1863.01.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΛΣΤʹ.

Τῆς 29 Ἰανουαρίου 1863.

(Τρίτη).

Ὥρα 12 τῆς μεσημβρίας.

Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος. Εὑρεθείσης δὲ πλήρους τῆς Συνελεύσεως, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν, μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν ὀφείλει ὁ Πρόεδρος νὰ ἀναγγείλῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ εἰς τὸ γραφεῖον κατατεθέντα διάφορα ἔγγραφα· κατὰ τὸ καθῆκόν μου ἀναγινώσκω αὐτὰ ἐν περιλείψει πρὸς γνῶσιν τῆς Συνελεύσεως. Ὑπάρχει ἔκθεσις περὶ τῆς ἐκλογῆς Χίου, ἥτις ἐν καιρῷ τῷ δέοντι κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἡμερησίας διατάξεως θέλει ἀναγνωσθῆ. Ὡσαύτως ὑπάρχει ἔκθεσις περὶ τῆς ἐκλογῆς Βηρυτοῦ, καὶ αὐτὴ ὡσαύτως εἶναι σημειωμένη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ Πανεπιστημίου περὶ τῆς ἑορτῆς τῆς 30 Ἰανουαρίου.

§2ΠΟΛΛΟΙ. Παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ. Ἀνεγνώσθη.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία ἀναφορὰ τοῦ Κυρίου Σαριπόλου, δι’ ἧς ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας 3 ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος κατὰ τὴν 5 ὥραν, διότι κατὰ τὴν ὥραν ταύτην ἔχει μαθήματα. Ὑπάρχει μία ἀναφορὰ τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου Περαχωριτῶν περὶ ἐγκαταστάσεως εἰς τὰς θέσεις των τῶν μὴ καταλυθεισῶν δημοτ. ἀρχῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ μὲν ἔπαρχος ἐναντιοῦται οἱ δὲ δημόται ἐπιμένουσιν.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ. Ἀνεγνώσθη.

§5ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας δυστυχῶς τὰ αὐτὰ συμβαίνουν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις πιστεύω θέλει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμήματα.

§7ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν μίαν ἀναφορὰν πτωχῆς τινος Ἀναστασίας Δημητρίου περὶ συντάξεως, ἥτις καὶ αὐτὴ θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμήματα. Ἔχομεν ἑτέραν ἀναφορὰν τοῦ Κυρίου Ἐλιπίδου δι’ ἧς προσφέρει εἰς τὴν Συνέλευσιν ἑκατὸν ἀντίτυπα τοῦ παρ’ αὐτοῦ ἐκδοθέντος δοκιμίου «περὶ πολιτείας». Παρακαλεῖται ἡ Συνέλευσις νὰ ἀποφανθῇ ἂν παραδέχεται αὐτὰ τὰ δοκίμια.

§9ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν πρότασιν τοῦ πληρεξουσίου Τροιζῆνος Κυρίου Τζώρζη περὶ παραγραφῆς δικῶν· καὶ αὐτὴ θέλει σημειωθῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὁ Κύριος Ἰάλεμος ἔχει ψήφισμα περὶ ἑνότητος τῆς ἑλληνικῆς φυλῆς, καὶ αὐτὸ τίθεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§11ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς παραπεμφθῇ εἰς τὰ τμήματα.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ἀναφορὰν δύω ἀξιωματικῶν Γ. καὶ Δ. Πετροπουλάκιδων, περὶ ἀναστολῆς τῆς μεταθέσεώς των ἐκ τῆς ἐπαρχίας των, ἥτις πρόκειται νὰ ἐνεργηθῇ κατὰ διαταγὴν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§13ΗΡ. ΜΑΜΟΥΡΗΣ. Νὰ παρουσιασθῇ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δώσῃ λόγον. Ἐνταῦθα ὁρκίζεται ὁ πληρεξούσιος Κύριος Καλαμίδας.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλο ἔγγραφον· ὁ Κύριος Σ. Σκοῦφος ἐπικαταλυματίας ζητεῖ νὰ τεθῇ εἰς τὴν σειρὰν τῆς ἀρχαιότητός του, τὴν ὁποίαν ἡ πεσοῦσα δυναστεία τῷ κατεπάτησε.

§15ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὰ τμήματα.

§16ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Παρακαλῶ νὰ κάμωμεν τὰς εἰδικὰς ἐπιτροπὰς εἰς τὰ τμήματα, διὰ νὰ ἀρχίσωμεν τὰς ἐργασίας μας.

§17ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Προχθὲς παρουσιάσθησαν διάφορα ψηφίσματα, τῶν ὁποίων ἡ ἔννοια περιστρέφεται εἰς διάφορα κεφάλαια· ἤδη συνεζητήσαμεν δύω μόνον, πρῶτον ὅτι τὸ προσωπικὸν τῆς Κυβερνήσεως θὰ ᾖναι ἐκ τριῶν μελῶν· δεύτερον, τὴν κατὰ δέκα ἡμέρας ἀλλαγὴν τοῦ Προέδρου. Μένουν ἐκκρεμῆ ἄλλα· μένει ά.) ὁ ἀριθμὸς καὶ τὸ εἶδος τῶν ὑπουργείων· βʹ) ὁ περιορισμὸς ἢ τὸ ἀπόλυτον τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως· γʹ.) μένει ἡ εὐθύνη· ἐγὼ ὁ ἴδιος ἔχω καθυποβάλει ἕνα συνοπτικὸν νόμον περὶ εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ὑπουργῶν. Παρακαλῶ ἀφ’ οὗ τελειώσει ἡ ἐκλογὴ τῆς Καρυστίας, νὰ ἐπιληφθῶμεν αὐτῶν· δʹ.) ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ ὑπουργοὶ κατέθεσαν τὴν ἐξουσίαν· ἐὰν ἔχωμεν κατ’ αὐτῶν τίποτε, νὰ φθάσωμεν ἕως ἐκεῖ, διὰ νὰ δυνηθῶμεν μετὰ ταῦτα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ προσωπικοῦ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ὑπάρχουν 45 ψηφίσματα. Τὸ Προεδρεῖον ἔχει ὑπ’ ὄψιν αὐτὰ, καὶ σήμερον θὰ παρακαλέσει τοὺς συντάξαντας αὐτὰ νὰ συνέλθωσιν εἰς ἐπιτροπὴν, ἂν ᾖναι δυνατὸν νὰ τὰ συγχωνεύσωσιν, ἢ νὰ σχηματίσωμεν ἄλλην ἐπιτροπήν.

§19ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ τυπωθοῦν αἱ ἐκθέσεις τῶν ὑπουργῶν.

§20ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Εἶμαι Μανιάτης, εἶμαι δὲ Γυθειάτης καὶ διὰ τοῦτο θὰ ὁμιλήσω περὶ πραγμάτων τῆς Λακωνίας, ἂν καὶ εἶμαι πληρεξούσιος ἄλλης ἐπαρχίας. Ἀναφορὰν ἔλαβον ἀπὸ τοὺς Πετροπουλάκιδες τοῦ Γυθείου πρὸς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, τὸ ἱερὸν τοῦτο Σῶμα, παραπονουμένους, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, δὲν γνωρίζω νὰ σᾶς ἐκθέσω τὰ καθέκαστα, πόθεν ὁρμωμένη, ἴσως διὰ πολιτικοὺς λόγους, ἐζήτησε τὴν ἐκτόπισιν τῶν ἀξιωματικῶν τούτων.

§21Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤ. Οὐδεμίαν ἐκτόπισιν.

§22ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε· διέταξε, λέγω, νὰ φύγουν ἀπὸ τὸ σπῆτι των καὶ νὰ ὑπάγωσιν εἰς ἄλλο μέρος πλὴν τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Ναυπλίου. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι, κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔλαβον, δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον ἔχουν ἀληθείας, ἐζήτησαν, νὰ τοῖς δοθῇ 10 ἡμερῶν ἄδεια, διὰ νὰ ἀναφερθῶσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅπου ἠδύναντο νὰ ἐκθέσωσι τὴν διαγωγήν των καὶ τὰ παράπονά των, ἀλλὰ τέλος πάντων, Κύριοι, τὶ ἔγεινε! ἡ Κυβέρνησις ἐπέμενεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς διαταγῆς της αὐτῆς· νὰ σᾶς εἰπῶ κάτι τι, Κύριοι! παροιμιακῶς, ἐπιτρέψατέ μοι παρακαλῶ, πρό τινων ἡμερῶν ἐλεηλατήθη ἡ Ἐπίδαυρος Λιμηρᾶ, τῆς ὁποίας ἐξελέχθην πληρεξούσιος, προσήλθαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅλοι ἐν γένει οἱ πληρεξούσιοι τῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, καὶ ἐξεθέσαμεν τὰ διατρέχοντα κατὰ τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην καὶ ἀπῃτήσαμεν νὰ ἀποστείλῃ ἐκεῖ τοὐλάχιστον δέκα στρατιώτας νὰ φέρουν τὸ πρόσωπον τοῦ στρατιώτου νὰ τοὺς ἐνισχύσωμεν καὶ ἡμεῖς διὰ νὰ ἐπαναφέρουν τὴν τάξιν.

§23ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΡΑΚΟΣ. Μὴ κτυπᾶτε τόσον πολὺ τὸ βῆμα

§24ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Τὸ κτυπῶ, εἶναι ἰδιοκτησία μας, ἔχω τὸ δικαίωμα καὶ πρέπει νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ συμβάντα· μὴ μὲ διακόπτετε. Λοιπὸν, Κύριοι, ἀκούσατε τὴν διήγησιν, ἐπαρεκαλέσαμεν νὰ μᾶς δώσῃ ἡ Κυβέρνησις 10 στρατιώτας. Τί μᾶς λέγει; δὲν δυνάμεθα οὐδένα στρατιώτην νὰ σᾶς παραχωρήσωμεν ἕνεκα τῶν ἐπιτοπίων ἀναγκῶν, ἕνεκα τῶν περιστάσεων. Διὰ τὴν ἐκτόπισιν ὅμως τοῦ Πετροπουλάκη ἐστάλησαν δύω λόχοι, διετάχθη καὶ ἕνας οὐλαμὸς πυροβολικοῦ νὰ πηγαίνῃ εἰς τὴν Λακωνίαν· παρουσιάσθην εἰς τὸν ὑπουργὸν τοῦ Πολέμου, τὸν παρεκάλεσα, τὸν εἶπα δὲν εἶναι καλὸν αὐτὸ τὸ γεγονὸς, ἀντίκειται εἰς τὰ εἰδικὰ τῆς ἐπαρχίας μας καὶ εἰς τὰ γενικὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους· ἠμπορεῖ νὰ ἐπέλθῃ μία ῥῆξις, ἡ ὁποία δὲν ἔχει καλὰ ἀποτελέσματα, θὰ λάβῃ μέρος ὅλη ἡ Λακωνία, δὲν εἶναι διόλου δύσκολον νὰ κατέβῃ ὁ κύριος Λεωνίδας Μαυρομιχάλης νὰ ἐκτελέσῃ τὴν διαταγὴν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι ὅμως δύσκολον νὰ κατέλθωσι καὶ ἄλλοι ἀντίθετοι, καὶ ἡ ἰσχὺς τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀνίσχυρος σήμερον διὰ νὰ καταβάλῃ μίαν ἐμφύλιον ῥῆξιν.

§25ΥΠΟΥΡ. ΤΩΝ ΣΤΡΑΤ. Εἶναι ἰσχυροτάτη.

§26ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Πολὺ καλὰ, τὸ εὔχομαι· σᾶς λέγω, Κύριοι, ὁ Πετροπουλάκος, δὲν ἐξετάζω, ἂν φθάσῃ ἢ μή, εἶναι ὠχυρωμένος εἰς ἓν χωρίον ἐν τῷ μέσῳ τῶν συγγενῶν καὶ τῶν τέκνων του ἐντὸς τῆς πατρίδος του, ὅστις κατ’ ἐμὴν ἰδέαν, γνωρίζων τὰς δυνάμεις τῶν ἀνθρώπων, ἠμπορεῖ νὰ σταθῇ εἰς ἀμυντικὴν θέσιν, καὶ μᾶλλον νὰ πάθῃ ὁ στρατὸς παρὰ νὰ πάθῃ ὁ Πετροπουλάκης. Ἕνεκα λοιπὸν τούτου καὶ ἕνεκα τῶν ἀτομικῶν συμφερόντων, διότι ἔχω πολὺ τὸ ἐνδιαφέρον, νὰ μὴ καταστραφῇ ὁ τόπος τῆς γεννήσεώς μου, διότι θὰ ἐπισωρευθοῦν στρατεύματα πολλὰ, καὶ διὰ νὰ μὴν μεταδοθῇ ἡ νόσος αὐτὴ εἰς ὅλον τὸ Κράτος, παρακαλῶ δυνάμει τῆς ἀναφορᾶς τῶν ἀξιωματικῶν τούτων νὰ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις, ὥστε αὐθωρεὶ νὰ ἀνακληθῇ πᾶσα διαταγὴ περὶ ἐκτοπίσεως ἢ καταδιώξεως τῶν Πετροπουλάκιδων μεχρισοῦ ἐκθέσουν τὰ δικαιώματά των οὗτοι ὅπου πρέπει, καὶ τότε σᾶς δίδω τὸν λόγον μου, Κύριοι πληρεξούσιοι, ἂν δώσῃ τὸν λόγον του καὶ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τοῦ Πολέμου, ὅτι δὲν θὰ φυλακίσῃ τοὺς ἀνθρώπους, νὰ τοὺς φέρω μετὰ πέντε ἡμέρας ἐδῶ, νὰ ἐκθέσωσι τὰ δικαιώματά των, καὶ ἂν ἦναι ἐπιληψίμου διαγωγῆς νὰ φυλακισθῶσιν. Ἐπειδὴ δὲν δύναμαι νὰ ἐξακολουθήσω περαιτέρω τὸν λόγον, παραιτοῦμαι φρονῶν ὅτι ἀρκετὰ ἐφωτίσθητε.

§27Ο ΥΠΟΥΡ. ΤΩΝ ΣΤΡΑΤ. Κύριοι! ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς κακῶς εἰσῆξε τὴν ὑπόθεσιν ταύτην ἐνώπιον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Ἡμεῖς ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι μετὰ τὴν μεταπολίτευσιν τὸ ῥεῦμα τῆς ἐπαναστάσεως παρέσυρε πολλοὺς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ ἐκτὸς τῶν τάξεών των, καθὼς ἀνέφερον καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσα ἐνώπιον τῆς σεβαστῆς Συνελεύσεως, ὅτε ἡ ἐξουσία σύσσωμος τὴν κυριαρχίαν τοῦ ἔθνους ἀναγνωρίζουσα εὐλαβῶς καὶ βαθυσέβαστως ἦλθε νὰ καταθέσῃ τὴν ἐξουσίαν. Ἰδοὺ τὸ συμβεβηκὸς πῶς ἠκολούθησε. Κατὰ συνέπειαν τέλος πάντων τούτων τῶν συμβεβηκότων οὐχὶ μόνον ὁ κύριος Πετροπουλάκης ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἔντιμοι ἂν θέλετε, κατὰ τὴν ἐμὴν ἀτομικὴν ἰδέαν, ἀνώτεροι καὶ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ διαταχθέντες ἄφησαν τὰς τάξεις των καὶ μετέβησαν αὐθωρεὶ ὅπου καὶ διετάχθησαν, διότι ὁ στρατιώτης καὶ ἀδίκως ἂν διαταχθῇ πρέπει ἀμέσως νὰ ἐκτελέσῃ τὴν διαταγὴν, τὴν ὁποίαν ἐκ μέρους τῶν προϊσταμένων λαμβάνει, ἂν δὲ ἀδικῆται, ἐν τῷ νόμῳ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀναφερθῇ καὶ τότε ὁ παραβάτης τοῦ νόμου τιμωρεῖται ὁποιοσδήποτε καὶ ἂν ᾖναι εἴτε ὑπάλληλος, εἴτε ὑπουργὸς, ἢ καὶ κυβερνήτης. Ἡ κυριαρχία τοῦ ἔθνους, ἡ ὁποία παρίσταται σύσσωμος σήμερον, δικαιοῦται νὰ τὸν τιμωρήσῃ παραδειγματικῶς. Ἰδοὺ λοιπὸν, Κύριοι, ἐν ὀλίγοις τὰ συμβάντα. Μετὰ τὴν ἔνδοξον ἐκείνην νύκτα τῆς 10 πρὸς τὴν 11 Ὀκτωβρίου ἡ Κυβέρνησις ἅμα ἀναλαβοῦσα τὰς ἡνίας τοῦ κράτους ἔσπευσεν ἀμέσως νὰ διαδώσῃ τὴν εἴδησιν ἁπανταχοῦ τῆς ἐπικρατείας, ἓν ἀτμόπλοιον ἀνεχώρησε διὰ τὰ παράλια τῆς Πελοποννήσου· ὁ δήμαρχος, καὶ εἰς τοῦτο νομίζω θὰ συμφωνήσῃ καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἂν ᾖναι ἐδῶ, εἶναι ἀδελφὸς τοῦ συνταγματάρχου καὶ πρώην νομοεπιθεωρητοῦ Δημητρίου Πετροπουλάκη, ὁ δήμαρχος Γυθείου δὲν ἠθέλησεν οὔτε νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν ἐξουσίαν, ἂν εἶμαι καλὰ πληροφορημένος, νομίζω ὅτι καὶ ἀκόμη τὴν σήμερον, καίτοι παυθεὶς ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν παρέδωκε τὰ ἀρχεῖα τῆς δημαρχίας, ὡς ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπανειλημμένως μὲ εἶπεν.

§28ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἀκούομεν.

