1863.02.06
1,280 rows · 10,454 words · 152 turns
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΜΓʹ.
Τῆς 6 Φεβρουαρίου 1863.
(Τετάρτη).
Ὥρα 1 Μ. Μ.
Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέχει ὁ ἀντιπρόεδρος Κ. Μωραϊτίνης.
Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ πλήρους γενομένης τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰδοποιῶ τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους, ὅτι ὅσοι τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν δὲν ἔλθουν ἐγκαίρως, θὰ σημειωθῶσι διὰ τοῦ καταλόγου εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Συνελεύσεως. Πολλοὶ τῶν Κυρίων πληρεξουσίων παραπονοῦνται ὅτι ἔρχονται τὴν 11 καὶ μένουν 2 ὥρας περιμένοντες ἐδῶ τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔρχονται παρὰ μετὰ τὴν πρώτην ὥραν μ. μ., ὥστε δύω ὥρας χάνει πράγματι ἡ Συνέλευσις, καὶ ὁ καιρὸς εἶναι πολύτιμος. Παρακαλοῦνται λοιπὸν ὅλοι νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν 11 ὥραν καὶ νὰ εἰδοποιήσουν καὶ τοὺς συναδέλφους των νὰ κάμουν τὸ αὐτό.
§2ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰδοποιῶ προσέτι, ὅτι ἐκληρώθησαν αἱ Ἐπιτροπαὶ ἀπὸ τὰ Τμήματα, καὶ ὑπάρχει τὸ ἀποτέλεσμα τοιχοκολλημένον. Εἶναι ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ, νὰ φροντίσωμεν ἀμέσως νὰ εἰσέλθωμεν ὅλοι, ὅσοι ἀποτελοῦμεν μέρος τῶν ἐπιτροπῶν, ν’ ἀρχίσῃ μία ἐργασία τακτικὴ καὶ οὐσιώδης, διότι ἕως τώρα δὲν ἐκάμνομεν τίποτε ἄλλο παρὰ προκαταρκτικὰς ἐργασίας. Παρῆλθεν ὁ καιρὸς χωρὶς νὰ γείνῃ τίποτε οὐσιῶδες διὰ τὸ Κράτος. Πρέπει ν’ ἀποφασισθῇ ὅλοι νὰ συνεργασθῶμεν εἰς τοῦτο· ὁ εἷς νὰ παρακινήσῃ τὸν ἄλλον νὰ τὸ κάμῃ. Εἶναί τινες πληρεξούσιοι, οἱ ὁποῖοι γνωμοδοτοῦν, ὅτι αὔριον νὰ μὴ γίνῃ συνεδρίασις δημοσία, ἀλλ’ ὅλοι ν’ ἀποφασίσωμεν νὰ συνέλθωμεν εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἐπιτροπῶν καὶ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ἀμέσως τὰ ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα θὰ συζητηθοῦν.
§4ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§5ΔΑΓΡΕΣ. Νὰ συνέλθωμεν αὔριον εἰς τὰς 9 εἰς τὰ τμήματα, καὶ ἕως εἰς τὰς 12 νὰ εἴμεθα ἕτοιμοι.
§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καλὸν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε, ἀλλὰ δὲν γίνεται.
§7ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν παρεπέμφθη καμμία πρότασις εἰς τὰς ἐπιτροπὰς, διότι καμμία δὲν ἀνεπτύχθη, ἑπομένως τί θὰ κάμουν τὰ τμήματα;
§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω μίαν ἰδέαν ὀλίγον τολμηράν· ὑπάρχουν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν πολλαὶ προτάσεις οὐσιώδεις, ἐγὼ εἶμαι τῆς γνώμης νὰ παραπεμφθοῦν ἐκτάκτως, διότι εἶναι 32 ἀντικείμενα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὰς ἐπιτροπὰς, ὥστε νὰ ἀσχολῆται ἀμέσως ἑκάστη ἐπιτροπή· ἐὰν θέλητε, νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν περὶ τούτου, ἢ καὶ μετὰ ταῦτα, μήπως ἴσως ὑπάρχῃ καμμία ἀντίῤῥησις.
§9ΔΑΓΡΕΣ. Ὑπάρχουν καὶ προτάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν θέλουν συζήτησιν.
§10ΠΑΡΙΣΣΗΣ. Εἶναι 32 ἀντικείμενα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ καθ’ ἑκάστην ἐπιφορτίζεται αὕτη μὲ νέα λοιπὸν ἐκτάκτως νὰ διευθύνωνται εἰς τὰς ἐπιτροπὰς, διὰ νὰ συζητηθῶσι καὶ φέρωσιν ὡριμώτερον ἀποτέλεσμα.
§11ΣΧΙΝΑΣ. Εἶναι παραβίασις τοῦ κανονισμοῦ.
§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ εἶπον καὶ ἐγὼ, καὶ σᾶς εἶπον ὅτι εἶναι τολμηρὰ ἡ ἰδέα.
§13ΙΑΛΕΜΟΣ. Δὲν τὴν παραδέχομαι αὐτὴν τὴν πρότασιν, πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις, καὶ ἂν ἀποφασισθῇ, τότε νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰς Ἐπιτροπάς.
§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ἐνταῦθα ὁρκίζεται ὁ Κ. Λάσκαρης Λασκαρίδης πληρεξούσιος Βηρυττοῦ.
§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ πληρεξούσιος Κ. Ῥούκης ζητεῖ ἄδειαν διὰ 1 ἡμέρας.
§16ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τοῦ δοθῇ, νὰ τοῦ δοθῇ.
§17Α. ΛΟΝΤΟΣ. Ἐκάματε μίαν παρατήρησιν, ἀλλὰ δὲν ἐπαρουσιάσθη κανὲν ἀποτέλεσμα. Ἐπαρουσιάσθησαν προτάσεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὰ τμήματα, ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτῶν τῶν προτάσεων, ἔχομεν καὶ ὡρισμένα καθήκοντα, εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐνασχοληθῇ ἡ Συνέλευσις. Διὰ τὰ καθήκοντα αὐτὰ ἐκληρώθησαν αἱ ἐπιτροπαί· ἡμεῖς ἀκόμη δὲν ἐγνωρίσθημεν, εἶναι πολλὰ ἔγγραφα, πολλαὶ ἐκθέσεις, τὰ ὁποῖα θὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὰ ὑπουργεῖα, εἶναι ἀναπόφευκτον νὰ μὴ συνεδριάσωμεν μίαν ἡμέραν διὰ νὰ ἐνασχοληθῶμεν εἰς αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον.
§18ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὰ μέλη, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν μέρος τῶν ἐπιτροπῶν νὰ συνέλθουν αὔριον.
§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ εἶπον, αὔριον νὰ συνέλθωμεν ὅλοι εἰς τὰς 11 ἐδῶ, ὄχι διὰ τὴν δημοσίαν συνεδρίασιν, ἀλλὰ διὰ τὴν συγκρότησιν τῶν ἐπιτροπῶν, ὅσοι τὸ παραδέχονται παρακαλοῦνται νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ἅπαντες). Ὑπάρχει μία ἀναφορὰ τῶν γνωστῶν Κ. ἀξιωματικῶν Πετρουλάκη, περὶ τῆς ὁποίας ἔκαμε λόγον ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν· λέγουν ὅτι ἐζήτησαν ἄδειαν 6 μηνῶν διὰ νὰ μεταβοῦν εἰς τοὺς Παρισίους. Ὁ Κ. ὑπουργὸς εἶπε χθὲς ὅτι τὸ ὑπέβαλεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἡ Κυβέρνησις θ’ ἀποφασίσει.
§20ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.
§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι μία ἄλλη ἀναφορὰ τῶν ἀποτυχόντων εἰς τὴν ἐκλογὴν Κυνουρίας, ἡ ὁποία περιέχει λόγους τινὰς, διὰ τοὺς ὁποίους θεωροῦν ὅτι δὲν εἶναι καλὸν νὰ συζητηθῇ σήμερον αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις, κυρίως λέγουν, διότι καὶ ὁ Κ. Πρόεδρος Βάλβης ἔχει νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις τινὰς, καὶ δὲν εἶναι ἐνταῦθα.
§22ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλά.
§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ μία πρότασις τοῦ Κ. Ζατουνίτη, νὰ συστηθῇ εἰς τὸν Κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἡ ἐκδίκασις τοῦ περὶ καταπατήσεως τῶν Ἐθνικῶν γαιῶν ἀντικειμένου.
§24ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.
§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Βουδούρης ἐζήτησε τὸν λόγον.
§26ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πιστεύω, κύριοι, ὅτι δὲν μακρύνομαι πολὺ ἀπὸ τὰ εἰθισμένα, καὶ ὅτι δὲν προσκρούω εἰς τὰς παραδεδεγμένας κοινοβουλευτικὰς ἕξεις, φρονῶ μάλιστα, ὅτι διερμηνεύω πιστῶς κατ’ αὐτὴν τὴν περίστασιν θεμιτὴν πολιτικὴν περιέργειαν, καὶ ὅτι ἐκφράζω νόμιμον πολιτικὴν ἀνάγκην, ζητῶν ὅπως παρουσιασθῇ ἡ Κυβέρνησις, καὶ δώσῃ λόγον διὰ τὴν δυσεξήγητον κατ’ ἐμὲ βραδύτητά της ὡς πρὸς τὸν σχηματισμὸν τοῦ ὑπουργείου, καθόσον μάλιστα, πρὸ 5 ἢ 6 ἡμερῶν, εὑρίσκετο εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ, ὅτι ἠδύνατο νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ σκεφθῇ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἀποτελεσματικῶς. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι αἱ ἔκτακτοι, αἱ κρίσιμοι περιστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα, ἐξηγοῦν ἀρκούντως τὴν αἴτησίν μου, ἐκφράζω δὲ ἀδιστάκτως, ὅτι ἡ κατὰ τὰς πολιτικὰς κρίσις καὶ πρὸ πάντων κατὰ τὸν σχηματισμὸν ὑπουργείου δυστοκία, εἶναι κληροδότημα, τὸ ὁποῖον μετὰ λύπης βλέπω τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν λαβοῦσαν ἀπὸ καταδεδικασμένον παρελθὸν· ἑπομένως ζητῶ τὴν παρουσίαν καὶ σήμερον τῆς Κυβερνήσεως ἵνα δώσῃ λόγον αὐτῆς τῆς ὀλιγωρίας, αὐτῆς τῆς βραδύτητος.
§27ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, ἀμέσως.
§28ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριοι, ὁ κρότος καὶ ὁ πάταγος, ὅστις συνώδευσε τὴν ὁρκωμοσίαν τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον, οὐδὲν ἄλλο βεβαίως ἐξηγεῖ, εἰμὴ τὴν ἀνάγκην τῆς ταχείας συγκροτήσεως τῆς Κυβερνήσεως. (θόρυβος), Κυβέρνησις πλήρης, συγκεκροτημένη, εἶναι τότε, κατὰ τὴν ἰδέαν μου, ὅταν σχηματισθῇ καὶ τὸ ὑπουργεῖον. Λοιπὸν ὁ σκοπὸς τοῦ τοσούτου πατάγου κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον δὲν ἐξεπληρώθη, καί τοι παρελθουσῶν ἔκτοτε πέντε ἡμερῶν. Πιστεύω ὅτι εἰς τοιαύτην περίστασιν, ὁ Συνταγματικώτερος ἡγεμὼν, ἤθελεν εἰπεῖ εἰς τὸν πρωθυπουργὸν, εἰς τὸν ἄνδρα ἐκεῖνον, εἰς τὸν ὁποῖον ἤθελεν ἀναθέσει τὸν σχηματισμὸν ὑπουργείου, ὅτι τὸν θεωρεῖ ἀπηλλαγμένον τῆς τοιαύτης φροντίδος, ὅπως ἔκαμεν ὁ Ὄθων εἰς τὸν Κανάρην, ὑπὸ ἄλλην ὅμως ἔποψιν· διότι, τί ἄλλο ἐξηγεῖ, Κύριοι, ἡ τοσαύτη βραδύτης, εἰμὴ ἓν ἐκ τῶν δύο, ἢ ὅτι οἱ ἐκλεχθέντες Κυβερνήτορες δὲν ἔχουν τὴν ἀπαιτουμένην ἱκανότητα διὰ νὰ σχηματίσουν ἓν ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ἀπαιτοῦν αἱ σημεριναὶ τῆς πατρίδος ἀνάγκαι, ἢ ὅτι δὲν ἐσυμφώνησαν μεταξύ των πρὸς τὸν σχηματισμὸν τοῦ τοιούτου ὑπουργείου· καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἄλλο, εἶναι νομίζω ἓν καὶ τὸ αὐτὸ, ἔχει τὰς αὐτὰς συνεπείας πρὸς βλάβην τῶν Ἐθνικῶν συμφερόντων εἰς περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ ἐλαχίστη βραδύτης, ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία ἔχει ἐπιῤῥοὴν σπουδαιοτάτην ἐπὶ τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας. Διὰ τοῦτο καὶ διὰ πολλοὺς ἄλλους λόγους, τοὺς ὁποίους παραλείπω νὰ ἐκθέσω....
§29ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τοὺς ἐκθέσητε.
§30ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ψιθυρίζονται, Κύριοι, πολλὰ, ψιθυρίζεται ὅτι τινὲς τῶν Κυβερνητόρων θέλουν νὰ κρατήσουν ὁλόκληρον τὸ ὑπάρχον ὑπουργεῖον, περιφρονοῦντες τοιουτοτρόπως τὴν κοινὴν γνώμην· ἄλλοι θέλουν τὴν ῥιζικὴν μεταῤῥύθμισιν πρὸς ἱκανοποίησιν τῆς κοινῆς γνώμης, ἄλλοι λέγουν ὅτι δὲν σκέπτονται οὔτε διὰ τὸ ἓν, οὔτε διὰ τὸ ἄλλο, ἀλλὰ περὶ διανομῆς γαιῶν (θόρυβος καὶ γέλως)· πρέπει νὰ λέγωμεν καθαρῶς ὅλα, δὲν φοβούμεθα κανένα, πρέπει νὰ φοβώμεθα μόνον τὴν φωνὴν τῆς πατρίδος, μόνην τὴν κοινὴν γνώμην καὶ τίποτε περισσότερον. Δὲν πιστεύω τίποτε, πιστεύω μόνον εἰς τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα διατρανόνουν, ὅτι αὐτὴ ἡ βραδύτης, αὐτὴ ἡ ἀμφιβολία εἶναι βλαβερὰ διὰ τὸ ἔθνος, καὶ λέγω ν’ ἀναγγελθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι, ἐὰν ἐντὸς τῆς σήμερον δὲν σχηματίσῃ ὑπουργεῖον, θεωρεῖται ἀπηλλαγμένη, καὶ ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀναγκάζεται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν νέας Κυβερνήσεως, ἱκανωτέρας πρὸς σχηματισμὸν ὑπουργείου.
§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις παραδέχεται, ὅ,τι εἶπεν ὁ Κύριος Βουδούρης, νὰ προσκληθῇ σήμερον ἡ Κυβέρνησις;
§32ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἔχω ἐναντίαν γνώμην, καὶ παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον.
§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.
§34ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἶμαι καὶ ἐγὼ τῆς ἰδέας ὅτι ἡ ἐπὶ πλέον ἀναβολὴ τοῦ σχηματισμοῦ τοῦ ὑπουργείου δὲν εἶναι καλὴ, δὲν εἶναι συμφέρουσα· διότι ὅλοι ἠκούσατε τὸν Κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι θεωρεῖ ἑαυτὸν ἀπηλλαγμένον πλέον ἀπὸ τὴν θέσιν αὐτοῦ, καὶ μόνον διοικεῖ τὴν ὑπηρεσίαν, καθόσον ἀφορᾷ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν· δὲν εἶμαι ὅμως ὑπὲρ τῆς ἰδέας τοῦ Κ. Βουδούρη, διότι, ἑωσότου νὰ προσκληθῇ καὶ νὰ δώσῃ λόγον, ἡ Κυβέρνησις, ἠμπορεῖ νὰ παρέλθῃ ὁλόκληρος ἡμέρα· διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ δώσῃ ἡ Συνέλευσις καὶ τὴν σημερινὴν ἡμέραν.
§35ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι!
§36ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Νὰ δώσῃ καιρὸν καὶ σήμερον· διότι καὶ ἐγὼ ἤμην ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς Κυβερνήτου διὰ μόνον τὸν λόγον, ὅτι τόρα ἤθελεν εἶσθαι τὸ Ὑπουργεῖον κατηρτισμένον· διότι ὅτε ὑπάρχουν πρόσωπα, ἕκαστος κατανοεῖ, ὁποία δυσκολία ὑπάρχει εἰς τὴν συγκρότησιν (θόρυβος) Εἶναι ἀδύνατον ὡς ἄνθρωπος ἕκαστον μέλος τῆς Κυβερνητικῆς αὐτῆς Ἐπιτροπῆς νὰ μὴ θέλῃ νὰ φέρῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὰ μέλη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα αὐτὸς ἐπιθυμεῖ (θόρυβος). Εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἰδέας νὰ μὴ διακόψωμεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι γνωρίζομεν ὅλοι ὅτι σκέπτεται περὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ.
§37ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι!
§38ΔΑΓΡΕΣ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ ἡ σημερινὴ ἡμέρα, ἂν παρέλθῃ, εἶναι μάταιον· ὑπουργεῖον δὲν ἠμποροῦν νὰ συγκροτήσουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι.
§39ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ἀπεφάσισεν αὔριον νὰ μὴ συνεδριάσῃ ἡ Συνέλευσις· τόσον μόνον παρατηρῶ.
§40ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πολὺ καλά· δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ συνεδριάσῃ Τέλος πάντων, ἂς ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις.
§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἤκουσε τὰς δύο προτάσεις· θὰ ἐρωτήσω αὐτὴν, τί φρονεῖ. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις προσκληθῇ σήμερον, ἠμποροῦμεν νὰ προσδιορίσωμεν μίαν ὥραν π. χ. τὴν πέμπτην.
§42ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι!
§43Θ. ΔΕΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι 1 παρὰ ¼· εἰς τὰς 2 καὶ ¼ ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ.
§44ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Κύριοι, ἀναγνωρίζων τὴν ἀνάγκην, ὅπως ὅλοι τὴν ἀναγνωρίζετε, καὶ τὴν σπουδαιότητα τοῦ πράγματος τοῦ νὰ σχηματισθῇ μία Κυβέρνησις ἑδραία, ἠναγκάσθην χθὲς νὰ ὑποβάλω μίαν τοιαύτην πρότασιν νὰ προβῶμεν εἰς ἐκλογὴν νέων Κυβερνητῶν· ἀφότου ὡρκίσθησαν οἱ Κυβερνῆται, παρῆλθον ἤδη 5 ἡμέραι. Ἠδύναντο, φρονῶ καὶ τὸ πιστεύω, ἠδύναντο αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐντὸς τοῦ χρονικοῦ αὐτοῦ διαστήματος νὰ σχηματίσουν τὸ κατάλληλον ὑπουργεῖον, καθόσον τὰ πρόσωπα εἶναι γνωστὰ εἰς αὐτούς. Ἡ βραδύτης αὕτη βεβαίως, ἡ ὁποία ἔχει ὀλεθρίας συνεπείας διὰ τὸ Ἔθνος, νὰ μένῃ εἰς αὐτὴν τὴν ἐκκρεμότητα ἄνευ διοικήσεως, ἄνευ ὑπουργείου, βεβαίως παριστάνει ἢ ἀσυμφωνίαν μεταξὺ των ἢ ἀνικανότητα. Καὶ εἰς τὴν μίαν περίστασιν καὶ εἰς τὴν ἄλλην λέγω ὅτι μία τοιαύτη κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ. Προτείνω λοιπὸν καὶ ἐπιμένω ὅτι νὰ προβῶμεν εἰς νέαν ἐκλογὴν Κυβερνητόρων.
§45ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, καὶ ἐγώ, ὡς καὶ οἱ πάντες ἡμῶν πραγματικῶς, ὡς οἱ προλαλήσαντες εἶπον, ἀκούομεν δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ τὴν κοινὴν φράσιν· «τί γίνεται περὶ τοῦ νέου ὑπουργείου;» Ἀκούομεν, οὕτως εἰπεῖν, ἂς μεταχειρισθῶ τὴν φράσιν, ὅλον τὸν κόσμον νὰ ἐρωτᾷ καθαρὰ, καθαρὰ; «τί γίνεται τὸ νέον ὑπουργεῖον;» Κύριοι, ὀφείλομεν πρῶτον σέβας πρὸς ἑαυτούς· σεβόμενοι ἑαυτοὺς ὀφείλομεν κατὰ δεύτερον λόγον νὰ σεβασθῶμεν τὰς πράξεις ἡμῶν. Χθὲς μόλις, Κύριοι, μετὰ μεσημβρίαν, ἴσως καὶ πρὸς τὸ ἑσπέρας, δὲν δύναμαι νὰ ἐγγυηθῶ, ἐπισήμως ἔμαθεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι οἱ ἐκλεχθέντες Κυβερνῆται, 3 τὸν ἀριθμὸν, φέρουν τὸν τίτλον Προσωρινὴ Κυβέρνησις, ὅτι ἐκλέγουσιν ὑπουργοὺς, ὅτι οἱ ὑπουργοὶ αὐτοὶ δὲν εἶναι ὑποχρεωτικῶς ἐκλέξιμοι ἐντὸς τοῦ μυχοῦ τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, ὅτι καὶ δύο μόνον ὑπογραφαὶ ἀρκοῦσιν ὅπως ἔχῃ κῦρος πρᾶξίς τις τῆς Κυβερνήσεως. Ἑπομένως λοιπὸν, Κύριοι, ἀπὸ χθὲς τὸ ἑσπέρας δικαιούμεθα νὰ ἤμεθα ἀπαιτηταί. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ παρελθὸν σάββατον ὡρκίσθησαν· εἶναι ὅμως ἐπίσης ἀληθὲς, ὅτι ἔκαμαν ἕνα μετέωρον ὅρκον· οὐδόλως δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ἐὰν ἄλλως πως ἐκανονίζομεν τὰ πράγματα, ἐὰν ἄλλως πως ἐπεριορίζομεν τὴν Κυβέρνησιν, αὐτοὶ οἱ ἐκλεχθέντες ἠδύναντο αἴφνης νὰ δεχθῶσιν ἢ νὰ μὴ δεχθῶσιν. Ἀπὸ χθὲς τὸ ἑσπέρας, μὴ ἀποστείλαντες ἀναφορὰν, ἔκθεσιν οὕτως εἰπεῖν εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν ὅτι δὲν παραδέχονται τοὺς περιορισμοὺς ἢ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ψηφίσματος, ἀπὸ χθὲς πράγματι δικαιούμεθα νὰ ἔχωμεν ἀπαιτήσεις. Τώρα, Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, εἰς τόσον ὀλιγοχρόνιον διάστημα θέλομεν νὰ λυθῇ τὸ μέγα αὐτὸ ζήτημα περὶ ὑπουργείου;
§46ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν εἶναι μέγα ζήτημα.
§47ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐγὼ θὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι εἶναι μέγιστον.
§48ΕΤΕΡΟΣ. Εἶχον 6 ἡμέρας καιρόν.
§49ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Χθὲς τὸ ἑσπέρας ἔμαθον τὰς πράξεις· Κύριοι, ἐγὼ, ὅτε ἐσυζητοῦντο τὰ καθήκοντα τῆς νέας Κυβερνήσεως, ἐφρόνουν ὅτι εἰς τὰς πράξεις αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα ὑπάρχῃ τὸ κῦρος, χρειάζονται τρεῖς ὑπογραφαὶ, ἀπεφάσισεν ἡ Ἐθνοσυνέλευσις ὅτι χρειάζονται δύο, αὐτοῦ ἐγὼ, ὅπως ἦλθον ἄλλοι καὶ εἶπον τὰς ἰδέας των, ἔχω καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω τὰς ἰδικάς μου, αὐτοῦ ὑπάρχει ἡ αἰτία τῆς μηκέτι συγκροτήσεως τοῦ ὑπουργείου, διότι, ἐὰν αἱ τρεῖς ὑπογραφαὶ ἦσαν ὑποχρεωτικαὶ, θὰ ἦτο τελειωμένον, ἤδη ὅμως ὅτε δύο ὑπογραφαὶ ἀρκοῦσιν, ὅπως ἔχῃ κῦρος ἡ πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως, θὰ μὲ συγχωρήσετε νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μίαν ὑπόθεσιν. Ἂς ὑποθέσω πρὸς στιγμὴν ὅτι ἕκαστος τῶν Κυβερνητόρων, ὅπως τοὺς ὠνόμασαν, ἔρχεται εἰς τὸ Συμβούλιον πρὸς διάσκεψιν μὲ τὰς ἰδέας του. Εἶναι ἡ πρώτη πρᾶξις καὶ ἡ ἐπισημοτέρα, τὴν ὁποίαν ἡ νέα Κυβέρνησις, διότι ἀπὸ χθὲς εἶναι Κυβέρνησις, ἡ νέα Κυβέρνησις πρόκειται νὰ πράξῃ· εἶναι ἡ πρώτη πρᾶξις, εἶναι ἡ πρᾶξις τοῦ νὰ συγκροτήσῃ ἓν ὑπουργεῖον, αἴφνης δὲ καὶ νὰ παραδεχθῇ τὸ ὑπάρχον. Εἰς αὐτὴν λοιπὸν τὴν πρώτην πρᾶξιν, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τὸ κῦρος αἴφνης μὲ δύο ὑπογραφὰς, πῶς θέλετε νὰ παρουσιασθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἀντιφωνήσῃ, μὲ δύο μόνον ὑπογραφάς; Ἀβροφροσύνη χρειάζεται καὶ ἐκ μέρους ἡμῶν πρὸς ἀλλήλους. Τίποτε παράξενον, Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, καίτοι ἡ φράσις θὰ ᾖναι ἀδύνατος, παίζομεν τὸν καρακιόζη· Κύριοι, φρονῶ ὅτι διὰ νὰ μὴ πολυλογῶ, ἐπειδὴ δύο ὑπογραφαὶ δὲν πρέπει νὰ ᾖναι εἰς τὴν πρώτην πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως, ἂς ἐπιτρέψωμεν μίαν ἢ δύο ἡμέρας εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ συγχωνεύσῃ τὰς ἰδέας της, νὰ μὴ ἔλθῃ ἕνας ἐξ αὐτῶν νὰ μᾶς εἴπῃ, παραιτοῦμαι διότι δὲν μοὶ ἐδέχθησαν τὸν Βαλτινὸν ὑπουργὸν, ἐνῷ δύνανται αἴφνης νὰ μὴ δεχθοῦν τοῦ Κυβερνήτου δεῖνα κανένα ὑπουργὸν, διότι ἡμεῖς ἀπεφασίσαμεν ὅτι ἡ πλειονοψηφία νικᾷ· ἐν μιᾷ στιγμῇ δύνανται νὰ τελειώσουν, ὀφείλομεν ὅμως ἁβροφροσύνην διὰ νὰ μὴν ᾖναι ἡ πρώτη πρᾶξις σκανδαλώδης καὶ φέρῃ τὴν διαίρεσιν ἐντὸς τῆς Κυβερνήσεως.
§50Θ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος, Κύριοι, νὰ ἀντιταχθῶ εἰς τὰς σκέψεις καὶ τὸν ὑπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλλεν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος ἐκ Βάλτου, καὶ νὰ ὑποστηρίξω θερμότατα τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἔντιμος Πληρεξούσιος ἐξ Ὕδρας Κύριος Βουδούρης σᾶς ἐπρότεινεν. Ἀναχωρήσαντες ἀπὸ παρελθὸν, τὸ ὁποῖον ὅλοι κατεδικάσαμεν, εἰσερχόμεθα εἰς κοινοβουλευτικὸν βίον, καὶ ἐὰν δὲν κρίνωμεν ἑαυτοὺς εἰς Συντακτικὸν Συνέδριον, κρίνομεν ὅμως ἑαυτοὺς ὡς Νομοθετικὸν, καὶ ἐὰν εἰς Κοινοβούλιον παρουσιάζετο ὑπουργικὴ κρίσις διαρκοῦσα πέντε ἡμέρας, ὤφειλον τὰ μέλη τοῦ κοινοβουλίου νὰ καλέσωσιν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὸ ἔργον τῆς τοιαύτης ὑπουργικῆς κρίσεως καὶ νὰ μάθωσι παρ’ αὐτῶν τὰς αἰτίας τῆς βραδύτητος, κατὰ πλείονα λόγον ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦμεν Συντακτικὴν σύνοδον, οἱ ὁποῖοι παριστάνομεν τὸ ἔθνος καὶ πᾶσαν ἐξουσίαν ἔχομεν τὸ δικαίωμα τοῦτο. Εἶναι καιρὸς, Κύριοι, νὰ ὑποβάλωμεν τὰ πρόσωπα εἰς τὰς ἰδέας, εἶναι καιρὸς νὰ ἀρνηθῶμεν τὰς πλαγίας σκέψεις. Ἂς ἐνθυμηθῶμεν ὅτι σήμερον ἄγομεν τὴν 6 Φεβρουαρίου, ὅτι μεσάζει ὁ δεύτερος μὴν τοῦ ἔτους, ὅτι προϋπολογισμὸς δὲν συνετάχθη, ὅτι τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα τῆς Ἑλλάδος θὰ παρουσιάσει δυσχερείας, ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἀναμορφώσωμεν ὅλον τὸν διοικητικὸν κλάδον, ἂς σκεφθῶμεν ὅτι ἡ κρίσις αὕτη δὲν εἶναι μόνον 6 ἡμερῶν κρίσις ὡς καταγομένη ἀπὸ χρονικὸν διάστημα προγενέστερον, ὅτι καθ’ ὅλον αὐτὸ τοῦτο τὸ χρονικὸν διάστημα ὅλοι οἱ κλάδοι τῆς διοικήσεως μόλις συντηροῦνται, καὶ ὅτι εἰς τὰς ἐπαρχίας ἡ σκιὰ ἡ Κυβερνητικὴ μόλις διακρίνεται.
§51ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Δὲν ὑπάρχει διόλου.
§52Θ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ὁ ἔντιμος ἐκ Βάλτου πληρεξούσιος προσέθηκεν ὡς ἐξήγησιν, ὅτι χθὲς τὸ ἑσπέρας ἐκοινοποιήθη, καὶ ὅτι προχθὲς συνετάχθη τὸ ψήφισμα, ὑποθέτω ὅτι στηρίζονται ἐπὶ τύπων καὶ ὑποθέσεων. Εἶναι καιρὸς ν’ ἀφήσωμεν τοὺς τύπους καὶ νὰ ἔλθωμεν εἰς τὰ πράγματα. Ἡ Συνέλευσις εἶναι παροῦσα, ἡ Συνέλευσις συνεδριάζει, τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως ἀποτελοῦν τὰ πλεῖστα μέρος αὐτῆς. Τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως εἶναι προϊὸν πλειονοψηφίας, περιστοιχοῦνται ἀπὸ τὴν πλειονοψηφίαν, μανθάνουν εἰς τὴν στιγμὴν τὰς ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως, καὶ ἂν δὲν τὰς μανθάνουν, κάμνουν πολὺ κακά. Αἱ ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως εἶναι πολὺ γνωσταὶ εἰς ὅλον τὸν κόσμον.
§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χρεωστῶ διασαφίσεις ἐπὶ τῶν ἀγορεύσεων. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις νομίζῃ, ὅτι ἡ γνῶσις, τὴν ὁποίαν ἔλαβον οἱ Κυβερνῆται, προέρχεται μόνον ἀπὸ τὴν κοινοποίησιν τὴν τυπικὴν τοῦ ψηφίσματος....
§54ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι!
§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χρεωστῶ νὰ γνωστοποιήσω τὰ τρέχοντα, τὸ ψήφισμα σήμερον τὸ ἔλαβον τυπικῶς.
§56ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Βουδούρη!
§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν παραδέχηται ἡ Συνέλευσις τοῦ κυρίου Βουδούρη τὴν πρότασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ εἰδοποιηθοῦν οἱ 3 Κυβερνῆται νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ δώσουν λόγον....
§58ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐπειδὴ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ κάμω τὴν πρότασιν, σᾶς προτείνω τὴν δευτέραν ὥραν.
§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δι’ ἀναστάσεως θὰ ἐρωτήσω. Ὅσοι παραδέχονται νὰ προσκληθῇ ἡ Κυβέρνησις σήμερον περὶ τὴν τετάρτην ὥραν, ἂς ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Τὸ ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς διατάξεως εἶναι ἡ συζήτησις τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Θήρας.
§60ΤΙΝΕΣ. Προηγεῖται ἡ κλήρωσις τῆς ἐπαρχίας Μεγαρίδος. Ἡ ἐπαρχία αὕτη κληροῦται εἰς τὴν ἑβδόμην Ἐπιτροπήν.
