1863.02.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΝΒʹ.

Τῆς 16 Φεβρουαρίου 1863.

(Σάββατον).

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία πρότασις τοῦ Κυρίου Βεάκη. Ὁ γραμματεὺς Κ. Βρατσάνος ἀναγινώσκει τὴν πρότασιν τοῦ Πληρεξουσίου Βεάκη περὶ τῆς ὑπὸ τῶν Ἐφετείων ἐκδικάσεως τῶν ἐγκλημάτων ἐσχάτης προδοσίας, λῃστείας καὶ φόνου ἐκ προμελέτης.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀντικείμενον τοῦτο ἀπαιτεῖ πολλὴν σκέψιν, ἐπειδή, πρῶτον παρουσιάζεται ὡς κατεπεῖγον καὶ ἑπομένως κατὰ τὸν κανονισμὸν πρέπει νὰ συζητηθῇ ἐντὸς 24 ὡρῶν, καὶ ἔπειτα, ἐπειδὴ μεταβάλλεται διὰ τῆς προτάσεως ταύτης οὐσιώδης ὁρισμὸς τῶν Ποινικῶν νόμων τῆς Ἑλλάδος. Διὰ τοῦτο, νομίζω, ἡ Συνέλευσις εἶναι καλὸν νὰ προσδιορίσῃ τὴν προσεχῆ Δευτέραν πρὸς ἀνάπτυξιν καὶ συζήτησιν, καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον νὰ τυπωθῇ ἡ πρότασις.

§3ΒΕΑΚΗΣ. Παραδέχομαι τὴν Δευτέραν ὡς ἡμέραν τῆς συζητήσεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἂς μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἔχομεν ἐκκρεμῆ δύω ζητήματα, τὰ ὁποῖα, ἂν θέλητε, τελειόνομεν πολὺ ὀγλίγωρα. Πρῶτον, περὶ ἐκκαθαρίσεως τῶν Σωματείων τῶν παραδεχθέντων, καὶ δεύτερον, περὶ κληρώσεως τῶν ἐκλογῶν.

§5ΣΧΙΝΑΣ. Κύριοι, ὑπάρχουν πρὸ πολλοῦ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς πληρεξουσίων ἐκ μέρους ἑνὸς συνοικισμοῦ Κρητῶν, ὁ ὁποῖος ὑφίσταται πρὸ 33 ἐτῶν. Ὁ συνοικισμὸς αὐτὸς ἔλαβε μέρος εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν πληρεξουσίων Κρητῶν, οἵτινες ἐστάλησαν εἰς τὴν Συνέλευσιν τῆς 3 Σεπτεμβρίου. Ὁ αὐτὸς συνοικισμὸς κατὰ τὴν ἐποχὴν ταύτην, εἰς τὴν ὁποίαν ἔγιναν αἱ ἐκλογαὶ διὰ τὴν παροῦσαν Συνέλευσιν, ἀφοῦ ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν λαμβάνει μέρος εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Πυλίας, εἰς τὴν ὁποίαν εἶμαι ἐγκατεστημένος ἡ δήλωσις αὕτη εἶναι νομίμως διατυπωμένη, ἐξετέλεσεν ἐκλογὴν ἰδίαν, ἥτις καὶ ἐπεραιώθη κατ’ ὅλους τοὺς νομίμους τύπους, ἔλαβε δηλαδὴ παρὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς κάλπην, ἐπεραίωσεν ὅλα τὰ μέρη τῆς ἐκλογῆς συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, καὶ ἔπειτα ἔλαβεν εἰσιτήριον ὁ πληρεξούσιος καὶ τὰ πρακτικὰ ἐστάλησαν ἐνταῦθα, προσθέτω δὲ, ὅτι καὶ ὁ ἀνὴρ ὁ ἐκλεχθεὶς παρ’ αὐτῶν εἶναι πολλῆς τιμῆς ἄξιος καὶ ἔλαβε μέρος ὑπὲρ τῆς μεγάλης μεταβολῆς τῆς ἐθνικῆς, κατὰ τὰς ἡμέρας ὅπου εὑρίσκετο εἰς ὑπηρεσίαν. Τὸ οὐσιῶδες πρὸ πάντων εἶναι, νομίζω, ὅτι ἐπειδὴ ἤδη παρεδέχθη τὸ δικαίωμα τῶν Σωματείων εἰς τὸ νὰ ἔχουν πληρεξουσίους ἐν τῇ Ἐθνοσυνελεύσει, νὰ προσθέσητε εἰς τὰς ἀποφάσεις σας ὅτι, ἂν οἱ συνοικισμοί, οἱ ἤδη ὑπάρχοντες, κάμωσιν ἐκλογὴν, αὐταὶ θεωροῦνται ὡς νόμιμοι καὶ λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν, καὶ ἐπειδὴ τὰ πρακτικὰ αὐτὰ κεῖνται πρὸ πολλοῦ ἐνταῦθα, προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ διατάξῃ τὴν κλήρωσιν τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς, ἡ ὁποία νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὴν σχετικὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία θέλει κατόπιν τὴν ἐξελέγξει καὶ ἡ Συνέλευσις θέλει ἀποφασίσει, ἐπαναλαμβάνω δὲ λέγων ὅτι ὁ συνοικισμὸς ὑπάρχει πρὸ πολλοῦ.

§6ΖΩΤΟΣ. Πόσας ψυχὰς ἔχει ὁ συνοικισμός;

§7ΣΧΙΝΑΣ. Ἑκατὸν οἰκογενείας τουλάχιστον, ὁ ἀριθμὸς τῶν οἰκογενειῶν εἶναι ὁ αὐτὸς ἐκεῖνος σχεδὸν τῶν οἰκογενειῶν τῆς νέας Πέλλης, τοῦτο τὸ γνωρίζω θετικῶς, ὡς ἀνήκων εἰς τὴν ἐπαρχίαν Πυλίας καὶ ἐξ ἰδιαιτέρων πληροφοριῶν.

§8ΖΕΡΒΑΣ. Προτοῦ νὰ ἐρωτήσω τὸν Κύριον προλαλήσαντα, ἂν τῳόντι ὑπάρχῃ ὁ δῆμος αὐτὸς χωρισμένος ὥστε νὰ δύναται νὰ διατηρηθῇ ἡ ἐκλογικὴ περιφέρεια αὐτοῦ κατὰ τοὺς νόμους, ἐρωτῶ, ἂν ἔχῃ δήμαρχον εἰδικόν, διότι εἰς τὴν Συνέλευσιν εἶναι ἀδιάφορον, εἴτε διὰ Σωματεῖα εἴτε διὰ συνοικισμὸν, τοῦτο εἶναι ὅλως διόλου ἀδιάφορον, ἐπειδὴ ἐνδέχεται νὰ ὑπάρχῃ ἐνδιαφέρον εἰς τοὺς Κρῆτας, ἂν κατόπιν πληροφορηθῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει πραγματικῶς κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ νόμου ὁ συνοικισμὸς αὐτὸς, ἤθελον ν’ ἀκούσω τὸν Κύριον Ἀντωνιάδην, ὁ ὁποῖος εἶναι πληρεξούσιος, ἂν τὸν γνωρίζῃ καὶ αὐτὸς, καὶ τοῦτο, διότι, ἐὰν ἀπ’ ἀρχῆς διὰ μόνης μιᾶς ἀγορεύσεως παραδεχθῶμεν ὅτι ὑπάρχει συνοικισμὸς, ἐνδέχεται νὰ μὴ ὑπάρχῃ, καὶ νὰ ὑποπέσωμεν οὕτω εἰς ἄλλο ἀτόπημα· πρέπει νὰ μᾶς βεβαιώσωσι τὸ εἶδος τοῦ συνοικισμοῦ, τὰς ἰδιότητας, καὶ τότε νὰ τὸν παραδεχθῶμεν.

§9ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ἐγὼ ἐκάθησα ἐκεῖ φρούραρχος 8 μῆνας, καὶ ὑπάρχει πραγματικῶς.

§10ΣΧΙΝΑΣ. Καὶ τὸ ὄνομα τοῦ συνοικισμοῦ εἶναι γνωστὸν πρὸ πολλοῦ Νέα Κρήτη, ἢ Λαχανάδες, καὶ ἐγὼ καθυπέβαλα τὴν παρατήρησίν μου ταύτην, διότι, ἐπειδὴ τὸ Σωματεῖον τῶν Κρητῶν δὲν εἶχε πληρεξούσιον, καὶ ἤδη ἡ ἐκλογὴ πρὸ πολλοῦ ἐγένετο, εἶπον ὅτι εἶναι πολὺ δίκαιον νὰ κληρωθῇ αὐτὴ ἡ ἐκλογὴ, καὶ νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἐξέλεγξις αὐτῆς· ὁ συνοικισμὸς αὐτὸς εἶναι κόσμιος εἶναι παραβολικὸς, αὐτὸς ἐστόλισε τὸν τόπον ἐκεῖνον, καὶ ὅ,τε ἐκάματε περὶ τῆς Νέας Μιζέλλης, εἶναι δικαιότατον νὰ κάμητε καὶ περὶ αὐτοῦ, ἄλλως τε οἱ ἄλλοι συνοικισμοὶ τῶν Κρητῶν δὲν ἔκαμαν ἐκλογήν· αὐτὸς ἐξετέλεσεν ἐκλογὴν μὲ ὅλους τοὺς τύπους, καὶ παρακαλεῖται ἡ Συνέλευσις ν’ ἀποφασίσῃ διὰ τὴν παραδοχὴν τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς.

§11ΔΑΓΡΕΣ. Παραδεχθεῖσα ἡ Συνέλευσις τὴν ἀρχὴν τῶν Σωματείων, ἐννοεῖται, οὐδόλως ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ἓν δικαίωμα ὡρισμένον, τὸ ὁποῖον, ὅτε ἐδίδετο, εἶχεν ἕνα ὅρον πληθυσμοῦ, εἶχεν ἕνα ὅρον περιφερείας· ἐγὼ ὑποστηρίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ εἰς κλήρωσιν, ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἐναντία γνώμη.

§12ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν ὑπάρχει.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι καλὸν νὰ χανώμεθα εἰς τοιαύτας συζητήσεις.

§14ΚΡΙΕΖΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ὄχι μόνον δὲν ἀντιλέγω εἰς ὅσα ἐπρότεινεν ὁ πληρεξούσιος Πυλίας, ἀλλὰ προσθέτω, ὅτι ἐκτὸς τούτου τοῦ συνοικισμοῦ, ὑπάρχουσι δύο ἄλλοι συνοικισμοὶ τῶν Κρητῶν, οἵτινες ἐγένοντο πρὸ τριακονταετίας, ὁ εἷς εἰς τὴν Μινώαν ἔξωθεν τοῦ Ναυπλίου, καὶ ὁ ἄλλος εἰς τὴν Μῆλον τοῦ Ῥαδαμάνθυος, οὗτοι εἶναι συνοικισμοὶ ἀνεγνωρισμένοι πρὸ 30 ἐτῶν· καὶ αὐτοὶ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ στέλλωσι τὸν πληρεξούσιόν των, καὶ μέσα εἰς τὰς ἐκλογὰς, τὰς ὁποίας ἔκαμον τὰ σωματεῖα τῶν Κρητῶν, περιελήφθησαν καὶ αἱ ἐκλογαὶ αὐτῶν τῶν δήμων· ἐὰν λοιπὸν κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ἀποφασισθῇ νὰ χωρισθῶσι, τὰ πρακτικὰ ταῦτα εἶναι ἕτοιμα, καὶ ὑποδεικνύουν καὶ πληρεξούσιον. Ἡ Συνέλευσις, δώσασα τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς συνοικισμοὺς τοὺς ἄλλους τῆς Μινώας καὶ τοῦ Ῥαδαμάνθυος, δὲν ἔχει τίποτε ἄλλο νὰ κάμῃ, παρὰ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ χωρίσῃ τὴν ἐκλογὴν κατ’ ἰδίαν ἑκάστου πληρεξουσίου.

§15ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἐνῷ ἐφάνημεν πολὺ δαψιλεῖς ὡς πρὸς τὸ δικαίωμα τῆς ἀντιπροσωπείας εἰς ὅλους τοὺς ὁμογενεῖς, ἀναγνωρίσαντες οὐχὶ μόνον τὴν ἀρχὴν τῶν Σωματείων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀναγνωρισθεισῶν ὑπὸ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως Προξενικῶν περιφερειῶν, φοβοῦμαι μήπως ἐπὶ τῆς ἀντιπροσωπείας τῶν Κρητῶν μείνωσιν αὐτοὶ ἄνευ ἀντιπροσωπεύσεως· καὶ φοβοῦμαι διὰ τὸν ἑξῆς λόγον· παρουσιάζεται σήμερον τὸ δικαίωμα ἑνὸς συνοικισμοῦ Κρητῶν, ἐνῷ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ὑπάρχουν 3 τοιοῦτοι συνοικισμοὶ Κρητῶν, ὁ τοῦ Ἀδάμαντος, τῆς Μινώας καὶ τῆς Νέας Κρήτης. Λοιπὸν δυοῖν θάτερον, ἢ θὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν συνοικισμῶν τῶν Κρητῶν, καὶ τότε καὶ οἱ 3 πρέπει νὰ συντρέξωσι διὰ νὰ ἀντιπροσωπευθῶσιν ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως, ἢ πρέπει, μὴ λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν συνοικισμοὺς Κρητῶν, νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν τῶν Σωματείων. Λοιπὸν ἀποφαίνομαι τοῦτο, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἢ πρέπει νὰ λύσῃ καθαρῶς τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅτι οἱ Κρῆτες πρέπει νὰ ἀντιπροσωπευθῶσι διὰ τῶν συνοικισμῶν αὐτῶν, καὶ τότε ἡ ἀντιπροσωπεία θέλει γίνει διὰ τῆς συνδρομῆς καὶ τῶν 3 συνοικισμῶν, ἢ διὰ τῆς ἀρχῆς τῶν Σωματείων.

§16ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ παραδεχθεῖσα χθὲς πρότασις περὶ τῆς ἀντιπροσωπείας τῶν Σωματείων ὑπάρχει καθαρὰ ἐκφραζομένη πρὸς τὸ τέλος περὶ τῆς ἀντιπροσωπείας τῶν Σωματείων ἐκείνων, τῶν συνοικισθέντων εἰς τὴν Ἑλλάδα π. χ. ὅσα Σωματεῖα δύνανται νὰ στείλωσιν ἀντιπροσώπους ἀπὸ τοὺς συνοικισμοὺς ἐξαιροῦνται· ἄρα συνοικισμοὶ, ὅταν ἀποδειχθῶσιν ὅτι ὑπάρχουσιν, θὰ στείλωσιν ἀντιπροσώπους· δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν πρότασιν ἀποκλειστικόν τι τῶν συνοικισμῶν, φθάνει νὰ ἀποδειχθῶσιν ὅτι εἶναι κατὰ νόμον συνῳκισμένοι, καὶ τότε δικαιοῦνται νὰ στείλωσιν ἀντιπροσώπους.

§17ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ κληρωθῇ ἡ τῆς Λαχανάδος.

§18ΧΑΡ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Κύριοι, διὰ τῆς χθεσινῆς ἀποφάσεως εἴδομεν, ὅτι τὰ Σωματεῖα ἀπεφασίσθη νὰ στείλωσιν ἀπὸ ἕνα ἀντιπρόσωπον· ἐπειδὴ δὲν δύνανται νὰ λάβουν μέρος καὶ νὰ εἰσέλθουν ὡς Πληρεξούσιοι ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως αὐτῆς ἄνθρωποι, πρὸς τοὺς ὁποίους ἔχομεν μερικὰς συμπαθείας, ἐφέρατε σήμερον τὸ ζήτημα, καὶ διαιρεῖτε τὸ αὐτὸ εἰς συνοικισμούς. Δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ διὰ νὰ οἰκονομήσωμεν μερικὰ πρόσωπα. Εἴπομεν, ὅτι ἕκαστον Σωματεῖον θὰ δώσῃ ἕνα ἀντιπρόσωπον, καὶ οἱ Κρῆτες λοιπὸν ἕνα· σήμερον, ἐπειδὴ βλέπουν, ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ εἰσέλθουν πρόσωπα μερικὰ ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως ταύτης, εἰς τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ὑποχρεώσεις, διῄρεσαν τὸ ζήτημα καὶ ἔφερον καὶ τοὺς συνοικισμούς· τοῦτο τὸ ἤκουσα, ὅτι δηλ. θὰ φερθῇ σήμερον τοιοῦτον ζήτημα. Τὸ ψήφισμα ἦτο καθαρὸν, ἕκαστον Σωματεῖον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ στείλῃ ἕνα πληρεξούσιον· Τί εἶναι οἱ Κρῆτες; Εἶναι ἓν Σωματεῖον. Ἂν θέλωμεν νὰ ἱκανοποιήσωμεν πρόσωπα, νὰ τὸ λέγητε καθαρὰ, Κύριοι, ἀλλὰ νὰ μὴ δίδωμεν κακὴν ἑρμηνείαν εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως.

§19ΚΡΙΕΖΗΣ. Ἀποκρούω τὴν ἰδέαν σας, εἶμαι ὁ πρῶτος, ὅστις δὲν ἐπηρεάζομαι μήτε ἀπὸ τὴν φιλίαν κἀνενὸς μήτε ἀπὸ τίποτε.

§20Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ συμπαθείας· ἀλλὰ, ἂν θέλητε, νὰ κάμωμεν ἰδιαίτερον ψήφισμα νὰ τοὺς ἐμβάσωμεν, διότι ἔχουν πραγματικῶς μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Ἐπανάστασιν. Τὸ ψήφισμα λέγει ῥητῶς· τὸ Σωματεῖον τῶν Κρητῶν δίδει ἕνα πληρεξούσιον. Σήμερον λοιπὸν ὡς σᾶς εἶπον, διὰ νὰ φέρωσι μερικὰ πρόσωπα μέσα, φέρουν τὸ ζήτημα τῆς διαιρέσεως τοῦ Σωματείου τῆς Κρήτης εἰς συνοικισμόν· ὥστε νὰ φέρωμεν ἕνα ἐκ τῶν Σωματείων καὶ τρεῖς ἐκ τῶν συνοικισμῶν, τὸ ὅλον 4. Βλέπετε, ὅτι δὲν εἴμεθα συνεπεῖς εἰς τὰς ἀποφάσεις μας· τὸ ψήφισμα εἶναι καθαρόν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ ψήφισμα.

§22ΖΕΡΒΑΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἐκανόνισε τοὺς συνοικισμούς.

§23Δ. ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριοι, ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἤθελε παραδεχθῆ τὴν ἀρχὴν νὰ μὴ δώσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἀντιπροσωπείας, παρὰ μόνον εἰς τοὺς συνοικισμοὺς ἐκείνους, ὧν ποιεῖ μνείαν τὸ ψήφισμα τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, ἀναντιῤῥήτως δὲν θὰ ἠμποροῦσε σήμερον νὰ ᾖναι ἀντικείμενον συζητήσεως, ἂν ὑπάρχῃ συνοικισμὸς εἰς τὴν Λαχανάδα, καὶ ἂν πρέπῃ αὐτὸς ν’ ἀντιπροσωπευθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ἔχει ὅμως ἓν προηγούμενον ἡ Συνέλευσις ἀρκετὰ δικαιολογημένον καὶ τὸ ὁποῖον δικαιολογεῖται ἀκόμη καὶ σήμερον ἀσχέτως τοῦ ψηφίσματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐξετάσωμεν ἂν εἷς συνοικισμὸς παρουσιαζόμενος δύναται νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἀντιπροσωπείας, συνοικισμὸς Λαχανάδων. Κύριοι, διὰ τοῦτο ἔλαβον τὸν λόγον, διότι βλέπω μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς τὰ γνωρίζομεν ὡς ἐγγύτεροι εἰς τὸν συνοικισμὸν ἐκεῖνον ἀκριβέστερον· εἶναι εἷς τῶν ὀλίγων συνοικισμῶν, οἵτινες περιέχουν καθαρὸν τὸ στοιχεῖον τῶν συνοικισθέντων, δὲν περιέχει, εἰμὴ Κρῆτας· καὶ τόσον εἶναι βέβαιον τοῦτο, ὥστε κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς συστάσεώς του εἶχε καὶ ἴδιον Δῆμον, ὅστις ὠνομάζετο Δῆμος Νέας Κρήτης. Εἶναι, Κύριοι, μία συνοικία τερπνοτάτη μεταξὺ τῆς Μεθώνης καὶ Κορώνης, εἰς ἓν μέρος ἀρκετὰ ἄποπτον, καὶ, ἂν θέλητε, ἐφρόντισαν νὰ ἐκλέξουν μίαν θέσιν καταντικρὺ τοῦ Λαχανᾶ, ὥστε τοιουτοτρόπως νὰ ᾖναι ὀλίγον ἀπομακρυσμένοι ἀπὸ τὴν πατρίδα των καὶ νὰ μὴν αἰσθάνωνται τὴν ἀπομάκρυνσιν ταύτην. Εἶναι λοιπὸν ἕνας συνοικισμὸς ἐκ τῶν καθαρωτάτων, εἰς τὸν ὁποῖον ἀμφιβάλλω ἂν ὑπάρχῃ μία οἰκογένεια ἄλλη παρὰ τῶν Κρητῶν, οἵτινες ἴσως εἶναι οἱ πολυπληθέστεροι ἀπὸ τοὺς ἄλλους, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνεγνωρίσθη τὸ δικαίωμα τοῦτο· καὶ ἀρκεῖ καὶ τοῦτο μόνον, ὅτι ὁ συνοικισμὸς ἀποτελεῖ ἴδιον Δῆμον, ὀνομαζόμενον Δῆμον Νέας Κρήτης. Αὐτὰ εἶναι ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα θέλουν ἐξετασθῆ κατόπιν· τὰ ἀναφέρω ὅμως διὰ νὰ ὑποστηρίξω, πόσον εἶναι δικαιολογημένη ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν φέρουν, τοῦ νὰ μὴν ἑνωθῇ ἡ τύχη τοῦ συνοικισμοῦ τῆς Νέας Κρήτης, τοὐτέστι τῆς Λαχανάδος, μὲ τὴν τύχην τῶν Σωματείων. Ἐγένετο ἰδιαιτέρα ἐκλογὴ εἰς αὐτὸν τὸν συνοικισμόν· οἱ Κρῆτες, οἵτινες ἐψηφοφόρησαν, προσεκλήθησαν μάλιστα, ἂν θέλουν νὰ ψηφοφορήσουν, κατὰ τὴν ἐκλογὴν Πυλίας, καὶ ἐδήλωσαν ὅτι ἔχουν σκοπὸν νὰ ἐκλέξουν ἴδιον πληρεξούσιον ὡς συνοικισμὸς Κρητῶν, αὐτὸ ἐμφαίνεται εἰς τὰ Πρακτικά. Λοιπὸν ἡ ἐκλογὴ ἐγένετο, ὡς ἀπὸ συνοικισμὸν Κρητῶν· οὕτως ἐγένετο, καὶ οὕτω παρουσιάσθη εἰς τὴν Συνέλευσιν. Τώρα δὲν πρέπει νὰ συγχωνεύσωμεν τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν Σωματείων, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὴν παραπέμψωμεν εἰς ἐξέλεγξιν, καὶ ὅταν ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ ἐξελεγκτικὴ πεισθῇ, ὅτι ὁ συνοικισμὸς οὗτος δὲν δικαιοῦται, ὡς ὑπεστηρίξαμεν, νὰ δώσῃ Πληρεξούσιον, δύναται νὰ μὴ δεχθῇ τὸν Πληρεξούσιον· πρὸ τούτου ὅμως δὲν δύναται νὰ προδικάσῃ σήμερον ἡ Συνέλευσις· προτείνω λοιπὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅσον ἀποβλέπει τὴν ἐκλογὴν Λαχανάδος, ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ εἰς τὴν οἰκείαν Ἐπιτροπὴν πρὸς ἐξέλεγξιν ἀσχέτως τοῦ ἀποτελέσματος τῶν Σωματείων. Τὸ περὶ τῶν Σωματείων δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἐπιῤῥοήν. Κύριοι, μοὶ κακοφαίνεται πολὺ προκειμένου περὶ δικαιώματος ἀντιπροσωπείας, νὰ φαινώμεθα τόσον φειδωλοὶ, καὶ νὰ καθήμεθα νὰ συζητῶμεν περὶ τούτου. Ἡ Κρήτη, Κύριοι, ἔδιδεν 8 ἀντιπροσώπους, καὶ τὰ ἄλλα Σωματεῖα ἐπίσης· ὥστε καὶ ἂν παραδεχθῶμεν Πληρεξουσίους Κρήτας ἀπὸ τοὺς συνοικισμοὺς, μοὶ φαίνεται, ὅτι θὰ εἴμεθα σύμφωνοι καὶ μὲ τοῦτο.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν ὅσοι παραδέχονται νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἐκλογὴ αὕτη διὰ κληρώσεως εἰς Ἐπιτροπὴν νὰ σηκωθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις τὸ παρεδέχθη. Τώρα ὁ Κύριος Θεοχάρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν Σωματείων, δηλ. πόσα εἶναι τὰ παραδεδεγμένα Σωματεῖα.

§25ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, μετὰ τριήμερον καὶ σπουδαίαν συζήτησιν ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν τῆς ἀντιπροσωπείας τῶν Σωματείων ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου. Τὸ Ἔθνος, Κύριοι, διὰ τῆς ἀποφάσεώς του χθὲς ἀπέδειξεν, ὅτι οὐδὲ κατὰ διάνοιαν ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ διαίρεσις μεταξὺ τῆς Ἑλλην. φυλῆς. Πρόκειται ἤδη σήμερον ν’ ἀποφασίσωμεν, ποῖα εἶναι τὰ Σωματεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ στείλουν τὸν ἀντιπρόσωπόν των ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως ταύτης. Δὲν ἔθεσα δὲ κατάλογον χθὲς εἰς τὴν πρότασίν μου διὰ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον θὰ σᾶς εἰπῶ σήμερον. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξελεγχθῶσι τὰ Σωματεῖα ἀπὸ τὸν κατάλογον τῆς 3 7βρίου. Τότε οὕτω πως ἡ πρότασίς μου ὁρίζεται «Τὰ παραδεχθέντα ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῆς 3 7βρίου Σωματεῖα, αὐτὰ θεωροῦνται ὡς Σωματεῖα δυνάμενα ν’ ἀποστείλωσι Πληρεξουσίους». Καὶ δὲν δύναται νὰ ἐξαγάγῃ τις ἀμέσως ἀπὸ τὸν κατάλογον τῶν Πληρεξουσίων τῆς 3 7βρίου τὸ ποσὸν τῶν Σωματείων· διὰ τὸν λόγον τοῦτον, Κύριοι, ἡ ἐκλογὴ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μελλόντων νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν Συνέλευσιν τῆς 3 Σεπτεμβρίου, προαπῄτει ὑποχρεώσεις τινὰς παρ’ ἐκλογικοῦ τινος Νόμου, ὅστις εἶχε προσδιορίσει κατ’ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν 2, ἢ 3 Σωματεῖα, νομίζω, ἀποστείλαντα Πληρεξουσίους, μὴ ἔχοντα τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ὁ Νόμος ἐκεῖνος διέλαβε, δὲν ἀπεκλείσθησαν τοῦ περιβόλου ἐκείνου, ἀλλὰ δὲν ἐγένοντο παραδεκτοὶ οἱ πληρεξούσιοι, τοὺς ὁποίους εἶχον ἀποστείλει εἰς τὴν Συνέλευσιν κατόπιν, ἐπειδὴ παρῆλθεν ὁ καιρὸς, εὑρέθησαν τὰ Σωματεῖα ταῦτα ἄνευ ἀντιπροσωπείας. Προτείνω λοιπὸν σήμερον, Κύριοι, νὰ ἐκλεχθῇ μία ἐπιτροπὴ πενταμελὴς ἢ ἑπταμελὴς, ἥτις ἐντὸς 5 ἢ 3 ἡμερῶν νὰ φέρῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν τακτικὴν ἐκκαθάρισιν τῶν Σωματείων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα μέλλουν ν’ ἀντιπροσωπευθοῦν εἰς τὴν παροῦσαν Συνέλευσιν. Σᾶς εἶπον, ὅτι Σωματεῖα ἀπέστειλαν πληρεξουσίους, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον κατὰ τὸν τότε ἐκλογικὸν Νόμον τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέξουν π. χ. τὸ Σωματεῖον τῶν Καρπαθίων εἶχεν ἐκλέξει ἕνα Κωνστάκην Σοῦτζον, ὅστις ἔπρεπε νὰ ᾖναι Καρπάθιος, καὶ δὲν ἀπεκλείσθη τὸ δικαίωμα ἀπὸ τὴν 3 7βρίου. Διὰ τὶ νὰ μὴ γείνῃ μία Ἐπιτροπὴ, ἥτις νὰ ἐκκαθαρίσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα; Ἂς κληρωθῇ λοιπὸν ἢ ἐπιτροπὴ εἰδικὴ, ἢ ἂς ἀνατεθῇ τοῦτο εἰς μίαν ἀπὸ τὰς ἄλλας ἐπιτροπάς. Οἱ κλῆροι τῶν Πληρεξουσίων εἶναι ἕτοιμοι, ἂν θέλητε, νὰ κάμωμεν ἀμέσως τὴν κλήρωσιν.