§29Ο ΥΠΟΥΡ. ΤΩΝ ΣΤΡΑΤ. Εὐαρεστηθῆτε νὰ καταβῆτε παρακάτω, δὲν ἠμπορῶ περισσότερον νὰ ὁμιλήσω. Κύριε πρόεδρε, νὰ σιωπήσουν καὶ ἠμποροῦν νὰ ἀκούσουν. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν, Κύριοι, λέγων ὅτι ὁ δήμαρχος οὗτος μὴ σύμφωνος μὲ τὰς διαταγὰς, τὰς ὁποίας ἔλαβε παρὰ τῆς ἐθνικῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, ἐπαύθη καὶ διετάχθη ἡ ποινικὴ του καταδίωξις κατὰ τοὺς νόμους. Ἐὰν ἔγινε, δὲν γνωρίζω, διότι δὲν ἔχω καιρὸν νὰ ἐνασχοληθῶ διὰ τὰ τοιαῦτα. Τούτου γνωσθέντος ἀμέσως διάφοροι συνάδελφοι καὶ ἄλλοι μὲ ἀπῄτησαν ἀπαιτητικῶς τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν ἀξιωματικῶν τούτων, καὶ ἰδίως εἷς συμπολίτης καὶ συγγενής μου, ἔχω τὸ θάῤῥος νὰ ὁμολογήσω τὰ πάντα, λέγω ἁπάντων, ποτὲ δὲν θέλω καταδεχθῆ νὰ φανῶ, ἐὰν τὸ ἔθνος μοὶ παραδώσῃ τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν κατέχω, νὰ φανῶ ἐκδικητικὸς, μόλον ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι ἄξιοι ἀγχόνης διὰ τὴν ἐπιλήψιμον διαγωγήν των, διότι ἦσαν τὰ πλέον αἴσχιστα καὶ τυφλὰ ὄργανα τοῦ παρελθόντος συστήματος, ὀλεθρίου, ἀντεθνικοῦ μισητοῦ, καὶ τὸ ὁποῖον ἐν μιᾷ νυκτὶ τὸ ἔθνος κατεκρήμνισε διὰ παντός. Ἔλεγα ἀπήντησα εἰς αὐτὸν καὶ λέγω θαῤῥαλέως· δὲν τὸ ἔκαμα, διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι ἡ ἐπιῤῥοή των ἦτον πλαστὴ ὅτι ἦτο τῶν θέσεων τῶν βαθμῶν, τῶν παρασήμων καὶ ὅλων τῶν αἰσχίστων μέσων τούτων, τὰ ὁποῖα τὸ ὀλέθριον τοῦτο σύστημα παρεῖχεν· ἐγὼ θέλω τοὺς ἀφήσει εἰς τὰς θέσεις των, καὶ μὲ τοὺς βαθμούς των διὰ νὰ ἐξασκήσουν ἐλευθέρως τὸ δικαίωμά των, ὅπερ καὶ ἔπραξα, ἐδῶ εἶναι τὸ πρᾶγμα. Ἤρχισαν αἱ ἐκλογαὶ, οἱ ἄνθρωποι ἐξήσκησαν τὰ δικαιώματά των ἐλευθέρως, κατέβησαν εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, ἀλλὰ τί συνέβη ἐν τῷ μεταξὺ; Κατὰ συνέπειαν τῆς διαγωγῆς τοῦ δημάρχου, οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι ποσῶς μὴ ἀναγνωρίσαντες τὴν θέσιν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἥτις πρέπει νὰ ἦναι πάντοτε καὶ παντοῦ ἔντιμος, καὶ ὁ στρατιωτικὸς, ἰδίως ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ἀνώτερος κατέχων τὴν ὑψηλοτέραν θέσιν, διότι καθὼς Σᾶς εἶπα, ὁ συνταγματάρχης Πετροπουλάκης ἦτον νομοεπιθεωρητὴς, καὶ ῥᾳδιουργῶν ἀντέπραττε, καὶ ἀναφανδὸν ἔγινεν ἐντελῶς ἀντεπαναστατικός. Καὶ πολλάκις Κύριοι, καὶ πολλαὶ εἰσηγήσεις ἦλθον ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν, πολλὰ ἀνέφερεν αὐτὸς, πάλιν αἰτήσεις μοὶ ἐγένοντο περὶ ἀπομακρύνσεως αὐτοῦ, ἀλλὰ συσκεφθέντες μετὰ τῶν ὑπουργῶν τῶν ἐσωτερικῶν καὶ τῆς δικαιοσύνης εἴπομεν, καθὼς καὶ ἐκεῖ καὶ εἰς ἄλλα μέρη, ὅπου ἐπρόκειτο νὰ παύσωσιν δημάρχους, νὰ μὴ γίνωσιν αἱ παύσεις ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ἐκλογῆς· ἦσαν ἕτοιμοι καὶ θετικαὶ καὶ ἀνεβλήθησαν. Μετὰ τὴν διεκπεραίωσιν τῶν ἐκλογῶν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας τόσον ἐγὼ ἀπ’ εὐθείας ὅσον καὶ ἄλλοι τῶν ἐντίμων συναδέλφων μου εἶχον, ἔλεγον, ὅτι ἡ διαγωγὴ αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν ἦτον πλέον παρὰ ἐπιλήψιμος, τότε ἐν ὑπουργικῷ τινι συμβουλίῳ παρούσης τῆς Κυβερνήσεως εἶπον. Κύριοι, ἰδοὺ τί τρέχει, εἶμαι ἐντὸς τοῦ καθήκοντός μου, ἠμποροῦσα νὰ λάβω μέτρα δι’ αὐτοὺς καθὼς δι’ ἄλλους ἐντίμους ἀξιωματικοὺς, χωρὶς ἐκτόπισιν, λέξιν τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθη αὐτός, δὲν γνωρίζει τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, δὲν γνωρίζει ὁ κύριο πληρεξούσιος τῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς τὴν σημασίαν τῶν λέξεων, εἰς τὸ στρατιωτικὸν ἐκτόπισις δὲν ἐγένετο, δι’ ἕνα μόνον ἀξιωματικὸν, καὶ τοῦτο ἐγένετο διὰ νὰ σωθῇ καθὼς καὶ ἐσώθη ἀπὸ τὴν μανίαν τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ λαοῦ, εἶναι περιττὸν νὰ ἀναφέρω τὸ ὄνομά του, διότι μόνον αὐτὸν ἀπὸ τὴν Λαμίαν τὸν ἐξετόπισα καὶ διέταξα ἁπλῶς νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Σκόπελον, εἶναι ὁ ἀντισυνταγματάρχης... (θόρυβος). Μὴ μὲ διακόπτετε! Εἶπον λοιπὸν ὅτι τὸ ὀλιγώτερον αὐτὴ ἡ διαγωγὴ τῶν ἀξιωματικῶν τούτων εἶναι σκανδαλώδης καί πρέπει διὰ τὸ ἀσκανδάλιστον, διὰ νὰ μὴ λάβωσι χώραν ἄλλα λυπηρότερα δι’ αὐτοὺς, νὰ ἀπομακρυνθῶσιν· εἶσθε σύμφωνοι; Μάλιστα εἶπον ὅλοι· ἀμέσως ἐντὸς τοῦ συμβουλίου ἐπροσκάλεσα τὸν ἁρμόδιον ἀξιωματικὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν καὶ τὸν λέγω, ἡ πρᾶξις αὐτὴ ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὸν μοίραρχον Λακωνίας καὶ ὑπομοίραρχον Γυθείου, ὅτι ἅμα τῇ παραλαβῇ τῆς παρούσης ἀμέσως νὰ κοινοποιηθῇ εἰς τὸν συνταγματάρχην Πετροπουλάκην καὶ τὸν ὑπολοχαγὸν Πετροπουλάκην, νὰ ἀπομακρυνθῶσι καὶ νὰ ἐκλέξωσι τόπον διαμονῆς, ἐκτὸς τοῦ Ναυπλίου καὶ τῶν Ἀθηνῶν. Ἡ διαταγὴ αὕτη ἐκοινοποιήθη ἀμέσως εἰς αὐτούς. Ὁ Κύριος πληρεξούσιος ἔδωσε μεγάλην ἀξίαν, τὴν ὁποίαν γνωρίζω νὰ ἐκτιμήσω κάλλιον παντὸς ἄλλου· δὲν ὑπήκουσαν καὶ διὰ νὰ μὴ σᾶς βαρύνω περισσότερον δεκάκις ἐπανέλαβον τὴν διαταγὴν, καὶ ἐκεῖνοι ἐπέμενον καὶ δὲν ἐπείσθησαν πῶς ἔπρεπε νὰ ὑπακούσουν, ἀλλὰ καὶ περιφρονητικῶς καὶ ἀπειλητικῶς ἐφέρθησαν, καὶ τὸ γνωρίζω ἐξωδίκως, τὸ ἤκουσα τώρα ὅτι ὠχυρώθησαν εἰς τὸ χωρίον Ῥάχες ἀπέχον ½ ὥραν τοῦ Γυθείου, καὶ δὲν θέλουν νὰ συμμορφωθοῦν μὲ τὰ διατεταγμένα. Κατὰ συνέπειαν τούτου, Κύριοι, διέταξα τὸν μοίραρχον Λακωνίας καὶ τὸν ἀρχηγὸν τῆς ἐθνοφυλακῆς Λακωνίας νὰ συνεννοηθῶσι μὲ τὰς λοιπὰς στρατιωτικὰς καὶ πολιτικὰς ἀρχὰς καὶ νὰ προσφερθῶσι μετὰ πολλῆς φρονήσεως νὰ πείσωσιν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους διὰ νὰ συμμορφωθῶσι μὲ τὰ διατεταγμένα· εἰς ἐναντίαν δὲ περίπτωσιν νὰ τοὺς συλλάβωσι, νὰ τοὺς προφυλακίσωσι, καὶ ἐλπίζω ἐντὸς ὀλίγου οἱ ἔντιμοι αὐτοὶ ἀξιωματικοὶ ὅτι θέλουν ἐκπληρώσει, καθὼς παντοῦ καὶ πάντοτε ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των. Ἰδοὺ τὸ πρᾶγμα. Ὁ Κύριος πληρεξούσιος Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς εἶπεν, ὅτι ἐστάλησαν λόχοι· ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν εὑρισκόμενος ὅτι λόχοι δὲν ἐξῆλθον, χθὲς μόνον τὸ ἑσπέρας ἀνεχώρησεν εἷς οὐλαμὸς πυροβολικοῦ, δύο πυρόβολα μὲ 25 ἄνδρας διὰ νὰ συνεννοηθῇ καὶ ἐνεργήσῃ μὲ τὰ προδιατεταγμένα. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι εἰς τοιαύτας περιστάσεις, ἐνῷ γνωρίζετε ὅτι μία καταχθόνιος πολιτικὴ, αἰσχρὰ, ἀντεθνικὴ φατριάζει τὴν σήμερον, καὶ ὅλοι τὸ γνωρίζομεν, καὶ πολλοὶ ἀνέφερον καὶ ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος, δὲν ἤμην ἐξ ἀρχῆς, ἀλλ’ εἶπεν ὅτι ἀντεθνικαὶ ἐνέργειαι ἔγειναν καὶ γίνονται, καὶ ἐγὼ ἔχω αὐτὰς τὰς πληροφορίας, πρὸς ἀντίδρασιν καὶ ματαίωσιν τῶν ἐθνικῶν σκοπῶν μας· νομίζω ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν ἔκαμα τὸ χρέος μου, καθὼς θέλω τὸ κάμει ἕως ὅτου ἡ Συνέλευσις ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ μὲ διατηρήσει εἰς τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔχω. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι, ἅμα κατέθεσα τὴν ἐξουσίαν ἡ ἐπιθυμία μου ἡ μεγίστη ἦτο καὶ νὰ ἀπαλλαχθῶ τοῦ μεγάλου φορτίου τούτου, δότι πάντοτε εἶμαι μετριόφρων καὶ ἐξετίμησα τὰς δυνάμεις μου. Ἀλλ’ ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσω καὶ ἐξηκολούθησα· παρακαλῶ δὲ ἡ Συνέλευσις νὰ σπεύσῃ τὸ ταχύτερον νὰ συζήσῃ ἐν τῇ φρονήσει καὶ τῷ πατριωτισμῷ της, νὰ συστήσῃ, λέγω, μίαν Κυβέρνησιν ἰσχυρὰν, τὴν ὁποίαν ὅλοι ἡμεῖς νὰ συντρέχωμεν εἰς οἱανδήποτε θέσιν καὶ ἂν εὑρεθῇ διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμοῦμεν. Λοιπὸν ἐγὼ ἔχων τὴν ἐμπιστοσύνην σας ἐνόμισα ὅτι ἔπραξα τὸ καθῆκον μου νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ἐκτέλεσιν μᾶς διαταγῆς. Ὅσα δὲ εἶπαν ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δύνανται νὰ διαταράξωσι τὴν ἡσυχίαν τοῦ τόπου ἐκείνου, ποσῶς δὲν εἶναι ἀληθῆ· διότι ἐὰν ἔβλεπα ὅτι ἐπρόκειτο τοιοῦτος κίνδυνος, ἤθελα θυσιάσει καὶ τὴν φιλοτιμίαν μου, καὶ ἤθελον ἀφήσει τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν παριστάνω σήμερον, καὶ ἥτις ὑποστηριζομένη παρὰ τῆς Συνελεύσεως πρέπει νὰ ᾖναι σεβαστὴ, ἰσχυρά. Ὁ Κύριος πληρεξούσιος ἐμπαθῶς ἐφάνη ὅτι ὁμιλεῖ· εἶπεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἥτις ὑποστηρίζεται ἀπὸ τὴν ὁλομέλειαν τῆς Συνελεύσεως εἶναι ἰσχυρὰ καὶ παντοδύναμος, διότι, καὶ ἂν ἀδύνατος ᾖναι, εὑρίσκει τὴν δύναμίν της ἐν τῇ κυριαρχίᾳ τοῦ ἔθνους· ἐὰν νομίζῃ ἡ Συνέλευσις ὅτι δὲν ἐξεπλήρωσα τὸ χρέος μου, ἡ ἐξουσία εἶναι εἰς χεῖρας της καὶ αὐθωρεὶ θέλω τὴν καταθέσει, ἐὰν καὶ σήμερον μοῦ εἴπητε, θὰ παρουσιασθῶ. Αὐτὰ συνέβησαν, καὶ ἐπέμενον καὶ ἐπιμένω νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ διαταγή μου. Ὁ Κύριος πληρεξούσιος Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς μὴ ἀρκεσθεὶς εἰς αὐτὰ παρενέβαλεν καὶ τὰς λεηλασίας τῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς· ἐπειδὴ ἀνέφερε τοῦτο, σᾶς λέγω καὶ ἐγὼ ὅτι αἱ ἁρπαγαὶ ἐν μέρει τῶν δημοσίων ἀποθηκῶν ἐγένοντο ῥᾳδιουργίᾳ καὶ παρακινήσει αὐτῶν, δὲν ἠξεύρω πῶς νὰ τοὺς ὀνομάσω, τῶν ἀπειθούντων ἀξιωματικῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἐπέμενον καὶ ἐπιμένω νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ διαταγή μου· καὶ ἐν ὅσῳ ἐγὼ εἶμαι, ἐν ὅσῳ ἔχω τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Συνελεύσεως θὰ ἐπιμένω, καὶ λέγω ὅτι τοιοῦτος κίνδυνος δὲν ὑπάρχει, Εἶπε μεταξὺ τῶν ἄλλων ὁ Κύριος πληρεξούσιος, ὅτι ἐζήτησε στρατιωτικὴν δύναμιν· ἐκ τῶν ἐνόντων, σᾶς εἶπα καὶ ἄλλοτε, ἠναγκάσθην νὰ στείλω ἕνα ὑπομοίραρχον μὲ μίαν ἐνωματίαν χωροφυλακῆς, καὶ μέ τινας ἀνθρώπους τῶν Κυρίων πληρεξουσίων Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, οἵτινες μετέβησαν καὶ εὗρον τὸν μοίραρχον Λακωνίας καὶ τὸν ἀρχηγὸν τῆς ἐθνοφυλακῆς, τὸν ὁποῖον διώρισεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν σύμφωνα μὲ ἐμὲ, καὶ ὅστις κατέβη οὐχὶ μὲ τριακοσίους, οἱ ὁποῖοι τοῦ ἐπροσδιορίσθησαν ὡς ἔμμισθοι ἐθνοφύλακες, ἀλλὰ διὰ τῆς προσωπικῆς του ἐπιῤῥοῆς· γνωρίζετε ποῖος εἶναι ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἐθνοφυλακῆς, εἶναι ὁ γόνος τοῦ Κυριακούλη· ὁ γεναῖος αὐτὸς στρατιώτης ἐπανέφερε τὴν τάξιν καὶ ἡσυχίαν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ὅπου εἶχε διαταραχθῆ διὰ σατανικῶν ἐνεργειῶν. Ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος, δὲν εἶναι πλέον ἀξιωματικὸς, ὁ πολίτης οὗτος ἀνταπεκρίθη πληρέστατα εἰς τὰς προσδοκίας τῆς Κυβερνήσεως, καὶ εἶναι τόσον ἀληθὲς, ὅ,τι ἀναφέρω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὥστε καὶ εὐχαριστίας ἔχει ἀπὸ τὰς ἀρχὰς Μονεμβασίας, καὶ ὁπόταν θέλῃ ἡ Συνέλευσις νὰ τὴν πληροφορήσω περὶ τούτων, εἶμαι ἕτοιμος· κακῶς δὲ ποιῶν ὁ Κύριος πληρεξούσιος, καὶ δὲν γνωρίζω πόθεν ὁρμώμενος, διότι ὡμιλήσαμεν καὶ ἰδιαιτέρως, ἴσως ἀπὸ ἔνθερμον πατριωτισμὸν, μήπως διαταραχθῇ ἡ ἡσυχία τοῦ Κράτους, ἀνέφερεν ὅτι ἐλήφθησαν μέτρα στρατιωτικὰ καὶ διοικητικά· δὲν ἐλήφθησαν δι’ ἄλλον σκοπὸν εἰμὴ νὰ ἐκτελεσθῶσιν αἱ διαταγαὶ, ὅσας ἔδωκα. Αὐτὰ συνέβησαν, Κύριοι, καὶ ἐν τῇ κυριαρχίᾳ σας πράξατε, ὅ,τι νομίσητε καλὸν ὑπὲρ τῆς ἡσυχίας καὶ ἀσφαλείας τοῦ Κράτους.

§30ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Ἐν ὀλίγοις λέξεσι σᾶς λέγω τοῦτο. Κύριοι, πολλὰ ἀναφέρει ὁ προλαλήσας ὑπουργὸς τοῦ πολέμου, τὰ ὁποῖα ἀδυνατῶ ν’ ἀνασκευάσω. Δι’ ἕνα λόγον δὲ, τὸν ὁποῖον ἐννοήσατε καλὰ, καὶ τὸν ὁποῖον δὲν δύναμαι νὰ σᾶς εὐκρινήσω, ἡ καταδίωξις τῶν Πετροπουλάκιδων εἶναι ἄδικος, εἶναι κομματικὴ, καὶ σᾶς προσθέτω, Κύριοι Πληρεξούσιοι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ πάρτε τὸ συμβὰν, ὅπως ὁ κύριος Ὑπουργὸς, ἐξέθηκε, πρέπει νὰ τὸ λάβητε ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν, διότι θὰ ἔχει ἀποτελέσματα δυσάρεστα· ἄλλο τίποτε δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἐκθέσω. Τελειώνω δὲ μὲ τὴν παρατήρησιν ὅτι, καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι ἐγεύθη ὁ Πετροπουλάκης τὸ μαρουλόφυλο χωρὶς ξύδι (γέλωτες), εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμωσθῇ (θόρυβος) κατ’ αὐτοῦ κἀμμία καταδίωξις χωρὶς νὰ ἔχῃ τὰ πλέον ὀλέθρια ἀποτελέσματα.

§31ΗΛΙΑΣ Β. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ Κ. Καστανάκος, ὁ πληρεξούσιος τῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρῆς, ἦλθε μὲ θυμὸν, μὲ τρικυμίαν μεγάλην, νὰ ἐκφράσῃ πράγματα ὅλως διόλου ἐναντία. Λυποῦμαι, διότι εἶπεν ὅτι εἶναι Μανιάτης καὶ οἱ Μανιάται πρέπει νὰ ᾖναι Λάκωνες εἰλικρινεῖς καὶ τίμιοι (γέλωτες). Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι! Ὁ κύριος Καστανάκος, ἂν δὲν γνωρίζῃ τὰ καθέκαστα, τὶ ἔπραξε καὶ τὶ πράττει ὁ Πετροπουλάκης εἰς τὸ Γύθειον, ἠμπορῶ νὰ τὸν πληροφορήσω, ἐκτὸς ἂν ἔχῃ κἀμμίαν συγγένειαν ἢ ἂν παρακινῆται ἀπὸ ἄλλους λόγους. Ὁ Κύριος γνωρίζει καθὼς καὶ ἐγὼ, ὅτι εἶναι ἡ Μάνη, ἡ ὁποία, ἀφότου ἤρχισεν ἡ μεταπολίτευσις αὕτη, δὲν ἐνήργησε τίποτε· αὐτοὶ ὅμως θέλουν νὰ μὴ δεχθοῦν τὸν ὅρκον, νὰ μὴ ἔλθουν εἰς τὴν ἐκλογὴν, νὰ ἐνεργήσουν μὲ ὅλα τὰ μέσα, νὰ χαλάσουν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔκαμον πολλοὶ μὲ τὸν κίνδυνον τῆς ζωῆς των. Δὲν ἠδύναντο νὰ κάμουν τίποτε, διότι εἴμεθα περισσότεροι, καὶ ἂν ῥίψητε μία ματιὰν εἰς τὰ πρακτικὰ θὰ ἴδητε ὅτι συνῆλθον καὶ εἶπον νὰ περιέλθωμεν ὅλα τὰ χωρία τῆς Λακωνίας, ὅλοι ἀπὸ κοινοῦ νὰ ἐκστρατεύσωμεν νὰ πάρωμεν τὰ δημόσια πλούτη, νὰ καταστρέψωμεν τὰ χωρία, διότι ἂν τοῦτο δὲν κάμωμεν εἴμεθα χαμένοι, διότι ἡ μεταπολίτευσις, ἥτις ἔγεινε εἶναι ἀπὸ φοιτητὰς, εἶναι αὐθαίρετος, καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν πρώτην τάξιν τῆς πολιτείας· καὶ ἡμεῖς ἠμποροῦμεν νὰ χαλάσωμεν αὐτὴν, καὶ νὰ ἔλθωμεν οἱ πρῶτοι εἰς τὰς μεγαλητέρας θέσεις. Τέλος πάντων δὲν ἠδυνήθησαν νὰ κάμωσι τίποτε, διότι ἐτρέξαμεν ἀμέσως εἰς τὰ χωρία, ὡμιλήσαμεν μὲ ὅλους τοὺς οἰκοκυραίους (οἰκογενειάρχας) καὶ ἔμειναν μόνοι οἱ Πετροπουλάκιδες, ὁ Καλογερόγιαννης, ὁ Γουργούρης καὶ ἄλλοι μερικοί. Ἡ διαγωγὴ των αὐτὴ, Κύριοι, ἔγεινε γνωστὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔκρινε καλὸν νὰ παύσῃ τὸν ἕνα ἀπὸ δήμαρχον, τὸν ἄλλον ἀπὸ συμβολαιογράφον, καὶ μόλα ταῦτα ἀκόμη σήμερον εἶναι εἰς τὴν θέσιν των, καὶ δὲν παρέδωκαν τίποτε. Τί εἶπεν ὁ κύριος Καστανάκος, ὅστις ἦλθε μὲ θυμὸν νὰ ζητήσῃ τὴν ἀθώωσιν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων; εἶπεν ὅτι συνεκεντρώθησαν εἰς ἓν μέρος καὶ θὰ ἠμπορέσουν νὰ ῥίψουν τὴν ἐξουσίαν. Θὰ εἰπεῖ λοιπὸν, ὅτι τῷ ὄντι εἶναι ἀντεπαναστάται. Τί εἶπεν ὁ κύριος Ἰάλεμος χθὲς; ἐνεργοῦνται πολλὰ πράγματα, αὐτὰ εἶναι ἀντεθνικαὶ ἐνέργειαι, καὶ αὐτὰ γίνονται εἰς τὴν Λακωνίαν, τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ Πετροπουλάκιδες. Μᾶς λέγουν ὅτι ἔχουν στρατιώτας ἀνὰ 60 δραχμὰς τὸν μῆνα ἕκαστον, ποῦ ηὗρον ἐκείνην τὴν ἐπιῤῥοήν; ἐνῷ μόνον ἡ δύναμις τῆς λόγχης τοὺς ἔφερε καὶ τοὺς φρουρεῖ, ποῦ ἠδύναντο νὰ εὕρουν συντρόφους, καὶ νὰ φέρουν πυροβόλα εἰς τὴν θέσιν τους; Θὰ εἰπεῖ, ὅτι ὑπάρχει δάκτυλος πολιτικός. Καὶ ἂν παραδεχθῶμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ προλαλήσας, ὁ Καστανάκος, ὁ Μανιάτης, ἂν ἀγαπᾶτε, ἂς τοὺς φέρωμεν καὶ τοὺς συντρόφους των καὶ ὅλους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ὑποστηρίξουν τὸν Ὄθωνα. Αὐτὰ λέγω.

§32ΔΑΓΡΕΣ. Κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐμποδίσῃ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προσδιορίσῃ τὴν διαμονὴν οἱουδήποτε ἀξιωματικοῦ, μίαν ὅμως παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω. Παρατηρῶ τοῦτο εἰς τὸν κύριον ὑπουργόν· μοὶ φαίνεται ὅτι ἄλλοι ἀξιωματικοὶ προέβησαν εἰς βήματα σπουδαιότερα, παρ’ ὅσον οἱ Πετροπουλάκιδες, καὶ ὅμως οἱ τοιοῦτοι οὐχὶ μόνον δὲν ἐκρατήθησαν, ἀλλ’ ἐὰν οὐχὶ ἀμέσως, ἐμμέσως ὅμως ἐπῆλθε καὶ συνδρομὴ ἐκ μέρους τῆς ἐξουσίας. Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ ἀποσιωπήσω, παρὰ νὰ σημειωθῇ, διότι προβλέπω, ὅτι ἐκ τῆς ἀνοχῆς τῆς ἐξουσίας εἰς μερικοὺς ἀξιωματικοὺς συμβαίνουν δυσάρεστα. Τοῦτο τὸ λέγω εἰς τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διότι ἀφορᾷ τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, τὴν ὁποίαν ἐπαπειλοῦν κίνδυνοι.

§33ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν ἔρχομαι εἰς τὸ ὅλον τῆς συζητήσεως· πρὸ ἑνὸς μηνὸς περίπου ἐδόθη ἀφορμὴ εἰς τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον Σύρου κύριον Εὐμορφόπουλον, ὅστις ἠθέλησε νὰ κάμῃ λόγον περὶ τῶν διατρεξάντων εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς· εἶχον τὴν ἀξίωσιν νὰ ὁμιλήσω· ἀλλ’ ἐπειδὴ λόγοι ἀνώτεροι δὲν μοὶ ἐπέτρεψαν νὰ πράξω τοῦτο, οἱ λόγοι εἶναι ἁπλοῖ, (ἦτο διότι δὲν ἐπεθύμουν νὰ δοθῇ τοιαύτη ἀφορμὴ ὥστε νὰ καταδείξω τὴν κακὴν ἐσωτερικήν μας κατάστασιν)· ὁ λόγος μόνον αὐτὸς μὲ ἠνάγκασε νὰ σιωπήσω. Σήμερον ὅμως ὅτε βλέπω ὅτι μεταξὺ τῆς συζητήσεως, ἥτις ἐγεννήθη, ἐῤῥίφθη καὶ τὸ τῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, διϊσχυριζομένου τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἔπραξεν ὅλα, ὅσα ἐκ τῶν ἐνόντων, καὶ ἀπεκατέστησε τὴν τάξιν, μὲ ἠνάγκασε νὰ ἔλθω νὰ σᾶς εἴπω ποῦ εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις αὐτή. Πρὸ μηνὸς ἡ ἐπαρχία αὕτη δὲν ἔχει τὴν ἐλαχίστην ἡσυχίαν καὶ ἀσφάλειαν πλεῖστοι ὅσοι τῶν κατοίκων ἀνεχώρησαν ἐκ τοῦ τόπου, ἄλλοι κατέφυγον εἰς τὰ Κύθηρα, καὶ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν κρύπτονται εἰς τὰ ὄρη. Ἀπὸ τὰς πρώτας ἡμέρας παρουσιάσθημεν εἰς τὸ Κυβερνεῖον καθὼς καὶ εἰς τοὺς Κυρίους ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐζητήσαμεν νὰ σταλῇ ἀρκοῦσα δύναμις, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ περιστείλωμεν τὴν ἀταξίαν, καὶ ὁ μὲν Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μᾶς εἶπεν ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ διαθέσῃ τὴν ἐλαχίστην στρατιωτικὴν δύναμιν, ὁ δὲ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἐμὲ θέλω τὸ πράξει· μολονότι βλέπω τὰ πράγματα ὅτι περιῆλθαν εἰς μίαν ἀνώμαλον κατάστασιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας, οὐχ ἧττον ὅμως θέλω συνενοηθῆ μὲ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἂν ἦναι δυνατὸν νὰ σταλῇ δύναμις, θὰ τὸ πράξω· κατὰ συνέπειαν τούτων καὶ αὖθις προσήλθομεν εἰς τὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργὸν ἐξηγήσαντες αὐτῷ εἰδικώτερον ὅτι ἡ ἐπαρχία μας ὑποφέρει ἕνεκα τῶν γειτόνων μας Λακώνων συμπολιτῶν του, καὶ δέον νὰ ληφθῇ ταχίστη καὶ ἔντονος πρόνοια, καθόσον, ἐκτὸς τῶν ἐπιγινομένων δυστυχημάτων εἰς τοὺς κατοίκους τῆς ἐπαρχίας μας, ἀποδίδεται καὶ εἰς πολιτικὸν λόγον ἡ κατάστασις αὕτη, ἥτις δὲν περιποιεῖ οὐδ’ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τιμὴν, οὐδ’ εἰς αὐτὸν τοῦτον, καθόσον ἡ θέλησίς του δύναται ἐκ τοῦ παραχρῆμα νὰ φέρῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν καταδίωξιν καὶ τὴν ἀπέλασιν πέραν τῶν ὁρίων τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης τῶν ταραξιῶν καὶ σφετεριστῶν τῆς ξένης περιουσίας, οἵτινες δὲν καραδοκοῦν εἰμὴ εὐκαιρίαν ἀνώμαλον, ἐν τῷ μέσῳ τῆς ὁποίας νὰ ἀφαιροῦν τὴν περιουσίαν τῶν δυστυχῶν συνεπαρχιωτῶν μας, ὡς ἔπραξαν καὶ εἰς ἄλλας ὁμοίας περιστάσεις, ἀλλ’ ἄκαμπτος ἔμεινεν εἰς ὅλα ταῦτα ὁ Κύριος ὑπουργός.

§34Π. ΘΕΟΦΙΛΟΥ. Καταγινόμεθα εἰς ματαίας συζητήσεις, ἐνῷ ἔχομεν σπουδαιότερα πράγματα, ἡ Συνέλευσις ἀρκεῖται εἰς ὅσα ἐλέχθησαν.