§61ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύω λέξεις παρακαλῶ ἀπὸ τὴν θέσιν μου. Ἐπικαλοῦμαι τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ 50 ἄρθρου τοῦ κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε δὲν ἐφηρμόσθη, καὶ τὸ ὁποῖον λέγει· «Ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ σύνολον τῶν προτάσεων καὶ νομοσχεδίων ὑποβάλλονται πάντοτε εἰς φανερὰν δι’ ἀναστάσεως ἢ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν, ὡσαύτως καὶ ἅπαντα τὰ λοιπὰ ἀντικείμενα, δημοσιευομένου τοῦ καταλόγου τῶν ψηφοφορούντων ὑπὲρ ἢ κατὰ τοῦ ἀντικειμένου ἢ τῆς προτάσεως διὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς Συνελεύσεως.» Παρακαλῶ προσέτι νὰ ληφθῇ μία πρόνοια, ὥστε ἡ ἐφημερὶς τῆς Συνελεύσεως νὰ ᾖναι ἐνήμερος.
§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον ἐφρόντισεν ἤδη περὶ τούτου.
§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι χθὲς τὸ ἑσπέρας ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἐὰν αἱ ψῆφοι καλῶς ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς ὡς νόθοι ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα· ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐψηφοφόρησαν 133 πρόσωπα, ἐξ ὧν οἱ 5 ἠρνήθησαν ψῆφον, 62 ὑπὲρ τῆς προτάσεως ὅτι καλῶς ἔπραξεν ἡ Ἐπιτροπή, καὶ 66 κατὰ τῆς προτάσεως. Εἷς ἐκ τῶν Κυρίων πληρεξουσίων, ὁ κύριος Δόσιος, ἔκαμε τὴν παρατήρησιν ὅτι ὁ εἷς ἀριθμὸς καὶ ὁ ἄλλος δὲν ἀποτελοῦσι τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν τοῦ ἀριθμοῦ 133. Ἑπομένως ἐθεώρησε τὸ κατ’ αὐτὸν ὅτι δὲν ὑπάρχει πλειονοψηφία, καὶ ἑπομένως ὅτι πρέπει ἡ ψηφοφορία νὰ ἐπαναληφθῇ.
§64Α. ΔΟΣΙΟΣ. Κύριοι, ὁ Νόμος, ὅστις ὁρίζει ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῶν πολυμελῶν σωμάτων ἐκφράζονται διὰ τῆς πλειονοψηφίας, στηρίζεται εἰς τὸ ὅτι οἱ περισσότεροι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλλουν τὴν θέλησίν των εἰς τοὺς ὀλιγωτέρους, καὶ διὰ τοῦτο μία πρότασις πρέπει νὰ ὑποστηρίζεται ὑπὸ τῆς ἀπολύτου πλειονοψηφίας· ἐὰν παραδεχθῶμεν ὅτι κακῶς ἀφῃρέθησαν αἱ 400 ψῆφοι, τότε 66 θὰ ἐπιβάλλουν τὴν θέλησίν των καὶ εἰς τοὺς 5, ἑπομένως καὶ εἰς τοὺς 67 πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον κατ’ εὐθὺ ἀντίκειται εἰς τοὺς κανόνας τῶν πολυμελῶν σωμάτων.
§65ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἐὰν ἐπρόκειτο σήμερον νὰ συζητήσωμεν τὸ ἄρθρον 8 τοῦ κανονισμοῦ, ἴσως εἶχεν δίκαιον ὁ προαγορεύσας νὰ φέρῃ τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν. Ὅταν ὅμως ἡμεῖς ἤδη συνετάξαμεν, ἐνομοθετήσαμεν ἕνα κανονισμόν, διὰ τοῦ ὁποίου διευθύνονται αἱ συζητήσεις καὶ ἀποφασίζονται τὰ ἐν τῇ Συνελεύσει συζητούμενα, νομίζω πλέον ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρουσιάζωμεν οὐδεμίαν ἔνστασιν καὶ ἀντίῤῥησιν εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπεφασίσαμεν. Ὁ κανονισμὸς ἐν τῷ ἄρθρῳ 8 λέγει· «ἵνα συνεδριάσῃ, προβῇ εἰς συζητήσεις καὶ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις, ἀπαιτεῖται ἡ παρουσία τοὐλάχιστον τοῦ ἡμίσεως καὶ ἑνὸς τῶν ἀναγνωρισθέντων ὡς νομίμων πληρεξουσίων·» δηλ. διὰ νὰ ᾖναι συγκεκροτημένη ἡ Συνέλευσις, ἀπαιτεῖται νὰ ᾖναι τὸ ἥμισυ πλέον ἑνός. Ἐζήτησα τὸ πρωῒ ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον νὰ μὲ βεβαιώσῃ, πόσοι ᾖναι μέχρι τῆς χθὲς οἱ ἀναγνωρισθέντες Κύριοι Πληρεξούσιοι, ἔγειναν 2 ἀθροίσεις, κατὰ τὴν μίαν οἱ ἀναγνωρισθέντες ἦσαν 241, κατὰ τὴν ἄλλην 242· ὥστε εἴτε τὸν ἕνα εἴτε τὸν ἄλλον ἀριθμὸν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ἡ ψηφοφορία χθὲς ἐγένετο νομίμως, διότι οἱ παρόντες ἦσαν 133. Ἂς ἐξετάσωμεν τώρα, ἐὰν ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως, ἥτις διῃρέθη εἰς 3 γνώμας, εἰς 5, οἵτινες ἠρνήθησαν νὰ δώσουν ψῆφον, εἰς 62, οἵτινες ἔδωκαν ψῆφον ὑπὲρ τῆς μιᾶς, καὶ εἰς τοὺς 66, οἵτινες ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τῆς ἄλλης γνώμης εἶναι κατὰ τὸν κανονισμόν. Τώρα ποῦ εὑρίσκεται ἡ πλειονοψηφία; Εἰς τοὺς 66· εἰς τὸν § 2 δὲν ἀπαιτεῖ τὸ ἄρθρον 8 τοῦ Κανονισμοῦ τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν τῶν παρόντων, ἀλλ’ ἁπλῶς τὴν πλειονοψηφίαν, τουτέστι τὴν σχετικήν. «Ἡ Συνέλευσις ἀποφασίζει κατὰ πλειονοψηφίαν, ἐν περιπτώσει δὲ διχοψηφίας, ἡ πρότασις περὶ ἧς ὁ λόγος ἀποῤῥίπτεται.» Βλέπετε λοιπόν, Κύριοι, ὅτι τὴν πλειονοψηφίαν τὴν ἔχομε ὅπως ὁ κανονισμὸς τὴν περιορίζει, τοὐτέστιν ὀφείλουν οἱ 62, οἵτινες εἶχον μίαν γνώμην, καὶ οἱ 5, νὰ ὑποταχθοῦν εἰς τοὺς περισσοτέρους. Ἐπειδὴ λοιπὸν ὁ κανονισμὸς δὲν ἀπαιτεῖ ὡρισμένως τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν τῆς Συνελεύσεως, ἀλλὰ τῶν παρόντων, νομίζω, ὅτι ἡ πλειονοψηφία ἦτο νόμιμος, τόσον περισσότερον, Κύριοι, διότι καὶ οἱ 66 ἀπαρτίζουν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν ὡς πρὸς τὸν νόμιμον ἀριθμὸν τῶν ἀνεγνωρισμένων πληρεξουσίων· διότι 66 καὶ 66=132 καὶ 132=264 καὶ ἡμεῖς ἔχομεν 242· ὥστε καὶ ἐκ τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ οἱ 66 ἀποτελοῦν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν.
§66ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Κύριοι, τοῦ ἄρθρου 8 ὁ πρῶτος § δὲν ἔχει κᾀμμίαν ἐφαρμογὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἡ δὲ πρότασις τοῦ Κ. Δοσίου δὲν εἶχε σκοπὸν τὸν ὁρισμὸν αὐτοῦ τοῦ ἐδαφίου, διότι οὐδεὶς ἀνέφερεν ὅτι δὲν εἴμεθα νομίμως κατηρτισμένοι καθ’ ἣν ὥραν ἐψηφοφορήσαμεν τὴν ἐκλογὴν τῆς Θήρας. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα γεννᾶται ἐκ τοῦ δευτέρου παραγράφου τοῦ ὀγδόου ἄρθρου. Ὁ προλαλήσας, ἐπειδὴ εἶδε τὴν λέξιν πλειονοψηφία, ἐθεώρησεν ὅτι ὡς ἐκ τοῦ γράμματος καὶ τῆς ἐννοίας τοῦ κανονισμοῦ πρόκειται περὶ τῆς σχετικῆς πλειονοψηφίας καὶ ὅτι αὕτη καθιεροῦται ὡς κανὼν ὑπὸ τοῦ κανονισμοῦ, καὶ νομίζω ὅτι εἰς οὐδενὸς τὸν νοῦν ἐξ ὑμῶν ἐπῆλθεν ὅτι ἡμεῖς ἐνταῦθα ἐκδίδομεν ψηφίσματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῆς τύχης ὁλοκλήρου τῆς κοινωνίας, διὰ σχετικῆς πλειονοψηφίας. Καὶ θέλετε νὰ σᾶς καταδείξω τὸ ἄτοπον; ἐὰν παραδεχθῶμεν τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει ὁ προλαλήσας, καὶ ὑποθέσητε ὅτι ἐκ τῶν 133 οἱ 130 ἠρνήθησαν ψῆφον, οἱ δὲ 3 ἀπεφάνθησαν κατὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς, τότε ἐρχόμεθα εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι αἱ τρεῖς αὗται ψῆφοι ἀποτελοῦσιν ἀπόφασιν ὑποχρεωτικὴν, καθόσον ἠρνήθησαν ψῆφον καὶ θεωροῦνται ὡς μηδὲν οἱ 130· οἱ 3 ὅμως εὑρέθησαν καὶ ἐψήφισαν (θόρυβος)· διατὶ Κύριοι, τὸ θεωρεῖτε ὡς ἀδύνατον;
§67ΠΟΛΛΟΙ. Θὰ εἰπῇ ὅτι δὲν ἐφωτίσθησαν, καὶ τότε θὰ ἐξακολουθήσει ἡ συζήτησις.
§68ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Λαμβάνω λοιπὸν τὴν ἰδέαν σας, καὶ λέγω ὅτι οἱ πέντε δὲν ἐφωτίσθησαν, καὶ πρέπει νὰ γένῃ νέα συζήτησις.
§69ΤΙΝΕΣ. Διὰ τοὺς 5 δὲν πρέπει.
§70ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν Σᾶς λέγω, ὅτι οὐδέποτε δύναται ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως νὰ ᾖναι σεβαστὴ, ἂν δὲν στηρίζηται εἰς πλειονοψηφίαν, ἥτις εἶναι ὁ γενικὸς κανὼν, καὶ ἡ σχετικὴ τότε μόνον ἔχει κῦρος, ὅταν ῥητῶς καθιερωθῇ. Ὥστε φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ νέα ψηφοφορία ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς ἐπιτροπῆς.
§71ΠΑΡΙΣΣΗΣ. Ἅμα ἡ Συνέλευσις εἶναι νομίμως κατηρτισμένη καὶ ὁ ἀριθμὸς εἶναι νόμιμος, ἀδιάφορον ὡς πρὸς τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν, ῥητῶς τὴν ἐξέφρασε, ῥητῶς τὸ εἶπε, ὡς εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ προέδρου καὶ τῶν ἀντιπροέδρων τῆς Κυβερνήσεως ὁρίζει ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν, καὶ, ταύτης μὴ ὑπαρχούσης, ἕπεται ἡ σχετική. Ἠμποροῦσαν νὰ ἀρνηθοῦν ὄχι πέντε, ἀλλ’ 60, καὶ τότε ἡ ψηφοφορία ἦτο νομιμωτάτη. Ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ, χωρὶς νὰ λέγῃ ὁ κανονισμὸς ὅτι ἀπαιτεῖ πλειονοψηφίαν ἀπόλυτον δι’ ἕκαστον τῶν ζητημάτων· τότε δὲν ἔπρεπε νὰ ἐργαζώμεθα· διότι ἴδετε προχθὲς εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου, καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι διὰ νὰ καταρτίσωμεν τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν, ἐβιάσθημεν νὰ ἐπαναλάβωμεν δεκάκις τὴν ψηφοφορίαν. Ἔπειτα πρὸς τί νὰ συζητῶμεν, ἐνῷ ἔχωμεν προηγούμενα; εἰς ἄλλας ἐκλογὰς εἴχομεν τὸ αὐτὸ συμπέρασμα, ἡ σχετικὴ πλειονοψηφία ἀπεφάσισε τὰ ζητήματα. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι εἰς ζητήματα οἷον τὸ περὶ Προέδρου καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἀπαιτεῖ ἀπόλυτον· ἐνῷ ἐδῶ λέγει ἁπλῶς πλειονοψηφία, ἐὰν λοιπὸν ἔλεγεν ἀπόλυτον· τότε ἔπρεπε νὰ τὸ κανονίσῃ καὶ νὰ τὸ ὁρίσῃ εἶναι, Κύριοι, μία ἐξαίρεσις, καὶ αἱ ἐξαιρέσεις πρέπει νὰ κανονίζωνται, δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς διὰ τοῦ συλλογισμοῦ νὰ τὰς ὑποβάλῃ, ἢ σχετικὴ εἶναι παραδεδεγμένη.
§72ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἀπόλυτος εἶναι παραδεδεγμένη, ἡ σχετικὴ εἶναι ἐξαίρεσις.
§73ΠΑΡΙΣΣΗΣ. Ἀφοῦ διὰ πλειονοψηφίας σχετικῆς ἀπεφασίσθη τὸ ζήτημα, δὲν βλέπω πῶς δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν· ἐὰν ἡ Συνέλευσις δὲν ἦτο εἰς νόμιμον ἀριθμὸν, τότε ἠδυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν (θόρυβος). Ἐὰν, Κύριοι, εἶχον καιρὸν νὰ φιλολογήσω τὰ πρακτικὰ, ἤθελα εὑρεῖ 10 συνεδριάσεις τοιαύτας, καὶ τοιαῦτα περιστατικὰ, ὅπου εἰς ὁμοίας περιστάσεις ἀπεφασίσθη τὸ ζήτημα διὰ σχετικῆς πλειονοψηφίας.
§74ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Λυποῦμαι ὅτι τὸ προκείμενον ζήτημα ἐγένετο εἰς ὑπόθεσιν ὅλως διόλου προσωπικήν· ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι πολὺ σπουδαῖον, καὶ πρέπει νὰ θεωρήσωμεν, ὅτι δύναται νὰ ἐπέλθουν πολλάκις καὶ ζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι προσωπικὰ, καὶ ζητήματα, τὰ ὁποῖα περιπλέκουσι γενικώτερα συμφέροντα τῆς πολιτείας. Ἀντιτάσσομαι εἰς τὴν πρὸ ὀλίγου ἐκφρασθεῖσαν γνώμην τοῦ πληρεξουσίου Τήνου, ὅτι δηλ. ἠθέλαμεν ἀποφασίσει διὰ σχετικῆς πλειοψηφίας, καὶ ὅτι τοιοῦτόν τι προβλέπει ὁ κανονισμός. Ὁ κανονισμὸς προβλέπει τὸ ἐναντίον, ὅτι ὅλα τὰ ζητήματα ἀποφασίζονται δι’ ἀπολύτου πλειοψηφίας. Δὲν ἐκφράζεται διὰ τῆς λέξεως ἀπολύτου, μεταχειρίζεται ἔκφρασιν ἀνάλογον· λέγει, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀποφασίζει διὰ πλειοψηφίας, καὶ, τυχούσης πλειοψηφίας, τὸ ζήτημα ἀποῤῥίπτεται. Οὐδόλως δ’ ἐννοοῦμεν, ὅτι ἀπαιτεῖται καὶ μία πλειοψηφία ὕστερον διὰ νὰ γίνῃ δεκτὸν ἓν ζήτημα. Ἀπαιτεῖται λοιπὸν ἀπόλυτος πλειοψηφία. Τώρα ἡ ἀπόλυτος πλειοψηφία πῶς ἐξετάζεται; Ἐξετάζεται πρῶτον, κατὰ τὴν συγκρότησιν τῆς Συνελεύσεως, ἂν ὑπάρχῃ ἡ ἀπαρτία ἡ ἀπαιτουμένη, καὶ δεύτερον, ἂν ἔχωμεν τοιαύτην ἀπόλυτον πλειοψηφίαν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ διχοψηφία, δηλ. νὰ ἔχωμεν μίαν ψῆφον πλέον τοῦ ἡμίσεως. Ἐνταῦθα ὑπῆρξαν τόσαι ψῆφοι ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς, τόσαι ὑπὲρ τοῦ ἑτέρου, καὶ τόσοι ἠρνήθησαν ψῆφον. Δὲν ἀριθμοῦμεν τοὺς ἀρνηθέντας ψῆφον, διότι δὲν ἔχουν θέλησιν νὰ εἴπωσιν οὔτε ὑπὲρ οὔτε κατὰ· ποία εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ λέγοντος δὲν δίδω ψῆφον; θὰ εἰπῇ ὅτι ἀντιτάσσομαι καὶ κατὰ τῆς μιᾶς καὶ κατὰ τῆς ἄλλης γνώμης.
§75ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτοὶ ἠρνήθησαν ψῆφον, διότι δὲν ἦσαν παρόντες εἰς τὴν συζήτησιν.
§76ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τοῦτο εἶναι ἀδιάφορον· δύναται νὰ ἔλθῃ τις εἰς τὸ τέλος τῆς συζητήσεως, καὶ οὐχ ἧττον ὅμως νὰ δώσῃ ψῆφον. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν ἀριθμῶμαι ἀρνούμενος νὰ δώσω ψῆφον. Ὁ ἀρνούμενος νὰ δώσῃ ψῆφον δὲν κλίνει οὔτε εἰς τὴν μίαν οὔτε πρὸς τὴν ἑτέραν γνώμην, δὲν δύναται ὅμως καὶ νὰ τὸν ὑπερνικήσῃ, καὶ νὰ τὸν ὑποθέσῃ τις ὡς μὴ ὑπάρχοντα. Ἔχει καὶ αὐτὸς μίαν λύσιν, ἀλλὰ λύσιν τρίτην, ἐναντίαν τῶν ἄλλων δύω. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν τὸν ὅλον ἀριθμὸν τῶν παρόντων, ἄλλως ὑποπίπτομεν εἰς μεγάλην ὑπερβολὴν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσῃ εἰς ἐκεῖνο τὸ ἀτόπημα, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κύριος πληρεξούσιος Τήνου· ἐὰν ἀρνηθῶσιν 30, θέλομεν προβῇ εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως καὶ οὕτω θέλομεν προχωρήσει πέραν τῶν ὁρίων· θέλομεν ὁρίσει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δεχόμεθα κατὰ συνθήκην· διότι τὸ νὰ δεχθῶμεν ὅτι μία ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως ἔχει κῦρος, πρέπει αὕτη νὰ ἔχῃ ψήφους τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς τῶν ὑπαρχόντων· τοῦτο εἶναι κατὰ συνθήκην, καὶ παρουσιάζεται καὶ αὕτη, τὴν ὁποίαν μεταξὺ ἡμῶν δεχόμεθα, ἅμα καταβῶμεν αὐτοῦ τοῦ ἀριθμοῦ, διότι τότε τὸ ⅛ τῆς συνελεύσεως δύναται νὰ καταρτίσῃ μίαν ἀπόφασιν. Λέγω, λοιπὸν, ὅτι ἀπαιτεῖται τῶν παρόντων, εἴτε ἠρνήθησαν εἴτε ἔδωκαν ψῆφον, ἡ ἀπόλυτος πλειοψηφία.
§77ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ σπουδαιότερον ὅλων τῶν προηγουμένων, τὰ ὁποῖα ὁ προλαλήσας ἀνέφερεν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἰδέαν του ἦτο, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν πληρεξουσίων εἶναι τόσος, ὥστε τὸ ¼ ἢ τὸ ⅕ τῆς Συνελεύσεως ἀρκεῖ ἵνα ἐκδίδῃ ἀποφάσεις. Τότε ἕπεται, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ δὲν ἔχει ἀξίαν· διότι ἐνῷ ὑπάρχει ἓν Σῶμα τόσον ἐκτεταμένον, δὲν καταρτίζεται ἡ θέλησις ἐξ ὁλοκλήρου τοῦ Σώματος. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ὁ προλαλήσας πλανᾶται. Τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα τῶν 67 εἶναι ζήτημα τῶν 144 καὶ τῶν 150 δὲν εἶναι ζήτημα τῶν 67. Καθὼς ὁ Κύριος Καλλιγᾶς τὸ ἔθεσε εἶναι 167 πληρεξουσίων ἰδιοκτησία. Ἠμποροῦν αὐτοὶ οἱ 157 νὰ ψηφοφορήσουν ὅλοι ὑπὲρ καὶ ὅλοι κατά; Ἂν δὲ δὲν γίνῃ τοῦτο, τότε τί θὰ γίνῃ; τὸ ζήτημα ἀνήκει εἰς τὸ ⅕ τῆς συνελεύσεως; ἐλανθάσθη. Ἔπεται, κύριοι, ἓν ἄλλο ἀντικείμενον ἀπὸ τὴν συζήτησιν, τὴν συζήτησιν ταύτην τὴν προὐκάλεσεν αὐτὸ τὸ περιστατικὸν, ὅτι μεταξὺ τῶν ψηφοφορησάντων χθὲς 5 ἠρνήθησαν ψῆφον, καὶ ἔρχεται ὁ προλαλήσας νὰ ἀποδείξῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἡ ἄρνησις αὐτὴ τῶν ψήφων δὲν ἀνήκει οὔτε εἰς τὴν μίαν οὔτε εἰς τὴν ἄλλην ἀπόφασιν; ἔχει πολὺ λάθος· διότι εἰς ἕνα δικαστήριον κατὰ πλειοψηφίαν λύεται τὸ ζήτημα μεταξὺ τῶν συνεδριαζόντων, ἐὰν οἱ 4 ἐκ τῶν δικαστῶν, ἂν ἦναι 7, εἶναι ὑπὲρ, καὶ οἱ τρεῖς κατά.
§78ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὑπάρχει ἀπόλυτος πλειοψηφία.
§79ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί γίνεται λοιπὸν, κύριοι; Χθὲς εἴχομεν ἓν ζήτημα, εἰς τὸ ὁποῖον εἴμεθα 66 καὶ 62 τὸ ὅλον γίνεται 128, καὶ 5 ἠρνήθησαν, γίνονται 133· σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν τώρα νὰ μὲ εἴπητε, οἱ 133 εἶναι περισσότεροι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι λείπουν διὰ νὰ ἀπαρτίσουν τὴν νόμιμον Συνέλευσιν; εἶναι τὸ ½, ἢ πέραν τοῦ ἡμίσεως τοῦ ὅλου. Λοιπὸν τὸ ζήτημα ἦτον ἰδιοκτησία τῆς Συνελεύσεως. Εἶπεν ὁ Κ. Καλλιγᾶς, ὅτι οἱ πέντε αὐτοὶ ψηφοφόροι, ἀρνηθέντες νὰ τεθῶσιν ὑπὲρ τῆς μιᾶς ἢ ὑπὲρ τῆς ἄλλης προτάσεως, καταδικάζουν κατὰ τοὺς μὲν τὸ ἀντικείμενον ὡς πρὸς τὴν μίαν μερίδα, καταδικάζουν κατὰ τοὺς δὲ ἐπίσης τὸ ἀντικείμενον ὡς πρὸς τὴν ἄλλην, καὶ εἶπεν ὅτι εἰς τοιαύτην περίστασιν, λειπόντων αὐτῶν τῶν ψηφοφόρων, δὲν ἠμπορεῖ νὰ σχηματισθῇ ἀπόλυτος πλειονοψηφία, τὸ ζήτημα δὲν λύεται, διότι θὰ παρουσιασθοῦν ζητήματα σπουδαῖα εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ μὲ μίαν τοιαύτην πλειονοψηφίαν θὰ ἐπικυρωθῶσι. Τοῦ λέγω, ὅτι ἔχει ἄδικον, διότι, Κύριοι, συλλογισθῆτέ το καλὰ, δύναται ἀπέναντι τῆς Συνελεύσεως νὰ κάθηται μία ἀπαρέσκεια, ἥτις νὰ ἔχῃ κέντρον ἐντὸς αὐτῆς 20 πληρεξουσίους, οἵτινες ἀνήκουν εἰς τὴν μειονοψηφίαν, καὶ ὅταν αὐτοὶ ἀρνηθῶσι ψῆφον, δὲν δύνασθε πλέον νὰ λύσητε κανὲν ζήτημα, διότι τὸ ζήτημα καταδικάζεται· ἔπειτα πρέπει οἱ πέντε ψηφοφόροι νὰ καταδικάσουν τοὺς 128; Τοῦτο εἶναι μέγιστον ἀδίκημα. Ὑποθέσατε, ὅτι ἡ κακὴ πρόθεσις ἐγεννήθη εἰς αὐτοὺς τοὺς πέντε, καὶ ὅτι, ἐὰν ἠδύνατο διὰ τῆς ἀποφάσεώς των νὰ λυθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα, αὐτοὶ τὸ καταστρέφουν. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι πέντε ἄνθρωποι δύνανται νὰ καταστρέψωσιν ὅλην τὴν ἐργασίαν, καὶ ἕνας ἀκόμη. Λοιπὸν δὲν πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς πέντε ἀνθρώπους νὰ καταστρέψωσι τὰς πράξεις τῆς Συνελεύσεως. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ὀρθῶς λελυμένον.
§80ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ λάβω τὸν λόγον, μετὰ τὴν τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Κ. Καλλιγᾶ. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἔντιμος προαγορεύσας ἔῤῥιψεν εἰς τὸ μέσον ἰδέας τινὰς, τὰς ὁποίας θεωρῶ οὐχ ὀρθὰς, θὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ δύω λέξεις. Εἶναι ἀναντίῤῥητον, ὡς ὁ Κ. Καλλιγᾶς εἶπεν, ὅτι ὁ κανὼν, καθ’ ὃν μορφοῦνται αἱ ἀποφάσεις τῶν πολυμελῶν Σωμάτων, εἶναι ἡ ἀπόλυτος πλειονοψηφία· τοῦτο θέτει καὶ ὁ κανονισμὸς, ὅταν λέγῃ ὅτι, τυχούσης ἰσοψηφίας, ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως δὲν θεωρεῖται κατηρτισμένη. Καὶ τῳόντι ἡ ἰσοψηφία διαιρεῖ τὰς ψήφους, πίπτει ἑπομένως ἡ πρότασις, τουτέστιν ἡ Συνέλευσις δὲν ἀπεφάνθη περὶ τῆς παραδοχῆς αὐτῆς, ἀλλ’ ἔμεινεν εἰς τὴν κατάστασιν, ἥτις προϋπῆρχε πρὸ τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ἐζήτει νὰ προκαλέσῃ ἡ πρότασις. Ἀλλ’ ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Καλαβρύτων μᾶς ἔφερεν ἓν παράδειγμα ἀπὸ τὸν δικαστικὸν κλάδον· εἶχον τὴν τιμὴν καὶ ἄλλοτε νὰ παρατηρήσω, ὅτι δὲν πρέπει τόσον εὐκόλως νὰ λαμβάνωμεν παραδείγματα ἀπὸ ὅλους τοὺς κλάδους τῆς νομοθεσίας καὶ νὰ ἐπικαλώμεθα τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῶν ἐντὸς τοῦ περιβόλου τῆς Συνελεύσεως, διότι μία τοιαύτη ἀπομίμησις δύναται νὰ μᾶς φέρῃ εἰς μυρία ὅσα ἀτοπήματα· ἀλλ’ ὅταν λαμβάνωμεν τοιαῦτα παραδείγματα καὶ τὰ διαστρέφωμεν, τότε τὸ ἀτόπημα γίνεται μεγαλήτερον. Ὑποθέσατε, εἶπεν, ὅτι μεταξὺ ἑπτὰ δικαστῶν οἱ τρεῖς ἀρνοῦνται ψῆφον, μένουν οἱ τέσσαρες· ἐκ τούτων ὁ μὲν εἷς εἶναι ὑπὲρ, οἱ δὲ τρεῖς εἶναι κατά· οἱ τρεῖς οὗτοι κερδίζουν. Τοῦτο, Κύριοι, οὐδέποτε συμβαίνει εἰς τὰ δικαστήρια.
§81ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τόσον παραλόγως δὲν σᾶς δίδω τὸ δικαίωμα νὰ μὲ ἐξηγήσητε· εἶπα οἱ τέσσαρες ὑπὲρ, οἱ τρεῖς κατά.
§82ΜΙΛΗΣΗΣ. Τότε τὸ παράδειγμά σας δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ προκείμενον, τὸ ἐφέρατε ἀσκόπως. Τὸ ζήτημα, Κύριοι, εἶναι ἁπλούστατον καὶ καθαρώτατον. Ἐπεψήφισαν ἐπὶ ἑνὸς δεδομένου ζητήματος 133· οἱ 66 ἐτέθησαν ὑπὲρ τῆς μιᾶς, οἱ 62 ὑπὲρ τῆς ἄλλης, οἱ 5 ἠρνήθησαν ψῆφον· αὐτοὶ οἱ 5 δὲν εἶχον δικαίωμα νὰ ἐκφράσουν μίαν γνώμην; Ἐὰν εἴπητε, ὅτι δὲν τοὺς λογαριάζομεν, τότε ἀφαιρεῖται ἀπὸ 5 πληρεξουσίους τὸ δικαίωμα νὰ ἔχουν ἄλλην γνώμην, παρὰ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔχει μία πλειονοψηφία καὶ μία μειονοψηφία· ἠμποροῦν πέντε ἄνθρωποι νὰ μὴ φρονοῦν οὔτε ὑπὲρ τῆς μιᾶς, οὔτε ὑπὲρ τῆς ἄλλης γνώμης, ἀλλὰ νὰ ἔχουν μίαν ἰδιαιτέραν γνώμην. Ὅταν λέγητε, ὅτι δὲν ὑπολογίζομεν τὰς ψήφους τῶν πέντε ἢ τῶν δέκα, τότε λέγετε εἰς αὐτοὺς, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ψηφοφορήσητε. Ὅλα τὰ λοιπὰ, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν περὶ τῆς ἀπαρτίας τοῦ σώματος, δὲν ἔχουν σχέσιν διόλου μὲ τὸ προκείμενον. Ἔρχομαι, Κύριοι, εἰς τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα. Ὑποθέσατε, λέγουν, ὅτι τινὲς τῶν πληρεξουσίων ἔρχονται μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ παραλύσουν πᾶσαν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ἀρνούμενοι ψῆφον. Ἐν πρώτοις δὲν ἀποδίδω ποτὲ εἰς πολλοὺς τῶν πληρεξουσίων μίαν τοιαύτην πρόθεσιν· διότι εἶναι τὸ αὐτὸ, ὡς νὰ μὴ θέλουν διόλου νὰ ἐργασθοῦν εἰς τὴν Συνέλευσιν· αὐτὸ δὲν εἶναι σπουδαῖον, ἀλλ’ ὑποθέσατε, ὅτι συμβαίνει. Ἐὰν ᾖναι πολλοὶ οἱ τοιοῦτοι πληρεξούσιοι, τότε πρέπει νὰ ὑπερισχύσῃ ἡ γνώμη τοῦ νὰ μὴ ληφθῇ καμμία ἀπόφασις ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἀλλὰ θὰ μείνωμεν εἰς τὸ stato quo· ἐὰν ᾖναι πλείονες, θὰ διατυπώσουν ἰδίαν γνώμην καὶ θὰ ὑπερισχύσουν. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπασχολώμεθα μὲ τοιαύτας περιττολογίας ἀπεράντους, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν, ὅτι, ἅμα ἐπὶ μιᾶς δεδομένης γνώμης δὲν ἐξήχθη τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς τῶν παρόντων κατὰ τὴν συζήτησιν πληρεξουσίων, δὲν δύναται νὰ θεωρῆται νομίμως συγκεκροτημένη μία ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως.
§83ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἀφοῦ τρεῖς νομομαθεῖς Καλλιγᾶς, Μαυρομαρᾶς καὶ Μίλησις ὡμίλησαν ὑπὲρ μιᾶς προτάσεως ἀναγομένης εἰς τὸν κλάδον των, θὰ ἦτο τολμηρὸν εἰς ἐμὲ νὰ ἔλθω εἰς ἀπόκρουσιν τῆς ἰδέας των. Μὲ ἐνθαῤῥύνει ὅμως, διότι συνήθως νομομαθεῖς ἐνίστανται κατὰ τῆς ἰδέας ἄλλων νομομαθῶν· ἡ δὲ σταθερὰ πεποίθησις, τὴν ὁποίαν ἔχω, εἶναι ὅτι ἢ σφάλλουσιν εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν πλανώμενοι, ἢ ἔρχονται δι’ ἑνὸς ἐπιχειρήματος νὰ μᾶς ἐξαπατήσουν, νὰ μᾶς ἐπηρεάσουν. Ὁ κανονισμός μας θεωρεῖ νομίμως κατηρτισμένην τὴν Συνέλευσιν, καὶ δυναμένην νὰ προβῇ εἰς συνεδρίασιν καὶ ἀπόφασιν, ὅταν ᾖναι παρόντες πληρεξούσιοι τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς ἐκ τῶν ἀνεγνωρισμένων νομίμως· ἀνεγνωρισμένοι μέχρι τοῦδε εἶναι, ὥς τις τῶν Κυρίων πληρεξουσίων προεῖπεν, 244 πληρεξούσιοι· ὥστε 133 πληρεξούσιοι ἀπαρτίζουν νομίμως τὴν Συνέλευσιν. Ἐντεῦθεν ἐξάγεται τὸ συμπέρασμα, ὅτι, ὡς καὶ ὁ κανονισμὸς ἀπαιτεῖ βεβαίως μεταξὺ τῶν συγκροτούντων νομίμως τὴν Συνέλευσιν 133 πληρεξουσίων 66 πληρεξούσιοι ἀπαρτίζουν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν. Ἄλλως, Κύριοι, συλλογισθῆτε οἱ προτείναντες τοῦτο, ὅτι πολλὰ σπουδαῖα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀπεφασίσαμεν προλαβόντως, πίπτουν, παραδεχομένης τῆς προτάσεώς σας, καὶ πρὸ πάντων ἡ περὶ τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας γενομένη ψηφοφορία. Ἐνθυμεῖσθε καλῶς, Κύριοι, ὅτι 102 ἦσαν ὑπὲρ τῆς φανερᾶς καὶ 102 ὑπὲρ τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας, ἀρνηθέντος ἑνός· ἐὰν ἡ πρότασίς σας λοιπὸν ᾖναι νόμιμος καὶ ἐπιμένετε, ἡ μυστικὴ ψηφοφορία εἶναι παράνομος (χειροκροτήματα). Μὴ καταφεύγετε, Κύριοι, εἰς τοιαῦτα ἐπιχειρήματα χάριν προσωπικῶν συμφερόντων.
§84ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.
§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν δι’ ἀναστάσεως, ἐὰν ἡ γενομένη ψηφοφορία ᾖναι νομίμως ἀποτελεσματικὴ, δηλ. ἐὰν ὑπάρχῃ ἐν αὐτῇ διὰ τῶν ψήφων 66 ἡ νόμιμος ψηφοφορία διὰ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα.
§86Λ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Γενικῶς νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα, τὶ ἐννοεῖ ὁ κανονισμὸς διὰ τῆς πλειονοψηφίας.
§87ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. 62 ἔδωσαν ἀρνητικὴν ψῆφον· τὸ ζήτημα εἶναι ἐὰν οἱ 66 οἱ εἰπόντες τὸ ναὶ, οἱ δώσαντες καταφατικὴν ψῆφον, δύνανται νὰ ἀποτελέσωσιν νόμιμον πλειονοψηφίαν· οἱ 66 ἀντετάχθησαν καὶ εἶπον· δὲν θέλομεν νὰ ἰσχύσῃ ἡ θέλησις τῶν 62.
§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔρχεσθε εἰς τὸ ἴδιον ζήτημα.
§89ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Λέγω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ τὸ θέμα οὕτω πως, ἐὰν ἡ πρότασις, ἥτις ἐψηφοφορήθη, πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀποῤῥιφθεῖσα, ἀφοῦ ὑπὲρ αὐτῆς δὲν ἐψηφοφόρησεν ἡ πλειονοψηφία, ἤτοι τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς τῶν ψηφοφορησάντων.
§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις, τὴν ὁποίαν ἐπροκάλεσεν ὁ Κύριος Δόσιος εἰπὼν ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι μάταιον.
§91ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Αὐτὸ τὸ ζήτημα ἀφορᾷ τὸ Προεδρεῖον, καὶ οὐχὶ τὴν Συνέλευσιν. Σᾶς παρακαλῶ, πόσοι εἶσθε χθὲς, ὅταν ἐγένετο ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Θήρας; Τὸ Γραφεῖον τῆς Συνελεύσεως, πόσους ἐθεώρησεν ἀνεγνωρισμένους πληρεξουσίους; (Θόρυβος).
§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι «ἐὰν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς γενομένης ψηφηφορίας ὑπάρχῃ νόμιμος πλειονοψηφία».
§93ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§94Ι. ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως, ἥτις φέρει, ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας καὶ τῆς φανερᾶς ἐψηφοφόρησαν 102 ὑπὲρ, καὶ 102 κατὰ, καὶ εἷς ἠρνήθη ψῆφον, καὶ ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη.
§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσεν ἡ συζήτησις.
§96Ι. ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Φαινόμεθα ἀσυνεπεῖς ἕνεκα προσωπικῶν συμφερόντων.
§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι εἰς τὴν χθὲς γενομένην ψηφοφορίαν περιλαμβάνεται νόμιμος πλειονοψηφία, λύουσα τὸ ζήτημα, θὰ εἴπωσι ναὶ· οἱ ἄλλοι, ὄχι. Ἄρχεται ἡ ἐκφώνησις τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου.
§98ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. (Θόρυβος).
§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Μεσσηνέζης, ὅπως ἐννοῶ, ἔκαμεν αὐτὸν τὸν συλλογισμόν· ἐπροτάθη εἰς ψηφοφορίαν τὸ «καλῶς ἡ ἐπιτροπὴ ἀφήρεσε τὰς 400 ψήφους ἀπὸ τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα;» ἡ πρότασις αὕτη δὲν ἔτυχε ψήφων τόσων, ὥστε νὰ ἀποτελέσουν πλειονοψηφίαν, ἑπομένως ἔπεσεν ἡ πρότασις· αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα τοῦ Κυρίου Μεσσηνέζη. Οἱ ἄλλοι ἔχουν ἄλλην ἰδέαν· λέγουν ὅτι δὲν λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν τὰς 133 ψήφους τῶν ψηφοφορησάντων· λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι πραγματικῶς οἱ 128 ἔδωσαν τὴν ψῆφον· οἱ 128 ἀπαρτίζουν τὸ ½ πλέον ἑνός· μεταξὺ αὐτῶν διαλύεται τὸ ζήτημα, ἐὰν ὑπάρχῃ πλειονοψηφία ἢ μειονοψηφία· καὶ ἐπειδὴ οἱ 66 ἀποτελοῦν πλειονοψηφίαν ἀπέναντι τῶν 128, θεωρεῖται πάλιν τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ἴδιον, ἀλλ’ ὑπ’ ἄλλην ἔποψιν. Κάμω ὅμως αὐτὴν τὴν διασάφησιν, κατὰ τὴν ἰδέαν μου, εἰς τὸν συλλογισμὸν τοῦ Κυρίου Μεσσηνέζη, τὸν ὁποῖον εἶχον ἐπί τινα καιρὸν καὶ ἐγὼ εἰς τὸν νοῦν μου, ὅτι ναὶ μὲν ἠρωτήθη χθὲς, ἂν καλῶς ἡ ἐπιτροπὴ ἀφήρεσε τὰς 400 ψήφους, ἀλλὰ συμπεριλαμβάνει καὶ τὸ ἴδιον, ἦτο τὸ ἴδιον ὡς ἐὰν ἠρωτᾶτο, «κακῶς ἡ ἐπιτροπὴ ἀφήρεσε τὰς ψήφους;» καὶ ἡ ἄλλη πρότασις πάλιν ἤθελε πέσει. Ὥστε δὲν φέρει εἰς λογικῶς ὁριστικὸν συμπέρασμα ὁ συλλογισμὸς τοῦ Κυρίου Μεσσηνέζη, ἐν ᾧ ὁ ἄλλος συλλογισμὸς εἶναι πλήρης, ἐννοοῦν, ὡς εἶπα, τῶν 128 τῶν ἀληθῶς ψηφοφορησάντων καὶ ἀποτελούντων τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς ἐξ αὐτῶν ἡ πλειονοψηφία, τοὐτέστιν οἱ 66, ἔχον νόμιμον ἀποτέλεσμα; Λοιπὸν τώρα ἐξεκαθάρισεν ἕκαστος τὴν ἰδέαν του, καὶ θὰ δώσει τὴν ψῆφόν του ἐν γνώσει. Λοιπὸν «οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου οἱ 66 ψηφοφόροι ἀπετέλεσαν νόμιμον πλειονοψηφίαν, λύουσαν τὸ χθεσινὸν ζήτημα, λέγουσι ναὶ, οἱ δὲ μὴ, ὄχι». Ὅσοι εἶναι γνώμης ὅτι οἱ 66 ψηφοφόροι ἀπετέλεσαν νόμιμον πλειονοψηφίαν ἀπέναντι τῶν 128 θὰ εἴπωσι ναὶ, οἱ ἄλλοι θὰ εἴπωσιν ὄχι.
§100Θ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν καὶ εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι φρονοῦν, ὅτι τὸ ζήτημα ἐλύθη διὰ τῆς χθὲς γενομένης ψηφοφορίας, νομίζω, ὅτι τὸ θέμα, ὡς τὸ θέτετε, δὲν εἶναι ψηφοφορητέον. Κύριοι, ἐρωτᾷ τὸ Προεδρεῖον, ἐπὶ τῶν 128 ψηφοφορησάντων οἱ 66 ἀποτελοῦν νόμιμον πλειονοψηφίαν;
§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, δὲν ἐρωτῶ τοῦτο.
§102ΜΑΚΡΗΣ. Κύριοι, τὸ θέμα ἐτέθη πολὺ καλῶς ὑπὸ τοῦ Προέδρου ὡς ἑξῆς· «ὅσοι νομίζουν, ὅτι οἱ 66 ἔχουν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν, ἡ πλειονοψηφία ὅμως ἐπὶ 133. (θόρυβος)».
§103Α. ΔΟΣΙΟΣ. Μοῦ ἀρέσκει πάντοτε νὰ τίθεται ζήτημα πρακτικόν· διὰ τοῦτο λέγω· «πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ χθὲς γενομένη ψηφοφορία, ναὶ ἢ ὄχι;»
§104ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.
§105ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἐζήτησα ἑρμηνείαν τοῦ ἄρθρου.
§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον. Λοιπὸν τὸ θέμα εἶναι οὕτως· «οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι διὰ τῶν ψήφων 66 ἀπεφασίσθη διὰ νομίμου πλειονοψηφίας τὸ χθεσινὸν ζήτημα θὰ εἴπωσι Ναὶ, οἱ ἄλλοι ὄχι». Ἐκφωνεῖται ἐξ ἀρχῆς ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.
§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι τὸ ἑξῆς. Παρόντες 158, δύω ἠρνήθησαν ψῆφον, 81 ἀπήντησαν ὄχι, καὶ 75 ναί· ὥστε ἀποῤῥίπτεται τὸ ζήτημα, τοῦ ὅτι ὑπάρχει πλειονοψηφία νόμιμος.
§108ΖΑΪΜΗΣ. Καθὼς ὑπεσχέθην λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον τὸν κατάλογον τῶν διαφόρων βοηθημάτων, τὰ ὁποῖα διενεμήθησαν ἀπὸ τῆς 11 Ὀκτωβρίου 1862 μέχρι τῆς 1 Ἰανουαρίου 1863. Ἐκ δὲ τούτου, ἐπειδὴ ἐπιθυμῶ νὰ λείψῃ πᾶσα αὖρα ὑπονοίας, ἡ ὁποία δύναται νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὴν ἰδέαν τινὸς τῶν πληρεξουσίων, καταθέτω ἐπίσης καὶ τὴν κατάστασιν τῶν ἐξόδων τοῦ κεφαλαίου τῆς δημοσίου ἀσφαλείας· εἶναι οἱ πίνακες καλῶς συντεταγμένοι· ὑπάρχουν τὰ κεφάλαια, ἀκολούθως δὲ ἔρχονται τὰ φύλλα τῆς λεπτομερείας, ὥστε ἕκαστος τῶν Κυρίων πληρεξουσίων, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ λάβῃ πληροφορίας, δύναται πολὺ εὐκόλως νὰ λάβῃ.
§109ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.
§110ΖΑΪΜΗΣ. Εἶναι ἕνα ἔξοδον περιττόν.
§111ΙΑΛΕΜΟΣ. Ἐπιμένω εἰς τὴν τύπωσιν, καὶ πιστεύω, ὅτι κἀνεὶς δὲν θὰ ἀντιτείνῃ. Διότι εἰς τὴν θέσιν τῶν προσφύγων ἔπεσαν βοηθήματα, τὰ ὁποῖα ἐσφετερίσθησαν ἄλλοι.
§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι θέλουν τὴν τύπωσιν νὰ σηκωθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὴν ἐκλογήν· δὲν κρίνετε εὐλογώτερον νὰ θέσω τὸ ζήτημα διαφορετικὰ ὡς πρὸς αὐτὴν τὴν ἐκλογήν· ά, ἂν ᾖναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ ὡς πρὸς τοὺς Κυρίους Ἰγγλέσην, Τζάνην καὶ Ἀλεφοῦζον, ἔπειτα νὰ θέσω τὸ ζήτημα, εἶναι ἔγκυρος αὐτὴ ἡ ἐκλογὴ ὡς πρὸς τοὺς Κυρίους Βαλλιᾶνον, Νομικὸν, Βενετσάνον;
§113ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ ζήτημα δὲν δύνασθε νὰ τὸ θέσητε παρὰ ὡς χθές.
§114ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ λέγω νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα, ἂν ὅλη ἡ ἐκλογὴ ᾖναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος, ναὶ ἢ ὄχι.
§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τεθῇ λοιπὸν τὸ ζήτημα ὡς χθές. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι αἱ ψῆφοι καλῶς ἀφῃρέθησαν ὡς νόθοι ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς, αὐτοὶ λέγουσι ναὶ, οἱ ἄλλοι ὄχι. Ἐνταῦθα γίνεται ἡ ψηφοφορία.
§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες 153, 6 ἠρνήθησαν ψῆφον, 74 εἶπον ναὶ, 73 ὄχι, ὥστε εἴμεθα πάλιν εἰς τὴν ἰδίαν περίπτωσιν.
§117Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Πρὸ ὀλίγου ἐψηφοφορήσαμεν τὸ θέμα ἐκεῖνο καὶ ἔδωσα τὴν ψῆφόν μου κατά. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ὁ Κ. Βλάσιος Βαλτινὸς ἔδωσε τὴν ψῆφόν του, καὶ ἤδη αἰσθάνεται λύπην, ὅτι τὴν ἔδωσε χωρὶς νὰ ἐννοήσῃ περὶ τίνος ἐπρόκειτο. Ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ καθαρῶς τὸ ζήτημα τοῦτο διὰ νὰ τὸ ἐννοήσωμεν.
§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις ἐπεθύμησε νὰ μάθῃ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ Κυβέρνησις ὡς πρὸς τὴν κατάρτισιν τοῦ ὑπουργείου, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔφθασε καὶ δύναται νὰ τὴν πληροφορήσῃ.
§119ΔΗΜ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Κύριοι, μᾶς ἐκοινοποιήθη πρὸ ὀλίγου ἐπερώτησις, περὶ τοῦ πῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν προέβη μέχρι τοῦδε εἰς τὸν σχηματισμὸν τοῦ ὑπουργείου. Ἤλθομεν νὰ πληροφορήσωμεν περὶ τούτου, ὅ,τι ἐπράξαμεν μέχρι τοῦδε. Οἱ ἴδιοι ἐγνωρίσαμεν, ὅτι ἐγγίζει ἡ ὥρα, καθ’ ἣν ἔπρεπε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν σκέψιν καὶ ἀπόφασιν περὶ διορισμοῦ νέου ὑπουργείου. Προητοιμαζόμεθα εἰς τοῦτο, πρὶν ἀκόμη λάβωμεν τὴν ἐπίσημον κοινοποίησιν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, καὶ τὴν ὁποίαν πρὸ μιᾶς ὥρας μόλις ἐλάβομεν, κοινοποίησιν, λέγω, περὶ τῆς ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως, ἥτις ἐκοινοποίησε τὰ περὶ τούτου, τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπουργῶν κτλ. ἐντὸς τοῦ περὶ καθηκόντων ψηφίσματος. Πρὶν λάβωμεν τοῦτο, δὲν ἐλείψαμεν νὰ σκεφθῶμεν, διὰ ποίου τρόπου θὰ σχηματίσωμεν τὸ ὑπουργεῖον αὐτό. Δὲν σᾶς λανθάνει, ὅτι τὸ ἔργον εἶναι σπουδαῖον· ὁ σχηματισμὸς ἑνὸς ὑπουργείου δὲν εἶναι εὔκολος νὰ γείνῃ εἰς τὴν στιγμήν· πρέπει νὰ προηγηθῶσι διάφοροι σκέψεις, διάφοροι συνδυασμοὶ, διὰ νὰ καταρτισθῇ ἔργον, τὸ ὁποῖον νὰ ἔχῃ καλὰς συνεπείας, καὶ νὰ ἐπαγγέλληται κἄτι τι εἰς τὸ μέλλον. Ἔργον λοιπὸν τοιοῦτον δὲν ἐδυνάμεθα νὰ τὸ περαιώσωμεν μὲ τόσην ταχύτητα, μὲ ὅσην τὸ ἀπῄτησεν ὁ ἐπερωτήσας Κύριος πληρεξούσιος. Πολὺ δὲ περισσότερον κατεπειγόμεθα νὰ πράξωμεν τοῦτο, διότι ἡ Συνέλευσις δὲν μᾶς εἶχεν εἰδοποιήσει ἐπισήμως τὰ περὶ τούτου, καὶ μόλις ἐπαναλαμβάνω εἰδοποιήθη πρὸ ὀλίγου. Λέγω λοιπὸν ὅτι περὶ τούτου σκεπτόμεθα σπουδαίως καὶ ἐλπίζομεν ἐντὸς ὀλίγου νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα· ἐννοεῖται, ὅτι αἱ σκέψεις, αἵτινες ἐγένοντο δὲν ἦσαν μάταιαι, ἀλλ’ ὡρίμασαν τὸ ζήτημα, ὥστε ὁ χρόνος θὰ ᾖναι πολὺ ὀλιγώτερος διὰ τὸ μέλλον· δὲν πρέπει ὅμως νὰ σᾶς ὁρίσωμεν ὅτι ἐντὸς δύο ὡρῶν ἠμποροῦμεν νὰ πράξωμεν ὅ,τι σπουδαῖον νομίζομεν, καὶ ὡς σπουδαῖον ἠμπορεῖ νὰ ἀπαιτήσῃ 5 ὥρας, ἢ 2 ὥρας, ἀδιάφορον λέγω· φέρω παράδειγμα. Ἡμεῖς αἰσθανόμεθα τὴν ἀνάγκην αὐτὴν, καὶ τὴν εὐθύνην, καὶ ἔχομεν μεγάλην εὐθύνην, ὄντες εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀπόκειται νὰ ἀποφασίσῃ τὰ περὶ τούτου, καὶ ὅταν ἀποφασίσῃ καλῶς ἢ κακῶς, βεβαίως τοῦτο ἔχει μεγάλην σημασίαν εἰς αὐτὴν τὴν εὐθύνην. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι καὶ ἡμεῖς συναισθανόμεθα τὸ βάρος αὐτὸ, καὶ ἡ Συνέλευσις εἶναι πεπεισμένη, καθόσον μάλιστα μᾶς ἐτίμησε μὲ τὰς ψήφους αὐτῆς, ἵνα μᾶς ἀφήσῃ νὰ ἔλθωμεν εἰς μίαν ὥριμον σκέψιν διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ἕνα σκοπόν. Ἰδοὺ οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ἔχομεν πρὸς ἀπάντησιν τῆς ἐπερωτήσεως.
§120Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ Συνέλευσις ὑποστηρίξασα τὴν ἐπερώτησίν μου ἱκανῶς ἀπέδειξεν, ὅτι πιστῶς διερμήνευσε τὴν δικαίαν ἀπαίτησιν, τοῦ Σώματος τούτου, καὶ τῆς πολιτικῆς κοινωνίας ἐν γένει τὴν περιέργειαν ὡς πρὸς τὰς αἰτίας τῶν προσκομμάτων, τὰ ὁποῖα ἔφερον τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν κατ’ ἐμὲ δυσεξήγητον βραδύτητα κατὰ τὸν σχηματισμὸν ὑπουργείου. Ἂν δὲ εὐχαριστῶ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν προθυμίαν μὲ τὴν ὁποίαν παρουσιάσθησαν πρὸ τῆς προσδιορισθείσης ὥρας, ἵνα ἀπαντήσωσιν, δὲν ἔχω τοὺς ἰδίους λόγους νὰ εὐχαριστηθῶ, δὲν ἔχω τὴν ἰδίαν εὐγνωμοσύνην νὰ ἐκφράσω διὰ τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἀπάντησις αὕτη εἶχέ τι ὁμιχλῶδες καὶ ἀόριστον, τὸ ὁποῖον μόνον ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἦτον ἀβάσιμος. Δὲν διεσκεδάσθη ποσῶς κατ’ ἐμὲ ἡ δυσκολία, τὴν ὁποίαν ὑπέδειξα. Ἂν δὲν πλανῶμαι, καὶ ἐὰν καλῶς ἐννόησα τὰς ἀνάγκας τῆς ἐποχῆς, τὸ πνεῦμα τοῦ Σώματος τούτου, ἐὰν ἔκαμον ὀρθὴν διάγνωσιν τῆς κοινῆς γνώμης, φρονῶ ὅτι αἱ σημεριναὶ περιστάσεις, ἀπαιτοῦσι καὶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, βῆμα γοργὸν, ἀποφασιστικὸν, βῆμα, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ στρατιωτικὴν ἔκφρασιν, ὁδοιπορικόν· λυποῦμαι δὲ βλέπων τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ πρῶτόν της μέτρον βαδίζουσαν βῆμα σημειωτὸν, τὸ ὁποῖον συνίσταται ὡς ἠξεύρετε εἰς τὸ νὰ κινῇ τις τοὺς πόδας χωρὶς ποσῶς νὰ προβαίνῃ ἐπὶ τῆς ἰδίας θέσεως πάντοτε μένων. Ἔχομεν ἀνάγκην στερεᾶς καὶ δυνατῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν αὕτη κατὰ τὰ πρώτας της ἀποφάσεις δεικνύει κοματισμὸν, τάσιν ἀμφιβλεπῆ, πιστεύω ὅτι ἡ ἰδία θέλει κατανοήσει, ὅτι θὰ στερηθῇ ἐκείνης τῆς ὑποστηρίξεως καὶ ὑπολήψεως, ἄνευ τῆς ὁποίας πολὺ δὲν δύναται νὰ διατηρηθῇ. Δὲν παραδέχομαι τὸν ἰσχυρισμὸν ὅτι μόλις χθὲς ἔλαβε γνῶσιν τοῦ ψηφίσματος, τοῦ ἀφορῶντος τὰ καθήκοντά της, καὶ τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους τὸ Σῶμα τοῦτο διεχάραξε διὰ τὴν πορείαν της. Διότι ἡ Κυβέρνησις συνισταμένη καὶ ἐκ μελῶν τοῦ σώματος τούτου καὶ εὑρισκομένη διηνεκῶς εἰς συνάφειαν μὲ ἐκείνην τὴν πλειονοψηφίαν, εἰς τὴν ὁποίαν χρεωστεῖ τὴν ὕπαρξίν της, ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ, κατὰ πᾶσαν ὥραν τὰ ἐν τῷ Σώματι τούτῳ ἀποφασιζόμενα. Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴν ἐγνώρισε τὰς ἀποφάσεις, τοὺς ὅρους, οἵτινες τῆς ἐπεβλήθησαν, ὤφειλεν ἑπομένως νὰ ἦναι ἑτοίμη νὰ παρουσιάσῃ σχηματισμὸν ὑπουργείου ἀνταποκρινομένου εἰς τὰ περιστάσεις, εἰς ἃς εὑρίσκεται ἡ πολιτεία, καὶ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν μεγάλην καὶ δικαίαν ἀπαίτησιν τῆς κοινῆς γνώμης. Μὴ παρευρεθέντων δὲ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως πρὸ ὀλίγου, ὅτε ἀπηύθυνα τὴν ἐπερώτησιν, ἐδικαιούμην νὰ τοὺς ὑπενθυμίσω ὅτι μία ἀπὸ τὰς κυριωτέρας ἐλλείψεις τοῦ παρελθόντος, τὸ ὁποῖον ὅλοι καταδικάζομεν, ἦτο ν’ ἀδυνατῇ καὶ νὰ ἐξευτελίζῃ τὸ ὑπουργεῖον διὰ τῆς μεγάλης βραδύτητος, ὁποίαν πάντοτε ἐδείκνυε κατὰ τὸν σχηματισμόν των. Ἠκολούθησα τακτικῶς τὰ περισσότερα τῶν πολιτικῶν συμβάντων κατὰ τὴν τελευταίαν εἰκοσαετίαν καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι τότε μίαν πολιτικὴν κρίσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ διήρκεσε 5 ἢ 6 ἡμέρας ὁ σχηματισμὸς ὑπουργείου· ἐννοῶ δὲ ἐλλείψεις τοῦ παρελθόντος, τὸ ἀναποφάσιστον, τὸ δυσανάλογον, οὕτως εἰπεῖν, τῶν ἀποφάσεων ὡς πρὸς τὴν ἀνάγκην τῆς ἡμέρας. Ἐξέφρασα τὴν λύπην μου βλέπων, ὅτι ἡ σημερινὴ κατάστασις ἦλθεν ὡς κληρονόμος μιᾶς τῶν μεγάλων ἀσχημιῶν τοῦ παρελθόντος. Πιστεύω, ὅτι ἐδικαιώθην ἀπὸ τὸ Σῶμα ἐκφράσας πρὸς τοῦτο βαθείαν λύπην· βλέπετε, ὅτι ἐποχὴ, ἥτις ὤφειλε νὰ ἔχῃ τὸ γοργὸν, ταχὺ καὶ ἀῤῥενωπὸν βάδισμα τῆς ἐλευθερίας, ἐξακολουθεῖ τὰς τάσεις τοῦ παρελθόντος μαρασμοῦ καὶ τὴν τακτικὴν βδελυροῦ καὶ καταδικασθέντος συστήματος· (ἐπιδοκιμασίαι).
§121ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ὄχι, ὄχι.
§122ΕΤΕΡΟΣ. Μάλιστα, μάλιστα.
§123ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Χαίρεσθε λοιπὸν, ἐγκρίνετε λοιπὸν τὴν βραδύτητα ταύτην τῶν ὑπουργῶν, ἐγὼ λυποῦμαι βαθέως, διότι καὶ κατὰ τοῦτο ἡ σημερινὴ κατάστασις δὲν διαφέρει ποσῶς τῆς παρελθούσης, τῆς τόσον γενικῶς ἤδη καταδικασθείσης. (χειροκροτήματα ἀπὸ τὸ ἀκροατήριον).
§124ΔΥΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἀνακινοῦντες τὸ ζήτημα περὶ σχηματισμοῦ τοῦ ὑπουργείου, ἀνακινοῦμεν τὸ ζήτημα, ἂν μία ἀπόφασις ἐμβριθὴς καὶ σπουδαία εἶναι προτιμητέα μιᾶς ἀποφάσεως ταχείας, τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς Κυβερνήτας· οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφιβάλλῃ, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ χρόνου εἶναι πολὺ κατώτερον τοῦ ζητήματος τῆς ἐμβριθείας καὶ τῆς σπουδαιότητος· διὰ τί νὰ ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν ταχύτητα καὶ νὰ μὴν ἐπιζητήσωμεν τὴν ἐμβρίθειαν καὶ τὸ συμφέρον τοῦ νὰ ἴδωμεν ἓν ὑπουργεῖον μετὰ 5, 6, ἡμέρας (ἀποδοκιμασίαι), ἀλλ’ ἓν ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον νὰ ᾖναι, ὅπως ἀπαιτοῦσιν αἱ παροῦσαι περιστάσεις, παρὰ μετὰ μίαν ὥραν, καὶ ὅμως νὰ ᾖναι ἀκατάλληλον, νὰ μὴ δύναται νὰ σταθῇ, οὔτε 5 ἡμέρας; Εἶναι ἀδύνατον νὰ γείνωνται τὰ πράγματα καὶ ταχέως καὶ ἐμβριθῶς· ἀλλ’ ἠξεύρετε, ὅτι ἡ σπουδαιότης ἀπαιτεῖ πολλὴν προσοχὴν, μεγάλην σκέψιν, καὶ ἑπομένως καὶ περισσότερον χρόνον. Ἠξεύρετε τί ὑπουργεῖον πρέπει νὰ καταρτίσητε σήμερον; Πρέπει νὰ σχηματισθῇ ὑπουργεῖον νὰ περικλείῃ πρόσωπα ἐγγυῶντα τὴν πατριωτικὴν καὶ εἰλικρινῆ διαχείρισιν τῆς ἐμπιστευθησομένης εἰς αὐτὰ ὑπηρεσίας, νὰ περικλείῃ ἄνδρας μεγάλης ἱκανότητος· πρέπει ἀκόμη νὰ ᾖναι αὐτοὶ οἱ ὑπουργοὶ τοιοῦτοι, ὥστε νὰ ἑλκύσουν τὴν ἀγάπην διὰ τῶν πράξεών των τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, νὰ πείσουν τὴν Συνέλευσιν, ὅτι αὐτοὶ εἶναι οἱ κατάλληλοι, καὶ ἑπομένως νὰ ἔχουν τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Συνελεύσεως· περιπλέον πρέπει νὰ ᾖναι καὶ μεταξὺ των συνδυασμένοι, διότι ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι πολὺ κατάλληλοι, ἀλλὰ νὰ μὴ συμφωνοῦν· ἀκόμη πρέπει νὰ εὐχαριστοῦν τὴν κοινὴν γνώμην. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὑπάρχουν μεγάλαι δυσκολίαι διὰ τὸν καταρτισμὸν ἑνὸς ὑπουργείου τὴν σήμερον· ἀπέναντι αὐτῶν τῶν δυσκολιῶν διὰ τί νὰ μὴ δώσωμεν εἰς τοὺς Κυβερνήτας μικρὸν καιρὸν νὰ σκεφθῶσι; Μόλις σήμερον ἔλαβον τὸ ψήφισμα τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, τὸ ὁποῖον διαγράφει τὰ καθήκοντα τῶν μελλόντων ὑπουργῶν· πρὶν λάβουν αὐτὸ δὲν ἠδύναντο νὰ συγκροτήσουν ὑπουργεῖον, διότι δὲν ἤξευρον πόσοι ὑπουργοὶ πρέπει νὰ ᾖναι, ποῖα εἶναι τὰ καθήκοντα αὐτῶν· ἔγεινε τὸ σάββατον τὸ ἑσπέρας, ἀλλὰ σήμερον τοῖς ἐγένετο ἐπισήμως γνωστὸν, ἑπομένως εὑρέθησαν εἰς δυσκολίαν, διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ τοῖς συγχωρήσωμεν τὸν ὀλίγον αὐτὸν χρόνον. Ὁ προλαλήσας εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ᾖναι στερεὰ, καὶ ὅτι, ἀφοῦ εἰς τὰ πρῶτά της βήματα δὲν φαίνεται στερεὰ, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐλπίζωμεν πολύ. Διὰ νὰ ᾖναι στερεὰ, πρέπει νὰ ᾖναι στενῶς συνδεδεμένη μὲ τὸ ὑπουργεῖον. Ἡ καλὴ συγκρότησις τοῦ ὑπουργείου καθιστᾷ καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἰσχυρὰν καὶ τὸ ὑπουργεῖον σεβαστὸν καὶ τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος τοιοῦτον, ὁποῖον τὸ ἀπαιτεῖ. Πρὸς τί λοιπὸν ὁ Κύριος προλαλήσας ἔφερεν αὐτὸν τὸν λόγον, ὅστις εἶναι ὑπὲρ τῆς βραδύτητος τῶν Κυβερνητῶν; διότι, ἂν ἀπαιτῇ στερεὰν τὴν Κυβέρνησιν, ἡ στερεότης γίνεται διὰ μιᾶς ἐκλογῆς καταλλήλου τῶν ὑπουργῶν. Ἀκόμη ὁ Κύριος προλαλήσας εἶπεν, ὅτι τὸ παρελθὸν καταδικάζεται, διότι ἐβράδυνε νὰ σχηματίζῃ τὰ ὑπουργεῖα, καὶ μία ἀπὸ τὰς κατακρίσεις τοῦ παρελθόντος εἶναι ἡ βραδύτης τοῦ ὑπουργείου. Ἐὰν ἡ βραδύτης ἐσχημάτιζε τὰ ὑπουργεῖα ἐν σκέψει ὡρίμῳ, βεβαίως θὰ τὰ ἐσχημάτιζεν ὡς ἔπρεπεν (συριγμοὶ ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου). Διὰ τοῦτο δὲν κατώρθωσέ ποτε νὰ σχηματίσῃ ὑπουργεῖον, καθὼς ἔπρεπε· φρονῶ λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι προκειμένου νὰ ἐνδώσωμεν εἰς τὴν ταχύτητα, εἶναι προτιμώτερον νὰ ἐνδώσωμεν εἰς τὴν ὥριμον σκέψιν καὶ ἑπομένως νὰ δώσωμεν μίαν ἀνάλογον προθεσμίαν εἰς τοὺς κυβερνῶντας νὰ ἐκλέξωσι τὸ ὑπουργεῖον, ἀδιάφορον ἐὰν βραδύνουν ὀλίγον, ἀρκεῖ νὰ μᾶς φέρουν ὑπουργεῖον καθὼς πρέπει· ἂν τοὺς περιορίσωμεν εἰς τὸ ζήτημα τοῦ χρόνου, δὲν ἔχουν δίκαιον νὰ μᾶς εἴπουν, δὲν ἐπροφθάσαμεν νὰ σκεφθῶμεν ὡρίμως; διατί νὰ μὴ τοὺς δώσωμεν καὶ δύω καὶ τρεῖς ἡμέρας ἀκόμη; μὲ δύω καὶ τρεῖς ἡμέρας δὲν χάνεται τὸ ἔθνος· ἤθελεν εἶσθαι συκοφαντία νὰ εἴπωμεν, ὅτι, ἐὰν τὸ ὑπουργεῖον δὲν σχηματισθῇ αὔριον, ἀπώλετο τὸ πᾶν. Ἀπὸ τῆς 11 Ὀκτωβρίου αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις μὲ αὐτὸ τὸ ὑπουργεῖον ἔφερε τὰ πράγματα εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον. Ἐὰν λοιπὸν ἐντὸς τριῶν μηνῶν δὲν παρεξετράπη καὶ δὲν προσέκοψεν, διατί νὰ προσκόψῃ ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν; τίποτε λοιπὸν δὲν εἶναι νὰ τοῦ δώσωμεν μίαν προθεσμίαν τριῶν ἡμερῶν.
