ τοιαύτη δυσαρέσκεια διατρέχει καὶ μέχρι σήμερον· ὅθεν μακρὰν τῆς προσπαθείας νὰ κατηγορήσω, οὔτε τὸν Κύριον Γκιώνην, οὔτε τὸν Κύριον Ὑπουργὸν, λέγω, ὅτι, ἐνυπαρχούσης τῆς αὐτῆς μεγάλης δυσαρεσκείας, ἐναπόκειται εἰς τὴν φρόνησιν τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ νὰ τὴν οἰκονομήσῃ.
§169ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Δὲν ἔχω κἀμμίαν σχέσιν μὲ τὸν Κ. Γκιώνην, δὲν τὸν γνωρίζω πολὺ, καὶ δὲν ἔρχομαι οὔτε νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ αὐτοῦ οὔτε νὰ τὸν κατακρίνω. Ἔρχομαι ὅμως, Κύριοι, νὰ συντελέσω εἰς τὴν θέσιν καὶ εἰς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, διότι νομίζω, ὅτι μία προσωπικὴ ἀφορμὴ δὲν πρέπει νὰ μᾶς φέρῃ τόσον μακρὰν, ὅσον νομίζει ὁ ἔντιμος φίλος μου, ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι δυνάμεθα νὰ πορευθῶμεν. Ἔχει βεβαίως δίκαιον ὁ Κύριος ὑπουργὸς νὰ ἀξιοῖ ἐλευθέραν ἐνέργειαν, καὶ τὴν ἐλευθέραν ἐνέργειαν οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν δύναται νὰ τὴν ἀμφισβητήσῃ. Διὰ νὰ ᾖναι ἀποτελεσματικὴ ἡ εὐθύνη πρέπει νὰ ᾖναι πραγματικὴ, καὶ ὅπου ἐκλείπει ἡ ἐλευθερία, δὲν ὑπάρχει ἡ εὐθύνη. Ἀφ’ ἑτέρου ὅμως δὲν δύναται ὁ Κύριος ὑπουργὸς νὰ προτείνῃ τὴν εὐθύνην του ὡς μίαν ἔνστασιν ἀπαραδέκτου ἐναντίον τοῦ φωτισμοῦ ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἐπὶ ὡρισμένων γεγονότων ἀπαιτεῖ ἡ Συνέλευσις, ἀπαιτεῖ ἡ κοινὴ γνώμη. Διάφοροι λόγοι ἐπροτάθησαν ἐναντίον τοῦ Κυρίου Γκιώνη. Δὲν γνωρίζω, ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν ἔχουν ὑπόστασιν ἢ ὄχι. Οὐχ ἧττον ὅμως ὡρισμένα περιστατικὰ διετυπώθησαν, τὰ ὁποῖα, ἐὰν ἀληθεύουν, ἤθελον ἀποδείξει, ὅτι ὁ Κύριος Γκιώνης, ὁποιανδήποτε καὶ ἂν ἔχῃ τὸ ἄτομόν του ἀξίαν, εἶναι ὅμως ἀνεπιτήδειος εἰς τὴν θέσιν τοῦ Γαλαζίου. Λέγω τοῦτο ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι τὰ γεγονότα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατηγγέλθησαν ἐνώπιόν σας, ἤθελον ἀληθεύει· εἶναι ἀληθὲς ὅτι πρὸ τριῶν ἢ τεσσάρων ἐτῶν ἐγένετο μία ἀνάκρισις ἐκ μέρους τοῦ Κυρίου Παπαχρήστου, ἀλλὰ περὶ ἐκείνων τῶν γεγονότων δὲν πρόκειται σήμερον. Πρόκειται περὶ νέων γεγονότων. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς λοιπὸν δύναται κάλλιστα νὰ ἀναστείλῃ τὸ μέτρον τῆς ἀναχωρήσεως τοῦ Κυρίου Προξένου, καὶ δύναται νὰ διατάξῃ ἀνάκρισιν διὰ νὰ καθησυχάσῃ, διὰ νὰ πείσῃ τὴν συνείδησίν του, διὰ νὰ πείσῃ καὶ τοὺς διστάζοντας καὶ ἐν τῇ Συνελεύσει καὶ ἐν τῇ κοινῇ γνώμῃ, ὅτι τὰ κατὰ τοῦ Προξένου παράπονα δὲν εἶναι ἀληθῆ, καὶ ὅτι δύναται νὰ ἐπιστρέψῃ ἄνευ φόβου συγκρούσεων εἰς τὴν θέσιν του. Ἐὰν ὅμως ᾖναι ἀληθῆ, οὐδεὶς θὰ συνηγορήσῃ ὑπὲρ τοιούτου Προξένου.