§35ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἡ ἐπαρχία, τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι ἀντιπρόσωπος, Κύριοι, εὑρίσκεται εἰς χειρίστην κατάστασιν, εἰς κανένα τῶν ἀγορευόντων δὲν ἠθέλησα νὰ παρεμβάλω πρόσκομμα κατὰ τὴν συζήτησιν, ὁ λόγος τὸν ὁποῖον ἀνέλαβον Κύριοι, ἀφορᾷ γενικὰ, διὰ τὰ ὁποῖα καὶ ἐνδιαφέρεσθε καὶ ὀφείλετε νὰ μὲ ἀκροασθῆτε μεθ’ ὑπομονῆς, καθόσον ἀδύνατον νὰ μένῃ ἄνθρωπος ἀνάλγητος εἰς τοιαῦτα ἀκούσματα. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπαντῶν εἰς τὸν Καστανάκον εἶπεν, ὅτι ἔλαβεν ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα, ὅτι ἀπέστειλε τὸν Λεωνίδαν Μαυρομιχάλην ἔχοντα ὑπὸ τὴν ὁδηγίαν του 500 ἐθνοφύλακας, ὅτι ἀπέστειλε ἱκανὴν δύναμιν χωροφυλακῆς κτλ καὶ ὅτι ἐπανῆλθεν ἡ τάξις, ἠξεύρετε τί συνέβη; ἀκούσατε· (θόρυβος) διὰ νὰ μὴ σᾶς ἐνοχλήσω, Κύριοι, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§36ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Ὄχι νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἰδέας του ὁ ἀγορεύων.

§37ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριοι, τὸ μόνον, ὅπερ σώζει τὴν πολιτείαν εἰς ἐπαναστατικοὺς καιροὺς, εἶναι ἡ διατήρησις τῆς ἡσυχίας καὶ τάξεως, καὶ πρὸς αὐτὸ σπεύδομεν ὀφείλοντες νὰ ἐργαζώμεθα· ὅταν ὅμως, Κύριοι, αὐτὴ ἡ τάξις δὲν ὑπάρχῃ, ὅταν ἡ περιουσία τοῦ πολίτου διαρπάζηται ὑπὸ ἀνθρώπων ἀσεβούντων πρὸς τοὺς νόμους τῆς πολιτείας, δὲν ἔχω δίκαιον νὰ σᾶς ἐξηγήσω τί συμβαίνει εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ἀλλὰ μὲ διακόπτετε; τοῦτο εἶναι πολὺ σπουδαιότερον παρὰ πᾶν ἄλλο. Σᾶς λέγει ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι ἐπανέφερε τὴν τάξιν· δὲν ἔπραξε τίποτε, Κύριοι· εἶχεν ὁ Κύριος Λεωνίδας Μαυρομιχάλης 60 ἕως 80 ἐθνοφύλακας, περιεφέρετο εἰς τὴν ἐπαρχίαν· 300 Μανιάται ἦσαν εἰς τὰς Βοιὰς, 200 εἰς τὸν δῆμον τοῦ Ἀσωποῦ· λεηλατήσαντες καὶ κακίζοντες τοὺς κατοίκους ἔφευγον ἀπὸ τὸ ἓν μέρος καὶ ἐπήγαινον εἰς τὸ ἄλλο, ἤτοι ἀπὸ χωρίον εἰς χωρίον, καὶ τοιουτοτρόπως ἐγίνετο μία πανήγυρις μεταξὺ τῶν λεγομένων τῆς Κυβερνήσεως ἀνθρώπων καὶ τῶν καταπιεστῶν, οἵτινες ἀφῄρεσαν τὰς δημοσίους ἀποθήκας τῶν σιτηρῶν καὶ ἐκείνας τῶν ἐμπόρων εἰς τὰς Βοιὰς, ὡς καὶ τὰ κατὰ τὴν ἐπαρχίαν δημόσια ἔλαια, ἕνεκα τῶν πράξεων τῶν ὁποίων κατήντησαν οἱ δύο βαθύπλουτοι τῆς πόλεως Μονεμβασίας καλούμενοι Ῥίτσος καὶ Καπιτσίνης νὰ φύγουν ὁ μὲν ἐν Κυθήροις ἔνθα καὶ διαμένεν ἔτι, ὁ δὲ εἰς Σπέτσας, καὶ πλεῖστοι ἄλλοι ἔχοντες τὰς οἰκογενείας των εἰς τὰ ὄρη διὰ τὸν φόβον τῶν γειτόνων μας Ἀλγερίνων. Τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις· καὶ ὅμως ζητοῦμεν νὰ σταλῶσιν ἐκεῖ 30 ἔνοπλοι τῆς δημοσίας δυνάμεως, ὅπως καταλάβωσι τὸ φρούριον τῆς Μονεμβασίας, διὰ τὸ ὁποῖον ὑπῆρχει σπουδαία ὑποψία, (ἀφοῦ καὶ πολλοὶ τῶν κατοίκων εἰσεκόμιζαν ἐν τῷ φρουρίῳ πρὸς διαφύλαξιν τὰ πολυτιμώτερα τῶν πραγμάτων των), ἀλλ’ ὅμως ἐστάθη ἀδύνατον καὶ τοῦτο νὰ γείνῃ, ἂν δὲ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐννοῇ τὴν τοιαύτην κατάστασιν ὡς ἐπάνοδον τῆς τάξεως, ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ παρατηρήσω ὅτι κατ’ ἐμὲ ἔπρεπεν ὁ στρατὸς τῆς ἐξουσίας νὰ καταδιώξῃ τοὺς Λάκωνας ἀποτελεσματικῶς, ἐλαύνων τούτους πέραν τῶν ὁρίων τῆς ἐπαρχίας, νὰ τοὺς συλλάβῃ, καὶ παραλαμβάνων τὰ ἀφαιρεθέντα τῶν κατοίκων πράγματα νὰ τὰ παραδώσῃ εἰς τοὺς ἰδιοκτήμονας, καὶ νὰ ἐνεργήσῃ πᾶσαν ἔννομον καταδίωξιν· ἄλλως τε δικαιοῦμαι νὰ πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν ἀποτελεσματικὸν μέτρον ἐνήργησεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, —δικαιούμενος τοσούτῳ μᾶλλον νὰ παραπονοῦμαι κατὰ τῆς διαταγῆς τῆς Κυβερνήσεως, καθόσον ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, ὅτι κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις ἐνδιεφέρετο διὰ τὴν ἡσυχίαν τῶν Καλαμῶν, παραχρῆμα ἀπέστειλε καὶ ἀτμόπλοιον, καὶ πυροβόλα, καὶ στρατὸν κτλ. Περαίνων τὸν λόγον μου ἔρχομαι νὰ ἐκθέσω σχετικῶς ὅτι καὶ ἡ συῤῥοὴ τῶν Λακώνων εἰς τὸ χωρίον Ῥάχη τοῦ Γυθείου, καθ’ ὧν ἡ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ ἐπιτεθῇ, ἤθελεν εἶσθαι φρονιμώτερον νὰ λυθῇ εἰρηνικῶς, διότι ἀναντιῤῥήτως ἡ θύελλα αὕτη τῆς ἀναρχίας, τῆς ἀποδιδομένης εἴς τινας (ἐν ᾧ κατ’ ἐμὲ δὲν εἶναι πιστευτή), θὰ μεταβιβάσει τὸν ὀχλαγωγικὸν σάλον ἐν τῇ γειτονικῇ ἐπαρχία Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, καὶ τότε ἡ δύναμις, Κύριε ὑπουργὲ, τὴν ὁποίαν εἶπες ὅτι ἔστειλες μὲ τὸν ὑπομοίραρχον, ἥτις σύγκειται ἀπὸ ἑπτὰ χωροφύλακας μόνον, δὲν εἶναι ἱκανὴ καὶ ἀνάλογος κατὰ τὴν δόξαν σας ν’ ἀνταποκριθῇ οὐδὲ κατὰ ἐλάχιστον, ἐν ᾧ ἡ ἐπαρχία αὐτὴ ἔχει ἀνάγκην μεγάλης δυνάμεως καὶ σπουδαίας διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν τοὐλάχιστον νὰ φυλάξωμεν τὴν ὕπαρξίν μας, ἀφοῦ κατεστράφη ἡ περιουσία μας. Καὶ προτείνω διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μέτρα ἔντονα νὰ ἀποστείλῃ μίαν δύναμιν ½ λόχου τοὐλάχιστον, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Συνέλευσις, ἂν ἐφωτίσθη.

§39ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Εἶναι πλαστὴ ἡ ἀναφορὰ, ὁ Πετροπουλάκης δὲν ἀναγνωρίζει τὴν ἀρχήν· ἐπαύθη ὡς συμβολαιογράφος, δὲν παρέδωκε τὰ ἀρχεῖα, ἐπαύθη ὡς δήμαρχος, δὲν παρέδωκε τὰ ἀρχεῖα. Ὁ Κύριος Ζέρβας τὰ γνωρίζει ὅλα αὐτὰ, διὰ τί δὲν ἔρχεται ἀπ’ ἐδῶ νὰ βεβαιώσῃ τὴν Συνέλευσιν; Τὸ ἠξεύρω πολὺ καλὰ, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἔγεινεν ἀπ’ ἐδῶ, ἔγεινε χθὲς, εἶναι πλαστογραφημένη, καὶ θὰ ἴδετε ὅτι οὔτε ταχυδρομεῖα, οὔτε γράμματα ἦλθον, θὰ ἴδητε τὸ χαρτόσημον ὅτι ἐγένετο ἐδῶ διὰ νὰ κατηγορήσουν τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Καὶ ἐμὲ μὲ κατέτρεξε καὶ μὲ ἐπολέμησεν ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης, ἀλλ’ ἡ ἀναφορὰ εἶναι πλαστὴ, οἱ Πετροπουλάκιδες αὐτοὶ δὲν παραδέχονται Κυβέρνησιν, δὲν παραδέχονται τὴν μεταβολήν.

§40ΤΖΑΝΕΤΑΚΗΣ. Πολλάκις ἔγεινε λόγος περὶ τοιούτων πραγμάτων, ὅτι ἔλαβον χώραν συμπλοκαὶ, συγκρούσεις· ἓν μόνον δὲν παραδέχομαι ὅτι αὐτὰ τὰ γεγονότα εἶναι ἀποτελέσματα τῆς ἐπαναστάσεως, δὲν παραδέχομαι ὅτι ἡ ἐπανάστασις ἐχαλάρωσε τοὺς κοινωνικοὺς δεσμοὺς τοῦ Νομοῦ αὐτοῦ· δὲν εἶναι ἀληθὲς, Κύριοι, καὶ φέρω μίαν ἀπόδειξιν.

§41ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ἐπιμένω, Κύριοι, εἰς τὴν πλαστογραφίαν, ἰδοὺ ἡ ἀναφορά.

§42ΤΖΑΝΕΤΑΚΗΣ. Καθ’ ὅλον τὸ διάστημα πρὶν ἀρχίσουν αἱ ἐκλογαὶ ἡ ἐπαρχία ἦτον εἰς πληρεστάτην ἡσυχίαν.

§43ΖΕΡΒΑΣ. Ὅπως εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, ὑπάρχουν καὶ ἐκεῖ αἱ μερίδες αἱ πολιτικαί. Δὲν ἀνήκω εἰς οὐδεμίαν ἀπ’ αὐτὰς τὰς μερίδας, διατελῶ ξένος αὐτῶν. Ὡς νομάρχης εἰς τὸ μέρος αὐτὸ, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσω τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν κατὰ τοῦτο καὶ μόνον ὅτι οἱ ἀναφερόμενοι ἀξιωματικοὶ εἶναι οἱ μόνοι εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠσπάσθησαν τὴν ἐπανάστασιν, καὶ ὄχι μόνον δὲν ἠσπάσθησαν τὴν ἐπανάστασιν, ἀλλὰ καὶ ἐνήργησαν εἰς ἀντεπανάστασιν. Κ’ ἐν πρώτοις συνήθροισαν ἓν μέρος τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι συνεκαλοῦντο ἀπὸ ἄλλα τινὰ πρόσωπα, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχει κ’ ἓν ὄνομα Γουργούρης, τὸ ὄνομα τοῦ ὁποίου ἠξεύρετε πόσην ἐντύπωσιν κάμνει εἰς τὰς ἀκοὰς τῶν ἀσπασθέντων τὴν ἐπανάστασιν.

§44ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ὁ Γουργούρης τοῦ Ναυπλίου;

§45ΖΕΡΒΑΣ. Αὐτὸς ὁ ἴδιος. Ἐσύναξαν λοιπὸν ἓν μέρος τῶν κατοίκων καὶ ἠθέλησαν νὰ κινηθῶσιν κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως· καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἤρχισαν ν’ ἀπειλήσουν καὶ αὐτὴν τὴν πρωτεύουσαν τῆς Σπάρτης· ἐζήτησαν νὰ τοὺς ἑτοιμάσουν καὶ καταλύματα διὰ νὰ συστήσουν νέαν Κυβέρνησιν. Αὐτὰ τὰ περιστατικὰ ἠμποροῦν νὰ σᾶς πείσουν, ἐὰν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἦναι ὑπὲρ τῆς ἐπαναστάσεως ἢ ὄχι; Κατόπιν, Κύριοι, ἀφοῦ ἀπέτυχον εἰς τὸ κίνημα αὐτὸ, κατέφυγον εἰς ἓν ἄλλο, ἤτοι νὰ διαταράξουν ἐκεῖ τὰς ὁμόρους ἐπαρχίας. Ἤρχισαν νὰ συγκεντρῶνται εἰς ἀποσπάσματα Λάκωνες, ἀλλὰ Λάκωνες ὑποκινούμενοι ἀπὸ τὰ πρόσωπα αὐτὰ, ἀπὸ τοὺς Πετροπουλάκιδαις καὶ τὸν Γουργούρην καὶ ἄλλους, οἵτινες ἐκάθηντο πάντοτε εἰς τὰ σπίτια των· ἔτρεξαν εἰς τὰς ὁμόρους ἐπαρχίας καὶ δὲν ἄφησαν χωρίον νὰ μὴ λεηλατήσουν, μήτε ἀποθήκας. Ἐγὼ τότε εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐνεργήσω κατ’ αὐτῶν, ἀλλ’ εἶδον, ὅτι ἡ μόνη δύναμις, ἡ ὁποία ἠμποροῦσε ν’ ἀντικρούσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, ἔπρεπε νὰ ἦσαν οἱ ἴδιοι Λάκωνες· καὶ τοιουτοτρόπως ἀπεφάσισα ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Κυβερνήσεως τῆς προσωρινῆς, ὡς νομάρχης, συνεννοούμενος καὶ μετὰ τοῦ μοιράρχου ἐκεῖ, καὶ διωρίσαμεν ὡς ἀρχηγὸν τῆς Ἐθνοφυλακῆς τὸν Λεωνίδαν Μαυρομιχάλην, ὅστις κατόπιν ἐνεκρίθη καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ οὗτος, ἂν καὶ ἔκαμε τὸ μέρος του κομματικῶς, οὐχ ἧττον ὅμως ἀποτελεσματικῶς συνέτρεξεν εἰς τὸ ν’ ἀπωθήσῃ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ἐκεῖνοι διεννοοῦντο νὰ πράξωσιν. Ὁ σκοπὸς ἐκείνων δὲν ἦτο μόνον νὰ γυμνώσωσι τὰς ἐπαρχίας, ἦτο κἄτι μεγαλήτερος, ἀλλ’ ἐν τούτοις, ἐν ὅσῳ ἤμην ἐκεῖ, κἄτι τι περιωρίσθη τὸ κακόν, καὶ κατόπιν ἐπῆλθεν ἡ τάξις. Ἐνδέχεται μὲν ἐκεῖ νὰ ἀκολουθοῦν ἄτοπα, ἤτοι κομματισμοῦ ἕνεκα, οὐχ ἧττον ὅμως ὁ σκοπὸς αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων ἦτο ἄλλος, παρὰ αὐτός. Δὲν ἐπίστευον ποτὲ, ὅτι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἠσπάσθησαν τὴν ἐπανάστασιν, ἤθελον ἔλθει σήμερον νὰ ὑποστηρίξουν τὰ ὄργανα ἐκεῖνα· ὅλα τὰ ἄδικα ἠμποροῦμεν νὰ τὰ ἀποδώσωμεν εἰς τὸν Κύριον ὑπουργὸν, ποτὲ ὅμως νὰ συντρέξωμεν πρόσωπα, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα προξενοῦν φρίκην.

§46Δ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἀνήκει, νομίζω, εἰς ἐμὲ διὰ νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας τὰς ἀφορώσας τὴν τάξιν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ κράτους, νομίζω μόνον, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἦτον ἐκεῖνος, ὅστις εἶναι εἰδικῶς ἁρμόδιος ἐπὶ τοῦ προκειμένου, καὶ ἀπορῶ πῶς δὲν εἶναι ἐδῶ σήμερον. Νομίζω, ὅτι καὶ τὸ ὑπουργεῖον θέλει ν’ ἀποδειχθῇ, ἂν ἡ ἀναφορὰ ᾖναι γνησία ἢ πλαστὴ, καθόσον ἔχω καὶ ἐγὼ λόγους διὰ νὰ πιστεύσω, (θόρυβος). Παρακαλῶ, Κύριοι. Ὁ πρῶτος λαβὼν τὸν λόγον ἦλθε δι’ ἐγγικτικωτάτων φράσεων, καὶ ἄλλων τοιούτων, νὰ παρακαλέσῃ νὰ στείλω δύναμιν. Μὲ ἀναγκάζετε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος ἀξιωματικοὶ εἶναι καὶ συγγενεῖς μου, ὁ μὲν συνταγματάρχης Πετροπουλάκης ἔχει δευτέραν μου ἐξαδέλφην τὸ γένος Μαυρομιχάλη, καὶ ἕτερος συγγενὴς αὐτοῦ στενὸς ἔχει καὶ αὐτὸς πρώτην μου ἐξαδέλφην τὸ γένος καὶ αὐτὴ Μαυρομιχάλη. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι θέλετε μοὶ ἀποδώσει δικαιοσύνην, ὅτι δὲν θέλω τὴν καταστροφὴν τῆς οἰκογενείας αὐτῆς, καὶ διὰ νὰ μὴ ἐνοχλήσω τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω καὶ τί ὡς ἄνθρωπος ἔπραξα ἵνα σώσω αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Ἐξαπέστειλα ἕνα συγγενῆ μου διὰ νὰ τοὺς ἐξορκίσῃ ἐνώπιον Θεοῦ καὶ πατρίδος νὰ ἡσυχάσουν, διότι σᾶς τὸ ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν ἐπιθυμῇ ἡ σεβαστὴ Ἐθνοσυνέλευσις, μοὶ δίδει τὴν ἐντολὴν ὡς ἄτομον, ὄχι ὡς ὑπουργὸν, καὶ μὲ τὴν κεφαλὴν μου ὑπόσχομαι νὰ ἐπαναφέρω τὴν τάξιν καὶ ἡσυχίαν χωρὶς νὰ ταραχθῇ ποσῶς ἡ τῆς ἐπαρχίας Γυθείου ἀσφάλεια καὶ ἡ τῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, ἕνεκα τῆς ὁποίας τόσαι φωναὶ ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας ἠγέρθησαν. Ἔρχομαι τόρα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν δεύτερον πληρεξούσιον τῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς· διότι, διὰ νὰ μὴ μεταχειρισθῶ ἄλλην φρᾶσιν, ἀσυστόλως μετεμόρφωσε τὴν ἀλήθειαν καὶ εἶπεν, ὅτι μοὶ ἐζήτησε στρατιωτικὰς δυνάμεις. Δὲν εἶναι ἀληθὲς, Κύριοι, εἶναι γεγονότα καὶ τὰ γνωρίζετε· ἅμα ἰδόντες τὴν κατάστασιν αὐτῶν τῶν ἐπαρχιῶν, συμφώνως μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης συσκεφθέντες ἀπεφασίσαμεν νὰ προστεθῶσιν, ἐκτὸς τῆς δυνάμεως τῆς χωροφυλακῆς, 56, νομίζω, ἐνωματίαι περιπλέον, ἐξ ὧν 8 προσδιωρίσθησαν διὰ τὸν νομὸν Λακωνίας, ἐκτὸς δὲ τούτων 300 ἔμμισθοι ἐθνοφύλακες ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Λεωνίδα Μαυρομιχάλη· καὶ δὲν λέγει ποσῶς ἀλήθειαν, ὅτι μὲ 60 ἐπῆγεν, ἀλλὰ καὶ μὲ 800, καὶ ἂν ἤθελε 3000, ἤθελε τοὺς ἔχει διὰ νὰ καταστρέψῃ τοὺς ταραξίας αὐτούς. Εἶναι ὅλα περιττά· ἐπιστολαὶ, ὡς σᾶς λέγει, ὅσαι ἤρχοντο, μοῦ τὰς ἔφερον ἐντὸς τοῦ Κυβερνείου, καὶ εἴχομεν τὴν ἀνοχὴν νὰ τὰς ἀκούωμεν, ἀλλ’ ἀπεδείχθησαν ὅλα ψεύδη αὐτῶν τῶν τολμητιῶν, καὶ ἔρχονται μετὰ τοσούτου θράσους νὰ διαψεύσωσι γεγονότα γνωστὰ τοῖς πᾶσιν. Ἂν δὲν λέγω τὴν ἀλήθειαν, εἶμαι ἕτοιμος νὰ ὑποστῶ οἱανδήποτε τιμωρίαν θέλει νὰ μοῦ ἐπιβάλῃ ἡ Συνέλευσις. Ἔκαμαν πλεῖστα ἔγγραφα διὰ νὰ ὑπερασπισθοῦν ποίους, τὸ λέγω μὲ λύπην μου, διότι εἶναι συγγενεῖς μου, ταραξίας ἀφωσιωμένους ἀνέκαθεν εἰς ἓν σύστημα λαοφθόρον, τὸ ὁποῖον, ἐπαναλέγω, ἐν τῇ ὀργῇ του τὸ ἔθνος κατεκρήμνισε· Δὲν πρέπει νὰ ἔχουν τὴν τόλμην, διὰ νὰ μὴ μεταχειρισθῶ ἄλλην πολὺ ἐκφραστικωτέραν λέξιν, νὰ ἔρχωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ὑπερασπισθοῦν ἕνα Γουργούρην, διὰ τὸν ὁποῖον ἐντρέπομαι ὅτι εἶναι Μανιάτης, καὶ αὐτοὺς τοὺς ταραξίας τοὺς μηδαμινούς. Διὰ νὰ μὴ θυμώσω περισσότερον, καταβαίνω.

§47ΚΑΣΤΑΝΑΚΟΣ. Ἐν τῇ δικαιοσύνῃ της ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ μὲ ἀκούσῃ (θόρυβος).

§48ΔΑΓΡΕΣ. Νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ παύσῃ πᾶσα ἄλλη συζήτησις.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Συνέλευσις νὰ ἀποφανθῇ ἂν ἡ ἀναφορὰ θὰ σταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον;

§50ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω ὀλίγα ἔγγραφα ἀκόμη, καὶ νομίζω καλὸ νὰ τὰ ὑποβάλλω. Ἔχω διαφόρων πληρεξουσίων προτάσεις περὶ τῶν καθηκόντων τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ὑπουργῶν, περὶ μισθοδοσίας καὶ ἄλλα τοιαῦτα· κατά τι διαφέρουσι πρὸς ἄλληλα· νομίζει ἡ Συνέλευσις καλὸν νὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπή, ἢ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὰ τμήματα;

§52ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὰ τμήματα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Σολιώτης ζητεῖ ἄδειαν 30 ἡμερῶν· παρακαλεῖται ἡ Συνέλευσις ν’ ἀποφανθῇ, ἂν πρέπῃ νὰ δοθῇ.

§54ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Τὴν περιορίζω εἰς 15 ἡμέρας.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ δοθῇ λοιπὸν 15 ἡμερῶν ἄδεια;

§56ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Διομήδης Κυριακοῦ ζητεῖ ἄδειαν 4 ἡμερῶν, νὰ δοθῇ;

§58ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Δημητριάδης ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας 15 ἡμερῶν.

§60ΔΑΓΡΕΣ. Πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχω τοιαύτην πρότασιν.

§62ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Τὴν ὑποβάλλομεν ἡμεῖς τώρα.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Δημητριάδης ἔχει ψήφισμα περὶ μισθοῦ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ὑπουργῶν· ὁ Κύριος Καλλιγᾶς ἔχει ἄλλο ψήφισμα ὡς ἑξῆς· «οὐδεμία πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως ἰσχύει μὴ φέρουσα τὴν ὑπογραφὴν τοὐλάχιστον δύω μελῶν». Ἔχομεν μίαν ἀναφοράν· «αἴτησις τῶν μαθητῶν τῆς σχολῆς τοῦ πολυτεχνείου περὶ ἀνοίξεως αὐτῆς».

§64ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὰ τμήματα.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐξηντλήθησαν τὰ ἔγγραφα.

§66ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν ὑπενθύμισιν τῶν ὑπαρχόντων ἐγγράφων, κατὰ τὸν κανονισμὸν, πρέπει νὰ μεταβῶμεν εἰς τὰ ἀντικείμενα τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἐκτὸς ἂν ἡ Συνέλευσις ἄλλο τι ἀποφασίσῃ· τὰ ἀντικείμενα αὐτὰ εἶναι.