§26ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Λυποῦμαι πολὺ, διότι πολλάκις ἔρχομαι νὰ ὑπομνήσω τὰς ἀποφάσεις τὰς προγενεστέρας· διότι φρονῶ, ὅτι χθὲς κατὰ τὸ ἄτακτον καὶ ἀκανόνιστον τῆς προτάσεως ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἠθέλαμεν νὰ ἐπιψηφίσωμεν συσσωματωμένην, οὕτως εἰπεῖν, ἐν ᾧ ἐν αὐτῇ τῇ προτάσει προέβλεπον καὶ τὰς συνεπείας τὰς σημερινὰς, καὶ διὰ τοῦτο ἐξανέστην δημοσίᾳ κατὰ τῆς προτάσεως ταύτης. Χθὲς δὲν ἠθελήσαμεν διῃρημένως νὰ ψηφοφορήσωμεν κάθε ζήτημα, ἐναντίον μάλιστα τοῦ Κανονισμοῦ· ἐν τούτοις δικαιολογεῖται ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν τοῦτο, διότι ἡ Συνέλευσις εἶναι Σῶμα Κυρίαρχον, καὶ ἑπομένως καὶ τὸν Κανοσμὸν δύναται νὰ παραβῇ· ἀλλ’ οὐχ’ ἧττον ἔβλεπα, ὅτι αἱ συνέπειαι θὰ ᾖναι αὐταὶ, αἱ ὁποῖαι φαίνονται σήμερον· αἱ συνέπειαι εἶναι αἱ ἑξῆς, συνθετικῶς συμπεριελάβαμεν πολλὰ ζητήματα καὶ σήμερον δὲν ἠξεύρομεν τὶ νὰ πράξωμεν. Ἐνῷ, ἐὰν διῃρημένως ἐψηφίζετο ἓν ἕκαστον ζήτημα, θὰ ἠξεύρομεν τὰ πάντα λεπτομερῶς, ἀλλ’ ἐγένετο. Σήμερον δὲ μᾶς προτείνουν, νὰ στείλωμεν διὰ κληρώσεως εἰς ἐπιτροπὰς τὰς ἐκλογὰς τῶν Σωματείων, νὰ τὰς διακυβεύσωμεν.

§27ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὰ Σωματεῖα καὶ ὄχι τὰς ἐκλογάς.

§28ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Κύριοι, τὰ Σωματεῖα τῆς 3 7βρίου εἶναι πολὺ γνωστὰ· ἀλλ’ ὁ σκοπὸς δὲν εἶναι ἄλλος εἰμὴ νὰ φέρωμεν ἀναβολὴν ἐπὶ ἀναβολῆς.

§29ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν χρειάζεται καμμία ἐπιτροπὴ διὰ νὰ ἀνακαλύψῃ, ποῖα εἶναι τὰ Σωματεῖα τῆς 3 7βρίου· ἅμα ῥίψωμεν ἓν βλέμμα ἐπὶ τῶν πρακτικῶν τῆς Συνελεύσεως ἐκείνης, θὰ ἴδωμεν ποῖα εἶναι· καὶ ἰδοὺ ποῖα εἶναι «Ἀγράφων, Ἀθηνῶν, Ἀσπροποταμιτῶν, Βουλγάρων, Σέρβων καὶ Θρᾳκῶν, Ἠπειρωτῶν, Θεσσαλῶν, Κασσίων, Κρητῶν, Μακεδόνων, Σαμίων, Σουλιωτῶν καὶ Χίων». Αὐτὰ ἀναφέρουσι τὰ πρακτικὰ τῆς 3 7βρ. Δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον τῆς συστάσεως ἐπιτροπῆς.

§30ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἀπεκλείσθησαν καὶ ἄλλα Σωματεῖα, τῶν ὁποίων οἱ Πληρεξούσιοι δὲν ἐγένοντο δεκτοὶ, ὡς μὴ ἔχοντες τὰ προσόντα· αὐτὰ θὰ τὰ στερήσωμεν;

§31ΡΗΓΑΣ ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Μεταξὺ τῶν Σωματείων εἶναι καὶ τῶν Κυδωνιαίων, τὸ λεγόμενον Αϊβαλὶ, ἐκείνη δηλαδὴ ἡ πόλις καὶ ἐκείνη ἡ χώρα, ἥτις ἦτον ἡ ἑστία τῶν φώτων πρὸ τῆς Ἐπαναστάσεως· αὐτὸ τὸ μέρος συνεισέφερεν ἀναλόγως πλέον πολλῶν ἄλλων μερῶν, καὶ εἰς τὴν σύστασιν τοῦ στρατοῦ μας καὶ ὑλικῶς καὶ ἠθικῶς· τὸ Σωματεῖον αὐτὸ εἶχε τὸν Βενιαμὶν Βουλευτήν. Ἡ ἀρχὴ τῶν Σωματείων περιῆλθε συνεπείᾳ τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου τῆς Τροιζῆνος τοῦ πρώτου· ὅταν ἐκεῖ ἠκούσθη ἡ διαμέλισις τῆς Ἑλλάδος, τότε οἱ πληρεξούσιοι ἐκήρυξαν ἀναπόσπαστον καὶ ἀδιαμέριστον τὴν Ἑλλάδα, καὶ ὅτι τὰ ἐκ τοῦ ἀγῶνος ἀγαθὰ ἤθελον εἶσθαι κοινά· τοῦτο τὸ ἔκαμαν διὰ νὰ φυλάξουν τὰ δικαιώματα καὶ διὰ νὰ ἐκπληρώσουν χρέος πρὸς ὅλας τὰς ἐπαρχίας καὶ πόλεις, αἵτινες συνεισέφερον εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς μικρᾶς ταύτης Ἑλλάδος. Μετὰ ταῦτα ὑπῆρξεν ἡ συνήθεια νὰ δέχωνται Σωματεῖα· τὸ Σωματεῖον λοιπὸν τῶν Κυδωνιαίων παρουσιάσθη εἰς τὴν ἐν Ἄργει Συνέλευσιν, καὶ ἐπειδὴ παρουσιάσθησαν δύο ἱερωμένοι καὶ δὲν ἦσαν δεκτοὶ κατὰ τὸ σύνταγμα τῆς Τριζῆνος, δι’ αὐτὴν τὴν αἰτίαν δὲν βλέπετε τὸ ὄνομά των γεγραμμένον· οἱ αὐτοὶ ἦσαν καὶ εἰς τὴν Συνέλευσιν τῆς 3 7βρίου· οἱ Κυδωνιεῖς ἐξέλεξαν πληρεξουσίους, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἡ διορισθεῖσα τότε εἶχε θέσει μίαν προθεσμίαν διὰ νὰ ἐξελέγξῃ τὰ ἔγγραφα, καὶ ὅσοι δὲν παρουσιάσθησαν ἐντὸς τῆς προθεσμίας αὐτῆς δὲν τοὺς ἐδέχθη· εἶναι μία μεγάλη φιλονικεία εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 3 Σεπτεμβρίου περὶ τούτου εἰς δύο ἢ τρεῖς σελίδας. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι ἡ Ἐθνοσυνέλευσις συνεπῶς φερομένη, δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ τὸ δικαίωμα· διὰ τοῦτο συνιστῶ, εἰς τὰ Σωματεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσεν ὁ Κ. Παπαμιχαλόπουλος, νὰ προστεθῇ καὶ τὸ τῶν Κυδωνιαίων.

§32ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὡς πληρεξούσιος τῆς 3 Σεπτεμβρίου θὰ γνωρίζετε βεβαίως, Κύριε Ῥήγα, ἐὰν ᾖναι ἀληθὲς, ὅτι παρουσιάσθησαν Σωματεῖα καὶ ἀνεγνωρίσθησαν ὡς τοιαῦτα, ἀλλ’ οἱ πληρεξούσιοι αὐτῶν δὲν ἐγένοντο δεκτοὶ, διότι δὲν εἶχον τὰ νόμιμα προσόντα· τοῦτο τὸ λέγω διὰ νὰ μὴ συστήσωμεν ἄλλην ἐπιτροπὴν καὶ βραδύνωμεν.

§33ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἡ Ἐθνοσυνέλευσις τότε ὡς προσὸν ὥρισε, ὅτι οἱ πληρεξούσιοι νὰ ᾖναι τῆς αὐτῆς καταγωγῆς, ὡς πρὸς τὰ Σωματεῖα. Εὐαρεστηθῆτε δὲ νὰ ἀκούσητε τὸ μέρος τῶν πρακτικῶν τῆς Συνελεύσεως ἐκείνης, ἐν σελίδι 43 ἐπιθυμῶν νὰ ἀναγνωσθῇ εἰς ἀντίκρουσιν τοῦ δικαιώματος τῶν Κυδωνιαίων, «ἄλλος πάλιν ἀνέφερεν, ὅτι ἡ παραδοχὴ τοῦ πληρεξουσίου τῶν Κυδωνιῶν δύναται νὰ γείνῃ ἐπὶ τῷ λόγῳ τοῦ ὅτι καὶ οὗτοι νομίζονται ὡς Σωματεῖα· ἐπειδὴ λοιπὸν ἡ Συνέλευσις ἐπικρίνασα τὰς πράξεις τῆς ἐπιτροπῆς παρεδέχθη ῥητῶς τοὺς πληρεξουσίους τῶν Σωματείων, χωρὶς νὰ ὁρίσῃ τίνες θεωροῦνται σωματεῖα ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ παραδεχθῇ αὐτοὺς χωρὶς νὰ προσκρούσῃ εἰς τὰ προαποφασισμένα». Ἐπὶ τέλους, Κύριοι, ὡς παρακατιὼν φαίνεται ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη καταφατικῶς· τοῦτο ἀφωροῦσε τὸν τύπον τῆς γενομένης ἐξελέγξεως ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὴν ὑποβληθεῖσαν γνώμην αὐτῆς καὶ οὐχὶ τὰ τῆς οὐσίας, καὶ παρακαλῶ, ἀκούσατε, ἐγὼ δὲν ἀνέγνωσα ἄλλο παρ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μοῦ ὑπέδειξεν ἐπιτηδείως ὁ Νομάρχης τῆς Λακωνίας. Εἶπον δὲ καὶ λέγω, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ἐδέχθη τοὺς Κυδωνιεῖς τότε, διότι εἶχε δεχθῆ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις εἶχε προσδιορίσει χρόνον τινὰ εἰς τὴν παρουσίασιν τῶν πληρεξουσίων ἐγγράφων καὶ ἐθεώρησε κεκλεισμένον τοῦ λοιποῦ τὸ πρὸς τοῦτο στάδιον, καὶ τὴν ὁποίαν γνώμην παρεδέχθη ἡ Συνέλευσις· τοῦτο δὲ ἐστὶ τὸ προαποφασισμένον. Ὅ,τι εἶπα, εἶναι ἀληθὲς καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην τίποτε νὰ ὑποδείξω. Πάντα ταῦτα ἐνδιαλαμβάνονται εἰς τὸ αὐτὸ πρακτικὸν ἐν ἐκτάσει, ἐὰν μοὶ ἐπετρέπετο, ἤθελα ἀναγνώσει ὅλα ταῦτα, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ πολύτιμος χρόνος τῆς Συνελεύσεως δὲν μοὶ τὸ ἐπιτρέπει, ἀφίνω τοῦτο εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μέριμναν τοῦ Νομάρχου Κ. Ζέρβα καὶ ἐλπίζω νὰ πεισθῇ ὅτι ἀντέλεγεν ἀδίκως.

§34ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριοι, φρονῶ καλὸν νὰ παρακαλέσωμεν 5 ἢ 10 τῶν παλαιῶν πληρεξουσίων νὰ μᾶς εὕρωσι τὰ πρακτικά.

§35Ρ. ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Στιγμιαίως δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποφασισθῇ ἡ ὅλη θέλησις τῆς Συνελεύσεως· διορίσατε μίαν ἐπιτροπὴν, ἥτις νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τούτου.

§36ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, Κύριε Παλαμίδη, ὅτι εἰς τὰς 3 7βρίου ἐδέχθησαν τὰ Σωματεῖα δυνάμει ἑνὸς νόμου ἢ ψηφίσματος τοῦ Κυβερνήτου τοῦ 1829· αὐτὸ τὸ ψήφισμα ἀναφέρει τὰ Σωματεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ στείλουν παραστάτας.

§37Ρ. ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ὕστερον ἀπὸ τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο τῆς Τροιζῆνος, ὕστερον ἀπὸ τὸ δυστύχημα τῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους ἐσωτερικῶς, μετὰ τὸ ὁποῖον ἄφησαν τόσας ἐπαρχίας ἔξω, ὑπῆρξε τὸ μέτρον νὰ στείλουν παραστάτας ὅλαι αἱ Ἐπαρχίαι, ὅσαι ἔμειναν ἔξω ἀπὸ τὴν ὁροθεσίαν. Λοιπὸν τὰ Σωματεῖα ἔχουν βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι συνεκροτοῦσαν τὰς ἐθνικὰς βουλὰς πρὸ τῆς βασιλείας. Τὸ ψήφισμα λοιπὸν τοῦ Κυβερνήτου δὲν ὀνομάζει, ἀλλὰ θέτει ὁρισμοὺς καὶ περὶ Σωματείων, ὅτι ἡ ἐκλογὴ γίνεται ἐμμέσως, διότι ἐσκέφθη ὅτι τὰ Σωματεῖα......

§38ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ὁ λόγος περὶ ἐκλογῆς.

§39ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Λέγω ἐγὼ, ὅτι ὅσαι Ἐπαρχίαι εἶχον βουλευτὰς, δυστυχῶς ὅμως εὑρίσκονται ὑπὸ τὸν ζυγὸν σήμερον, ἔστελλον, ὡς Σωματεῖα, ἀντιπροσώπους, αὐτὸ εἶναι.

§40ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐπειδὴ ἐγένετο φιλονεικία, ἂν πρέπῃ νὰ παραδεχθῶμεν τὸν κατάλογον τῶν Σωματείων τῶν παραδεχθέντων παρὰ τῆς Συνελεύσεως τῆς 3 7βρίου, λέγω, ὅτι κατ’ ἀρχὰς δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ἐκεῖνα τῶν Σωματείων, τὰ ὁποῖα ἐκ τῶν πρακτικῶν δύνανται νὰ ἀποδειχθῶσιν, ὅτι δὲν ἀπεκλείσθησαν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν τῆς 3 7βρίου. Κατ’ ἀρχὰς φρονῶ, ὅτι πρέπει ν’ ἀναγνωρίσωμεν τὰ Σωματεῖα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν εἰς τὸν ὀνομαστικὸν κατάλογον τῆς Συνελεύσεως τῆς 3 Σεπτεμβρίου· κατόπιν δὲ, ἂν ὑπάρχωσιν ἐκλογαὶ σωματείων στηριζόμεναι εἰς ὑποθετικὴν παραδοχὴν τῆς Συνελεύσεως τῆς 3 7βρίου, ἂς παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἐξελεγκτικὴν ἐπιτροπὴν, καὶ ἂν αὕτη θεωρήσῃ τοὺς λόγους ἀνισχύρους, ἂς τὰς ἀκυρώσῃ, ἂν ἀπ’ ἐναντίας τοὺς θεωρήσῃ ἰσχυροὺς, ἂς ἐπικυρώσῃ τὰς ἐκλογάς των· ἡ γνώμη τὴν ὁποίαν ἡ ἐπιτροπὴ ἐν ἐκθέσει θέλει ὑποβάλλει ἐνώπιόν μας δὲν θὰ προδικάσῃ τὸ ἔγκυρον, τὴν παραδοχὴν ἢ τὴν ἀπόῤῥιψιν αὐτῶν· εἰς ἡμᾶς ἐναπόκειται νὰ δώσωμεν ἢ τὴν λευκὴν ἢ τὴν μέλαιναν ψῆφον. Πρότερον ὅμως φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ κληρωθῇ ἐπιτροπὴ ἡ μέλλουσα ν’ ἀναλάβῃ τὴν ἐξέλεγξιν αὐτῶν ἢ τὴν ἐκκαθάρισιν.

§41ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§42ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Κύριοι, πρέπει νὰ εἴμεθα συνεπεῖς εἰς τὰς ἀποφάσεις μας, καὶ συνεπῶς τῶν ἀποφάσεών μας ἔχομεν νὰ λύσωμεν δύω ζητήματα· ά. ζήτημα, ποῖα σωματεῖα κατὰ τὴν χθεσινὴν ἀπόφασίν μας δικαιοῦνται νὰ πέμψωσιν πληρεξουσίους εἰς ταύτην τὴν Συνέλευσιν; καὶ βʹ. τὸ ζήτημα, τί θὰ γείνουν αἱ ἐκλογαὶ, αἵτινες ἔφθασαν ἐντὸς τοῦ Σώματος τούτου; Δύω εἶναι αἱ ἰδέαι ὡς πρὸς τὸ ά. ζήτημα. Πρώτη ἰδέα εἶναι, ὅτι θεωροῦνται ὡς Σωματεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ῥητῶς ἀνεγνώρισεν ἡ Συνέλευσις τῆς 3 7βρίου· ῥητῶς ἐκεῖνα τὰ Σωματεῖα δύνανται νὰ πέμψωσι πληρεξουσίους. Περὶ ὅσων δὲ Σωματείων ἐγένετο ἁπλῶς λόγος, αὐτὰ, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος Σπετσῶν, αὐτὰ δὲν τὰ θεωρῶ, κατ’ ἐμὴν κρίσιν, ὡς ἔχοντα τὸ δικαίωμα νὰ πέμψωσι πληρεξουσίους, καὶ ἀντικρούω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου, ὅστις ἦλθε διὰ πολλῆς ὑποστηρίξεως νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ Σωματεῖον τῶν Κυδωνιαίων, διότι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐγένετο πολὺς λόγος περὶ παραδοχῆς τοῦ Σωματείου τούτου, καὶ ἡ ὑποστήριξις ἐγένετο στηριζομένη εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Βενιαμὶν, καὶ μολοντοῦτο παρουσιάσθη ὁ Βενιαμίν.........

§43ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὁ Βενιαμὶν δὲν ὑπῆρχε τότε.

§44ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ἕνας συγγενῆς του, ἕνα τοιοῦτον ὄνομα εἶχε, καὶ ἐν τοσούτῳ ἡ Συνέλευσις ἡ Σεπτεμβριανὴ εἶπεν, δὲν εἶναι παραδεκτὰ τὰ Σωματεῖα ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσεν ὁ συνάδελφός μου, ἦσαν ἁπλαῖ ὁμιλίαι καὶ λόγοι ὅσοι γίνονται συνήθως εἰς τὰ πολυμελῆ σώματα· καὶ οἱ ἁπλοῖ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ῥίπτονται τυχὸν πρὸς ὑποστήριξιν ἰδέας, δὲν δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν, ὅτι ἀφορῶσιν ὁριστικὰ ἀποτελέσματα. Τὸ ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα εἶναι τὰ Σωματεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσεν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, τῶν ὁποίων τοὺς πληρεξουσίους πρέπει νὰ δεχθῶμεν· ἔρχεται τώρα ἰδέα ἄλλη· ὑπάρχει τὸ Σωματεῖον τῶν Κρητῶν, καὶ ἔγεινεν ἀμφισβήτησις, τῶν μὲν ὑποστηριζόντων, ὅτι τὸ Σωματεῖον τῶν Κρητῶν πρέπει νὰ δώσῃ πληρεξούσιον, τῶν δὲ, ὄχι τὸ Σωματεῖον, ἀλλ’ ὁ συνοικισμὸς, ὁ τῶν Λαχανάδων, ἢ τῆς Μινώας, ἢ τοῦ Ῥαδαμάνθυος. Ἐγὼ φρονῶ ὡς πρὸς τοῦτο, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ λύσωμεν ἤδη· πῶς θὰ λυθῇ; νὰ κάμωμεν ἐπιτροπὴν νὰ ἐξετάσῃ ὅλα αὐτὰ τὰ δικαιώματα; κατὰ τὴν ἐμὴν ἰδέαν δὲν εἶναι ὀρθόν· τὸ ὀρθότερον εἶναι, αἱ ἐκλογαὶ αὐταὶ, αἱ ὁποῖαι ἔφθασαν ἐδῶ, νὰ κληρωθῶσι καὶ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὰς ἁρμοδίας ἐπιτροπὰς, νὰ ἐξετασθῶσι, νὰ ἔλθουν αἱ ἐκθέσεις, καὶ τότε ν’ ἀποφασίσωμεν καὶ τότε νὰ εἴπωμεν ἄκυρος ἢ ἔγκυρος, πρέπει νὰ ἔχωμεν γενικὰ γεγονότα κατὰ τὴν γνώμην μου· ὥστε αὐτὰ τὰ Σωματεῖα, τὰ ὁποῖα ἐπαρουσιάσθησαν, ὅλα νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς ἐπιτροπὰς, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία θὰ ἐξελέγξῃ, θὰ ἴδῃ π. χ. τὸ Σωματεῖον τῶν Σουλιωτῶν, ἔχει τὸ δικαίωμα δυνάμει τῶν πρακτικῶν τῆς Συνελεύσεως τῆς Γʹ. Σεπτεμβρίου νὰ στείλῃ πληρεξουσίους, ναὶ ἢ ὄχι; παραδεχομένης τῆς ἀρχῆς, ἔρχεται εἰς τὴν ἐξέλεγξιν· ἐὰν εἰς ταύτην ἀποδειχθῇ, ὅτι διετηρήθησαν οἱ νόμοι οἱ ἀπαιτούμενοι διὰ τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς, καλῶς. Ἐγὼ λοιπὸν προτείνω νὰ παραπέμψωμεν εἰς μίαν ἐπιτροπὴν ὅλα ταῦτα, καὶ αὐτὴ νὰ μᾶς φέρῃ μίαν γνωμοδότησιν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Πετρινοῦ, τουτέστιν, ἂν πρέπῃ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς μίαν ἐπιτροπὴν πρὸς ἐξέλεγξιν αἱ ἐκλογαὶ τῶν Σωματείων, αἱ ὑπάρχουσαι. Ὅσοι λοιπὸν παραδέχονται τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Πετρινοῦ, ἂς σηκωθῶσι·) σηκώνονται οἱ περισσότεροι) ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἐνταῦθα γίνεται ἡ κλήρωσις τῶν τοιούτων ἐκλογῶν, ἔλαχον δὲ εἰς τὴν δευτέραν ἐπιτροπήν. Ἐκληρώθη ὡσαύτως καὶ ἡ ἐκλογὴ Μεσσήνης τῆς Σικελίας, ἥτις ἔλαχεν ἐπίσης εἰς τὴν δευτέραν ἐπιτροπήν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως εἰσήχθησαν αὐταὶ αἱ προτάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ σᾶς ὑποβληθῶσι. Πρότασις τοῦ Κ. Γ. Λασκαρίδου καὶ Χαντσερῆ περὶ διορισμοῦ ἐπιτροπῆς τινος, ἥτις μετὰ τοῦ Ὑπουργείου συσκεφθεῖσα θέλει προτείνει κατάλληλον ὑποψήφιον Βασιλέα.

§47ΣΧΙΝΑΣ. Πρὸ ἡμερῶν ἔφερον πρότασιν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἡ ὁποία καὶ ἀνεγνώσθη καὶ ὡρίσθη ὡς ἡμέρα συζητήσεως αὐτῆς ἡ προπαρελθοῦσα Παρασκευὴ, τοῦτο ἦτον ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως· μὴ ληφθείσης ὅμως ὑπ’ ὄψιν τότε, διότι ἐπῆλθον τὰ συμβεβηκότα, τὰ ὁποῖα ὅλοι γνωρίζετε, καὶ ἡ ἐκλογὴ Κυβερνήσεως, τώρα βλέπω πρότασιν ἄλλην ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου· εἶναι πολὺ δίκαιον, οὐχὶ διότι προηγεῖται ἡ πρότασίς μου, ἀλλὰ καὶ διότι ῥητῶς ἀπεφασίσθη ἡμέρα συζητήσεως, νὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα, καθ’ ἣν θέλω ἔλθει νὰ κάμω τὴν ἀνάπτυξιν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὑπάρχει κατατεταγμένη ἡ πρότασις τοῦ Κ. Σχινᾶ, θέλετε νὰ προταχθῇ;

§49ΣΧΙΝΑΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ νὰ προηγηθῇ.

§50ΙΑΛΕΜΟΣ. Παρακαλῶ τὸν Κ. Λασκαρίδην νὰ ἀποσύρῃ τὴν πρότασίν του, διότι ἡμεῖς ἐκάμαμεν πρότασιν περὶ Ἐρνέστου, περὶ Σαξοκοβούργου Γότθα (θόρυβος).

§51ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δὲν γίνεται τοῦτο.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἑτέρα πρότασις τοῦ Βρατσάνου καὶ Ζατουνίτη, περὶ οἰκονομικῶν μέτρων, ἤτοι περὶ ἐκπεσμοῦ 5% ἐκ τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπικαρπίας τῶν προϊόντων καὶ 5 λεπτῶν ἐκ τοῦ φόρου ἑκάστου τῶν ζώων πρὸς ἀνακούφισιν τοῦ λαοῦ. Βεβαίως θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ἐπιτροπήν. Ὑπάρχει ἑτέρα πρότασις τοῦ Κυρίου Παρίση, περὶ μεταβολῆς ἑνὸς μέρους τοῦ κανονισμοῦ περὶ εἰσαγομένων προτάσεων, προσδιορίζει δὲ ὡς ἡμέραν συζητήσεως τὴν Δευτέραν. Ὑπάρχει ἑτέρα πρότασις τοῦ Κυρίου Πετσάλη περὶ σχηματισμοῦ ἀνωτάτου δικαστηρίου, περὶ ἐξασφαλίσεως τῶν μελῶν καὶ ἐνεργειῶν τῆς Συνελεύσεως, καὶ περὶ ἐκδικάσεως τῶν κατ’ αὐτῆς διαπραχθέντων ἐγκλημάτων. Ποίαν ἡμέραν προσδιορίζετε, Κύριε Πετσάλη;

§53ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁποίαν ἡμέραν προσδιορίσῃ ἡ Συνέλευσις, ἐγὼ ὅμως τὰ θεωρῶ αὐτὰ ὡς κατεπείγοντα.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Δευτέραν λοιπὸν καὶ αὐτὰ μετὰ τῶν ἄλλων.