§170ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν ἐπερίμενον, Κύριοι, ὅτι ἓν ζήτημα ὄχι προσωπικὸν, ἀλλὰ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει οὐσιώδη συμφέροντα ἐπὶ ὁμογενῶν, τῶν ὁποίων τὰ δικαιώματα σᾶς ἐξετέθησαν πρὸ ὀλίγου, ἔμελλε νὰ προκαλέσῃ θέμα ἐμπιστοσύνης ἐκ μέρους τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ. Τὴν ἐμπιστοσύνην αὐτὴν δὲν λησμονεῖ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς, ὅτι δὲν εἶναι πολλαὶ ἡμέραι, καθ’ ἃς τὴν ἔλαβε, τὴν ἔλαβεν ἐκ μέρους τῆς Συνελεύσεως καὶ μιᾶς ἀπολύτου πλειονοψηφίας· ἡ πλειονοψηφία ὅμως ποτὲ δὲν ἐνόησε, πιστεύω, καθόσον ἀνῆκον εἰς αὐτὴν, ὅτι, δίδουσα τὴν ψῆφόν της εἰς ἕνα ὑπουργὸν, εἰς μίαν Κυβέρνησιν, ἀποκαθιστᾷ αὐτὴν δικτάτορα, καὶ ὅτι Ὑπουργὸς ἑκάστοτε εἰς τὸ ἐλάχιστον ζήτημα διὰ νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι ἔχει ἄδικον, ὅτι ἐπλανήθη τοὐλάχιστον, νὰ λέγῃ, ὅτι δυνάμει τῆς ἐμπιστοσύνης σας, Κύριοι, ἢ ἐγὼ δὲν εἶμαι Ὑπουργὸς ἢ ὅ,τι ἔκαμα πρέπει νὰ τὸ ἀναγνωρίσητε ὡς καλῶς πεπραγμένον. Ὄχι, Κύριε Ὑπουργὲ, ἔχετε προηγούμενα τούτου· πρὸ ὑμῶν ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτε κατὰ πρῶτον διώρισε τὸν Κύριον Δημητρακαράκον καὶ ἐγεννήθησαν παράπονα, δὲν ἐδυσκολεύθη νὰ ἀνακαλέσῃ τὸν διορισμὸν τοῦτον χωρὶς νὰ θεωρήσῃ τὰς συνετὰς παρατηρήσεις τῆς Συνελεύσεως προσβλητικὰς, καὶ νὰ θέσῃ, ὡς ὑμεῖς, σήμερον ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Ὁ νῦν Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν, ὅτε τῷ ἐγένετο παρατήρησις ἐπὶ τοῦ διορισμοῦ τοῦ Κουτσογιαννοπούλου, μᾶς εἶπεν, ὅτι προσωρινῶς καὶ ἐξ ἀνάγκης εἶχεν ἀναθέσει τὴν ἀρχηγίαν τῆς Χωροφυλακῆς, νομίζω, καὶ ὅμως δὲν ἐδυσκολεύθη νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι σκέπτεται πῶς ἄλλως νὰ θεραπεύσῃ τῆς ὑπηρεσίας τὴν ἀνάγκην μὲ τὰς εὐστόχους περιστάσεις τῆς Συνελεύσεως καὶ δὲν θέλετε πιστεύσει, ὅτι, συμβαδίζων οὕτω μὲ τὸ πνεῦμα τῆς Συνελεύσεως, ἔχανε τὴν ἐμπιστοσύνην της, ἀπ’ ἐναντίας ἐγὼ πιστεύω, ὅτι τὴν ἐνίσχυσε. Ἐκτιμῶ τὴν ἐπιμονήν σας, ἐκτιμῶ τὸν χαρακτῆρά σας, Κύριε Ὑπουργέ· ἀπέναντι ὅμως μιᾶς πλειονοψηφίας, μιᾶς παρακλήσεως, τὴν ὁποίαν ἔρχεται νὰ ὑποβάλῃ μία πλειονοψηφία (θόρυβος).
§171ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι παρακλήσεως.
§172ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν ἐννοῶ τὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν ἐνοήσατε, διότι τοιαύτη παράκλησις προσκρούει, μὴ ἀμφιβάλλετε καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου εὐαισθησίαν, ἀλλ’ ἐννοῶ μίαν ἁβρόφρονα παραίνεσιν, ἣν προὐτίθετο ἡ ἐπερώτησίς μου, καὶ τὴν ὁποίαν εὐχαρίστως βλέπω, ὅτι οἱ πλεῖστοι συμμερίζεσθε. Τὴν παραίνεσιν λοιπὸν τῆς πλειονοψηφίας ταύτης ὤφειλε νὰ τὴν συναισθανθῇ καὶ ὁ Κύριος Ὑπουργὸς καὶ ὤφειλε συνάμα καὶ νὰ τὴν ἱκανοποιήσῃ, καθ’ ὅσον αὕτη δὲν ἀποβλέπει πρόσωπα, δὲν ἔρχεται νὰ διεκδικήσῃ συμφέροντα προσωπικὰ, ἀλλὰ συμφέροντα ἐθνικά.
§173ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν τὸ θέλει ἡ πλειονοψηφία.
§174ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Προτείνω λοιπὸν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ἐὰν πιστεύῃ, ὅτι τὰ κατὰ τοῦ Προξένου αὐτοῦ εἶναι ἀληθῆ ἢ τὸ ὁποῖον καὶ ὑποστηρίζω, ἐὰν συμφέρῃ νὰ ἐπανέλθῃ ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος Πρόξενος εἰς τὴν προτέραν θέσιν του ἢ ὄχι.
§175ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. (θόρυβος).
§176ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, ἀπὸ τῆς θέσεώς μου ζητήσας τὸν λόγον παρὰ τοῦ Κυρίου Προέδρου εἶπον, ὅ,τι θέλω εἴπει καὶ τώρα, ὅτι δὲν ἐννοῶ νὰ ἐπέμβω παντάπασιν εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ· δὲν ἐπερίμενον ὅμως πώποτε ἀπὸ τὸν Κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος καυχᾶται διὰ τὸν πατριωτισμόν του, τὸν ὁποῖον καὶ ἐκτιμῶ, νὰ εἴπῃ ἀπέναντι τῆς Συνελεύσεως, ὅτι πᾶν ὅ,τι ἔπραξε θὰ τὸ ἐκτελέσῃ ἐπιμόνως καὶ θέλει ἐπιμένει... (ἕνεκα τοῦ θορύβου δὲν ἀκούεται πλέον ὁ ῥήτωρ).
§177ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Πολλάκις ἐπανελήφθη ἡ λέξις εὐθύνη ὡς ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς ἀξιώσεως τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀλλὰ λυποῦμαι, ὅτι γίνεται χρῆσις μιᾶς λέξεως, ἡ ὁποία κατήντησεν εἰς τὴν Ἑλλάδα κενὴ ἰδεῶν. Δὲν εἶδον κανένα Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ εὐθύνας εἰς τὴν Ἑλλάδα μήτε αὐτοὺς τοὺς Ὑπουργοὺς τοῦ Ὄθωνος, τοὺς Ὑπουργοὺς τοῦ αἵματος. Ἐνῷ ἡ Συνέλευσις διατελεῖ ἐνταῦθα ὑπὲρ τοὺς τρεῖς μῆνας, οὔτε κἂν μία ἰδέα, οὔτε κἂν μία πρότασις ἐῤῥίφθη ὑπὲρ αὐτῆς.
§178ΤΙΝΕΣ. Ὑπάρχει.
§179ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τουλάχιστον, ἂν ὑπάρχῃ, ἐῤῥίφθη εἰς τὰ ἀρχεῖα.
§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.
§181ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τέλος πάντων δὲν ἠμπορεῖτέ ποτε νὰ μοὶ ἀποδείξετε οὕτως, ὅτι κανένας Ὑπουργὸς τῆς Ἑλλάδος δὲν παρηνόμησέ ποτε, οὔτε ὅτι κανένας ἐτιμωρήθη, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοὶ εἴπητε, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνησις δὲν ἔκαμε σφάλματα, οὔτε ὅτι δὲν ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ λόγον.
§182ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔδωκε.
§183ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἔδωκε λόγον, κανένας ἔλεγχος ὅμως πραγματικὸς δὲν ἔγινεν, οὔτε θὰ γίνῃ (θόρυβος), μὴ σᾶς ταράττῃ ἡ ἀλήθεια, οὔτε θὰ γίνῃ, οὔτε ἔγινε· καὶ εἰς τὸ διάστημα ὅλης τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως, κατὰ τὸ ὁποῖον πιστεύω, ὅτι ἔγειναν παρανομίαι, οὐδεμία ἐδόθη εὐθύνη, καὶ ταύτην τὴν στιγμὴν ἡ μνήμη μου μὲ φέρει εἰς ἓν περιστατικὸν τῆς ἐποχῆς τῆς συνταγματικῆς Βασιλείας, μία δαπάνη δὲν ἀνεγνωρίσθη ἀπὸ τὰ Βουλευτικὰ σώματα. Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι κενὰ, ἐὰν ἔχητε ζητήματα πραγματικώτερα, νεώτερα, εἶναι ἄλλος ὁ λόγος· τὸ ζήτημα τῆς εὐθύνης εἶναι μηδέν· μολοντοῦτο ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ νομικὴ εὐθύνη, ἐὰν δὲν δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὑπάρχει ἡ ἠθικὴ εὐθύνη, ἡ εὐθύνη τῆς συνειδήσεως, καὶ ποῖος θέλει ποτὲ νὰ παρουσιάσῃ τὴν εὐθύνην αὐτὴν τῆς συνειδήσεως; ποῖος θέλει νὰ ὑποχρεώσῃ κανένα Ὑπουργὸν νὰ πράξῃ τι ἐναντίον τῆς συνειδήσεώς του; αὐτὸ εἶναι ζήτημα ὅλως προσωπικῆς ἐκτιμήσεως, ὁ Ὑπουργὸς εἶναι ἐλεύθερος νὰ δεχθῇ ἢ νὰ μὴ δεχθῇ μίαν θέσιν· ἀλλὰ πῶς δύνασθε σεῖς σήμερον, εὑρισκόμενοι ἐντὸς κυριάρχου Συνελεύσεως, νὰ μειώσητε τὰ δικαιώματα τῆς Συνελεύσεως καὶ νὰ τὰ καταβιβάσητε κάτω καὶ αὐτῆς τῆς παρελθούσης Βουλῆς τοῦ Ὄθωνος; δὲν λέγω τῶν Εὐρωπαϊκῶν Βουλῶν, διότι ἐκεῖ τοὐλάχιστόν ποτε δὲν ἠμφισβητήθη τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀμφισβητεῖται ἐν Ἑλλάδι ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως. Ἀνεγνωρίσθη πάντοτε καὶ οὐδέποτε ἐφιλονεικήθη ἀπὸ ἄνθρωπον σπουδαῖον, ἀπὸ ἄνθρωπον γνωρίζοντα τὴν ἔκτασιν τῆς νομοθετικῆς δυνάμεως, ὅτι τὰ νομοθετικὰ Σώματα, τὰ ὁποῖα ἀπολαύουν τὸ δικαίωμα τῆς κατηγορίας, τὰ ὁποῖα ἀπολαύουν μὲ ἄλλας λέξεις τὸ περισσότερον, ἔχουν πάντοτε τὸ ὀλιγώτερον. Ποῖον εἶναι τὸ ὀλιγώτερον; τὸ δικαίωμα τῆς ἐξετάσεως, καὶ τοῦτο, Κύριοι, εἰς ποῖα μέρη ἀναγνωρίζεται; καὶ εἰς αὐτὰ τὰ Ἔθνη ἀκόμη, ὅπου βασιλεῖαι αἰώνιαι συνταγματικαὶ ὑπῆρξαν. Καὶ θέλετε σήμερον ἐνώπιον μιᾶς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἔχει περιωρισμένα ἐκτελεστικὰ δικαιώματα, ν’ ἀρνηθῆτε τὸ δικαίωμα τῆς ἐξετάσεως καὶ τοῦ ἐλέγχου τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως;
§184ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Καὶ ποῖος τὸ ἀρνεῖται;
§185ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Παρακαλῶ, ἐὰν δὲν τὸ ἀρνῆσθε μὲ τὰς λέξεις, τὸ ἀρνεῖσθε μὲ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ζητεῖτε· πρέπει νὰ ἦσθε συνεπεῖς. Ἀρνεῖται ἐκεῖνος τὸ δικαίωμα τῆς Συνελεύσεως, ὅστις λέγει, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς εἶναι ὑπεύθυνος καὶ ὡς ὑπεύθυνος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ πράξῃ ὅ,τι θέλει, ὅσον μένει εἰς τὴν θέσιν του, χωρὶς νὰ τὸν ἐνοχλῇ ἡ Συνέλευσις.
§186ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὄχι νὰ πράξῃ ὅ,τι θέλει, νὰ διορίζῃ τὰ ὄργανά του.
§187ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἀπορῶ μάλιστα πῶς ὁ ἔντιμος Πληρεξούσιος Ἑρμιονίδος, ὁ τόσον εὐφυὴς, ὁ τόσον καθαρὸς εἰς τὰς ἰδέας του, καὶ τόσον λογικὸς, εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν εὑρέθη τόσον ἀσυνεπὴς καὶ μὲ τὴν λογικὴν καὶ μὲ αὐτὰς ἀκόμη τὰς ἀρχὰς, τὰς ὁποίας πιστεύω, ὅτι τῳόντι πρεσβεύει καὶ ὑπερασπίζεται. Τί λέγει; ἐπιβάλλετε, λέγει, εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὰ ὄργανα, ὅταν θέλητε νὰ ἐξετάσητε μίαν πρᾶξίν του, πρᾶξιν, ἡ ὁποία περιστρέφεται εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς διαγωγῆς ἑνὸς ὑπαλλήλου. Ὄχι! τῳόντι ἀναγνωρίζω ἓν ὅριον εἰς αὐτὸ τὸ δικαίωμα τῆς Συνελεύσεως· ἀναγνωρίζω τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ μὴ δεχθῇ νὰ τῷ ὑποδείξῃ, νὰ τῷ ἐπιβάλλῃ ἡ Συνέλευσις ἓν πρόσωπον, ἀλλὰ δὲν ἀναγνωρίζω εἰς κανένα Ὑπουργὸν τῆς Ἑλλάδος, εἰς κανένα Ὑπουργὸν τῆς Ἀγγλίας, εἰς κανένα Ὑπουργὸν τῆς Ἀμερικῆς, ἔνθα εἶναι δημοκρατία, τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ. «ἐγὼ ἔχω ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον, σᾶς ἀπαιτῶ ἄρα νὰ σιωπήσητε, νὰ μὴ ἐξετάσητε τὴν διαγωγήν μου, παρὰ, ἂν θέλητε, θέσατε ζήτημα ἐμπιστοσύνης.»
§188ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τίς τὸ εἶπε;
§189ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Πᾶσα νομοθετικὴ ἐξουσία ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἐξετάσεως πάσης πράξεως Κυβερνητικῆς, τὴν ὁποίαν θεωρεῖ ἀναγκαῖον νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, διότι ἢ τὴν θεωρεῖ σχετιζομένην μὲ τὰ δημόσια συμφέροντα ἢ μὲ τὴν διάταξιν κανενὸς οὐσιώδους Νόμου. Ἓν τούτων εἶναι καὶ ἡ ἐξέτασις τῆς διαγωγῆς ἑνὸς ὑπαλλήλου, τὸ δικαίωμα τῆς ἐξετάσεως μιᾶς πράξεως αὐτοῦ, ἡ ὁποία δημοσίως κατηγορεῖται, στιγματιζομένη, εἴτε δι’ ἀναφορῶν, εἴτε ὑπὸ τῆς κοινῆς γνώμης. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς τὰ Νομοθετικὰ Σώματα, αὐτὴ ἡ ἐγγύησις, τότε πρὸς τί, Κύριοι, ἡ ἀσφάλεια τῶν προσωπικῶν δικαιωμάτων, ἡ ἀσφάλεια τῆς ἰδιοκτησίας καὶ τόσα ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἔχει σκοπὸν νὰ ὑπερασπισθῇ καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ ὁ Συνταγματικὸς Νόμος; Ἔρχονται οἱ κάτοικοι τοῦ Γαλαζίου καὶ σᾶς λέγουν, ὅτι ἡ διοίκησις αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου (τοῦ ὑπαλλήλου) εἶναι ἐπαχθὴς εἰς ἡμᾶς, εἶναι ἀφόρητος, μᾶς καταπιέζει, δὲν ἔχομεν ποῦ ν’ ἀναφερθῶμεν, ἄρα νὰ μᾶς δικαιώσητε· σᾶς ζητοῦμεν νὰ ἐξετάσητε τὴν διαγωγήν του. Θὰ εἴπητε «δὲν τὸ κάμνομεν;» Ἔχετε τὸ δικαίωμα. Ἐγὼ ὑπερασπίζομαι μόνον τὰ δικαιώματα τῆς Συνελεύσεως καὶ δὲν δέχομαι κανένας Ὑπουργὸς νὰ λέγῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ τὴν διαγωγὴν κανενὸς ὑπαλλήλου. Ὡς εἶπον, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τεθῇ ζήτημα ἐνταῦθα, ἐὰν πρέπῃ νὰ ἐπανέλθῃ ὁ Πρόξενος εἰς τὸ Γαλάζιον, διότι τοιουτοτρόπως λυόμενον τὸ ζήτημα, φρονῶ, προσβάλλει εἰς τὴν φιλοτιμίαν τὸν Ὑπουργόν· ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν παρεδέχθημεν ἀκόμη τοὺς τύπους τοὺς λεπτούς. Καθὼς καὶ εἰς τὴν Εὐρώπην αὐτὸ τὸ ζήτημα εἶναι παρεμπῖπτον τῆς ἡμερησίας διατάξεως, καὶ καθὼς ἔλαβον τὴν τιμὴν ἄλλοτε νὰ εἴπω, τὸ ζήτημα τοῦτο λύεται διττῶς, ἢ παραδεχομένης τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἁπλῶς καὶ καθαρῶς, ὅτε φαίνεται, ὅτι νικᾷ ὁ Ὑπουργὸς, ἢ παραδεχομένης αὐτῆς μὲ αἰτιολογίας, ὅτε αἱ αἰτιολογίαι ἐμφαίνουν μομφὴν ἢ ἄλλο τι κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ. Λοιπὸν, Κύριοι, συμπεραίνω, ὅτι κανένας περιορισμὸς δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ κυρίαρχος αὕτη Συνέλευσις. Τὸ ζήτημα, ὅπως καὶ ἂν λυθῇ, δὲν ἐπηρεάζει παντάπασι τὸ ζήτημα τῆς ἐμπιστοσύνης. Ἐκτιμῶ πολὺ τὴν λεπτότητα τῆς φιλοτιμίας τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ, εἶναι ὅμως καὶ βέβαιον, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον ν’ ἀποποιῆται τὴν ἐξέτασιν τοῦ κυριάρχου Σώματος ἐπὶ τοῦ ζητήματος· δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, ὁ ὁποῖος ἔχω εἴτε ἀφορμὴν προσωπικὴν, εἴτε ἀφορμὴν πολιτικὴν κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ, καὶ ἂν ἔλαβον τὸν λόγον, ἦλθον μόνον καὶ μόνον ν’ ἀναπτύξω τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, διότι ἐπιθυμῶ πάντοτε νὰ ὑπάρχωσι διακεκριμένα τὰ δικαιώματα τῆς νομοτελεστικῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὰ τῆς νομοθετικῆς. Προτείνω λοιπὸν, ὅτι τὸ ζήτημα τὸ προταθὲν πρέπει νὰ λυθῇ τακτικῶς τοιουτοτρόπως· ἀπὸ τὸ ἓν μέρος νὰ τεθῇ ἁπλῶς, καθὼς γίνεται εἰς τὴν Εὐρώπην, ἡ ἡμερησία διάταξις, ἀπὸ τὸ ἄλλο ἡ ἡμερησία διάταξις ᾐτιολογημένη.
§190ΠΟΛΛΟΙ. Διατυπώσατέ την.
§191Δ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτ.). Κύριοι, οὐδεὶς βεβαίως ἀμφισβητεῖ τὸ δικαίωμα τῆς Συνελεύσεως νὰ ἐξετάζῃ καὶ νὰ ἐξελέγχῃ τὰς πράξεις τῶν ὑπουργῶν, καὶ πιστεύω, ὅτι οὐδεὶς ἐνόμισεν, ὅτι τοιαύτη ἰδέα ἠμποροῦσε νὰ ἐπέλθῃ εἰς ἐμέ· οὐχ ἧττον ὅμως φρονῶ καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἀφοῦ ἅπαξ ἐτέθη, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὴν εὐθύνην τῶν πράξεών του, ὀφείλει νὰ ἐνεργήσῃ ἐλευθέρως, ἐννοεῖται, ἀφοῦ πρῶτον ἐσκεμμένως προβῇ εἰς τὴν ἀπόφασίν του. Ἐνταῦθα τί ἠκολούθησεν; ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ λεχθέντα προηγουμένως, ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὸ παρελθὸν τοῦ Κυρίου Γκιώνη, τὰς ἀναφορὰς, τὰς ὁποίας ἔφερον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τὰς ἀνωνύμους ἐπιστολὰς, τὰς ὁποίας ἡ δημοσιογραφία μοὶ ἔκαμε πάντοτε ἀνωνύμως, καὶ ἀφοῦ ἐστάθμισα ὅλα ταῦτα, ἐνόμισα καθῆκον μου ὡς Ὑπουργὸς, ὡς ἐμπιστευμένος τὴν ἐνέργειαν τῶν πράξεων, τὰς ὁποίας κατ’ εὐθεῖαν ἡ Συνέλευσις δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ, ἀλλὰ τὰς ἐκτελεῖ δι’ ἑνὸς ἀτόμου, τὸ ὁποῖον ἐμπιστεύεται, ἐνόμισα καθῆκόν μου, νὰ μὴ ἀκούσω τίποτε ἀπὸ ταῦτα, διότι ἐπίστευσα, ὅτι ὅλα ταῦτα δὲν ἔχονται ἀληθείας· ἑπομένως προέβην εἰς μίαν πρᾶξιν, τοὐτέστιν εἶπον· ὁ Κύριος Πρόξενος εὑρίσκεται ἐνταῦθα, δὲν ὑπάρχει λόγος, ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ νὰ μὲ πείσῃ, ὅτι ἡ ἐπάνοδός του ἠμπορεῖ νὰ βλάψῃ τὰ συμφέροντα τῆς ὑπηρεσίας, ἐξ ἐναντίας φρονῶ, ὅτι ὁ Κύριος Γκιώνης εἶναι εἷς ἀπὸ τοὺς καλλιτέρους Προξένους μας· χρέος μου εἶναι τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἐπὶ τέσσαρας μῆνας ὁ προκάτοχός μου, ὁ ὁποῖος ἦτον εἰς θέσιν καὶ ἀνακρίσεις νὰ κάμῃ, καὶ δὲν τὰς ἔκαμε, καὶ νὰ τὸν παύσῃ, καὶ δὲν ἔλαβε κἀνὲν μέτρον νὰ παύσῃ τὸν Κύριον Γκιώνην, οὔτε νὰ τὸν μεταθέσῃ, ἐνόμισα λοιπὸν καθῆκόν μου, νὰ εἴπω εἰς τὸν Κύριον Πρόξενον· «ὕπαγε νὰ ἐκτελέσῃς τὰ καθήκοντά σου.» Μετὰ ταῦτα μοὶ ἐγένετο μία ἐπερώτησις· ἡ ἐπερώτησις αὕτη ἔφερε συζήτησιν· ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψεν, ὅτι ὑπάρχουν ὑπόνοιαι, ὅτι εἰς τὸ Γαλάζιον ἡ παρουσία τοῦ Κυρίου Γκιώνη δύναται νὰ ᾖναι ἐπιβλαβής. Ἀφοῦ ἐγὼ ὑπ’ εὐθύνην μου ὡς ὑπουργὸς, ἀφοῦ ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν ὅλα ταῦτα, δὲν ἐπείσθην πῶς νὰ κρατήσω τοῦτον ἐνταῦθα, ἀλλὰ τὸν διέταξα νὰ ὑπάγῃ, βεβαίως, ὅταν μοὶ εἴπητε, ὅτι ἡ πρᾶξις αὐτὴ εἶναι κακὴ, εἶναι μὲ ἄλλας λέξεις, ὡς νὰ μοὶ εἴπητε· «Κύριε Μαυροκορδάτε, δὲν ἐξεπλήρωσας τὸ καθῆκόν σου, ὅπως ἔπρεπε νὰ τὸ ἐκπληρώσῃς, ἑπομένως δὲν εἶσαι ἄξιος νὰ καθέξῃς τὴν θέσιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν». Ἄλλο εἶναι, Κύριοί μου, νὰ μοὶ εἴπητε· «Κύριε Μαυροκορδάτε, ἐλέχθησαν πολλά· ἴσως ἔχουσιν ἀληθείας τινὸς, σήμερον δίδουν εἰς τὴν Συνέλευσιν ὑπονοίας τινὰς, καὶ ὀφείλετε νὰ διατάξητε ἀνακρίσεις ἐπ’ αὐτῶν τῶν γεγονότων». Ἐὰν ὅμως ὑπάρχουν γεγονότα ῥητὰ, τὰ ὁποῖα ἕνας ἤθελε φέρει ἐδῶ, καὶ ἤθελεν εἴπει, ὅτι ὁ Κ. Γκιὼν ἔπραξε τοῦτο καὶ τοῦτο εἰς τὸ Γαλάζιον, εἰς τὸ Γαλάζιον ἡ παρουσία του θὰ φέρῃ κίνδυνον, καὶ τότε φυσικῷ τῷ λόγῳ θὰ γείνῃ ἀνάκρισις ἐπ’ αὐτῶν τῶν πραγμάτων· οὐχ ἧττον ὅμως ἐπαναλαμβάνω, ἀνάκρισις τῶν πραγμάτων ἐπὶ ῥητῶν κατηγοριῶν δὲν ὑφίσταται τὰς ῥητὰς κατηγορίας δὲν τὰς βλέπω· ἔγειναν ἀνακρίσεις προηγουμένως, ἐστάλη ἰδιαίτερος ὑπάλληλος, πρόεδρος δικαστηρίου, ἐξέτασεν ὅλα αὐτὰ καὶ θέλετε ἰδεῖ, ἐὰν μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν ταύτην, ἡ ὁποία εἶναι δύο ἐτῶν, καὶ μετὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπάρχει καμμία νέα κατηγορία κατὰ τοῦ Κ. Γκιώνη, καὶ εἶναι μία ἐξ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι πολλάκις ἐπαναλαμβάνονται εἰς τὴν κοινωνίαν, μικρὰ καὶ ἀόριστος. Ἐὰν ἤκουον εἰς τὸ διάστημα τῶν 25 ἡμερῶν, ὅπου εὑρίσκομαι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τοῦτο, ἐὰν ἤκουον ὅλας τὰς κατηγορίας καὶ ὅλους τοὺς ἐπαίνους, οἱ ὁποῖοι ἔγειναν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ὁ κλάδος αὐτὸς ἤθελεν εἶσθαι εἰς τὴν χειροτέραν κατάστασιν, ἤθελον φέρει τὸ χάος, ἐντὸς τοῦ χάους. Ἐπὶ 25 ἡμέρας δὲν ἔπραξα τίποτε, ἀντεστάθην εἰς ὅλας τὰς αἰτιάσεις, εἰς ὅλους τοὺς ἐπαίνους διὰ νὰ πεισθῶ, ἐὰν, ὡς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ᾖναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ μεταβολή τις· ἐκτὸς τούτου δὲν προέβην εἰς καμμίαν μεταβολὴν, διότι βεβαίως ἤθελεν εἶσθαι μία κακὴ διοίκησις τὸ νὰ διορίζῃ τις ἀκαταπαύστως νέους ἀνθρώπους. Τοῦτο δυστυχῶς ἐγένετο. Σήμερον ἀκόμη ὑπάρχουν διωρισμένοι νέοι, καὶ οἱ παλαιοὶ οὐχ ἧττον εὑρίσκονται εἰς τὰς θέσεις των, διότι οἱ νέοι δὲν δύνανται νὰ λάβωσιν ἐκτελεστήρια. Αὐτὸ εἶναι μέτρον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄτοπον, καὶ ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἔπραξα τοιοῦτόν τι ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν, ὅτι ἅμα μοὶ εἴπητε, ὅτι ἡ πρᾶξις αὐτὴ εἶναι πρᾶξις κακὴ, σᾶς παρακαλῶ ἐκ πρώτης ἀφετηρίας νὰ μοῦ εἴπητε· «Κύριε Μαυροκορδάτε, δὲν εἶσαι πλέον ὑπουργός» (θόρυβος). Ἀνάκρισιν μεταγενεστέραν, ἐὰν νομίζητε ἀναγκαίαν, ἠμπορῶ νὰ τὴν κάμω, οὐχ ἧττον ὁ Κ. Γκιώνης ὀφείλει νὰ ὑπάγῃ ὡς διορισθείς.
§192ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, ποία ποινὴ ἐπιβάλλεται εἰς τὸν ὑπουργὸν, ὅστις προβαίνει εἰς τὸν διορισμὸν ἑνὸς ὑπαλλήλου ἀσυμφόρου μὲ τὴν ὑπηρεσίαν;
§193ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ἡ κεφαλικὴ ποινή.
§194ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἰδοὺ ἡ δικαιολογημένη μετάβασις εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· «Ἐπειδὴ προτείνονται πολλοὶ καὶ σπουδαῖοι λόγοι κατὰ τῆς ἐπανόδου εἰς Γαλάζιον τοῦ Προξένου Κ. Γκιώνη, ἡ Συνέλευσις συνιστᾷ εἰς τὴν σπουδαίαν ἐκτίμησιν τοῦ Κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν αὐτοὺς καὶ μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν». Ὁ Κ. Θεοχάρης καταθέτει τὴν πρότασίν του.
§195ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐγὼ προτείνω· «Μετὰ τὰ ὑπὸ τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν λεχθέντα ἡ Συνέλευσις μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.» (θόρυβος)
§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν Κύριοι, ἡ πρότασις τοῦ Κ. Μίληση διαλαμβάνει οὕτως· «Ἡ Συνέλευσις ἀρκεσθεῖσα εἰς τὰ λεχθέντα μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν·» ὑπάρχει καὶ πρότασις αἰτιολογημένη τοῦ Κ. Πετσάλη. «Ἐπειδὴ προτείνονται πολλοὶ καὶ σπουδαῖοι λόγοι κατὰ τῆς ἐπανόδου εἰς Γαλάζιον τοῦ Προξένου Κ. Γκιώνη, ἡ Συνέλευσις συνιστᾷ εἰς τὴν σπουδαίαν ἐκτίμησιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν αὐτοὺς καὶ μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν».
§197ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλά.
§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἑτέρα πρότασις τοῦ Κ. Θεοχάρη.
§199ΔΟΜΕΝΕΓΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὶν ψηφοφορήσω, μίαν ἐπερώτησιν ἤθελα νὰ κάμω πρὸς τὸν Κ. Ὑπουργόν· ὑπάρχουν προσβολαὶ κατὰ τοῦ Κ. Γκιώνη· αὗται αἱ προσβολαὶ εἶναι ἄλλαι ἀνώνυμοι καὶ ἄλλαι δι’ ἀναφορᾶς μὲ ὑπογραφάς· αἱ ὑπογραφαὶ τῶν Ἑλλήνων ἔχουν τὸ γνήσιον, ὑπὸ ποίας ἀρχῆς ἐπεκυρώθησαν;
§200ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Ὑπὸ καμμίας.
§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦ Κ. Θεοχάρη ἡ πρότασις ἔχει οὕτως «ἐὰν ὑπάρχουσι κατηγορίαι ἔγγραφοι κατὰ τοῦ διορισθέντος Προξένου Γαλαζίου νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν θέσιν του, ὀφείλει ὁ Κύριος Ὑπουργὸς νὰ τὰς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ ἐνεργήσῃ τὰ τῆς ὑπηρεσίας ἐπ’ αὐτῶν, ἡ δὲ Συνέλευσις μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν». Ὑπάρχει μία ἄλλη τοῦ Κ. Ζέγκελη «Ἡ Συνέλευσις λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὰ λεχθέντα παρὰ τῶν πληρεξουσίων περὶ τοῦ Προξένου Γκιώνη, ἀκούσασα καὶ τὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργὸν, προσεκάλεσε τὴν σύντονον ἐπὶ τούτων σκέψιν αὐτοῦ καὶ ἐξέτασιν καὶ μετέβη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν». Ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη τοῦ Κ. Ἀφεντούλη «ἡ Συνέλευσις συνιστῶσα εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἐνεργήσῃ ὑπ’ εὐθύνην του, ὅ,τι ἐκ τῶν καθηκόντων του, μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν».
§202ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγὼ Κύριε Πρόεδρε ἀνακαλῶ τὴν ἰδικήν μου.
§203ΥΠΟΥΡ. ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. Ἐννοεῖται ὅτι, τὸ κατ’ ἐμὲ μετὰ τὰ λεχθέντα δὲν ἠμπορῶ νὰ ὑποστηρίξω παρὰ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Μίληση.
§204ΔΑΓΡΕΣ. Παρακαλῶ τὸν Κύριον Ὑπουργὸν νὰ διηγηθῇ διὰ ποῖον λόγον ἐμβῆκε νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Μίληση.
§205ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὅπως ἐπράξατε προχθὲς εἰς τὸ ζήτημα τῆς καθόδου τῶν ἐξορίστων, τὸ αὐτὸ θὰ γίνῃ καὶ σήμερον· θὰ μείνῃ ἀφ’ ἑνὸς ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Μίληση, καὶ ἀφ’ ἑτέρου μία ἐκ τῶν ἄλλων προτάσεων· ἐγὼ λοιπὸν ἀνακαλῶ τὴν πρότασίν μου.
§206ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.
§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀπωτέρα εἶναι ἡ......
§208ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἀνακαλῶ καὶ τὴν ἰδικήν μου, ὡς συμφωνοῦσαν μετὰ τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Πετσάλη.
§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ζέγκελης ἐπιμένει ἢ τὴν ἀνακαλεῖ;
§210ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Τὴν συγχωνεύω μετὰ τοῦ Κυρίου Πετσάλη.
§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν Κύριοι, τὸ ζήτημα ἦτο κατὰ πρῶτον νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὸν Κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τὸ νὰ μὴ στείλῃ τὸν Κύριον Γκιώνην, καὶ ἔπειτα ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἐφθάσαμεν εἰς αὐτὰ τὰ μέτρα· ὥστε ἡ ἀπωτέρα εἶναι ἡ τοῦ Κυρίου Μίληση τοῦ νὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ὑπ’ αὐτὴν τὴν ὄψιν τὴν θεωρῶ ἀπωτέραν.
§212ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§213ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Νομίζω Κύριοι, δὲν εἶναι ὑπερβολὴ, ἂν σᾶς εἴπω, ὅτι εἶναι μεγίστη πολιτικὴ ἔλλειψις ἀπὸ μέρους τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ, ὅστις παρίσταται μὲ τόσον θάῤῥος σήμερον καὶ σᾶς λέγει, ὅτι οὔτε μίαν σύστασίν σας δέχεται οὔτε μίαν παραίνεσιν δικαίαν θέλει νὰ τὸν κάμητε· ἀλλ’ ἔχει τὸ θάῤῥος τοῦτο μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν μιᾶς προτάσεως, τὴν ὁποίαν δὲν θέλει νὰ δεχθῇ, νὰ παραιτηθῇ τῆς Ὑπουργικῆς θέσεώς του, τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν θὰ ἔχω τόσον θάῤῥος νὰ τὸν ὑποστηρίξω. Ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Μίληση μὲ τὴν τοῦ Κυρίου Πετσάλη εἶναι ἰσοδύναμος· διατὶ λοιπὸν νὰ προτιμηθῇ ἡ τοῦ πρώτου, ἐνῷ εἰς τὴν δευτέραν εὑρίσκω πλειοτέραν ἁβροφροσύνην; πιστεύω ὅτι θέλετε συμφωνήσει μετ’ ἐμοῦ καὶ ὑποστηρίξει κατὰ τὴν ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κυρ. Πετσάλη.
§214ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ὅλη ἡ δυσκολία παρουσιάζεται ἐκ τῆς συσωρεύσεως τόσων προτάσεων αἰτιολογημένων· ἐγὼ διὰ τοῦτο, διὰ νὰ εὐκολύνω τὴν ψηφοφορίαν, εἶπον, ὅτι τὴν ἀποσύρω· δὲν μὲ ἐνόησεν ἡ Συνέλευσις, ἀδιάφοροι εἶναι αἱ ἀντιλογίαι, ὁ σκοπὸς εἶναι ὁ αὐτὸς εἰς τὸ ἀποτέλεσμά των καὶ τῆς αἰτιολογημένης καὶ τῆς ἁπλῆς μεταβάσεως εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· ἐγὼ εἶπον ὅτι ἀποσύρω τὴν ἐδικήν μου.
§215ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.
§216ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Λοιπὸν διὰ τὰς ἀδυναμίας δύω ἀνθρώπων νὰ κάμωμεν χιλίας ψηφοφορίας;
§217ΔΑΓΡΕΣ. Τὴν υἱοθετοῦμεν ἡμεῖς· οὐδὲ ἐπὶ Ὄθωνος δὲν εὑρέθη εἷς Ὑπουργὸς νὰ εἴπῃ χάριν ἑνὸς προσώπου (θόρυβος).
§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ κατὰ τὸν Κανονισμὸν χρεωστῶ νὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν ἀπωτέρω, καὶ θεωρῶ ὡς ἀπωτέρω αὐτήν.
§219ΤΙΝΕΣ. Συνάμα καὶ τὰς δύω, Κύριε Πρόεδρε.
§220ΕΤΕΡΟΣ. (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως (ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 20)
§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, καθήσατε, θὰ θέσω τὸ ζήτημα. Ἐπειδὴ γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, δυνάμεθα ν’ ἀποφύγωμεν δύω ψηφοφορίας, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ κάμωμεν μίαν, ἥτις ν’ ἀποφασίσῃ τὴν τύχην τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης.
§222ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν Κύριοι, «ὅσοι παραδέχονται νὰ μεταβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Μίληση θὰ εἴπουν ναί, ὅσοι θὰ λέγουν ὄχι, ἐννοοῦν, ὅτι δέχονται τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Πετσάλη».
§224ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς ψηφολέκται νὰ προσέλθουν οἱ Κύριοι Ἰάλεμος καὶ Δαγρές. Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.
§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 161, εἷς μόνον ἠρνήθη ψῆφον, 57 εἶπον ναὶ, τοὐτέστιν ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Μίληση, καὶ 103 ὄχι, ἤτοι ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Πετσάλη, ὥστε ὑπερισχύει ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Πετσάλη.
§227ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ (Μαυρομαρᾶς). (ἀναγινώσκει τὴν παραίτησιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ὡς ἑξῆς). «Πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς ἐν Ἀθήναις Ἐθνοσυνελεύσεως· κατὰ συνέπειαν τῆς μὴ παραδοχῆς τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου Μίληση ὀφείλω νὰ παραιτηθῶ τῆς δημοσίας λειτουργίας, ἣν μοὶ εἶχεν ἐμπιστευθῆ ἡ σεβαστὴ Συνέλευσις, καὶ παραιτοῦμαι εὐσεβάστως.»
§228ΠΟΛΛΟΙ. Εὖγε (χειροκροτήματα).
§229ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Θὰ ἐξακολουθῇ ἕως οὗ ἀντικατασταθῇ.
§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρακαλεῖ, ὥστε νὰ συζητηθοῦν καὶ τελειώσουν τὰ Οἰκονομικά.
§231ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα, τὴν Παρασκευήν.
§232Δ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ἐννοῶ, κύριοί μου, ὅτι μέχρις οὗ ὀνομάσητε τὸν διάδοχόν μου θὰ ἐξακολουθῶ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου.
§233ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 6 μ. μ.)
Ὁ Πρόεδρος
Α. ΜΩΡΑΙΤΙΝΗΣ
Οἱ Γραμματεῖς Γ. Μαυρομαρᾶς.