§68ΔΑΓΡΕΣ. Πρέπει νὰ σημειωθῇ ὡς ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως ἡ ἐκλογὴ τῆς Κυβερνήσεως· τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀναβάλωμεν ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν. Φρονῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν παντὶ καὶ πάντοτε ἠμπορεῖ νὰ ἐκλέξῃ τὴν Κυβέρνησιν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅστις νομίζει ὅτι παρημελήθη τι ἐκ τῶν ἀντικειμένων τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει τὸν λόγον κατὰ τὸν κανονισμὸν νὰ προσβάλῃ αὐτὸν, καὶ ἂν ἡ Συνέλευσις τὸ παραδεχθῇ, καλῶς. Λοιπὸν ἐγὼ δὲν ἐννοῶ κᾀμμίαν ἄλλην πρότασιν οὐσιώδη. Τὸ ἀντικείμενον σήμερον εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς ἐκλογῆς Καρυστίας.

§70ΖΕΡΒΑΣ. Αὔριον ἡ πρώτη πρᾶξις εἶναι ἡ ἐκλογὴ τῆς Κυβερνήσεως.

§71ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Χθὲς ἐσυζητήσαμεν ἐπὶ δύω ὥρας ὁλοκλήρους τὴν ἐκλογὴν Καρυστίας· θέλετε τώρα νὰ διακόψωμεν αὐτὴν, καὶ νὰ προβῶμεν εἰς μίαν πρᾶξιν σπουδαίαν, εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Κυβερνήσεως; Ἀδικοῦμεν τὸν λαὸν αὐτῆς τῆς ἐπαρχίας νὰ μὴ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τοῦτο νὰ τελειώσωμεν τὴν ἐκλογὴν τῆς Καρυστίας, καὶ ἀμέσως νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§72ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Καθ’ ἑκάστην ἀντὶ νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑψηλῶν καθηκόντων ἡμῶν, βλέπω ὅτι παραδιδόμεθα εἰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουσιν οὐχὶ εἰς συντακτικὴν Συνέλευσιν, ἀλλ’ εἰς ἓν κοινοβουλευτικὸν Σῶμα. Ἀντὶ νὰ φροντίσωμεν διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ πολιτεύματος, καὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἄλλων καθηκόντων ἡμῶν, καταγινόμεθα εἰς ἐπερωτήσεις ἀπευθυνομένας κατὰ μιᾶς Κυβερνήσεως, ἥτις δὲν ἠξεύρομεν ἂν θὰ ὑπάρχῃ μέχρι τῆς αὔριον. Καθ’ ἑκάστην ἀφ’ ἑτέρου παραβιάζεται ἡ ἡμερησία τάξις, καὶ ἐκ τούτου γίνεται μεγάλη σύγχυσις, καὶ χάνομεν πολύτιμον καιρὸν εἰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν μᾶς φέρουν εἰς κἀνὲν ἀποτέλεσμα. Πρὸ μικροῦ ὑπεβλήθη ἡ πρότασις τοῦ νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ τὸ ἀντικείμενον τοῦτο δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως. Τὸ τοιοῦτον ἀντίκειται εἰς τὸν κανονισμὸν, καθόσον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐσημειώθη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ, καὶ ν’ ἀποφασισθῇ εἰς τὴν Συνεδρίασιν. Ἄλλως τε, Κύριοι, λάβετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πολλοὶ τῶν Κυρίων πληρεξουσίων ἀπουσιάζουν, μὴ γνωρίζοντες ὅτι ἐπρόκειτο σήμερον περὶ τοιούτου σπουδαίου ἀντικειμένου, καὶ ὅτι ἂν τυχὸν προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Κυβερνήσεως, οἱ πληρεξούσιοι αὐτοὶ θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφράσωσι πικρὰ παράπονα, διότι προέβημεν χωρὶς νὰ προειδοποιηθῶσιν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν ἑνὸς τῶν οὐσιωδεστέρων καθηκόντων μας· (θόρυβος). Ἔπρεπε τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ νὰ σημειωθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διὰ νὰ τὸ γνωρίζουν καὶ αὐτοί. Λοιπὸν, Κύριοι, νομίζω ὅτι ἂν ἡ Συνέλευσις θεωρεῖ ὅτι εἴμεθα εἰς κατάστασιν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ τεθῇ τοῦτο εἰς τὴν ἡμερησίαν της διάταξιν τῆς αὔριον. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τοῦτο καὶ μόνον, φρονῶ ὅτι αὔριον πρέπει νὰ συνέλθωσι τὰ τμήματα. Ἔχομεν καὶ τὸ καθῆκον νὰ φροντίσωμεν διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ πολιτεύματος· πρέπει νὰ δείξωμεν, ὅτι δὲν λησμονοῦμεν κἀνὲν ἐκ τῶν ἱερῶν αὐτῶν καθηκόντων μας. Προτείνω ὅθεν τὸ πρωΐ περὶ τας 9 ὥρας νὰ συνέλθωμεν εἰς τὰ τμήματα διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν μελῶν τῶν διαφόρων ἐπιτροπῶν, μετὰ δὲ τὴν ἐκλογὴν τῶν ἐπιτροπῶν, κατὰ τὴν ὡρισμένην ὥραν τῶν συνεδριάσεων νὰ προβῶμεν, τιθεμένου αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν πρώτου, νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία πρότασις παρεμπίπτουσα «νὰ διακοπῇ πᾶσα ἄλλη συζήτησις καὶ νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν ἐκλογὴν Κυβερνήσεως» εἶναι ἡ τοῦ Κ. Δαγρέ.

§74ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον τὸ πρῶτον νὰ ᾖναι.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται λοιπὸν ἡ Συνέλευσις δι’ αὔριον;

§76ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§77ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐπληροφορήθην ὅτι τινὲς θέλουν νὰ ἐνοικιάσωμεν ἄλλο κατάστημα χάριν τῶν κατὰ τμήματα ἐργασιῶν μας· φρονῶ ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην τοιούτου καταστήματος. Ἔχομεν τὰ θεωρεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ συνέλθωμεν. Αὔριον λοιπὸν εἰς τὰς 9 νὰ συνέλθωμεν εἰς τὰ τμήματα καὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ἐπιτροπῶν.

§78ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Συμμερίζομαι καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν ἰδέαν ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Κυβερνήσεως ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν, πρὶν ψηφοφορήσωμεν τὸ καταστατικὸν τῆς Κυβερνήσεως. (θόρυβος), θέλετε ἡ Κυβέρνησις νὰ σχηματισθῇ, πρὶν ὁρίσωμεν τὰ καθήκοντα αὐτῆς; Δὲν συλλογιζόμεθα ὅτι ἠμποροῦν νὰ ἐπηρεάσουν πολλοὺς διὰ νὰ γίνουν οὕτως ἢ ἄλλως τὰ καθήκοντα αὐτῶν; Αὔριον λοιπὸν ἐντὸς τῆς ἡμέρας θὰ γίνουν ὅλα.

§79ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Ὅλαι αἱ ἐργασίαι αἱ παρουσιαζόμεναι εἰς τὸ Σῶμα τοῦτο εἶναι σπουδαῖαι. Ἔχουν τὸ κατεπεῖγόν των. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προτιμηθῇ ὅλων τῶν ἄλλων ἐργασιῶν, εἶναι ἡ ἐκλογὴ τῆς Κυβερνήσεως.

§80ΠΟΛΛΟΙ. Ἀπεφασίσθη δι’ αὔριον.

§81ΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ. Ὁ Κ. Πρόεδρος, μοὶ λέγει ὅτι δὲν ἀπεφασίσθη.

§82ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον παραδέχθη ἡ αὔριον;

§84ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, ἀλλὰ πρὸ πάσης ἄλλης ἐργασίας.

§85ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Ἐννοῶ ὅτι μία ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως πρέπει νὰ ᾖναι σεβαστή· διατάξατε, Κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς τότε Συνεδριάσεως.

§86ΑΧΟΛΟΣ. Τὸ ἔχω ἐγὼ καμωμένον· δὲν σοῦ τὸ χαρίζω.

§87ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν, μετὰ τὸ τέλος τῆς ἐκλογῆς Καρυστίας, νὰ συζητήσῃ τὸ ψήφισμά μου.

§88Γ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Προκειμένου νὰ ἐξακολουθήσω τὸν λόγον, ὃν διέκοψα χθές, διότι διελύθη ἡ συνεδρίασις παρελθούσης τῆς ὥρας, εὑρίσκομαι ἤδη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀρχίσω αὐτὸν ἐκεῖθεν, ὁπόθεν κατέπαυσα. Ἀλλὰ θὰ μὲ συγχωρήσητε νὰ ἀνακεφαλαιώσω τὰ πάντα, καὶ νὰ ἔλθω εἰς τὸ συμπέρασμα. (Θόρυβος). Θὰ εἶμαι πολὺ σύντομος, Κύριοι, καὶ ἡσυχάσατε. Φρονῶ, ὅτι σᾶς ἀπέδειξα κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἡλίου φαεινότερον, ὅτι μακρὰν τοῦ νὰ ᾖναι ἀληθὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τῇ ἐκθέσει της ἰσχυρίζεται, ὅτι ὑπῆρχεν ἐπέμβασις ἐκ μέρους ἡμῶν, ὑπῆρξεν ἀπεναντίας ἐκ μέρους τῶν ἀντιπάλων μας· καὶ ἡμεῖς τίποτε ἄλλο δὲν ἐπράξαμεν, παρὰ νὰ σεβασθῶμεν τὸν νόμον καὶ τὴν ἐλευθέραν ἐξάσκησιν τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος. Ὡς πρὸς τὰ εἰδικὰ, Κύριοι, ἠκολούθησα κατὰ γράμμα τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἤρχισα ἀπὸ τὸν δῆμον τῶν Κοτυλαίων. Εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν ἡ ἐπιτροπὴ ἰσχυρίσθη, ὅτι ἐγὼ μετὰ τοῦ πατρός μου ἐξεβάλομεν ἐκ τοῦ ναοῦ τὰ μὴ συμφωνοῦντα μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὴν ἀντεφορευτικὴν, καὶ ὅτι μετεχειρίσθημεν στρεβλώσεις κατὰ τῶν ἀντιπάλων μας. Κύριοι, ἀπέδειξα, ὅτι εἶναι ἀντιφατικὴ ἡ ἔκθεσις αὐτὴ πρὸς ἑαυτήν. Ἡ ἐπιτροπὴ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀκύρωσιν τῶν δήμων τῶν 4, ἐκτὸς τῆς Καρύστου, δὲν στηρίζεται εἰς οὐδὲν ἄλλο γεγονὸς, παρὰ μόνον εἰς τὴν βίαν, τὴν ὁποίαν δῆθεν ἡμεῖς μετεχειρίσθημεν κατὰ τῶν ἀντιπάλων μας. Κύριοι, πιστεύω ὅτι ὅλοι ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἡ ἔνστασις αὕτη ἦτο γενικὴ καθ’ ὅλων τῶν ἐκλογῶν, καὶ μόλα ταῦτα πάντοτε ἀπεῤῥίφθη. Διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι πολὺ ὀρθῶς πρέπει νὰ ἀποῤῥιφθῇ καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, καθόσον μάλιστα τὰ παράπονα ὅλα τῶν ἀντιπάλων δὲν ὑποστηρίζονται ἀπὸ κἀνὲν ἐπίσημον ἔγγραφον, ἀπὸ κᾀμμίαν ἀρχήν. Κύριοι, παρατηρῶ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ἔκθεσίν της περιέπεσεν εἰς ἀνακολουθίαν καὶ ὡς πρὸς τὸν νόμον· διότι κατὰ τὰς ἐκλογὰς, ποῖα εἶναι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα βεβαιοῦν, ἐὰν αἱ ἐκλογαὶ ἔγειναν εἰλικρινεῖς ἢ δολίως; θεωρῶ, ὅτι ὁ νόμος ἐκήρυξε νομίμους ἀρχὰς, βεβαιούσας αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τὰς ἐφορευτικὰς ἐπιτροπάς· ὑπάρχει κᾀμμία ἀναφορὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἐκ τῆς ὁποίας νὰ φαίνεται, ὅτι αἱ ἐνστάσεις εἶναι ἀληθεῖς; κᾀμμία, Κύριοι, αἱ ἐπιτροπαὶ ὅλαι βεβαιοῦν τὸ ἐναντίον· βεβαιοῦν ὅτι αἱ ἐκλογαὶ ἤρχισαν καὶ ἐπεραιώθησαν μὲ τὴν μεγαλειτέραν ἡσυχίαν· βεβαιοῦν ὅτι ἡμεῖς ἐσεβάσθημεν τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλογέως, ὅσον, πιστεύω, ὀλίγοι.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἐπαναλαμβάνετε τὰ αὐτὰ, ὅθεν ἀνεχωρήσατε, ἐκεῖθεν νὰ ἀρχίσητε.

§90Γ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ, ἰδοὺ ποῦ ἐστηρίζετο, ὡς πρὸς τὴν ἀκύρωσιν τῶν δήμων· ἡ ἐπιτροπὴ ἐστηρίζετο ἐπὶ πληροφοριῶν τοῦ ἐπάρχου Καρυστίας κυρίου Μητσάκη, καὶ ἐπὶ τῶν πληροφοριῶν αὐτοῦ βασιζομένη, ἐσχημάτισε μίαν πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος. Ἀλλὰ διατὶ νὰ μὴ λάβῃ ἡ ἐπιτροπὴ ὑπ’ ὄψιν τὸ πρωτόκολλον τῆς διαλογῆς διὰ νὰ ἴδῃ, ὁποία πάλη ὑπῆρξε μεταξὺ ἡμῶν καὶ τοῦ ἐπάρχου Καρυστίας; Ἐκ τοῦ πρωτοκόλλου τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν καταφαίνεται, ὅτι μίαν ὁλόκληρον ἡμέραν δὲν ἐκάμαμεν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ εὑρισκώμεθα εἰς διαπληκτισμοὺς μετὰ τοῦ κυρίου Μητσάκη ἐπάρχου τῆς Καρυστίας. Διότι ἠθέλησε νὰ σφετερισθῇ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχεν ἀπὸ τὸν νόμον. Καὶ ἡμεῖς ἐννοεῖται, ὅτι δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιτρέψωμέν ποτε νὰ σφετερισθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο· ἐνταῦθα, Κύριοι, ἐὰν εἶχε τὴν καλωσύνην ἡ ἐπιτροπὴ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ πρακτικὸν αὐτὸ, ἤθελεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς δυσπιστήσει πρὸς τὰς πληροφορίας τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ. Μακρὰν ὅμως τοῦ νὰ δυσπιστῇ, λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν της πληροφορίας αὐτοῦ, αἵτινες δὲν εἶναι εἰλικρινεῖς, ἀλλ’ ἀντιπαθητικαὶ καὶ καὶ μεροληπτικαὶ, λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν ἓν ψευδὲς πιστοποιητικὸν τοῦ δημάρχου τῶν Κοτυλαίων, κατὰ τοῦ ὁποίου ὑπάρχει ἀναφορὰ ἀπὸ 800 δημότας τοῦ δήμου τῶν Κοτυλαίων, διὰ τῆς ὁποίας τὸν κατέλυσαν ἀπὸ δήμαρχον, καὶ ἐπεθύμουν νὰ σᾶς ἀναγνώσω αὐτὴν τὴν ἀναφορὰν, τὴν ὁποίαν ποσῶς δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπὴ διὰ νὰ ἰδῆτε πῶς ἐκφράζονται αὐτοί, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν, ἐπειδὴ βλέπω, ὅτι πρέπει νὰ ταχύνωμεν· παραλείπω λοιπὸν τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς, περιορίζομαι δὲ περιληπτικῶς νὰ σᾶς ὑποβάλλω τὸ περιεχόμενον. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς, Κύριοι, καθαρῶς ὁ λαὸς ὁλόκληρος χαρακτηρίζει τὸν δήμαρχον αὐτὸν ὡς ὄργανον τοῦ Ὄθωνος, ὡς ὀπαδὸν καθαρὸν του ἐθνοφθόρου συστήματος, καὶ ἀντ’ αὐτοῦ ἀνεκήρυξε κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐπαναστάσεως πενταμελῆ ἐπιτροπὴν, τῆς ὁποίας πρόεδρον ἀνέδειξε τὸν πατέρα μου, αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ συμπαθῇ πρὸς ἐμέ; Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἦτο ἐντὸς τῶν ἐγγράφων, ὡς εἶπον, ἀλλὰ δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν. Ἐὰν ἰδῆτε καθὼς σᾶς εἶπον, τὸ πρωτόκολλον τῆς διαλογῆς, δὲν θὰ παρατηρήσητε τίποτε ἄλλο, παρ’ ὅτι ὅλα ἦσαν ψεύδη. Ἐπεθύμουν νὰ ἀναγνωσθῇ ἓν μέρος αὐτοῦ τοῦ πρωτοκόλλου, διὰ νὰ ἐκτιμήσῃ ἡ Συνέλευσις, κατὰ πόσον ὁ ἔπαρχος Μητσάκης ἐπεμβαίνει εἰς τὰς ἐκλογὰς, καὶ ἑπομένως κατὰ πόσον δύναται νὰ ᾖναι ἀξιόπιστος.

§91ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ἀνάγνωσέ τα.

§92ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἰδοὺ, Κύριοι (Ἀναγινώσκει). Ἔπρεπε νὰ τὸ ἀναγνώσω ὅλον διὰ νὰ ἰδῆτε, ὁποίαν πίεσιν ἔπαθεν ὁ σύλλογος τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν, ἀπὸ τὸν μοίραρχον Παβασκόλ, ὅστις ἥρπασεν αὐθαιρέτως δικαίωμα ὅπερ δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ Νομάρχου κατὰ τὴν διαλογὴν ἀποκρούσας τὸν Νομάρχην αὐτὸν, εἶναι λοιπὸν ἡ ἐπέμβασις ὕστερον ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἀποδείξεις ὑπὲρ ἡμῶν ἢ ὑπὲρ τῶν ἀντιπάλων μας; (θόρυβος). Κύριοι, ἂν δὲν ὑπῆρχε παρ’ ἡμῖν ἡ φρόνησις, τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἤθελον λάβει χώραν σκηναὶ σοβαραὶ, καὶ ἤθελε χυθῆ αἷμα.

§93ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Διάβασε τὸ ἔγγραφον.

§94ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. (Ἀναγινώσκει). Ἐκ τοῦ πρακτικοῦ αὐτοῦ, Κύριοι, βλέπετε τὴν διαγωγὴν τοῦ Μητσάκη καὶ κρίνετε περὶ τῆς ἀξιοπιστίας αὐτοῦ, βλέπετε τὴν καθ’ ἡμῶν καὶ ὑπὲρ τῶν ἀντιπάλων μας κτηνώδη ἐπέμβασιν αὐτοῦ καὶ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως. Βλέπετε συγχρόνως ὅτι σύμφωνος ὁ σύλλογος ὅλος τῶν ἐπιτροπῶν ἐθεώρησεν, ὅτι αἱ κάλπαι, τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις, καὶ κατὰ τὰς ὁποίας οἱ ἀντίπαλοί μας δὲν ἔχουν ψήφους, εἶναι νομιμώτατοι, τουτέστιν ἡ κάλπη τοῦ δήμου Κοτυλαίων, Σκύρου, Διστίων, Αὐλῶνος. Εἶναι δὲ ἄκυρος, ὅπως ἀποδεικνύεται ἐξ ὅλων τῶν ἐγγράφων μόνη ἡ κάλπη τοῦ δήμου Καρύστου Ἔχω λοιπὸν πλήρη πεποίθησιν, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν πρόκειται παρὰ νὰ ἀναγνωρίσῃ τὸ δίκαιον αὐτὸ καὶ νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ διὰ τῆς ἀποφάσεώς της, τουτέστι νὰ κηρύξῃ ἄκυρον τὴν ἐκλογὴν τοῦ Δήμου Καρύστου· ἐγκύρους δὲ τὰς ἐκλογὰς τῶν ἄλλων δήμων. Καταβαίνων, Κύριοι, τοῦ βήματος, εὔχομαι νὰ ἐπέλθῃ μία ἀπόφασις δικαία ἐκ μέρους τῆς Συνελεύσεως· ἀδιάφορον, ἐὰν μείνω ἢ ὄχι πληρεξούσιος· διότι, καὶ ἐὰν ἐξέλθω, θὰ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι μία δικαία ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως μὲ ἀπέβαλε· καὶ θὰ ᾖμαι ἐνθουσιασμένος. Εἴθε ἡ ἀπόφασίς σας νὰ ἀνταποκριθῇ καθ’ ὁλοκληρίαν εἰς τὴν τοῦ λαοῦ θέλησιν.

§95ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι, αἱ ἐκλογαί...

§96ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ὀλίγον σύντομα, Κύριε Ζέρβα.