§55ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἰδοὺ, ὑπάρχει τέλος πάντων ὑπὸ τὸν πέλεκυν τῆς δικαιοσύνης, ἔγκλημα, ἴσως καὶ οἱ ἔνοχοι, λέγω, ἴσως, διότι ἐν ὅσῳ δὲν ἐπέλθη καταδικαστικὴ ἀπόφασις ἀναγνωρίζουσα τὸν ἔνοχον, ἐνόχους δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κηρύξωμεν, λέγω ἴσως, διότι μέχρις ἐσχάτων θέλομεν ἀμφιβάλλει, ὅτι εὑρίσκονται Ἕλληνες προδίδοντες τὴν πατρίδα, τὸ ἐνεστὼς καὶ τὸ μέλλον αὐτῆς. Ἀλλὰ τέλος πάντων, Κύριοι, ἔκτακτα γεγονότα ἀπὸ χθὲς λαμβάνουν χώραν, τὰ ὁποῖα αἴρουν πᾶσαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ἐντὸς τῆς κοινωνίας ἡμῶν καὶ τῆς πρωτευούσης τεκταίνονται φρικτὰ ἐγκλήματα. Ἤμην ὑπὲρ τῆς συνδιαλλακτικῆς πολιτικῆς, ἐπεθύμουν ἡ ἐπανάστασις νὰ φθάσῃ εἰς τὸ τέλος πράως καὶ ἀποτελεσματικῶς, καὶ διότι τοῦτο ἀπαιτεῖ ὁ χαρακτὴρ τοῦ Ἔθνους, καὶ διότι εἰς τὴν συνδιαλλακτικὴν πολιτικὴν παρὰ εἰς τὰ πάθη τὰ ἐπαναστατικὰ βλέπω τὴν ἰσχὺν καὶ τὴν μονιμότητα τῶν κοινωνιῶν καὶ τῶν Κυβερνήσεων. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἡ συνδιαλλακτικὴ πολιτικὴ, ἔχει καὶ τὰ ὅριά της μέχρις οὗ ἀρχίσῃ ἡ προδοσία κατὰ τῆς πατρίδος, ἀπὸ τὴν στιγμὴν δὲ αὐτὴν ἡ αὐστηρότης πρέπει νὰ ἀντικαταστήσῃ τὴν ἐπιείκειαν. Ἀπὸ χθὲς λοιπὸν μετεβλήθην, καθὼς ὅλοι πρέπει νὰ σταματήσωμεν, πρέπει νὰ ἀπομακρυνθῶμεν, εἶπον, ἀπὸ τὸ σύστημα τῆς ἐπιεικείας, διὰ τὸ ὁποῖον πολὺ μᾶς ἐμέμφθησαν ὡς ψιττακίζοντας τὰς ἀνάγκας καὶ τὰ ἔργα ἄλλων ἐπαναστάσεων, εἰς πάντῃ ἀλλοίας εὑρεθεισῶν περιστάσεις καὶ ἐποχὰς, πρέπει νὰ δείξωμεν ὅτι θέλομεν νὰ γίνῃ ἐπανάστασις, νὰ ἑδραιωθῇ καὶ νὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ αὐτῆς ἀπέναντι ὅλων τῶν δυσκολιῶν καὶ ὅλων τῶν κινδύνων· Κύριοι, ὅτε ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πολεμῶν τὴν παραίτησιν τοῦ ναυάρχου Κανάρη, ἐνθυμεῖσθε, σᾶς εἶπον ὅτι προσπάθειαι γίνονται ἵνα προσκτήσῃ τὸ παλαιὸν σύστημα φίλους ἐν τῇ κοινωνίᾳ, αἱ πληροφορίαι μου ἦσαν ἀμυδραὶ, οὐχὶ πλήρεις, κατόπιν, ἅμα αἱ πληροφορίαι μου ἐγένοντο πληρέστεραι, ἔσπευσα νὰ τὰς ἀνακοινώσω καὶ πρὸς συναδέλφους μου καὶ πρὸς τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς πρώην Κυβερνήσεως, καὶ ὁ κύριος Πρόεδρος μετὰ φρίκης τὰς ἤκουσε· ἀλλ’ ὑπῆρχε τότε ἡ ἐποχὴ, καθ’ ἣν ἐσχηματίζετο νέα Κυβέρνησις, ἑπομένως ὁ Πρόεδρος καὶ ἡ τότε Κυβέρνησις, ἥτις πράγματι δὲν ὑφίστατο, δὲν ἠδύναντο νὰ ἐνεργήσωσι τὰ δέοντα· ἔσπευσα ὅμως ὁμοῦ μετὰ δύο συναδέλφων μου νὰ ἀναφέρω τὸ πρᾶγμα καὶ ἐνώπιον τῆς παρούσης Κυβερνήσεως· ἅμα συγκροτηθεῖσαν παρώτρυνα αὐτὴν νὰ λάβῃ ὅλα τὰ σύντονα μέτρα, ὥστε τὸ ἔγκλημα νὰ προληφθῇ καὶ νὰ σβεσθῇ εἰς τὴν ἀρχήν του· χαίρω δὲ πολὺ, διότι βλέπω σήμερον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκτιμῶσα τὴν θέσιν της καὶ τὸ καθῆκον, φαίνεται ὅτι ἐνήργησε, καὶ ἐνεργεῖ μεθ’ ὅλης τῆς δραστηριότητος, τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖ τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος. Ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ ἐνέργεια τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἀπαντᾷ δυσκολίας τινάς· κατ’ ἐμὲ τὰ ὑπάρχοντα ἔννομα μέσα εἰς τὴν παροῦσαν τῆς κοινωνίας κατάστασιν καὶ τὴν σπουδαιότητα τοῦ πράγματος δὲν ἐπαρκοῦν οὔτε δύνανται ν’ ἀσφαλίσουν τὴν πορείαν τῆς δικαιοσύνης· ἐπιχειρῶ λοιπὸν νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λύσωμεν τὰς δυσκολίας ταύτας. Καθὼς ἤκουσα, ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐνεργήσῃ κατὰ τῶν πολιτικῶν, διότι ἀμφιβάλλει, ὅτι ὑπάρχουσι νόμοι ἢ διατάξεις ἐντὸς τῶν κειμένων νόμων ῥηταὶ, αἱ ὁποῖαι νὰ τιμωρῶσι τὸ ἔγκλημα, καὶ διὰ τοῦτο ἀμφιβάλλει νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν καταδίωξίν της ἐναντίον ἀτόμων τινῶν. Δὲν ἠξεύρω, ἂν ὑπάρχῃ ἀληθὲς τοῦτο, οὕτως ἤκουτα, πιστεύω δὲ, ὅτι ὁ ἀμφιβάλλων πλανᾶται, διότι τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον παμψηφεὶ ἐδέχθητε ἐδῶ, κατὰ τῆς Βαυαρικῆς δυναστείας, καθιερεῖ νέον καθεστὼς, τὸ ὁποῖον, ὅστις θέλει νὰ προσβάλῃ, ὅστις ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ ψηφίσματος θέλει νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν δυναστείαν τὴν Βαυαρικὴν, προσβάλλει τὸ καθεστὼς καὶ πράττει ἐσχάτην προδοσίαν· πιστεύω ὅθεν ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, ὁποία, τὸ ἐπαναλαμβάνω, μοὶ ἐξεφράσθη, ἐὰν ἐννόησα καλῶς, πλὴν δὲν εἶναι κακὸν νὰ τὸ ἐπαναλαμβάνωμεν, διότι τὸ περιττὸν δὲν βλάπτει. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ νομοθεσία ἡ ὑφισταμένη, κατὰ τὴν ὁποίαν τιμωροῦνται τὰ ἐγκλήματα τῆς ἐσχάτης προδοσίας, δὲν εἶναι ἀρκοῦσα εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν· ἔχομεν ἀνάγκην αὐστηρότητος καὶ ταχύτητος, ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἀσφαλίσωμεν τὴν κοινωνίαν ἀπὸ τὸ ἄτομον, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ παλαίσῃ μ’ ἅπασαν τὴν κοινωνίαν, καὶ ἐγκλήματα τοιαῦτα, ἐνθυμηθῆτε, ὅτι δὲν πράττονται ἀπὸ ἄτομα ἀσθενῆ καὶ μικρά· πρέπει λοιπὸν νὰ ἀσφαλίσωμεν τὴν δικαιοσύνην, ἀποδίδοντες, ὅπως καὶ ἀλλοῦ, τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἐγκλημάτων τούτων εἰς δικαστήριον, τὸ ὁποῖον νὰ ᾖναι ἀνώτερον πάσης ἀτομικῆς ἐνεργείας καὶ παντὸς ἐπηρεασμοῦ. Ἰδοὺ διὰ τί σᾶς παρουσιάζω ἓν ψήφισμα χωρὶς νὰ ἐπιμένω βεβαίως, ὅτι τὸ ψήφισμα αὐτὸ εἶναι ἐντελὲς, καὶ παραδέχομαι ἐκ τῶν προτέρων ὅλας τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἡ Συνέλευσις θέλει προβάλλει, καὶ ἰδίως οἱ ἔντιμοι Κύριοι νομικοὶ, τὸ ψήφισμα τοῦτο νομίζω, ὅτι κατὰ μέγα μέρος ἀσφαλίζει, ὅ,τι πρόκειται νὰ ἀσφαλισθῇ. Οὕτω νομίζω, Κύριοι, ὅτι καὶ ταχύτης περὶ τὴν ἐκδίκασιν θέλει ὑπάρξει καὶ ἀσφάλεια πλήρης. Περιμένω νὰ ἀκούσω τὴν ἀπόφασίν σας εἰς τὴν ὁποίαν θέλω ὑποταχθῆ εὐσεβάστως. Εἶναι, Κύριοι, ὑπὸ καταδίωξιν τὸ ἔγκλημα σήμερον, καὶ ἠξεύρετε, ὅτι ἄνθρωποι συνελήφθησαν, καὶ ἄλλοι ἀπεπέμφθησαν, ὅτι χρήματα δίδονται, ἡ ἐνεργοῦσα λοιπὸν τὴν καταδίωξιν ἀρχὴ πρέπει νὰ εἶναι σοβαρὰ καὶ σταθερὰ καὶ ἡ ἐνέργεια ταχεῖα. Ἰδοὺ διὰ τί νομίζω προσέτι ὅτι, ὅ,τι ἀποφασίσητε, πρέπει νὰ τὸ ἀποφασίσετε ἀμέσως. Ἀποκρούω ἐκ προοιμίων, ὡς τὴν αἰσχροτέραν συκοφαντίαν, ὡς τὸ ἀναιδέστερον ψεῦμα, ὡς τὴν αἰσχίστην τῶν βωμολοχιῶν, ἕν τι, τὸ ὁποῖον διαδίδεται καὶ κυκλοφορεῖ μεταξὺ ὡρισμένων κύκλων. Ἀλλὰ καὶ μόλα ταῦτα, καὶ τὰς συκοφαντίας καὶ τὰ ψεύματα πρέπει νὰ πολεμήσῃ ἡ Συνέλευσις, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύει τὰ εὐγενέστερα τοῦ ἔθνους αἰσθήματα, τὰς γενναιοτέρας πεποιθήσεις· διότι πρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ ᾖναι, ὡς ἔλεγεν ὁ Καίσαρ διὰ τὴν σύζυγόν του, ἀνωτέρα καὶ τῶν ἁπλουστάτων ὑπονοιῶν. Ἠξεύρετε τί διαδίδεται, Κύριοι; ὅτι καὶ μεταξὺ ἡμῶν εἰσεχώρησεν ἡ προδοσία! Εἶναι ἀποτρόπαιον τοῦτο, εἶναι ψεῦδος, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ ἀποδείξωμεν πραγματικῶς, ὅτι εἶναι ψεῦδος, διὰ πραγμάτων, καὶ νὰ προσκαλέσωμεν τὴν εἴσοδον τῆς δικαιοσύνης καὶ ἐντὸς ἡμῶν. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, προτείνω, ἂν ἡ Συνέλευσις συναινῇ, νὰ συστηθῇ πενταμελὴς ἐπιτροπὴ ἐκ μέρους τῆς Συνελεύσεως, ἡ ὁποία νὰ ἔλθῃ εἰς συνενόησιν μὲ τὴν κατηγορίαν καὶ τὸ ὑπουργεῖον, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται καθ’ ἑνὸς ἑκάστου ἐξ ἡμῶν, νὰ τὰ μελετήσῃ, καὶ, ἂν εὕρῃ ὑπονοίας καὶ ἁπλᾶς ἀκόμη, νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον ἡμῶν καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ παραπεμφθῇ· προτείνω τοῦτο, διότι εἶναι δύσκολον ἡ κατηγορία ἄνευ ἰσχυρῶν ἐνδείξεων νὰ προσβάλῃ δημοσίως τὰς ὑπολήψεις, οὕτω ἢ θέλει ἐκ τοῦ φόβου τούτου ἀναγκάζεται νὰ παραβλέπῃ, ἢ σπεύδουσα διὰ νὰ δείξῃ ἀνεξαρτησίαν καὶ ζῆλον θέλει θυσιάζει τὰς ὑπολήψεις, καὶ ἡ ἁπλῆ κατηγορία εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν ἰσοδυναμεῖ μὲ καταδίκην. Εἴμεθα, Κύριοι, εἰς τὸ στάδιον τῶν θυσιῶν, καὶ διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ φέρωμεν εἰς πέρας τὸ μέγα ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀνεδέχθημεν, πρέπει νὰ θυσιάσωμεν, πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν τὸ εὐαγγελικὸν ῥητὸν, κατὰ τὸ ὁποῖον ὅλα πρέπει νὰ λησμονήσωμεν καὶ νὰ προσκοληθῶμεν εἰς τὸν Θεόν μας, τὴν Πατρίδα. Σήμερον ὅμως δὲν σᾶς ζητῶ θυσίας, ἀλλὰ σᾶς ζητῶ νὰ ἐκπληρώσωμεν τὸ καθῆκόν μας πρὸς τὴν πατρίδα. Ἰδοὺ τὸ ψήφισμά μου. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις. Ψηφίζει. Τὰ ἐγκλήματα ἐσχάτης προδοσίας ὑπάγονται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἡ ἀνάκρισις αὐτῶν θέλει ἐνεργεῖσθαι κατὰ τὰς διατάξεις τῆς καθεστώσης Ποινικῆς Δικονομίας. Τὰ τοῦ ἀνακριτοῦ καθήκοντα ἐκπληροῖ ὁ νεώτερος τῶν Ἀρειοπαγιτῶν, τὰ δὲ τοῦ Εἰσαγγελέως ὁ παρὰ τῷ αὐτῷ δικαστηρίῳ Εἰσαγγελεύς. Τὸ τῆς παραπομπῆς Συμβούλιον θέλει συγκροτεῖσθαι ὑπὸ τοῦ ἀνακριτοῦ, τοῦ Προέδρου τῶν ἐν Ἀθήναις Ἐφετῶν καὶ τοῦ Προέδρου τῶν αὐτόθι Πρωτοδικῶν. Κατὰ τῶν βουλευμάτων τοῦ Συμβουλίου δὲν συγχωρεῖται ἔνδικον μέσον. Ἡ ἐν τῷ ἀκροατηρίῳ διαδικασία γίνεται κατὰ τὰς διατάξεις τῆς ἐν ἰσχύϊ πολιτικῆς δικονομίας. Πενταμελὴ, ἐπιτροπὴ ἐκλεγομένη παρὰ τῆς Συνελεύσεως νὰ συνεννοεῖται μετὰ τῆς ἀνακριτικῆς ἀρχῆς καὶ ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν φανῶσιν ἐνδείξεις ἐνοχῆς κατά τινος τῶν Πληρεξουσίων, νὰ προτείνῃ τὴν εἰς δίκην εἰσαγωγήν των.

§56ΙΑΛΕΜΟΣ. Κύριοι, ὅσον ἐλυπήθην, διότι εἴς τινας περιστάσεις φίλοι μετὰ τῶν ὁποίων ἤμην στενώτατα συνδεδεμένος μὲ παρεξήγησαν, ὅσον λέγω ἐλυπήθην, διότι μὲ παρεξήγησαν φίλοι προσφιλέστατοι, ἄλλο τόσον περισσότερον ἀκόμη ἐλυπήθην, διότι ἦλθον νὰ ἐπικυρώσουν ἰδέας, τὰς ὁποίας πρὸ πολλοῦ ἔῤῥιψα ἐνταῦθα, ὁπότε δυστυχῶς ἐνομίσθησαν ὑπερβολικοὶ φόβοι. Ἐλυπήθην, Κύριοι, ἐγκαρδίως· ἀλλ’ ἐντούτοις συλλογιζόμενος, ὅτι οὐδὲν Ἔθνος, εἰς τὸ ὁποῖον συνέβησαν μεταβολαὶ, ὁποία ἡ ἡμετέρα, ἔμεινεν ἄνευ τοιούτων στιγμάτων προδοτικῶν, συλλογιζόμενος ὅτι ἡμεῖς ἠθέλομεν ἀποτελέσει ἐξαίρεσιν ἐν τῇ ἱστορίᾳ, ἐὰν τῷ ὄντι ἐμέναμεν ἀμέτοχοι μέχρι τέλους παντὸς στίγματος, συλλογιζόμενος ὅτι ἡ Ἀγγλία, ἡ Γαλλία πολλάκις ὑπηρέτησαν σκοποὺς ἐπανορθώσεως Ἡγεμόνων τυραννικωτάτων, δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν, ὄχι μόνον νὰ παραδεχθῶ τὸ ψήφισμα τὸ προταθὲν παρὰ τοῦ ἐντίμου προαγορεύσαντος, ἀλλὰ συγχρόνως νὰ προσθέσω, ὅτι πρέπει νὰ καταδειχθῇ ἐντὸς τῆς ἡμέρας ὁ κατάλογος, τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις λέγουν, ὅτι ἀνεῦρε, καὶ εἰς τὴν στιγμὴν νὰ σχηματισθῇ δικαστήριον αὐστηρότατον, καθόσον δὲν ὑπάρχουν πλέον ἐνδείξεις, εἶναι ἀποδείξεις, τὰς ὁποίας εὗρεν ἡ Κυβέρνησις. Τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ ἔντιμος προαγορεύσας, εἶναι ἐντελεστάτης ἀσφαλείας, παρέχει ἀπείρους ἐγγυήσεις, ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ τὸ ταχύτερον πάντων· πρέπει, νομίζω, ἐντὸς τῆς ἡμέρας νὰ ἔλθῃ ὁ κατάλογος· καὶ ὅταν ἡ Κυβέρνησις φέρῃ τὸν κατάλογον, τὸν ὁποῖον ἀνεῦρε νὰ προτείνωμεν τὸ μέσον τὸ καταλληλότατον.

§57Τ. ΒΑΣΟΣ. Πρὸ πολλοῦ, Κύριοι, ἐπλανῶντο φῆμαι ἀπαίσιαι εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἐκηρύττοντο διὰ τοῦ τύπου, καὶ μολαταῦτα οὐδεὶς ἤθελε νὰ πιστεύῃ, καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος, ὅτι ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ Ἕλλην νὰ προδώσῃ τὴν Πατρίδα του εἰς τοιαύτας δεινὰς καὶ δυσκόλους περιστάσεις. Δυστυχῶς ἦτο ἀληθὲς, ἀληθέστατον· καὶ περισσότερον εἶναι πικρὸν, ὅταν ἀναλογισθῶμεν, ὅτι πρέπει νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι οἱ ἔνοχοι δὲν περιορίζονται εἰς κύκλον μικρὸν, ἀλλ’ εἰς κύκλον μέγαν, εἰς κύκλον ἐκλεκτὸν, ὡς ὁ ἔντιμος προλαλήσας ἀρκετὰ ἐντέχνως καὶ ἐπιτυχῶς σᾶς ἀνέφερεν, ὅ,τι ἐγὼ ἴσως Στρατιωτικὰ ἤθελον σᾶς εἰπεῖ καὶ πολὺ καθαρά. Κύριοι, ὁ ἔντιμος ἀντιπρόσωπος Σμυρναίων σᾶς ἐπρότεινεν νὰ προσέλθῃ ὁ κατάλογος τῶν ὑπόπτων· ἐγὼ λέγω, ὄχι· ὁ κατάλογος δὲν εἶναι ἀναγκαῖος· θέλω ὅμως σᾶς προτείνει μέτρα τινα, τὰ ὁποῖα φρονῶ ἐπωφελῆ εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν. Πρὶν, Κύριοι, προσκληθῇ ἡ Κυβέρνησις, πρέπει νὰ φροντίσωμεν νὰ εἴπωμεν εἰς ταύτην νὰ ᾖναι ἰσχυρά· σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἐννοήσητε, νὰ φροντίσῃ νὰ δύναται νὰ ἐπιβάλλῃ τοὺς νόμους εἰς τοὺς ἐνόχους, ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη· διότι τίς οἶδε, εὔχομαι νὰ μὴ ᾖμαι μάντις κακῶν, ἂν μεταξὺ τῶν ὀργάνων, εἰς τὰ ὁποῖα ἴσως στηρίζει ἡ Κυβέρνησις τὴν ἰσχύν της, τινὰ δὲν ὑπάρχουσιν ὑπὸ τὸ βάρος τῆς ἐνοχῆς; Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ στηρίξῃ τὴν ἰσχύν της εἰς τοὺς καθαρῶς ἐπαναστάτας διὰ νὰ ᾖναι ἰσχυρὰ, διότι τότε θὰ ὑποστηρίξει τὴν ἐπανάστασιν, καὶ οὐδεμίαν θέλει εὕρει ἐγγύησιν ἢ εἰς τὴν ἐπανάστασιν. Κύριοι, ἐγὼ, ἂν καὶ σέβωμαι τὸν ἔντιμον Κύριον Κουμουνδοῦρον, μολαταῦτα θὰ ἀντιλέξω εἰς αὐτὸν, καὶ θὰ προτείνω ἄλλα τινὰ, διότι ἐφθάσαμεν εἰς μίαν θέσιν, εὑρισκόμεθα εἰς σημεῖον, ὁποῦ νὰ μὴν ἐμπιστεύεταί τις οὐδὲ εἰς τὸν ἀδελφόν του. Κύριοι, θὰ προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ σχηματίσῃ Ἐπιτροπὴν, ὑπὸ τὸ ὄνομα «τῆς κοινῆς σωτηρίας», ἤθελον ἀποδώσει εἰς αὐτὴν ἀπεριόριστον ἄδειαν· ἤθελον εἰπεῖ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ προβαίνῃ εἰς συλλήψεις ὁποιωνδήποτε ἀτόμων, ἔστω, δὲν εὔχομαι, καὶ ἐκ τοῦ περιβόλου αὐτοῦ, διότι οὐδεὶς ἄλλος ἠμπορεῖ νὰ προβῇ εἰς συλλήψεις ἀτόμων περιβεβλημένων μὲ τὴν ἀξίαν, μὲ τὴν ὁποίαν περιβαλλόμεθα ἡμεῖς, εἰμὴ ἄνθρωποι ἐκλελεγμένοι ἀπὸ ἡμᾶς, εἰς τοὺς ὁποίους νὰ δώσωμεν τὴν ἐντολὴν αὐτήν. Δὲν θέλω νὰ προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν μέτρα, ἅτινα εἰς ἄλλους καιροὺς, εἰς ἄλλα Ἔθνη καὶ ὑπὸ ψυχρότερα κλίματα, εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἔλθωσιν εἰς ὁμοίας δυσκόλους περιστάσεις, δὲν ἤθελον τὰ μέτρα ἐκεῖνα, διότι λαμβάνοντα τὴν ἀρχὴν ἀπὸ τὴν ἰδέαν τῆς δικαιοσύνης, ἀπὸ τὴν ἰδέαν τοῦ νὰ ἐφαρμόσωσι τὸν νόμον, ἀπὸ τὴν ἰδέαν τοῦ νὰ ἀσφαλίσωσι τοὺς λαοὺς καὶ τὰ Ἔθνη ἐπεχείρησαν τόσον πολλὰ, ὥστε ἐγκλημάτισαν. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιτύχω τὸν σκοπὸν, ἀλλὰ νὰ προλάβω καὶ τὸ ἔγκλημα. Ἤθελον προτείνει εἰς τὴν Συνέλευσιν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἀνακρίσεως, νὰ διορισθῶσιν ὑπάλληλοι διακεκριμένης δικαστικῆς θέσεως, καὶ πρέπει ὡς πρὸς τοῦτο νὰ προσέξωμεν καὶ εἰς τὸ ποιὸν τῶν ἀτόμων· νὰ συγκερασθῇ δὲ ἡ ἀνακριτικὴ ἀρχὴ μὲ Ἐπιτροπὴν τινα ἐκ τῆς Συνελεύσεως. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τοὺς ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους ἡ ἀνάκρισις ἤθελεν καταδείξει ἐνόχους, ἐγὼ ἤθελον προτείνει νὰ τοὺς δικάσῃ ἡ Συνέλευσις. Ἐὰν ὑποθέσω διὰ μίαν στιγμὴν, ὅτι ἡ γνώμη μου ἠδύνατο νὰ ᾖναι παραδεκτὴ, ἐὰν ὑποθέσωμεν, Κύριοι, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη ἤθελε συστηθῆ καὶ ἀρχίσει τὰς ἐργασίας της μετὰ τῆς ἀνακριτικῆς ἀρχῆς, ἤθελον εἴπει εἰς αὐτὴν νὰ προσέξῃ καλὰ νὰ προβῇ εἰς ὅλα τὰ μέτρα, ἅτινα δύνανται νὰ προλάβωσι πάντα κίνδυνον, καὶ προσπαθοῦσα νὰ ἀνεύρῃ τὴν ἐνοχὴν, νὰ προσέξῃ νὰ μὴν ἀποδώσῃ ἄδικον εἰς κανένα, νὰ προσέξῃ νὰ μὴν προβῇ εἰς μέτρα, ἅτινα δύνανται νὰ βλάψωσι μᾶλλον, παρὰ νὰ ὠφελήσωσι.

§58ΒΛ. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, χθὲς μοὶ συνέβη ὅ,τι συνέβη εἰς ἐκεῖνον τὸν Ἀθηναῖον, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τοῦ πολέμου τῆς Σικελίας ἐπανελθὼν εἰς Ἀθήνας, καὶ δώσας τὴν θλιβερὰν εἴδησιν, ὅτι ἀπωλέσθη ὁ Ἀθηναῖος στρατός, ἐκρεμάσθη. Ὅταν, ἀναβὰς εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, εἶπον ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν ταχέως σπουδαῖα μέτρα, καὶ κατὰ τὸν στρατιωτικόν μου χαρακτῆρα ἐσύστησα καὶ στρατοδικεῖα, μὲ ἐκρέμασαν.

§59ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ὄχι.

§60ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μάλιστα, Κύριοι, εἶναι τόσον βέβαιον, ὥστε εὑρέθην εἰς τὴν ἀπόλυτον ἀνάγκην νὰ εἴπω, ἀφήσατέ με, δὲν ἀποσύρω τὸ ψήφισμά μου, ἀλλὰ δὲν θέλω διόλου νὰ τὸ λάβετε ὑπ’ ὄψιν, θέλω μόνον νὰ κρυφθῇ, νὰ κοιμηθῇ, καὶ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς φόβητρον. Ἤδη λοιπὸν ἦλθεν ἡ ὥρα νὰ τὸ ἐξυπνίσωμεν, καὶ παρακαλῶ καὶ αὐτὸ τὸ ψήφισμα νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅπως ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν καὶ ἄλλα. Ἀλλ’ ἐπειδὴ κατόπιν ἐμοῦ ἦλθον καὶ ἄλλοι μὲ ἄλλας ἰδέας, πάντοτε ὅμως εἰς τὸ αὐτὸ τεινούσας, δηλαδὴ εἰς τὸν τρόπον τῆς τιμωρίας τῶν ἐπὶ ἐσχάτης προδοσίας ἐγκλήματι κατηγορηθέντων, φρονῶ, ὅτι, ἐπειδὴ εἰδικὴν ἐπιτροπὴν δὲν ἔχομεν, νὰ προσκληθῶσιν ὅλοι οἱ νομοδιδάσκαλοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐνταῦθα.

§61ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Δὲν ὑπάρχουν ἐδῶ νομοδιδάσκαλοι, οἱ νομοδιδάσκαλοι ἀπέθανον.

§62ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Οἱ καθηγηταὶ, οἱ νομικοὶ νὰ ἀποτελέσουν μίαν ἐπιτροπὴν, νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν ὅλας τὰς ἰδέας, αἱ ὁποῖαι ἐπροτάθησαν περὶ τοῦ τρόπου τῆς διαδικασίας. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ περὶ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐκ τοῦ μυχοῦ τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, ἂς μοῦ συγχωρηθῇ νὰ ἔχω κ’ ἐγὼ τὴν ἰδέαν μου. Φρονῶ πραγματικῶς ἡ Συνέλευσις ν’ ἀναμιχθῇ εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, ν’ ἀναμιχθῇ δι’ ἐπιτροπῆς, ν’ ἀναμιχθῇ δὲ μόνον διὰ τοῦτο, διὰ νὰ μὴ ἀφήσῃ τὴν Κυβέρνησιν ἐλευθέραν νὰ τρέχῃ τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον ἤθελεν ἐπιθυμεῖ ν’ ἀκολουθήσῃ. Κύριοι, ἀφοῦ ἐτολμήθη νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ Ἐθνοσυνέλευσις περιέχει ἐντὸς τοῦ μυχοῦ της πρόσωπα βδελυκτὰ, κακοῦργα, δὲν ἐννοῶ, διατὶ δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ φρονήσω, ὅτι καὶ ἐντὸς τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχει τὸ αὐτό; ἐὰν λοιπὸν δύναται νὰ ὑπάρχῃ τοιοῦτόν τι, ἐὰν ὑπάρχῃ ξένη ἐνέργεια, θέλω νὰ παραδεχθῶ, ὅτι δύναται νὰ ἐνεργήσῃ καὶ ἐπὶ τῶν προσώπων τῆς Κυβερνήσεως, καὶ αὐτὴν δύναται νὰ διαφθείρῃ. Δι’ αὐτὸ ἐπίσης ἐπιμένω, καὶ δὲν θέλω νὰ δώσω εἰς τὴν Συνέλευσιν τὸ δικαίωμα τοῦ δικάζειν, ὅπως ὁ πρότερον λαλήσας Κ. Βάσσος εἶπεν, ἡ πλειοψηφία νὰ σφάξῃ τὴν μειοψηφίαν· ἰδοὺ ἡ Γαλλία τὸ ἀπέδειξε. Λοιπὸν, Κύριοι, νὰ ὑπάρξῃ ἐπιτροπὴ τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, ὅπως ὡραιότατα τὸ ἀνέπτυξεν ὁ Κ. Κουμουνδοῦρος, νὰ συνεργάζηται μὲ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἀνάκρισιν. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὴν διαδικασίαν, εἴτε ὁ Ἄρειος Πάγος, εἴτε ἄλλο τι, αὐτὸ νὰ προκύψῃ ἀπὸ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν προτείνω, εἴτε ὁ Ἄρειος Πάγος, εἴτε Στρατοδικεῖον, εἴτε ὅ,τι δήποτε ἀδιάφορον. Ἡ Ἐπιτροπὴ πενταμελὴς οὖσα νὰ ἐργάζηται ἀκόμη καὶ διὰ τὰς σήμερον λαβούσας χώραν συλλήψεις. Εἶναι ἓν ἀντιζύγιον εἰς τὴν Κυβέρνησιν (θόρυβος). Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, ἄλλο τι δύναται νὰ σᾶς πείσῃ περὶ τούτου. Χθὲς ἐῤῥίψαμεν μίαν Κυβέρνησιν, καὶ τὴν ἀντίπαλόν της ἐφέραμεν εἰς τὰ πράγματα· οὐδὲν παράξενον ἐὰν μάθωμεν αὔριον, ὅτι ὅλη ἡ πεσοῦσα Κυβέρνησις συνελήφθη.

§63Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐννοῶ, Κύριοι, διατὶ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἡ ἱστορία κατέκρινε, τὰ ὁποῖα ὅμως ἔκτακτα φαινόμενα παρήγαγον εἰς τὸν κόσμον, διατὶ τὰ γεγονότα ταῦτα αἰωνίως ἕλκουσι τὴν γνώμην μας πρὸς αὑτά. Δὲν ἐννοῶ, Κύριοι, τελείως οὔτε τοὺς κινδύνους, οἱ ὁποῖοι προήγαγον τὴν σημερινὴν συζήτησιν, οὔτε τοὺς κινδύνους, οἱ ὁποῖοι προκαλοῦσιν ἡμᾶς νὰ προβῶμεν εἰς μέτρα ἔκτακτα καὶ βίαια, εἰς μέτρα ὅμοια πρὸς ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ἄλλοτε ἀλλαχοῦ ἐν χρόνοις ἐκτάκτοις εἰς κινδύνους ἐπικειμένους προέβησαν. Καὶ πῶς, Κύριοι, νομίζετε ὅτι ἡ πατρὶς ἡμῶν σήμερον εὑρίσκεται ἐν τῷ ἐσχάτῳ κινδύνῳ, νομίζετε, ὅτι ἡ ὑπάρχουσα νομοθεσία δὲν παρέχει τὰς ἀπαιτουμένας ἐγγυήσεις, διὰ τῶν ὁποίων δύναται νὰ σωθῇ ἡ Πατρὶς ἀπὸ τοὺς κινδύνους τούτους, καὶ διὰ τοῦτο προκαλεῖτε ἐπιτροπὰς, καὶ διὰ τῶν ἐπιτροπῶν ζητεῖτε στρατιωτικὰς ἐκτάκτους δίκας; Κύριοι, ἀληθῶς ζῶμεν ἀκόμη εἰς ἐποχὴν ἐπαναστατικήν· ἀλλ’ ὁ σκοπὸς, ἡ ἀποστολὴ ἡμῶν εἶναι νὰ καταρτίσωμεν τὴν πολιτείαν, ἡ ὁποία εὐτυχῶς δὲν διατρέχει κἀνένα κίνδυνον· προσέξατε καλῶς, μήπως, μὴ καταρτίζοντες τὴν πολιτείαν, μὴ σπεύδοντες νὰ σώσητε τὴν Πατρίδα, τὴν καταστρέψητε. Θέλετε δὲ καταστρέψει αὐτὴν, ὅταν ἐγκρίνητε ἔκτακτα μέτρα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς ἀμφίστομος μάχαιρα εἰς τὴν χεῖρα τῶν κομματικῶν παθῶν, ἐξεγηγερμένων καὶ ἀνημμένων, ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ κατὰ ἐπαναστατατικὴν ἐποχήν· ἀλλὰ ταῦτα λέγων, Κύριοι, νομίζετε, ὅτι ἀμφισβητῶ τὴν ὕπαρξιν τῶν γενομένων; δὲν διαμφισβητῶ ποσῶς αὐτήν. Πρὶν ἢ ἡ Κυβέρνησις μάθῃ τι, ὅτι σπουδαῖόν τι ἐνεργεῖται, πρῶτος ἐγὼ, ἢ ἐὰν δὲν ἤμην πρῶτος, εἶμαι ὅμως ἐκ τῶν πρώτων ἐκείνων, οἵτινες κατήγγειλαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰς ἐνεργείας, καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τότε ἐνήργει μετὰ δραστηριότητας περισσοτέρας, ἴσως δὲν ἤθελεν ἐπεκταθῆ τὸ κακὸν μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου, εἰς τὸ ὁποῖον ἔφθασε. Καὶ τὰ κέντρα τῆς ἐνεργείας ἦσαν γνωστὰ, καὶ αἱ διακλαδώσεις αὐτῆς ἐπίσης· ὅ,τι ἦτον ἀμφίβολον, ἦτο ἂν ἠδύναντο οἱ ἐνεργοῦντες νὰ εὕρωσι συνεργοὺς καὶ συμπράκτορας, ἀλλ’ ἡ Κυβερνητικὴ ἐνέργεια ἦτο τόσον μικρὰ καὶ ἀσθενὴς, ὥστε δὲν διεκώλυσε ποσῶς τὴν ἐνέργειαν ταύτην. Δύω ἰδίως εἶναι τὰ στάδια, τὰ ὁποῖα θέλομεν διέλθει διὰ νὰ ἀνακαλύψωμεν τὰ ἴχνη τοῦ ἐγκλήματος· τὸ στάδιον τῆς δικαστικῆς ἀστυνομίας, καὶ τὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Νόμου. Ἄρχομαι ἀπὸ τοῦ δευτέρου· ἀπορῶ τῇ ἀληθείᾳ, ἐάν τι τῶν μελῶν τῆς νομοτελεστικῆς ἐξουσίας ἐδύνατο νὰ ἔχῃ ἀμφιβολίαν, ὅτι ἐνέργεια τοιαύτη, παριστανομένη εἰς τὸν ἐξωτερικὸν κόσμον διὰ πράξεων ὑλικῶν, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ χαρακτῆρα ἀξιοποίνου πράξεως. Τὸ ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνηγγείλαμεν τὴν ὑπὸ τοῦ Ἔθνους ἀποφασισθεῖσαν κατάργησιν τῆς δυναστείας τοῦ ἐκπτώτου Βασιλέως καὶ τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ, τὸ ψήφισμα αὐτὸ εἶναι μᾶλλον παρὰ καθεστὼς εἶναι διατράνωσις ἐκφράσεως, ἥτις ἐγένετο τὴν 10 8βρίου· καὶ ἂν δὲν ἦτο τοῦτο, ἤρκει τὸ ψήφισμα τοῦ λαοῦ τῆς 10 8βρίου, ἀναγνωρισθὲν ὑπὸ τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους, διὰ νὰ παρασταθῇ τὸ καθεστώς, διὰ νὰ ᾖναι κακούργημα πᾶσα πρὸς διατάραξιν ἢ ἀνατροπὴν τοῦ καθεστῶτος τούτου ἐνέργεια. Καὶ ὅταν ἀναγνωρίζητε, Κύριοι, ὡς πρᾶξιν ἀξιόποινον πᾶσαν ἐνέργειαν τείνουσαν πρὸς ἀνατροπὴν ἢ πρὸς ματαίωσιν τῶν ἀποφάσεων ἐκείνων, δὲν νομίζετε ἀρκούσας τὰς διατάξεις τοῦ ποινικοῦ νόμου, πρὸς τιμωρίαν τῶν ἐνεργειῶν τούτων; Θέλετε νὰ ἐξεύρητε ποινὴν ἄλλην μεγαλητέραν τῆς θανατικῆς, ἥτις ἐπιβάλλεται ἀπὸ τὸν ποινικὸν νόμον; καὶ ποίαν ἄλλην μεγαλητέραν ἐγγύησιν ζητεῖτε ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν παρέχει τὸ ὑπάρχον, τὸ ἰσχύον παρ’ ἡμῖν ὁρκωτικὸν σύστημα; Ἡ δικαστικὴ ἀστυνομία, τὴν ὁποίαν ἐνόμισαν ἐπίσης ἀνεπαρκῆ πρὸς ἀνακάλυψιν τοῦ ἐγλήματος τούτου, μοὶ φαίνεται παρέχουσα πᾶσαν ἐγγύησιν· ἐὰν τὸ ἔγκλημα, καὶ τὸ λέγω μετὰ πλήρης πεποιθήσεως, τὸ λέγω πρὸς τιμὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, ἐὰν τὸ ἔγκλημα, Κύριοι, περιωρίσθη ἐντὸς μόνου τοῦ στενοῦ κύκλου, ἐντὸς τῶν στενῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα ἡ κοινὴ φήμη διέδωκε, τότε τοῦ ἐγκλήματος τὰ ἴχνη ἐβεβαιώθησαν, καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Νομοτελεστικὴ ἐξουσία τάχιστα θέλει ἀναγγείλει τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐὰν ὅμως κατὰ δυστυχίαν τὸ ἔγκλημα ἐξετέθη καὶ εἰσέδυσε δυστυχῶς καὶ εἰς κύκλους ἀνωτέρους, τὸ ὁποῖον δὲν πιστεύω, οὔτε ὡς ἄτομον, οὔτε ὡς Πληρεξούσιος, αὐτὴ ἡ ἰδία δικαστικὴ ἀστυνομία πάλιν θέλει φθάσει καὶ ἐκεῖ, καὶ θέλει φθάσει ἰσχυρά, καταλαμβάνουσα τοὺς αὐτουργοὺς καὶ συναιτίους, καὶ προάγουσα αὐτοὺς εἰς τὴν δικαιοσύνην· δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀντιτάσσομαι κατὰ τῆς προτάσεως τοῦ ἐκ Μεσσήνης ἐντίμου φίλου μου. Θέλω νὰ μείνωμεν ξένοι καὶ θεωροὶ μακρόθεν τῆς δικαστικῆς ἀστυνομίας· δὲν θέλω ἀνεχθῆ νὰ ἐπιτρέψω ἐλαχίστην σύμπραξιν ἡμῶν, θέλω νὰ ἀφήσω τὴν δικαστικὴν ἐνέργειαν ἀκώλυτον καὶ νὰ ἴδω αὐτὴν πορευομένην πανταχοῦ, ὁδηγουμένην ἐκ τῆς πορείας της εἰς ὅ,τι ἤθελε κρίνει ἀναγκαῖον. Δὲν κρίνω οὐδὲ συμφέρον οὐδ’ ἀκίνδυνον νὰ μεταφέρωμεν τὴν πολιτικὴν εἰς τὴν δικαιοσύνην, διότι, ἐὰν ἡ πολιτικὴ ἀναμιχθῇ εἰς τὴν δικαιοσύνην, ἡ δικαιοσύνη θέλει παρεκτραπῇ ἀπὸ τὴν ἀληθῆ πορείαν της, καὶ δύναται νὰ ὁδηγηθῇ ἐκτὸς τῆς ὁδοῦ, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ βαδίσῃ. Ἀλλὰ τέλος πάντων, ἐὰν αἱ πεποιθήσεις ὑμῶν κλονίζωνται, ἂν νομίζητε, ὅτι εἶναι πολὺ πιθανὸν τὸ ἔγκλημα νὰ εἰσεχώρησεν εἰς κύκλους ἀνωτέρους, ἂν νομίζητε ὅτι κάθηται καὶ ἐπὶ τῶν θρανίων τῆς Συνελεύσεως, ἂς ἔχωμεν παῤῥησίαν μεγαλειτέραν, ἂς ἀπεκδυθῶμεν κατ’ αὐτὴν τὴν περίστασιν τῶν προνομίων μας, ἂς κηρύξωμεν ἡμᾶς αὐτοὺς ἴσους πρὸς τοὺς ἄλλους πολίτας διὰ τὸ ἔγκλημα τοῦτο· ἐγὼ δὲν ἤθελα βεβαίως τὸ προτείνει, ἀλλ’, ἐὰν ἔχητε ἀμφιβολίας, ἂς ἀπεκδυθῶμεν τοῦ προνομίου ἡμῶν.

§64ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἴμεθα ἀπαραβίαστοι.

§65Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αἱ διακοπαὶ, αἵτινες μοὶ ἐγένοντο, μοὶ ἐξέφρασαν τοὺς δισταγμοὺς τῶν διακοψάντων, ὅτι δὲν ὑπάρχει προνόμιον περὶ τοῦ ἀκαταδιώκτου ἡμῶν ἄνευ ἀδείας τοῦ Σώματος· φρονῶ, ὅτι τὸ προνόμιον τοῦτο εἶναι δικαίωμα ἐγκείμενον ἐν τῇ φύσει τῆς ἀντιπροσωπείας, ἑπομένως, ἂν δὲν ὑπάρχωσι νόμοι, ῥητῶς παρέχοντες τὸ δικαίωμα τοῦτο, διατείνομαι, ὅτι ἔγκειται εἰς τὴν ἐντολὴν, ἣν ἔλαβε τὸ Σῶμα τοῦτο, καὶ ὅτι δὲν δύναται νὰ καταδιωχθῇ τις ἄνευ τῆς ἀδείας τοῦ Σώματος. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἀντὶ νὰ ὑπάρχουν παρὰ τῇ δικαστικῇ Ἀστυνομίᾳ ὀλίγα μέλη τῆς Συνελεύσεως συμπράττοντα καὶ συνεργαζόμενα, ἀντὶ νὰ καταστήσωμεν εἰς αὐτὰ γνωστὰ τὰ ἀπόῤῥητα τῆς Ἀστυνομίας, ἀντὶ νὰ μεταφέρωμεν εἰς γνῶσιν τῆς πολιτικῆς τὰ μυστήρια τῆς Διοικήσεως, προτιμώτερον ν’ ἀπεκδυθῶμεν τοῦ δικαιώματος τούτου. Ἐὰν λοιπὸν νομίζητε, ὅτι εἰσεχώρησε τὸ ἔγκλημα εἰς κύκλους ἀνωτέρους, ἐὰν νομίζητε, ὅτι δὲν εἶναι ἀσφαλὲς νὰ περιμείνητε τὴν Ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ προσέλθῃ ζητοῦσα τὴν ἄδειαν τῆς εἰς δίκην εἰσαγωγῆς τῶν ἐκ τῆς ἀνακρίσεως βαρυνομένων, ἀπεκδυθῆτε τοῦ δικαιώματος τούτου προτιμώτερον, παρὰ νὰ συστήσητε ἐπιτροπὴν συμπράττουσαν μετὰ τῆς δικαστικῆς Ἀστυνομίας. Ὁ ἔντιμος ἐκ Σμύρνης Πληρεξούσιος ἀνέμνησε σήμερον πρότασιν, τὴν ὁποίαν πρὸ ἡμερῶν ὑπέβαλε δι’ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως μακρᾶς· ὅταν ὁ εἰρημένος συνάδελφός μου ὑπέβαλε τὴν πρότασιν ἐκείνην, ἤμην ἐν γνώσει τῶν παρασκευαζομένων καὶ νῦν ἀνακαλυφθέντων· ἀλλ’ ἡ πρότασις αὐτοῦ ἐκείνη ἔφερεν εἰς γνῶσιν γεγονότα ἄλλα καὶ οὐχὶ ἐκεῖνα, περὶ ὧν νῦν πρόκειται· καὶ περὶ μὲν τῆς προτάσεώς του, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἔχω ἀμφιβολίας, ὅταν δὲ συζητηθῇ, ἴσως ἀκούσω τὰς γνώμας του καὶ πεισθῶ, ἐπὶ δὲ τοῦ προκειμένου δὲν δύναμαι νὰ μεταβάλλω πεποίθησιν, καὶ φρονῶ, ἀδιστάκτως, ὅτι ἡ ὑπάρχουσα νομοθεσία ἐξασφαλίζει ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἀνακάλυψιν τῶν ἰχνῶν τοῦ ἐγκλήματος καὶ διὰ τὴν τιμωρίαν τῶν αὐτουργῶν καὶ συνεργῶν αὐτοῦ· πέποιθα ὅτι τὸ ἔγκλημα εἶναι ἐντὸς στενοτάτων ὁρίων, καὶ κύκλου στενωτάτου, διότι τὸ ἔγκλημα τοῦτο ἀποκρούεται ἀπὸ τὴν κοινὴν συνείδησιν ἀπὸ ὁλόκληρον τὸ ἔθνος, καθὼς ἀπεκρούσθη παρ’ αὐτῶν καὶ ἡ τάξις ἐκείνη τῶν πραγμάτων, ὑπὲρ τῆς ὁποίας τὸ ἔγκλημα προήχθη νὰ λάβῃ ὕπαρξιν. Ἐπαναλαμβάνω καὶ φρονῶ, ὅτι πᾶν ἔκτακτον μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπροτάθη, εἶναι περιττόν· νομίζω δὲ ὅτι θέλομεν εἶσθαι ἐν δέοντι, ὅτι θέλομεν διερμηνεύσει μετὰ πάσης εἰλικρινείας ἀνάγκην κοινὴν τῆς πολιτείας, ἐὰν ἀπευθύνωμεν εἰς τὴν Νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν ὀλίγας λέξεις, τὰς ὁποίας διετύπωσα, ὡς συνέπειαν τῆς συζητήσεως· ἀπόκειται δὲ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἂν ἐγκρίνῃ νὰ τὰς παραδεχθῇ, «Η ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις ἀπαιτεῖ παρὰ τῆς νομοτελεστικῆς ἐξουσίας, ἵνα ἡ Δικαστικὴ Ἀστυνομία ἐνεργήσῃ μετ’ ἄκρας ταχύτητος καὶ ἄκρας ἀκριβείας πρὸς ἀνακάλυψιν πάντων τῶν αὐτουργῶν καὶ συναιτίων τοῦ ἀνακαλυφθέντος ἐγκλήματος ἐσχάτης προδοσίας.» Ἐὰν ἡ νομοτελεστικὴ ἐξουσία νομίσῃ, ὅτι παρεντίθενται, ἢ ὑπάρχουσι προσκόμματα εἰς τὴν πορείαν της, τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ διατρέξῃ διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὸ τέρμα, ἂς ἔλθῃ νὰ μᾶς ἀναγγείλῃ ταῦτα διὰ νὰ κρίνωμεν, καὶ θέλομεν βεβαίως χορηγήσει μετὰ πάσης προθυμίας τὴν συνδρομὴν ἡμῶν πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ τούτου.