§125ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἐπανάστασις βεβαίως δὲν ἐγένετο πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἐκδιώξῃ τὸ πρόσωπον τοῦ Ὄθωνος ἐκ τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ μετὰ τὴν κατάλυσιν τῆς δυναστείας τοῦ Ὄθωνος ἠθέλησε νὰ καταλύσῃ ὅλας τὰς κακὰς ἕξεις τοῦ παρελθόντος.
§126ΠΟΛΛΟΙ. Εὖγε!
§127ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πᾶν ὅ,τι λοιπὸν ἐκ τῆς νέας τάξεως τῶν πραγμάτων παρουσιάζει τὰ ἴχνη τῶν παρελθουσῶν ἀσχημιῶν, πρέπει ἡ Ἐθνοσυνέλευσις νὰ τὸ ἀποκρούσῃ· πρέπει, λέγω, ἡ Συνέλευσις νὰ τὸ ἀποκρούσῃ, διότι, Κύριοι, ὀλίγον κατ’ ὀλίγον θέλομεν ἐπανέλθει εἰς τὸ σημεῖον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἀνεχωρήσαμεν (χειροκροτήματα).
§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκροατήριον, δὲν εἶναι συγκεχωρημένον.
§129ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμένον οὔτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξαπατᾷ διπλωματικῶς, οὔτε εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ δέχηται διπλωματικὰς ὁμιλίας· πρέπει νὰ συλλογισθῶμεν, νὰ μὴ ἀπομακρυνθῶμεν ποσῶς ἀπὸ τὴν σκέψιν ὅτι εὑρισκόμεθα ἐντὸς ἐπαναστάσεως· αἱ ἁβροφροσύναι, αἱ διπλωματικαὶ ὁμιλίαι, καὶ διπλωματικαὶ ἐνέργειαι, εἶναι, Κύριοι, φενάκη, εἶναι ἀπάτη, εἶναι ἐμπαιγμὸς πρὸς τὴν ἐπανάστασιν, περιφρόνησις πρὸς τὴν πατρίδα (χειροκροτήματα ῥαγδαιότατα).
§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι κίνδυνος νὰ ἐκκενωθῇ τὸ ἀκροατήριον.
§131ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ πρῶτον καθῆκον τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, ἅμα αὕτη ἐκπηγάσει ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, εἶναι ὁ διορισμὸς τοῦ νέου ὑπουργείου· ἔπρεπεν ἀμέσως νὰ προσκαλέσῃ τοὺς ἄνδρας ἐκείνους, τοὺς ὁποίους δὲν ἦτο δύσκολον νὰ ἀναγνωρίσῃ, ἂν ἤθελε νὰ ζητήσῃ αὐτοὺς ἐντὸς τοῦ πνεύματος τῆς κοινῆς γνώμης. Τὸ πρῶτον λοιπὸν ἔργον ἦτο νὰ σχηματίσῃ τὸ ὑπουργεῖον, διότι ὁ σχηματισμὸς τοῦ ὑπουργείου ἤθελε φέρει κατὰ τὰ 8/10 τὴν ἡσυχίαν καὶ τὴν τάξιν, τοὺς τακτικοὺς παλμοὺς τῆς καρδίας εἰς τὰς τάξεις ὅλης τῆς κοινωνίας.
§132ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΡΑΚΟΣ. Δὲν τὸ πιστεύω (γέλως).
§133ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ τοῦτο εἶναι μία ἀλήθεια· διότι ἤθελε πεισθῆ τὸ ἔθνος ὁλόκληρον, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀναλαβοῦσα τὰ κυριαρχικά της δικαιώματα, ἐξελέξατο τὴν Κυβέρνησιν, ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσεν ἀμέσως νὰ σχηματίσῃ τὸ ὑπουργεῖον, ὅπως ἔπρεπε, καὶ ἕκαστος, λέγω, ἐπείθετο ὅτι ἐπανερχόμεθα ὅπως δήποτε εἰς μίαν τακτικωτέραν κατάστασιν πραγμάτων. Τὸ νὰ παρουσιάζηται σήμερον ὅμως ἡ Κυβέρνησις, καὶ νὰ μᾶς λέγῃ ὅτι δὲν ἐσχημάτισα μέχρι τοῦδε τὸ ὑπουργεῖον, διότι δὲν εἶχον λάβει ἐπισήμως τὴν εἰδοποίησιν τῶν καθηκόντων μας, διότι δὲν εἶχον λάβει τὴν εἰδοποίησιν δεῖνα, τοῦτο, Κύριοι, εἶναι ἀναμφιβόλως μία πρόφασις· διατί; διότι τὰ καθήκοντα τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπουργῶν προσδιωρίσθη, Κύριοι, κατὰ τὸ Σάββατον, τουτέστι κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, καθ’ ἣν ὡρίσθησαν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως οἱ Κύριοι Κυβερνῆται· ἂς παραδεχθῶμεν διὰ μίαν στιγμὴν, ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἐβράδυνεν ἢ ἤθελε βραδύνει μέχρι σήμερον νὰ ἀποστείλῃ ἐπισήμως τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ὡς πρὸς τὰ καθήκοντα τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις σπουδαιολογεῖ, λέγουσα, ὅτι δὲν ἔμαθε ποῖα ἦσαν τὰ καθήκοντά της; καὶ ποῖα καθήκοντα συνεζητήθησαν ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως; Ἡ Κυβέρνησις σπουδαιολογεῖ λέγουσα σήμερον, δὲν γνωρίζω ποῖος ἦτον ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπουργῶν; Ἂν τοῦτο, Κύριοι, ᾖναι ἀληθὲς, ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ εἶναι ἀναξία νὰ κατέχῃ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν κατέχει. (χειροκροτήματα καὶ ἐπευφημίαι). Δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν, παρὰ νὰ συστήσῃ αὐστηρῶς εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐντὸς τῆς σήμερον νὰ σχηματίσῃ τὸ ὑπουργεῖον, ἄλλως νὰ ἐκφράσῃ τὸν λύπην της κατὰ τῆς Κυβερνήσεως.
§134ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ σᾶς ὁμιλήσω περὶ ἐπαναστάσεως, οὔτε περὶ τοῦ πῶς θὰ πραγματοποιηθῇ. Δὲν ἔρχομαι νὰ παρέξω ἐνθουσιασμόν. Ἔρχομαι νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχήν σας. Μόλις πρὸ 3 ἡμερῶν, Κύριοι, ἐξελεξάμεθα μίαν Κυβέρνησιν, καὶ τόσον ταχέως τὴν φέρομεν εἰς τὴν ἕδραν τοῦ κατηγορουμένου; Δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁμολογῶ, ἀλλὰ τὸ περιστατικὸν μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν. Πῶς θέλομεν δυνηθῇ νὰ παγιώσωμεν τὴν ὑπόληψιν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν περιεβάλομεν μὲ τὴν ψῆφόν μας, ἀκολουθοῦντες τὴν πορείαν αὐτὴν; Ἰδοὺ τὸ πρῶτον παράπονον, τὸ ὁποῖον φέρουν ἐνώπιόν σας· ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας, Κύριοι, προσέξατε μὴ ἐν τῇ σπουδῇ αὐτῇ ὠφεληθῶσιν οἱ θηρεύοντες ὑπουργεῖα (θόρυβος). Δεύτερον δὲν ὑπερασπίζομαι κανένα, Κύριοι, σήμερον. Προβάλλουσι κινδύνους, καὶ ἐγὼ κινδύνους δὲν βλέπω ἐνταῦθα, εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν· τὸν βλέπω τὸν κίνδυνον ἀλλοῦ· τὸν βλέπω εἰς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὠφείλαμεν νὰ λάβωμεν πρὸ πολλοῦ ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους. Δὲν βλέπω λοιπὸν οὐσιώδη τὴν πρόφασιν αὐτὴν, ὅτι βλέπομεν κίνδυνον δι’ ὀλίγας ὥρας· εἶναι δίκαιον νὰ ἀφήσωμεν ὀλίγας ὥρας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ σκεφθῇ διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ παρουσιάσῃ μίαν Κυβέρνησιν, ἥτις νὰ ἐγγυᾶται τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πραγμάτων, τῆς ὁποίας τόσον μεγάλην ἀνάγκην ἔχομεν.
§135ΟΔ. ΙΑΛΕΜΟΣ. Κύριοι, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἦτο ζήτημα χρόνου μόνον τὸ ζήτημα τὸ παρὸν, ἤθελον εἰπεῖ, ἐμπιστεύομαι εἰς τὰ παρόντα μέλη τῆς Κυβερνήσεως. Δυστυχῶς δὲν εἶναι ζήτημα χρόνου· εἶναι ζήτημα τοιούτων συνδυασμῶν, οἵτινες φέρουν τὸν τύπον, τὴν σφραγῖδα τοῦ παρελθόντος (θόρυβος)· ἂν σᾶς τρομάζῃ, Κ. Ἀφεντούλη, τὸ παρελθὸν, ἐμὲ δὲν μὲ τρομάζει (θόρυβος).
§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε τὸν ἀγορεύοντα, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐλευθερία τοῦ λόγου.
§137ΟΔ. ΙΑΛΕΜΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ὁ κίνδυνος, Κύριοι, ἐκεῖ ὅπου τὸν ἔθεσαν, εἰς τὴν φιλαρχίαν· ὁ κίνδυνος ὑπάρχει ἀλλαχοῦ, ὑπάρχει εἰς μίαν συμφιλίωσιν ψευδῆ, ἥτις θέλει φέρει ἓν ψευδὲς ἀποτέλεσμα. Δὲν εἶναι ἀληθὲς, καθὼς καὶ ἄλλοι εἶπον, ὅτι δὲν ἐγνώριζον τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐνταῦθα γενομένης ψηφοφορίας, πρὸ δύω ἡμερῶν ἤκουσα, ὅτι ἐστάλη ἀπὸ τὸ ἓν μέλος τῆς κυβερνήσεως εἰς τὸ ἄλλο κατάλογος. Ἐπρόκειτο ὁ εἷς σήμερον νὰ ἀποφανθῇ εἰς τὰς 10, καὶ μ’ ὅλον τοῦτο τὰ πρακτικὰ δὲν εἶχον σταλῆ· θὰ εἰπῇ, ὅτι ἐγνώριζον τί ἔτρεχε, καὶ ἐπὶ ποίῳ ἀντικειμένῳ ἔπρεπε νὰ σκεφθῶσιν. Ὁ κίνδυνος λοιπὸν ὑπάρχει εἰς ἕνα συνδυασμὸν, ὅστις δὲν θέλει φέρει τὴν σφραγῖδα τὴν ἠθικὴν, ἐπὶ τῆς ὁποίας μόνης θέλει στηριχθῆ ἡ τάξις καὶ ἡ μέλλουσα ἀσφάλεια τοῦ Κράτους. Ὑποθέσατε, ὅτι μετὰ ἕνα μῆνα ἔρχεται ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ὅπως εἶναι συγκεκροτημένη, καὶ σᾶς φέρει ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπόῤῥοια σκέψεως τοσοῦτον μακρᾶς· νομίζετε, ὅτι θέλει ἔχει τὴν ἠθικὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν; Σᾶς ἀπαντῶ, ὄχι. Τὸ καλλίτερον μέσον τῆς διεξαγωγῆς ἀπὸ τὴν δύσκολον ταύτην θέσιν εἶναι νὰ ἐπισπεύσωμεν τῷ ὄντι νὰ παρακινήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπισπεύσῃ τὸν καταρτισμὸν τοῦ ὑπουργείου.
§138ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὅτε, Κύριοι, ἐτέθη τὸ ζήτημα τὸ ὑπουργικὸν ὑπὸ τοῦ Κυρίου Βουδούρη, ἔλαβον τὴν τιμὴν καὶ ἀνέβην εἰς τὸ βῆμα τοῦτο νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις· ἐπειδὴ ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ θέμα τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, οὐδόλως διστάζω νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ τὰς σκέψεις μου, ὅπως τὰς εἶπον καὶ ἄλλοι καὶ ἐχειροκροτήθησαν. Θὰ τύχω τῆς ἀποδοκιμασίας καὶ θὰ λυπηθῶ. Κύριοι, εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι ὀφείλομεν σέβας πρὸς ἑαυτοὺς, σεβόμενοι δὲ ἑαυτοὺς, ὀφείλομεν νὰ τὸ δείξωμεν διὰ τοῦ σεβασμοῦ πρὸς τὰς πράξεις ἡμῶν, ἐπίσημον χαρακτῆρα αἱ πράξεις ἡμῶν λαμβάνουσι, Κύριοι, ἅμα διακοινούμεναι. Οὐχὶ τὸ σάββατον ἀλλὰ τὴν δευτέραν τὸ ἑσπέρας ἔλαβε πέρας ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος τῶν καθηκόντων καὶ λοιπῶν σχετικῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν· ἔλαβε δὲ τὸ πέρας ἐκεῖνο τὴν δευτέραν, ἐνῷ ἐπρόκειτο νὰ λάβῃ τὴν τρίτην, διότι ἂς τὸ καυχηθῶ, θὰ ἐνθυμηθῇ ὁ Κύριος Πρόεδρος, ὅτι εἶπον τέλος πάντων ἂς ἔλθῃ καὶ τὸ ἐκκρεμὲς ζήτημα τώρα, ἂν τὸ ὑπουργεῖον θὰ γίνεται ἐκτὸς καὶ ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως, ἂν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἦναι ἐλευθέρα· ἐπρόκειτο νὰ ἔλθῃ χθὲς τὸ πρωῒ τὸ ζήτημα ἐκεῖνο· τέλος πάντων, Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ἐπισήμως γνῶσιν τῶν πράξεων τῆς Συνελεύσεως σήμερον, ἐγὼ εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου ἐνόμισα ὅτι ἔλαβε χθές. Οὐδεὶς δύναται νὰ μεμφθῇ διὰ τὴν πρᾶξιν, διὰ τὸν μὴ καταρτισμὸν τοῦ ὑπουργείου, τὴν Κυβέρνησιν. Ὀφείλομεν σέβας πρὸς ἑαυτούς· κακῶς ἔπραξε τὸ Προεδρεῖον νὰ μὴ κοινοποιήσῃ τάχιστα τὸ γεγονὸς ἐκεῖνο, ἀλλὰ, σήμερον κοινοποιουμένου τοῦ ἀποτελέσματος, ἀφ’ οὗ οὐδεμία δικαιοσύνη ἀπενεμήθη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν προκαλοῦμεν αὐθωρεὶ νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν κατήρτισεν ὑπουργεῖον. Εἶπον καὶ προηγουμένως ὅτι εἰς τὰς περιστάσεις ταύτας, εἰς τὴν πρώτην πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν μέλλει διὰ τῆς ὑπογραφῆς της ἡ νέα Κυβέρνησις νὰ παρουσιάσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶπον ὅτι ὀφείλομεν ἁβροφροσύνην, ὀφείλομεν, καθὼς ἐπανέλαβον νὰ μὴ βιάσωμεν τὴν Κυβέρνησιν ὥστε διὰ μιᾶς ἐνδεχομένης πλειοψηφίας ἐντὸς τῶν μελῶν νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν μειονοψηφίαν. Κύριοι, ἂν θέλετε νὰ ἔχωμεν ὑπουργεῖον, εἰς μίαν στιγμὴν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν αὐτό. Τρία εἶναι τὰ μέλη, τὰ δύο θὰ ἠμπορέσουν νὰ συμφωνήσουν, τὸ τρίτον ἂς παραιτηθῇ. Λοιπὸν πάντοτε μία πλειοψηφία ἐντὸς τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ ἀποβάλῃ τὸ τρίτον μέλος; Αὐτὸ, Κύριοι, δὲν τὸ ἐγκρίνω, διότι αἴφνης ἔχει τὸν ὀρθὸν λόγον, ἔχει τὸ δίκαιον ὑπὲρ ἑαυτοῦ Κύριοι, εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, βεβαίως ἡ Κυβέρνησις λαβοῦσα γνῶσιν τῶν γενομένων, βεβαίως συμφέρει αὐτῇ τῇ ἰδίᾳ περισσότερον ἀπὸ ἡμᾶς νὰ καταρτίσῃ ὑπουργεῖον, ἔχει συμφέρον αὐτὴ διὰ νὰ μεταβιβάσῃ διὰ τῶν Ὑπουργῶν της τὰς ἐνεργείας της. Παρεδέχθητε διὰ μίαν στιγμὴν τὴν ἰδέαν, διότι εἶναι σωστὴ, ἡμεῖς δὲν ἀναγνωρίζομεν ὑπουργεῖον, ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι Βασιλεὺς ὁ ἀνεύθυνος, καὶ κατὰ συνέπειαν ὅλας τὰς πράξεις τὰς ῥίπτομεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον· ὑπάρχει ὑπεύθυνος ἡ Κυβέρνησις, χθὲς τὴν ἐσυστήσαμεν, σήμερον ἂν θέλετε τὴν ῥίπτομεν, αὔριον συσταίνομεν μίαν ἄλλην, ἡμεῖς Κυβέρνησιν ἀνεγνωρίσαμεν διὰ τῆς ψήφου μας, ἐδώσαμεν τὴν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ τρία πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τώρα τὴν Κυβέρνησιν. Κρίνω περιττὸν νὰ εἴπω ὅ,τι εἷς προλαλήσας ἐπανέλαβε τόσον εὐστόχως κατὰ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ Κυρίου Πετιμεζᾶ περὶ τῆς μορφῆς, τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ ἀποδώσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν χθὲς ἡμεῖς ἐλευθέρως διὰ τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας ἐψηφίσαμεν. Ἀλλὰ, Κύριοι, προσέξατε, ἂν βιασθῶμεν οὕτω πως, ἐπαναλαμβάνω καὶ λέγω, ὄχι μόνον δύναται νὰ ὠφεληθῇ μία φιλαρχία βαδίζουσα ὅπως λάβῃ τὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ φοβοῦμαι πολὺ ἐν τῇ σπουδῇ ταύτῃ νὰ μὴ μετανοήσωσιν οἱ σπεύδοντες. Τίς οἶδε, Κύριοι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν σπεύδῃ νὰ σύρῃ πρὸς ἑαυτὴν τὴν κατ’ αὐτῆς μειοψηφίαν διὰ νὰ ἀποτελέσῃ οὕτως εἰπεῖν μίαν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν; (θόρυβος).
§139ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἐσκέφθημεν ποτὲ δι’ αὐτὸ, ἂν σεῖς ἔχητε καμμίαν μῦγα, δὲν ἠξεύρω.
§140ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐγὼ ἀνήκω εἰς ἐμαυτὸν, τὸ αὐτὸ πιστεύω ὅτι φρονοῦμεν ὅλοι· ἀλλ’ ἀνήκοντες ἕκαστος εἰς ἑαυτὸν, ἀνήκει καὶ εἰς μίαν ἰδέαν. Εἰς δύο ἐδιχοτομούμεθα ἕως χθὲς, πτῶσις τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἀπαρτίζουν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὑπάρχει, καὶ διατήρησις αἴφνης αὐτῆς. Ἡ πλειονοψηφία τῆς Συνελεύσεως, δὲν ἠξεύρω ἀπὸ ποίους συνισταμένη ψηφοφόρους, ἐψήφισε χθὲς αὐτὰ τὰ πρόσωπα· σήμερον προσβάλουσιν αὐτὰ τὰ πρόσωπα εἰς πρᾶξιν, ἡ ὁποία ἀκόμη δὲν ἔλαβεν χώραν, τὸν καταρτισμὸν τοῦ ὑπουργείου· ψέγομεν ἑαυτοὺς φρονῶ. Διὰ ταῦτα λέγω νὰ μὴ δώσωμεν κανὲν δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ν’ ἀφήσῃ τὸν τόπον εἰς ἐκκρεμῆ θέσιν, πιστεύω δὲ, ὅτι ὅλα ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἐλαλήσαμεν ἄχρι τοῦδε, ἦσαν περιττὰ, διότι ἐπαναλαμβάνω καὶ λέγω, καὶ πιστεύω ὅτι αὐτοὶ οἱ ἴδιοι οἱ Κυβερνῆται ἔχουν τὸ συμφέρον ὅσον τάχιστα νὰ καταρτίσουν τὸ ὑπουργεῖον. Καταβαίνων δὲ τοῦ βήματος προσθέτω ὅτι ἀναμφιλέκτως, αὔριον θέλομεν ἔχει τὸ ὑπουργεῖον ἢ τὴν πτῶσιν αὐτῆς τῆς ἰδίας Κυβερνήσεως, διότι μόνη της ἢ θὰ συμφωνήσει, ἢ θὰ παραιτηθῇ.
§141ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Πῶς τὸ ἠξεύρετε;
§142ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶναι ἑπόμενον, διότι ἔχει καιρὸν νὰ σκεφθῇ σήμερον, καὶ αὔριον, κατὰ τὴν ἰδέαν μου, ἢ θὰ συμφωνήσει ἢ θὰ παραιτηθῇ.
§143ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Σᾶς λέγω ἀπὸ τοῦδε, ὅτι εἶμαι φίλτατος τῆς Κυβερνήσεως. Θεωρῶ τοιοῦτον καὶ ἐκεῖνον τὸν πληρεξούσιον, ἐκεῖνο τὸ ἄτομον ἐν γένει, τὸ ὁποῖον εἰς οἱανδήποτε θέσιν καὶ ἂν εὑρίσκηται, ἐκθέτει πάντοτε τὴν ἀλήθειαν, ὅπως τὴν αἰσθάνεται, ὅπως τὴν ἀντιλαμβάνεται· ὁ εἰλικρινέστερος φίλος τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὁ πληρεξούσιος ἐκεῖνος, ὅστις καθαρὰ, καθαρὰ εἴπῃ πρὸς αὐτοὺς, ὅτι ἐν τῷ παρελθόντι ὀλίγῳ διαστήματι ἀπὸ τῆς τελευταίας ἐκλογῆς της μέχρι σήμερον ἀπώλεσε πολὺ ἀπέναντι τῆς κοινῆς γνώμης διὰ τὴν βραδύτητα, τὴν ὁποίαν ἔδειξε, καὶ τὴν ὁποίαν δεικνύει εἰς τὸν σχηματισμὸν τοῦ νέου ὑπουργείου. Ἡ ἀπώλεια λοιπὸν τῆς ὑπολήψεως τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι τῆς κοινῆς γνώμης εἶναι δυστύχημα καὶ ἑαυτῆς καὶ τοῦ Ἔθνους· διὰ τοῦτο ὀφείλομεν πάντες νὰ εἴπωμεν εἰλικρινῶς εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν, νὰ τὴν διαφωτίσωμεν καὶ νὰ τὴν παρακαλέσωμεν νὰ ἐπισπεύσῃ, ἔστω καὶ νὰ τὴν ἀναγκάσωμεν, νὰ τὴν προτρέψωμεν, ὅπως θέλετε, νὰ τὴν πειθαναγκάσωμεν νὰ ἐπισπεύσῃ εἰς τὸν σχηματισμὸν τοῦ ὑπουργείου, καὶ τοῦτο διότι τὸ Ἔθνος μετὰ τὴν ἔνδοξον νύκτα τῆς 10 Ὀκτωβρίου (θόρυβος). Σᾶς εἶπα, ὅτι εἶμαι φίλος τῆς Κυβερνήσεως· δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω τὴν λέξιν τοῦ Κυρίου Σαριπόλου, ὅς τις εἶπε πολὺ εὐστόχως, ὅτι διακόπτοντές με μέλλετε νὰ γίνετε φίλοι τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχομεν ἀνάγκην Κυβερνήσεως ἰσχυρᾶς καὶ σεβαστῆς, ὅπως ἀξιόλογα εἶπον οἱ προλαλήσαντες· ἰσχυρὰν θεωρῶ τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, ἥτις ἔχει τὴν πλειοψηφίαν τῆς κοινῆς γνώμης (θόρυβος). Διὰ τί ἡμεῖς δὲν σᾶς εἴπομεν διὰ τὴ ἰδέαν σας; πῶς ἔρχεσθε νὰ μᾶς διαβάλητε; ἀδίκως, Κύριοι, μᾶς συκοφαντεῖτε οἱ δίδοντες ἡμῖν τὴν ἰδιότητα, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχομεν, διὰ τί δὲν ἔχετε ἁβροφροσύνην; Καὶ ὅταν ἀποφασίσωμεν, Κύριοι, νὰ δημοκοπήσωμεν, θὰ ἀναλογισθῶμεν τὰς συνεπείας. Ἔχομεν λοιπὸν ἀνάγκην Κυβερνήσεως ἰσχυρᾶς· Κύριοι, εἶπέ τις τῶν προλαλησάντων, ὅτι δὲν κατέρχεται εἰς τὰ καφενεῖα διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὰ τῆς κοινῆς γνώμης· ἐγὼ δὲ νομίζω, ὅτι ὁ πληρεξούσιος καὶ εἰς τὰ καφενεῖα, καὶ εἰς τοὺς δρόμους, καὶ εἰς τὴν ἀγορὰν, καὶ παντοῦ, καὶ πάντοτε πρέπει νὰ ἐξετάζῃ τὴν κοινὴν γνώμην, διὰ νὰ γνωρίζῃ τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος καὶ τὸ δημόσιον πνεῦμα· ἄλλως δὲν ἠμπορεῖ μήτε τὰς ἰδίας πεποιθήσεις του νὰ ἀντιπροσωπεύῃ, ἐνῷ ἀντιπροσωπεύει τὸ Ἔθνος, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ εἰς τοὺς δρόμους καὶ εἰς τὰ καφενεῖα (θόρυβος). Εἶπον, Κύριοι, τινὲς μεταξὺ τῶν προλαλησάντων, ὅτι βιάζεται μία μερὶς, δὲν ἠξεύρω ποία, διότι τοιαύτην τινὰ μερίδα δὲν βλέπω ἐν τῇ Συνελεύσει, διὰ νὰ εἰσπηδήσῃ εἰς τὰ πράγματα (θόρυβος). Ὁ Κύριος Βαλτινὸς, ὁμιλῶν, ὅταν ἐγένετο ἡ ἐπερώτησις, ἀπέδειξεν, ὅτι εἶναι ἐν γνώσει τῶν σκέψεων ἢ τῶν βουλευμάτων τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τοῦτο ἐπρόσεξα πολὺ εἰς τὰς λέξεις του καὶ οὐχὶ εἰς τοὺς λόγους τοῦ Κυρίου Πλαστήρα· εἶπε λοιπὸν ὁ Κύριος Βαλτινὸς, ὅτι ὑπάρχουσι τινὲς, οἵτινες διὰ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς προσπαθοῦν νὰ ἔλθουν εἰς τὴν διοίκησιν τῶν κοινῶν· δὲν γνωρίζω, ἂν ὑπάρχουν τοιοῦτοι, ἀλλὰ καὶ ἂν ὑπάρχουν, δὲν τοὺς κατακρίνω· ἐπιδοκιμάζω καὶ ἐγκρίνω πληρέστατα πᾶσαν ἐνέργειαν παντὸς ἀτόμου τείνουσαν νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν, ὅταν νομίζῃ εἰλικρινῶς, ὅτι δύναται νὰ ὠφελήσῃ τὴν πατρίδα· ἀφ’ ἑτέρου ὅμως δὲν βλέπω τοῦτο κώλυμα εἰς τὴν ταχυτέραν πορείαν τῆς κυβερνήσεως περὶ σχηματισμοῦ ὑπουργείου. Ἂς ἔλθωμεν, Κύριοι, εἰς τὰ πράγματα. (θόρυβος). Παραδέχομαι, Κύριοι, ὅτι καὶ χθὲς ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις ἐπληροφορήθη τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως περὶ τῶν καθηκόντων αὐτῆς· μόλον ὅτι δὲν εἶχε, κατ’ ἐμὲ, νὰ σκεφθῇ εἰμὴ περὶ τοῦ πόσοι ὑπουργοὶ ἔπρεπε νὰ διορισθοῦν, μ’ ὅλα ταῦτα παραδέχομαι. Ἂς λογαριάσουν οἱ Κύριοι πόση ὥρα ἐχρειάζετο διὰ νὰ σχηματίσουν τὸ ὑπουργεῖον; δὲν ἐχρειάζοντο πολλαὶ ὧραι ἵνα εὑρεθοῦν πρόσωπα τῆς κοινωνίας, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ καταλάβουν τὰς ὑπουργικὰς ἕδρας, καὶ μεταξὺ αὐτῶν νὰ εὑρεθοῦν τὰ κατάλληλα διὰ τὰς σημερινὰς τῆς πατρίδος περιστάσεις. Ἑβδομάδες ὁλόκληροι καὶ μῆνες ἀπαιτοῦνται τότε, ὅταν θέλουν ἴσως οἱ Κυβερνῶντες νὰ συμβιβάσουν τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος μὲ τὰς προσωπικὰς φιλοτιμίας καὶ μὲ τὰ ἰδιαίτερα συμφέροντά των· ἀλλὰ, τούτου δοθέντος, Κύριοι, ἐγὼ ἀγαπῶ νὰ πιστεύω, ὅτι καὶ οἱ μῆνες αὐτοὶ εἰς μάτην θὰ ἀποβῶσι. (θόρυβος). Εὐχαριστῶ τὴν ἀριστερὰν πτέρυγα διὰ τὴν ὑπομονὴν, τὴν ὁποίαν μοὶ ἐχάρισε, καὶ λέγω, ὅτι ἡ Συνέλευσις χωρὶς νὰ ἐκφράσῃ μόνον διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Κυβερνήσεως κἀμμίαν ἀποδοκιμασίαν διὰ τὴν μέχρι τοῦδε βραδύτητα αὐτῆς, νὰ τὴν προτρέψῃ, ἵνα ἐντὸς τῆς αὔριον σχηματίσῃ ἀφεύκτως τὸ ὑπουργεῖον, ἄλλως σύμφωνα μὲ τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Βαλτινοῦ νὰ δώσῃ τὴν παραίτησίν της.
§144ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ἀρκετὰ ἐλέχθησαν.
§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀρκεῖται εἰς τὰ λεχθέντα;
§146ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι εἶναι αὐτοῦ τοῦ φρονήματος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι.) Τώρα ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν ἐκλογὴν Θήρας· πρέπει νὰ θέσωμεν τὸ ζήτημα, διὰ νὰ λυθῇ γενικώτερον, τοιουτοτρόπως· «Ἐὰν ἡ ψηφοφορία λογίζεται ἀπέναντι τῶν παρόντων προσώπων, ἢ ἀπέναντι τῶν πραγματικῶς ψηφοφορησάντων».
§148ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναγγείλητε τὴν ἰδίαν μου ἐπερώτησιν ἐκ μέρους μου διὰ τὴν αὔριον, διότι δὲν ἔλαβα κἀμμίαν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα· τὴν ἐπαύριον θέλω ἐπαναλάβει τὴν ἰδίαν ἐπερώτησιν.
§149ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐκ τοῦ συνόλου τῆς ὁμιλίας παρήχθη, κατ’ ἐμὲ, ὅτι ἐδόθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐννοήσῃ, ὅτι ὀφείλει αὔριον νὰ ἔχῃ ἐσχηματισμένον τὸ ὑπουργεῖον, ἄλλως ὀφείλει νὰ παραιτηθῇ.
§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικαλοῦμαι λοιπὸν τὴν προσοχήν σας· τὸ θέμα εἶναι ὡς ἑξῆς· «οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι αἱ 400 ψῆφοι καλῶς ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ὡς νόθοι ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα λέγουσι, ναὶ, οἱ ἄλλοι ὄχι.» Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.
§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 151· εἷς ἠρνήθη ψῆφον, 80 εἶπον ναὶ, 70 ὄχι· ὥστε ὑπάρχει πλειοψηφία διὰ τὸ ναί· κατὰ συνέπειαν τούτων κηρύττεται ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ καὶ διὰ τὰ ἄλλα 3 πρόσωπα. Ἐνταῦθα ὁρίζονται 2 ἐκ τῶν πληρεξουσίων Θήρας, οἱ Κύριοι Βενετσάνος καὶ Ἀλαφοῦζος.
§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις (ὥρᾳ 5 καὶ ¼ Μ. Μ.)
Ὁ Προεδρεύσας
Δ. Ι. ΚΡΙΕΖΗΣ.
Οἱ Γραμματεῖς Θ. Κανακάρης.