§97ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι, αἱ ἐκλογαὶ ἐξελέγχονται κατὰ τρεῖς ἰδιότητας, πρῶτον κατὰ τύπον, δεύτερον κατ’ οὐσίαν, καὶ τρίτον κατὰ τὴν προσωπικὴν ἰδιότητα τῶν ἐκλεχθέντων. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ δύω πρῶτα, δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε, διότι νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη ἀρκετὰ ὡς πρὸς τοῦτο ἀπὸ τὰ λεχθέντα, καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἀναπολήσω εἰς τὸν νοῦν μου ἕνα πλῆθος ἐνστάσεων καὶ λόγων· θὰ περιορισθῶ λοιπὸν μόνον εἰς τὸ τρίτον μέρος, εἰς τὸ προσωπικόν. Ἡ προσωπικὴ ἱκανότης ἢ τὸ προσωπικὸν δικαίωμα τοῦ νὰ ἐκλέγηταί τις βουλευτὴς, ὁρίζεται ἀπὸ τὸν νόμον μέ τινας ἐξαιρέσεις· αἱ ἐξαιρέσεις αὗται εἶναι διάφοροι. Πρώτη ἐξαίρεσις εἶναι ἡ ἀνηλικιότης, δευτέρα εἶναι ἡ ἠθικὴ ἀνικανότης, καὶ τρίτη εἶναι ἡ ἐπίῤῥοια τῆς ἐπαρχίας. Αἱ δύω ἐξαιρέσεις δὲν λαμβάνουσι χώραν ἐπὶ τῶν προσώπων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα παρατηρῶ, ὅτι ἀναφαίνονται πληρεξούσιοι· παρετήρησα ὅμως, ὅτι ὑπάρχει πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ὑπάγεται εἰς τὴν τρίτην ἐξαίρεσιν, εἰς τὴν ἐπήρειαν τῆς ἐπαρχίας. Βεβαίως ὁ νομοθέτης, ὅστις ἤθελε νὰ ὁρίσῃ τὰς ἐξαιρέσεις αὐτὰς, εἶχε τοὺς λόγους του. Εἰς μὲν τὴν ἀνηλικιότητα ὑπέθεσεν, ὅτι ὁ ἐγκέφαλος τοῦ ἀνθρώπου δὲν ἦτο τέλειος, ὥστε νὰ ἀντιπροσωπεύῃ τὰ δικαιώματα τοῦ λαοῦ· εἰς τὴν δευτέραν ἐξαίρεσιν εἶπεν ὅτι ὁ ἐλλιπὴς κατὰ τὴν ἠθικὴν δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ λαοῦ, ἡ δὲ τρίτη ἐξαίρεσις λέγει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ λαοῦ πρέπει νὰ ᾖναι ἐλευθέρα, πρέπει νὰ ᾖναι ἀπόῤῥοια τῆς συνειδήσεως ἑνὸς ἑκάστου, πρέπει νὰ ᾖναι ὅλως διόλου ἐλεύθερα πάσης βίας ἢ ὑποσχέσεως, αὐτὴ δὲ εἶναι ἡ ἐξουσία. Τὸ ἄρθρον 28, τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου λέγει ῥητῶς «διοικητικοὶ ὑπάλληλοι, δικασταὶ καὶ στρατιωτικοὶ ὑπάλληλοι δὲν δύνανται νὰ ἐκλεχθῶσι βουλευταὶ ἐντὸς τῆς δικαιοδοσίας των, δηλαδὴ ἐντὸς τῆς ἐκλογικῆς περιφερείας, ἡ ὁποία ὑπάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς ὑπηρεσίας των». Εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν παρατηρῶ, ὅτι ὑπάρχει πρόσωπον διοικητικὸν, τὸ ὁποῖον ἐκλέγεται ἐντὸς τῆς διοικητικῆς περιφερείας. Συμφώνως λοιπὸν μὲ τὸν νόμον, τὸ πρόσωπον αὐτὸ δὲν ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ νὰ ἐκλεχθῇ ὡς πληρεξούσιος εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτὴν, εἰμὴ ὅταν ἀπεφάσισε πρὸ πολλοῦ νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἐξουσίαν, καὶ νὰ ἀποδυθῇ εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα εἰς ἄλλον νομόν. Καὶ διατί, Κύριοι; διότι ἕνας διοικητικὸς ὑπάλληλος, καὶ ἰδίως ἕνας νομάρχης, δύναται διὰ τῆς ἐξουσίας του νὰ καταβάλῃ πᾶν πρόσκομμα κατ’ αὐτοῦ, δύναται εἰς μὲν τὸν ἕνα νὰ ὑπόσχεται νὰ τὸν συντρέξῃ εἰς τὸ νὰ γείνῃ δήμαρχος, εἰς τὸν ἄλλον νὰ ὑπόσχεται τοῦτο, καὶ εἰς ἄλλον ἐκεῖνο. Δυνάμει λοιπὸν αὐτῶν τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν του ἕνας νομάρχης, δύναται ὄχι εἰς μίαν ἐπαρχίαν, ἀλλ’ εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας νὰ ἐκλεχθῇ· καὶ ὁ λόγος εἶναι ἁπλούστατος· διότι παρατηροῦμεν, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτὴν ἐξελέχθη, ἀλλὰ ἐκλέγεται καὶ ἀπὸ ἄλλην μίαν ἐπαρχίαν, ἐὰν ᾖναι ἀληθὲς, τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν τὸ πιστεύω, ὅτι ἀφοῦ ἐξελέχθη ὁ νομάρχης εἰς μίαν ἐπαρχίαν, ὑπῆρχε, λέγουν, καὶ μία ἐπιφύλαξις διὰ μίαν ἄλλην ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία ἐσταμάτησε, καὶ δὲν ἐνεργήθη ἡ ἐκλογὴ πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν, ἐὰν ἀποτύχῃ εἰς τὴν μίαν νὰ ἐπιτύχῃ τοὐλάχιστον εἰς τὴν ἄλλην· ὥστε, ἐὰν ᾖναι ἀληθὲς, ἠμποροῦσε ἕνας νομάρχης νὰ ἔχῃ τὴν ἐπίῤῥοήν του εἰς τέσσαρας ἐπαρχίας, ἕκαστος λοιπὸν ἂς σκεφθῇ, ἐὰν ἕνας ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀρκετὴν ἐπιῤῥοὴν εἰς τὸν τόπον του, ὁ ὁποῖος ἔχει οἰκογένειαν ἐκεῖ, ὁ ὁποῖος κατοικεῖ διαρκῶς εἰς τὸν τόπον, ὁ ὁποῖος ἔχει τόσας καὶ τόσας ὑποχρεώσεις ὑπὲρ αὐτοῦ ἐκ μέρους τῶν συμπατριωτῶν του, καὶ ἐδίσταζεν, ἂν ἔχῃ τὴν ἀπόλυτον ἐπιῤῥοὴν, καὶ δὲν ἔρχεται εἰς πάλην, παρὰ συνηνωμένος μὲ ἕνα δυνατὸν συνδυασμὸν, καὶ μόλις μετὰ βίας δύναται νὰ ἐκλεχθῇ· διότι ὑπάρχει καὶ τὸ ἀντίθετον μέρος. Κᾀνεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑποθέσῃ ὅτι εἶναι παμψηφεὶ πληρεξούσιος τῆς ἐπαρχίας του, ὅσον καλὸς καὶ ἂν ᾖναι· διότι ἡ ἀντιζηλία δὲν λείπει ποτὲ ἀπὸ τὸν κόσμον. Καὶ καλὸς, ὅταν ᾖναι, μόνη ἡ ἀντιζηλία ἀρκεῖ διὰ νὰ φέρῃ ἀντιπάλους. Διὰ τοῦτο, ἐνῷ βλέπομεν, ὅτι εἰς μίαν καὶ μόνην ἐπαρχίαν ὁ κατοικῶν αὐτὴ δὲν ἔχει ἀρκετὴν ἐπιῤῥοὴν, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀποκλειστικὴν τὴν ἐπιῤῥοὴν εἰς τὸν τόπον, πολὺ περισσότερον δὲν πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἕνας ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δὲν κατοικεῖ εἰς τὴν ἐπαρχίαν, δύναται νὰ ἔχῃ ἀποκλειστικὴν ἐπιῤῥοὴν εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τοῦ νομοῦ, καὶ ὅμως διὰ τῆς ἐξουσίας ἀναπληροῖ τὴν ἐπιῤῥοήν. Δὲν ἐκτείνω περισσότερον τὸν λόγον μου, ἀλλὰ θὰ σᾶς φέρω μίαν ἄλλην παρατήρησιν. Ὅπου πρόσωπα νομαρχῶν, ἐκεῖ βλέπετε ὅτι ὑπῆρχον καὶ τὰ ψηφοδέλτια· διότι τεθωρακισμένοι μὲ τὴν ἰδέαν, ὅτι ἔχουν νὰ δώσουν ψῆφον ὑπὲρ τοῦ νομάρχου, ἢ ὑπὲρ ἑνὸς προσώπου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐξουσίαν μεγάλην.....

§98Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε! Δὲν εἴμεθα πλήρεις.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἔλθουν λοιπὸν οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι (θόρυβος). Μετ’ ὀλίγον, ἐλθόντων ἀρκετῶν πληρεξουσίων, ἐξακολουθεῖ ὁ ῥήτωρ.

§100ΖΕΡΒΑΣ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἡ ἐπήρεια τὰς ἐξουσίας συντελεῖ εἰς τὸ νὰ ἀφαρπάσῃ τὴν εὐσυνείδητον θέλησιν τοῦ πολίτου καὶ νὰ ψηφίσῃ ἄλλως πως. Παρετηρήθη, Κύριοι, ὅτι ἡ ὡραιοτέρα κωμῳδία ἐπαίχθη, ὅτε ὑπῆρχεν ἡ ἰδέα τῆς ἐπηρείας τῆς δυνάμεως τῆς ἐξουσίας. Ἔρχομαι λοιπὸν ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἡ ἐξαίρεσις αὕτη ἢ πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἁπλῶς εἰς τὸ ἄτομον, ἢ συνεπάγει τὴν καταστροφὴν τῆς ὅλης ἐκλογῆς. Ἐὰν ἡ Ἐθνοσυνέλευσις δύναται νὰ πεισθῇ ἐκ τῶν ὅσα ἐῤῥέθησαν καὶ ἐκ τῶν ἐγγράφων, ὅτι οὐδόλως συνετέλεσεν ἡ ἐπήρεια τῆς ἐξουσίας εἰς τὴν ὅλην ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς, τότε θὰ περιορισθῇ εἰς μόνην τὴν ἐξαίρεσιν τοῦ ἀτόμου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τὸ νόμον δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλεχθῇ· ἐὰν ὅμως ὁ λόγος τῆς ἐξαιρέσεως ὑπάρχει τοιοῦτος, ὅτι τὸ ἄτομον αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ ἀπὸ τὸν νόμον νὰ ἐκλεχθῇ, διότι ἠμπορεῖ νὰ μεταπλάσῃ τὴν ἐκλογικὴν συνείδησιν τῆς ἐπαρχίας, τότε βεβαίως συνεπάγεται τὴν ἀκυρότητα ὅλης τῆς ἐκλογῆς. Ποῖος ὁ λόγος τῆς ἐξαιρέσεως τοῦ ἀτόμου, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται; Εἶναι ὁ λόγος, ὅτι ἦτο νομάρχης· εἶναι ὁ λόγος, ὅτι ἡ ἐπαρχία, εἰς τὴν ὁποίαν ἐξελέχθη, ὑπάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν του· εἶναι ὁ λόγος, ὅτι αὐτὸς ὡς νομάρχης περιῆλθε καὶ πρὶν τῆς ἐκλογῆς τὸν νομὸν, καὶ τέλος πάντων ἦτο νομάρχης. Ὁ λόγος, ἡ ἰδέα, ἡ δύναμις, ὅτι ἦτο νομάρχης, ἤρκει, ὅπως πλήξει τὰ ὦτα ὅλων τῶν κατοίκων· βλέπετε, λοιπὸν, ὅτι ὡς νομάρχης ἠδύνατο νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν, ὅτι τὸ ὄνομα τοῦ ὑπουργοῦ καὶ τοῦ νομάρχου ἦλθον εἰς σύγκρουσιν, καὶ ἐνίσχυσαν τὴν ἐκλογὴν εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε φαίνεται, ὅτι οἱ πολῖται δὲν ἠμπόρεσαν νὰ δώσουν ψῆφον κατὰ θέλησιν. Ὥστε ἠκολούθησεν ἐκεῖ ἡ ἰδία κωμῳδία, ἡ ὁποία ἠκολούθησε καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας, διότι βλέπετε μίαν καλπονόθευσιν, βλέπετε πλαστογραφίας, βλέπετε βίας καὶ πολλὰ τέτοια πράγματα, καὶ αὐτὰ ἔγειναν βεβαίως, στηριζομένου ἑκάστου εἰς τὸ συνδυασμόν του. Τί σᾶς εἶπεν ὁ προλαλήσας; Εἶπεν, ὅτι ὁ ἔπαρχος ἐπεμβῆκε καὶ ἤθελε νὰ κάμῃ τὴν ἐκλογὴν, ὅπως αὐτὸς ἤθελε· ὅταν ὁ ἴδιος εἶπεν, ὅτι εἷς ἔπαρχος ἔχων μόνον τὴν ἰδέαν, ὅτι θέλει νὰ εὐχαριστήσῃ τὸ ὄνομα ἑνὸς ὑπουργοῦ· .... (θόρυβος) ἐπεμβῆκε καὶ νομίζει, ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπιρεάσῃ καὶ νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα ἀλλοῖον παρὰ τὴν γενικὴν συνείδησιν, λοιπὸν ἕνας νομάρχης, ὁ ὁποῖος ἔχει ὑπὸ τὰς διαταγάς του ὁλόκληρον νομὸν, ὁ ὁποῖος διὰ πᾶσαν πρᾶξιν ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ λόγον ἀπὸ τὸν ἔπαρχον, δὲν ἠδύνατο, νὰ καταστήσῃ ὅλως ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὸ ἀποτέλεσμα; Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον νομίζω, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐπηρεάσθη ἀπὸ τὸ πρόσωπον τῆς ἐξουσίας, τὸ ὁποῖον ἐλάμβανε μέρος εἰς τὸν συνδυασμὸν, καὶ τὸ ὁποῖον βεβαίως ἠδύνατο νὰ φέρῃ ἓν ἄλλο ἀποτέλεσμα, παρ’ ὅ,τι ἐκτὸς αὐτοῦ ἠδύνατο νὰ προέλθῃ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν ἐπηρεασμένη ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν καὶ κατὰ συνέπειαν ἄκυρος· ἐὰν δὲ τοῦτο δὲν εὕρῃ ὑποστήριξιν εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν· διότι ἠμπορεῖ ἐν τῇ πεποιθήσει της νὰ θεωρήσῃ ὁλωσδιόλου ἀδιάφορον τὸ πρόσωπον τοῦτο, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπήρειαν τῆς ἐξουσίας, τότε πάλιν συμφώνως μὲ τὸν νόμον τὸ ἓν πρόσωπον δὲν δύναται νὰ ἀποτελέσῃ μέρος εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§101ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν, ἐφωτίσθημεν.

§102Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν ἐφωτίσθημεν! (θόρυβος).

§103ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν εἷς πληρεξούσιος πολλάκις ἐλθὼν ἀπὸ τοῦ βήματος ἔλεγεν, ὅτι εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν ἐγένοντο καλπονοθεύσεις, βίαι, παρανομίαι, 1000 πράγματα. Τὰ εἴπατε αὐτὰ ἀπὸ τοῦ βήματος, καὶ ἠθέλετε νὰ προκαταλάβητε τὴν Συνέλευσιν, διὰ νὰ σχηματισθῇ ἡ γνώμη τῆς Συνελεύσεως κατὰ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς· ἀλλὰ πραγματικῶς ἡ καλπονόθευσις καὶ ἡ βία εἰς ποῖον δῆμον ἐπῆλθε; τοῦτο εἶναι γνωστὸν καὶ προκύπτει ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς ἐκλογῆς. Ἡμεῖς καμμίαν κάλπην δὲν ἡρπάσαμεν, καμμίαν κάλπην δὲν παρεγεμίσαμεν. Οἱ σύντροφοι τοῦ Κυρίου Μαυρομιχάλη....

§104Δ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν εἶχον κανένα σύντροφον.

§105ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἂν θέλετε, Κ. ὑπουργὲ, θὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι ἔχετε καὶ πράκτορας.

§106ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ κάλπη τοῦ δήμου Καρύστου ἡρπάγη ὑπὸ ἐνόπλων, οἵτινες ἐπυροβόλησαν καὶ ἐπλήγωσαν μάλιστα καὶ τὸν ἐνωματάρχην. (θόρυβος) Εἶχε τὴν ἀτυχίαν ἡ ἐκλογὴ αὕτη νὰ δυσφημισθῇ, καὶ τὰ ἁμαρτήματα τῶν ἄλλων νὰ ῥιφθοῦν ἐπὶ τῶν ὤμων ἡμῶν· δεύτερον ἀτύχημα ἔλαβε νὰ κληρωθῇ εἰς μίαν ἐπιτροπὴν, τῆς ὁποίας ὁ εἰσηγητὴς ἐκ προοιμίων ἐφάνη, ὅτι ἦτο καὶ αὐτὸς δυσμενὴς κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Ἐνθυμηθῆτε, ὅτι ἐκ προοιμίων εἶπεν, «ἐπιθυμῶ νὰ μὴ λάβω μέρος εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς, διότι ἐσχημάτισα πεποίθησιν κατὰ τῆς ἐκλογῆς.» Ἐν τούτοις ἔλαβε μέρος καὶ ἔγεινε καὶ εἰσηγητὴς μόνος του, χωρὶς νὰ τὸν διορίσῃ ἡ ἐπιτροπή· ὅλα αὐτὰ ἀποδεικνύουν, ὅτι ὁ Κ. Βάσσος εἶχε συμφέρον εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογήν. Ἐπῆλθε λοιπὸν μία ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία καθ’ ἡμᾶς δὲν εἶναι δικαία, διότι δὲν ἐξετιμήθησαν ὅλα τὰ γεγονότα τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ μὲ τὴν αὐτὴν στάσιν. Ἡ ἐπιτροπὴ εἰς ὅσους δήμους εὗρεν ὅτι ἔχομεν ἰσοψηφίαν μὲ τοὺς ἀντιπάλους ἡμῶν, ἐκεῖ παρεδέχθη, ὅτι εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ, εἰς ὅσους δήμους ἐπλειονοψηφήσαμεν ἡμεῖς, ἐκεῖ εὗρεν, ὅτι εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογή. Ἐν τούτοις, Κύριοι, σᾶς διαβεβαιῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι εἰς τὴν διαλογὴν παρίστατο δικαστικὴ ἀρχή. Ὁ Κ. εἰσαγγελεὺς ἦτο παρὼν, καθ’ ἣν ἡμέραν ἐγένετο ἡ διαλογὴ, καὶ ἐν τούτοις ὅλα τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα μᾶς ἀποδίδουν, εἶναι ψευδῆ· διότι κανεὶς δὲν παρίσταται ἐνώπιον τοῦ εἰσηγητοῦ νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἐτραυματίσθη. Ἐνθυμηθῆτε ὅτι εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Νάξου ἐπῆλθεν ἀκυρωτικὴ ἀπόφασις· διότι αἱ δικαστικαί ἀρχαὶ εἶπον, ὅτι ἔγειναν ἐγκλήματα· ἀλλ’ εἰς τὴν παροῦσαν ἐκλογὴν οὐδὲ τοιοῦτον ἐλέχθη ἀπὸ τὴν δικαστικὴν ἀρχήν, ἐνῷ μάλιστα ὁ ἴδιος ὁ εἰσαγγελεὺς ἦτο παρὼν καθ’ ἣν ἡμέραν ἐγένετο ἡ διαλογή. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν εἶναι ἀληθῆ. Καὶ παραδόξως ἡ ἐπιτροπὴ θέλει νὰ μᾶς ἀποδώσῃ τὸν φόνον ἑνὸς Φραντζῆ, ὁ ὁποῖος ἔλαβεν χώραν 40 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, καὶ καμμία σχέσιν δὲν ἔχει μὲ τὴν ἐκλογὴν ταύτην. Ὁ φόνος τοῦ Φραντζῆ ἔγεινεν εἰς τὰς 14 Ὀκτωβρίου, παραδόξως ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ἔγγραφά τινα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν ἰσχύν, π. χ. πιστοποιητικὸν δημάρχου, καὶ ἑνὸς δημάρχου ἐνδιαφερομένου ἀμέσως εἰς τὴν ἐκλογήν. Τὸ πολύκροτον αὐτὸ πιστοποιητικὸν τοῦ δημάρχου Κοτυλαίων εἶναι τοῦ δημάρχου ἐκείνου, τοῦ ὁποίου ὁ ἀνεψιὸς ἦτο εἰς τὸν ἀντίθετον ἡμῶν συνδυασμόν, ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ἀναφορὰν ἰδιωτῶν ἀπὸ 25 ὑπογραφὰς καὶ ἐπικυρωμένην ἀπὸ τὸν δήμαρχον ἄλλου Δήμου· δηλαδὴ δημόται τοῦ δήμου Αὐλῶνος ἀναφέρονται καὶ αἱ ὑπογραφαί των ἐπικυροῦνται ἀπὸ τὸν δήμαρχον τοῦ δήμου Κύμης, ἐνῷ ἐν τῷ μεταξὺ μεσολαβοῦν τέσσαρες δῆμοι· εἶναι τὸ ἴδιον, ὡς ἂν ὁ δήμαρχος Ἀθηνῶν ἐπεκύρονε τὰς ὑπογραφὰς τῶν δημοτῶν Σύρου. Ὅλα ταῦτα δὲν δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς ἀποδείξεις ὡς πρὸς τὸ ἄκυρον ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς. Ἐπροτάνθησαν ἐνστάσεις γενικαὶ καὶ ἀόριστοι, αἱ ὁποῖαι ἐπροτάθησαν εἰς ὅλας τὰς ἐκλογάς, ὅτι ἔλαβον χώραν βίαι, ὅτι ἀπεκρούσθησαν ψηφοφόροι· ὅλα αὐτὰ δὲν ἔλλειψαν ἀπὸ καμμίαν ἐκλογήν· καὶ μόλα ταῦτα καὶ εἰς τὰς ἐκλογὰς τὰς ἄλλας ἡ Συνέλευσις εἶπεν, ὅτι αὐτὰ εἶναι ἀόριστα καὶ γενικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀποῤῥίπτονται. Ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα βεβαιοῦν τὸ κῦρος μιᾶς ἐκλογῆς, καὶ τὰ ὁποῖα ἔχουν τὴν δύναμιν δημοσίων ἐγγράφων, εἶναι τὰ ἐπίσημα πρωτόκολλα τῆς ψηφοφορίας, εἶναι οἱ σύλλογοι τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν. Αὐτοὶ καὶ μόνοι εἶναι οἱ ἁρμόδιοι, νὰ βεβαιώσουν ἂν ἡ ἑκλογὴ ἐγένετο νομίμως ἢ ὄχι. Καμμία ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ δὲν ἔφερεν ἐνστάσεις. Ἐπίσημον ἔγγραφον εἰς τὰς ἐκλογὰς δὲν εἶναι κἀνὲν ἄλλο, εἰμὴ μόνον τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας· ἐὰν ἐκ τῶν πρακτικῶν προκύπτῃ, ὅτι ἔλαβον χώραν παρανομίαι κατὰ τὴν ἐκλογήν, τότε ἀκυρώσατέ την. Ἀλλοίμονον, Κύριοι, ἐὰν θελήσωμεν βασιζόμενοι εἰς ἰδιωτικὰ ἔγγραφα νὰ ἀκυρώσωμεν μίαν ἐκλογήν· διότι εἶναι εὔκολον εἰς τὸν ἀποτυχόντα νὰ φέρῃ 50, 100 ἢ 200 ὑπογραφάς, καὶ νὰ βεβαιόνῃ, ὅτι ἔγεινε τοῦτο, ὅτι ἔγεινεν ἐκεῖνο, καὶ νὰ βεβαιόνῃ 1000 πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔγειναν. Ἐννοεῖται, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ γενικαὶ κατηγορίαι κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἡμῶν. Ὁ Κύριος Ζέρβας εἶπεν, ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον 28 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν Νόμου οἱ ὑπάλληλοι δὲν δύνανται νὰ ἐκλεχθῶσιν ἐντὸς τῆς ἐπαρχίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἐξασκοῦν τὰ καθήκοντά των· ἀλλ’ ὁ Κύριος Ζέρβας ἐλησμόνησε, φαίνεται, ὅτι τώρα εἶναι μία ἐπανάστασις, καὶ ὅτι ὅλον τὸ παρελθὸν κατεστράφη, ὅτι ἐξεδόθη ἓν Ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἐκανόνισε καὶ τὰ προσόντα καὶ τὰς ἀνικανότητας. Τὸ Ψήφισμα τοῦτο δὲν καθιεροῖ τὰς ἐξαιρέσεις τοῦ βουλευτικοῦ Νόμου· τὸ Ψήφισμα ἔθεσε τὴν ἐξαίρεσιν, ὅτι οἱ πρόξενοι δὲν δύνανται νὰ ἐκλεχθῶσιν ἐντὸς τῆς περιφερείας, καθ’ ἣν ἐκτελοῦσι τὰ καθήκοντά των. Μὲ τοῦτο ὁ νομοθέτης ἐννόησεν, ὅτι τὴν ἐξαίρεσιν αὐτὴν ἤθελε νὰ καθιερώσῃ ὡς πρὸς αὐτοὺς καὶ μόνους· διότι ἄλλως ἔπρεπε ν’ ἀνατρέξῃ εἰς τὸ ἄρθρον 28 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν Νόμου· ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὁ σκοπὸς τοῦ Νόμου εἶναι ν’ ἀποτρέψῃ τὴν ἐπιῤῥοήν, τὴν ὁποίαν δύναται ν’ ἀποκτήσῃ εἷς ὑπάλληλος, μένων ἐπὶ πολὺν καιρὸν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν θέλει νὰ ἐξασκήσῃ πολιτικὰ δικαιώματα, καὶ διὰ τοῦτο ἀπῄτησεν ὥστε ἡ παραίτησις νὰ γείνῃ πρὸ 6 μηνῶν Ἀλλὰ, Κύριοι, ὁ Κύριος Πετσάλης ἦλθεν Νομάρχης εἰς τὰς 27 Ὀκτωβρίου, ἀνεκλήθη εἰς Ἀθήνας, καὶ ἐκεῖ ἔμεινεν 20 ἡμέρας, ὥστε οὔτε 15 ἡμέρας δὲν ἦτο Νομάρχης εἰς τὴν Εὔβοιαν, ὅταν ἐγίνοντο αἱ ἐκλογαὶ, καὶ ἔφθασε μάλιστα τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν, ὥστε καμμίαν ἐπιῤῥοὴν δὲν ἠδύνατο νὰ ἐξασκήσῃ ὡς Νομάρχης. Τόσην δὲ ἐπιῤῥοὴν ἔχουν σήμερον οἱ Νομάρχαι, ὥστε ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ὁ Κύριος Ζέρβας εὑρέθη εἰς ἀνάγκην καὶ ἔδωκε διπλᾶ εἰσιτήρια.

§107ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον.

