1863.02.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΜΖʹ.

Τῆς 11 Φεβρουαρίου 1863.

(Δευτέρα).

Ὥρα 1 Μ. Μ.

Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέχει ὁ ἀντιπρόεδρος Κύριος Διομήδης Κυριακοῦ.

Ἐνεργεῖται κατὰ τὰ προψηφισθέντα ἡ ἐκλογὴ τῶν ὑπουργῶν. Γενομένης δὲ τῆς διαλογῆς, ἀπήγγειλε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας ὁ Κ. Πρόεδρος ὡς ἑξῆς·

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τῆς ψηφοφορίας ἀπεδείχθη ὅτι ὁ Κ. Ζηνόβιος Βάλβης ἐξελέχθη Πρωθυπουργὸς διὰ ψήφων 185, ὁ Κύριος Ἰωάννης Παπαζαφειρόπουλος ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διὰ ψήφων 139, ὁ Κύριος Κωνσταντῖνος Δόσιος ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν διὰ ψήφων 138, ὁ Κύριος Λεωνίδας Σμόλεντς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ ψήφων 137, ὁ Κύριος Ἀνδρέας Αὐγερινὸς ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ ψήφων 128, ὁ Κύριος Δημήτριος Βουδούρης Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν διὰ ψήφων 121, ὁ Κύριος Δημήτριος Μαυροκορδάτος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ ψήφων 119, ὁ Κύριος Δημήτριος Χαραλάμπης Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ ψήφων 115· τὸ ὅλον δὲ τῶν ψηφοφορησάντων ἦτον 193. Ἐκ τῶν ἄλλων οἱ λαβόντες ψήφους εἶναι ὁ Κύριος Κεχαγιᾶς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις ἔλαβε ψήφους 62, ὁ Κύριος Καλλιγᾶς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν 62, ὁ Κύριος Νικόλαος Βουδούρης τῶν Ναυτικῶν 41, ὁ Κύριος Δημήτριος Κριεζῆς τῶν Ναυτικῶν ψήφους 20 καὶ διάφοροι ἄλλοι.

§2ΒΟΥΒΟΥΛΗΣ. Νὰ ὁρκισθῇ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ν’ ἀναλάβῃ τὰ καθήκοντά του.

§3ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Καὶ νὰ καταθέσῃ τὴν ἐξουσίαν, ἐὰν ἕως αὔριον τὸ ἑσπέρας ὁ στρατὸς δὲν ὑποταχθῇ εἰς τὰς διαταγάς του. Ἀνεγνώσθη τὸ ψήφισμα περὶ τῶν καθηκόντων τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἑξῆς.

ΨΗΦΙΣΜΑ ΙΒʹ.

Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει. «Ἄρθρον 1. Ἡ διαχείρισις τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἀνατίθεται εἰς ἑπτὰ ὑπουργοὺς, τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐπὶ τῆς Οἰκονομίας, ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν.» «Οἱ ἑπτὰ Ὑπουργοὶ, ἐκλεγόμενοι διὰ φανερᾶς ψηφοφορίας καὶ δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας, θέλουσι σχηματίσει συμβούλιον ὑπὸ τὴν προεδρείαν ἑνὸς ὀγδόου Ὑπουργοῦ ἄνευ χαρτοφυλακίου, ἐκλεγομένου καὶ τούτου κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον, καὶ θέλουσιν ἐνεργεῖ ὑπὸ τὴν ὀνομασίαν «Προσωρινὴ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος». «Ἄρθρον 2. Ἡ πρὸς ἐκλογὴν τῶν ἀνωτέρω μελῶν τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς φανερὰ ψηφοφορία γίνεται διὰ ψηφοδελτίων ὡς ἑξῆς·» «Ἕκαστος τῶν πληρεξουσίων λαμβάνει παρὰ τοῦ Γραφείου ἓν λευκὸν ψηφοδέλτιον καὶ ἕνα κύαμον, καὶ ἐγγράφει ἐντὸς μὲν τοῦ ψηφοδελτίου τὸ ὄνομα τοῦ Προέδρου μετὰ τῶν Ὑπουργῶν, σημειουμένου ἑκάστου τούτων εἰς ὡρισμένον ὑπουργεῖον, ἔξωθεν δὲ τὸ ἴδιον ἑαυτοῦ ὄνομα· μετὰ δὲ τὸν χρόνον πρὸς ἐγγραφὴν τῶν ἀναγκαίων ὀνομάτων εἰς τὰ ψηφοδέλτια εἷς τῶν Γραμματέων ἐκφωνεῖ τὸ ὄνομα ἑκάστου τῶν πληρεξουσίων κατὰ τὴν ἐν τῷ καταλόγῳ τοῦ Γραφείου τάξιν, οὗτος δὲ προσερχόμενος καταθέτει τὸ μὲν ψηφοδέλτιον εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ βήματος κειμένην ψηφοδόχον κάλπην, τὸν δὲ κύαμον εἰς τὴν ἐπὶ τούτῳ παρακειμένην, ἐπιτηρούντων καὶ δύω ψηφολεκτῶν, ὑπὸ τοῦ Προέδρου πρὸς τοῦτο καλουμένων.» «Οὕτω δὲ, καταθέντων ὅλων τῶν πληρεξουσίων τὰ ψηφοδέλτια καὶ τοὺς κυάμους των, ἐξελέγχεται διὰ δημοσίας παραβολῆς ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοδελτίων πρὸς τὸν τῶν κυάμων· ῥιπτομένων δὲ τῶν ψηφοδελτίων εἰς τὴν ἰδίαν κάλπην, ἀρχίζει ἡ ἑνὸς ἑκάστου ἐξαγωγὴ παρὰ τοῦ Προέδρου, καὶ ἀναγινώσκονται δημοσίᾳ πρῶτον τὸ ἔξωθεν τοῦ ψηφοδελτίου ὄνομα τοῦ ψηφοφόρου, καὶ ἔπειτα τὰ ἐν αὐτῷ ὀνόματα τῶν ἐκλεκτέων προσώπων. Ἕκαστος τῶν Γραμματέων κρατεῖ ἰδίαν σημείωσιν τῶν ψήφων ἑκάστου ὀνόματος, αἱ δὲ σημειώσεις αὗται ἀντιπαραβάλλονται, καὶ, ὑπαρχούσης συμφωνίας μεταξὺ αὐτῶν, ἐκφωνεῖται παρὰ τοῦ Προέδρου τὸ ἀποτέλεσμα· ἂν δ’ εὑρεθῇ ἀσυμφωνία τις, ἐπιῤῥοὴν ἔχουσα εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, γίνεται ἀναθεώρησις τῶν ψήφων. Μετὰ τὴν διαλογὴν, τὸ ἀποτέλεσμα ὑπογράφεται παρὰ τοῦ Προέδρου, τῶν Γραμματέων καὶ τῶν Ψηφολεκτῶν. «Πᾶν ψηφοδέλτιον, μὴ φέρον ἔξωθεν τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ψηφοφοροῦντος πληρεξουσίου, ἐντὸς δ’ αὐτοῦ ἅπαντα τὰ ὀνόματα τῶν ἐκλεκτῶν προσώπων, θεωρεῖται ἄκυρον.» «Ἄρθρ. 3. Αἱ πράξεις τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας, εἰς ἃς ἀπαιτεῖται κατὰ τοὺς κειμένους νόμους Διάταγμα, θέλουσιν ἀποφασίζεσθαι ἐν ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ διὰ πλειονοψηφίας, ἐπικρατούσης ἐν ἰσοψηφίᾳ τῆς ψήφου τοῦ Προέδρου, καὶ θέλουσιν ἐκτελεῖσθαι διὰ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ Προέδρου καὶ τῆς τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. «Ἄρθρ. 4. Αἱ διατάξεις τοῦ Ζʹ. ψηφίσματος περὶ καθηκόντων τῆς Κυβερνήσεως ἰσχύουσι καθ’ ὅσον δὲν τροποποιοῦνται διὰ τοῦ παρόντος ψηφίσματος.» «Εἰς τὸν Κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως ἀνατίθεται ἡ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος ψηφίσματος.»

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ ψηφίσματος παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν, (ἐγείρονται σχεδὸν ἅπαντες). Ἡ Συνέλευσις τὸ παρεδέχθη.

§5ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ὁρκισθοῦν οἱ ὑπουργοί.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς ὁρκωμοσίας ν’ ἀναγνωσθοῦν τὰ πρακτικὰ τὰ χθεσινὰ, τὰ ὁποῖα εἶναι συντομώτατα. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§7ΙΑΛΕΜΟΣ. Εἰς τὰ πρακτικὰ εἶναι λάθος, ἄλλο ὑπέβαλον ἐγὼ, καὶ ἄλλο ὁ Κύριος Ζέρβας, καὶ παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν ὀνόματι τῆς κυριαρχίας τοῦ Ἔθνους καλοῦνται οἱ Κύριοι Βάλβης Πρωθυπουργὸς, Παπαζαφειρόπουλος τῆς Δικαιοσύνης, Δόσιος τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, Σμόλεντς τῶν Στρατιωτικῶν, Αὐγερινὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, Βουδούρης τῶν Ναυτικῶν, Μαυροκορδᾶτος τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Χαραλάμπης τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ προσέλθωσι καὶ νὰ δώσωσι τὸν ὅρκον τῆς πίστεως ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς ταύτης Συνελεύσεως. Ἐνταῦθα ὁρκίζονται οἱ ἀνωτέρω ὑπὸ τοῦ Μητροπολίτου Ἀθηνῶν τὸν νενομισμένον ὅρκον ἐνώπιον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Μετὰ τὸν ὅρκον χειροκροτήματα καὶ ζητωκραυγαί. Ὁ δὲ σεβαστὸς Μητροπολίτης ἀπευθύνει τάδε πρὸς τοὺς Κυρίους Ὑπουργούς.

§9ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριοι ὑπουργοί. Συγχαίρω ὑμᾶς, δι’ ἣν ἡ μεγάλη τοῦ Ἔθνους μας Συνέλευσις σᾶς περιέβαλεν ἐμπιστοσύνην. Γνωρίζω τοὺς πλείονας ὑμῶν ἐκ τοῦ σύνεγγυς· γνωρίζω τὰ κοσμοῦντα ὑμᾶς πατριωτικὰ καὶ ἠθικὰ πλεονεκτήματα. Ἀνεδέχθητε, Κύριοι ὑπουργοί, ἐνώπιον τῆς θρησκείας σας, ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους σας, ἐνώπιον τῆς Εὐρώπης, ἀτενιζούσης εἰς ἅπασαν τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν καὶ εἰς ὑμᾶς, ἀνεδέχθητε Ἡράκλειον βάρος. Ὁ Ἡρακλῆς διὰ νὰ καταστρέψῃ τὴν πολυκέφαλον Ὕδραν, παρέλαβε σύντροφον τὸν Ἰόλαον. Καὶ ὑμεῖς, Κύριοι ὑπουργοί, ὡς ἄλλοι Ἡρακλεῖς, νὰ παραλάβητε σύντροφον ὡς Ἰόλαον τὰ χαρακτηρίζοντα ὑμᾶς πατριωτικὰ αἰσθήματα. Εὐτυχεῖς, Κύριοι ὑπουργοί, ἐὰν διεξέλθητε τὴν ἀνατεθεῖσαν ὑμῖν ἐμπιστοσύνην ὑπὸ τὸ κράτος τῶν προσδοκιῶν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως καὶ τῶν εὐχῶν τῆς πατρίδος! Σᾶς συγχαίρω! (φωναὶ ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου. «Ζήτω ἡ πατρίς»)

§10ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ. Κύριοι, ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀναλάβει ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις, καὶ ἥτις διενηργεῖτο διὰ τοῦ προεδρεύοντος Ἀντιπροέδρου, ἀπὸ τῆς στιγμῆς ταύτης μεταβαίνει εἰς τὴν νόμιμον Κυβέρνησιν, ὅπως ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις κατήρτισεν αὐτήν.

§11Ζ. ΒΑΛΒΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Πληρεξούσιοι, μετά τινας δοκιμασίας, τὰς ὁποίας ἡ Συνέλευσις ἐγνώρισεν ἐκ πείρας, ἀπεφάσισε τέλος πάντων διὰ τὴν ἐπικειμένην ἀνάγκην ν’ ἀναλάβῃ εἰς ἑαυτὴν ἐκτὸς τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσίας καὶ τὴν Ἐκτελεστικήν. Τοῦτο ἐγένετο προσωρινῶς καὶ ἐπεφυλάχθη τὸ δικαίωμα κατ’ ἐντολὴν αὐτῆς νὰ ἀναθέσῃ τὴν ἐξουσίαν αὑτῆς τὴν Ἐκτελεστικὴν εἰς νέαν μορφὴν Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν καὶ ἐσχημάτισε διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως. Κύριοι, ἐσχηματίσθη, οἱ Ὑπουργοὶ ἐνώπιον ὑμῶν ὡρκίσθησαν κατὰ τὸν συνταχθέντα καὶ προταθέντα ὅρκον, οἱ Ὑπουργοὶ Κύριοι, ἐξῆλθον ὄχι ἀλλαχόθεν, ἀλλ’ ἐξῆλθον, ἐδημιουργήθησαν ἐκ τῶν σπλάχνων τῆς Συνελεύσεως. Διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς ὁρκισθέντες σήμερον δὲν ἐρχόμεθα μὲ δισταγμοὺς ν’ ἀναλάβωμεν τὰ ἀνατεθέντα εἰς ἡμᾶς καθήκοντα τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας, ἀλλὰ θαῤῥοῦντες ἐρχόμεθα, διότι μέλη τῆς αὐτῆς Συνελεύσεως καὶ ἡμεῖς ἔχομεν πεποίθησιν ὅτι κατὰ μὲν τὰς ἀθώας ἐλλείψεις ἡμῶν, αἵτινες εἰσὶν ἐνδεχόμεναι διὰ τὰ ἐπικείμενα γεγονότα, δὲν θὰ εὕρωμεν τὴν Συνέλευσιν αὐστηρὸν ἐλεγκτὴν τῆς διαγωγῆς μας· ἐγγυώμεθα ὅμως καὶ παρακαλοῦμεν τὴν Συνέλευσιν αὐστηρὸν δικαστὴν καὶ ἐλεγκτὴν ὡς πρὸς τὰς πράξεις ἐκείνας, αἵτινες δύνανται ν’ ἀποδοθῶσι πιθανῶς καὶ βεβαίως εἰς κακὴν προαίρεσιν καὶ εἰς δόλον. Κατὰ τοῦτο, Κύριοι, ἐγγυώμεθα καὶ παρακαλοῦμεν τὴν Συνέλευσιν νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐπικειμένας ἀνάγκας, τόσον πολιτικάς, τόσον διοικητικάς, καθὼς καὶ οἰκονομικάς, καὶ ὡρίμως νὰ ἀκούῃ τὰ διενεργούμενα παρ’ ἡμῶν καὶ οὐχὶ κατὰ πρόληψιν, μήτε ὁρμητικῶς. Κύριοι, μᾶς ἐδώκατε ἕν φορτίον, τὸ φορτίον τοῦτο εἶναι σπουδαῖον καὶ βαρύ, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι θαῤῥοῦντες ἐδέχθημεν αὐτὸ διὰ τοὺς προεκτεθέντας λόγους, καὶ διότι, ἐκ τῶν σπλάχνων ὑμῶν γεννηθέντες καὶ προελθόντες, νομίζομεν, ὅτι θέλομεν εὕρει τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν εὐμενῆ εἰς τὰς ἀθώας ἐλλείψεις ἡμῶν. Ἀλλά, Κύριοι, δὲν μᾶς ἐδώκατε ἀκόμη ἓν φορτίον, μᾶς ἐνεδύσατε καὶ τιμὴν ἐμπιστοσύνης. Διὰ τὴν τιμὴν ταύτην, Κύριοι, ὀφείλομεν ὅλοι εὐγνωμοσύνην, καὶ μεγίστην εὐγνωμοσύνην, εἰς τὴν γενικὴν διάκρισιν τῆς Συνελεύσεως. Τίποτε ἄλλο δὲν εὔχομαι, Κύριοι, παρὰ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν διαπράξεων ἡμῶν τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας ν’ ἀπαντήσωμεν εὔκαιρον τὸν σκοπὸν κατ’ εὐχὴν ἡμῶν, διότι ὁμοθυμαδὸν ἅπαντες ἔχομεν τὸν αὐτὸν σκοπὸν, τὴν ἐπιτυχίαν τῆς τάξεως, τὴν ἐπιτυχίαν τῆς ἀσφαλείας καὶ κατόπιν, Κύριοι, τὴν ἐμπέδωσιν ὅλων τούτων δι’ ἑνὸς μονάρχου, τὸν ὁποῖον ἡ θεία Πρόνοια ἤθελεν ἀποφασίσει, ὅσον τάχιστα νὰ στείλῃ εἰς τοὺς κόλπους ἡμῶν. Ταῦτα, Κύριοι, λέγω καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω, διότι ἤδη πρέπει νὰ ἀναχωρήσωμεν καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰ ἔργα ἡμῶν. (ραγδαῖα χειροκροτήματα καὶ ζωηραὶ ζητωκραυγαὶ πανταχόθεν.)

§12ΤΙΜ. ΒΑΣΟΣ. (θόρυβος).

§13ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§14ΒΑΣΟΣ. Ὅποιος θέλει ἂς φύγῃ· σᾶς λέγω, ὅτι πρέπει νὰ μείνητε (θόρυβος). Κύριοι! Βλέπω εἰς τὰς ὄψεις σας λάμπουσαν τὴν χαρὰν, ἐνῷ εἰς τὸ ἰδικόν μου ζωγραφίζεται τὸ πένθος, καὶ μεγάλη λύπη. Φρονεῖτε, Κύριοι, ὅτι ἡ καταδίκη, ἥτις ἐπέκειτο ἐφ’ ἡμῶν, διελύθη; ὅτι ὁ ὁρίζων εἶναι καθαρός; Λανθάνεσθε, Κύριοι! Βλέπω καταιγίδα, καὶ καταιγίδα φοβεράν· βλέπω αὐτὴν τὴν στιγμὴν, Κύριοι, τὸ Ἔθνος εἰς τὸν μεγαλείτερον τῶν κινδύνων (θόρυβος). Σᾶς τὸ λέγω, κύριοι, μὴ ταράττεσθε, σᾶς τὸ λέγω ἐν γνώσει. Ἔχετε ὀλίγην ὑπομονήν. Κύριοι, δὲν σᾶς λανθάνουν τὰ συμβεβηκότα, ἅτινα ἔλαβον χώραν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Εἶναι πικρὸν νὰ ἐπανέλθῃ τις εἰς αὐτὰ, νὰ τ’ ἀναμνήσῃ· ἡ ἀνάγκη ὅμως τὸ ἀπαιτεῖ. Ἠξεύρετε, κύριοι, ὅτι ἡ ἐπανάστασις ἡ τελευταία ἔφερεν εἰς τὴν ἀνάγκην διαφόρους πολίτας ἢ καὶ στρατιώτας νὰ ἐξέλθωσι τῶν τάξεων τοῦ Στρατοῦ, ὡς ἄνθρωποι ἄλλα φρονοῦντες, παρ’ ὅσα ἀπήτει ἡ ἐπανάστασις· ἄνθρωποι εὑρισκόμενοι ἴσως εἰς τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ, τοῦ Στρατοῦ, ὅπου ἡ ἐπανάστασις εὑρίσκει τὴν στήριξίν της, θὰ ἦσαν ἐπικίνδυνοι; Δὲν σᾶς λανθάνει, κύριοι, – ὑπῆρξα πάντοτε τολμηρὸς, καὶ εἰς τὰς πεποιθήσεις μου πάντοτε εἶμαι τολμηρὸς, — ὅτι ὑπῆρξε μερὶς ἀνθρώπων φιλάρχων, μερὶς ἀνθρώπων διώκουσα τὴν ἐξουσίαν. Δὲν σᾶς λανθάνει, κύριοι, ὅτι ἐξηντλήθησαν ὅλα τὰ μέσα πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ τούτου· ἠξεύρετε συγχρόνως, ὅτι ὁσάκις τις διώκει σκοπόν τινα δὲν δυσκολεύεται ποσῶς νὰ ἑνωθῇ μὲ ὅλα τὰ στοιχεῖα, ἅτινα δύνανται νὰ τὸν ὠφελήσουν. Τὸ ἐπράξαμεν ἡμεῖς ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Ὄθωνος· συνωμόται καθαροὶ, συνωμόται ἀντιδυναστικοὶ, ἡνώθημεν μὲ τὴν ἀντιπολίτευσιν, ἥτις ἦτο, κατὰ τὴν κρίσιν μας, ἀντιπολίτευσις ἀνήθικος, ἐδίωκε τὴν ἐξουσίαν· εὕρομεν ὅμως τὰ συμφέροντά μας καὶ ἡνώθημεν μετ’ αὐτῆς, ἠκολουθήσαμεν μετ’ αὐτῆς καὶ ἐπολεμήσαμεν μετ’ αὐτῆς· μία ἀνάγκη ὑπηγόρευσεν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ ἑνωθῶσι μὲ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα. Ἡνώθησαν, καὶ ἠκούσατε πολλάκις ἀπὸ τὸ βῆμα αὐτὸ τῆς Συνελεύσεως, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐξέρχηται καθαρὰ μόνον φωνὴ καὶ πατριωτικὴ, ὡς καθαρὰ ἔπρεπε νὰ ᾖναι ἡ ἐπανάστασις, τὸ ὄνομα τῆς Ἐπαναστάσεως, ἐν ὀνόματι τῆς ὁποίας τόσα ἐγκλήματα διεπράχθησαν. Ἐπανάστασις ἐφώναζον, καὶ ἐν ὀνόματι τῆς λέξεως ἐκείνης, ἥτις ἀναμορφόνοι τοὺς λαοὺς καὶ ἐξευγενίζει τὰ ἤθη, διέφθειρον τὰ πάντα. Ἤθη πολιτικὰ καὶ συμφέροντα ἐδίωκον καὶ ἰδιοτελεῖς σκοπούς. Αὐτοὶ οἱ ἴδιοι προχθὲς τὴν νύκτα, ἡνωμένοι ἀντεπαναστάται καὶ ἐπαναστάται εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως εἰς τὴν πλατεῖαν τῶν Ἀνακτόρων, ἐζήτησαν τὴν πτῶσιν τῆς ἐξουσίας. Ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ συνέλαβον ἐντίμους συναδέλφους των, τοὺς ἔδεσαν, τοὺς ἐφυλάκισαν· οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ τοῦ Στρατοῦ εὑρίσκονται εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ἐνῷ εἶναι ἔνοχοι ἐσχάτης προδοσίας (θόρυβος). Μὴ ταράττεσθε, κύριοι, δὲν φοβοῦμαι κανένα ἐγώ, ὅταν λέγω τὴν ἀλήθειαν, ὅταν λέγω τὰ γεγονότα, δὲν φοβοῦμαι κἀνένα, ἀκούσατέ με. Κύριοι, μοὶ ἀπευθύνθη μία ἐρώτησις, μία ἐπιτίμησις μᾶλλον, πρὸς ἐμὲ ἀπευθύνθη, μοὶ εἶπον ὅτι δὲν εἶναι πρώτη φορὰ, ὅπου ἐδέσαμεν τοὺς ἀνωτέρους μας· ἀλλὰ κύριοι, ὑπάρχει διάκρισις, ὑπάρχει διαφορά· ὅταν στρατιῶται τῆς πατρίδος, στρατιῶται, οἵτινες ἀριθμοῦν μάρτυρας εἰς τὴν οἰκογένειάν των ἐκ τῆς τελευταίας ἐπαναστάσεως, ὅταν στρατιῶται, οἵτινες ἀείποτε ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκον πρὸς τὴν πατρίδα, οἵτινες ἀείποτε ὑπερασπίσθησαν τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ἐλευθερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, διὰ τοὺς ὁποίους ἐκαυχήθητε σεῖς, ἐκαυχήθη ὅλον τὸ Ἔθνος, συλλαμβάνονται καὶ δένονται ἀπὸ μίσθαρνα ὄργανα, ἀπὸ Ἑλβετοὺς πράγματι, δὲν εἶναι τὸ ἴδιον· ὄχι. Δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω πολύ.

§15ΠΟΛΛΟΙ. Λοιπὸν ἐξηγηθῆτε.

§16ΒΑΣΟΣ. Θὰ ἐξηγηθῶ, κύριοι, καὶ θὰ ἐξηγηθῶ καθαρὰ, ὅσον θέλετε καθαρά. Κύριοι, ἦλθον ἐν τῷ μέσῳ τῆς γενικῆς αὐτῆς χαρᾶς, τὴν ὁποίαν θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν συνεμεριζόμην, καὶ ἐγὼ καί τινες φίλοι μου. Ἦλθον, κύριοι, νὰ σᾶς ταράξω, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι κινδυνεύομεν, ἦλθον νὰ σᾶς εἴπω ἐγὼ πρῶτος, ἐν ὀνόματι τοῦ δικαιώματος, ἐν ὀνόματι τῆς ἀξίας τῆς ἐξουσίας, μὲ τὴν ὁποίαν μὲ περιέβαλεν ὁ λαὸς, ἐν ὀνόματι τοῦ Νόμου, ὅστις μόνος σήμερον δὲν χαίρεται, δὲν ἀγαλλιᾷ, νὰ σᾶς ζητήσω τὴν τιμωρίαν τῆς ἐνοχῆς. Δὲν τὸ ἔπραξα προχθὲς, ἀποβλέπων καὶ ὑπείκων καὶ ἐνδίδων εἰς τὸν γενικὸν κίνδυνον, σήμερον ὅμως ἔρχομαι νὰ τὸ ζητήσω, καὶ οὐδεὶς θὰ τολμήσῃ νὰ τὸ ἀρνηθῇ, χωρὶς νὰ αἰσθανθῇ τύψιν βαρεῖαν τῆς συνειδήσεώς του, ὅτι παραβαίνει τὸ καθῆκόν του (θόρυβος)· μείνατε εἰς τὴν θέσιν σας, μὴ ταράττεσθε, διότι μᾶς δικαιώνετε νὰ ὑποπτεύσωμεν κἄτι τι· μὴ ταράττεσθε, μὴ ὁμιλῆτε, διότι μᾶς δίδετε τὸ δικαίωμα νὰ ὑποπτευώμεθα, ἐνῷ δὲν ἔχομεν καμμίαν ὑποψίαν (θόρυβος), ἴσως εἶναι ὁ ἐπικήδειος τῆς πατρίδος, ἀλλὰ πταίετε σεῖς· (θόρυβος), Κύριοι, μὴ σηκώνεσθε, καὶ ζητεῖτε νὰ μὲ ταράξητε, εἶναι ἀρκετὴ ἡ ἀνοχή μας (θόρυβος), εἶναι ἀρκετὴ ἡ ἐνοχή μας, κύριοι, νὰ συνεδριάζωμεν μὲ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐπαναστάται, ἦσαν συνωμόται, ἀπῆλθον νὰ συλλάβουν μίαν Κυβέρνησιν, ἕνα Κυβερνήτην καλὸν, κακὸν, ἄθλιον εἰς τὸ σπῆτι του· σεῖς, λοχαγὲ τῆς Ἐθνοφυλακῆς, ἀπήλθετε νὰ τὸν συλλάβετε (θόρυβος).

§17ΚΟΚΚΙΝΟΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε.

§18ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις, εἶναι περιττὴ ὅλως διόλου καὶ σκανδαλώδης (θόρυβος).

§19ΒΑΣΟΣ. Μὴ μὲ περικυκλώνετε, ὅταν ἐκπληρῶ τὸ καθῆκόν μου, τίποτε δὲν ἠμπορεῖ νὰ μ’ ἐμποδίσῃ, κατηγορῶ καὶ ἀποδεικνύω (θόρυβος).

§20ΒΟΥΒΟΥΛΗΣ. Βλέπω, ὅτι ῥίπτετε τὸν δαυλὸν, ῥίπτετε τὸ σκάνδαλον (θόρυβος).

§21ΒΑΣΟΣ. Κύριοι ἀντιπρόσωποι, ἀκούσατε ἀκόμη, σᾶς παρακαλῶ ἐγὼ ἐν ὀνόματι τοῦ Νόμου, ἐν ὀνόματι τοῦ κινδύνου, κινδύνου, διὰ τοῦ ὁποίου τὴν ἀλήθειαν ἀναλαμβάνω ὅλην τὴν εὐθύνην, κινδύνου προφανοῦς. (Θόρυβος). Κύριοι, τίς οἶδε, καὶ πῶς δύνασθε νὰ πείσητε τὸν ἑαυτόν σας, ἐὰν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι τόσον εὐάριθμοι, ὅσον ἐκεῖνοι οἱ προχθὲς, μετὰ μίαν ἢ δύω ὥρας, δὲν ἀναγνωρίσουν τὴν Ἐξουσίαν, ἐὰν δὲν τιμωρήσητε τοὺς ἐνόχους; τίς οἶδε, Κύριοι; τὸ γνωρίζετε αὐτὸ, δύνασθε νὰ ἐγγυηθῆτε αὐτό; ἐγὼ, Κύριοι, φοβοῦμαι, δὲν τὸ ἐγγυῶμαι, δὲν τὸ εὔχομαι, εὔχομαι νὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ ἡμῶν ὁμόνοια, ἀλλὰ, Κύριοι, τὸ φοβοῦμαι. Κύριοι, ἤθελον, ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπηται, ἴσως δὲν μοῦ ἐπιτρέπεται, οὔτε ἐκ τῆς ἡλικίας μου οὔτε ἐκ τῆς μικρᾶς μου πείρας, ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω δύω λέξεις, νὰ σᾶς εἴπω μίαν συμβουλήν.

§22ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Νὰ μᾶς εἴπητε πρῶτον τὶ ἔγεινε, καὶ ἔπειτα νὰ μᾶς εἴπητε συμβουλήν.

§23ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι περιττόν.

§24ΒΑΣΟΣ. Ἔρχομαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὀφείλετε πρὸς ἱκανοποίησιν καὶ τοῦ Νόμου, ἀλλὰ πρὸς ἱκανοποίησιν καὶ προσβληθεισῶν φιλοτιμιῶν, πρὸς ἱκανοποίησιν τῆς πατρίδος, νὰ παραδεχθῆτε τὴν ἑξῆς πρότασιν. «Ἡ Κυβέρνησις, ἢ κατ’ ἐμὴν κρίσιν, ἂν θέλητε ἡ Συνέλευσις, νὰ διορίσῃ ἐπιτροπὴν, ἥτις νὰ προβῇ εἰς ἀνακρίσεις, ἀνακαλύψῃ τοὺς ἐνόχους, καὶ δυνάμει τοῦ Νόμου, ὅστις εἰς πάντας πρέπει νὰ ᾖναι σεβαστὸς, νὰ παραδοθῶσιν εἰς τὴν δικαιοσύνην καὶ ἐξ αὐτῆς εἰς τὸν δήμιον».

§25ΠΟΛΛΟΙ. Ὁμόνοια.

§26ΒΑΣΟΣ. Ἔπρεπε προτήτερα νὰ ζητήσητε τὴν ὁμόνοιαν, ἀφοῦ κατεπατήσατε τὰ δικαιώματά μας....

§27ΠΟΛΛΟΙ. Ὁ Λαὸς καὶ ὁ Στρατὸς τὰ κατεπάτησε.

§28ΒΑΣΟΣ. Ὁ λαὸς μὲ περιέβαλλε μὲ ἀπεριόριστον ἐξουσίαν. Ἐξέλεξα μίαν Κυβέρνησιν, τὸ ὁμολογῶ, ἀδύνατος ἦτον, ἦτον αἰσχρὰ, ἀνίκανος, ἔπρεπεν ὅμως τὸ δικαίωμα αὐτὸ, μὲ τὸ ὁποῖον μὲ περιέβαλεν ὁ λαὸς, ἔπρεπε νὰ ᾖναι σεβαστὸν, μοὶ ἀφῃρέθη, δὲν ἀναβαίνω πλέον εἰς τὸ βῆμα αὐτὸ, θ’ ἀποτανθῶ εἰς τὸν λαὸν αὐτὸν, θὰ τοῦ εἴπω ἔκλεξε ἄλλον νὰ σὲ ἀντιπροσωπεύῃ, μοῦ ἁρπάγη τὸ δικαίωμά μου, ἐξέλεξα μίαν Κυβέρνησιν, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἐῤῥίφθη διὰ τῶν ὅπλων.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι διὰ τῶν ὅπλων, παρῃτήθη.

§30ΒΑΣΟΣ. Τότε μόνον, Κύριοι, δύναται νὰ ἱκανοποιηθῇ ὁ Νόμος, νὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ φιλοτιμία πάντων, ὅταν οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, ἀνακαλυφθέντες, παραδοθοῦν εἰς τὴν δικαιοσύνην. Κάμνω αὐτὴν τὴν πρότασιν, καὶ παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀποφανθῇ περὶ τούτου.

§31ΔΑΓΡΕΣ. Ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Βάσου δι’ ὅλων τῶν μέσων, φρονῶ ὅμως, ὅτι πρέπει ν’ ἀναβληθῇ διὰ τὴν αὔριον.

§32Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἐπ’ ἄλλης τινος σπουδαίας προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Φθιώτιδος συναδέλφου μου εἶχον τὴν δυστυχίαν νὰ μὴ συμφωνήσω, καὶ ἐλθὼν ἀπέκρουσα αὐτὸν, διότι ἔκρινα ὅτι ἀποκρούων τὴν πρότασιν ἐκείνην ἐκπληρῶ καθῆκον συνειδήσεως, καθῆκον πρὸς τὴν πατρίδα μου. Καὶ σήμερον εὑρίσκομαι μετὰ λύπης εἰς τὴν αὐτὴν διαφωνίαν, καὶ τὸ αὐτὸ καθῆκον μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα τοῦτο· ὅταν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔδιδε τὸν ὅρκον ἡ ἐκλεχθεῖσα προσωρινὴ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος, φωνὴ ἀντήχησεν ἀπὸ ὅλα τὰ θρανία τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, ἡ φωνὴ αὕτη ἦτον συμβουλὴ, ἥτις ἐξήρχετο ἀπὸ τὰ χείλη ὅλων τῶν πληρεξουσίων· πάντες τότε φωνάξαντες συνεβούλευσαν ὁμόνοιαν. Συνώδευσα κἀγὼ τὴν φωνὴν ἐκείνην, εἶχον ὅμως τὴν πεποίθησιν πλήρη, ὅτι ἡ συμβουλὴ ἦτο ἀτελεσφόρητος, ἀνεκτέλεστος· εἶχον δὲ τὴν πεποίθησιν ταύτην πρὸ μηνός, πρὸ 40 ἡμερῶν. Δὲν ἀπέβλεψα, τότε, Κύριοι, εἰς πρόσωπα, οὐδὲ θέλω ἀποβλέψει εἰς αὐτά· ἀλλ’ εἶχον πεισθῆ, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἡ σύμπνοια μεταξὺ τῶν ἐκλεχθέντων, καὶ ὅτι διὰ τοῦτο οὐδὲ συμφέρει εἰς τὴν πατρίδα νὰ ἐκλεχθῶσι τὰ αὐτὰ πρόσωπα, οὐδ’ ἂν ἐξελέγοντο ἦτο δυνατὸν νὰ συμπράξωσιν, ἢ νὰ διατηρηθῶσιν. Ἐφρόνουν δὲ οὕτω, Κύριοι, μολονότι συνέπεσε νὰ γνωρίσω ἐκ τοῦ σύνεγγυς καὶ νὰ ἐκτιμήσω δεόντως καὶ τὴν νοημοσύνην καὶ τὸν πατριωτισμὸν τῶν προσώπων ἐκείνων. Ἀλλὰ καὶ τὰ πρόσωπα ταῦτα διέπονται ὑπὸ κανόνων γενικῶν, ῥυθμίζονται ὑπὸ τῶν περιστάσεων καὶ ἀναπτυσσόμενα ἐπὶ τῶν πραγμάτων ἀπολήγουσιν εἰς ἀντίθετον ἐνίοτε ἀποτέλεσμα, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ὁμοφροσύνη περὶ τῆς ὁδοῦ, ἥτις ὁδηγεῖ εἰς αὐτό. Ὅταν ἡ βραδύτης τῆς Κυβερνήσεως περὶ τὸν σχηματισμὸν τοῦ ὑπουργείου ἤρχετο ὡς κακὸς ἄγγελος τοῦ προοιωνιζομένου κατὰ τὴν κρίσιν μου μέλλοντος, ὑπεστήριξα τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἐντίμου πληρεξουσίου ἐξ Ὕδρας, διότι ἔβλεπα τὸ μέλλον αὐτὸ προσεγγίζον δύσμορφον καὶ δυσειδές. Κατὰ τὰς τρεῖς παρελθούσας ἡμέρας, Κύριοι, ἤμην μακρὰν τῆς Συνελεύσεως ὡς οἰκουρῶν ἐξ ἀσθενείας· ἐκεῖ ἐμάνθανον τὰ γιγνόμενα ἐν τῇ πόλει· ἀλλὰ τὰ γιγνόμενα ταῦτα ἦσαν ἀποτέλεσμα αἰτίας, τὴν ὁποίαν ὅλοι γνωρίζομεν, δὲν ἦτο δυνατὸν οὐδὲ νὰ τ’ ἀποφύγῃ τις, οὐδὲ νὰ τὰ τροποποιήσῃ. Ἐν τῷ σάλῳ τούτῳ, ἐν τῷ θορύβῳ τούτῳ δὲν ἐζήτουν ἐν ταῖς σκέψεσί μου ἄλλο τι εἰμὴ λιμένα, εἰς τὸν ὁποῖον ἐδυνάμεθα νὰ προσορμισθῶμεν. Ἡ ψῆφός σας, Κύριοι, τὴν ὁποίαν μακρόθεν ἐνέκρινα, τὴν ὁποίαν ὅμως δὲν ἠδυνάμην ἐξ ἀσθενείας νὰ ἐνισχύσω καὶ διὰ τῆς ἐμῆς, ἡ ψῆφος σας, λέγω, περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ σχηματισμοῦ νέου Ὑπουργείου ἔδωκε διεύθυνσίν τινα εἰς τὸ ναυτιλόμενον πλοῖον τῆς Πολιτείας, καὶ ἐλπίζεται ὅτι θέλομεν ὁδηγηθῆ εἰς λιμένα· ἀλλὰ μήπως ὑπολαμβάνετε ὅτι προσωρμίσθητε ἤδη εἰς αὐτόν; Δὲν εἶναι ἔτι βέβαιον τοῦτο. Πάντες ζητοῦμεν νὰ τὸ καταστήσωμεν βέβαιον, πάντες σπεύδομεν νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν διεύθυνσιν ταύτην, νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν νέαν τάξιν, ἀδιαφοροῦντες πρὸς τὰ πρόσωπα ἵνα κατασταθῇ Κυβέρνησις καὶ μεριμνήσῃ πρὸς ἐπάνοδον τῆς τάξεως. Ἀλλ’ ἐν ᾧ τοῦτο καὶ μόνον μᾶς ἐπασχολεῖ, τοῦτο καὶ μόνον πρέπει νὰ ᾖναι τὸ κύριον μέλημα ἡμῶν, ἀκούεται νέα φωνὴ, ἥτις μᾶς περισπᾷ ἀπὸ τοῦ σκοποῦ τούτου καὶ μᾶς καλεῖ πρὸς ἐξέτασιν τοῦ παρελθόντος· ἡ φωνὴ αὕτη, μὴ λησμονοῦσα τὰς διαιρέσεις, ἐπαναφέρει αὖθις ἐν τῷ μέσῳ τὰς αἰτίας των. Καὶ δὲν ἀφίνομεν πλέον αὐτὸ τὸ παρελθόν;

§33ΠΟΛΛΟΙ. Εὖγε, εὖγε!

§34ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ δὲν ἀφίνομεν αὐτὸ τὸ παρελθὸν νὰ τὸ κρίνῃ ἡ ἱστορία; νὰ τὸ κρίνωμεν ἔστω καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ, Κύριοι, ἀλλὰ τότε, ὅταν ἡ νέα ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, ἐξασκοῦσα τὴν δικαστικὴν ἀστυνομίαν, προβῇ καὶ ἐξετάσῃ αὐτό; καὶ ἀμέσως ὁρμῶμεν διὰ νὰ κατασπαράξωμεν τὴν ἐπελθοῦσαν, φυγόντος τοῦ κινδύνου, ἁρμονίαν, ἐν ᾧ τὸ μέλλον εἶναι ἀκόμη ἄδηλον, οὐδέ τις οἶδεν ποῦ θέλει μᾶς φέρει!! Κύριοι, μίαν γνώμην ἔχω νὰ σᾶς προτείνω, ταύτην δὲ δὲν μοῦ τὴν ἐπιβάλλει οὐδὲ κομματικὸν, οὐδ’ ἄλλο τι συμφέρον, διότι, εἰσελθὼν εἰς τὸν περίβολον τοῦτον, δὲν ἦλθον νὰ ὑπηρετήσω κομματικὰ συμφέροντα· δὲν μοῦ τὴν ἐπιβάλλει ἡ συμπάθεια πρὸς πρόσωπα, διότι δὲν ἔχω καμμίαν τοιαύτην, ἀρνηθεὶς καὶ τοὺς δεσμοὺς, τοὺς ὁποίους συζωία καὶ σχέσις πρὸ χρόνων μετὰ προσώπων εἶχον. Ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν προτείνω μεθ’ ὅλου τοῦ σεβασμοῦ, τὸν ὁποῖον ὀφείλω εἰς τὰ ἄτομά σας, εἶναι ν’ ἀφήσωμεν τὰς αἰτίας τῶν ἐρίδων καὶ τῶν διαφωνιῶν. Ἐὰν, Κύριοι, ἐξακολουθήσωμεν τὴν αὐτὴν πορείαν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν ἐκεῖνοι, εἰς τοὺς ὁποίους ἐνεπιστεύθημεν πρό τινος τὴν Ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, καὶ τοὺς ὁποίους ἕνεκα τῆς πορείας ταύτης ἠναγκάσθητε νὰ ἀπεκδύσητε τῆς ἐντολῆς σας, ἐὰν ἀκολουθήσωμεν τήν πορείαν αὐτὴν, τάχιστα θέλομεν φθάσει εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος εἶπε.

§35ΠΟΛΛΟΙ. Εὖγε! εὖγε!

§36ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Καταταχθεὶς, Κύριοι, ἐν τῇ Συνελεύσει εἰς τὴν τάξιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ κέντρου, ἠρνήθην καὶ τὰς σχέσεις, καὶ τὰς συμπαθείας μου· εἰς τὰς ἡμέρας δὲ τῶν κινδύνων, εἰς τὰς κρισίμους ἐποχὰς τῆς πατρίδος, νομίζω, ὅτι ὅλοι πρέπει νὰ πράξωμεν τὸ αὐτό. Ἂς ἀφήσωμεν τὰς περὶ τῶν ἀτόμων πεποιθήσεις μας, ἂς παραβλέψωμεν τὰς ἀδυναμίας, ἂς σπεύσωμεν τάχιστα εἰς τὴν σωτηρίαν τῆς πατρίδος, διότι δὲν εἶναι βεβαία ἀκόμη· θέλει δὲ εἶσθαι βεβαία, ἂν θελήσωμεν· καὶ τότε μόνον θέλομεν δείξει ὅτι θέλομεν αὐτὴν, ὅταν ὁμονοήσωμεν, καὶ ὁμονοοῦντες ἐπιβάλλωμεν τὴν ὁμόνοιαν εἰς ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους ἐνεπιστεύθημεν τὴν ἐξουσίαν. Καταβαίνων, Κύριοι, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς προτείνω ν’ ἀφήσητε τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐδώκατε πρὸ ὀλίγου καὶ τὸ καθῆκον τῆς προλήψεως τῶν πράξεων τῶν διαταραττουσῶν τὴν κοινὴν ἀσφάλειαν καὶ τὸ καθῆκον τῆς ἀνακαλύψεως καὶ καταστολῆς τῶν λαβουσῶν χώραν ἀξιοποίνων πράξεων, ν’ ἀφήσητε εἰς αὐτὴν νὰ πράξῃ ὅ,τι οἱ νόμοι καὶ τὸ καθῆκον τῇ ἐπιβάλλουσιν. Ἂν δὲ δὲν εὐχαριστηθῆτε ποτὲ ἀπὸ τὴν πορείαν αὐτῆς, ζητήσατε τότε παρ’ αὐτῆς λόγον· μὴ ἔρχεσθε ὅμως ἀπὸ τοῦδε νὰ ὑφαρπάσητε τὰς πεποιθήσεις ἡμῶν, οὐδὲ νὰ ἐπηρεάσητε τὴν πορείαν ἐκείνης. (ῥαγδαῖα χειροκροτήματα).

§37ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετὰ, αὔριον.

§38ΒΑΣΣΟΣ. Σᾶς λέγω, μὴ διαλύετε τὴν συνεδρίασιν! ἂν ἦσθε πατριῶται, μείνατε ἐδῶ νὰ ἐκπληρώσωμεν τὸ καθῆκόν μας! διότι σᾶς λέγω, ὅτι ἡ πατρὶς εἶναι εἰς κίνδυνον!

§39ΠΟΛΛΟΙ. Μὰ δὲν μᾶς ἐξηγεῖτε τί τρέχει;

§40ΒΑΣΣΟΣ. Δὲν λέγω τίποτε!

§41ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ μᾶς εἰπῆτε, ἐν ὀνόματι τῆς πατρίδος, ἄλλως ἡ σιωπή σας εἶναι προδοσία!

§42ΒΑΣΣΟΣ. Προδότης εἶναι, ὅστις πολεμεῖ τὴν πατρίδα!

§43ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἢ νὰ ἐξηγηθῇ, Κύριοι, ἢ ν’ ἀπαιτήσητε νὰ τοῦ ἀφαιρεθῇ ὁ λόγος.

§44ΒΑΣΣΟΣ. Δὲν ἐξηγοῦμαι, Κύριοι, ὄχι διότι φοβοῦμαι, ἀλλὰ διότι φρονῶ, ὅτι ἐὰν ἐξηγηθῶ, θὰ ἦναι λυπηρόν.

§45ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Θὰ προδώσετε τοὺς προδότας, ἐὰν ἐξηγηθῆτε, καὶ διὰ τοῦτο δὲν θέλετε νὰ ἐξηγηθῆτε.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις.

Ὁ Πρόεδρος

ΔΙΟΜ. ΚΥΡΙΑΚΟΥ.

Οἱ Γραμματεῖς Σ. Μακρῆς.