§66ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, νομίζω, ὅτι τὸ στάδιον τῶν προοιμίων ἐξηντλήθη καὶ ἀποφασίζω νὰ ἔλθω ἀμέσως εἰς τὰ πράγματα. Τῳόντι πρὸ μηνῶν πολλῶν ἐπροβλέποντο καὶ κατεμηνύοντο ἐγκληματικαὶ ἐνέργειαι, αἱ ὁποῖαι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἢ χθὲς ἔφθασαν νὰ ἀνακαλυφθῶσι. Πολλοὶ περὶ πολλοῦ ποιούμενοι τὴν διατήρησιν τῆς νέας καταστάσεως τῶν πραγμάτων, τὴν ἀσφάλειαν τῆς κοινωνίας καὶ ἡσυχίας, ἔσπευσαν νὰ φανερώσωσι τὰς ὑπονοίας, τὰς ὁποίας εἶχον, καὶ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐλάμβανον, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις ὡς ἐξεφράσθη, εἶχε λάβει καὶ ἀλλαχόθεν πληροφορίας τοιαύτας, ἀλλὰ βαδίζουσα, ὡς ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Μεσσηνίας ἀνέφερε πρὸ ὀλίγου, βαδίζουσα λέγω ἐπὶ ἀρχῶν συνδιαλλακτικῶν καὶ ἠπίων, ἄφησε τὸ ἔγκλημα ν’ ἀναπτυχθῇ καὶ λάβῃ ἔκτασιν μεγαλειτέραν εἰς τὸν τόπον καὶ νὰ κατασταθῇ ἐπικίνδυνον. Σέβομαι τὰς ἀρχὰς τὰς εὐαγγελικὰς, τὰς ὁποίας ἠκολούθησεν ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις· ἔπρεπεν ὅμως αὕτη ἅμα κατεμηνύθησαν αἱ τοιαῦται ἐνέργειαι, ἔπρεπε λέγω νὰ ἐπισπεύσῃ πρὸς ματαίωσιν αὐτῶν· ἀκόμη χθὲς μᾶς εἶπον, ὅτι αἱ προσπάθειαι ἐκεῖναι δὲν ἐφαίνοντο ὅτι ἔμελλον ν’ ἀπολήξουν εἰς σπουδαῖα ἀποτελέσματα, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μνήμην τῆς Συνελεύσεως. Δὲν θέλω ν’ ἀποδώσω εἰς κανένα κακὴν πρόθεσιν, ἀποδίδω εἰς ὅλους πατριωτισμὸν, ἀλλ’ ἂς μοὶ συγχωρήσωσι τὴν φράσιν, ἔδειξαν ἀδράνειαν. Ἐγὼ ὑπέβαλα ὅλας τὰς πληροφορίας ὅσας εἶχον, ὁ Πρόεδρος μετὰ τῶν ἑτέρων δύω μελῶν μοὶ εἶπεν, ὅ,τι καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτε προσεκλήθη νὰ ἀπαντήσῃ, μοὶ εἶπε τὰ αὐτὰ πράγματα. Κύριοι, λέγω, καὶ ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀποφανθῇ, ἂν ἀπαιτῆται νὰ λάβωμεν μέτρα τινὰ, τὰ ὁποῖα τοὐλάχιστον νὰ διαφέρουν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἰς ὁμαλὰς καὶ ἡσύχους περιστάσεις ἐφαρμόζονται· ἂν πρέπῃ νὰ ἀφήσωμεν τὴν καταδίωξιν καὶ τὴν τιμωρίαν τοιούτου ἐγκλήματος εἰς τὰ κοινὰ δικαστήρια, ὡς ὑπάρχουν συγκεκροτημένα ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν Κυβέρνησιν, ἢ πρέπει νὰ τὸ ἀναθέσωμεν εἰς ἰδιαίτερον δικαστήριον. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι τὰ δικαστήρια, ὅπως ὑπάρχουν σήμερον, δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐκπληρώσωσι τοιοῦτο καθῆκον, αὐτὸ εἶναι πεποίθησίς μου, ἄλλοι δύνανται νὰ φρονοῦν διαφορετικὰ, δὲν θέλω νὰ ἔλθω εἰς λόγους. Τὰ ἐγκλήματα αὐτὰ θέτουν εἰς προφανῆ κίνδυνον τὴν κοινωνίαν καὶ φέρουν εἰς τὴν ἀνατροπήν της, εἰς ἀνατροπὴν τῆς μεταπολιτεύσεως, καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται τοιαύτας ἀνατροπὰς ἐργάζονται οὐχὶ διὰ μέτρων καὶ μέσων τοιούτων, τὰ ὁποῖα ἡ κοινὴ δικαιοδοσία ἠμπορεῖ νὰ καταστείλῃ. Δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς μεγάλης αὐστηρότητος, ἀλλὰ λέγω, ὅτι εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις τὰς τοιαύτας λαμβάνονται μέτρα, τὰ ὁποῖα κεῖνται ἐν τῷ μέσῳ, εἶναι μέτρια δηλαδὴ οὔτε πολὺ ἀποκλίνουν τοῦ σκοποῦ, οὔτε εἰς ὑπερβολὰς προβαίνουν. Ἐγὼ ἐπηρεασθεὶς ἀπὸ τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους διετρέξαμεν πρὸ ὀλίγου, εἶχον ἐνασχοληθῆ καὶ συντάξει σχέδιά τινα ψηφισμάτων, διὰ τῶν ὁποίων ἐπροσπάθησα νὰ παραδεχθῶ καὶ ἐγγυήσεις ὑπὲρ τῶν δικαζομένων, ἀλλὰ τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι νὰ δίδωσι κἄποιαν ἀσφάλειαν εἰς τὴν κοινωνίαν. Ἂν ἀγαπᾷ ἡ Συνέλευσις, ἠδύνατο νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀναγνώσω τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον διαφέρει πολὺ ἀπὸ τὸ τοῦ Κ. πληρεξουσίου Μεσσηνίας. Ὁ Κ. πληρεξούσιος Μεσσηνίας ἀφίνει εἰς τὸ δικαστήριον τοῦ Ἀρείου Πάγου τὴν ἐκδίκασιν τῶν τοιούτων ἐγκλημάτων, καὶ ἐγὼ παραδέχομαι τὸν Ἄρειον Πάγον εἰς τὸ ψήφισμα, ἀλλὰ δὲν θεωρῶ αὐτὸν μόνον ἀρκετόν. Ἐγώ, Κύριοι, προτείνω συγκρότησιν δικαστηρίου τοιούτου καὶ ἐξ ἄλλων μελῶν, ἀπὸ μελῶν τῆς Συνελεύσεως· διότι ἡ Συνέλευσις σήμερον ἐνδιαφέρεται περισσότερον, καὶ ἔχει καὶ εὐθύνας διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἀποστολήν της. Ἀπαιτῶ λοιπόν, ὥστε 12 μέλη τῆς Συνελεύσεως, ἐκλεγόμενα διὰ κλήρου, νὰ ἀποτελῶσι μετὰ τοῦ Ἀρείου Πάγου εἰδικὸν δικαστήριον, τὸ ὁποῖον νὰ δικάζῃ αὐτὰ τὰ ἐγκλήματα. Βεβαίως οἱ δικασταὶ τοῦ Ἀρείου Πάγου, δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι τὴν πλειονοψηφίαν εἰς τοιοῦτον δικαστήριον, ἀλλὰ θὰ χρησιμεύσωσιν ὡς ὁδηγοὶ καὶ διδάσκαλοι τῶν τύπων, ὡς ἐκ τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἀπέκτησαν, ἵνα μὴ ἀπομακρύνηται τοιοῦτον δικαστήριον ἀπὸ τοὺς τύπους καὶ νόμους· αὐτὰ λέγω ὡς πρὸς τὴν συγκρότησιν ταύτην· ἀλλ’ ἀπαιτεῖται νὰ ὁρισθῇ καὶ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποστηρίξῃ τὴν κατηγορίαν, πρέπει νὰ ἦναι πρόσωπον, τὸ ὁποῖον νὰ χαίρῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Συνελεύσεως. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ μεταχειρισθῶμεν ὄργανα τοῦ παρελθόντος. Εἰς τὸ ψήφισμά μου προτείνω διορισμὸν εἰσαγγελέως ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν. Τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ πληρεξούσιος Μεσσηνίας, εἶναι ἀτελές, διότι ὑπάρχει τὸ στάδιον τῆς κατηγορίας καὶ τῆς εἰσαγωγῆς εἰς δίκην, τὰ ὁποῖα ἀνωμάλως προβλέπει· δὲν βλέπω ἁρμονίαν εἰς τὰς διατάξεις αὐτοῦ· ἡ ἐκδίκασις ἀποδίδεται εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, ἡ προανάκρισις εἰς τὰ μέλη τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἡ δὲ παραπομπὴ εἰς τὸ Ἐφετεῖον, εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ Ἐφετείου νομίζω, ἀναμιγνύει καὶ ἐκεῖνον τοῦ Πρωτοδικείου. Ἐγὼ ὅμως ἠκολούθησα ἄλλον δρόμον, ἤθελον νὰ δώσω καὶ εἰς τοῦτο μεγάλην ἀσφάλειαν εἰς τοὺς δικαζομένους, καὶ ὁπωσδήποτε οὔτε κατὰ τὴν προδικασίαν, οὔτε κατὰ τὴν διαδικασίαν νὰ μὴ παραγνωρισθῶσι τὰ δικαιώματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τὸ σύστημα τῶν ἐνόρκων καθιεροῖ, ὅπως ὑπάρχει εἰς τὴν Ἀγγλίαν τὸ μέγα λεγόμενον jury, τὸ ὁποῖον προαποφαίνεται τὴν εἰς δίκην εἰσαγωγήν. Ἐπεφυλάχθην νὰ συμπληρώσω τὸ ψήφισμά μου καὶ νὰ ἀπαιτήσω προκαταρκτικὸν δικαστήριον ἐνόρκων ἐξ εἴκοσι τεσσάρων πληρεξουσίων, ἐκ τῶν ὁποίων νὰ ἐξαιρῇ ὁ κατηγορούμενος ἓξ καὶ ἑτέρους ἓξ ὁ εἰσαγγελεύς, ὅπερ ν’ ἀποφαίνεται περὶ τῆς εἰς δίκην εἰσαγωγῆς. Μεγαλειτέρα ἐγγύησις δὲν δύναται νὰ ὑπάρχῃ. Οἱ δὲ πληρεξούσιοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελοῦν τὰ μέλη τοῦ δικαστηρίου, θὰ ἐκλέγωνται διὰ κλήρου, ὥστε δὲν δύναταί τις νὰ ὑποπτευθῇ, ὅτι θὰ ἦναι ἐπηρεασμένοι. Τὸ ζήτημα, ἂν τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα κατηγγέλθησαν προβλέπωνται ἀπὸ τοὺς κειμένους νόμους, εἶναι πολὺ σπουδαῖον, καὶ χρῄζει πολλῆς μελέτης. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐκεῖνο οἱ νόμοι εἶχον ὑπ’ ὄψιν των, ὅτε συνετάχθησαν, τὴν τότε ὑπάρχουσαν κατάστασιν, καὶ γνωρίζετε τὴν αὐστηρότητα τῶν δικαστικῶν τύπων καὶ τῶν δικαστικῶν συνειδήσεων, εἰς τὸ νὰ μὴ παρεκτρέπωνται ἀπὸ τὸ ψυχρὸν κείμενον τοῦ νόμου, ὁσάκις μάλιστα πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αὐστηραὶ ποιναί. Χωρὶς νὰ ἐξετάσω ἰδίως αὐτοὺς τοὺς νόμους ἐνταῦθα, θέλων νὰ ἐκπληρώσω τὸ καθῆκόν μου εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν, ὅπως ἠδυνάμην νὰ συντελέσω εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ, συνέταξα αὐτὸ τὸ ψήφισμα, νομίσας, ὅτι ἦτο ἀναγκαῖον, ἀνεξαρτήτως ἐκ τοῦ ἂν ὑπάρχῃ νόμος προβλέπων σαφῶς ἢ ὄχι τὰ καταγγελόμενα ἐγκλήματα, διότι ἦτο συνάμα ἀναγκαῖον νὰ ἐκδοθῇ ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως, τὸ ὁποῖον νὰ ὁρίσῃ τινα ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα ἦτο ἀδύνατον νὰ ὑπάρχωσιν ἐντὸς αὐτῶν νόμων καὶ νὰ προβλέπωσι σαφῶς τὴν σημερινὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν νὰ ἐξασφαλίζουν. Τέλος πάντων ὑπάρχει ἓν ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ σοβαρώτερον, ἡ κατὰ τῆς Συνελεύσεως προσπάθεια ἢ ἔνοπλος ἐπίθεσις πρὸς διάλυσίν της. Ἓν τοιοῦτον ἔγκλημα ἦτο ἀδύνατον νὰ προβλέπηται ἀπὸ τοὺς κειμένους νόμους. Ὡσαύτως ἡ προσπάθεια πρὸς ἐπάνοδον τοῦ ἀπελθόντος Ὄθωνος καὶ τῆς δυναστείας αὐτοῦ, εἶναι προσπάθεια ἐγκληματικὴ, καὶ τὰ ἐγκλήματα ταῦτα κατατάσσονται εἰς τὸ ψήφισμα αὐτό. Ἐκτὸς τούτου, Κύριοι, εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας πολλοὶ κίνδυνοι ἐπαπειλοῦσι τὴν ἑλληνικὴν κοινωνίαν, καὶ τὰ διάφορα ἐγκλήματα ἠδύναντο νὰ ἐπέλθωσι πρὸς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν σκοπὸν, ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀσφαλισθῇ ἡ Συνέλευσις· συνέταξα ὅθεν ψήφισμα, δι’ οὗ κηρύττω ἀπαραβίαστον τὴν ὁλομέλειάν της· λέγω, ὅτι ὁ πληρεξούσιος οὔτε συλλαμβάνεται, οὔτε φυλακίζεται, οὔτε καταδιώκεται ἄνευ ἀποφάσεως αὐτῆς, ἐκτὸς ἐπ’ αὐτοφώρῳ περιπτώσεως· δὲν εἶναι προνόμιον τοῦτο, εἶναι δικαίωμα ἀχώριστον ἀπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ πληρεξουσίου, καὶ ἅμα καταστραφῇ αὐτὸ τὸ δικαίωμα δὲν ὑπάρχει Συνέλευσις. Ἡ ὁλομέλεια τῆς Συνελεύσεως πρέπει νὰ ἐκδίδῃ τὴν ἀπόφασιν, νὰ ποιῇ ἐξαίρεσιν τοῦ δικαιώματος τούτου καὶ νὰ παραδίδῃ εἰς τὴν δικαιοσύνην τὸν ἁμαρτήσαντα κατὰ τὸν Ποινικὸν νόμον πληρεξούσιον. Τοῦτο πρέπει νὰ γίνηται μετὰ ὥριμον σκέψιν καὶ ἐξέτασιν τῶν ἀποδείξεων, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται. Ἂν ἀφαιρέσητε αὐτὸ τὸ προνόμιον, ἢ τὸ δικαίωμα, ἢ τὴν κατάστασιν τῆς διαιρέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα, βεβαιωθῆτε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀνεξαρτησία εἰς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἢ νὰ λαλήσωσι ἢ νὰ ψηφοφορήσωσιν. Ὡς πρὸς τὴν πρότασιν τῆς συστάσεως ἐπιτροπῆς, ἵνα ἐπιτηρῇ τὴν πορείαν τῆς ἀνακρίσεως, δὲν ἀντιλέγω, μοὶ φαίνεται πολὺ λογική. Σήμερον, ὕστερον ἀπὸ τὰ συμβάντα, τὰ ὁποῖα προηγήθησαν, ὕστερον ἀπὸ τὸν σάλον, ὁ ὁποῖος ἐπῆλθε μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει ἀνάγκην τῆς ἠθικῆς ὑποστηρίξεως τῆς Συνελεύσεως ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Ἐκτὸς τούτου ἡ δικαστικὴ ἐξουσία ἔχει ἀνάγκην καὶ αὐτὴ ἐπιτηρήσεως ἀνωτέρας, ἥτις νὰ τὴν ἐμψυχώσῃ, ταύτην δὲ μόνον ἡ ἰδία Συνέλευσις δύναται ὠφελιμώτερον νὰ ἐξασκήσῃ· ὁ διορισμὸς ἐπιτηρικῆς ἐπιτροπῆς δὲν προσκρούει εἰς καμμίαν ἀρχὴν εἰς κἀνὲν συμφέρον νόμιμον, οὔτε εἰς τὰ δικαιώματα καὶ τὰ συμφέροντα τῶν ἰδίων, οἱ ὁποῖοι ὑπέπεσαν εἰς ἐγκλήματα, Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη θὰ παράσχῃ μᾶλλον ἐγγύησιν, διότι δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ γίνῃ οὔτε ὑπέρβασις οὔτε παράλειψις ἐντὸς τῶν νομίμων καὶ ὡρισμένων ὁρίων. Ἐπρόβλεψα, Κύριοι, ἐκεῖνα τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα δὲν προλαμβάνονται πάντοτε, καὶ τὰ ὁποῖα πολλάκις πρέπει νὰ φανερωθοῦν εἰς τὸν ἐξωτερικὸν κόσμον διὰ νὰ τιμωρηθῶσι, διότι πάντοτε αἱ συνωμοσίαι δὲν προλαμβάνονται. Τοιαῦτα εἶναι καὶ τὰ καταγγελθέντα, τὰ ὁποῖα σκοποῦν σοβαρὰ ἀποτελέσματα. Ἐσκέφθην καὶ περὶ τῶν ἐγκλημάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀπολήγουν εἰς ἔνοπλον στάσιν, τὰ ὁποῖα δύνανται ν’ ἀνατρέψωσι τὴν Κυβέρνησιν. Ἠμποροῦμεν αὐτὰ τὰ ἐγκλήματα νὰ τὰ προλάβωμεν διὰ τῶν κοινῶν μέτρων, νὰ περιμένωμεν τὴν διάλυσιν τῶν στάσεων, διὰ νὰ ὑποβάλλωμεν τοὺς ἐνόχους εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια; Αὐτὸ ἤθελεν εἶσθαι παραφροσύνη. Εἰς τὸ παρελθόν, εἰς τὴν Συνέλευσιν τῆς 3 Σεπτεμβρίου, ἀπεκρούσαμεν αὐτὰ τὰ μέτρα, διότι δὲν ὑπῆρχε τότε αὐτῶν ἀνάγκη, ἀλλ’ εἶναι μέτρα ἀναγκαῖα πρὸς τὴν συντήρησιν πάσης ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως. Ὁ στρατιωτικὸς νόμος, ἂν ὑπάρχῃ εἰς περιστάσεις ἀναγκαῖος, εἶναι μόνον εἰς τὴν περίστασιν τῶν ἐμφυλίων ἐπαναστάσεων διὰ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς ἐπαπειλουμένης τάξεως ὑπὸ τῆς πληθύος τῶν ἀναφυομένων ἀναρχικῶν στοιχείων. Ἔχω ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου παραδίδω εἰς τὸν στρατιωτικὸν νόμον ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς ἔνοπλον στάσιν, κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Συνελεύσεως, ἐὰν πρὸ τῆς διαλύσεως συλληφθῶσιν. Μετὰ τὴν διάλυσιν οἱ ἔνοχοι παραπέμπονται εἰς τὸ εἰδικὸν δικαστήριον τοῦ Ἀρείου Πάγου. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τώρα ὅλα τὰ ψηφίσματα. Ἰδοὺ τὸ πρῶτον. (ἀναγινώσκει) Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις. «Θεωροῦσα ὠφέλιμον νὰ ἀσφαλίσῃ ἐκ παντὸς τρόπου τὴν ἐθνικὴν κυριαρχίαν, ἀντιπροσωπευομένην εἰς τὴν παροῦσαν Συνέλευσιν. Ψηφίζει· ά.) Κηρύττει τὴν ὁλομέλειάν της ἀπαραβίαστον καὶ θεωρεῖ πᾶσαν πρὸς ἀνατροπὴν ἑαυτῆς ἐπίθεσιν ὡς κακούργημα ἐσχάτης προδοσίας κατὰ τῆς Πατρίδος· οὐδεὶς Πληρεξούσιος συλλαμβάνεται, φυλακίζεται, ἢ δικάζεται ἄνευ προηγουμένης ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως, ἐκτὸς ἂν συλληφθῇ ἐπ’ αὐτοφόρῳ εἰς ἔνοπλον στάσιν. βʹ.) Προσδιορίζει τὸ ἄχρι τοῦδε κατάστημα τῶν συνεδριάσεών της ὡς μέρος, ἔνθα νομίμως καὶ εἰς τὸ ἑξῆς θέλει συνέρχεσθαι πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν σπουδαίων καθηκόντων της. γʹ.) Πᾶσα μεταβολὴ τοῦ μέρους τῶν συνεδριάσεών της θέλει γίνεσθαι κατὰ συνέπειαν νομίμου ἀποφάσεως. δʹ.) Οὐδεμία θεωρεῖται ἰσχυρὰ πρᾶξις αὐτῆς, γενομένη εἰς ἄλλον τόπον παρὰ τὸν νομίμως ὑπὸ τῆς ἰδίας προσδιορισθέντα.» Τὸ δεύτερον εἶναι τὸ ἑξῆς· Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις. «Θέλουσα ν’ ἀπαγορεύσῃ ἀποτελεσματικῶς πᾶσαν ἐγκληματικὴν ἀπόπειραν κατὰ τῆς καθιερωθείσης τὴν 10 πρὸς τὴν 11 παρελθόντος Ὀκτωβρίου μεταπολιτεύσεως. Ψηφίζει· ά) Κηρύττει ἔγκλημα ἐσχάτης προδοσίας, δικαζόμενον κατὰ τοὺς ἐν ἰσχύϊ ποινικοὺς νόμους πᾶσαν ἐγκληματικὴν ἀπόπειραν πρὸς ἐπάνοδον τοῦ πρώην βασιλέως Ὄθωνος καὶ τῶν διαδόχων του εἰς τὸν θρόνον τῆς Ἑλλάδος, διὰ τῶν ἑξῆς μέσων. 1) Διὰ στασιαστικῶν προκηρύξεων ἢ δι’ ἐνόπλου στάσεως γενομένης ὑπὸ στρατιωτικῶν ἢ πολιτῶν. 2) Διὰ χρηματικῶν μέσων διαφθορᾶς, μεταχειριζομένων πρὸς πολίτας ἢ στρατιώτας. 3) Διὰ δολίων προσπαθειῶν πρὸς ἀποπλάνησιν τούτων ὑπὸ συνωμοτῶν ἀποδεδειγμένων. βʹ) Κηρύττει ὡσαύτως ἔγκλημα ἐσχάτης προδοσίας πᾶσαν βιαίαν ἐπίθεσιν κατὰ τῆς Συνελεύσεως πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ ν’ ἀναγκασθῇ αὕτη νὰ παραδεχθῇ ῥητὸν πρόσωπον ἡγεμόνος, ὡς καὶ πᾶσαν ἔνοπλον στάσιν γενομένην εἰς οἱονδήποτε μέρος τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν, ὡς ἐπίσης καὶ πᾶσαν πρόκλησιν εἰς ἐμφύλιον πόλεμον διὰ τὸν αὐτὸν σκοπὸν, ἐνεργουμένην δι’ ἐπαχθῶν προκηρύξεων πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν κατὰ τῆς Συνελεύσεως.» Ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν σύστασιν δικαστηρίου. Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις. «Θεωροῦσα ἀπαραίτητον εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις νὰ διορισθῇ εἰδικὸν δικαστήριον, τὸ ὁποῖον νὰ δικάζῃ ταχέως τὰ κατὰ τῆς ἀσφαλείας τῆς Ἐπικρατείας ἐγκλήματα, ὅπερ ὅμως νὰ παρέχῃ τὰς δυνατὰς ἐγγυήσεις πρὸς τοὺς δικαζομένους, ἵνα μὴ ὑποτεθῇ ὅτι ἐπιδιώκεται σκοπὸς ἐκδικήσεως κατὰ προσώπων, πρὸς ζημίαν τῶν ὁποίων θυσιάζονται αἱ ἀρχαὶ νομίμου δικαιοσύνης. Ψηφίζει· Συνιστᾶται ἀνώτατον δικαστήριον δικαιοσύνης (haute cour de Justice), δικάζον ὅλα τὰ κατὰ τῆς Ἐθνικῆς κυριαρχίας τῆς Συνελεύσεως καὶ τῆς ἐνεστώσης μεταπολιτεύσεως πραχθησόμενα ἐγκλήματα ἐσχάτης προδοσίας, περὶ ὧν ἐπρονόησαν ἢ θέλουν προνοήσει ψηφίσματα τῆς Συνελεύσεως, ἐξαιρέσει ὅσων θέλουν ὑπαχθῆ εἰς τὸν στρατιωτικὸν νόμον. βʹ) Τὸ δικαστήριον τοῦτο θέλει συγκροτεῖσθαι διὰ πᾶσαν δίκην ἐκ δώδεκα πληρεξουσίων, ἐκλεγομένων διὰ κλήρου ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, μετὰ τῶν ὁποίων θέλουν συνέρχεσθαι εἰς ἓν πρὸς ἐκδίκασιν καὶ τὰ μέλη τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἤτοι ὁ Ἀντιπρόεδρος καὶ τὰ μέλη αὐτοῦ, συγκροτοῦντα μετὰ τῶν δώδεκα πληρεξουσίων τὸ εἰρημένον δικαστήριον. γ) Ἡ Συνέλευσις θέλει διορίσει Εἰσαγγελέα παρὰ τῷ δικαστηρίῳ αὐτῷ, διὰ νὰ ἐκτελῇ τὰ τῆς κατηγορίας. δʹ) Ἰδιαίτερον ψήφισμα θέλει κανονίσει τὰ τῆς προεξετάσεως καὶ εἰσαγωγῆς τῆς κατηγορίας καὶ τῆς διαδικασίας.» Συμμερίζομαι τέλος τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως τοῦ Κ. πληρεξουσίου Μεσσηνίας, καὶ δέχομαι καὶ τὴν σύστασιν ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία νὰ μὴ ἔχῃ ἄλλην δικαιοδοσίαν, εἰμὴ ἐπιτηρητικήν.

§67ΤΙΝΕΣ. Οἱ Κύριοι Ὑπουργοὶ εἶναι παρόντες δὲν εἶναι καλλίτερον ν’ ἀκούσωμεν καὶ αὐτούς;

§68Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριοι, ἀπὸ τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν ἡ Ἐθνοσυνέλευσις διὰ τῆς ψήφου της μᾶς ἀνέθηκε τὴν διεύθυνσιν τοῦ Κράτους, ἀπὸ τῆς στιγμῆς λέγω ἐκείνης ἠκούσθησαν ἀπαίσιαι φῆμαι εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Ἐννοεῖται, ὅτι τὸ πρώτιστον καθῆκόν μας ἦτο νὰ ἐξετάσωμεν αὐθωρεὶ εἰς τί βασίζονται αἱ φῆμαι αὗται, καὶ νὰ προβῶμεν θαῤῥαλέως διὰ νὰ καταστείλωμεν, νὰ καταστρέψωμεν πᾶν ὅ,τι δύναται νὰ ταράξῃ τὴν κοινὴν ἡσυχίαν καὶ τὴν τάξιν. Ἐκ πρώτης ὄψεως ἐπαρουσιάσθη εἰς τὰς ἀκοάς μας, ὅτι ὄργανόν τι τῆς Βαυαρικῆς Κυβερνήσεως, δηλ. ὁ Πρόξενος τῆς Βαυαρικῆς Κυβερνήσεως ἐλάμβανε συχνὰς συνεντεύξεις μὲ διάφορα πρόσωπα· ὅτι χρήματα ἔδιδε δεξιὰ ἀριστερὰ ὁ Πρόξενος οὗτος πρὸς ἕνα ἀπαίσιον σκοπόν. Ἀμέσως ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ὅτι ὀφείλει νὰ ἄρῃ τὰ ἐκτελεστήρια τοῦ Προξένου τούτου, καὶ νὰ τὸν διατάξῃ ἐντὸς 24 ὡρῶν ν’ ἀναχωρήσῃ μακρὰν τοῦ ἐδάφους τῆς Ἑλλάδος, ὅπερ καὶ ἔπραξε. Δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἤρχοντο καὶ ἔρχονται εἰς τὴν Κυβέρνησιν διάφοροι καταγγελίαι, ὅτι ὁ δεῖνα, ὁ δεῖνα, ὁ δεῖνα καὶ καθεξῆς συνεννοήθησαν μὲ τὸν δεῖνα, ἀλλ’ ἐννοεῖται, Κύριοι, ὄχι πράγματα· οὐχ ἧττον ὅμως ὠφείλαμεν αὐτὰς τὰς ἁπλᾶς ὑπονοίας νὰ τὰς θεωρήσωμεν πράγματα διὰ ν’ ἀνιχνεύσωμεν τὴν ἀλήθειαν· εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν εὑρισκόμεθα προχθές. Πιστεύσατε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καθ’ ὅλας αὐτὰς τὰς ἡμέρας τὸ κύριον μέλημά της αὐτὸ ἦτο, τοῦ νὰ δυνηθῇ νὰ καταλάβῃ ἐπ’ αὐτοφόρῳ, οὕτως εἰπεῖν, τὸ πρᾶγμα, διὰ νὰ τὸ καταστρέψῃ, νὰ τὸ καταπνίξῃ, νὰ τὸ συντρίψῃ, νὰ τὸ μηδενίσῃ καὶ ἐπὶ τέλους νὰ τὸ ῥίψῃ εἰς τὴν περιφρόνησιν, ἐὰν ἡ χρεία τὸ καλέσῃ.

§69ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν τιμωρίαν.

§70ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Μὰ εἶπον νὰ τὸ καταστρέψῃ. Ἡ Κυβέρνησις χθὲς ἐνόμισεν, ὅτι ὤφειλε νὰ προβῇ εἰς μερικὰ μέτρα. Ἐν τῷ δικαιώματί του ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀξιωματικούς τινας, οἱ ὁποῖοι ἔμενον ἄνευ Σώματος εἰς τὰς Ἀθήνας, ἢ καὶ τέλος ἐλθόντες ἐνταῦθα δῆθεν ὡς προσκεκλημένοι ἀπό τινας, ἢ ἀπὸ δικαστήρια, αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικούς, συμφώνως μὲ τὸν νόμον, τοὺς εἶπε ν’ ἀναχωρήσουν, ἢ μᾶλλον, τοὺς ἔστειλεν εἰς μέρη τινὰ προσδιωρισμένα, τὰ ὁποῖα οἱ ἴδιοι ἐζήτησαν. Αὐτοί, νομίζω, οἱ ἀξιωματικοὶ, εἶναι 6, ἢ 8. Δραστηρία, Κύριοι, καὶ αὐστηρὰ ἀνάκρισις ἐνεργεῖται. Ἅμα, σᾶς εἶπον, ἡ Κυβέρνησις καταλάβῃ τὸ πρᾶγμα νὰ ἦσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ πράξῃ ὅ,τι τὸ καθῆκόν της ὑπαγορεύει. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν ὅμως, χωρὶς βεβαίως νὰ ὑποθέσητε, ὅτι ἔχομεν βαρείας ὑπονοίας, νὰ μὴ ὑποθέσητε ὅμως, ὅτι ὁ κίνδυνος εἶναι εἰς τὴν στιγμὴν καὶ τὸν κίνδυνον δὲν δυνάμεθα νὰ προλάβωμεν· ὑπάρχουν ὑπόνοιαι, καὶ τὰς ὑπονοίας αὐτὰς ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησε σπουδαίας, καὶ κατὰ συνέπειαν ἐνήργησεν ὅ,τι ἔπρεπεν. Ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ ἐνεργοῦσα ὅ,τι ἀπαιτεῖται, καὶ ἡ δικαστικὴ ἀνάκρισις προβαίνει μετὰ ταχύτητος καὶ δραστηριότητος.

§71ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Κύριοι, χαίρομαι, ὅτι προηγήθησαν αἱ παρὰ τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν δοθεῖσαι ἐξηγήσεις, αἵτινες τείνουν πρὸς τὸν σκοπὸν, ὁ ὁποῖος μ’ ἔφερεν ἐπὶ τοῦ βήματος. Οὐδὲν δύναται τοσοῦτον νὰ ταράξῃ τὴν φαντασίαν, ὅσον τὸ ἄγνωστον. Κλείσατε πανταχοῦ τὸ φῶς, θέσατέ μας ὑπὸ πυκνὸν σκότος, καὶ διὰ τοῦ ἐλαχίστου βόμβου θέλετε μᾶς κάμει νὰ βλέπωμεν ἐν πλήρει σκοτίᾳ τὴν χίμαιραν. Δὲν λέγω, ὅτι οὐδὲν ὑπάρχει· λέγουν ὅμως, ὅτι χθές τινες συλλαβόντες μεγάλους φόβους ἦλθον εἰς τὸ βῆμα νὰ ζητήσουν μέτρα ἔκτακτα. Ἔρχομαι ν’ ἀντιταχθῶ κατ’ αὐτῶν τῶν ἐκτάκτων μέτρων, οὐχὶ μόνον εἰς αὐτὴν τὴν ὡρισμένην περίστασιν, καθ’ ἣν οὐδεὶς ὑπάρχει ὁ κίνδυνος, ἀλλὰ καὶ ἂν αὐτὸς ὁ κίνδυνος ὑπῆρχε. Κατὰ τὰ αἰσθήματά μου, κατὰ τὰς ἰδέας μου, τὰς ὁποίας νομίζω ἰδέας τοῦ 19 αἰῶνος, ὅλα τὰ ἔκτακτα μέτρα εἶναι ἡ βαρυτέρα καταδίκη τῶν ἐπαναστάσεων· ἐπανάστασις ἠθικὴ, ἐπανάστασις ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας, ἥτις καταφεύγει εἰς μέτρα βδελυρὰ, εἰς μέτρα ἀφαιροῦντα τὰς ἐγγυήσεις ἀπὸ τὸν πολίτην, τοιαύτη ἐπανάστασις κατεδίκασεν ἑαυτὴν, δὲν ἔχει ζωήν. Μὴ παραβάλλωμεν τὰς ἐπαναστάσεις τοῦ 19ου αἰῶνος πρὸς τὰς ἐπαναστάσεις τοῦ παρελθόντος. Κατὰ τὸν αἰῶνα τοῦτον εἰσῆλθεν ἐντὸς τῆς πολιτικῆς σκηνῆς νέον πρόσωπον, εἰσῆλθεν ὁ λαός· Ὁ λαὸς εἶναι ἡ ἐγγύησις τῆς ἐπιτυχίας τῶν ἐπαναστάσεων· ἐπανάστασις περιστοιχουμένη ὑπὸ τῶν εὐχῶν τοῦ λαοῦ οὐδὲν φοβεῖται, οὔτε συνωμοσίας φοβεῖται, οὔτε ξένην πολιτικὴν, οὔτε οἱονδήποτε μηχάνευμα· εἶναι ἀνώτερον πάντων τὸ αἴσθημα τοῦ λαοῦ. Καθ’ ἡμέραν δίδει ζωὴν εἰς τὴν ἐπανάστασιν, καθ’ ἡμέραν καθοδηγεῖ αὐτὴν εἰς τὸ ἔργον της· ἐὰν ὑπάρχουν ἀποπεπλανημένοι ἄνθρωποι, οἵτινες παρεγνώρισαν τὰς εὐχὰς τοῦ ἔθνους, οἵτινες ἐνόμισαν, ὅτι δι’ οἱασδήποτε συνωμοσίας εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ σύρουν εἰς τὴν αὐτὴν πλάνην καὶ τὸν λαὸν, τοιοῦτοι ἄνθρωποι εἶναι παράφρονες. Περὶ τοιούτων ἀνθρώπων δὲν ἔχετε ἀνάγκην ἐκτάκτων μέσων. Πότε ζητοῦνται τὰ ἔκτακτα μέτρα; Τὰ ἔκτακτα μέτρα, τὸ ἐννοῶ, ζητοῦνται, ἐὰν ἤθελέ τις παραγνωρίσει τὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς του, ἠδύνατο νὰ τὰ ζητήσῃ καθ’ ἣν ἡμέραν ἤθελεν εἴπει ὅτι τὰ τακτικὰ ἐξηντλήθησαν, ὅταν ἤθελε μοὶ φέρει τὸ δεῖνα καὶ δεῖνα παράδειγμα, ὅτι ἰδοὺ τὸ ἔγκλημα τοῦτο τὸ Δικαστήριον τὸ ἠθώωσε. Ἀλλ’ ὅταν οὐδὲ τὸ τακτικὸν μέσον ἐδοκιμάσθη, νὰ ἔλθητε ἐξ ὑπαρχῆς τεταραγμένοι τὴν φαντασίαν καὶ πλάττοντες χιμαίρας, καὶ νὰ ζητῆτε νὰ συλλάβωμεν ὅλας τὰς χιμαίρας μὲ μέσα τῆς ἐπινοήσεως; καταδείξατέ μοι τὸν φόβον, καταδείξατέ μοι τὸ μέγεθος τοῦ κινδύνου, καὶ σᾶς ἐρωτῶ, τάχα δὲν ἐννοοῦμεν ὅλοι, δὲν εἴμεθα εἰς κατάστασιν ὅλοι ἀπὸ τοῦδε νὰ κρίνωμεν τὴν σμικρότητα αὐτῶν τῶν κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως ἐπιχειρημάτων;

§72ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριε Καλλιγᾶ, ἕως ὅτου νὰ μεταχειρισθῆτε τὰ τακτικὰ μέτρα, τότε ἡμεῖς δὲν θὰ ὑπάρξωμεν πλέον.

§73ΠΟΛΛΟΙ. Μὴ διακόπτετε.

§74ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Δὲν εἴμεθα εἰς κατάστασιν ὅλοι νὰ κρίνωμεν τὴν σμικρότητα αὐτῶν τῶν ἐπιχειρημάτων; ποῦ ὑψώθη ἡ σημαία ἀναφανδόν, τὴν ὁποίαν νὰ ἴδωμεν τείνουσαν εἰς τὸν σκοπόν της; ὑπὸ γῆν ἐργάζονται, κρυφίως ἐργάζονται, χρήματα διανέμουν. Τοιαῦτα ἐπιχειρήματα εἶναι ἄξια νὰ ταράξουν ἔθνος ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν ἐπανάστασιν, ἔθνος, τὸ ὁποῖον εἶναι πλῆρες τοῦ αἰσθήματος ὑπὲρ αὐτῆς; ἔχω ὑπὲρ ἐμοῦ μεγάλην αὐθεντίαν, αὐθεντίαν, τὴν ὁποίαν εἶμαι βέβαιος, ὅτι θέλετε σεβασθῆ. Σᾶς φέρω παράδειγμα τὴν ἐπανάστασιν τῆς Ἰταλίας. Ὅλοι γνωρίζετε ποία λατρεία προσφέρεται εἰς τὸν μεγαλεπίβολον καὶ μεγαλοφυῆ ἐκεῖνον ἄνδρα, τὸν πρὸ ὀλίγου ἀφαρπασθέντα δυστυχῶς, τὸν Καβούρ. Ὅλοι γνωρίζετε πρὸς ποίας δεινὰς περιστάσεις εἶχε νὰ παλαίσῃ, εἶχε νὰ παλαίσῃ κατὰ τοῦ κλήρου, εἶχε νὰ παλαίσῃ καθ’ ὅλων τῶν ἡγεμονίσκων τῆς Ἰταλίας, καὶ ὁ Καβοὺρ εἰς ὅλας τὰς δεινὰς περιστάσεις ποτὲ δὲν κατέφυγεν εἰς ἔκτακτα μέτρα· ἐνίκησεν ὅλας τὰς ἐλευθερίας. Τοιούτους σᾶς θέλω ἄνδρας τῆς ἐπαναστάσεως. Μὴ μοὶ λέγητε χωρὶς μέσα, παραγνωρίζετε καὶ τὴν ἐποχήν μας καὶ τοὺς λόγους μου. Τὰ μέσα σας εἶναι ὁ λαός· ἀποκτήσατε τὰς συμπαθείας τοῦ λαοῦ, καὶ ἔχετε ὅλα τὰ μέσα. Τί; νομίζετε, ὅτι, ἐὰν μίαν στιγμὴν αὐτὸς ὁ λαὸς ψυχρανθῇ πρὸς τὴν ἐπανάστασιν, ὅτι διὰ τοιούτων μέσων θέλετε τὴν διατηρήσει; (ἐπιδοκιμασίαι). Ἐὰν δυναστείαν, ἥτις ἐμόλυνε τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος διὰ τοιούτων παραβιάσεων, διὰ δεσμωτηρίων καὶ αὐθαιρεσιῶν, καὶ εἰς τὸ πεῖσμα αὐτῶν τῶν μέσων τῶν ἐκτάκτων, τὰ ὁποῖα θέλετε νὰ μοὶ συστήσητε, τὴν ἔῤῥιψε χαμαὶ ὁ λαός· νομίζετε, ὅτι διὰ τῶν αὐτῶν μέσων θέλετε ἀντιταχθῆ κατὰ τῶν αἰσθημάτων τοῦ λαοῦ; οὐδέποτε· συσφιχθῆτε πρὸς τὴν καρδίαν τοῦ λαοῦ, πλησιάσατε αὐτὴν, καὶ νὰ ἦσθε ἀτρόμητοι ἀπὸ παντὸς κινδύνου. Καὶ ἂν ἐξετάσητε, Κύριοι, αὐτὰ τὰ ἔκτακτα μέτρα, περὶ τῶν ὁποίων λέγουν, εἰς δύο τινὰ ἀνάγονται· νὰ εἰσάξωμεν νέαν διάταξιν ποινικὴν, ἀφορῶσαν τοιαύτας πράξεις. Ἀμέσως κατέφυγα εἰς τὸν ποινικὸν νόμον καὶ εὗρον, ὅτι καταδικάζονται διὰ θανάτου· τί αὐστηρότερον θέλετε; «Ὅστις συνωμόσῃ, διεγείρῃ στάσιν, θέλων νὰ μεταβάλῃ τὸ καθεστὼς πολίτευμα διὰ βιαίων μέσων, καταδικάζεται μὲ θάνατον». Σᾶς ἐρωτῶ, ποῖον εἶναι σήμερον τὸ καθεστὼς πολίτευμα; ἀφοῦ ὑπεγράψαμεν ὅλοι τὰ ψηφίσματα τῆς καθαιρέσεως τῆς Βαυαρικῆς δυναστείας;

§75ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τινὲς ἐξ ἡμῶν δὲν ὑπέγραψαν (θόρυβος).

§76ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἀνατίθεται εἰς τὸν Κ. Βαλτινὸν ἡ φροντὶς περὶ τῆς ὑπογραφῆς. Τί μοὶ λέγετε περὶ συστάσεως νέου δικαστηρίου; ὁποιονδήποτε μοὶ συστήσετε δικαστήριον, ἐξ Ἑλλήνων θέλει σύγκεισθαι, ὅπως καὶ τὰ δικαστήρια τὰ ὁποῖα ἔχομεν. Διὰ τὴν ἀνάκρισιν τάχα; Ἠκούσατε ποτὲ, ὅτι ἡ πορεία τῆς ἀνακρίσεως ἀπήντησεν ἐμπόδια, καὶ λέγετε, θέλω ἔκτακτον δικαστήριον! Διὰ νὰ μὴ δικάζουν ἔνορκοι; καὶ θέλετε ν’ ἀφαιρέσητε ἀπὸ τὸν λαὸν νὰ μὴ δικάζῃ ὡς ἔνορκος, καὶ θέλετε νὰ προσβάλητε τοσοῦτον τὴν ἐπανάστασιν, ὥστε ἐπὶ τῆς δυναστείας τοῦ Ὄθωνος νὰ συστηθῇ τὸ ὀρκωτὸν δικαστήριον, καὶ διὰ τῆς ἐπαναστάσεως νὰ τὸ καταργήσητε; Τρομερὸν ἀδίκημα κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως, ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον μετ’ ἀγανακτήσεως μὲ ἔφερεν εἰς τὸ βῆμα. Τί νομίζετε; ὅτι οἱ ἔνορκοι σήμερον δὲν βδελύττονται πᾶν ἔγκλημα κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως; ὅτι οἱ ἔνορκοι δὲν θέλουν καταδικάσει ἐκεῖνον, ὅστις ἤθελε ζητήσει νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν δυναστείαν τοῦ Ὄθωνος; Τοιοῦτον πρᾶγμα εἰσῆλθεν εἰς τὴν καρδίαν σας; Ἀλλὰ μοὶ λέγητε, δύναται νὰ ὑπάρξῃ ὑπόνοια καὶ καθ’ ἑνὸς ἀνήκοντος εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ἂν ὑπάρχῃ τοιαύτη, ὑπόνοια τί μέλλει γενέσθαι; Εἰς τοιαύτην περίπτωσιν τάχα ἡ ἀνάκρισις κωλύεται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνίχνευσιν, καὶ ἀφοῦ ἀνιχνεύσῃ τὸν ἔνοχον, δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν ἀμέσως νὰ σᾶς ἀναγγείλῃ καὶ νὰ σᾶς ἐκθέσῃ τὰ πράγματα; Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἐδύνατό τις νὰ νομίσῃ ἴσως σπουδαῖον, δύναται νὰ ᾖναι τὸ ἑξῆς· ἐὰν διστάζητε ὡς πρὸς τὴν ἀνάκρισιν, ἐὰν διστάζητε ὡς πρὸς τὴν αὐστηρότητα τῶν δικαστηρίων, τὸ πολὺ νὰ ζητήσητε νὰ συστηθῇ τριμελὴς, ἢ πενταμελὴς ἐπιτροπὴ ἀνθρώπων ἀξιοχρέων ἐκ τῆς Συνελεύσεως, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐπιτηρήσουν τὴν ἀνάκρισιν, οἱ ὁποῖοι νὰ δώσουν θάῤῥος, οὕτως εἰπεῖν, εἰς τὸν ἀνακριτὴν, εἰς τὸν εἰσαγγελέα· ἀλλὰ καὶ τοῦτο τὸ νομίζω ἐντελῶς περιττόν. Δὲν ἔχει καὶ ὁ εἰσαγγελεὺς ἀνάγκην νὰ τῷ δώσῃ τις θάῤῥος· δὲν ἔχει ἡ ἀνάκρισις ἀνάγκην νὰ τῇ δώσητε ὁποιονδήποτε θάῤῥος. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἀποχρώντως σᾶς ἔπεισα, πόσον πρέπει ν’ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τοιαύτην ὁδὸν, ἡ ὁποία δύναται νὰ μᾶς παρασύρῃ εἰς τὴν ἀπομίμησιν ἐποχῶν, τὰς ὁποίας ὁ πολιτισμὸς καὶ ἡ ἀνθρωπότης κατεδίκασαν. Ἂς κλεισθῇ ἁπανταχοῦ, καὶ ἂς κλεισθῇ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὸ βιβλίον ἐκεῖνο, ἐνῷ ἐνεγράφησαν αἱ καταδίκαι τῶν ἀθώων, τὸ βιβλίον ἐκεῖνο, τοῦ ὁποίου αἱ σελίδες εἶναι πλήρεις ἐκδικήσεων καὶ αἵματος γενναίου, τοῦ ὁποίου ὅλαι αἱ σελίδες δὲν στηρίζονται εἰς τὴν κατ’ ἀπόδειξιν καταδίκην, ἀλλ’ εἰς τὴν καταδίκην καθ’ ὑπόνοιαν. Δὲν εἶναι πλέον τῆς ἐποχῆς, ὅτε ὁ λαὸς ἀνεφάνη ἐν τῷ μέσῳ. Τοιαῦτα μέτρα εἶναι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τῶν πολιτικῶν, οἱ ὁποῖοι ἤντλησαν τὴν σοφίαν των ἐντὸς τοῦ βιβλίου τοῦ Μακιαβέλη· καὶ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ Ῥοβεσπιὲρ ἦτο ὁ Μακιαβέλης τῆς Γαλλικῆς ἐπαναστάσεως (ἐπιδοκιμασίαι).

§77ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ ἐλέχθησαν.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμνω μίαν παρεμπίπτουσαν πρότασιν· ὑπάρχουν διάφοροι ἐκ τῶν Κυρίων πληρεξουσίων, οἱ ὁποῖοι ἀνεγνωρίσθησαν ὡς νόμιμοι καὶ ὡρκίσθησαν μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ ψηφίσματος περὶ καταργήσεως τῆς Βαυαρικῆς δυναστείας, ἀμφιβάλλουν ἐὰν δύνανται νὰ τὸ ὑπογράψουν ἔχοντες τὴν διάθεσιν, λόγῳ, ὅτι ἐξεδόθη πρὶν ἀναγνωρισθοῦν ὡς πληρεξούσιοι· Ἐπιθυμοῦν λοιπὸν τὴν συγκατάθεσιν τῆς Συνελεύσεως.

§79ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα, νὰ ὑπογράψουν.

§80ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Αἰσθάνομαι, Κύριοι, τὸ δυσχερὲς τῆς θέσεώς μου ἐρχόμενος μετὰ τὸν Κύριον Καλλιγᾶν· τοσοῦτον περισσότερον, καθόσον ὁ Κύριος προλαλήσας καὶ φυσικὴν εὐφράδειαν ἔχει καὶ γνώσεις πολλὰς καὶ μεγάλας· ἰδίως εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν μετεχειρίσθη ὅλας τὰς γλυκείας καὶ τερπνὰς ἐκείνας λέξεις καὶ φράσεις, αἵτινες ἠδύναντο νὰ συγκινήσουν τοὺς πάντας. Ἐγὼ δὲν ἔρχομαι μήτε νὰ συγκινήσω κανένα, μήτε, ἂν θέλετε, νὰ καταπείσω· ἔρχομαι ἁπλῶς νὰ εἴπω ὡς Ἕλλην καὶ κάτοικος τῶν ἐπαρχιῶν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον αἰσθάνομαι, καὶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως καὶ γνώσεως γνωρίζω, καὶ τέλος πάντων νὰ ἐκπληρώσω ἓν καθῆκον σπουδαῖον, σπουδαιότατον, τὸ ὁποῖόν μοι ἐπιβάλει ἡ παροῦσα ἐποχή. Ἐν ᾧ, Κύριοι, τὴν ἀνάγκην τῆς φιλοσοφίας· ἀλλ’ ἐπανάστασις καὶ φιλοσοφία δὲν συμφωνοῦν, οὔτε συμβιβάζονται· Ἐπανάστασις, καὶ Γραμματικὴ, καὶ Ἱστορία εἶναι ἐκ διαμέτρου ἀντίθετα (θόρυβος). Φιλοσοφῶν, Κύριοι, ὁ Ἀρχιμήδης ἀπεκόπη ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ, καὶ τοσοῦτον ἦτο παραδεδομένος εἰς τὴν φιλοσοφίαν καὶ ἐπιστήμην, ὥστε δὲν ἐνόησε, τί ἐπρόκειτο νὰ πάθῃ, καὶ ἑπομένως ἔλεγε πρὸς τὸν ἐχθρόν του «μή μου τοὺς κύκλους τάραττε.» Νομίζετε, Κύριοι, ὅτι ἂν καὶ ἡμεῖς παραδεχθῶμεν, ὅ,τι μᾶς προτείνεται ἀπὸ τὸν Κύριον τοῦτον, δὲν εἶναι ἐνδεχόμενον καὶ πιθανὸν νὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν τοῦ Ἀρχιμήδους; ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ποσῶς δύσκολον. Ἄλλος τις τῶν προλαλησάντων εἶπεν, ὅτι μεγάλα Ἔθνη δὲν ἔλαβον μέτρα εἰς τοιαύτας περιστάσεις, καὶ θὰ λάβῃ ἡ Ἑλλάς; ἴσα ἴσα τὰ μικρὰ Ἔθνη εἰς τοιαύτας περιστάσεις λαμβάνουν ἔκτακτα μέτρα· ὅσον μικρότερον εἶναι ἓν Ἔθνος, καὶ ὅσον ὀλιγώτερος εἶναι ὁ στρατὸς αὐτοῦ, τόσον ἔχει ἀνάγκην περισσοτέραν καὶ μέτρων αὐστηρῶν καὶ ἀποκλειστικότητος· διότι, Κύριοι, ἐπὶ παραδείγματι, εὐκολώτερον εἶναι νὰ καταστραφῇ κόμμα τι ἀπὸ 500 ἄτομα ὑφ’ ἑνὸς προδότου, ἢ κόμμα ἀπὸ 50,000 ἢ 100,000· εὐκολώτερον εἶναι ἓν Ἔθνος κατοικούμενον ἀπὸ 1,000,000 κατοίκους νὰ καταστραφῇ ἐκ τῆς εἰσβολῆς 200,000 στρατοῦ, παρὰ ἓν Ἔθνος κατοικούμενον ὑπὸ 20,000,000, καὶ ἂν ἤθελον εἰσβάλει εἰς αὐτὸ 500,000 στρατός. Αὐτὸ τοὐλάχιστον μᾶς διδάσκει ἡ ἱστορία, τὰ δὲ πράγματα τὰ τοπικά μας μᾶς διδάσκουν ἄλλα· ὅσοι, Κύριοι, ὁμιλοῦν ἐν ταῖς παρούσαις περιστάσεσι, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου, τὰς κλίσεις καὶ διαθέσεις τῶν κατοίκων ἑνὸς τόπου, καὶ ἰδίως τοῦ ἰδικοῦ μας, περὶ οὗ σήμερον πρόκειται. Πρὸ πάντων δὲ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ἀρχὴν τῆς παρούσης Ἐπαναστάσεως, τὰς διαφόρους φάσεις, τὰς ὁποίας ἔλαβε, καὶ νὰ ἀνεύρωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκ τῆς ἱστορίας δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀνεύρωμεν· οἱ πατέρες μας, Κύριοι, ἢ πολλοὶ ἐξ ὑμῶν, οἵτινες εἴχετε τὴν εὐτυχίαν νὰ λάβετε μέρος εἰς τὴν Ἐπανάστασιν τοῦ 21· γνωρίζετε βέβαια ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως ἓν περιστατικὸν, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἐκ διηγήσεως γνωρίζω. Δὲν θὰ μοῦ ἀρνηθῆτε βέβαια, ὅτι ἡ τυραννία τοῦ Ὄθωνος δὲν ἦτο ἴση μὲ τὴν τυραννίαν τοῦ Τούρκου, τὴν ὁποίαν εἴχομεν, ἦτο κάπως ἠπιωτέρα. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι μεγαλείτερον συμφέρον εἶχον οἱ Ἕλληνες νὰ ἀπαλλαχθῶσι τῆς θηριώδους ἐκείνης τυραννίας· καὶ ὅμως οἱ φρονιμώτεροι καὶ πατριωτικώτεροι μεταξὺ αὐτῶν κατέφυγον εἰς ἓν τέχνασμα, τὸ ὁποῖον συνετέλεσε πολὺ εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 21· εἰς τὴν ἐνοχοποίησιν, Κύριοι· ἐνθυμεῖσθε, βεβαίως, ὅτι κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς Ἐπαναστάσεως οἱ ὑποκινήσαντες αὐτὴν ἔλαβον τοὺς λεγομένους Ῥαγιάδες, οἵτινες δὲν ἐτόλμων νὰ ἔλθωσιν ἀπέναντι τῶν Τούρκων, καὶ ἐλεηλάτησαν καὶ ἐπυρπόλησαν τὰς οἰκίας τῶν Τούρκων, καὶ ἐφόνευσαν τοὺς ἰδίους αὐτῶν Τούρκους, τοὺς ἀόπλους, τοὺς κατοικοῦντας ἐν τῇ Ἑλλάδι. Τοῦτο, Κύριοι, ἐνοχοποίησε τοὺς ἐπαναστάτας εἰς τοιοῦτον τρόπον ἀπέναντι τῆς Τουρκικῆς δυναστείας, ὥστε οὐδέποτε νὰ ἔλθουν εἰς συνενόησιν ἢ συμβιβασμὸν οἱονδήποτε. Ἂς ἐξετάσωμεν, Κύριοι, τώρα, ἂν ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἡμεῖς ἐνοχοποιήθημεν ἀπέναντι τοῦ Ὄθωνος· ὄχι μόνον δὲν ἐνοχοποιήθησαν ἅπαντες, ἀλλὰ, Κύριοι, ὑπῆρχον ἄνθρωποι, οἵτινες εἶχον συνδέσει στενότατα τὴν τύχην αὐτῶν καὶ τὴν ὕπαρξιν μὲ τὴν τύχην καὶ ὕπαρξιν τοῦ Ὄθωνος· καὶ ἅμα τούτου ἐκδιωχθέντος, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ᾐσθάνθησαν τὴν ἔλλειψιν τοῦ Ὄθωνος, διότι μαζὺ μὲ τὴν ἔλλειψιν αὐτοῦ, ἔλλειψαν καὶ τὰ μέσα τοῦ ζῆν ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Θὰ μοὶ εἴπητε, ὅτι καὶ αὐτοὶ εἶναι Ἕλληνες καὶ ἔχουν πατριωτισμόν· ἔχω γεγονότα νὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι πρὸ πολλοῦ ἔπαυσαν ἀπὸ τοῦ νὰ ᾖναι Ἕλληνες καὶ πατριῶται. Διατί θέλομεν νὰ ἀπατώμεθα, Κύριοι; Ἐκτὸς τούτου, Κύριοι, ἔχομεν καὶ μίαν ἄλλην ἀπόδειξιν, ὅτι ὑπὸ τοὺς ἄνδρας αὐτοὺς ὑπάρχουν ἄλλοι, οἵτινες τυφλῶς τοὺς ἀκολουθοῦν. Ῥίψατε ἓν βλέμμα εἰς τὰς προσφάτους ἐνεργηθείσας σκηνὰς καὶ θέλετε εὑρεῖ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον σᾶς λέγω. Θέλετε ἰδεῖ, Κύριοι, ὅτι ὁ τόσον πολὺ ἐπαινεθεὶς λαὸς, καὶ ὅστις εἶναι ἄξιος τοιούτων ἐπαίνων, ἀλλ’ ἐννοεῖται μὲ ἐξαιρέσεις πάντοτε, ὁ τόσον πολὺ ὑψωθεὶς ὑπὸ τοῦ προλαλήσαντος ὑπῆρξεν εἴς τινας περιστάσεις μωρὸς, δηλαδὴ μέρος τοῦ λαοῦ. Ἡ Ἐθνοσυνέλευσις, Κύριοι, κατεδίκασε τοὺς κατοίκους τῆς ἐπαρχίας Κύθνου, ὡς ἐκλέξαντας ἀντιπρόσωπόν των τὸν προδότην Σταθόπουλον. Ἡ Συνέλευσις ἀπεδοκίμασε τὴν ἐκλογὴν τῆς Δωρίδος, διότι εἶχον δώσει οἱ Δωριεῖς ψῆφον εἰς τὸν προδότην Παπαπολίτην· καὶ ὅταν, Κύριοι, ὑπάρχῃ λαὸς καὶ ἄτομα, οἱ ὁποῖοι περιβάλλουν μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην των τοιούτους ἀνθρώπους, δὲ τοὺς παρακολουθοῦν καὶ δι’ ἄλλους σκοπούς; Καὶ, Κύριοι, ἔχομεν ἐπαναστατημένον λαόν, διατί τὸ ἀρνούμεθα; προχθὲς, εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν, διότι προλαβόντως ἐγένετο λόγος ἐδῶ, εἶχε διαταχθῆ ὁ ἀτμοδρόμων, καὶ εἷς ἀνώτερος ἀξιωματικὸς μὲ ἀπόσπασμα στρατοῦ, ἵνα μεταβῇ εἰς μίαν γωνίαν τοῦ κράτους διὰ νὰ καταβάλῃ μίαν ἐξεγερθεῖσαν στάσιν. Πῶς, Κύριοι, θέλετε νὰ μὴ βλέπωμεν πράγματα φανερὰ καὶ νὰ ἀρνούμεθα γεγονότα ἀναμφισβήτητα, ἐνῷ τὸ καθῆκόν μας ἐπιβάλλει ὄχι μόνον νὰ μὴ τὰ ἀρνώμεθα, ἀλλὰ καὶ νὰ τὰ προλαμβάνωμεν, καὶ ἂν δὲν τὰ προλαμβάνωμεν, νὰ τὰ τιμωρῶμεν αὐστηρότατα; Ἔχομεν τὸ πρόσφατον αὐτὸ γεγονὸς, εὑρέθησαν, Κύριοι, ἄνθρωποι, οἵτινες ἠθέλησαν νὰ ὑπηρετήσουν ἕνα τύραννον ἔκπτωτον, καὶ ὅμως ἐξακολουθοῦμεν νὰ λέγωμεν, ὅτι κἀνεὶς δὲν ὑπάρχει νὰ δικασθῇ κατὰ τῆς Πατρίδος; μὲ συγχωρεῖτε νὰ εἴπω, ὅτι πλανώμεθα, καὶ πλανώμεθα μὲ βλάβην τῶν συμφερόντων τῆς Πατρίδος. Εὑρέθησαν τόσοι, οἵτινες εἶπον, ὅτι «καὶ ἐγὼ τὸ ἤξευρα καὶ ἐγὼ τὸ κατήγγειλα». Θὰ εἰπῇ, ὅτι δὲν εἶναι πλαστόν· ἐν ὅσῳ λοιπὸν δὲν εἶναι πλαστὸν καὶ τὸ παραδεχόμεθα ὡς γεγονὸς, θὰ εἴπῃ, ὅτι εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γῆν ὑπάρχουν ἄτομα, τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ ὑπηρετήσουν εὐκόλως αὐτὴν τὴν ἰδέαν, ἀδιάφορον ἂν ὑπάρχουν πολλοὶ ἢ ὀλίγοι· διότι τίποτε δύσκολον δὲν εἶναι νὰ γείνουν πολλοὶ, ὅταν ἡ τιμωρία δὲν ἐπέλθῃ ταχέως· ἡ ἀτιμωρησία αὐξάνει τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐγκληματιῶν· θέλετε λοιπὸν τὴν ἀτιμωρησίαν; ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἐγκληματοῦμεν περισσότερον, καὶ ὅτι πράττομεν μεγαλεῖτερον ἔγκλημα ἀπὸ ἐκείνους, οἵτινες ἐμισθώθησαν νὰ μᾶς δολοφονήσουν, νὰ μᾶς προδώσουν. Ποίαν βλάβην, Κύριοι, θὰ ἐπιφέρουν τὰ ἔκτακτα μέτρα, ἐνῷ ἔχομεν τὴν βεβαιότητα, ὅτι πρέπει νὰ προλάβωμεν πάντα ἐνδεχόμενον καὶ προσεγγίζοντα κίνδυνον; Συκοφαντοῦμεν, λέγουν, τὸν λαόν· τὸν λαὸν θέλομεν νὰ τὸν σώσωμεν καὶ ἀπὸ πλάνην καὶ ἀπὸ κίνδυνον, καὶ ἔπειτα τί ἐνέχεται ὁλόκληρος ὁ λαὸς μὲ τὰς πράξεις ὀλίγων ἀτόμων; Ἔπειτα καὶ τὰ χρήματα, ἂς τὸ ὁμολογήσωμεν, εἶναι καὶ κἄπως παντοδύναμα, δὲν ἔχομεν εἰς ὅλον τὸ κράτος λαὸν Ἀθηναϊκόν, ἔχομεν λαὸν ἐπαρχιακόν· δὲν θέλω νὰ συκοφαντήσω κἀνένα· εἶμαι κάτοικος ἐπαρχίας καὶ πονῶ περισσότερον διὰ τὰς ἐπαρχίας, ἀλλ’ ἀπατᾶται πολὺ εὐκόλως ὁ κάτοικος τῶν ἐπαρχιῶν, ὅταν τῷ εἴπωσιν, ὅτι θὰ φέρουν ἕνα βασιλέα.

§81ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ ἀνακαλέσῃ τὸν λόγον του Κ. Πρόεδρε.

§82ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Δὲν ἀνακαλῶ τὸν λόγον μου, καθόσον μάλιστα πρὸ ὀλίγου ἐῤῥέθη ἐνταῦθα, ὅτι ἐνοχοποιούμεθα καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ ἐδῶ μέσα. Διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Κουμουνδούρου, μὲ τὴν διαφορὰν τὴν ἐφεξῆς, ἀντὶ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ᾖναι πενταμελὴς, νὰ ᾖναι ἑνδεκαμελής. Τοῦτο δὲ, διότι καὶ περισσοτέρας ἐγγυήσεις εὑρίσκομεν μεταξὺ τῶν περισσοτέρων μελῶν, καὶ εὐκολωτέρα θὰ ᾖναι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς, ἐὰν θὰ ἐκλεχθῇ ἀπὸ τὰ τμήματα, ὅπως ἐξελέχθησαν καὶ αἱ λοιπαὶ ἐπιτροπαί, καὶ διὰ νὰ μὴ παρεξηγῆται, ἂς σχηματισθῇ «ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τάξεως.»

§83ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§84ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον παρεξήγησεν ὁ κύριος Καλλιγᾶς.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῇ μία πρότασις σχετικὴ τοῦ κυρίου Ἀγγελινίδη. «Προτείνω νὰ διορισθῇ διὰ κλήρου πενταμελὴς ἐπιτροπὴ ἔργον ἔχουσα τὴν ἐπιτήρησιν τῆς ἀνακρίσεως καὶ τὴν κατὰ καιρὸν ὑποβολὴν τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς εἰς τὴν Συνέλευσιν».

§86ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα ἀρκούντως τὸ ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες καὶ θεωρῶ πολὺ ἄσκοπον νὰ ἐπανέλθω μετὰ τοσαῦτα ἐπιχειρήματα σπουδαῖα, τὰ ὁποῖα σᾶς ἐπρότειναν οἱ ὑποστηρίξαντες ἕκαστος τὴν ἰδίαν αὑτοῦ γνώμην· συμφωνῶ κατὰ πάντα μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κύριος Καλλιγᾶς, καὶ τὰ ὁποῖα ἐν μέρει καὶ ὁ κύριος πληρεξούσιος ἐκ Γορτυνίας ὑπεστήριξε· διαφωνῶ ὅμως καθ’ ὁλοκληρίαν πρὸς τὸν κύριον Πετσάλην, καὶ λέγω, ὅτι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινε, νὰ μετασχηματισθῶμεν ἡμεῖς εἰς ἀνώτατον δικαστήριον ἐπὶ τῶν ἐγκλημάτων τῆς ἐσχάτης προδοσίας, ὅτι αὐτὴ ἡ γνώμη, ὄχι μόνον ἐπιφέρει σύγχυσιν εἰς τὴν διαίρεσιν τῶν ἐξουσιῶν, ἀλλὰ μᾶς φέρει εἰς τὸ μέτρον νὰ μεταβάλωμεν ἑαυτοὺς ἐνεργείᾳ εἰς ἀνωτάτους δικαστικοὺς ἄρχοντας, καὶ νὰ γείνωμεν ὡς οἱ Αὐτοκράτορες τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ἄλλο, Κύριοι, ἡ Κυριαρχία καὶ ἄλλο ἡ ἐξάσκησις ἀρχῆς· ἡ Κυριαρχία εἰς κανονικὰς περιστάσεις κεῖται πάντοτε εἰς τὸν λαὸν, ἐξασκεῖται ὅμως διαφόρως, διότι ἔχει ἀντιπροσώπους διὰ νὰ νομοθετῶσιν, ἔχει Βασιλέα καὶ Ὑπουργοὺς διὰ νὰ ἐκτελῶσιν, ἔχει δικαστὰς καὶ ἐνόρκους διὰ νὰ δικάζωσι, καὶ μόλα ταῦτα ἡ Κυριαρχία κεῖται εἰς τὸν λαόν. Λοιπὸν λέγω, ὅτι ἡμεῖς, καὶ τοι ἀντιπρόσωποι, καί τοι ἔχοντες τὴν ἀνωτάτην Κυριαρχίαν, δὲν πρέπει νὰ ἐκτελῶμεν τὰ ἔργα τοῦ δικαστοῦ, διότι τότε γινόμεθα καθαρῶς Αὐτοκράτορες τῆς Κωνσταντινουπόλεως μὲ τὴν auctoritatem et juris dictionem imperatoris. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ὅσα εἶπον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου οἱ πληρεξούσιοι Ἀττικῆς καὶ Γόρτυνος ἦσαν ἀληθῆ καὶ βάσιμα, οὐχ ἧττον ὅμως δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω ἐντελῶς μὲ τὸν πληρεξούσιον Γόρτυνος, ὅτι τὸ πρᾶγμα, ὅπως καταγγέλλεται, δὲν ἔχει τόσην σπουδαιότητα διὰ νὰ μείνῃ ἀμέτοχος καὶ ἀπαθὴς ἡ Συνέλευσις. Κύριοι, τὸ ἄκουσμα ἦτο φοβερὸν, ὅλους ἡμᾶς ἐτάραξε, καὶ μοὶ φαίνεται, ὅτι καὶ τὰς πεποιθήσεις τοῦ Ἔθνους κλονίζει, καὶ φρονῶ, ὅτι, ἐὰν ἡ Συνέλευσις ῥίψῃ βλέμμα ἀπαθὲς πρὸς ὅλα αὐτὰ τὰ ἀκούσματα καὶ δὲν λάβῃ πρόνοιαν, ὁτὲ μὲν προσκαλοῦσα τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ δίδῃ τὰς δεούσας πληροφορίας, ὁτὲ δὲ καὶ αὐτὴ ἡ ἰδία λαμβάνουσα ἐνεργητικὸν μέρος, νομίζω, ὅτι ὁ κίνδυνος θέλει ἐπαυξηθῆ, καὶ ταχέως θὰ εὑρεθῶμεν μεταμελημένοι· δὲν θέλω νὰ ὑποστηρίξω οὔτε τὴν ἰδέαν τοῦ Πληρεξουσίου Μεσσήνης, τοῦ νὰ ἀναλάβῃ τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν τῶν ἐγκλημάτων τῆς ἐσχάτης προδοσίας ὁ Ἄρειος Πάγος, διότι ἐκτὸς τῶν ὅσα ἐξέθεσαν οἱ Πληρεξούσιοι, μὲ τὴν γνώμην τῶν ὁποίων συντάσσομαι, ἐκτὸς τούτων ὁ πληρεξούσιος Μεσσήνης ἀφαιρεῖ πάντα ἔλεγχον ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Δικαστηρίου ἐκείνου, καί νομίζω, ὅτι, ὅσον σοφὸν καὶ ἂν ᾖναι ἓν Δικαστήριον, ὅσον ἀνεπίληπτον, δὲν εἶναι ἀλάνθαστον ποτέ. Λοιπὸν καὶ ἂν εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον ἀναθέσητε τὴν ἐκδίκασιν αὐτῶν τῶν ἐγκλημάτων, καὶ αὐτὸς εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ σφάλῃ, ἠθέλαμεν ἴσως ἀσπασθῆ τὴν γνώμην νὰ σχηματισθῇ ἓν ἰδιαίτερον Δικαστήριον, οὐδέποτε ὅμως ἤθελα νὰ καταστρέψωμεν ἕνα ἀνώτερον ἔλεγχον καὶ τότε ἤθελον παραδεχθῆ μίαν εἰδικὴν δικαιοδοσίαν ἢ τὴν τῶν Ἐφετῶν ἢ ἑνὸς ἐξαιρετικοῦ Δικαστηρίου, ἀλλὰ πάντοτε ἤθελον φυλάξει τὸ δικαίωμα τοῦ νομίμου ἐλέγχου εἰς τὸ ἀκυρωτικὸν Δικαστήριον· δὲν συντάσσομαι λοιπὸν μὲ τὴν γνώμην αὐτὴν τῶν προλαλησάντων, πολὺ δὲ περισσότερον μὲ τὴν ἰδέαν τῶν ἐκτάκτων Δικαστηρίων. Δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω ὅσα διὰ πολλῶν εἶπαν καὶ ὑπεστήριξαν οἱ προλαλήσαντες, μὲ τὴν γνώμην τῶν ὁποίων συντάσσομαι· ἀλλ’ οὐχ ἧττον, ἐπειδὴ προεῖπον, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι ἐντελῶς μηδαμινόν, ἀλλὰ περιέχει σπουδαιότητα, νομίζω, ὅτι ἡ Ἐθνοσυνέλευσις δύναται νὰ παραδεχθῇ μόνον τὴν γνώμην τῆς συστάσεως μιᾶς ἐπιτροπῆς, οὐχὶ διὰ τῆς τύχης κληρουμένης, ἀλλ’ ἐκλεγομένης δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας ὑπ’ αὐτῆς τῆς Συνελεύσεως, καὶ ἥτις δὲν ἔχει ἄλλον σκοπὸν καὶ ἄλλο καθῆκον καὶ ἔργον, εἰμὴ νὰ συνδράμῃ ἠθικῶς τὴν ἀνάκρισιν, νὰ λαμβάνῃ πάντοτε πρόνοιαν, νὰ βλέπῃ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται, νὰ τὴν ὑποστηρίζῃ, καὶ νὰ ᾖναι εἰς θέσιν νὰ φωτίζῃ συγχρόνως τὸ Σῶμα περὶ τῶν διαφημιζομένων ἢ ὑπαρχόντων ἐγκλημάτων. Θέλω ὑποβάλει πρότασιν ἰδίαν, ἥτις κατὰ τὸν σκοπὸν συμπίπτει μὲν μὲ τὴν παροῦσαν πρότασιν τοῦ πληρεξουσίου ἐκ Χαλκίδος, ἀλλ’ οὐχ ἧττον διαφέρει ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς, καὶ θέλετε μοὶ ἐπιτρέψει νὰ τὴν γράψω καθαρὰ καὶ νὰ τὴν ὑποβάλω κατόπιν.

§87ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ ἐλέχθησαν.

§88ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἷς ὡμίλησε κατὰ τοῦ Νόμου· νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ καὶ εἷς ἄλλος ὑπὲρ τοῦ Νόμου.

§89ΠΟΛΛΟΙ. Ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ἐφωτίσθη.

§90ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τὸ ζήτημα περιστρέφεται εἰς μίαν ἑρμηνείαν Νόμου.

§91ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ φωτισθῇ ἡ Συνέλευσις ἐπὶ ἑνὸς ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ὑποβάλω ἀμέσως· ἡ Κυβέρνησις, καίτοι λαβοῦσα γνῶσιν τῶν διαπραττομένων, δὲν προέβη εἰς μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐδύναντο ν’ ἀνακαλύψουν τὴν ἀλήθειαν καὶ νὰ φέρωσιν εἰς φῶς τὰ ἐγκλήματα αὐτὰ, διότι ἐφοβεῖτο μὴ προσκρούσῃ εἰς τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος· λοιπὸν εἶναι βέβαιον καὶ ἀναντίῤῥητον, ὅτι εἷς πράκτωρ τῆς Βαυαρίας ἦτον ὁ διευθύνων τὸ κίνημα, ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν, κατ’ ἐμὴν ἰδέαν, ὤφειλε νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις, νὰ τὸν συλλάβῃ, καὶ νὰ τὸν φυλακίσῃ ἀκόμη, καὶ ἂν ἐγίνετο κατ’ οἶκον ἔρευνα, θὰ εἴχομεν τὰ τεκμήρια τοῦ ἐγκλήματος πληρέστατα. Θέλω λοιπὸν νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὸ δικαίωμα καὶ εἰς ἀνώτερα πρόσωπα νὰ προβῇ εἰς ἀνακρίσεις· ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι πρέπει νὰ μάθουν ὅτι πρέπει νὰ μᾶς ἀφήσουν νὰ κυβερνώμεθα μόνοι μας.

§92ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μετὰ πεποιθήσεως ἴσης τῆς ἐμπιστοσύνης σας καὶ μετὰ θάῤῥους ἀναλόγου τῆς εὐμενοῦς ὑποστηρίξεώς σας, τὸ Ὑπουργεῖον, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελῶ μέρος, ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τῶν κοινῶν πραγμάτων· καθὼς τὸ ἄτομον καθ’ ὅλας τὰς περιστάσεις τοῦ ἰδιωτικοῦ βίου προτάσσει πάντοτε τὴν τιμὴν εἰς τὰ συμφέροντά του, οὕτω καὶ ἡμεῖς ὡς πρώτιστον μέλημα τῶν προσπαθειῶν μας ἐθεωρήσαμεν καλὸν νὰ προτάξωμεν τὴν τιμὴν τῆς Ἑλλάδος, (καὶ ἡ τιμή της συνίσταται παράποτε τὴν σήμερον εἰς τὴν ἁγνότητα καὶ τὴν ἐπιτυχίαν τῶν ἀρχῶν τῆς ἐπαναστάσεώς μας,) εἰς τὰ ὑλικὰ συμφέροντα αὐτῆς. Τὴν δευτέραν ἡμέραν μετὰ τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐλάβομεν πληροφορίας, δι’ ὧν πράκτωρ ξένης δυνάμεως παριστάνετο ὡς τὸ ὕποπτον κέντρον ἀντιδραστικῶν ἐνεργειῶν, τάσιν ἐχουσῶν νὰ κηλιδώσωσι τὸν χαρακτῆρα τῆς μεταπολιτεύσεώς μας. Λέγω τὸν χαρακτῆρα, διότι κατὰ τὰς πληροφορίας αὐτὰς ἐτίθετο ὑπὸ συζήτησιν τὸ ὁμόφωνον τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, καὶ ἐῤῥίπτετο πειρασμὸς εἰς τὰς ὀλίγας, βεβαίως ἀδυνάτους ἢ ἐνόχους καρδίας, τῶν δι’ ἄλλους λόγους δυσηρεστημένων. Φύλακες ἄγρυπνοι πρὸ πάντων τῆς ἐθνικῆς ὑπολήψεως ἐλάβομεν μετὰ τόλμης ὅλα τὰ μέτρα ὅπως ἐξιχνιασθῶσιν ἀκριβῶς τὰ διαπραττόμενα. Ἐπειδὴ δὲ δὲν ὑπῆρξε δυνατὸν κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν νὰ συλλεχθῶσιν ὅλαι αἱ ἀναγκαῖαι πληροφορίαι, ἵνα αὐθωρεὶ διατάξωμεν ἀνάκρισιν, ἐκρίθη λυσιτελὲς καὶ κατάλληλον διὰ τὴν ζηλότυπον φρούρησιν τῶν συμφερόντων τοῦ Ἔθνους νὰ διατάξωμεν ἀμέσως τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ὑπόπτου, τοῦ πιθανῶς ἐνόχου ξένου πράκτορος. Τὴν ἐπαύριον τηλεγραφήματα ἐκ διαφόρων ἐπαρχιῶν εἰδοποιήσεις, ἐκ διαφόρων πηγῶν, προφορικαὶ ἐξηγήσεις, ὑπεστήριξαν τὴν ἰδέαν, ὅτι καλῶς ἐπράξαμεν προνοοῦντες καὶ ἐνεργοῦντες ἀγρύπνως. Ἔχοντες ὅμως τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ Σῶμα τοῦτο εὐμενῶς ἐκτιμᾷ τὰς προθέσεις μας καὶ ὑποστηρίζει μετὰ πεποιθήσεως τὰς ἐνεργείας μας, ἔτι δὲ φρονοῦντες, ὅτι αὐτὴ ἡ ὑποστήριξις, αὐτὴ ἡ ἐμπιστοσύνη ἦτο τὸ δυνατώτερον πάντων τῶν μέτρων, τοῦ ὁποίου εἴχομεν ἀνάγκην, δὲν ἐφροντίσαμεν, οὔτε πιστεύομεν τὴν σήμερον ἀκόμη, ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην νὰ φροντίσωμεν, ἵνα ἔκτακτα μέτρα μᾶς παραχωρήσητε, διότι παρά ποτε ἐπιθυμοῦμεν τὴν σήμερον νὰ ἐννοοῦνται τὰ δι’ ἐκτάκτου ἀκριβείας καὶ φροντίδος ἐφαρμοζόμενα ὡς ἔκτακτα τὴν σήμερον, τακτικά. Κατὰ τὸ παρελθὸν, τὸ ὁποῖον ἅπαντες βδελυτόμεθα, τὰ τακτικὰ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον παραβιαζόμενα ἔφερον τὸν χαρακτῆρα τῶν ἐκτάκτων. Τὸ ἀντίθετον λοιπὸν μᾶς ἐπιβάλλει ὁ πατριωτισμὸς καὶ ἡ εὐσυνειδησία τὴν σήμερον. Σεβόμενοι τὴν νομιμότητα, πιστοὶ θιασῶται ἐκείνων τῶν ὡραίων καὶ μεγάλων ἀρχῶν, τὰς ὁποίας ὁ εὔγλωτος Πληρεξούσιος Ἀττικῆς πρὸ ὀλίγου σᾶς ἀνέφερε, πιστεύομεν, ὅτι τὴν σήμερον δὲν ἔχομεν ποσῶς ἀνάγκην ἐκτάκτων μέσων ἐνεργείας. Ἐὰν ὅμως βεβαιώσωμεν, ὅτι τῆς ὑπολήψεως, τῆς τιμῆς τῆς πατρίδος ἤδη ἐξασφαλισθείσης, τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους διακινδυνεύουσι καὶ ἀπαιτοῦσι μὴ νενομοθετημένα μέτρα, δὲν θὰ παρατρέξωμεν νὰ τὰ λάβωμεν ὑπὸ εὐθύνην μας, καὶ πρὶν τὰ ζητήσωμεν ἀκόμη. Ὀφείλω δὲ πρὶν καταβῶ τοῦ βήματος καὶ ὡς ἄτομον, καὶ ὡς πληρεξούσιος, καὶ ὡς Ὑπουργὸς νὰ διαβεβαιώσω τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἂν καὶ πανταχόθεν ἔχωμεν πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι παράποτε μᾶς πείθουν ὅτι ὀφείλομεν νὰ εἴμεθα ἄγρυπνοι φρουροὶ τῶν συμφερόντων τῆς κοινωνίας, οὐχ ἧττον πρὸς τιμὴν τῆς Ἑλλάδος λέγω, ὅτι δὲν γνωρίζω οὔτε πιστεύω ὅτι τὸ ὄνομα τινὸς Πληρεξουσίου ἀναμιγνύεται εἰς τὰς ἐνόχους ἐκείνας ἐνεργείας, τὴν οὐδετέρωσιν τῶν ὁποίων δραστηρίως ἐπιδιώκομεν, ἑπομένως, ἂν ἤκουον τοιοῦτόν τι, εἶναι συκοφαντία, τὴν ὁποίαν ἀποκρούω μετὰ παῤῥησίας καὶ θάῤῥους· οὐδεμία τοιαύτη πληροφορία ἐγένετο εἰς ἡμᾶς γνωστή· Εἶναι ἐπίσης ὅμως ἀληθὲς, ὅτι ἀπολύτως σεβόμεθα τὴν ἱερότητα, τὸ ἀπόκρυφον τῆς ἀνακρίσεως, καὶ ἀφίνομεν αὐτὴν νὰ ἐνεργῇ, ὅτι κρίνει καλόν.

§93ΙΑΛΕΜΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, ἔχετε εἰδήσεις ἀπὸ τὴν Μεσσηνίαν, καὶ ἰδίως ἀπὸ τὰς Καλάμας περὶ ἀποβάσεως ἑνὸς κανονίου ἀπὸ πλοίων Αὐστριακῶν, καὶ περὶ μιᾶς ἐπιστολῆς, ἥτις διευθυνομένη εἰς Σπάρτην ἐσυμβούλευε νὰ κάμωσι διαδηλώσεις ὑπὲρ τοῦ ἀνεψιοῦ τοῦ Ὄθωνος;

§94ΥΠΟΥΡΓ. ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ. Ἀνέφερα, Κύριοι, ὅτι παντοχόθεν ἔχομεν εἰδήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀποδεικνύουν ὑπόκωφον καὶ μυστικήν τινα ἐνέργειαν κατὰ τῶν καθεστώτων· ἀπαιτεῖται ὅμως προσοχὴ ὅπως μὴ ἐξογκώσῃ τις ἀκουσίως τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, διότι εἶναι δύσκολον νὰ ἐξακριβώσῃ τις, ποῖον μέρος αὐτῶν τῶν ἐνεργειῶν ἀνήκει εἰς τὴν ἐγκληματικὴν ἀντεπαναστατικὴν ἰδέαν, ποῖον εἰς τὰ τοπικὰ πάθη, ἢ εἰς ἀποτυχούσας κατὰ τὰς ἐκλογὰς μερίδας... ἡ διάγνωσις, ἡ ἐξέλεγξις αὐτῶν τῶν διαφόρων στοιχείων εἶναι ἔργον δυσχερὲς, ἀπαιτεῖ εὐσυνείδητον ἐξακρίβωσιν· τῇ στιγμῇ, καθ’ ἣν ἐξιχνιάσωμεν τὴν ὑπόθεσιν, ἐστὲ βέβαιοι ὅτι θὰ ἐκπληρώσωμεν τὸ χρέος μας πρὸς τὴν Πατρίδα καὶ πρὸς τὴν Ἐπανάστασιν. Ἀπαντῶν δὲ πρὸς τὸν ἔντιμον Πληρεξούσιον Σμύρνης, λέγω ὅτι οὐδεμία ἐδόθη πληροφορία εἰς τὴν Κυβέρνησιν περὶ ἀποβιβασμοῦ πυροβόλου εἰς οἱονδήποτε μέρος τῆς Ἐπικρατείας.

§95ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κατ’ οἶκον ἔρευναν ἐκάματε;

§96ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ἔγεινε.

§97ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ Συνέλευσις θὰ ψηφοφορήσῃ ὑπὸ τὸ κράτος ἐντυπώσεων καὶ παραστάσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμαν δύω ἐπίσημοι ἄνδρες· πρέπει λοιπὸν ν’ ἀναπτυχθῇ τὸ ζήτημα, πρέπει νὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ δραστήρια μέτρα· αὔριον θὰ ἔλθητε νὰ μοὶ εἴπητε πάλιν, τώρα τὸ ἀνεκαλύψαμεν.

§98ΙΑΛΕΜΟΣ. Προτείνω ν’ ἀποπεμφθῇ ὁ Βαρὼν Τέστας.

§99ΔΑΓΡΕΣ. Ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὅλα τὰ ἀπαιτούμενα ἔκτακτα μέτρα, ἡ Πατρὶς κινδυνεύει (θόρυβος).

§100ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργός). Ὀφείλω, Κύριοι, ν’ ἀπαντήσω ἀμέσως εἰς τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ Κ. Πληρεξουσίου Δαγρέ· εἶπον, ὅτι πιστεύω, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος διὰ τῆς μεγάλης ἀγρυπνίας καὶ διὰ τῶν δραστηρίων μέσων εἴμεθα εἰς κατάστασιν νὰ καταβάλωμεν ὅλας τὰς δυσκολίας, διότι εἴμεθα πεπεισμένοι, ὅτι τὰ γεγονότα δὲν εὑρίσκουσιν ἠχὼ εἰς τὴν ὁλοκληρίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους· τὸ ἐναντίον μάλιστα λέγω, ὅτι αἱ δυσχέρειαι εἶναι μεγάλαι, οὐχ ἧττον ὅμως τὰ μέσα τὰ ἐνόντα ἐν ὅσῳ ἔχομεν τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Συνελεύσεως θὰ τὰ καταβάλωμεν. Τὸ βάρος τὸ ἔχομεν καὶ ὡς Ὑπουργοὶ, καὶ ὡς πολῖται. Ἀπαντῶν εἰς τὸν ἔντιμον Πληρεξούσιον Παρνασίδος, λέγω ὅτι τὴν κατ’ οἶκον ἔρευναν δὲν τὴν διετάξαμεν ἴσα ἴσα ἕνεκα τῆς μεγάλης μας ἀγρυπνίας, διότι κατὰ τὴν πρώτην εἴδησιν ἀπεπέμψαμεν τὸν Πρόξενον αὐτὸν, πρὶν νὰ λάβωμεν εἰδικὰς πληροφορίας, τὸ ὁποῖον διὰ μόνης τῆς ἀνακρίσεως ἠδύνατο νὰ δικαιολογηθῇ, ὥστε ὁ λόγος αὐτὸς ἀποδεικνύει τὴν μεγάλην μας ἀγρυπνίαν.

§101Δ. ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐν πάσῃ ἐποχῇ, Κύριοι, πρὸ παντὸς ἄλλου ὅμως ἐν ἐπαναστατικῇ καταστάσει, ἡ ἀλήθεια πρέπει νὰ φανεροῦται. Τίποτε δὲν πρέπει νὰ κρύπτηται, ἐκτὸς μόνον εἰς τὰς περιστάσεις ἐκείνας, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ φανέρωσις τῆς ἀληθείας ἤθελε φέρει κίνδυνον εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει ν’ ἀνακαλυφθῇ. Σήμερον, προκειμένου περὶ γεγονότος, τὸ ὁποῖον κατετάραξε χθὲς τὴν πόλιν σύμπασαν, ἂν οἱ Κύριοι Ὑπουργοὶ ἤθελον εἰπεῖ, ὅτι ἐξηγούμενοι δύνανται νὰ παραβλάψωσι τὰ συμφέροντα τῆς Πατρίδος, ἐγὼ πρῶτος ἤθελον τοὺς παρακαλέσει νὰ μὴ δώσωσι μίαν ἐξήγησιν. Ἀλλ’ εἰς πᾶσαν περίστασιν πρέπει νὰ λέγηται ἡ ἀλήθεια· διότι, ἐὰν τὸ Ἔθνος ἠναγκάσθη νὰ ῥίψῃ τὸν περὶ τῶν ὅλων κύβον, τοῦτο προῆλθεν πάντοτε ἀπὸ τὴν ἀπόκρυψιν τῆς ἀληθείας· πρέπει λοιπὸν νὰ φανεροῦται ἡ ἀλήθεια. Ἀναγκάζομαι νὰ λάβω τὸν λόγον, μολονότι δὲν δύναμαι νὰ ἐπιδοκιμάσω πληρέστατα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις· ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πάντοτε καὶ ἡ προηγουμένη καὶ ἡ παροῦσα, μὴ λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν πρὸς τὰς Ἐπαρχίας ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ γείνῃ, ἐνήργησεν ὡς ἐὰν ἡ Ἑλλὰς συνίσταται εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, ἀφῆκε τὰς ἐπαρχίας εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ τυχόντος. Ὅταν πρὸ ἡμερῶν, Κύριοι, ἐφανερώθησαν οἱ κίνδυνοι μιᾶς ἐνεργουμένης ἀντεπαναστατικῆς ἐνεργείας ἐν τῇ Λακωνίᾳ καὶ Μεσσηνίᾳ, ὁ ἀξιότιμος Κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, στηριζόμενος εἰς μόνας τὰς πληροφορίας τοῦ Νομάρχου εἶπεν, ὅτι ἐπικρατεῖ ἡσυχία, καὶ ἐν τούτοις ἀποδεικνύεται ὅτι ἐὰν ἀπεδίωκον τὰς ἐνεργείας αὐτὰς, ἤθελον μᾶς φέρει εἰς θέσιν νὰ μὴ συζητῶμεν σήμερον τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, ἀλλ’ ἤθελον προληφθῆ εἰς τὴν ἀρχήν των αὐτὴν τὰ κατεργαζόμενα. Γνωστὸν εἶναι, Κύριοι, ὅτι πρώτην φορὰν ἐφάνησαν εἰς τὴν πόλιν τῶν Καλαμῶν δύω Αὐστριακὰ ἀτμόπλοια. Κύριοι, τοῦτο καὶ μόνον, δύω Αὐστριακὰ ἀτμόπλοια διότι, ἐὰν ἦσαν μιᾶς ἄλλης δυνάμεως οὐδεὶς ἤθελε διαταραχθῆ, ἀλλ’ Αὐστριακὰ διέμενον τακτικὰ εἰς τὰς Καλάμας, τοῦτο καὶ μόνον ἀρκεῖ. Πρὸ καιροῦ, Κύριοι, πράκτωρ Αὐστριακὸς εἶχεν ἔλθει εἰς Ἀθήνας, μετέβη εἰς Σύρον καὶ εἰς Καλάμας· ἐγὼ αὐτὸς τὸν ἠρώτησα, εἶναι φιλέλλην, ἠμπορεῖ νὰ ἐνεργῇ ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν τῆς δυνάμεως, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύει, ἀγαπᾷ ὅμως τοὺς Ἕλληνας περισσότερον ἀπὸ ἄλλους, οἵτινες φαίνονται ὅτι τοὺς ἀγαποῦν· αὐτὸς, Κύριοι, μοὶ εἶπε, καὶ τὸ ἔκαμα γνωστὸν, ὅταν τὸν ἠρώτησα, εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται ἡ κοινωνία, «σεῖς κοιμᾶσθε, μὲ εἶπε, καὶ ἐκεῖ γίνεται ἀντεπανάστασις.» Ἐζήτησε πληροφορίας τὸ Ὑπουργεῖον;

§102ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποῖος ἦτο Νομάρχης ἐκεῖ;

§103ΣΑΡΑΒΑΣ. Ὁ Κύριος Κυριακίδης. Κύριοι, ἀλληλοδιαδόχως ὡς νὰ μὴ ἤρκουν ὅλα αὐτὰ, κατὰ πᾶσαν στιγμὴν ἔχομεν νέας ἐνισχύσεις· σήμερον ἀκόμη, καὶ θέλω ἐπικαλεσθῆ τὴν μαρτυρίαν ἄλλου, διότι ἐγὼ δὲν ἔχω λάβει σήμερον ἐπιστολὰς, βεβαιοῦν, ὅτι ἐζήτησαν νὰ στρατολογήσουν ἀκόμη, Κύριοι, ἀπὸ τὸν δῆμον Καρδαμύλης. Δὲν θέλω νὰ ὀνομάσω πρόσωπα, διότι ἡ θέσις μου εἶναι δυσχερὴς, καθόσον ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας Ὑπουργὸς ἠθέλησε μετά τινος δυσπιστίας ν’ ἀποδεχθῇ τὰ λεγόμενα, τὰς πληροφορίας, καὶ εἶπεν, ὅτι μέλλει νὰ ἐξετασθῇ κατὰ πόσον τὰ διαδραματιζόμενα ἠμποροῦν νὰ προέρχωνται ἀπὸ πεποιθήσεις ἀληθεῖς, ἢ ἀπὸ τὰ ἐπιτόπια πάθη, ἂς μάθῃ ἕκαστος, ὅτι προκειμένου περὶ πληροφοριῶν, αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρουν τὴν ἐπανάστασιν, καὶ ὁ τελευταῖος Ἕλλην, ὄχι Πληρεξούσιος εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ φανῇ ἀνώτερος τοῦ ἑαυτοῦ του. Πληροφορίαι λοιπὸν μὲ τὸ σημερινὸν Ταχυδρομεῖον ἐλήφθησαν, ὅτι χρήματα χύνονται ἀφθόνως, καὶ στρατολογοῦσι· καὶ ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι ἀρκετὰ διὰ νὰ θέσουν τέλος πάντων εἰς τὴν μεγαλειτέραν ἀνησυχίαν μίαν ἐξουσίαν, ἥτις γνωρίζει, ὅτι πρὸ παντὸς ἄλλου, ἂν πρόκηται νὰ γείνῃ ἀντεπαναστατικὸν κίνημα, δὲν ἤθελεν ἐκλεχθῆ ἄλλο μέρος, εἰμὴ ἡ Λακωνία καὶ ἡ Μεσσηνία; Δὲν θέλω, Κύριοι, νὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον, πείθομαι ἐνδομύχως ἐξ ὅσων σᾶς προανέφερα καὶ ἐξ ὅσων δύνασθε νὰ γνωρίζητε, διότι ἡ θέσις μου εἶναι πολὺ δύσκολος, διότι εἶναι πάντοτε δύσκολος ἡ θέσις τοῦ λαλοῦντος, ὅταν τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ κάμῃ λόγον, συνδέηται μὲ τὸ τοπικὸν ζήτημα· ἐὰν ἤθελον ἐκταθῆ πολὺ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, ἤθελον εἶμαι ἠναγκασμένος ν’ ἀναφέρω πρόσωπα, καὶ ὅστις δὲν μὲ γνωρίζει, ἤθελε μετὰ δισταγμοῦ εἰπεῖ, ἂν τοῦτο προέρχηται ἀπὸ τὸ νὰ θέλω νὰ φωτίσω τὴν Συνέλευσιν, ἢ ἀπὸ πάθη. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ὁ κίνδυνος ἐν τῇ Μεσσηνίᾳ καὶ Λακωνίᾳ εἶναι προφανὴς, ὅτι αὐτὴ ἡ ἐργασία πρὸς παρασκευὴν καὶ ὅσον ἔνεστι ταχυτέραν ἔκρηξιν ἑνὸς ἀντεπαναστατικοῦ κινήματος εἴτε μεμονωμένου, εἴτε συνδεδεμένου μὲ ἐκεῖνο τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν ἐπαρχιῶν, ὑπάρχει· καὶ θέλω ἐπικαλεσθῆ τῆς Συνελεύσεως τὴν συγκατάβασιν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀπόλυτον ἀνάγκην τοῦ νὰ ληφθῶσι τὰ δραστηριώτερα μέτρα, ἰδίως ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μεσσηνίας καὶ Λακωνίας, διότι ἂς ᾖναι βεβαία, ὅτι ἀπὸ τὴν ἡσυχίαν αὐτῶν τῶν δύω ἐπαρχιῶν ἐξαρτᾶται ἡ μὴ διάδοσις τοῦ μιάσματος τούτου εἰς τὰς λοιπὰς ἐπαρχίας.

§104ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΝΑΥΤΙΚΩΝ. Σᾶς βεβαιῶ μὲ τὸν ἐντονώτερον τρόπον, ὅτι ἐντονώτατα μέτρα ἐλήφθησαν, καὶ πάντοτε ἐξακολουθοῦν νὰ λαμβάνωνται, καὶ δύναμαι νὰ σᾶς δώσω καὶ τὰς ἀποδείξεις, ὡς ἐκ τοῦ κλάδου, τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω, ἂς ἐν ἐμοὶ φέρω.

§105ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐγὼ ἐπιθυμῶ ὥστε νὰ μὴ ἐπαναπαυώμεθα εἰς ἔγγραφα Νομαρχῶν καὶ Εἰσαγγελέων καὶ ἀναγκασθῶμεν ὑστερώτερα νὰ μετανοήσωμεν.

§106ΙΑΛΕΜΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀποδεχθῇ αὐτὴν τὴν πρότασιν μου «Νὰ προσκληθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ στείλῃ διακοίνωσιν εἰς τὸν Πρέσβυν τῆς Αὐστρίας νὰ τὸν ἐρωτήσῃ διὰ τὰ πλοῖα ὅπου μένουν ἐκεῖ.»

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν, ἂν ἐφωτίσθη· ὅσοι νομίζουν ὅτι ἐφωτίσθησαν, νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται ἅπαντες)· ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη ὅτι ἐφωτίσθη. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν μέτρων. Τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐπρότεινεν ὁ Κύριος Πετσάλης....

§108Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ κοιμηθοῦν, δὲν θέλω νὰ ψηφοφορηθοῦν, ἐμποδίσατε τὴν συζήτησιν, τὰ ἀποσύρω· μ’ αὐτὸν τρόπον δὲν γίνονται αἱ συζητήσεις· ἡ πλειονοψηφία δὲν ἐμποδίζει τὴν συζήτησιν· βλέπω ὅτι ὑπάρχει πλειονοψηφία ὑπὲρ τῆς ἀντεπαναστάσεως (θόρυβος).

§109ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐνοήσαμεν, ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἐνόησα, ὅτι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἔπρεπε νὰ ψηφοφορηθῇ σήμερον, διότι ἀναγνωρίζω τὴν ἀτέλειάν της· ἐγὼ θέλω νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμήματα.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐννοῶ νὰ ὑποβάλω εἰς ψηφοφορίαν ἀμέσως ἑκάστην πρότασιν, θὰ ἐρωτήσω μ’ ὅλον τοῦτο τὴν Συνέλευσιν. Ὑπάρχει μία γνώμη, νὰ μὴ γίνῃ μηδὲν, καὶ ν’ ἀφεθοῦν τὰ πράγματα εἰς τὴν συνήθη νόμιμον θέσιν· ὑπάρχει μία γνώμη ἀπωτέρα, ἡ ὁποία εἶναι τὸ σχέδιον τοῦ ψηφίσματος τοῦ ἐντίμου Πληρεξουσίου Κυρίου Βλ. Βαλτινοῦ. Τὰ ψηφίσματα τοῦ Κυρίου Πετσάλη, καὶ τὸ ψήφισμα τοῦ ἐντίμου Κυρίου Κουμουνδούρου εἶναι μέτρα ἔκτακτα καὶ σπουδαιότατα· κατ’ ἐμὲ ὑπάρχει καὶ μία μεσαία, ἡ ὁποία περιορίζεται εἰς τὸ νὰ διορισθῇ μία ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία νὰ ἐπιτηρῇ τὴν ἀνάκρισιν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ὅλας αὐτὰς τὰς προτάσεις, πρέπει νὰ ὑποβληθῶσιν ὅλαι εἰς μίαν ἐπιτροπήν. Λοιπὸν τὸ πρῶτον ζήτημα, κατ’ ἐμὲ, εἶναι, ἐὰν παραδέχηται τὴν ἀρχὴν τῶν ἐκτάκτων μέτρων, ὥστε καὶ ταῦτα νὰ παραπεμφθῶσιν εἴτε εἰς μίαν ἐπιτροπὴν, εἴτε εἰς τὰ τμήματα.

§111ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὅταν παραδεχώμεθα τὴν ἀρχὴν τῶν ἐκτάκτων μέτρων, τότε προδικάζομεν· καλλίτερον νὰ σταλοῦν εἰς τὰ τμήματα (θόρυβος). Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Ἰαλέμου, περὶ τοῦ νὰ σταλῇ διακοίνωσις εἰς τὸν πρέσβυν τῆς Αὐστρίας.

§112ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον (θόρυβος).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζεται τοῦ Κυρίου Ἰαλέμου ἡ πρότασις;

§114ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι (θόρυβος).

§115ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Μὲ συγχωρῆτε νὰ ὑποβάλω καὶ ἐγὼ μίαν πρότασιν. Νομίζω ὅτι εἶναι καλὸν, ἐπειδὴ κατὰ τὸν κανονισμὸν, ὁσάκις παρουσιάζεται ἔκτακτος περίστασις δικαιολογοῦσα τὴν σύστασιν ἐπιτροπῆς, καὶ ἐπειδὴ, ὅσα κατηγγέλθησαν, παριστάνουν τὴν ἀνάγκην τῆς συστάσεως ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ν’ ἀποφασισθῇ ἡ σύστασις δι’ ἐκλογῆς τῶν τμημάτων μιᾶς τοιαύτης ἐπιτροπῆς. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν νὰ παραπεμφθῶσιν ὅλαι αἱ προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Συνέλευσιν πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ἐξετάσῃ αὐτὰς τὰς προτάσεις, καὶ νὰ ὑποβάλλῃ μίαν ὥριμον γνώμην εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγνώρισα, ὅτι ἡ διάθεσις τῆς Συνελεύσεως εἶναι, νὰ μὴ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν ἀμέσως, ἀλλὰ νὰ παραπεμφθοῦν αἱ προτάσεις. Τώρα λοιπὸν ὅσοι παραδέχονται, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ προτάσεις νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὰ τμήματα, θὰ σηκωθῶσιν· ὅσοι δὲν σηκώνονται, θὰ εἴπῃ ὅτι θέλουν νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς μίαν ἐπιτροπήν.

§117ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μεταξὺ τῶν γνωμῶν ὑπάρχει μία ἄλλη, ἥτις ἀποκρούει μὲν τὰ ἔκτακτα μέτρα περὶ μεταβολῆς δικαστηρίων, ἀλλ’ ὑποστηρίζει τὸ συντηρητικὸν μέτρον τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐποπτευούσης.

§118ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα, εἶναι πρότασις, ἡ ὁποία θὰ ὑπάγῃ εἰς τὰ Τμήματα.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ αὐτὴ ἡ πρότασις θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμήματα (θόρυβος).

§120ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Σᾶς λέγω, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι τινὲς εἰμποροῦν νὰ νομίζουν, ὅτι μέρος μόνον τῶν προτάσεων νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ Τμήματα (θόρυβος).

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν περὶ ὅλων τῶν ἄλλων ψηφισμάτων τῶν ἐκτάκτων μέτρων, ἐξαιρέσει τῆς προτάσεως τῆς ἐπιτροπῆς.

§122ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ ἰδέα τῆς ἐπιτροπῆς δὲν διευκρινίσθη· ὑπάρχουν 4, 5 τοιαῦται προτάσεις διάφοροι, τώρα ὑπὲρ ποίας θὰ ψηφοφορήσωμεν πρῶτον; Καὶ ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι κἄτι τι ἔκτακτον, δὲν εἶναι τακτικὸν, ἀλλὰ νὰ μοῦ ζητηθῇ νὰ ψηφοφορήσω ὑπὲρ τῆς ἐπιτροπῆς, ἢ κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν. Ὑπὲρ ποίας ἐπιτροπῆς; Διὰ τοῦτο πρέπει καὶ τοῦτο νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ Τμήματα.

§123ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὅπως ἔθεσε τὸ ζήτημα ὁ Κύριος Πρόεδρος, δὲν τὸ ἔθεσε καλῶς· διότι θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ἐὰν θέλῃ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὰ Τμήματα ὅλαι αἱ προτάσεις αἱ ὑποβληθεῖσαι, τότε θὰ σηκωθῶσιν οἱ ἐρωτώμενοι· ἐὰν δὲν θέλουν νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὴν εἰδικὴν ἐκείνην ἐπιτροπὴν, τὴν ὁποίαν προτείνουν, τότε κάθηνται. Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ τοιουτοτρόπως· πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ μόνον περὶ τῆς ἐπιτροπῆς· διότι διὰ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὰ Τμήματα ὁρίζει ὁ κανονισμὸς, ὁ ὁποῖος εἶναι κείμενον, εἶναι Νόμος, εἶναι τὸ Σύνταγμα τῆς Συνελεύσεως καὶ δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐρωτήσωμεν δι’ ὅ,τι διατάττει ὁ κανονισμός. Νὰ ἐρωτηθῇ μόνον· παραδέχεται ἡ Συνέλευσις νὰ σταλῶσιν αἱ προτάσεις αὗται εἰς τὴν εἰδικὴν αὐτὴν ἐπιτροπὴν, ναὶ ἢ ὄχι; νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, παραδέχεται τὴν σύστασιν τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, ναὶ ἢ ὄχι; Ἐὰν παραδέχηται, ἀμέσως νὰ τὴν κάμωμεν (θόρυβος).

§124Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Δύω λέξεις θ’ ἀπαντήσω εἰς τὸν Κύριον Κουμουνδοῦρον, ὅστις ἐζήτησε τὴν τύπωσιν· τί θὰ χρησιμεύσῃ τότε ἡ πρότασις περὶ τῆς ἐπιτροπῆς;

§125ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶπον αὐτὸ, θέλω νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὰ τμήματα (θόρυβος).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα. Κύριε Μεσσηνέζη, ἡ πρότασίς σας εἶναι νὰ συστηθῇ αὐθωρεὶ μία ἐπιτροπή;

§127ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Μάλιστα, ἐκλεγομένου παρ’ ἑνὸς ἑκάστου τμήματος ἑνὸς μέλους αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα, ὅπου ἐνόησα τὴν πρότασιν τοῦ Κ. πληρεξουσίου Μεσσηνέζη, θὰ ἐρωτήσω πρῶτον περὶ αὐτῆς, διότι εἶναι μία ἐξαίρεσις. Τὸ λοιπὸν, Κύριοι, παρακαλῶ νὰ προσέξητε, θὰ ἐρωτήσω δι’ ἀναστάσεως τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν παραδέχηται νὰ συστηθῇ ἀμέσως ἀπὸ τὰ τμήματα μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅλας τὰς προτάσεις τὰς σήμερον γενομένας, περὶ τῶν ἐκτάκτων αὐτῶν μέτρων· αὐτὸ γενικῶς εἶναι τὸ ἀντικείμενον κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μεσηνέζη. Λοιπὸν, Κύριοι, ὅσοι παραδέχονται νὰ συστηθῇ ἀμέσως ἡ παρὰ τοῦ Κ. πληρεξουσίου Μεσσηνέζη, προτεινομένη ἀπὸ τὰ τμήματα ἐπιτροπὴ πρὸς ἐπεξεργασίαν ὅλων τῶν ἐκτάκτων προτάσεων, ἐκεῖνοι ἂς ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι), ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη. Κατὰ συνέπειαν λοιπὸν, ὅσοι παραδέχονται νὰ παραπεμφθοῦν ὅλαι μετὰ τὴν τύπωσιν εἰς τὰ τμήματα, νὰ σηκωθοῦν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι), ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.

§129Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ γνώμη τοῦ Κ. Μαυρομαρᾶ, καὶ 5, 6 ἄλλων, εἶναι ἡ ἑξῆς· νὰ συστηθῇ ἀπὸ τοῦδε ἐπιτροπὴ ἐπιτηρητικὴ, (θόρυβος).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἰδέα τινῶν, ὅτι ἡ πρότασις, ἡ ὑπογεγραμμένη παρὰ τοῦ Κ. Μαυρομαρᾶ καὶ ὑποστηριχθεῖσα παρ’ ἄλλων, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν σύστασιν μιᾶς ἐπιτροπῆς, ἐφορευούσης τὴν πορείαν τῆς ἀνακρίσεως, ὅτι αὐτὴ δὲν συμπεριελήφθη εἰς τὴν γενικὴν ψηφοφορίαν.

§131ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§132ΕΤΕΡΟΙ. Ναί.

§133ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Πρόεδρος νὰ μᾶς λύσῃ τὴν ἀπορίαν, ἐμπεριελήφθη ἢ δὲν ἐμπεριελήφθη;

§134ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ, πῶς ἔθεσεν αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐνόησα, ὅτι θέτω εἰς ψηφοφορίαν ὅλας τὰς προτάσεις.

§136ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Ἐτελείωσε· (θόρυβος).

§137ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν ἐξετάζεται, τὶ ἐννόησεν ὁ Κ. Πρόεδρος, ἐξετάζεται, τὶ ἐννόησεν ἡ Συνέλευσις. (θόρυβος).

§138Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Φρονῶ, ὅτι σᾶς ἐννόησαν οὕτω πως, δηλ. θέλει ἡ Ἐθνοσυνέλευσις νὰ ὀνομάσῃ ἐκ τοῦ συνόλου της εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, ὅπως ἐξετάσῃ τὰ πράγματα, ἢ θέλει τὰ τμήματα κατὰ τὸν κανονισμὸν; καὶ παρεδέχθη τὰ τμήματα.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι βέβαιον, ὅτι πρῶτον ἠρώτησα, ἐὰν γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Μεσηνέζη περὶ τοῦ νὰ διορισθῇ ἐπιτροπὴ εἰδικὴ, καὶ ἀπεῤῥίφθη· ἔπειτα λοιπὸν, δεύτερον ἀντικείμενον ἦτο τὰ τμήματα, τινὲς μάλιστα ἔλεγον νὰ μὴ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν περὶ τούτου, διότι ὁ κανονισμὸς τὸ προβλέπει. Ἐπειδὴ ὅμως ἐγὼ ἐννόησα, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα εἶναι κατεπείγοντα, ἐνόμιζον, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν· διὰ τοῦτο ἠρώτησα, ἐὰν θέλῃ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὰ τμήματα διὰ νὰ ἠξεύρω καὶ ἐγὼ, τὶ πρέπει νὰ πράξω, ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη νὰ παραπεμφθῶσιν. Κατ’ ἐμὲ λοιπὸν, καὶ ἐνόησα, ὅτι ἠρώτησα δι’ ὅλας τὰς προτάσεις. Βλέπω ὅμως, ὅτι ὑπάρχουν πλεῖστοι πληρεξούσιοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀντελήφθησαν οὕτως τὸ πρᾶγμα, καθὼς τὸ λέγω. Ἐδῶ εἴμεθα πάλιν· δὲν πρόκειται περὶ μεταμελείας· δὲν πρόκειται δῆθεν, ὅτι, ἀφοῦ ἐψηφοφόρησεν ἡ Συνέλευσις, θὰ ἀνακαλέσῃ ἡ ἰδία Συνέλευσις, ἡ ὁποία πρὸ τριῶν λεπτῶν ἐξέφρασε τὴν γνώμην της περὶ παραπομπῆς εἰς τὰ τμήματα· ἡ ἰδία ἠμπορεῖ ν’ ἀποφασίσῃ, ἐὰν πρέπῃ νὰ παραπεμφθῇ καὶ τοῦτο. Ἅμα συμβαίνουν τοιαῦται ἀμφιβολίαι, ὑποστηριζόμεναι παρὰ πολλῶν, θὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι τῷ ὄντι ἀμφιβολίαι. Ἂς ἀναγνωσθῇ λοιπὸν ἡ πρότασις. Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις τοῦ Κυρίου Μαυρομαρᾶ. Ἡ Βʹ. ἐν Ἀθήναις Ἐθνικὴ Συνέλευσις. Ψηφίζει τάδε. Ἄρθρον 1. Ἑπταμελὴς ἐπιτροπὴ, ἐκλεγομένη παρὰ τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως καὶ τῶν ἰδίων αὐτῆς μελῶν δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας, θέλει ἐπιτηρεῖ τὴν γενομένην ἤδη ἀνάκρισιν τοῦ καταγγελθέντος ἐγκλήματος ἐσχάτης προδοσίας περὶ διαλύσεως τῆς Συνελεύσεως καὶ ἐπανόδου τοῦ καθαιρεθέντος Ἡγεμόνος καὶ τῆς Βαυαρικῆς δυναστείας. Ἄρθρον 2. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη, διαρκούσης μὲν τῆς ἀνακρίσεως, δύναται νὰ διατάττῃ, ὁσάκις ἐγκρίνῃ, μέτρα νόμιμα πρὸς ἀνακάλυψιν τοῦ ἐγκλήματος καὶ ἐξασφάλισιν τῆς ἀνακρίσεως, καὶ θέλει ὑποβάλλει τῇ Ἐθνοσυνελεύσει ἔκθεσιν περὶ τῶν πεπραγμένων. Ἄρθρον 3. Ἡ διάταξις τοῦ προηγουμένου ἄρθρου δὲν κωλύει τὴν νόμιμον ἐνέργειαν τῶν ἀνακριτικῶν ἀρχῶν, οὔτε μεταβάλλει τὸν τρόπον τῆς νομίμου διαδικασίας καὶ τιμωρίας τῶν ἐγκλημάτων.

§140ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ ἡ πρότασις ἡ ἰδική μου· (θόρυβος).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ἀγγελινίδης εἶχεν εἰπεῖ πρότερον, ὅτι συγχωνεύει τὴν πρότασίν του μὲ τὴν τοῦ Κυρίου Μαυρομαρᾶ· (θόρυβος). Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν πάλιν δι’ ἀναστάσεως. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ παραδεχθῶσι τὴν ἀποστολὴν καὶ αὐτῆς τῆς προτάσεως εἰς τὰ τμήματα, ἐκεῖνοι θὰ ἐγερθῶσι.

§142ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν ἀποφασίσει ἡ Συνέλευσις νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμήματα, νὰ ὑποχρεωθῶσι τὰ τμήματα νὰ φέρουν τὴν γνώμην των αὔριον.

§143ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Δευτέραν τὸ πρωΐ.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαιτεῖται καὶ ὑλικὸς καιρὸς νὰ τυπωθῶσι. Λοιπὸν ὅσοι παραδέχονται νὰ παραπεμφθῇ καὶ αὐτὴ ἡ πρότασις εἰς τὰ τμήματα, ἂς ἐγερθῶσι. (Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἀμφίβολον).

§145ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· (θόρυβος).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§147ΙΑΛΕΜΟΣ. Μίαν στιγμήν. — Τὰ ἔγγραφα τοῦ Βασιλέως ἔμειναν εἰς τὰ Ἀνάκτορα. Βεβαιωθῆτε, Κύριοι, ὅτι δὲν ἔχομεν τὴν βεβαιότητα, ἐὰν ὑπάρχουν ὅλα· (θόρυβος).

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ λοιπὸν, ὅσοι παραδέχονται νὰ παραπεμφθῇ ἡ πρότασις εἰς τὰ τμήματα, θὰ εἴπουν ναὶ, ὅσοι δὲν θέλουν, θὰ εἴπουν ὄχι. (Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως). Ἐν τῷ μεταξὺ ἐνεργεῖται ἡ κλήρωσις τῆς ἐκλογῆς τῶν Ἰονίων καὶ κληροῦται εἰς τὴν τρίτην ἐπιτροπήν.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 154, 84 διὰ τὸ ναὶ, καὶ 70 διὰ τὸ ὄχι· ὥστε παρεδέχθη ἡ Συνέλευσις νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμήματα. Ἡ συνεδρίασις διαλύεται· (ὥρα 6 καὶ 10 λεπτά).