§108ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἐξ αὐτοῦ λοιπὸν βλέπετε ποίαν ἐπιῤῥοὴν ἠδύνατο νὰ ἐξασκήσῃ ὁ Κύριος Πετσάλης ὡς Νομάρχης Εὐβοίας. Καμμίαν ἐπιῤῥοὴν δὲν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ. Ἐπλειονοψηφήσαμεν, διότι εἴμεθα ἄνθρωποι τῆς ἐπαρχίας, καὶ καθεὶς ἐξ ἡμῶν ἀνήκει εἰς ἕνα δῆμον, εἰς τὸν ὁποῖον ἔχει ἐπιῤῥοήν· καὶ ἐγὼ ἤμην πρωτοδίκης, ἀλλὰ τὸν Σεπτέμβριον μετετέθην εἰς τὴν Χαλκίδα, διότι ἤμην εἰς τὴν Λαμίαν ἐπὶ τέσσαρα ἔτη. Εἰς τὰ 14 8βρίου ἐγένετο ἡ μεταπολίτευσις· ἐννοεῖτε ὅτι ἐχαλαρώθησαν πλέον οἱ δεσμοὶ τῆς ὑπηρεσίας, ὥστε βεβαιωθῆτε ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γνωρισθῶ ἀκόμη οὔτε μὲ τοὺς κατοίκους τῆς Χαλκίδος πολὺ δὲ ὀλιγώτερον μὲ τοὺς ἄλλους κατοίκους τῶν ἄλλων δήμων, βλέπετε ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν ἠδύναντο νὰ ἔχουν ἐπιῤῥοήν. Ἄλλως τε, ἐὰν θελήσετε νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος αὐτὸς, πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ κατὰ γράμμα. Ὁ νόμος λέγει ὅτι πρὸ 6 μηνῶν πρέπει νὰ γείνῃ ἡ παραίτησις· ἐπειδὴ δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ τοῦτο, δι’ αὐτὸ ὁ νόμος αὐτὸς δὲν εἶναι ἐν ἰσχύϊ. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι καὶ κατ’ ἄλλων ἐπροτάθη αὐτὸ καὶ δὲν εἴμεθα ἡμεῖς μόνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπαγόμεθα εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν. Νομίζω μάλιστα ὅτι καὶ ὁ κύριος Βάσος ἦτο φρούραρχος τῆς Λαμίας, τουλάχιστον, καθ’ ἃς πληροφορίας ἔχω ἐγώ· (Θόρυβος), διὰ νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολῶ πλέον πολὺ λέγω, Κύριοι, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι ἔγκυρος, εἶναι νομιμοτάτη. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν καὶ κατὰ τοῦτο μόνον ἀσχημίζεται, εἶναι ὅτι παρουσιάζεται μία κάλπη μὲ 3073 ψηφοδέλτια ἁρπαχθεῖσα 3 ἢ 4 φοράς· ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἠμπορεῖ ν’ ἀποδοθῇ εἰς ἡμᾶς, διότι δὲν ἐγένετο ὑπὲρ ἡμῶν· οὔτε μίαν ψῆφον ἔλαβε κανεὶς ἐξ ἡμῶν ἀπ’ αὐτὸν τὸν δῆμον, ἂν καὶ εἴχομεν ἄνθρωπον ἀνήκοντα εἰς αὐτὸν τὸν δῆμον, τὸν Σταμάτιον Νικολαΐδην. Διατί, κύριοι; διότι δὲν ἐγένετο καμμία ἐκλογὴ εἰς αὐτὸν τὸν δῆμον· ἀλλ’ ἐπῆραν τὴν κάλπην καὶ παρουσιάζονται εἰς τὸν τόπον τῆς διαλογῆς καὶ διαμαρτύρονται, ὅτι ἡμεῖς ἐκλογὴν δὲν ἐκάμαμεν, ὅτι αὐτὴν, τὴν ὁποίαν μᾶς παρουσιάζουν δὲν ἔχει καμμίαν ἐπισημότητα, δὲν ἔφερε κανένα τύπον. Τὴν ἀπεκήρυξαν τέλος πάντων ὁ σύλλογος τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κύριος Μοίραρχος ἐπέμενεν, ἠνοίχθη, καὶ ἀφοῦ ἠνοίχθη εὑρέθησαν 3073 ψηφοδέλτια. Ἐκ τοῦ πρακτικοῦ, κύριοι, τὶ προκύπτει; προκύπτει ὅτι κατὰ τὰς 3 ἡμέρας, καθ’ ἃς διήρκεσεν ἡ ἐκλογὴ, ἐψηφοφόρησαν 1531· ἔκλεισαν τὸ πρωτόκολλον καὶ εἶπον ὅτι παρελθούσης τῆς διὰ τοῦ προγράμματος ὁρισθείσης ὥρας ἐσφραγίσθη ἡ κάλπη· ἔπειτα ὅμως πάλιν ἠνοίχθη ἡ κάλπη καὶ ῥίπτονται ἄλλα ψηφοδέλτια, λόγῳ, ὅτι προσῆλθον καὶ ἄλλοι ψηφοφόροι, οἵτινες ἕνεκα τοῦ χρόνου δὲν ἠδύναντο νὰ ψηφοφορήσωσι καὶ, ὢ τοῦ θαύματος εἰς ¼ τῆς ὥρας ἐψηφοφόρησαν 1600 ψηφοφόροι. Αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς εἶναι πολὺ δυσανάλογος, κύριοι, μὲ τὸν ἀριθμὸν ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ἔχουν ὅλαι αἱ ἐκλογαί. Αἱ ἐκλογαὶ γίνονται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δημοτικῶν καταλόγων· εἰς τινας δήμους ὑπάρχουν 1200 ψηφοφόροι, καὶ εὑρίσκονται εἰς τὴν κάλπην 700 ψηφοδέλτια, εἰς ἄλλους εἶναι 1600, καὶ εὑρίσκονται 600 μόνον, δὲν πλεονάζει λοιπὸν εἰς καμμίαν κάλπην, εἰμὴ κατὰ 50 ἢ 60, καὶ ἐκεῖνα, διότι παρελήφθησαν ἀπὸ τοὺς κατὰ καιροὺς δημάρχους. Ἦτον ἑπόμενον, κύριοι νὰ ὑπερισχύσωμεν ἡμεῖς, διότι εἴμεθα ἄνθρωποι ἀνήκοντες εἰς τὴν ἐπαρχίαν, καὶ κολακεύομαι νὰ πιστεύω, ὅτι ἔχομεν ἐπιῤῥοήν τινα εἰς τὸν τόπον. Ὁ κύριος Κοντόσταυλος, δὲν γνωρίζω ἐν τίνι δικαιώματι ἐζήτει νὰ ἐκλεχθῇ πληρεξούσιος, διότι φαίνεται, ὅτι ἀφοῦ ὁ πατήρ του ἐξελέγετο ἐπὶ τόσα ἔτη βουλευτὴς, αὐτὸς ἐκληρονόμησε τὸ τιμάριον καὶ θέλει φαίνεται νὰ τὸ παραδώσῃ καὶ εἰς τοὺς κληρονόμους του. Ἤθελε λοιπὸν νὰ ἔλθῃ πληρεξούσιος, καὶ ποῖος τὸν γνωρίζει, καὶ πότε ὑπῆγεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καρύστου; πρώτην φορὰν ἦλθε, καὶ ἐνόμιζεν ὅτι τοιουτοτρόπως πρώτην φορὰν ἐμφανιζόμενος ἕνας ἄνθρωπος ἠδύνατο νὰ λάβῃ ψήφους· ὄχι, κύριοι, καὶ ἠξεύρετε μὲ τίνας κεφάλαια κατῆλθεν εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Μπαλάφα, ὅστις ἦτο δήμαρχος Αὐλῶνος, καὶ τοῦ ἀδελφοῦ του. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐὰν αὐτοὶ ἠδύναντο νὰ ἔχωσιν ἐλπίδας ἐπιτυχίας, ἤθελον διαθέσει τὴν ἐπιῤῥοήν των ὑπὲρ ἑαυτῶν, ἢ ὑπὲρ ἑνὸς ἄλλου, ἀλλὰ δὲν ἔχουν ἐπιῤῥοήν ὄχι, κύριοι, ἀπεναντίας οἱ Μπαλάφιδες αὐτοὶ καὶ οἱ δύο εὑρίσκονται κεκλεισμένοι εἰς τὰ χωρία των, καὶ δὲν τολμοῦν νὰ ἐξέλθουν, διότι εἶχον κατασταθῇ τυραννίσκοι εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον. Ἐξ ὅλων αὐτῶν, κύριοι, καὶ ἐπειδὴ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἷς σπουδαῖος ἄνθρωπος, ὁ κύριος Παπαδιαμαντόπουλος ἐξέθεσεν ὅτι εἰς τὰς ἐκλογὰς πρέπει ν’ ἀποβλέπωμεν εἰς τὴν οὐσίαν, καὶ ἂν πειθώμεθα ὅτι μία μερὶς ἔχει ὑπὲρ ἑαυτῆς τὴν πλειονοψηφίαν, αὐτὴ ἔχει τὸ νόμιμον, νομίζω, ὅτι ἡ γνώμη τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως πρέπει νὰ κλίνῃ ὑπὲρ ἡμῶν. Ἕκαστος ἂς θέσῃ τὴν χεῖρα εἰς τὴν καρδίαν του, καὶ ἂς εἴπῃ εὐσυνειδότως, ἂν ἡμεῖς δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ψήφους, ἀλλ’ ἠδύναντο νὰ ἔχουν ψήφους οἱ ἐναντίοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ξένοι καὶ ἄγνωστοι εἰς τὴ ἐπαρχίαν. Ἐπομένως διὰ νὰ μὴν ἀπασχολῶ τὴν Συνέλευσιν, ὑπομένω τὴν δικαίαν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, τὴν ὁποίαν βεβαιωθῆτε ὅτι θέλω σεβασθῇ, διότι πρώτην φορὰν κατῆλθον εἰς τὸ πολιτικὸν στάδιον· οὔτε δήμαρχος, οὔτε Βουλευτὴς ἤμην ποτὲ, τὸ στάδιον τὸ ἰδικόν μου εἶναι δικηγόρος, δικαστής· πρώτην φορὰν εἰσερχόμενος εἰς τὸν πολιτικὸν βίον, βεβαιωθῆτε ὅτι δὲν ἤθελον ποτε καταδεχθῆ ν’ ἀρχίσω τὸ στάδιόν μου αὐτὸ μὲ ἐγκλήματα καὶ μὲ πλαστογραφίας, πράγματα τὰ ὁποῖα ἐσυνειθίσαμεν νὰ καταδιώκωμεν καὶ ὄχι νὰ τὰ πράττωμεν.

§109ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§110ΖΕΡΒΑΣ. Εἶπεν ὁ προλαλήσας, ὅτι ἐγὼ ὡς Νομάρχης καταχρασθεὶς ἔδωκα εἰσιτήριον (θόρυβος μέγας).

§111ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ἂν ἐφωτίσθη. Ὁ Κ. Μίλησις ζητεῖ τὸν λόγον. (θόρυβος).

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕκαστος κατὰ σειρὰν λαμβάνει τὸν λόγον. Ὁ κανονισμὸς δὲν λέγει, ὅτι προτιμᾶται μήτε μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ μήτε καὶ ὁ εἰσηγητὴς αὐτὸς, ἐκτὸς μόνον, ὅταν κατὰ πρώτην φορὰν ὁ εἰσηγητὴς ἀφοῦ ἀναγνώσῃ τὴν ἔκθεσιν θέλει νὰ ὁμιλήσῃ, αὐτὸ λέγει ὁ κανονισμὸς, τώρα λοιπὸν ὁ Κ. Παπαμιχαλόπουλος ἔχει πρῶτος τὸν λόγον. Ὁ Κ. Μίλησις τώρα ἐζήτησε τὸν λόγον, δηλ. εἶναι τελευταῖος. Τώρα ὁ Κ. Μίλησις θέλει νὰ προτιμηθῇ, ἐγὼ δὲν τολμῶ νὰ δώσω τὴν ἄδειαν. Ἂν ἡ Συνέλευσις θέλῃ, ἠμπορεῖ νὰ τὴν δώσῃ. (θόρυβος).

§113ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, αὐτὸ εἶναι ἔργον τοῦ Προέδρου.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐγὼ λέγω συμφώνως μὲ τὸν κανονισμὸν, ὅτι ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Παπαμιχαλόπουλος.

§115ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ὁ διορισμὸς τοῦ Κ. Πετσάλη, ὡς Νομάρχου εἰς τὸν Νομὸν τῆς Εὐβοίας, ἦτο μία πρᾶξις τῆς ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως λίαν ἀτυχὴς, ἀτυχεστάτη. Ἦτον ἀτυχὴς, διότι εἰς τὸν Νομὸν ἐκεῖνον, ἐπρόκειτο νὰ ἐξασκήσωσιν οἱ ἀδελφοὶ Πετσάλαι πολιτικὰ δικαιώματα, καὶ ἐνοεῖτε κάλλιστα, ὅτι ἕνας Νομάρχης ἢ καὶ ἕνας Ἔπαρχος, πόσην ἐπιῤῥοὴν ἔχει εἰς τὴν ἐνέργειαν μιᾶς ἐκλογῆς ὁποιασδήποτε. Ὅτι, Κύριοι, ὁ διορισμὸς τοῦ Κ. Πετσάλη, ὡς Νομάρχου Εὐβοίας, ἀπεδείχθη ἀτυχὴς, ἐπιβεβαιοῦται, καὶ ἐκ τοῦ ὅτι πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν παράπονα κατ’ αὐτοῦ, τὸν μετεκάλεσεν ἐνταῦθα, καὶ τοῦτο, διότι ἀνεγνώρισε τὰ παράπονα αὐτὰ ὡς δίκαια, ὡς εὐλογοφανῆ, περιστρεφόμενα ἀναντιῤῥήτως εἰς προπαρασκευὴν τῶν ἐκλογῶν. Ὁ Κ. Πετσάλης διέμεινεν ἐνταῦθα 15 περίπου ἡμέρας, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω τὸν λόγον, δι’ ὃν ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν ἐπέτρεψεν εἰς αὐτὸν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν θέσιν του· ἐπεθύμουν μάλιστα, ἂν ἦτο παρὼν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μᾶς δώσῃ ἐξηγήσεις, διὰ ποῖον λόγον μετεκάλεσεν ἐνταῦθα τὸν Νομάρχην πρὸ τῶν ἐκλογῶν, καὶ διὰ ποῖον λόγον τὸν ἀπέστειλε πάλιν εἰς τὸν Νομόν του ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐκλογῶν τῶν πληρεξουσίων. Ὁ Κ. Πετσάλης, ὡς Νομάρχης Εὐβοίας, ἐπανελθὼν εἰς τὴν θέσιν του, ὡς ἠκούσατε καὶ πρό τινων ἡμερῶν τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον Κ. Βαλτινὸν, ἔθεσεν εἰς ἐνέργειαν ὅλα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο ν’ ἀσφαλίσωσι τὴν ἐπιτυχίαν εἰς αὐτὸν καὶ εἰς τὸν ἀδελφόν του τὸν Κ. Ἀθ. Πετσάλην. Ὁ Κ. Κωνσταντ. Πετσάλης, ὡς Νομάρχης Εὐβοίας, ἔχων τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἐκλεχθῇ πληρεξούσιος εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καρυστίας, κατήρτισεν ἴδιον συνδυασμὸν, ὀνομαζόμενον συνδυασμὸς τοῦ Κ. Πετσάλη. (θόρυβος), καὶ ἔκαμε χρῆσιν ὅλης τῆς ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν του, πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ συνδυασμοῦ του αὐτοῦ. Δὲν ἤθελε νὰ ὑπακούσῃ εἰς κἀμμίαν διαταγὴν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἤθελε νὰ ἐκτελέσῃ κἀμμίαν διαταγὴν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅταν αἱ διαταγαὶ αὗται ἀντέβαινον εἰς τὰ ἴδια αὑτοῦ συμφέροντα, ἀλλ’ ἐνήργει τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Νομάρχου δικτατορικῶς. Ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις, διὰ θεσπίσματός της, διέταξε νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν θέσιν του ὁ Δήμαρχος Κονιστρίων Μπαλάφας, τὸν ὁποῖον παρανόμως ἔπαυσεν ὁ Κ. Νομάρχης Εὐβοίας, ἀλλ’ ὁ Κ. Πετσάλης δὲν ἐξετέλεσε τὸ θέσπισμα τοῦτο οὔτε μέχρι τῆς σήμερον, διότι εἶχεν ἐγκατασταθῆ ἐκεῖ ὡς ἐπαναστατικὴ δῆθεν ἐπιτροπὴ μία ἐπιτροπὴ συγκειμένη ἀπὸ φίλους καὶ ὀπαδοὺς τοῦ Κ. Πετσάλη. Εἰς τὸν δῆμον Αὐλῶνος διετάχθη ὁ Κ. Νομάρχης νὰ ἐγκαταστήσῃ τὸν πρῶτον δημαρχικὸν Πάρεδρον εἰς τὴν θέσιν τοῦ ὑπὸ τῆς ἐπαναστάσεως καταλυθέντος δημάρχου, καὶ μολονότι διετάχθη ἐπανειλημμένως, δὲν ἐξετέλεσε τὴν διαταγὴν αὐτὴν, διότι τὰ μέλη τῆς αὐτοχειροτονήτου δημοτικῆς ἐπιτροπῆς ἦσαν φίλοι του· τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ εἰς τὸν δῆμον Διστίων, ἔνθα ἐπίσης διετάχθη νὰ ἐγκαταστήσῃ εἰς τὴν θέσιν τοῦ δημάρχου, καταλυθέντος καὶ τούτου ὑπὸ τῆς ἐπαναστάσεως, τὸν πρῶτον δημαρχικὸν Πάρεδρον, καὶ δὲν ἐξετέλεσε τὴν διαταγὴν τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶχεν ἀναθέσει παρανόμως τὴν δημοτικὴν διοίκησιν εἰς πρόσωπα φιλικά του. Αὐτὰ εἶναι τὰ προοίμια τῆς ἐνεργείας τοῦ Κ. Πετσάλη κατὰ τὴν προκειμένην ἐκλογήν. Ἤθελε νὰ ἔχῃ εἰς τὰς δημοτικὰς θέσεις, πρόσωπα τῆς ἐμπιστοσύνης του, πρόσωπα τῆς ἐκλογῆς του, πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ὑπέσχοντο εἰς αὐτὸν τὴν πληρεξουσιότητα. Ἐγὼ, Κύριοι, ἐὰν ἤμην εἰς τὴν θέσιν τοῦ Κ. Πετσάλη, δὲν ἤθελον ἀποδυθῆ εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, πρὶν ἢ δώσω τὴν παραίτησίν μου, καὶ λυποῦμαι, διότι ὁ Κ. Πετσάλης, τὸν ὁποῖον ἄλλως τε ἐκτιμῶ καὶ ὑπολήπτομαι, δὲν ἔπραξεν ὅ,τι ἔπρεπε νὰ πράξῃ, ἀλλ’ ἐζήτησεν ἐπίτηδες, ὡς λέγουν, νὰ διορισθῇ Νομάρχης τῆς Εὐβοίας, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐπιτυχίαν αὐτοῦ, ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Καρύστου καὶ ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Σκοπέλου· εὔχομαι νὰ μὴν ἦναι ἀληθὲς τὸ τοιοῦτον, ἂν ἦναι ἀληθὲς ὅμως λυποῦμαι. Ἦτον ἑπόμενον λοιπὸν, Κύριοι, ὅταν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ταύτην κατηρτίσθη συνδυασμὸς ἀπὸ τὸν Νομάρχην Εὐβοίας Κ. Πετσάλην, νὰ λάβωσι χώραν εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν αἱ παρανομίαι, αἱ αὐθαιρεσίαι καὶ ἐν γένει αἱ ἀσχημίαι, τὰς ὁποίας μὲ πολλὴν ἀκρίβειαν ἐκθέτει ἡ εἰσηγητικὴ ἐπιτροπή. Μὴ πιστεύσητε, Κύριοι, τὸν λαλήσαντα χθὲς ἐπίδοξον πληρεξούσιον. Κύριον Παπαγεωργίου, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ὑπέγραψεν αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν, ἔγεινεν ὑπεύθυνος συντάκτης πολίτου τινὸς τοῦ Κ. Φινάλη· μὴ πιστεύσητε, ὅτι ὁ Κ. Μωραϊτίνης, ὁ ἀντιπρόεδρος ἡμῶν, ὁ Πρόεδρος τοῦ ἀνωτάτου δικαστηρίου τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἤθελε γίνει ὄργανον τυφλὸν, ὑπογράφον χωρὶς νὰ γνωρίζῃ τὶ ὑπογράφει· μὴ πιστεύσητε, ὅτι ὁ Κ. Καλλιγᾶς, ὁ καθηγητὴς τοῦ Ῥωμ. Δικαίου, ἤθελε θέσει τὴν ὑπογραφήν του εἰς αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν ἀνεξετάστως· μὴν πιστεύσητε, ὅτι ὁ Κ. Κεχαγιᾶς, ὁ ἀντιπρόεδρος τῆς Συνελεύσεως ἤθελε θέσει τὴν ὑπογραφήν του εἰς αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν, χωρὶς νὰ βεβαιωθῇ προηγουμένως περὶ τῆς ἀκριβείας τῶν ὅσων ἐν αὐτῇ ἐκτίθενται· μὴ πιστεύσητε ὅτι κἀνὲν ἐκ τῶν μελῶν τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς ἤθελε γίνει ὄργανον τυφλὸν ἑνὸς οἱουδήποτε προσώπου, καὶ νὰ θέσῃ ἀνεξετάστως τὴν ὑπογραφήν του εἰς αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν, ἐν ᾧ ἐπρόκειτο μάλιστα περὶ μιᾶς ἐκλογῆς, τὴν ὁποίαν εἶπον ὅτι εἶναι ἀποτέλεσμα δόλου, ἀπάτης, καλπονοθεύσεως· ἀπ’ ἐναντίας εἶμαι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσω τὴν Συνέλευσιν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἰργάσθη σπουδαίως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς· προσεκάλεσεν ἐπανειλημμένως ἐνώπιόν της τὰ ἐνδιαφερόμενα πρόσωπα καὶ ἐζήτησε πληροφορίας περὶ ὅλων τῶν κατὰ τῆς ἐκλογῆς δοθεισῶν ἐνστάσεων καὶ ἀπὸ τοὺς μὲν καὶ ἀπὸ τοὺς δὲ διὰ ν’ ἀνακαλύψῃ τὴν ἀλήθειαν καὶ ἡ ἔκθεσίς της περιέχει τὸ ἀληθὲς ἀποτέλεσμα τῶν ἐργασιῶν της τὸ ἀκριβὲς ἐξαγόμενον ἐκ τῶν ἐγγράφων τῆς ἐκλογῆς Ἔχετε λοιπὸν ὑπ’ ὄψιν σας μίαν ἔκθεσιν ἀκριβοῦς ἐξελέγξεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρονται μὲ λεπτομέρειαν ὅλαι αἱ παρανομίαι, αἱ ὁποῖαι συνέβησαν εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν, ὁ δὲ εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς κύριος Τιμολέων Βάσος, χθὲς ἀνέπτυξε καὶ ὑπεστήριξε προφορικῶς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸ περιεχόμενον τῆς ἐκθέσεως ταύτης. Εἶπαν χθὲς, καὶ ποίαν ἐπέμβασιν ἠδύνατο νὰ κάμῃ ὁ κύριος Νομάρχης εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην, ἀφοῦ ὁ ἔπαρχος κύριος Μητσάκης ἦτον ἀντίθετος; Σᾶς βεβαιῶ, ἡ ἐρώτησις αὕτη εἶναι γελοία· Νομάρχης περιβεβλημένος μὲ ἀπέραντον ἐξουσίαν, Νομάρχης, μὴ ὑπακούων καὶ μὴ ἐκτελῶν τὰς διαταγὰς τῆς κυβερνήσεως, ἐρωτᾶτε τί ἠδύνατο νὰ κάμῃ εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτήν; Ἠδύνατο νὰ κάμῃ, Κύριοι, ὅ,τι ἔκαμε, διὰ νὰ σᾶς φέρῃ πληρεξουσίους, ἐντὸς τοῦ περιβόλου τῆς Συνελεύσεως τοὺς ἀνθρώπους τοῦ ἰδίου αὐτοῦ συνδυασμοῦ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ ἔπαρχος Μητσάκης ἔμεινεν ἐλεύθερος εἰς τὴν ἐνέργειαν τῶν καθηκόντων του, ἀπεναντίας ἀπεδιώχθη ὑπὸ τοῦ Νομάρχου Πετσάλη καὶ ἀφῃρέθη ἀπ’ αὐτὸν πᾶσα ἐνέργεια. Ἄρα καὶ ἂν εἶχεν ὁ ἔπαρχος αὐτὸς λόγους διὰ νὰ ἐργασθῇ ὑπὲρ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Νόμου ἢ καὶ ὑπὲρ τῆς ἀντιθέτου μερίδος, ὡς ἰσχυρίζονται, δὲν εἶχε κᾀμμίαν δικαιοδοσίαν εἰς τὰς χεῖράς του, διότι τῷ ἀφῃρέθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Νομάρχου, ὅστις διὰ νὰ στεφανώσῃ ὅσα ἐνήργησεν εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν, μετέβαλε καὶ τὸ ἀληθὲς ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τῶν ψήφων, διὰ νὰ δώσῃ εἰς τὸν ἑαυτόν του καὶ εἰς τοὺς συντρόφους του τὰ εἰσιτήρια, δυνάμει τῶν ὁποίων εἰσήχθησαν ἐνταῦθα. Τὸ ἀληθὲς ἀποτέλεσμα εἶναι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἡ μειονοψηφία τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, καὶ τῶν ἀντεφορευτικῶν ἐπιτροπῶν ἐξέθεσεν εἰς ἴδιον πρωτόκολλον, καὶ τὸ πρωτόκολλον τοῦτο εἶναι αὐτὸ (ἀναγινώσκει τὸ πρωτόκολλον) κατὰ τὸ ὁποῖον πλειονοψηφεῖ ἡ ἀντίθετος τοῦ κυρίου Πετσάλη μερίς. Καὶ ὅμως, ὁ κύριος Πετσάλης, ὑποχρεώνει τὸν γραμματέα του νὰ ἐκδώσῃ τὰ εἰσιτήρια ἐπ’ ὀνόματι τῶν προσώπων τοῦ συνδυασμοῦ του· ἰδοὺ, Κύριοι, ποῦ ὤθησε τὸν κύριον Πετσάλην τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον εἶχεν εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν, ὥστε ἐτόλμησε νὰ διαστρέψῃ ἢ νὰ παραμορφώσῃ καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς ὑπὲρ αὐτοῦ, ἐν ᾧ ὁ κύριος Νομάρχης ὤφειλε νὰ ἐκδώσῃ τὰ εἰσιτήρια ἐν ὀνόματι τῶν πλειονοψηφησάντων κατὰ τὴν διαλογὴν, καὶ ἂν ὑπῆρχεν ἀντίῤῥησις, ἡ Συνέλευσις ἦτο ἁρμοδία ν’ ἀποφασίσῃ, οὐδέποτε δὲ ὁ νομάρχης ἢ ἔστω καὶ ὁ σύλλογος τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν, Κύριοι, ἓν βιβλίον, τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶδα, καὶ τὸ ὁποῖον πληροφοροῦμαι, ὅτι κατετέθη ἀπὸ τὸν κύριον Δημήτριον Μαυρομιχάλην.

§116ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν γνωρίζομεν τὶ περιέχει.

§117ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τῶν ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ περιεχομένων ἐγγράφων θέλετε ἰδεῖ τὰς παραβιάσεις, τὰς καλπονοθεύσεις καὶ τὰς παρανομίας, ὅσαι ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς (θόρυβος). Μία ἔκθεσις ἑνὸς ἀνθυπασπιστοῦ τοῦ τάγματος Λεωνίδα Βασιλοπούλου.

§118Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὑπαλλήλου τοῦ κυρίου Μαυρομιχάλη.

§119ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μία ἔκθεσις, λέγω, αὐτοῦ τοῦ ὑπαλλήλου περιέχει τὰ φρικωδέστερα ἀνομήματα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης, καὶ ἰδίως εἰς τὸν δῆμον Κονιστρίων καὶ Διστίων· δὲν διῆλθον μὲ προσοχὴν τὴν ἔκθεσιν, διότι δὲν ἔλαβον καιρὸν νὰ πράξω τοῦτο, ἀλλὰ μόλις ἔῤῥιψα ἓν μάτι καὶ εἶδα, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Διστίων συνέβησαν ὅσα θέλετε ἀκούσει· (ἀναγινώσκει τὸ μέρος τοῦτο τῆς ἐκθέσεως). Ὑπάρχουν ἐκθέσεις καὶ ἄλλων ὑπαλλήλων, στρατιωτικῶν ἀρχῶν καὶ διοικητικῶν, ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται θόρυβος).

§120ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὑπάρχουν πλαστὰ ἔγγραφα ἐκ τοῦ βιβλίου τούτου, τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζει.

§121ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτι ἐκλογὴ νόμιμος δὲν ἔλαβε χώραν· πολλοὶ ψηφοφόροι ἀπεδιώχθησαν, μέλη ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν ἀπειλήθησαν διὰ λόγχης, καὶ τῆς βίας ἀπὸ τοὺς ναοὺς τῆς ψηφοφορίας (θόρυβος). Ἐὰν ἡ Συνέλευσις, Κύριοι, θέλῃ νὰ ἀκούσῃ τὰ ἔγγραφα ταῦτα, δύναται νὰ διατάξῃ τὴν ἀνάγνωσίν των διὰ νὰ λάβῃ ὅσας πληροφορίας θέλει. Ἰδοὺ, Κύριοι, ἕνας παράγραφος τοῦ ἐγγράφου τούτου, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν δῆμον Διστίων, (θόρυβος). Κύριοι, ἐκ τοῦ ἐγγράφου τούτου λάβετε ὀλίγην ὑπομονὴν νὰ ἀκούσητε δύο παραγράφους ἀφορῶντας τοὺς δήμους Κονιστρίων καὶ Διστίων· (ἀναγινώσκει τὸ σχετικὸν μέρος τῆς ἀνὰ χεῖρας ἐκθέσεως).

§122ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ψαλητήριον, κύριε πρόεδρε, δὲν πρέπει ν’ ἀναγνωσθῇ.

§123Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Αὐτὰ ἐδόθησαν σήμερον, ἔπρεπε νὰ τὰ ἔχω ἐγὼ, ὡς Νομάρχης.

§124ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ μέρος τοῦτο θέλετε ἀπαντήσει καὶ ἄλλας πληροφορίας, ἀφορώσας τὴν ἐκλογήν· ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶπον, ὅτι εἶναι ψαλητήριον, μεταβαίνω εἰς ἄλλον παράγραφον ἀφορῶντα τὸν δῆμον Κονιστρίων. (Ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν).

§125ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἀναγινώσκετε ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον κατατεθῆ.

§126ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἐγγράφου.

§127ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι μυθιστόρημα, Κύριε Πρόεδρε.

§128ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Διστίων ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ἔκθεσις, ἥτις ἄρχεται ὡς ἑξῆς «εἰς οὐδὲν ἄλλο μέρος τῆς Ἑλλάδος πιστεύω, ὅτι διεξήχθη ἐκλογὴ τόσον παρανόμως, ὡς ἐνταῦθα.» κτλ.

§129ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ποῖος τὰ λέγει;

§130ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ λέγει ὁ ἐνωματάρχης (θόρυβος). Κύριοι, καὶ μ’ ὅλον ὅτι καὶ ἐκ τῶν ἐγγράφων τούτων ἐξάγεται, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Κονιστρίων συνέβησαν τόσαι παρανομίαι, αὐθαιρεσίαι καὶ παραβιάσεις, μόλα ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐξελεγκτική, ἥτις κατηγορήθη ὡς μεροληπτήσασα εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τῆς κυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου (θόρυβος) διότι εἰς τὸν δῆμον τοῦτον ὁ βουλευτικὸς κατάλογος περιέχει 940 ψηφοφόρους, ἐψηφοφόρησαν δὲ μόνον 644, καὶ εἰς τὴν κάλπην εὑρέθησαν 520, διότι οἱ λοιποὶ ἀπεκλείσθησαν διὰ τῆς βίας τοῦ νὰ ψηφοφορήσωσι, μόλα ταῦτα, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάνθη ὑπὲρ τῆς κυρώσεως τοῦ δήμου τούτου. Εἰς τὸν δῆμον Αὐλῶνος, τοῦ ὁποίου τὴν ἀκύρωσιν προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ, ἓν μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, δύο τῆς ἀντεφορευτικῆς καὶ μία ἀναφορὰ 200 πολιτῶν ἐπικυρωμένη ἁρμοδίως ἐκθέτουν τὴν βίαν καὶ τὴν αὐθαιρεσίαν, ἡ ὁποία συνέβη εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου τούτου· ἡ ἀναφορὰ τῶν διὰ τῆς βίας ἀποκλεισθέντων ψηφοφόρων τοῦ νὰ ψηφοφορήσωσιν ἐκ μέρους τοῦ Κυρίου Καραβᾶ, ὡς Προέδρου τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς. Εἰς τὸν δῆμον Κοτυλαίων πιστοποιεῖ ὁ δήμαρχος Β. Νικολαΐδης, τὸν ὁποῖον ἐγνώρισα ὡς βουλευτὴν, καὶ τοῦ ὁποίου τὸν χαρακτῆρα ἐξετίμησα, ὅτι ὁ πατὴρ τοῦ ἐπιδόξου πληρεξουσίου Παπαγεωργίου, ὡς καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος ὑποψήφιος πληρεξούσιος, μετεχειρίσθησαν τὴν μεγαλητέραν βίαν διὰ νὰ ἀποκλείσωσιν, ὡς καὶ ἀπέκλεισαν, πολλοὺς ψηφοφόρους, καὶ ὅτι ἐξεδίωξαν τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, τὰ μὴ συμφωνοῦντα μὲ αὐτοὺς ἐκ τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Καρύστου, τὸν ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ ἐπίσης ἀπὸ μεγάλην συγκατάβασιν ὑπὲρ τῶν Κυρίων ἐπιδόξων πληρεξουσίων προτείνει νὰ ἀκυρωθῇ, παρατηρῶ, ὅτι ἐφάνη ἀσυνεπὴς πρὸς ἄλλην προγενεστέραν ἔκθεσίν της συνταχθεῖσαν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Δωρίδος. Κύριοι, εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν παρατηρεῖται ὅτι ὁ βουλευτικὸς κατάλογος περιέχει 1869 ψηφοφόρους, ἐψηφοφόρησαν μέχρι τῆς τελευταίας ἡμέρας 1531, μετὰ τὸ κλείσιμον τοῦ πρωτοκόλλου γίνεται μία νέα πρᾶξις, καὶ λέγει, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἤνοιξεν ἐκ νέου τὴν κάλπην καὶ ἐξακολούθησεν ἡ ψηφοφορία μέχρι τοῦ μεσονυκτίου, καὶ φαίνεται, ὅτι ἐψηφοφόρησα 2655, ἐν τῇ κάλπῃ δὲ εὑρέθησαν 3073 ψηφοδέλτια. Ἡ ἐπιτροπὴ, κατ’ ἐμὲ, ἔπρεπε νὰ μὴ ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου τούτου, ἀλλὰ νὰ περιορίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ψηφοφόρων εἰς 1531 τοὐλάχιστον, ὅσοι φαίνονται ὅτι ἐψηφοφόρησαν τακτικῶς καὶ νομίμως κατὰ τὰς 4 ἡμέρας, διαρκούσης τῆς ἐκλογῆς, ὅπως ἐγνωμοδότησεν αὐτὴ ἡ ἰδία ἐπιτροπὴ καὶ ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη εἰς ἕνα δῆμον τῆς Δωρίδος μὲ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ὑπερτερούντων ψηφοφόρων. Βλέπετε λοιπὸν μὲ πόσην αὐστηρότητα ἀπεφάνθη ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ τῆς ἀντιθέτου τοῦ Κ. Πετσάλη μερίδος· καὶ μολονότι ἡ αὐστηρότης αὕτη μοὶ φαίνεται λίαν ὑπερβολικὴ, ἐγὼ μόλα ταῦτα συμφωνῶ μὲ τὴν γνωμοδότησιν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῶν δήμων, καὶ νὰ ἐπικυρωθοῦν αἱ τῶν δήμων Στύρων, Κονιστρίων καὶ Κυμαίων. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Σκύρου ἀκόμη θὰ εἴπω δύο λέξεις μόνον καὶ τελειώνω τὸν λόγον μου. Ἰδοὺ τὶ γνωμοδοτεῖ ὁ σύλλογος τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, ὁ ἀνήκων εἰς τὴν μερίδα τοῦ Κυρίου Πετσάλη· «λαμβάνων ὁ σύλλογος τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐνστάσεις τοῦ Κυρίου Μιχαηλίδου (τοῦ ἐνδιαφερομένου), παραδέχεται αὐτὰς κτλ. Διατί, Κύριοι, ὁ Κύριος Μιχαηλίδης καὶ ὁ Κύριος Καραβᾶς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ ὅλον τῶν ψηφοφόρων εἰς τὸν δῆμον τοῦτον, ἐζήτησαν νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμός των ἀπὸ 1075 εἰς 600 μόνον; διότι ἰσχυρίσθησαν ὅτι μόνον 475 ψηφοδέλτια ἐῤῥίφθησαν εἰς τὴν κάλπην δολίως· καὶ ποῖοι τὸ λέγουν; αὐτοὶ ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων οἱ φίλοι διέπραξαν τὴν καλπονόθευσιν. Παράδοξόν μοι φαίνεται, ἄνθρωποι ὠφεληθέντες ἐκ τῆς καλπονοθεύσεως αὐτῆς, νὰ ἔρχωνται νὰ ὁμολογοῦν οἱ ἴδιοι τὴν πρᾶξιν των, καὶ ἡμεῖς νὰ κυρώσωμεν τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου, περὶ οὗ πρόκειται, ὡς γνησίαν καὶ νόμιμον. Καὶ ταῦτα, Κύριοι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τῆς ἐκλογῆς, τὰ ὁποῖα μὲ πολλὴν συντομίαν σᾶς ἐξέθεσα. Καθ’ ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Κυρίου Πετσάλη, ὡς Νομάρχου, καὶ τοῦ Κυρίου Μιχαηλίδου, ὡς δικαστοῦ, παρατηρῶ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη δὲν δύναται νὰ ἔχῃ νόμιμον κῦρος· ὡς γνωρίζετε, Κύριοι, αἱ ἐκλογαὶ τῶν πληρεξουσίων ἐνεργήθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν τοῦ 1848, εἰς τὸν ὁποῖον ἐδόθη κῦρος δι’ ἑνὸς ψηφίσματος τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἄρθρν 28 τοῦ νόμου τούτου, τὸ ὁποῖον ῥητῶς ἀποκλείει τῆς ἐκλογῆς τοὺς διοικητικοὺς καὶ δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, δὲν ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὸ ψήφισμα, καὶ ἑπομένως ἔχει ὅλην του τὴν ἰσχύν· ὁ Μιχαηλίδης διὰ νὰ ἀντικρούσῃ αὐτὴν τὴν ἔνστασιν, τὴν ὁποίαν ὁ κύριος Ζέρβας ἔκαμεν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ἐπεκαλέσθη ἓν ἄλλο ψήφισμα τῆς προσωρινῆς κυβερνήσεως περὶ προξένων, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ κυβέρνησις ἀποκλείει ῥητῶς καὶ ὡρισμένως τῆς ἐκλογῆς τοὺς προξένους ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς τῆς προξενικῆς περιφερείας, καὶ εἶπεν, ὅτι, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ κάμῃ τοῦτο καὶ διὰ τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους, ἔπρεπε νὰ περιέχηται εἰς τὸ ψήφισμα ἀπαγορευτικὴ διάταξις. Καὶ τὸ ψήφισμα, ὅπερ ὁ κύριος Μηχαηλίδης ἐπικαλεῖται, εἶναι κατ’ αὐτοῦ καὶ τοῦ συνυποψηφίου του κυρίου Πετσάλη, διότι τὸ ψήφισμα τοῦτο πραγματεύεται περὶ τῶν ἐκλογῶν τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ εὑρισκομένων ὁμογενῶν καὶ ῥητῶς ἀποκλείει τῆς ἐκλογῆς τοὺς προξένους, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 28 περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν, τὸ ὁποῖον ἀποκλείει τοὺς δικαστικοὺς καὶ διοικητικοὺς ὑπαλλήλους. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι, ὡς προεξέθηκα, τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὑπὲρ ἑαυτοῦ ὁ κύριος Μηχαηλίδης, εἶναι κατὰ δυστυχίαν κατ’ αὐτοῦ· διότι ἡ Κυβέρνησις συνεπὴς πρὸς τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν παρεδέχθη, τοῦ νὰ ἀποκλεισθῶσιν ὅλοι οἱ δικαστικοὶ καὶ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς, διέταξεν αὐτὴν τὴν ἀπαγόρευσιν καὶ ὡς πρὸς τοὺς προξένους. Ἑπομένως καὶ ἂν κατ’ οὐσίαν ἡ ἐκλογὴ αὕτη θεωρηθῇ ἔγκυρος, τὸ ὁποῖον δὲν πιστεύω, οἱ κύριοι Πετσάλης καὶ Μηχαηλίδης ἀποκλείονται ὡς ὑπάλληλοι, μὴ δυνάμενοι νὰ ἐκλεχθῶσι πληρεξούσιοι ἐκ τῆς ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν των ἐπαρχίας Καρυστίας.

§131ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, ποτὲ δὲν κατεχράσθην τῆς ὑπομονῆς σας, ἐλπίζω καὶ τώρα, ἐπειδὴ βλέπω ὅτι ἡ Συνέλευσις εἶναι ἀνυπόμονος νὰ φθάσῃ εἰς ἓν ἀποτέλεσμα, δὲν θὰ μακρυγορήσω· εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὅλοι οἱ ἄλλοι οἱ ὁμιλήσαντες κατὰ τῆς ἐκλογῆς Καρυστίας ἔδωσαν τόσην ὕλην, ὥστε ἐὰν ἔμελλεν ἀπὸ αὐτὴν ἡ Συνέλευσις νὰ διεξαγάγῃ τὴν ἐκλογὴν, ἠμποροῦσε ἡ ἐκλογὴ αὕτη ν’ ἀπασχολήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἐπὶ ὁλόκληρον ἑβδομάδα· ἀλλ’ ἐγὼ πέποιθα εἰς τὴν ὀρθοφροσύνην τῆς Συνελεύσεως, εἰς τὸ ἀντιληπτικόν της, καὶ εἰς τὴν ἕξιν, τὴν ὁποίαν ἔχει περὶ τῶν τοιούτων πραγμάτων. Ἐνταῦθα ὑπάρχουν ὅλοι, οἱ ὁποῖοι ἐχρημάτισαν εἰς τὰ βουλευτικὰ σώματα τῆς Ἑλλάδος καὶ ἔχουν ἤδη κεκτημένας γνώσεις. Κύριοι, λυποῦμαι πολὺ, ὅτι εὑρίσκομαι ἠναγκασμένος νὰ ὁμιλήσω, οὐχὶ τόσον εὐνοϊκῶς περὶ μιᾶς ἐκθέσεως, τὴν ὁποίαν πρόσωπα ἔχοντα ἱκανὴν ὑπόληψιν εἰς τὸν τόπον καὶ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἔχουν γεγραμμένην. Ἐγὼ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι πολλὰ ἐκ τῶν προσώπων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ὑπολήπτονται, εὑρέθησαν ἀποπλανημένα· ἀλλ’ οὐχ’ ἧττον Κύριοι, δὲν πρέπει νὰ παραξενευθῆτε, ἂν σᾶς εἴπω ὅτι, ὁσάκις πρόκειται περὶ ἐκλογῆς ἐνώπιον Βουλευτικῶν Σωμάτων οὐχὶ τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ αὐτῆς τῆς Εὐρώπης, ἡ ψηφοφορία, καὶ αἱ ἐκθέσεις δὲν προέρχονται ἀπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ δικαίου καὶ τοῦ πράγματος, ἀλλὰ πολλάκις ὑπερισχύει ἡ πολιτικὴ γνώμη, ἡ συμπάθεια, ἢ ἀντιπάθεια κατὰ προσώπων. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω, δὲν εἶναι ἰδική μου ἐπίνοια· ἂν μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω ὀλίγας λέξεις, τὰς ὁποίας λέγει ὁ δημοσιογράφος Κορμενῖνος, αὐτὸς ὁ περίφημος πολιτικὸς ἀνὴρ τῆς Γαλλίας, ὅτι αὐτὰ συνέβαινον ἐπὶ τῆς συνταγματικῆς μοναρχίας. (θόρυβος)..... Εὔχομαι, Κύριοι καὶ ἐπιθυμῶ ἡ πατρίς μου νὰ βαδίσῃ εἰς τὰ ἴχνη, τὰ ὁποῖα ἐβάδισαν ἄλλα ἔθνη, αὐτὴ ἡ φράσις τὴν ὁποίαν ἀκούω δὲν ἠμπορῶ νὰ ᾖναι ὀρθὴ ὡς πρὸς ὅλα. Λοιπὸν, Κύριοι, αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, δι’ ὃν ἐγὼ ἤθελα τὰ τμήματα, εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, ἐβάλαμεν τὰς ἐπιτροπὰς (θόρυβος), εἶμαι ἐναντίος καὶ ἔσομαι, δὲν θέλω εἰς τὴν πατρίδα μου, εἰς τὰ βουλευτικὰ Σώματα δικτατορικὴν ἐξουσίαν, ὁποῖαι εἶναι αἱ ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως, θέλω ἐγγυήσεις· δὲν θέλω ἄτομα, ἵνα ἔχουν μίαν ὑπερβολικὴν (θόρυβος) μίαν ὑπερβολικὴν δύναμιν, διότι εἰς τοιαύτην δύναμιν ἔγκειται ἡ κατάχρησις, τὸ βεβαιοῖ ἡ ἱστορία· λοιπὸν μὴ παραξενευθῆτε, ἂν μία ἔκθεσις ὅλως διόλου ἀντικειμένη πρὸς τὴν ἀλήθειαν, ἐπαρουσιάσθη ἐνώπιόν σας. Σᾶς εἶπον ὅτι αὐτὰ συμβαίνουν καὶ εἰς ἄλλα μέρη, εἰς τὴν Εὐρώπην, παντοῦ εἰς πολιτικοὺς συλλόγους καὶ διὰ πολιτικὰς ὑποθέσεις εἶναι παραφοραὶ πολιτικαὶ, οἱ ἄνθρωποι δὲν εἶναι ἄγγελοι, καὶ ἂν εἰς τὴν Εὐρώπην ὅπου ἔχουν περισσοτέραν ἀνατροφὴν, γίνωνται τοιαῦτα, πιστεύω, ὅτι ἡ πατρίς μου, ἂν δὲν ἠμπορῇ νὰ φανῇ καλλιτέρα, ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον εἶναι ἴση μὲ αὐτήν. Κύριοι εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ, δὲν λέγω πάντες οἱ τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ γνωρίζετε τὴν ἐμπιστοσύνην, τὴν ὁποίαν τὰ μέλη τῶν ἐπιτροπῶν ἀναθέτουν εἰς ἓν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον διορίζουν εἰσηγητὴν, διότι σπεύδουν εἰς ἕνα ἀποτέλεσμα, εἶναι βέβαιον λέγω, ὅτι ὑπῆρξε μία ἐνέργεια ἐξωτερικὴ εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν, ὁ δὲ σκοπὸς ἦτον ὅλως διόλου προσωπικὸς κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ μου, εἰς τὴν ἀρχὴν δὲν ἐφάνη, ἐφάνη εἰς τὸ τέλος· ἔπρεπε νὰ τὸ εἴπωσι καλλήτερα, ἂν δὲν ἤθελον τὰ ἔντιμα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ὁ ἀδελφός μου νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν· ἴσως αὐτὴ ἡ ἀντιπάθεια προέρχεται ἐκ τινων μόνον· ἀλλὰ τὸ λέγω τοῦτο, διότι, βλέπω ὅτι ἄνδρες, θεωρούμενοι κάτοχοι νομικῆς μαθήσεως, ἀφοῦ μάλιστα καθιερώθη ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως ἐναντία γνώμη ἐπὶ ἄλλων προσώπων, ὑποκειμένων εἰς τοὺς αὐτοὺς ἐξαιρέσεως λόγους, ἐκτὸς ἐὰν ἦσαν οὗτοι ἰσχυροὶ, ἠθέλησαν νὰ φέρουν ἐπὶ τέλους, ἀπελπισθέντες ἀπὸ τοῦ νὰ ἀκυρώσουν τὴν ἐκλογὴν, νομικὰς ἀνικανότητας κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ μου. Κύριοι, ἡ ἀλήθεια, ὁ ὀρθὸς λόγος δὲν εἶναι ἀρετὴ, εἶναι καθῆκον, καὶ οὐαὶ εἰς ἐκεῖνα τὰ ἔθνη τὰ ὁποῖα σύρονται ὄπισθεν τοῦ ἅρματος τῶν πολιτικῶν παθῶν. Ἡ βάσις αὐτὴ τῆς λογικῆς πρέπει νὰ ᾖναι ὁ ὁδηγὸς, ὅστις πρέπει νὰ διευθύνῃ τὴν κρίσιν καὶ τὴν συνείδησιν παντὸς ἀνθρώπου· ἐνταῦθα, Κύριοι, ἡ γενικὴ συνείδησις τοῦ Ἑλλ. ἔθνους, παρεδέχθη, ὅτι αἱ ἀκυρότητες, αἱ περιεχόμεναι εἰς τὸ ἄρθρον 28 τοῦ βουλευτικοῦ Νόμου τοῦ 1844, ὑπάρχουν ἄκυροι διὰ τοῦ ἐπαναστατικοῦ ψηφίσματος τῆς Κυβερνήσεως. Τοιουτοτρόπως πάντες τὸ ἐθεώρησαν, καὶ πολλὰ ἔντιμα μέλη τῆς Συνελεύσεως, τὰ ὁποῖα δυνάμει τοῦ ἄρθρου 28 ἔπρεπε νὰ θεωρηθοῦν ἐξῃρημένα, δὲν ἐξῃρέθησαν. Οὕτως ἐσκέφθησαν πάντες περὶ αὐτοῦ. Κύριοι, δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν δύναμιν κἀνενὸς ἀτόμου, παρὰ μόνον εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν καὶ εἰς τὸν δεσποτισμὸν, νὰ ἐφαρμόζῃ τὸν Νόμον, ὅπως θέλῃ, κατὰ τὸ μέτρον τοῦ συμφέροντός του, τῶν συμπαθειῶν καὶ ἀντιπαθειῶν του, καὶ νὰ παραδέχηται δύο μέτρα καὶ σταθμά· ἓν ἐκ τῶν δύω, ἢ ὑπάρχει ἐν ἰσχύϊ ὁ Νόμος, ἢ ὄχι· ἐὰν ὑπάρχῃ, κύψατε τὰς κεταλὰς σας ὅλοι ἐνώπιον αὐτοῦ, καὶ ἐφαρμώσατέ τον κατὰ τὴν διάνοιάν του, κατὰ τὸ γράμμα του. Τὸ ἄρθρον 28 τοῦ περὶ βουλευτῶν Νόμου τί ἀπαιτεῖ; πᾶς δικαστικὸς, στρατιωτικὸς καὶ διοικητικὸς ὑπάλληλος δὲν δύναται νὰ ἐκλεχθῇ εἰς τὴν περιφέρειαν, ὅπου ἐνεργεῖ τὰ καθήκοντά του· ὅστις θέλει νὰ ἐκλεχθῇ, πρέπει νὰ παραιτηθῇ ἓξ μῆνας πρὶν, δηλ. κἀνεὶς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶχα καιρὸν προτήτερα, διότι ἦτον ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ὄθωνος (θόρυβος). Ἐδῶ βλέπω καθαυτὸ ὅτι δὲν ὑπάρχει εἰλικρίνεια εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Νόμου. Εἰς τὰ 1843, ὅτε συνετάχθη ὁ Νόμος αὐτὸς, βεβαίως δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἐφαρμοσθῇ καθ’ ὅλην του τὴν ἔκτασιν ὡς πρὸς τὴν προθεσμίαν, παρεδέχθη τότε μίαν ἐξαίρεσιν 8 μόνον ἡμερῶν, ἀλλὰ δι’ ἐκείνην μόνην τὴν ἐποχὴν τῆς πρώτης ἐφαρμογῆς τοῦ Νόμου. Δυνάμει ποίας νεωτέρας διαταγῆς, νεωτέρου Νόμου, κύριε πληρεξούσιε Παρνασίδος, θέλεις νὰ ἐφαρμώσῃς ἐκείνην τὴν διάταξιν, ἥτις ἦτον ἐν ἰσχύϊ πρὸ 20 ἐτῶν; δυνάμει τῆς θελήσεώς σου; Λέγω, λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις ἡ ἐπαναστατικὴ ἐθεώρησε τὸ ἄρθρον κατηργημένον, καὶ αὐτὴ ἡ ἐπιστήμη ἡ εἰλικρινὴς τὸ θεωρεῖ κατηργημένον· ὑπάρχουν διάφοροι κανόνες, διὰ τῶν ὁποίων ἐξαιροῦνται οἱ νομάρχαι, ἀλλὰ δὲν δύνανται νὰ παραγνωρισθῶσιν οἱ κανόνες. Ἡ Κυβέρνησις, Κύριοι, ἐζήτησε νέα προσόντα πληρεξουσίων. Δὲν πρέπει, Κύριοι, κανεὶς ἄνθρωπος σπουδάζων καὶ εἰλικρινὴς, νὰ θέλῃ νὰ μοῦ φιλονεικήσῃ, ὅτι, ὅταν ἔρχηται ἕνας εἰδικὸς νόμος, ὅστις προσδιορίζει δικαιώματα, καὶ ὅστις δὲν ἐπαναφέρει καθ’ ὁλοκληρίαν εἰς ἰσχὺν ἕνα προγενέστερον, ἀλλὰ μέρος τούτου, ὅτι αὐτὸς ὁ εἰδικὸς νόμος, δὲν εἶναι ἀνώτερος τοῦ γενικοῦ, καὶ δὲν καταργεῖ αὐτοδικαίως ὅσας διατάξεις παρασιωπᾷ, διότι ὅταν παραπέμπῃ ῥητῶς καὶ εἰς ὡρισμένας κατηγορίας, ποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἐπικαλῆται καὶ εἰς ἀποσιωπηθείσας ἄλλας κατηγορίας; Τὸ ἄρθρον, Κύριοι, 15 τοῦ περὶ ἐκλογῆς πληρεξουσίων ψηφίσματος, ἀφοῦ ἔχει ἄλλας διατάξεις περὶ πληρεξουσίων, ἔρχεται νὰ προσδιορίσῃ καὶ τὰ προσόντα τοῦ πληρεξουσίου. Λέγει λοιπὸν αὐτὸ τὸ ἄρθρον 15 «διὰ νὰ ἐκλεχθῇ τις πληρεξούσιος ἐξ ἐπαρχίας ἢ συνοικισμοῦ ἀπαιτεῖται, 1. Νὰ ᾖναι πολίτης ἕλλην ἐγκαταστημένος ἐν τῇ Ἑλλάδι· 2. Νὰ ἔχῃ ἡλικίαν 25 ἐτῶν συμπεπληρωμένων. 3. Νὰ μὴν ὑπάγηται εἰς τὰς ἀνικανότητας τοῦ § βʹ. τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου τῆς 18 Μαρτίου 1844.» Λοιπὸν ἐκ τῆς συγκρίσεως αὐτοῦ πρὸς τὸ ἄρθρον 28 ἀποδεικνύεται ὅτι ὁ νομοθέτης ἠθέλησε νὰ καταργήσῃ τὸ περιεχόμενον τοῦ ἄρθρου 28 ἐπαναλαμβάνων τινὰς μόνον τῶν διατάξεων αὐτοῦ εἰς τὸ ἄρθρον 15· διότι τὸ ἄρθρον 28 εἶναι μία παρέκτασις ἀποκλεισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἐπεριώρισε τὸ ἄρθρον 15. Λοιπὸν τί λέγει τὸ ἄρθρον 15; «νὰ ᾖναι πολίτης ἕλλην ἐγκατεστημένος ἐν Ἑλλάδι, νὰ ἔχῃ ἡλικίαν 25 ἐτῶν συμπεπληρωμένων, νὰ μὴν ὑπάγηται εἰς τὰς ἀνικανότητας τοῦ βʹ. § τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου τῆς 18 Μαρτίου 1844» ὁ θέλων νὰ ἐκλεχθῇ πληρεξούσιος δηλ. ἀναφέρεται εἰς ῥητὰ ἀντικείμενα εἰς ῥητὰς ἰδιότητας, καὶ τὸ τελευταῖον δὲ τὸ νὰ μὴ ὑποπέσῃ τις εἰς ἀπώλειαν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων, καὶ οὐχὶ ἐὰν διετέλει δικαστικὸς, ἢ διοικητικὸς, ἢ στρατιωτικὸς ὑπάλληλος εἰς τὸν νομόν. Καὶ τῷ ὄντι, Κύριοι, ἡ ἐπανάστασις δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἔχῃ πλέον δυσπιστίαν πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους της. Ὅταν συνετάχθη ὁ νόμος κατὰ τὸ 1844, ἤμην τότε πληρεξούσιος, καὶ πᾶσα ἡ Συνέλευσις ὡρμᾶτο ἀπὸ μίαν δυσπιστίαν πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν, διότι ἡ ἐκτελεστικὴ ἀρχὴ εἶχε τότε μεγάλην δύναμιν ἐν ἑαυτῇ εἰς τὸ κέντρον, καὶ ἠμποροῦσεν ἀπὸ τοῦ κέντρου διὰ τῶν ὀργάνων νὰ διαθέτῃ τὰς ἐκλογὰς ὅπως ἤθελεν· ἀλλὰ μία ἐπαναστατικὴ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἄλλο παρὰ τὴν ἠθικήν της ὑποστήριξιν, καὶ εἰς μίαν ἐποχὴν, καθ’ ἣν αἱ ἐπαναστατικαὶ ἰδέαι ἔπρεπε νὰ κυκλοφορήσουν εἰς ὅλον τὸ κράτος δὲν ἠδύνατο ν’ ἀποκλείσῃ τοὺς ὑπαλλήλους ἑπομένως δὲν ὤφειλε νὰ φέρῃ κανένα περιορισμὸν καὶ διὰ τοῦτο δὲν τὸ ἔπραξε· διότι ἐὰν εἶχε σκοπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν ἰσχύν της τὴν περὶ τῶν ὑπαλλήλων ἀνικανότητα τοῦ παλαιοῦ νόμου, ἤθελε παραπέμψει εἰς τὸ ἄρθρον 28 χωρὶς νὰ λάβῃ ἓν μόνον διὰ νὰ τὸ μνημονεύσῃ εἰς τὸν ἰδικόν της νόμον. Ἐὰν ἐπρόκειτο λοιπὸν νὰ γίνῃ μία ἀτελὴς ἀντιγραφὴ ἐκ τοῦ παλαιοῦ νόμου εἰς τὸν νέον καὶ τὸ ὑπόλοιπον μέρος εἰς τοῦτον ν’ ἀναζήσῃ ἐκ τοῦ παλαιοῦ, ἡ ἐργασία ἦτο ματαία, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν ἠμπορῶ νὰ παραδεχθῶ ὅτι ἰσχύει κατ’ οὐδὲν ὁ παλαιὸς νόμος. Ἓν ἄλλο παράδειγμα ἔχω, τὸ ὁποῖον ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς τὸ ἀνέφερεν ὑπὲρ ἑαυτοῦ, ἀλλ’ εἶναι ὅλως διόλου κατ’ αὐτοῦ· ἡ Κυβέρνησις διέταξεν ἕνα νόμον εἰδικὸν, δι’ αὐτοῦ ἄρα ἀπέκλεισε τὸν προγενέστερον, ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν ἂν ἰσχύουν πλέον τὰ ἄρθρα 27 καὶ 28 τοῦ περὶ ἐκλογῆς τῶν βουλευτῶν νόμου, ἀφοῦ ἐδημοσιεύθη εἰδικὸς νόμος περὶ πληρεξουσίων, ὅστις δὲν παραπέμπει εἰμὴ μόνον εἰς ἓν τῶν ἀπαιτουμένων προσόντων ὑπὸ τοῦ πρώτου; ἐὰν ἔμελλε νὰ ἰσχύῃ ὁ πρῶτος νόμος ὁλοσχερῶς, ποία ἡ ἀνάγκη μερικῆς μνείας μέρους αὐτοῦ; ἦτον ἴσα ἴσα, Κύριοι, ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις ἡ ἐπαναστατικὴ λέγει, οἱ διοικητικοὶ ἐντὸς τοῦ Κράτους ὑπάλληλοι δὲν ἀποκλείονται, διότι ἐδημοσίευσεν εἰδικὸν νόμον ἀποκλείουσα τοὺς προξένους, ὄντας καὶ τούτους ὑπαλλήλους διοικητικοὺς εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις (θόρυβος), δὲν ἤθελε νὰ ἐξαιρέσῃ τοὺς ἐσωτερικοὺς ὑπαλλήλους, ὁ νόμος ὁ ὑπάρχων ἐφαρμόζεται ἐντελῶς καὶ ὡς πρὸς τοὺς προξένους· ἀφοῦ λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν ἕνα λόγον περὶ προξένων, ἐννόησεν ὅτι αὐτὸς ὁ προηγούμενος νόμος κατὰ τῶν πραγματικῶς διοικητικῶν ὑπαλλήλων ἦτο κατηργημένος. Ὅταν ὁ ἀδελφός μου ἦτο ἀνακεκλημένος ἐδῶ, ἀνεφέρθη εἰς πρόσωπα ἔντιμα καὶ ἀξιότιμα τῆς Κυβερνήσεως· «δὲν ἐπιθυμοῦμεν, τῷ εἶπον νὰ ἀποκλεισθῇς οὔτε σὺ οὔτε ὁ ἀδελφός σου.» Καὶ ὅταν, Κύριοι, ὁμιλῶμεν περὶ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ διαψευσθῶσιν ἐνώπιον τῆς ἰδίας Συνελεύσεως, καταλαμβάνω, ὅτι εἰς τὰς πράξεις μας ὡρμήθημεν πάντοτε μὲ εἰλικρίνειαν. Ἀλλὰ, Κύριοι, θὰ τελειώσω μὲ δύο λέξεις· θὰ εἴπω δύο λέξεις ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ κατάστιχον. Κύριοι, ὑπάρχει καθιερωμένον εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν δι’ ἐπισήμου ἐγκυκλίου τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ ὁποίου δὲν ἔκαμε μνείαν ἡ ἔντιμος ἐπιτροπὴ, ὅτι ὁ ἔπαρχος Καρυστίας ἐπεμβαίνει εἰς τὴν ἐκλογήν· ἡ αὐτὴ ἐγκύκλιος ὑπάρχει μεταξὺ τῶν ἐγγράφων, ὑπάρχει καὶ τυπωμένη εἰς ἓν φυλλάδιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ διαφιλονεικηθῇ, εἶναι ἔγγραφον ἐπίσημον. Λοιπὸν, Κύριοι, αὐτὸ εἶναι πρᾶγμα ἀδιαφιλονείκητον· ἡ δευτέρα κεντρικὴ ἀρχὴ, ἡ Κυβέρνησις ἡ ἀνωτάτη, αὐτὴ βεβαιοῖ καθ’ ὅλον τὸ κράτος, ὅτι ἕνας ἔπαρχος (Μιτσάκης), ἐπεμβαίνει κατὰ τῆς μερίδος ταύτης, εἶναι γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἡ συνείδησις οὐδενὸς ἀνθρώπου δύναται νὰ τὸ διαφιλονεικήσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα· ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ βεβαιόνει ὑπὲρ ἡμῶν, ἀλλ’ ἐν τῷ βάρει τῆς εὐθύνης αὐτοῦ· ἔπρεπε τὰ γεγονότα νὰ βεβαιωθοῦν χάριν τῆς εὐθύνης· ἐβεβαιώθησαν, ἀλλ’ αὐτὰ ἀποδεικνύουν, ὅτι δὲν ἠμπόρεσεν ἡ ἐπιῤῥοὴ τῶν ἐναντίων, ὑπὲρ ὧν ἐπέμβαινεν ὁ ἔπαρχος, ἡ ὑπάρχουσα ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Καρυστίας νὰ κατισχύσῃ τῆς εὐθύνης τοῦ ὑπουργοῦ.

§132ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ἀρκεῖ, ἀρκεῖ, ἐφωτίσθημεν! (Θόρυβος).

§133ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Πᾶν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔρχεται διὰ τῆς τακτικῆς ὁδοῦ, διὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργείου, τὸ ὀνομάζω κατάστιχον. Ὁ ἁρμόδιος εἶναι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν· τὸ κατάστιχον αὐτὸ ἔπρεπε νὰ τὸ γνωρίζῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§134ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Φθάνει, ἐφωτίσθημεν, Κύριε Πρόεδρε.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις, ν’ ἀποφανθῇ δι’ ἀναστάσεως, (ἀνίστανται ἅπαντες). Κατὰ τὴν ἐπιτροπὴν ὑπάρχει αὐτὸ τὸ θέμα. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται διὰ τὸ ἄκυρον τῶν 5 δήμων, Κοτυλέων, Διστίων, Αὐλῶνος, Καρύστου καὶ Σκύρου· ἐπικυροῖ δὲ τοὺς ἄλλους τρεῖς δήμους, ἀλλ’ ἐκ τῆς συζητήσεως προκύπτει καὶ μία παρεμπίπτουσα ἀκυρότης, τὴν ὁποίαν προτείνουσί τινες λόγῳ προσωπικῶν ἀνικανοτήτων. Ζητεῖται λοιπὸν ἡ ἀκύρωσις ἐν γένει τῆς ἐκλογῆς, διὰ τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου Κωνσταντίνου Πετσάλη, διὰ τὸν λόγον ὅτι ὡς Νομάρχης δὲν ἠδύνατο ν’ ἀποδυθῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν, καὶ πρὸς τούτοις τοῦ Κ. Μιχαηλίδου, ὁ ὁποῖος καὶ αὐτὸς, ὢν Πρωτοδίκης, δὲν ἠδύνατο ὡσαύτως. Ἐὰν ζητήσω τὴν ἀκύρωσιν ἐν γένει, ἢ τὴν παραδοχὴν ἐν γένει τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς χωρὶς νὰ σημειώσω τὴν ἐξαίρεσιν ταύτην, τότε πλέον τὸ ζήτημα λύεται ἐν γένει ὑπὲρ πάντων, διὰ τοῦτο ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προτάξω τὸ ζήτημα περὶ τῆς ἐπικυρώσεως ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς ἐν γένει καθ’ ὅσον ἀφορᾷ μόνον τὰ δύο πρόσωπα.

§136ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι (θόρυβος).

§137ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος θὰ ὁμιλήσω. Εἶναι ἓν ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον καὶ τὰ δύο μέρη καὶ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἡμεῖς παρεδέχθημεν ὁμοφώνως καὶ ἐξ ὑπαρχῆς, ἤτοι τὸ ἄκυρον τῆς κάλπης Καρύστου, ὅπου δὲν ἔγεινεν ἐκλογὴ, ὅπου ἐῤῥίφθησαν 1800 ψηφοδέλτια κατὰ πρῶτον καὶ ἀκολούθως κατὰ θέλησιν ἀκόμη 2000. Λοιπὸν, λέγω προκύπτει τὸ ζήτημα τοῦτο. «Εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος ἡ κάλπη τῆς ἐκλογῆς Καρύστου;» Ἡμεῖς ἀμφισβητοῦμεν πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ πρὸς τοὺς ἐναντίους ἰσχυριζόμενοι ὅτι οἱ ἄλλοι δῆμοι εἶναι ὅλοι ἔγκυροι. Λοιπὸν «εἶναι ἔγκυρος ἡ κάλπη τοῦ δεῖνα καὶ δεῖνα δήμου, ναὶ ἢ ὄχι;»

§138ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα!

§139ΒΑΣΣΟΣ. Κύριοι! Ἰδοὺ τί ἡ ἐπιτροπὴ ἐγνωμοδότησεν ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς. Τὰ 6 μέλη τῆς ἐπιτροπῆς εἶπον, ὅτι οἱ 5 δῆμοι τῆς ἐπαρχίας ταύτης εἶναι ἀκυρωτέοι, καὶ εἶναι ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἀνέγνωσεν ὁ κύριος πρόεδρος προηγουμένως, τοὺς 3 τὰ 6 μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τοὺς ἠκύρωσαν, ὁλόκληρος ἡ ἐπιτροπὴ ἠκύρωσε τοὺς 5, τοὺς δὲ 3 τὰ 6 μόνον. Ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ὁ κύριος Κυριακοῦ ἐζήτησε τὴν ἀκύρωσιν τῆς ὅλης ἐκλογῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ, Κύριοι, ἐστήριξε τὴν ἰδέαν της ἐπὶ τοῦ ὅτι εἷς τῶν κυρίων πληρεξουσίων, ὢν νομάρχης, ἐπηρέασε τὸ ὅλον ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς ὅλα τὰ πρόσωπα. Ἐδῶ ἐστηρίχθη ἡ μειοψηφία. Ἡ ἐπιτροπὴ ὅμως δὲν ἀντέτεινεν εἰς τὴν γνώμην τῆς μειοψηφίας, ἀλλ’ εἶπεν ὅτι τὸ ἀφίνει εἰς τὴν συνέλευσιν νὰ τὸ ἀποφασίσῃ. Συμβαίνει καὶ ἓν ἄλλο....

§140ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Τὸ θέμα θέσατε.

§141ΒΑΣΟΣ. Μὰ δὲν ὁμιλῶ Κινέζικα, κύριε, ὁμιλῶ Ἑλληνικά.— Λοιπὸν φρονῶ, κύριοι, ὅτι τὸ θέμα πρέπει νὰ τεθῇ ὡς ἀκολούθως· ἐὰν τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας παραδέχεται ἡ συνέλευσις, ναὶ ἢ ὄχι; Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις παραδεχθῇ τὴν γνώμην τῆς μειοψηφίας, δὲν ἔχομεν νὰ προβῶμεν εἰς τίποτε πλέον· ἐὰν ὅμως ἡ συνέλευσις ἀποῤῥίψῃ τὴν γνώμην τῆς μειοψηφίας, τότε θὰ εἰπῇ ὅτι ἐπικυρώνει τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας καὶ κατὰ συνέπειαν ἐπικυροῖ τοὺς 3 δήμους. Θὰ ἔλθωμεν ἔπειτα νὰ ψηφισθῇ ἡ γνώμη τῆς πλειοψηφίας, τ. ἔ. ἐὰν οἱ 5 δῆμοι εἶναι ἔγκυροι ἢ ἄκυροι. Αὐτὴ, Κύριοι, εἶναι ἡ γνώμη μου. (θόρυβος).

§142ΠΟΛΛΟΙ. Ὁ πρόεδρος νὰ θέσῃ τὸ θέμα.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα εἶναι· ἐὰν ᾖναι ἐν γένει ἡ ἐκλογὴ ἄκυρος· λοιπὸν ὅσοι παραδέχονται λέγουσι ναὶ, ὅσοι δὲν παραδέχονται, λέγουσιν ὄχι. (θόρυβος)

§144Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ συνέλευσις πρέπει νὰ ἐννοήσῃ, τὶ ζητεῖται, διὰ νὰ μὴ κάμῃ λάθος. Ἐδῶ ἡ κάλπη τῆς Καρύστου προσβάλλεται ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ὁλόκληρον, καὶ ὡς ἄκυρον ἡμεῖς τὴν ἐθεωρήσαμεν, καὶ κανεὶς δὲν τὴν ὑπεστήριξε. Λοιπὸν δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ τεθῇ ζήτημα ξεχωριστὸν· διότι ἂν συμπεριληφθῇ εἰς ἓν κοινὸν ζήτημα, τότε ἡ συνέλευσις εἶναι ἠναγκασμένη νὰ εἰπῇ ναὶ ἢ ὄχι. Πρέπει λοιπὸν προηγουμένως νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα· εἶναι ἄκυρος καθολοκληρίαν ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Καρύστου;

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἐτέθη.

§146ΠΟΛΛΟΙ. Τότε εἴμεθα σύμφωνοι. (θόρυβος)

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄκυρος καθ’ ὁλοκληρίαν ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Καρύστου, ναὶ ἢ ὄχι; Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι εἶναι ἄκυρος, λέγουν ναὶ....

§148ΤΙΝΕΣ. Δι’ ἀναστάσεως.

§149ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι θέλουν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται πολλοὶ). Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐκλογὴν ὡς ἄκυρον καθ’ ὁλοκληρίην λέγουν ναὶ, ὅσοι τὸ ἐναντίον, λέγουν ὄχι. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§151ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς διαιρεῖται εἰς δύο· ά) εἶναι ἄκυρος καθ’ ὁλοκληρίαν ἡ ἐκλογὴ (θόρυβος). Ἐάν θέλετε νὰ ψηφιφορήσωμεν τὸν δῆμον τῆς Καρύστου χωριστὰ πρέπει νὰ ψηφοφορήσωμεν καὶ τὸν δῆμον τῶν Διστύων ξεχωριστά.

§152ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§153ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι. (θόρυβος).

§154ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν καταλαμβάνω διατὶ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι θέλουν νὰ ψηφοφορήσουν τὸν δῆμον Καρύστου μαζῆ μὲ τοὺς ἄλλους. Ἐδῶ βεβαίως εἶναι μυστήριον.

§155ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω μυστήρια· ἐγὼ τὰ ἔχω ὅλα φανερά.

§156ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡμεῖς λοιπὸν δεχόμεθα οἱανδήποτε διαίρεσιν τοῦ ζητήματος θέλετε. Ἡμεῖς θέλομεν τὸν δῆμον Καρύστου χωριστὰ, ἂν θέλετε καὶ τὸν δῆμον Διστύων ψηφοφοροῦμεν χωριστά.

§157ΔΑΓΡΕΣ. Διὰ τὸν δῆμον Καρύστου, νομίζω, ὅτι ὅλοι εἶναι σύμφωνοι· λοιπὸν νὰ ψηφοφορήσωμεν πρῶτον δι’ αὐτὸν δι’ ἀναστάσεως. (θόρυβος).

§158ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προσκαλέσατε τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους νὰ καθίσουν νὰ κάμωμεν σοβαρὰν συζήτησιν, (θόρυβος).

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, δι’ ἀναστάσεως θὰ ψηφοφορηθῇ πρῶτον ὁ δῆμος Καρύστου θὰ ψηφοφορηθῇ δι’ ἀναστάσεως, ἂν ᾖναι ἄκυρος ἢ ἔγκυρος· λοιπὸν, Κύριοι, οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Καρύστου τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας νὰ σηκωθῶσιν (ἐγείρονται ἅπαντες). Τότε ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα, θὰ ἐρωτηθῆτε περὶ τοῦ ἐγκύρου, ἢ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς τῶν τεσσάρων δήμων Κοτυλαίων, Σκύρου, Διστίων καὶ Αὐλῶνος.

§160ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§161ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε λοιπὸν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως;

§163ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῶν 4 δήμων λέγουν ναὶ, οἱ δὲ τὸ ἐναντίον ὄχι. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 144, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ 78 εἶπον ὄχι, καὶ οἱ 66 ναί, ὅπερ ἐστὶν, ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη, ὅτι εἶναι ἔγκυροι τῶν δήμων αὐτῶν αἱ ἐκλογαί· σᾶς παρακαλῶ νὰ συνέλθετε ἀπὸ τὰς 9 αὔριον διὰ νὰ σχηματισθοῦν αἱ ἐπιτροπαί. Αὔριον ἔχομεν πρῶτον θέμα τὴν ἐκλογὴν τῆς κυβερνήσεως.

§166ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι καὶ τὸ ζήτημα τῆς προσωπικῆς ἱκανότητος.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ θὰ ἔλθῃ αὔριον δι’ ἀναστάσεως. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις.