1863.01.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΛΕʹ.

Τῆς 28 Ἰανουαρίου 1863

(Δευτέρα).

Ὥρα 12 παρὰ ¼.

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρέθη, ὅτι ἡ Συνέλευσις εἶναι πλήρης.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν ὁ πρόεδρος ὀφείλει νὰ ἀπαγγείλῃ τὰ καθυποβληθέντα ἔγγραφα. Ὑπάρχει ά) ἓν ἔγγραφον τοῦ Κ. Λασκαρίδου. (Ἀναγινώσκεται).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω καλὸν νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν περὶ τῆς παραδοχῆς αὐτῆς τῆς ἀναφορᾶς.

§4Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐκτὸς τῶν ζώντων.

§5ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ νὰ προσκληθῶσιν οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι, ὅσοι εἶναι εἰς τὰ δωμάτια.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ καταλόγου τὸ Σῶμα ἀπεδείχθη πλῆρες. Πρέπει νὰ ἦναι παρόντες 118, τὸ ἥμισυ πλέον ἑνός· καὶ εἶναι ἐγγεγραμμένοι ὡς παρόντες 150.

§7ΙΑΛΕΜΟΣ. Κύριοι! Ἤκουσα νὰ γίνηται λόγος περὶ ἐξαιρέσεως, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς προσφερομένας εἰκόνας, δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον τῆς ἐξαιρέσεως, διότι δὲν πρόκειται ἡ Συνέλευσις νὰ ἀνεγείρῃ ἀνδριάντας εἰς ζῶντας ἢ ἀποθανόντας ἀγωνιστάς· πρόκειται περὶ γενναίας ἀναφορᾶς ἑνὸς συναδέλφου μας, ὅστις μακρὰν τῆς πατρίδος δὲν ἐλησμόνησε ποτὲ τὴν Ἑλλάδα, ὅστις ὅσον ἠδύνατο προσέφερεν ἐκδουλεύσεις εἰς τὴν πατρίδα, ὅστις πρὸ πάντων ὑπεστήριξε τὴν καλλιτεχνίαν, ὑποστηρίξας τὸν καλλίτερον ἴσως τῶν καλλιτεχνῶν μας Κ. Κόσσον. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ ἐξαίρεσις θὰ εἶχε λόγον τότε μόνον, ὅταν ἐπρόκειτο ἡ Συνέλευσις νὰ ἀνεγείρῃ ἀνδριάντας ἢ εἰκόνας εὐγνωμοσύνης εἰς ζῶντας ἢ ἀποθανόντας. Ἡ προσφορὰ αὐτὴ σήμερον νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐξαιρέσεως, διότι ἡ ἀποδοχή μας δὲν σκοπεῖ τίποτε ἄλλο, παρὰ εἰς τὸ νὰ ἐκφράσωμεν τὴν εὐγνωμοσύνην μας καὶ τὰς ἀπείρους εὐχαριστίας μας εἰς τὴν ὑποστήριξιν, τὴν ὁποίαν προσέφερεν ὁ Κ. Λασκαρίδης εἰς τὴν καλλιτεχνίαν ἐν γένει.

§8Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ, Κ. πληρεξούσιε, τὰς εὐχαριστίας ἡμῶν πρὸς τὸν Κ. Λασκαρίδην διὰ τὴν δωρεάν, τὴν ὁποίαν ποιεῖται, βεβαίως οὐδεμία ὑπάρχει ἀντίῤῥησις· πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος, ἂν ἦναι καλὸν ἢ ὄχι νὰ ἀναρτηθῶσιν αἱ εἰκόνες ἢ αἱ προτομαὶ ζώντων προσώπων, ὁπωσδήποτε ὑπηρετησάντων τὴν πατρίδα. Τὸ κατ’ ἐμὲ, Κύριοι, φρονῶ, ὅτι μόνον, ὅταν ἡ πλὰξ τοῦ τάφου καλύψῃ τὸν ἄνθρωπον, μόνον τότε δύναται ὁπωσδήποτε νὰ ἀποφανθῇ ἡ ἱστορία περὶ αὐτοῦ, καὶ κατὰ συνέπειαν νὰ τῷ ἀποδοθῇ ἔπαινος καὶ εὐγνωμοσύνη μεταξὺ τῶν ζώντων· εἰς κἀμμίαν ἄλλην περίστασιν τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀναρτηθῶσιν ἐνταῦθα προτομαὶ ζώντων ἀνθρώπων, καὶ αἴφνης σήμερον ἢ αὔριον ἀτιμαζόντων τὴν πατρίδα· θέλετε μετὰ ταῦτα νὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν δύσκολον θέσιν νὰ προτείνωμεν, ἡ προτομὴ τοῦ τάδε ἢ τάδε, νὰ ἐξέλθῃ τοῦ περιβόλου τούτου; Ἔπειτα, Κύριοι, προσέξατε, παρακαλῶ· ἡ Συνέλευσις εἶναι ἓν συμβάν· θὰ τελειώσωμεν τὰς πράξεις μας. Τότε, ἂν θὰ ἔχωμεν ἐνταῦθα τὰς προτομὰς, θὰ ἀποφασίσωμεν τί θὰ γείνωσιν αἱ προτομαὶ αὗται, θὰ μεταφερθῶσιν εἰς ἓν Μουσεῖον ἢ ἀλλοῦ που· πάντοτε θὰ θεωρῆται πρὸς τὰ πρόσωπα αὐτὰ, τῶν ὁποίων ὑπάρχουσιν αἱ προτομαὶ, ἓν εἶδος εὐγνωμοσύνης. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, Κύριοι, προτείνω ὁπωσδήποτε νὰ ἐκφρασθῶσιν αἱ εὐχαριστίαι τῆς Συνελεύσεως πρὸς τὸν Κ. Λασκαρίδην· νὰ μὴ γείνωσι δὲ δεκταὶ, ἐνταῦθα τοὐλάχιστον, εἰμὴ μόνον αἱ προτομαὶ τῶν ἀποθανόντων. Ἂς ἐνθυμηθῶμεν, Κύριοι, ὅτι ἓν πρόσωπον, ἐπιζῶν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν τῆς ἐπαναστάσεως, τὸ ὁποῖον ἔσωσε τὴν Ἑλλάδα διὰ τῆς ἀντιστάσεως αὐτοῦ εἰς τὴν νῆσον Κλείσοβα, παρεξηγήθη τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς ζωῆς του, καὶ πλεῖστοι ὅσοι θαυμάζοντες αὐτὸν τὸν ἐμέμφθησαν. Χρησιμεύει ὡς ἐπίλογος τοῦτο διὰ τὰ λοιπὰ ζῶντα πρόσωπα.

§9Ο. ΙΑΛΕΜΟΣ. Πολὺ βαρεῖα φράσις ἐῤῥίφθη ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων, τῶν ὁποίων αἱ προτομαὶ πρόκειται νὰ ἀναρτηθῶσιν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀτιμάσωσι τὴν πατρίδα καὶ τὸ ὄνομά των. Ἐφέρθη δὲ ὡς παράδειγμα τὸ τοῦ ἥρωος τῆς Κλεισόβας, ὅστις παρεξηγήθη, αὐτὴ ἡ λέξις παρεξηγήθη ὑποστηρίζει ἴσα ἴσα τὴν ἰδέαν μου, διότι ἀγωνισθέντες κατὰ τὴν ἐπανάστασιν ὑπὲρ τῆς πατρίδος, ἠδύναντο νὰ ὑποπέσωσιν εἰς μομφὰς ἀδίκους, νὰ παρεξηγηθῶσιν, οὐδέποτε ὅμως νὰ ὑποπέσωσιν εἰς τὸ ἁμάρτημα, νὰ ἀτιμάσουν τὸ ὄνομά των ἢ ἑαυτούς. Ὅλοι εἶπον, ὅτι ὁ ἥρως τῆς Κλεισόβας ἐγένετο ὄργανον τῶν ἐνεργειῶν δολίων προσώπων, τὰ ὁποῖα τὸν περιεστοίχουν· διότι, Κύριοι, ὁ ἥρως τῆς Κλεισόβας, ἂν ἀπέτυχεν εἰς τὸ Πέτα, τοῦτο συνέβη, διότι περιεστοιχεῖτο ἀπὸ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα, ἐνῷ εἶχον τὴν ἐντολὴν νὰ ὑποστηρίζωσι τὸν ἥρωα τοῦτον εἰς τοὺς νέους ἀγῶνάς του, πρὸ πάντων δὲν εἶχον ἄλλην ἀποστολὴν παρὰ νὰ ματαιώσωσι πᾶσαν ἀποτελεσματικὴν ἐνέργειαν κατὰ τὴν ἐκστρατείαν ἐκείνην καὶ τοῦτο παρατηρεῖται εἰς ὅλους τοὺς ἐνδόξους ἄνδρας τῆς ἐπαναστάσεως, εἰς τοὺς ὁποίους ἐδόθη τοιαύτη ἐντολὴ καὶ οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον νέους ἀγῶνας ὑπὲρ τῆς πατρίδος, ὅλοι αὐτοὶ κατεσκοπεύοντο· δι’ ὅλους αὐτοὺς ἐγένετο ἡ προσπάθεια νὰ ἀποδειχθῶσιν, ὅτι δὲν ἦσαν ἄξιοι τοῦ ὀνόματος, διότι ἡ ἐπανάστασις τοῦ 51 ἦτο ψεῦδος, διότι ἤθελον νὰ ἀποδείξωσιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει εἰμὴ ἕνας Ὄθων, ὅστις δύναται νὰ πράξῃ τὸ πᾶν. Νομίζω λοιπόν, Κύριοι, ὅτι οἱ ἄνδρες οἱ ὑπηρετήσαντες τὴν πατρίδα ἐπὶ τοῦ ἀγῶνος δύνανται νὰ παρεξηγηθῶσιν, οὐδέποτε ὅμως νὰ ἀτιμασθῇ τὸ ὄνομά των.

§10ΣΤ. ΜΑΚΡΗΣ. Κύριοι, ἔχομεν ἕνα προηγούμενον εἰς τὸ κατάστημα τῆς Βουλῆς· ἄλλοτε ἦσαν ἀνηρτημένα ὀνόματα· ποτὲ ὅμως δὲν ἐφάνη ὄνομα ζῶντος ἐντὸς αὐτῆς, ὅσον μέγα καὶ ἂν ᾖναι τὸ πρόσωπον τὸ ἀγωνισθὲν κατὰ τὴν ἐπανάστασιν. Ζῶντος ὅμως ἡ προτομὴ ἐντὸς τοῦ μεγάλου αὐτοῦ περιβόλου εἶναι πολὺ μεγάλη τιμὴ, τῆς ὁποίας, νομίζω, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀξιωθῇ. Προτείνω λοιπὸν, ὥστε τὰ ὀνόματα τῶν ἀποθανόντων νὰ τεθῶσι καθὼς καὶ ἄλλα οἱαδήποτε καὶ ἂν ᾖναι, ἀλλὰ ζῶντος προσώπου ὄχι· ἡ ἐπανάστασις μήτε ἀνέδειξε μήτε ἠμπορεῖ νὰ ἀναδείξῃ. Προτείνω νὰ διατηρηθῶσιν αἱ προτομαὶ τῶν ζώντων εἰς ἓν ἄλλο Μουσεῖον, τῶν δὲ ἀποθανόντων νὰ ἔλθωσιν ἐνταῦθα.

§11ΡΟΝΤΙΡΗΣ. Ποῖος ἀπεφάσισε τὴν ἀνάρτησιν, Κύριοι; ὁ Λασκαρίδης ἐξελέξατο πρόσωπά τινα καὶ ἔκαμε τὸ ἔργον αὐτό· θέλομεν νὰ τιμήσωμεν τοὺς ἀγωνιστάς; δὲν γνωρίζομεν τὰ πρόσωπα. Λοιπὸν προτείνω νὰ διορισθῇ ἐπιτροπὴ, ἥτις νὰ ἐξετάσῃ τὴν ἱστορίαν τῶν προσώπων, (θόρυβος) νὰ δεχθῇ ἀναφορὰς ἀκόμη ἄλλων, (θόρυβος) διότι πολλὰ πρόσωπα διεκρίθησαν καὶ ἡ ἱστορία δὲν τὰ ἔχει διόλου ὑπ’ ὄψιν· διότι τοιαύτη μεγάλη πρᾶξις δὲν εἶναι τυχαῖον γεγονὸς, ὥστε ὁ δεῖνα ἄνθρωπος νὰ φέρῃ προτομάς τινας νὰ ἀναρτηθῶσιν ἐδῶ· δὲν εἶναι δίκαιον. Νὰ διορισθῇ λοιπὸν μία ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν νὰ προτείνουν ὅσοι θέλουν ἀναφορὰς περὶ διαφόρων ἄλλων ἀγωνιστῶν.

§12ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν πρόκειται σήμερον ν’ ἀναρτήσωμεν εἰκόνας ζώντων ἢ ἀποθανόντων, πρόκειται νὰ δεχθῶμεν ἢ ὄχι μίαν προσφοράν. Κατόπιν εἰς μίαν ἄλλην συζήτησιν θὰ σκεφθῇ ἡ Συνέλευσις τί θὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν προσφοράν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ ταῦτα θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν ἐξαίρεσιν, ἂν γίνεται δεκτὴ ἡ ἀνάρτησις, ὅτι πρέπει νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ οἱ ζῶντες. Κατὰ τὸν κανονισμὸν, Κύριοι, ἀναγνωσθείσης τῆς ἀναφορᾶς, πρέπει νὰ προσκληθῇ ὁ ἀναφερόμενος νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως, καὶ πρὸς τούτοις ἡ Συνέλευσις νὰ προσδιορίσῃ τὴν ἡμέραν. Ἐὰν ὑπάρχῃ παρὼν ὁ Κύριος Λασκαρίδης ἂς εἴπῃ.

§14ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Μόνον ὡς δωρεὰν τὰ προσφέρω.

§15Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ Κύριος Λασκαρίδης διὰ τοῦ ὡραίου καὶ μεγάλου δώρου, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν εἰς τὸ Σῶμα, ἔκαμέ τι ἔτι περισσότερον, διότι ἐνθυμίζει εἰς τὴν Συνέλευσιν ὧν ἔχομεν παρά ποτε ἀνάγκην διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὰ ἔργα μας.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ γείνῃ ἐξαίρεσις; πρέπει νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ οἱ ζῶντες ἢ ὄχι;

§17ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ γείνῃ δεκτὴ μόνον ἡ προσφορὰ μετ’ εὐχαριστήσεως.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι ἁπλῶς παραδέχονται ὡς δῶρον τὴν προσφορὰν τοῦ Κυρίου Λασκαρίδου μετ’ εὐχαριστήσεως, νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὅλοι) ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὴν προσφορὰν μετ’ εὐχαριστήσεως. Ὑπάρχει ἑτέρα ἀναφορὰ τοῦ Κυρίου Ὀρλάνδου δι’ ἧς ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας δέκα ἡμερῶν. Νὰ δοθῇ;

§19ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἑτέρα ἀναφορὰ τοῦ κυρίου Βεάκη περὶ ἀπουσίας ἑπτὰ ἡμερῶν. Νὰ δοθῇ;

§21ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν πρότασιν τοῦ κυρίου Λογιωτατίδου «ἀποκλείονται τοῦ ὑπουργείου οἱ νῦν ὑπουργοὶ, ἐν ὅσῳ δὲν δικασθῶσιν ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως αἱ ἐκθέσεις αὐτῶν καὶ δὲν δώσωσι λόγον τῶν πράξεών των» τοῦτο σχετίζεται πρὸς τὸ ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ δὲν γίνεται λόγος.

§23ΓΡ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὑπάρχει μία πρότασις τυπωμένη διὰ νὰ καθιερωθῇ ὡς ἐθνικὴ ἑορτὴ ἡ Αʹ. Φεβρουαρίου 1862· καὶ μάλιστα ἡ φάλαγξ τῶν Κυρίων φοιτητῶν ἔκαμεν αἴτησιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν διὰ νὰ παραχωρηθῇ εἰς αὐτὴν ὁ ἀτμοδρόμων διὰ νὰ ὑπάγωσιν εἰς Ναύπλιον νὰ ἑορτάσωσιν. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ μιᾶς ἑορτῆς, ἥτις παρεχώρησε τὴν ὕλην μιᾶς ἐπαναστάσεως, παρακαλῶ νὰ γείνῃ αὐτὴ ἡ ἑορτή.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης ζητεῖ ἄδειαν 30 ἡμερῶν ὁ Κύριος Κωνσταντόπουλος. Νὰ δοθῇ;

§25ΓΡ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νὰ ἀναχωρήσῃ κἀνεὶς οἰκογενειάρχης, ἀλλ’ ὁ Κύριος Κωνσταντόπουλος!

§26Θ. ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Ὁ Κύριος Κωνσταντόπουλος εἶναι εἰσαγγελεὺς Πατρῶν, καὶ ἔχω γράμματα, ὅτι πάσχει ἡ ὑπηρεσία· διὰ λόγους λοιπὸν ὑπηρεσίας ζητεῖ τὴν ἄδειαν.

§27ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ὅσοι εἶναι πληρεξούσιοι νὰ παραιτηθοῦν ἀπὸ τὰς θέσεις των τὰς ἄλλας.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ζητήσω τὴν συναίνεσιν τῆς Συνελεύσεως· ὅσοι παραδέχονται νὰ δοθῇ ἄδεια μηνιαία εἰς τὸν κύριον Κωνσταντόπουλον νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται ὀλίγοι τινές)· ἡ Συνέλευσις δὲν τὸ παρεδέχθη.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς τῷ δοθῇ μόνον 15 ἡμερῶν ἄδεια.

§30ΟΔ. ΙΑΛΕΜΟΣ. Κύριε πρόεδρε, πρὸ τριῶν τεσσάρων ἡμερῶν ἔκαμα μίαν πρότασιν διὰ νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι διατρέχει σπουδαιότατον κίνδυνον ἡ ὑπόληψις τοῦ ἔθνους ἐκ μέρους τοῦ Ὄθωνος, Βότσαρη καί λοιπῶν νὰ σᾶς τὸ εἰπῶ καθαρά.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δημητριάδης ἐπρότεινε νὰ ὑποβληθῇ εἰς συζήτησιν ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον ἐμπεριέχεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ὅπερ ἐστὶ τὸ περὶ καθιερώσεως ὡς ἐθνικῆς ἑορτῆς τῆς Αʹ. Φεβρουαρίου. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§32ΒΛ. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον ὅπως ἀποκρούσω τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Δημητριάδου περὶ καθιερώσεως ἑορτῆς ἐθνικῆς τῆς πρώτης Φεβρουαρίου· κινδυνεύω τὸν μεγαλείτερον τῶν κινδύνων, νὰ μὴ φανῶ ἐπαναστατικῶν διαθέσεων καὶ ἀρχῶν, μολαταῦτα, κύριοι, ἔχω καὶ ἐγὼ τὰς πεποιθήσεις μου· δὲν διστάζω ἀναβαίνων τὸ βῆμα τοῦτο νὰ τὰς ἐκφράσω. Κύριοι τὴν 1 Φεβρουαρίου 1862 πραγματικῶς τὸ πυροβόλον τοῦ Παλαμηδίου ἐκρότησε καὶ ἀνήγγειλεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπανάστασιν, κοινῶς λεγομένην στάσιν.

§33ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι στάσιν, ἐπανάστασιν.

§34ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριε Δημητριάδη! Δὲν θὰ ἐπιβάλλητε ὑμεῖς τὴν γνώμην σας εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. (θόρυβος) Τὴν πρώτην Φεβρουαρίου ἐπαναλαμβάνω, κύριοι, τὸ πυροβόλον τοῦ Παλαμηδίου ἐκρότησε στάσιν. Τὸ ἔθνος ὁλόκληρον, Κύριοι, εἴτε κατεχόμενον ὑπὸ τρόμου εἴτε κατεχόμενον ὑπὸ ἰδέας ἀλλοτρίας ἐφάνη τοὐλάχιστον κατ’ ἐπιφάνειαν μὴ συμμεθέξαν.

§35ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι, δὲν εἶναι ἀληθὲς, δὲν τὸ ἀνεχόμεθα.

§36ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἰς τὸ βῆμα, κύριε Δημητριάδη, ἐμὲ δὲν μὲ διακόπτετε δὲν χάνω τὴν σειρὰν τοῦ λόγου μου (θόρυβος).

§37ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ αὐτὴν τὴν φράσιν.

§38ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἀνεχόμεθα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως νὰ ὀνομασθῇ στάσις ἡ ἐπανάστασις τοῦ Ναυπλίου (θόρυβος).

§39ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶναι προσβολὴ κατὰ τοῦ ἔθνους· (θόρυβος).

§40ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριοι, μὴ βιάζεσθε εἰς τὰς ἐκφράσεις σας (θόρυβος).

§41ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ν’ ἀνακληθῇ ἡ φράσις Σας, ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις ἂν δέχηται τοῦτο ἢ ὄχι.

§42ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἂς τὴν ὀνομάσω λοιπὸν ἐπανάστασιν, ἀφοῦ τὸ θέλετε. Εἶπον καὶ ἐπαναλέγω, ὅτι τὸ ἔθνος κατεχόμενον ὑπὸ τρόμου, τὸ ἔθνος πιεζόμενον δὲν ἐφάνη, Κύριοι, προσέξατε εἰς τὴν ἔκφρασιν τῶν λόγων μου διὰ νὰ μὴν παρεξηγοῦμαι, δὲν ἐφάνη παραδεχόμενον, διότι, ἐὰν ἐφαίνετο παραδεχόμενον, θὰ ἐπήρχετο τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, ὅπερ ἐπῆλθεν, ὅτε πάλιν ἀπὸ τοὺς βράχους τῆς Βονίτσης ἐκρότησε τὸ πυροβόλον.

§43ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τὸ προπαρεσκεύασε, κύριοι, (θόρυβος).

§44ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριοι, ἀφήσατέ με, τὰ κινήματα τὰ μερικὰ μόνον τ’ ἀποτελέσματα τὰ στέφουν. Μὲ συγχωρεῖτε, ἐγὼ παραδέχομαι ὑπὸ τίτλον Ἐπανάστασις ὅλας τὰς κατὰ καιροὺς ὑπαρξάσας ἐπαναστάσεις ἀπὸ τῆς ἐλεύσεως τῆς Βαυαροκρατίας μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ἐξώσθη ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Κύριοι, δὲν εἶναι μόνον ἡ ᾴ. Φεβρουαρίου, ὄχι! ἔχομεν τὰ 1836, ἔχομεν τὰ 1848.

§45ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ 47, τὸ 36.

§46ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Λέγετε, λέγετε. Βοηθήσατέ με, Κύριοι, μὲ τὰς ἡμερομηνίας, τὰς ὁποίας δὲν ἐνθυμοῦμαι, τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος διεμαρτυρήθη πάντοτε κατὰ τῆς τυραννίας τοῦ Ὄθωνος. Ἔλαβον αἱ ἐπαρχίαι αἱ Ἑλληνικαὶ τὰ ὅπλα καὶ διεμαρτυρήθησαν καὶ ἐζήτησαν· μὲ συγχωρεῖτε, Κύριοι, δὲν προσβάλλω τὸ Ναύπλιον. Ἔλαβον τὰ ὅπλα καὶ διεμαρτυρήθησαν, ἀλλ’ ἀτυχῶς ὑπέκυψαν, ὑπὸ τὸ βάρος τῆς λόγχης, τῆς πιεζούσης τὴν ἐλευθερίαν τῆς Ἑλλάδος τότε. Καὶ τὸ Ναύπλιον, τὸ ἡρωϊκὸν αὐτὸ Ναύπλιον ἔκαμε τὸ καθῆκόν του· τὴν δὲ ά. Φεβρουαρίου 1862 ἐκρότησεν ἐπαναλέγω τὸ πυροβόλον ἀπὸ τὸν βράχον τοῦ Παλαμηδίου. Κύριοι, σήμερον ὁ Ὄθων δὲν ὑπάρχει ἐνταῦθα, σήμερον δὲν ἔχομεν Βασιλέα· ποῖον, Κύριοι; Δὲν ἔχομεν τὸν Ὄθωνα Βασιλέα, ὄχι διότι ἐκρότησε τὸ πυροβόλον τοῦ Ναυπλίου, ἀλλὰ, διότι ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς εἰδοποιηθεῖσα καὶ συνασπισθεῖσα, ἀπεφάσισε νὰ τρέξῃ τὸν ἔσχατον τῶν κινδύνων νὰ μείνῃ ἄνευ Κυβερνήτου, εἰποῦσα, ἂς φύγῃ αὐτὸς καὶ ἂς γείνῃ ὅ,τι γείνει. Ἡ 4 ὀκτωβρίου ἂν θέλετε ἐθνικὴν ἑορτὴν, ἡ τετάρτη ὀκτωβρίου εἶναι ἐθνικὴ ἑορτὴ, σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν. Βλέπετε, Κύριε Γρίβα, ἡ πρώτη φεβρουαρίου εἶναι προπαρασκευαστικὴ ἡμέρα, ὅπως ἦσαν αἱ ἡμέραι τοῦ 1847, τοῦ 1848, τοῦ 1836.

§47ΠΟΛΛΟΙ. (προσθετέον καὶ ἄλλας ἡμερομηνίας).

§48ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Λέγετε Κύριοι, εἶμαι πολὺ ὀπίσω εἰς τὰς ἡμερομηνίας. Ἐὰν λοιπὸν χρειάζεται ἑορτὴ, ἐὰν πραγματικῶς χρειάζεται νὰ ἐνθυμῆται ἡ Ἑλλὰς τὴν πρώτην Φεβρουαρίου, ἐδῶ εἶναι τὸ Ναύπλιον, Κύριοι! Τὸ Ναύπλιον ἔχει τὴν ἑορτὴν τοῦ ἁγίου Ἀνδρέου· διότι τὴν ἡμέραν τοῦ ἁγίου Ἀνδρέου ἐστήθη ἡ Ἑλληνικὴ σημαία κατὰ τὸ 1822. Ἂς ἔχῃ, κύριοι, μὲ ἔξοδα ἐθνικὰ καὶ τὴν ἑορτὴν τῆς πρώτης Φεβρουαρίου· ἂς μὴ θέλῃ νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν πρώτην Φεβρουαρίου εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, διότι τότε προτείνω τὴν τετάρτην Ὀκτωβρίου.

§49ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα!

§50ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἀλλὰ, Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, ἐὰν ἔλθῃ εἰς ψηφοφορίαν καὶ θὰ ἔλθῃ, ποία εἶναι ἡ ἑορτὴ ἡ ἐθνικὴ, τὴν ὁποίαν τὸ ἔθνος τὸ Ἑλληνικὸν κατ’ ἐμὲ πρέπει νὰ παραδεχθῇ, εἶναι ἡ τετάρτη Ὀκτωβρίου· διότι τῆς ἡμέρας ἐκείνης τὸ πυροβόλον ἐκρότησε καὶ ἔσεισε τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον.....

§51ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞ. Ἦτο ἓν.

§52ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἓν πυροβόλον· ἔστω, Κύριοι! διότι ὡς τηλέγραφος διέδωκε τὴν ἐπανάστασιν εἰς ὅλα τὰ σημεῖα τῆς Ἑλλάδος. Εἰδοποίησις ἁπλᾶ μᾶς ἐδίδετο καὶ ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι ἐσηκώθησαν. Ἀλλὰ, Κύριοι, εἶπον καὶ ἐπαναλέγω, ἐὰν τεθῇ ὑπὸ σκέψιν νὰ ὑπάρξῃ ἐθνικὴ ἑορτὴ, προτείνω τήν 4 ὀκτωβρίου.

§53ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§54ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἀλλὰ θέλω νὰ προτείνω εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, ἐὰν ἡ ἐθνοσυνέλευσις μὲ συγχωρῇ, νὰ τὴν παρακαλέσω νὰ μοὶ χαρίσῃ ὀλίγον τὴν προσοχήν της καὶ θὰ τῆς εἴπω· μὴ σπεύδωμεν, Κύριοι, μὴ σπεύδωμεν. Μάταιαι αἱ ἐπιδείξεις περιτταὶ καὶ ὑποκριτικαί. Μάταιαι, ἐπαναλαμβάνω, αἱ ἐπιδείξεις. Καὶ τὴν τρίτην Σεπτεμβρίου ἑωρτάσαμεν καὶ τὴν ἑωρτάσαμεν ὡς χθές· ἐπροδόθη ἡ ἡμέρα ἐκείνη ἀπὸ πολλοὺς θιασώτας τῆς ἡμέρας ἐκείνης. Ἂς μὴ σπεύδωμεν. Θέλετε νὰ ἐνθυμῆται ὁ Ἕλλην τὴν ἡμέραν ἐκείνην; Νὰ τὴν ἐνθυμηθῇ ἀπὸ τὰς πράξεις ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι καυχώμεθα, ὅτι ἔχομεν ἐπιῤῥοὴν εἰς τὸν τόπον μας. Τί σημαίνουν αἱ ἡμερομηνίαι; Τί σημαίνουν αἱ ἑορταί; Καὶ ὁ Ὄθων εἶχε 10 ἑορτὰς, καὶ μολαταῦτα τὸν ἀπετινάξαμεν. Ἔπειτα, Κύριοι, ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ προσθέσω καὶ ἓν ἄλλο. Ἡ Ἑλλὰς ἐπαναστατήσασα ἐπανεστάτησε κατὰ τῆς βασιλείας τοῦ Ὄθωνος, κατὰ τῆς ἀντιβασιλείας τῆς Ἀμαλίας καὶ κατὰ τῆς διαδοχῆς τοῦ Βαυαρικοῦ οἴκου ἐπὶ τοῦ στέμματος τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι, ἕκαστος ἐξ ἡμῶν δύναται νὰ ἔχῃ τὰς πεποιθήσεις του, ἕκαστος δύναται ἐν τῇ σκέψει του νὰ ἐννοῇ ἓν εἶδος πολιτεύματος δυνάμενον νὰ φέρῃ τὴν εὐημερίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὅλοι ὅμως ὀφείλομεν νὰ τηρήσωμεν τὸν εἰδικὸν ὅρκον, τὸν ὁποῖον ἐδώκαμεν εἰς τὰς ἐπαρχίας μας· ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν καυχῶμαι, ὅτι μὲ ἔστειλεν ὁ Βάλτος νὰ ῥίψω τὰς ἰδέας τὰς ἀτομικὰς ἐν τῷ μέσῳ τῆς Συνελεύσεως καὶ νὰ καλλιεργήσω ὅπως δυνηθῶ νὰ ἐπιτύχω τὴν ἐπικύρωσιν αὐτῶν διὰ τῶν πληρεξουσίων, αἱ ἐπαρχίαι μᾶς ἔστειλαν νὰ φέρωμεν βασιλέα ὅσον τάχιστα (θόρυβος). Σταθῆτε, ἔχει νόημα τοῦτο, ὅταν ὀνομάζωμεν ἐπίσημον ἐθνικὴν ἑορτὴν, ἠξεύρετε τί εἶναι; Θὰ μοὶ εἴπωσιν, ὅτι καυχώμεθα ἐπὶ ἐπαναστατικῷ χαρακτῆρι· καὶ διὰ τοῦτο ἂς βλέπῃ καὶ ὁ ἐρχόμενος βασιλεὺς τὴν ἡμέραν ἐκείνην ὡς τὸν τάφον του. Ἐγὼ συγχωρήσατέ μοι νὰ θέλω καὶ τὸν μέλλοντα βασιλέα ἄνθρωπον, ὡς ἄνθρωπον δὲν θέλω νὰ τὸν ὑβρίζω κατὰ πρόσωπον, ἂς τοῦ μείνῃ ἡ ἱστορία Ὄθωνος τοῦ ά. ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τὴν τύχην νὰ ἔχῃ διάδοχον Ὄθωνα τὸν βʹ. ἑπομένως, Κύριοι, φρονῶ νὰ μὴ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν οὐδεμία ἐθνικὴ ἑορτή. Ἐὰν ὅμως ἀποῤῥιφθῇ τοῦτο, προτείνω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἐθνοσυνελεύσεως τὴν 4ην. Ὀκτωβρίου ὡς ἑορτὴν ἐθνικήν.

§55Κ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, δύω λέξεις. Κἀνεὶς δὲν ἤλπιζεν, ὅτι ἡ πρότασις περὶ καθιερώσεως, ὡς ἐθνικῆς ἑορτῆς τῆς 1ης Φεβρουαρίου, ἤθελεν ἀντικρουσθῇ, καὶ μ’ ὅλον ὅτι ἡ ἀντίκρουσις αὕτη ἐγένετο μὲ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ φαίνηται, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν διὰ νὰ μὴ προσκληθῶσι παραπλήσια δικαιώματα, παραπλήσιαι ἐκδουλεύσεις πολλῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἔδραξαν τὰ ὅπλα καὶ ὕψωσαν τὴν σημαίαν τῆς ἐπαναστάσεως πρὸ τῆς 1ης Φεβρουαρίου· μολαταῦτα, Κύριοι, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐξανέστησαν ἀπὸ τὰς ἕδρας των καὶ παρετήρησαν τὰ ὀλίγα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἠκούσαμεν εἰς τὸν ἀγορεύοντα, ἐνόησαν ὅτι ὁ σκοπὸς δὲν ἦτον αὐτὸς, δὲν ἦτον ὅμως κακός. Ὑπάρχουν, Κύριοι, τινὲς ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι μὲ ὑπερβαίνουν. Τί λέγω ἐμέ; ὑπερβαίνουν σᾶς, ὑπερβαίνουν ὅλον τὸν κόσμον κατὰ τὸν πατριωτισμὸν, ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν καὶ μίαν ἀξίωσιν νὰ μὴ θεωροῦν, ὡς κάλλιστα γενόμενον, ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον δὲν συνέπραξαν· ὄχι! ὁ Κύριος Βαλτινὸς συνέπραξε· δὲν συνέπραξεν ὅμως, ὡς ἐπαναστάτης, συνέπραξεν, ὡς συνωμότης· ἤθελεν ὅμως συμπράξει ὡς ἐπαναστάτης, ἐὰν εὑρίσκετο εἰς ἐκείνην τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθησαν οἱ ἄλλοι, ἀλλ’ ἡ εὐκαιρία ἔλειψεν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν συνέπραξαν. Δὲν κατηγορεῖ κἀνεὶς τὰς προθέσεις τῶν πατριωτῶν, τὰς ὁποίας ἤθελον διὰ τῶν ὅπλων νὰ ὑποστηρίξουν, καὶ εἶναι ἀναντίῤῥητον, ὅτι ἅμα ὁ βασιλεὺς Ὄθων, ὁ ἔκπτωτος αὐτὸς τύρανος ἐπάτησε τὸ ἔδαφος τῆς Ἑλλάδος, ἔκτοτε ἤρχισαν αἱ ἐπαναστάσεις. Ἀπὸ τὰ 1833, ὡς παρετήρησαν ἀκριβέστατα πολλοὶ τῶν Κυρίων πληρεξουσίων μέχρι τοῦ 1842 εἰς τίποτε ἄλλο δὲν ἐνησχολήθη ἡ Ἑλλὰς παρὰ πῶς διὰ τῶν ὅπλων νὰ τὸν καταβάλουν, ἀφοῦ ἡ φωνή των δὲν ἠκούετο· ἀλλὰ μήπως δὲν ἐσυμπάθουν ὅλοι, ὅσοι δὲν συνέπραξαν εἰς ἐκείνας τὰς ἐπαναστάσεις; μήπως δὲν ἐκλαύσαμεν τὰ θύματα ἐκείνων ὅλοι; μήπως δὲν ἐσπεύσαμεν νὰ χύσωμεν βάλσαμον εἰς τὰς πληγὰς τῶν μαρτύρων ἐκείνων; καὶ ἂν αὐτοὶ προελάμβανον νὰ ζητήσωσι μίαν ἐθνικὴν ἀναγνώρισιν, ἂς ἦναι βέβαιοι, ὅτι δὲν ἠθέλαμεν τὸ ἀρνηθῆ, καὶ ἀκόμη καὶ τώρα δὲν ἔχομεν τὴν ἐλαχίστην ἀντίῤῥησιν πρὸς τοῦτο· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐγένετο ἡ πρότασις νὰ καθιερωθῇ ὡς ἐθνικὴ ἑορτὴ ἡ 1. Φεβρουαρίου, διὰ τί νὰ μὴ καθιερωθῇ ἡ ἡμέρα ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔσεισεν ἐκ βάθρων τὰ θεμέλια τοῦ Ὄθωνος, ὥστε δὲν ἐχρειάσθη πλέον, παρὰ ἕνας γρόνθος διὰ νὰ ῥίψῃ κάτω τὸ ἀνάκτορόν του. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι καὶ ἡ σεβαστὴ Συνέλευσις χωρὶς νὰ νομίζῃ, ὅτι σφάλλει, χωρὶς νὰ νομίζῃ, ὅτι ἀδικεῖ κἀνένα, δύναται νὰ καθιερώσῃ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ὡς ἐθνικὴν ἑορτήν. Παρετηρήθη ὅμως, ὅτι δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ φθάσωμεν ἕως ἐκεῖ, διὰ τὸν λόγον, ὅτι περιμένομεν, καὶ βεβαίως περιμένομεν, κ’ εὔχομαι τὸ ταχύτερον νὰ ἔλθῃ βασιλεύς. Αἴ! Κύριοι, ἐπιτρέψατέ μοι ἐδῶ νὰ διακόψω τὸν λόγον του χωρὶς ν’ ἀδικήσῃ κἀνεὶς ὑμᾶς τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους, οἱ ὁποῖοι κάθηνται ἐδῶ, ἐπειδὴ ἡ περίστασις τὸ ἐκάλεσεν, ὥστε νὰ εὑρεθῇ κἀνεὶς μακρὰν τοῦ τόπου δὲν ἔχει τίποτε ἄλλο νὰ κάμῃ, εἰμὴ πῶς νὰ ἐνεργῇ, πῶς νὰ ὁμιλῇ περὶ τῶν πραγμάτων τῆς πατρίδος, διότι ἐδῶ πλέον δὲν ἦτο σκοπὸς νὰ δράξῃ τὰ ὅπλα. Ποία ἦτο ἡ ἐνέργειά μας; Ἡ ἐνέργειά μας ἦτο πῶς ν’ ἀντικαταστήσωμεν τὸ κανόνι καὶ τὸ ὅπλον διὰ τῆς πολιτικῆς. Βεβαίως τὰς γνώσεις τοῦ Κ. Τρικούπη δὲν ἔχομεν, ὡσαύτως στερούμεθα καὶ τῶν γνώσεων τοῦ Κ. Μαυροκορδάτου. Ἔγεινε τότε τι, τὸ ὁποῖον δὲν ἔγεινε καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν 30 ἐτῶν. Ἰδοὺ τί ἔγεινεν. Ἤρχισεν ἡ διαπραγμάτευσις περὶ τῆς ἐλεύσεως ἀγγλόπαιδος ἡγεμόνος ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ πρῶτον ἀγγλικὸν πλοῖον ἦλθεν εἰς Ναύπλιον· κατὰ δυστυχίαν ἀπέθανεν ὁ Κύριος Οὐάϊζ, ὁ ὁποῖος ἐγνώριζε ταῦτα πολὺ καλά. Λέγω λοιπὸν, ὅτι τόσον περισσότερον θὰ φυλαχθῇ ἐκεῖνος ὁ ἡγεμὼν, ὁποιοσδήποτε καὶ ἂν ᾖναι, ὅταν ἴδῃ καθιερωμένην τὴν ἑορτὴν, καὶ μάλιστα ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι ἔπρεπε νὰ ᾖναι μία στήλη μέλαινα, εἰς τὴν ὁποίαν μὲ ἐρυθρὰ γράμματα νὰ ᾖναι γεγραμμέναι αἱ ἡμερομηνίαι τῶν ἐπαναστάσεων. Σᾶς ἐπαναφέρομεν εἰς τὴν μνήμην τὴν 25. Μαρτίου τοῦ 1821. Κύριοι, βοηθηθῆτε ἀπὸ τὴν μνήμην σας. Ἡ 25. Μαρτίου τῆς ἐπαναστάσεως δὲν ἦτο ἡ ἡμέρα τῆς ἐπαναστάσεως, καὶ μολαταῦτα αὐτὴ καθιερώθη. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ μονόχειρος Γρίβα, ἐπειδὴ ἀνέφερον ὡς ἡμέραν ἐθνικῆς ἑορτῆς τὴν 1ην. Ὀκτωβρίου δῆθεν διὰ νὰ ᾖναι ἱκανοποιημένος.

§56ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, Κύριε, αὐτὸ πρέπει ν’ ἀνακληθῇ, ἡ 4η. Ὀκτωβρίου ἀνήκει εἰς τὴν Ἑλλάδα (θόρυβος).

§57ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, ἂν ἐρωτήσητε τὸν μονόχειρα Γρίβαν, θὰ μάθητε ὅτι κᾀμμίαν ἄλλην ἡμέραν δὲν ἤθελε προτιμήσει ἀπὸ τὴν 1ην. Φεβρουαρίου, ἂν καὶ κατὰ τὴν 4ην. Ὀκτωβρίου ἔδρεψε τὰς τελευταίας δάφνας ὁ πατήρ του ὑπὲρ τῆς φήμης τοῦ ὁποίου ἔγεινε καὶ ψήφισμα· ἂν καὶ τοῦτο δὲν ἐνδιαφέρῃ τὸν μονόχειρα Γρίβαν, ἀλλὰ χάριν τῆς δικαιοσύνης (θόρυβος).

§58ΠΥΡΛΑΣ. Κύριοι! (θόρυβος).

§59ΒΟΥΒΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐνασχολώμεθα εἰς τοῦτο· τὸ καλήτερον εἶναι ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις ὁπωσδήποτε νὰ γείνῃ αὐτὴν τὴν 1ην. Φεβρουαρίου ἑορτὴ εἰς τὸ Ναύπλιον, καὶ εἰς μίαν ἄλλην περίστασιν νὰ συζητήσῃ, ποία θὰ καθιερωθῇ, ὡς ἐθνικὴ ἑορτή.

§60ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις, ἂν πρέπῃ νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις.

§62ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νὰ μὴ διακοπῇ. (θόρυβος).

§63ΒΟΥΒΟΥΛΗΣ. Πρέπει νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις· παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ παύσῃ τοὺς ἀγορεύοντας διὰ νὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ σκανδαλώδης συζήτησις.

§64ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν συζήτησιν. (μέγας θόρυβος).

§65Χ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Παραιτοῦμαι τῆς προτάσεώς μου· ἐὰν σήμερον ἡ Συνέλευσις προβῇ πρὸς τιμὴν τοῦ ἔθνους ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου.

§66ΖΑΛΩΝΗΣ. Κύριοι, πάντες ὁμολογοῦμεν, ὅτι ἡ πατρὶς εὑρίσκεται εἰς πραγματικὸν κίνδυνον, καὶ ἐν τούτοις μετὰ λύπης παρατηρῶ, ὅτι σήμερον ἦλθε ζήτημα, τὸ ὁποῖον οὐδὲν ἄλλο δύναται νὰ γεννήσῃ εἰμὴ τὰς μεγαλειτέρας διαιρέσεις καὶ διχονοίας καὶ δυσαρεσκείας μεταξὺ ἡμῶν. Κύριοι, δὲν θέλω νὰ φιλονεικήσω τὰ πρωτεῖα τοῦ Ναυπλίου ἢ ἄλλου τινὸς, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι ὅλως ἄσχετον μὲ τὰ παρόντα. (Θόρυβος)· ὅλοι ἠκούσαμεν (Θόρυβος), φρονῶ, ὅτι πᾶν ὅ,τι ἐκ τοῦ βήματος τούτου λέγεται, ἀνάγκη καὶ νὰ ὑποστηρίζεται δι’ ἀποδείξεων. Πολλοὶ ἐκ τῶν ῥητόρων ἐκ τοῦ βήματος τούτου εἶπον, ὅτι ἡ κατάστασις διαφόρων ἐπαρχιῶν εἶναι εἰς ἐλεεινὴν κατάστασιν, ὅτι διατρέχομεν τὸν ἄκρον κίνδυνον. Εἶναι βέβαιον, Κύριοι, ὅτι ἡ κατάστασις διαφόρων ἐπαρχιῶν δὲν εἶναι καλὴ, ἀλλὰ τὸ κατ’ ἐμὲ εἶναι ἐπίσης βέβαιον, ὅτι τινὲς ἀπὸ δειλίαν, ἄλλοι ἀπὸ ἰδιοτελῆ σκοπὸν ζητοῦν ἐντὸς τοῦ Κράτους νὰ διαδώσουν τὴν μεγαλειτέραν ἀπελπισίαν, ἐκτὸς δὲ καταγίνονται, ὅπως ἀμαυρώσωσι τὴν λαμπρὰν ἐκείνην νύκτα τῆς 10 Ὀκτωβρίου. Κύριοι, καλῶς γνωρίζετε εἰς ποίους κινδύνους ὑπόκειται τὸ ἔθνος ἐκεῖνο ἐντὸς τοῦ ὁποίου γίνεται μία ἐπανάστασις· ὅλοι γνωρίζετε τὰς σκηνὰς ἐκείνας τὰς λαβούσας χώραν εἰς πολλὰ ἔθνη, τὰς ὁποίας, ἐὰν πρὸς στιγμὴν παραβάλωμεν μὲ τὴν παροῦσαν κατάστασιν, θέλομεν ἰδεῖ, ὅτι οὐδεμία ὑπάρχει σχέσις. Ἐὰν πρὸς στιγμὴν οἱ Ἕλληνες ἕνεκα προσωπικῶν παθῶν ἔρχωνται εἰς διαπληκτισμοὺς, τοῦτο δὲν θὰ εἰπῇ, ὅτι ὁ Ἕλλην θὰ ἀποφασίσῃ νὰ καταστρέψῃ τὴν λαμπρὰν ἐκείνην οἰκοδομὴν τῆς 10 Ὀκτωβρίου. Ὅλοι ἐπαναλαμβάνω ὁμολογοῦμεν, ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην τῆς ἀσφαλείας τοῦ τόπου. Αὐτὴ δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ, εἰμὴ διὰ μιᾶς ἰσχυρᾶς καὶ σεβαστῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι, φρονῶ, ὅτι εἶναι ἔγκλημα κατὰ τῆς πατρίδος, κακούργημα, ἐπιτραπείτω ἡ λέξις, νὰ ἀναβάλωμεν ἐπὶ μίαν στιγμὴν ἀκόμη τὸν σχηματισμὸν νέας Κυβερνήσεως· εἶναι ἁμάρτημα νὰ καταγινώμεθα εἰς προσωπικότητας! Εἶναι ἀσυγχώρητον εἰς τὸ σεβαστὸν τοῦτο Σῶμα νὰ ἐπιτρέπῃ ἀκόμη ἐντὸς αὐτοῦ τὴν ῥᾳδιουργίαν! Νὰ ἔλθωμεν λοιπὸν ἐντὸς τοῦ προκειμένου νὰ σχηματισθῇ ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν εἰς τὸν τόπον. Κύριοι, χθὲς καθ’ ὅλην τὴν πρωτεύουσαν διεδόθη ἡ εἴδησις, ὅτι ὁ προσκληθεὶς δῆθεν Ἡγεμὼν τοῦ Κοβούργου ἀποποιεῖται νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα. (Θόρυβος). Προτείνω λοιπὸν νὰ κατανοήσωμεν πραγματικῶς, ὁποία εἶναι ἡ κατάστασις τοῦ τόπου, νὰ προσκληθῇ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ δώσῃ λόγον. Ἐπιμένω δὲ ἐντὸς τῆς ἡμέρας νὰ σχηματισθῇ ἡ Κυβέρνησις.

§67ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. Πρόκειται, Κύριοι, νὰ σᾶς πληροφορήσω ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Κυρίου πληρεξουσίου Σμύρνης. Ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τῆς ἐπαναστάσεως δύω περιστάσεις ἐπροκάλεσαν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως· ἐπληροφορήθην, ὅτι ἐν Νεαπόλει συναθροίζονται διάφοροι ἀλλοεθνεῖς ἐπὶ σκοπῷ τοῦ νὰ μεταβῶσιν ἐνταῦθα διὰ νὰ τεθῶσι δῆθεν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῆς Κυβερνήσεως. Ἀμέσως ἔσπευσα νὰ γράψω εἰς τὸν ἡμέτερον Πρέσβυν ἐν Τουρίνῳ καὶ Πρόξενον ἐν Νεαπόλει καὶ νὰ δώσω τὰς ἀπαιτουμένας ὁδηγίας, ὅπως δι’ ὅλων τῶν μέσων προσπαθήσωσι νὰ ἐμποδίσωσιν αὐτὴν τὴν κάθοδον τῶν ἀκλήτων φίλων. Αἱ ἀρχαὶ ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἀναγνώσω μόνον εἰς ἡμᾶς τὸν τελευταῖον παράγραφον τοῦ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπέστειλεν ὁ Πρόξενος τῆς Νεαπόλεως· «δύναμαι, εἶπεν ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ βεβαιώσω, ὅτι αἱ συμβουλαὶ ὑμῶν εἰσηκούσθησαν πληρέστατα· ἔλαβον τὰ κατάλληλα μέτρα ἐπὶ τοῦ προκειμένου».

§68ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τί ἡμερομηνίαν ἔχει;

§69ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Δέκα Νοεμβρίου 1862.

§70ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τί ἄνθρωποι ἦσαν;

§71ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Δὲν γνωρίζω, ξένοι. Τὴν αὐτὴν σχεδὸν ἀπάντησιν ἔλαβα καὶ παρὰ τοῦ ἐπιτετραμμένου ἐν Τουρίνῳ. Ἔκτοτε, Κύριοι, οὐδεμία ἐπαρουσιάσθη περίστασις νὰ χορηγήσῃ εἰς ἐμὲ τοιαύτας ὑπονοίας. Πρὸ 40 ἢ 50 ἡμερῶν ἐπληροφορήθην, ὅτι ἐν Ἑπταννήσῳ γίνεται συγκέντρωσις διαφόρων προσώπων τοὐλάχιστον ὑπόπτων ἕνεκα τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν ἔχουσι πρὸς τὴν ἐπανάστασιν ἡμῶν. Γνωρίζω, Κύριοι, καλῶς καὶ τὸ πνεῦμα καὶ τὸν πατριωτισμὸν τῶν Ἑπτανησίων. Οὐδαμῶς ἀμφιβάλλω, ὅτι πᾶσα ἀπονενοημένη ἐνέργεια ἤθελεν ἀποτύχει. Ἴσως, Κύριοι, ὑπῆρχέ τις ἐν Ἑπτανήσῳ, ὅστις ἐφρόνει ἄλλως, ὁ λαὸς ὅμως ὁλόκληρος μίαν μόνην μεγάλην ἰδέαν ἔλαβε, τὴν ἕνωσίν του μετὰ τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Ἑπτανησιακὸς λαὸς ἕνεκα τῆς πείρας, τῆς πορείας τὴν ὁποίαν πολιτικῶς μὲ τόσην φρόνησιν καὶ ἐπιμονὴν διέτρεξεν, ἐπίστευσεν, ὅτι οὐδεμία μεγάλη καὶ μόνιμος ἰδέα μένει ἀπραγματοποίητος ἐν τῷ κόσμῳ, πρέπει ὅμως νὰ ἐπέλθῃ τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου· αὐτὴ εἶναι ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν πρεσβεύουν οἱ Ἑπταννήσιοι. Ἀπαιτεῖται προηγουμένως νὰ γεννηθῇ ὁ Ἀριστοτέλης διὰ νὰ πλασθῇ ὁ Ἀλέξανδρος. Μόλον τοῦτο, Κύριοι, δὲν ἔπρεπε νὰ μείνω ἀδιάφορος· ἔσπευσα νὰ γράψω εἰς διαφόρους Ἄγγλους καὶ Ἑπταννησίους φίλους μου, εἰς τοὺς ὁποίους νὰ ἐξηγήσω τὸ πνεῦμα τῆς ἐπαναστάσεως, τοὺς πόθους τῶν Ἑλλήνων, τὴν πορείαν τὴν ὁποίαν ὅλος ὁ ἑλληνικὸς λαὸς πρέπει νὰ διατρέξῃ διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὸν ἀληθῆ προορισμόν. Ἐκτὸς τούτου, κύριοι, ἀπέστειλα ἐπιφορτισμένον γενικὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν Προξενείων τὸν Κύριον Μοδινὸν, ὅστις καὶ διὰ τὴν ἱκανότητά του καὶ διὰ τὰς ἀρχὰς, τὰς ὁποίας ἔχει, ἐχορήγει εἰς ἐμὲ πολλὰς ἐγγυήσεις· οὗτος μετέβη προηγουμένως εἰς Κεφαλληνίαν διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὴν προσωρινὴν διεύθυνσιν τοῦ ἐκεῖ Προξενείου· ὑπῆρξεν ἀδύνατον νὰ ἀναγνωρισθῇ ἀπὸ τὰς τοπικὰς ἀρχάς· ἀλλ’ ὁ πρώην Ἰωάννης............ ἀμέσως μετέβη εἰς Κέρκυραν, ὅστις ἕνεκα τῶν προσωπικῶν σχέσεων τὰς ὁποίας εἶχε μὲ τὰς ἀνωτάτας ἀρχὰς τοῦ Κράτους, κατώρθωσε νὰ ἀναγνωρισθῇ ὡς προσωρινὸς διευθυντὴς τοῦ Προξενείου ὁ Μοδινός. Ἐτέθη εἰς συνάφειαν μὲ τὰς λοιπὰς ἀρχὰς τῆς Ἑπταννήσου· οὐδὲν πλέον δὲν δεικνύει εἰς ἐμὲ κἀμμίαν ὑπόνοιαν σπουδαίων γεγονότων· μολαταῦτα πρὸ δώδεκα ἡμερῶν διέταξα τὸν Μοδινὸν νὰ περιοδεύσῃ ὅλην τὴν Ἑπτάννησον, καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὰς ἀνακαλύψεις του καὶ νὰ διαβιβάσῃ αὐτὰς διὰ νὰ λάβω πληροφορίας. Αὐταὶ εἶναι αἱ μόναι πληροφορίαι αἵτινες ἀνάγονται εἰς τὸν κλάδον μου· ἔχω διάφορα ἔγγραφα, ἀλλ’ ἤθελα προδώσει τὸ καθῆκόν μου, ἐθεώρησα λίαν ἐπιβλαβῆ τὴν δημοσίευσιν αὐτῶν τῶν ἐγγράφων.

§72ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ μὴ κατατεθοῦν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα.

§73ΔΑΓΡΕΣ. Ἐξ ὅσων λέγετε πείθεσθε ὅτι ἐν Ἑπταννήσῳ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἐνεργοῦντες κατὰ τῆς ἀνατροπῆς τῆς τάξεως;

§74ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Αἱ ἔγγραφοι πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἔχω δὲν δεικνύουν εἰς ἐμὲ κανὲν περιστατικὸν σπουδαίας ἐνεργείας.

§75ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὡς πρὸς τὰς ὁμόρους ἐπαρχίας;

§76Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ ἀναβάλῃ τὸ ζήτημα τῆς ἄλλης ἐπερωτήσεως· διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔλαβα τηλεγράφημα ἀπὸ τὸν Κύριον Τρικούπην ὅτι τὸ ψήφισμα τὸ ἐπαρουσίασεν εἰς τὸν Λόρδον Ῥοῦσελ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὅτι οὗτος τὸ ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βασίλισσαν Βικτωρίαν.

§77ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι, ὀλίγας λέξεις ἔχω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἀπευθυνθεῖσαν ἐπερώτησιν περὶ τῶν ἐνεργουμένων κατὰ τὰς μεθορίους ἐπαρχίας. Πρό τινος καιροῦ αἱ δημόσιαι ἀρχαὶ τῆς Λαμίας διεκοίνωσαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι ἔχουν ὑπονοίας, ὑπονοίας ὅμως ὄχι λίαν βασίμους καὶ στηριζομένας ἐπὶ γεγονότων ἀναμφισβητήτων, ὅτι ἔχουν ὑπονοίας, ὅτι πρόκειται νὰ διαταραχθῇ ἡ ἡσυχία τῶν ὁμόρων ἐπαρχιῶν· ἐζήτησαν πρὸς τούτοις τὴν αὔξησιν τῆς δημοσίας δυνάμεως καὶ ἰδίως τὴν ἀποστολὴν στρατοῦ εἰς τὴν μεθόριον γραμμήν. Ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδύνατο νὰ διαθέσῃ τακτικὸν στρατὸν καὶ ἦτον ἀδύνατον ν’ ἀποστείλῃ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα περισσότερον ἀπὸ τὸν ὑπάρχοντα, ἠναγκάσθη κατ’ αἴτησιν τῶν ἀρχῶν ἐκείνων ν’ αὐξήσῃ τὴν ἔμμισθον ἐθνοφυλακὴν καὶ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν δημοσίων ἀρχῶν ὡς πρὸς πᾶν κίνημα, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἀφορᾷ τὴν διατάραξιν τῆς ἡσυχίας τῶν ὁμόρων ἐπαρχιῶν. Ἀνηγγέλθη ἐπίσης εἰς τὸ ὑπουργεῖον ὅτι ἀδελφοποιΐαι ἐνηργοῦντο μεταξὺ τῶν πολιτῶν, ἀδελφοποιΐαι τῶν ὁποίων τὸν σκοπὸν καθαρῶς δὲν ἠδυνήθησαν αἱ ἀρχαὶ ν’ ἀνακαλύψωσιν, ἀλλ’ ὑποπτεύονται μόνον, ὅτι αἱ ἀδελφοποιΐαι αὗται ἔτεινον πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον· ἐπεστήσαμεν τὴν προσοχὴν τῶν ἀρχῶν καὶ ἐφειλκύσαμεν τὴν προσοχὴν αὐτῶν ἐπὶ τῆς διαγωγῆς τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἠδύναντο νὰ δώσωσιν ὑποψίας καὶ τὰς διετάξαμεν νὰ καταδιώξωσι δικαστικῶς πάντας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἤθελον ἔχει ὡς σκοπὸν τὴν διατάραξιν τῶν μεθορίων, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὰς ἀδελφοποιΐας δὲν ἠδυνήθημεν, Κύριοι, οὔτε ὁ ὑπουργὸς τῆς δικαιοσύνης, οὔτε ἐγὼ νὰ διατάξωμέν τι, διότι ὅταν ἤμεθα ἀντιπολιτευόμενοι ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι ἡ ἀδελφοποιΐα εἶναι πρᾶξις ἡ ὁποία δὲν τιμωρεῖται ἀπὸ τοὺς νόμους. Τὴν ἀρχὴν αὐτὴν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, καὶ ἀρχαία νομολογία τὴν εἶχε καθιερώσει Τοῦτο ἐγνώριζον αἱ ἀρχαὶ καὶ ἐπανειλημμένως ἐζήτησαν τὴν κατάρτισιν νομοθετήματος τιμωροῦντος τὴν ἀδελφοποιΐαν, ἀλλ’, ὅταν ἀνεφάνη ἡ ἀνάγκη αὕτη τῆς καταρτίσεως τοιούτου νομοθετήματος, ἡ ἐθνικὴ Συνέλευσις ἤγγιζε νὰ καταρτισθῇ καὶ ἑπομένως ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ὅτι πρέπει νὰ ἀναμείνῃ τῆς ἐθνικῆς Συνελεύσεως τὴν ἀπόφασιν ὡς πρὸς τὰς ἀδελφοποιΐας. Ἡ ἀδελφοποιΐα δὲν εἶχεν ἀναφανῆ μόνον κατὰ τὰς μεθορίους ἐπαρχίας δηλ. κατὰ τὴν ἐπαρχίαν τῆς φθιώτιδος κτλ. ἡ ἀδελφοποιΐα ἐσχάτως εἶχεν ἐκταθῆ εἰς διαφόρους ἄλλας ἐπαρχίας τῆς Πελοποννήσου. Μετὰ τὰς πληροφορίας ταύτας αἱ ἀρχαὶ τῆς Φθιώτιδος ἰδίως ἤρχισαν νὰ λαμβάνουν ὑποψίας τινὰς, ἕνεκα κινημάτων ἀνθρώπων τινῶν χαιρόντων ἐπιῤῥοὴν κατὰ τὴν ἐπαρχίαν ταύτην· ἐταράχθησαν πολὺ, ἔλαβον πολλὰ μέτρα, ἀλλὰ κατ’ εὐτυχίαν τὰ πράγματα, κατόπιν ἐπελθόντα, ἀπέδειξαν, ὅτι αἱ ὑπόνοιαι, αὗται δὲν ἦσαν λίαν βάσιμοι. Κατὰ τὰς τελευταίας πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, ὑπάρχει ἐντελὴς ἡσυχία καὶ αἱ ὑπόνοιαι τὰς ὁποίας εἶχον συλλάβει, πιστεύω, ἤρχισαν νὰ ἐξαλείφωνται· οὐχ’ ἧττον ὅμως καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων καὶ ἡ διοικητικὴ καὶ δικαστικὴ ἀρχὴ διατηροῦν ἄγρυπνον προσοχὴν ἐπὶ παντὸς ἀνθρώπου, σκοπὸν προτιθεμένου νὰ διαταράξῃ τὴν ἡσυχίαν τῶν ὁμόρων ἐπαρχιῶν. Σπουδαῖα γεγονότα, γεγονότα ὅμως ἀναμφισβήτητα βεβαίως, Κύριοι, δὲν ἔχομεν· οὐχ’ ἧττον ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ ἐφιστῶσα τὴν προσοχὴν τὴν συντονωτέραν. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πολλάκις τὰ πράγματα μεγεθύνονται· πολλάκις ἀποδίδονται σκοποὶ πολιτικοὶ εἰς κινήματα ἁπλᾶ, κ’ εὑρέθημεν κατὰ δυστυχίαν εἰς θέσιν πρὸ ὀλίγων, πρὸ τριῶν ἡμερῶν νὰ πεισθῶμεν περὶ τούτου· μᾶς ἀνηγγέλθη, ὅτι ἀπόστολοι ἔρχονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐκ τῆς Ἑπταννήσου, ὅτι φέρουσιν ἐπιστολὰς ἐνόχους, ὅτι φέρουσι χρήματα. Ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ ἐνεργήσῃ, ἔπραξε τὸ καθῆκόν της· ἡ δὲ ἐνέργεια τοῦ καθήκοντός της ἀπέδειξεν, ὅτι ἦσαν ὑπερβολαὶ, καὶ ὅτι ἄνθρωποί τινες, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταγγελθῆ, ὡς κομίζοντες ἐπιστολὰς, χρήματα καὶ ὁδηγίας, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ἔφερον, παρὰ ἐπιστολὰς συγγενικὰς ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι σήμερον εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ’ ἦναι ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος. Τελειόνω διαβεβαιῶν τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἄγρυπνον τὴν προσοχήν της ἐπὶ ὅλων τῶν κινημάτων, ἐπὶ ὅλων τῶν γεγονότων· ἀλλὰ πρὸς καθησύχασιν τῆς Συνελεύσεως ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι σπουδαῖα γεγονότα, γεγονότα σοβαρὰ δὲν ἐπαρουσιάσθησαν διὰ νὰ προξενοῦν φόβους καὶ προσελκύσουν ἐνέργειαν μεγαλητέραν ἀπὸ τὴν ἐνέργειαν, τὴν ὁποίαν δεικνύομεν. Αἱ δημόσιαι ἀρχαὶ κατὰ τὰς μεθορίους ἐπαρχίας ἔλαβον διαταγὴν νὰ ἔχουν τὸν μεγαλητέραν προσοχήν. Ἡ δημοσία δύναμις, ὅσον ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἐκ τῶν ἐνόντων, τουτέστιν ἐκ τῆς ἐμμίσθου ἐθνοφυλακῆς ὑπάρχει, καὶ, ἂν ἡ ἀνάγκη τὸ καλέσῃ, θὰ προσπαθήσωμεν νὰ στείλωμεν καὶ μεγαλητέραν δύναμιν. Ὡς πρὸς τὴν καταδίωξιν τῆς ἀδελφοποιΐας προσθέτω, ὅτι δὲν ἠδυνάμεθα νὰ παραγγείλωμεν τὴν καταδίωξιν αὐτῆς διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἔλαβον τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρω εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§78ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Μᾶς εἴπετε, ὅτι δὲν ἔχετε δύναμιν τακτικὴν, δὲν μᾶς δίδετε παρακαλῶ τὸν λόγον τούτου;

§79ΖΑΙΜΗΣ. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν ὡς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας μου νὰ δώσω πληροφορίας περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ· αὐτὸ ἀνήκει εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει.

§80ΟΔ. ΙΑΛΕΜΟΣ. Δὶς ἠκούσατε τὸν Κύριον Ὑπουργὸν ὁμιλοῦντα περὶ καταδιώξεως ἀδελφοποιϊῶν, περὶ τῶν ὁποίων ἐγὼ δῆθεν ἀπῄτησα νὰ δώσῃ λόγον. Ὅταν εἶπον νὰ προσκληθῇ ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῆς δικαιοσύνης, δὲν ἐνόουν νὰ δώσῃ λόγον διὰ τί δὲν κατεδίωξε ἀδελφοποιΐας. Ἔλεγον νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του εἰς ἐνεργείας καὶ κινήματα, γινόμενα ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν, ἐνόουν ἰδίως νὰ καταδιωχθῶσι δικαστικῶς καὶ ἀστυνομικῶς οὐχὶ ἀδελφοποιΐαι, εἰς τὰς ὁποίας χρεωστῶ σεβασμὸν, διότι κατὰ μέγα μέρος συνετέλεσαν εἰς τὴν ἔξωσιν τοῦ Ὄθωνος, ἀλλ’ ἐνοοῦσα νὰ καταδιωχθῶσιν ἐνέργειαί τινες, γινόμεναι ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν. Καθόσον ἀφορᾷ τὰς ἐν Φθιώτιδι ἀδελφοποιΐας (θόρυβος). Λοιπὸν, Κύριοι, δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πολὺ εὐκόλως ὀνομάζουσιν ἐχθροὺς τῆς πατρίδος καὶ πρὸ πάντων τοὺς ἐξορίστους ἀδελφούς. Διὰ ποῖον λόγον ἐξωρίσθησαν δὲν τὸ ἐξετάζω, πρέπει νὰ κηρυχθῇ ὅμως ἐχθρὸς τῆς πατρίδος ἐκεῖνος, ὅστις εἴτε ἐξ ἀπροσεξίας, εἴτε ἄλλως πως γίνεται ὄργανον ὄχι ἑλληνικῶν πλέον σχεδίων, ἀλλὰ ξενικῶν, ξενικωτάτων, παρασυρόμενος ἀπὸ εὐγενὲς αἴσθημα. Ὅταν ἤμην εἰς τὴν Σμύρνην, ὁ Κύριος Γρίβας, Παπαζαφειρόπουλος καὶ Ἀντωνόπουλος γνωρίζουσι πολὺ καλὰ πόσην ἐντύπωσιν μᾶς ἔκαμεν ἡ ἐνέργεια, ἡ ἐν ὀνόματι τῆς μεγάλης ἰδέας· εἶναι τὸ πολυτιμώτερον μέταλλον, τὸ ὁποῖον μετεχειρίσθησαν ὡς εὐτελὲς χαλκοῦν νόμισμα διὰ νὰ ἀγοράσωσι συνειδήσεις καὶ πεποιθήσεις.

§81ΠΟΛΛΟΙ. Ἐπὶ Ὄθωνος.

§82ΟΔ. ΙΑΛΕΜΟΣ. Μάλιστα, ἐπὶ Ὄθωνος· ἀλλ’ ὁ Ὄθων εἶναι ὁ ἐξακολουθῶν τὰς τοιαύτας ἐνεργείας. Δὲν ἐφοβήθημεν οὔτε τὴν ἀδελφοκτονίαν, ἥτις ἔλαβε χώραν ἐκτὸς τοῦ Ναυπλίου, καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἐξιλεώθη ἅπασα ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὸν 8βριον τοῦ 62· εἶχον πλήρη πεποίθησιν, ὅτι αἱ ἀρχαὶ μίαν ἡμέραν, αἵτινες ἀνεκηρύχθησαν κατὰ τὸν Φεβρουάριον, ἔμελλον νὰ πραγματοποιηθῶσιν· ἐφοβούμεθα μόνον μήπως τὸ αἴσθημα τῆς μεγάλης ἰδέας γείνῃ ὁλοκλήρως ξενικόν. Κύριοι, ὅταν ἐξόριστος εἰς τὴν Κέρκυραν ἠθέλησα νὰ γνωρίσω τί ἐνεργεῖται ἐκτὸς τῆς πατρίδος μου, ἀνεκάλυψα Κομητάτον, τὸ ὁποῖον, ἐπὶ κεφαλῆς ἔχον τὸν Ὄθωνα, ἐνήργει ὑπὸ τὰς ἐμπνεύσεις ἑνὸς Κομητάτου ἐν Ἰταλίᾳ· οἱ συνάδελφοί μου ἐν ἐξορίᾳ γνωρίζουσιν ἀκριβῶς ὅλα τὰ περιστατικὰ, γνωρίζουσιν, ὅτι, εἰς οὐδὲν λογιζόμενοι τὰς δεινὰς τοῦ ἔθνους περιστάσεις, μετεχειρίζοντό τινες ὡς σύμβολον τῆς κατὰ τὴν Ἤπειρον καὶ Θεσσαλίαν ἐκστρατείας τὸν Ὄθωνα καὶ πάντοτε τὸν Ὄθωνα. Χάριν τῆς ἐνεργείας ταύτης ἐστέλλοντο ἀδιακόπως ταχυδρόμοι εἰς Ἑπτάννησον, ἰδίως ἓν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον εἶχε κρυφίως συνεννόησιν μετὰ τῶν ὀργάνων τοῦ Ὄθωνος.

§83ΠΟΛΛΟΙ. Ποῖον εἶναι αὐτὸ τὸ πρόσωπον;

§84ΟΔ. ΙΑΛΕΜΟΣ. Ὁ Λομβάρδος· Κύριοι, μαθόντα τὰ περιστατικὰ καὶ ὅλας τὰς ἐνεργείας, τὰς κατὰ τοῦ Ὄθωνος, τὰς ἐπρόδωκαν ὄργανά τινα τοῦ Κομιτάτου ἐκείνου εἰς τὸν Ὄθωνα· ἐλυποῦντο, κατεδυσαρεστοῦντο ὁσάκις ἤκουον, ὅτι ἐθνικὸν κίνημα ἔμελλε νὰ γείνῃ καὶ νὰ καταστρέψῃ τὸν θρόνον τοῦ Ὄθωνος. Κατήντησαν δὲ, Κύριοι, εἰς τοσοῦτον βαθμὸν ἀναιδείας καὶ κακοηθείας, ὥστε νὰ παρασύρωσι καὶ τὸν ἔνδοξον στρατηγὸν καὶ πατριωτικώτατον ἄνδρα, τὸν πρῶτον πολίτην τῆς Εὐρώπης καὶ τοῦ πολιτισμοῦ, τὸν Γαριβάλδην· μοὶ ἔδειξαν, Κύριοι, ἐπιστολὰς τὰς ὁποίας ἐφαίνετο ὅτι ἠνάγκασαν τὸν Γαριβάλδην νὰ ὑπογράψῃ, καὶ αἱ ὁποῖαι, ἔλεγον, τίποτε περισσότερον, τίποτε ὀλιγώτερον, παρὰ «ἄνευ τοῦ Ὄθωνος δὲν γίνεται οὐδὲν ἐθνικὸν κίνημα εἰς τὴν Ἤπειρον καὶ Θεσσαλίαν· μετὰ τοῦ Ὄθωνος θέλομεν πραγματοποιήσει πᾶσαν ἐνέργειαν.» Μᾶς ἐφάνη παράδοξος ἡ διαγωγὴ ἑνὸς Προξένου ἐν Σμύρνῃ, τὴν ὁποίαν δὲν ἠδυνάμεθα πῶς νὰ ἐξηγήσωμεν· μίαν ἡμέραν μᾶς ἔθετεν ὑπὸ τὴν προστασίαν του, μίαν ἄλλην ἡμέραν ἔλεγεν εἰς τοὺς ἐξορίστους, πηγαίνετε νὰ ζητήσητε τὴν ἀμνηστείαν, ἀκολούθως μᾶς ἔλεγε πηγαίνετε εἰς τὴν Ἰταλίαν, καὶ βραδύτερον πηγαίνετε εἰς τὴν Σύρον νὰ προσπέσητε εἰς τὰς ἀρχάς· ὅλα ταῦτα εἶναι γνωστὰ εἰς τοὺς συναδέλφους μου. Μετὰ τὴν ἔνδοξον ἐπανάστασιν τοῦ Ὀκτωβρίου αἱ ἐνέργειαι αὐταὶ δὲν ἔπαυσαν οὐδὲ ἐπὶ μίαν στιγμήν. Ὑπῆρχον Ἰταλοὶ, οἵτινες κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐπαναστάσεως καὶ μετὰ ταῦτα ἐπήγαινον καὶ ἤρχοντο εἰς τὴν Ἑλλάδα. Πρὸ πάντων μᾶς ἐπαρουσιάζοντο ἐνεργοῦντες ὑπὲρ τῆς μεγάλης ἰδέας, ἀσχέτως πρὸς τὸν Ὄθωνα· μεταξὺ αὐτῶν ἀναφέρω τὸ πρόσωπον τοῦ Κανίνη. Ἀπεδείχθη, ὅτι αὐτοὶ ἦσαν ὄργανα Κομητάτου, τὸ ὁποῖον ἐνήργει ἐν ὀνόματι τοῦ Σλαβικοῦ στοιχείου ἐν Μαυροβουνίῳ καὶ Σερβίᾳ καὶ τῶν Ἰταλῶν, ὅπως ἐνεργήσῃ ἐπανάστασιν εἰς τὴν Ἤπειρον καὶ Θεσσαλίαν· ἤθελον νὰ διαταραχθῇ ἐκεῖνο τὸ μέρος διὰ νὰ λάβωσι τὸ Βενετικὸν μὲ κίνδυνον τῆς ὑπάρξεώς μας. Ἐσχάτως, Κύριοι, εἷς διαγγελεὺς τοῦ Ὄθωνος· ἀκούω, Κύριοι, ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον δύω φωνὰς «καὶ ἐγὼ καὶ ἐγὼ», εἶναι οἱ Κύριοι Μακρῆς καὶ Βρατζάνος, εἶναι ὁ Κύριος Θ. Ῥοῦφος, Λασκαρίδης καὶ ὁ Κύριος Βάσος, ἂν θέλετε διορίσατε μίαν ἐπιτροπὴν, εἰς ἣν νὰ ἐκθέσω ὅλας τὰς λεπτομερείας· αὐτοὶ οἱ Κύριοι γνωρίζουσι τὴν καταστροφὴν τῆς Ἑλλάδος ἐν ὀνόματι τῆς μεγάλης ἰδέας. Ὅταν, Κύριοι, ἤκουσα τὸν Στρατηγὸν Δουράνδον ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἰταλίας νὰ λέγῃ ἀπὸ τοῦ βήματος «οἱ Σλάβοι καὶ οἱ Μαυροβουνιῶται εἶναι ἐκεῖνοι, οἵτινες μέλλουν νὰ ἔχουν τὴν πρωτοβουλίαν ἐν τῇ Ἀνατολῇ,» ὅταν βλέπω, ὅτι ὄργανα τῆς πολιτικῆς τοῦ Ὄθωνος, ἄνθρωπος συνεννοούμενος μετὰ τοῦ Ὄθωνος, (διότι διαγγελεὺς τοῦ Ὄθωνος εἶναι ὁ Ῥώμας, Κύριοι, βλέπετε, ὅτι ἐγὼ δὲν κρύπτω τίποτε), εὑρίσκεται εἰς ἀδιάκοπον κίνησιν μετὰ τῆς Ζακύνθου, ἀπὸ Τεργέστης εἰς Ζάκυνθον ἔκαμε τρία τέσσαρα ταξείδια· ἐσχάτως δύω ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν πηγαίνουν καὶ ἔρχονται μεταξὺ Κερκύρας καὶ Κεφαλληνίας, ὁ Βότζαρης καὶ ὁ Μίλιος ἀδιάκοπα, ἐκτὸς τοῦ Γενναίου, καὶ τοῦτο, Κύριοι, τὸ λέγω διὰ νὰ ἦμαι δίκαιος, τὸ λέγω διὰ τὸν ἀντιστράτηγον Γενναῖον, ὅστις εἰς τὸ διάστημα τῆς ἐξορίας του ἐδείχθη εἰλικρινὴς πατριώτης, περιμένων τὴν πρόοδον τῆς πατρίδος του χωρὶς νὰ ἀναμιγνύεται εἰς κἀμμίαν ἀπ’ αὐτὰς τὰς ἐνεργείας· Ὅταν βλέπω λοιπόν, ὅτι ὁ Ῥώμας Κύριοι, ὁ διαγγελεὺς τοῦ Ὄθωνος ἐξακολουθεῖ νὰ εὑρίσκηται εἰς ἀδιάκοπον κίνησιν μὲ τὴν Ζάκυνθον, ὅπου ὑπάρχει τὸ ἀρχαῖον αὐτὸ Κομητάτον, τὸ ὁποῖον δὲν θέλει παρὰ νὰ ταραχθοῦν τὰ μέρη ἐκεῖνα, ἀδιάφορον τί θὰ γείνῃ ἡ Ἑλλάς, ἀδιάφορον ἂν παρουσιασθῇ εἰς τὴν Εὐρώπην, ὅτι δὲν ἔκαμε μίαν ἐπανάστασιν εὐνομίας, ἀλλὰ διαταράξεις μεθορίων, ἀδιάφορον ἂν θὰ προκαλέσῃ τὴν δυσμένειαν δυνάμεών τινων, δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς κᾀνένα νὰ νομίζῃ, ὅτι θέλει μᾶς δώσῃ μίαν Ἤπειρον ἢ Θεσσαλίαν ὡς δωρεὰν διὰ νὰ ἐξουσιάζῃ τὰς συνειδήσεις καὶ πεποιθήσεις μας. Ἄνευ τῆς εὐνομίας μας, τοῦ συνδέσμου τοῦ ἠθικοῦ, τὸν ὁποῖον θέλομεν ἀποτελέσει, πολιτευόμενοι μετ’ εὐνομίας ἐντὸς τοῦ Κράτους χωρὶς νὰ κατασταθῶμεν τὸ γοητευτικὸν ἐκεῖνο Κράτος, ὁποῖον εἶχε καταστῆ τὸ Πιεμόντε ἀπέναντι τῆς Ἰταλίας, δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέπωμεν εἰς κᾀνένα νὰ νομίζῃ, ὅτι δύναται νὰ μᾶς παρασύρῃ. Αἱ ἐνέργειαι αὐτῶν λυποῦμαι διατὶ δὲν ἔγειναν γνωσταὶ εἰς τοὺς ΚΚ. ὑπουργοὺς τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης. Ὑπάρχει, Κύριοι, ἐδῶ καὶ ἕνας τὸν ὁποῖον γνωρίζουσιν οἱ συνάδελφοί μου ἐν τῇ ἐξορίᾳ ὁ Λούζης ὁ ὁποῖος, τὸ ἐνθυμοῦνται ὅλοι εἰς τὴν Ἰταλίαν τὶ ἔλεγεν. «Εἶσθε μικροὶ ὅταν δὲν βλέπετε ὅτι μετὰ τοῦ Ὄθωνος θέλομεν ἐπεκτείνει τὸ κράτος μας.» Ὑπῆρχεν ἐδῶ συνεννοούμενος μετὰ τοῦ Κανίνη, ὅστις, ἠξεύρει πολὺ καλὰ ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐκ τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ Φεβρουαρίου ἦλθεν ἐνταῦθα δῆθεν διὰ τὴν μεγάλην ἰδέαν, ἀλλὰ πράγματι συνεννοεῖτο μετὰ τῆς αὐλῆς τοῦ Ὄθωνος. Αὐτὸ εἶναι γνωστότατον, Κύριοι. Πρὸς τούτοις, Κύριοι, ὑπάρχουν συνεννοήσεις ἐπισήμων τινῶν προσώπων, ἅπερ λυποῦμαι ὅτι δὲν δύναμαι νὰ τὰ ὀνομάσω. Δι’ αὐτὸ εἶπον νὰ γείνῃ μία ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν νὰ κατατεθῶσι λεπτομερῶς αὐτὰ τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν δύναμαι νὰ μὴ σᾶς ἀναφέρω ὅτι ὑπάρχουν ἐδῶ ἐπίσημα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θέλουν τὴν διατάραξιν τῶν ὁμόρων ἐπαρχιῶν, ξένοι, δὲν εἶπα περὶ Ἑπτανησίων. Ὅταν ὡμίλουν περὶ Ἑπτανήσου ἔλεγον ὅτι ἐκεῖ ἐπέστησε τὴν προσοχήν του ὁ Ὄθων, διότι ἐκεῖ ἤξευρεν, ὅτι ἦτο ἐῤῥιζωμένον τὸ αἴσθημα τοῦ ἑλληνισμοῦ καὶ ἦτο πολὺ εὐκολώτερον νὰ παραπείσῃ ἐκείνους παρ’ ἡμᾶς, οἵτινες καλλίτερον τὸν ἐγνωρίζομεν. Διὰ τοῦτο εἶπα ξένους εἰς τὴν ἔκθεσίν μου, διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι ἡ δικαιοσύνη πρέπει νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἐπὶ ξένων. Δὲν δύναμαι νὰ ἀνακαλύψω λοιπὸν ὅλας τὰς ἐνεργείας ἐπισήμων τινῶν προσώπων ἐνταῦθα. Σᾶς λέγω μόνον, ὅτι πρόσωπά τινα στενότατα συνδεδεμένα μὲ τὸ Κομητάτον τῆς Γενούης, τὸ ὁποῖον ἤθελε νὰ συνδράμωμεν ἡμεῖς μίαν κίνησιν τῆς Σερβίας καὶ Μαυροβουνίου διὰ νὰ ὠφεληθῶσιν ἄλλοι, καὶ τοῦ Βενετικοῦ, χωρὶς νὰ ὠφεληθῶμεν παντάπασιν ἡμεῖς, πρόσωπα συνδεδεμένα μετὰ τοῦ Κομητάτου ἐκείνου ἦλθον εἰς πολυώρους συνεννοήσεις μετὰ τοῦ Κανίνη. Συμπεραίνων λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς κᾀνένα νὰ πιστεύῃ ὅτι ἄνευ ἡμῶν, ἄνευ τῆς εὐνομίας, ἄνευ τῆς ἠθικῆς ἐκείνης ἰσχύος, διὰ τὴν ὁποίαν ἐπανεστάτησαμεν, διὰ τὴν ὁποίαν ἤλθομεν ἐνταῦθα, ἄνευ τοῦ ἠθικοῦ ἐκείνου θελγήτρου, διὰ τοῦ ὁποίου μόνον ἐλπίζομεν νὰ ὑπερισχύσωμεν ἐν τῇ Ἀνατολῇ ἀπέναντι καὶ τοῦ Δουράνδου καὶ ὅλων τῶν ξένων ἐνεργειῶν, οὐδεὶς δύναται νὰ μᾶς σύρῃ εἰς ἐπιβλαβῆ ἀγῶνα. Διότι αἱ ἐθνικότητες δὲν κεῖνται πλέον εἰς τὰ γραφεῖα οὔτε τῶν ἀγυρτῶν ξένων, οὔτε τῶν διπλωματῶν οὔτε τῶν ἡγεμόνων· κεῖνται εἰς τὴν ἀπόφασιν καὶ ἠθικὴν ἰσχὺν τῶν λαῶν. Ὅταν ἔλθῃ, Κύριοι, ἡ συζήτησις τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον σᾶς ὑπέβαλα, τότε θὰ σᾶς εἴπω περισσότερα. Νομίζω ὅμως, ὅτι τώρα, μεταβαίνοντες εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἀπαγορεύομεν πᾶσαν ἐνέργειαν ἄνευ τῆς ἐπιδοκιμασίας ἢ συνδρομῆς τῶν νομίμων ἐξουσιῶν τοῦ ἔθνους. Ὁ Κύριος Μαγγίνας Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀναγινώσκει τὰ ἑξῆς· Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Ἐθνικὴ Συνέλευσις. Ψηφίζει· Διὰ τὰς τακτικὰς καὶ νενομισμένας δαπάνας τῆς ἐπικρατείας τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου ε. ε. καὶ εἰς λογαριασμὸν τοῦ καταρτισθησομένου γενικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ἔτους 1863, χορηγεῖται πίστωσις ἐκ δραχ. ἑνὸς ἑκατομμυρίου ἐννεακοσίων ὀγδοήκοντα δύω χιλιάδων ἑκατὸν εἴκοσι τριῶν ἀριθ. 1,982,123, διῃρημένη εἰς τὰ ἑξῆς γενικὰ κεφάλαια τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ τὴν ἐν ταῖς συνημμέναις χρηματικαῖς αἰτήσεσι τῶν ὑπουργῶν τῆς ἐπικρατείας ἀνάλωσιν.

§85ΜΑΓΓΙΝΑΣ. Κύριοι, ἐπισυνάπτω πίνακα διὰ τὰς πληρωμὰς διαφόρων χρηματικῶν ποσῶν κατὰ κεφάλαια, καὶ οἱ Κύριοι ὑπουργοὶ θέλουν δώσει πᾶσαν διασάφησιν τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις ἤθελεν ἀπαιτήσει ἐπὶ ἑκάστου κεφαλαίου εἴτε ἄρθρου κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ζητουμένη πίστωσις ἀφορᾷ κυρίως τὰς ἀναποφεύκτους δαπάνας τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιταχυνθῇ, διότι ὁ μὲν Ἰανουάριος εἶναι ἐν τῷ τελειοῦσθαι, καὶ ἂν βραδύνῃ δὲν δύνανται οἱ δικαιοῦχοι νὰ περιμένουν, διότι δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ περιμένουν.

§86ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Δὲν τὴν ἐφέρετε προτήτερα; ὑπάρχουν χρήματα;

§87ΜΑΓΓΙΝΑΣ. Δὲν ἐζήτησα χρήματα, ἐζήτησα πίστωσιν· ἐὰν ὑπῆρχεν ἔλλειψις ἤθελα σᾶς εἰπεῖ ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ, καὶ ἀφοῦ ἀπαιτεῖ πίστωσιν εἶναι περιττὴ πᾶσα ἄλλη ἐρώτησις περὶ χρημάτων, διότι εἶναι ἄλλο ἀντικείμενον. Ἂν κανὲν ποσὸν κεφαλαίου ἢ ἄρθρου ἦναι ὑπερβολικὸν ἢ δὲν πρέπῃ νὰ γείνῃ, τοῦτο θὰ θεωρηθῇ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως.

§88ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὸ κεφάλαιον τῶν συντάξεων εἶναι διὰ ψηφίσματος τῆς προσωρ. Κυβερνήσεως.

§89ΜΑΓΓΙΝΑΣ. Αὐτὸ γίνεται κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως, δὲν περιέχει ἄλλο ποσὸν εἰμὴ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται νὰ πληρωθῶσι τὸν μῆνα Ἰανουάριον.

§90ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἠρώτησα ἐὰν αἱ συντάξεις εἶναι μετὰ τὴν ἐπανάστασιν ἢ προηγουμένως.

§91ΜΑΓΓΙΝΑΣ. Αἱ συντάξεις περιέχονται εἰς τὸν κατάλογον τῶν ὀνομάτων, ποῖα ἐξ αὐτῶν ἔχουν δίκαιον νὰ ἔχουν συντάξεις ἢ μή.

§92ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Σᾶς ἠρώτησα ἐὰν αἱ συντάξεις εἶναι ὅλαι ἐπὶ Ὄθωνος ἢ ἐπὶ τῆς προσωρ. Κυβερνήσεως.

§93ΜΑΓΓΙΝΑΣ. Εἶναι δύω νόμοι προγενέστεροι, δύω συντάξεις τὰς ὁποίας λαμβάνουν πάντοτε οἱ συνταξιοῦχοι· μόλον ὅτι αὐτὴ ἡ διασάφησις εἶναι περιττή, δὲν δυσκολεύομαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Εἶναι, Κύριοι, ἕνας νόμος, ἂν ἐνθυμεῖσθε, ὅστις ἐξεδόθη μετὰ ταῦτα, ὅτι ὅσοι ἐκ τῶν στρατιωτικῶν θέλουν νὰ παραιτηθοῦν ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ νὰ ἔμβουν εἰς σύνταξιν, λαμβάνουν ἕνα βαθμὸν περιπλέον καὶ ἀπὸ τὴν ἐνέργειαν μεταβαίνουν εἰς τὴν σύνταξιν. Αὐταὶ αἱ πληροφορίαι ὅσαι εἶναι ἀναγκαῖαι γίνονται κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως. Προσέτι εἶναι ἀνάγκη, Κύριοι, νὰ ἐπικυρώσῃ ἡ Συνέλευσις τὸ δάνειον τῶν 6 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἐὰν τὸ ἐγκρίνῃ, καὶ προσέτι νὰ παρατείνῃ τὴν προθεσμίαν τῶν πληρωμῶν τῶν θελόντων νὰ λάβωσι ἐποχὴν, διότι τὸ ψήφισμα τὸ ὁποῖον ἐξέδωκεν ἡ Κυβέρνησις ἐτελείωσε τὴν 14 τοῦ ἤδη λήγοντος μηνός, ὥστε ἀπαιτεῖται παράτασις τοὐλάχιστον μέχρι τοῦ Μαρτίου, οὐχὶ πέραν τοῦ Μαρτίου, διότι, Κύριοι, δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι κατὰ μέγα μέρος ἐξοικονομήθημεν ἐκ τούτου ἕνεκα τῶν σημερινῶν περιστάσεων, διότι φόροι ὑπάρχουν, ἀλλὰ δὲν εἰσπράττονται.

§94ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ ὁ πίναξ αὐτός.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ. (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον). Πρέπει λοιπὸν νὰ προσδιορισθῇ ἡ ἡμέρα τῆς ἀναπτύξεως· ἐρωτᾶται λοιπὸν ἡ Συνέλευσις ποία εἶναι ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως;

§96ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν ἐκληρώσαμεν ἐπιτροπὰς καὶ πρέπει νὰ παραπεμφθῇ ἐκεῖ.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κανονισμὸς δὲν τὸ λέγει τοῦτο.

§98ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§99ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶναι συζητητέα ἡ πίστωσις αὐτὴ, ἑπομένως πρέπει νὰ συζητηθῇ κατὰ τὸν παράγραφον 2 τοῦ ἄρθρου 44.

§100Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔρχομαι, Κύριοι, οὔτε ἔχω νὰ προσθέσω τι εἰς τὰς περιέργους καὶ σπουδαίας ἀποκαλύψεις τοῦ ἐντίμου πληρεξουσίου Σμύρνης, πιθανὸν καὶ ἂν εἶχόν τι νὰ προσθέσω εἰς αὐτὰς δὲν ἤθελον τὸ κάμει κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμήν· θεωρῶ ὅμως καθῆκον νὰ βεβαιώσω, ὅτι ἐξελθὼν ἐκ τῆς φυλακῆς τοῦ Γκαρπολᾶ κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ Ἀπριλίου μηνὸς τὸ παρελθὸν ἔτος, ἔλαβον καὶ ἐγὼ αἰτίαν νὰ βεβαιωθῶ περὶ τῆς ἀληθείας τοῦ πλείστου μέρους τῶν τότε ἐνεργειῶν, ἃς περιέγραψε λεπτομερῶς ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Σμύρνης. Ἔρχομαι τώρα μόνον σχετικῶς πρὸς ὅσα ἀνέφερεν ὁ Κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἐκφράσω ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν χαρὰν, ἣν αἰσθάνομαι πειθόμενος διὰ τῆς παρουσίας τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ περὶ τῆς ὑπάρξεως ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐνεργοῦντος, ἔστω καὶ μὲ ἀδράνειαν, ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς ἐπικρατείας, ὅπερ μέχρι τοῦδε ἀμφίβαλλον, καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, βλέπων, ὅτι εὑρεθεὶς ὁ ὑπουργὸς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κοινοποιήσῃ εἰς ἰδιαιτέρας ἐπιστολὰς πρὸς Ἄγγλους καὶ Ἕλληνας εἰς τὴν Ἑπτάννησον τὰς ἰδέας του, νὰ ἐξηγήσῃ τὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος ἐπαναστατημένης πρὸς τὰς ξένας ἐπικρατείας, ἠμέλησε νὰ τὸ κάμῃ διὰ μιᾶς γενικῆς καὶ σπουδαίας ἐγκυκλίου τὴν ἐπαύριον τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἀνηγορεύθη ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Εἶναι λυπηρὸν, Κύριοι, δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον νὰ συλλογιζώμεθα, ὅτι τὸ μέγα αὐτὸ γεγονὸς, ἡ τελευταία ἐπανάστασίς μας δὲν ἐξηγήθη, δὲν παρεστάθη εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ τῶν πρακτόρων μας ὑπὸ ἐκείνην τὴν μεγάλην ἐθνικὴν ἔποψιν, ἥτις ὤφειλε νὰ γείνῃ γνωστὴ ἀκριβῶς εἰς τὸ ἐξωτερικόν· κατ’ ἐμὲ ἡ Κυβέρνησις παρέλειψε μεγάλα καὶ σπουδαῖα καθήκοντα, μὴ ἐξηγήσασα δι’ ἑνὸς τοιούτου ἐγγράφου τοὺς πόθους καὶ τὰς πιθανὰς συνεπείας αὐτοῦ τοῦ μεγάλου κινήματός μας.

§101ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Καὶ μολαταῦτα ἡ Εὐρώπη τὰ γνωρίζει ὅλα.

§102ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι ὁ Κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει μεγάλην τύχην τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὤφειλεν οὗτος νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις τινὰς καὶ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν, ἂν δὲν μὲ πλανᾷ ἡ μνήμη, τῷ ἀπηύθυνεν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Πυλίας, μᾶς κοινοποιεῖ, ὅτι ἔλαβε τηλεγράφημα ἐκ Λονδίνου, τοῦ ὁποίου μᾶς διεκοίνωσε καὶ τὸ περιεχόμενον. Κατ’ αὐτὸν τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ τὸν ἀπήλλαξε τῆς ἀνάγκης ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν γενομένην ἐπερώτησιν. Ζηλεύω πολὺ τὴν τύχην του· οὐχ’ ἧττον ὅμως θεωρῶ καθῆκον νὰ ἐρωτήσω καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἂν ἦναι ἀληθὲς, ὅτι ἐνῷ πρὸ 8 ἡμερῶν ἡ Συνέλευσις ἀπεφάσισεν ὁμοφώνως καὶ τῇ ἔδωκε τὴν ἐντολὴν νὰ κάμῃ γνωστὸν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς τῶν ψήφων ὑπὲρ τοῦ πρίγκιπος Ἀλφρέδου καὶ ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἐπαρουσιάσθη ἐνώπιον τοῦ εἰδικοῦ ἀπεσταλμένου τῆς Βασιλίσσης τῆς Ἀγγλίας καὶ ἐξετέλεσε τὴν ἐντολήν της, φράσεις δὲ τινὲς τῆς ἀπαντήσεως τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ ἀπεσταλμένου ἐγένοντο γνωσταὶ τὴν ἰδίαν ἡμέραν, καὶ ἐνῷ μετὰ τρεῖς ἡμέρας καὶ ἐφημερίδες τινὲς ἐδημοσίευσαν καὶ τὴν ἀπάντησιν ὁλόκληρον, ἀπορῶ πῶς μέχρι τοῦδε τὸ Σῶμα τοῦτο εὑρίσκεται εἰς ἄγνοιαν αὐτῆς τῆς ἀπαντήσεως τὴν σήμερον ἀκόμη· εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ ἐπικουρικόν, τὸ μαγικὸν τηλεγράφημα δὲν τὸν ἀπήλλαξε τῆς ἀνάγκης τοῦ νὰ ἐξηγήσῃ διατὶ δὲν τὸ ἔκαμε μέχρι τοῦδε· καὶ μοὶ εἶναι πολὺ δύσκολον νὰ ἐννοήσω πῶς παρῆλθον 8 ἡμέραι, καὶ ἡ ἀπάντησις τοῦ εἰδικοῦ ἀπεσταλμένου δὲν ἐγένετο γνωστὴ εἰς τὸ Σῶμα τοῦτο. Πιστεύω ἑπομένως, Κύριοι, ὅτι δικαιοῦμαι φρονῶν, ὅτι κατὰ ταύτην τὴν περίστασιν ἡ Κυβέρνησις, ἰδίως ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, παρέλειψε καθῆκον τοσοῦτον μεγαλήτερον, ὅσον εὑρισκόμεθα εἰς περιστάσεις λίαν δυσκόλους, αἵτινες κάμνουν παρά ποτε ἀναγκαίαν τὴν κοινοποίησιν εἰς τὸ Σῶμα τοῦτο καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα ὅλων τῶν γεγονότων τῶν συνδεομένων μὲ τὸ σπουδαῖον τοῦτο ἀντικείμενον. Δὲν πρόκειται περὶ Ἐλευσινίων μυστηρίων, πρόκειται νὰ γνωρίσωμεν ἀκριβῶς εἰς ποίαν θέσιν εὑρίσκονται τὰ τῆς πατρίδος τὴν σήμερον, καὶ αἱ κοινοποιήσεις αὐτῶν δὲν δύνανται νὰ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν ἄφιξιν ἢ μὴ τηλεγραφημάτων ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν ἀλλ’ ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν ἀλληλουχίαν τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως ὡς πρὸς ὅλα τὰ μεγάλα ζητήματα, ἑπομένως πιστεύω, ὅτι δὲν πλανῶμαι πολὺ, ἀπαιτῶν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἐξήγησιν τῆς κατ’ ἐμὲ μεγάλης παραλείψεως ἑνὸς σπουδαιοτάτου καθήκοντος.

§103ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν). Ὄχι, Κύριοι, μία, ἀλλὰ πολλαὶ ἐγκύκλιοι ἐγένοντο ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, διὰ τῶν ὁποίων ἐπροσπάθησεν ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ ἀποδείξῃ τὴν ἀλήθειαν, τὸ μεγαλεῖον, καὶ τὸν σκοπὸν τῆς ἐπαναστάσεως. Ἡ κυβέρνησις, κύριοι, δὲν ἠθέλησε νὰ ἐνεργήσῃ ἀγυρτικῶς, δὲν ἤθελε νὰ ἀποκαλύψῃ χάριν ἐπιδείξεως πράγματα, τῶν ὁποίων ἡ ἀποκάλυψις ἠδύνατο νὰ βλάψῃ τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος. Ὅστις, κύριοι, ἐκ τῶν κυρίων πληρεξουσίων ἐπιθυμεῖ, ἂς λάβῃ τὴν καλοσύνην νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ θέλει ἰδεῖ σπουδαίας ἐνεργείας, ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως χάριν τῆς ἐπαναστάσεως· ἐπαναλέγω δὲ, ὅτι δὲν ἠθέλησε νὰ ἐκθέσῃ εἰς τὴν δημοσιότητα πράγματά τινα, διότι ἐνομίσαμεν, ὅτι μία τοιαύτη ἔκθεσις ἠδύνατο νὰ παραβλάψῃ τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος. Καθόσον ἀφορᾷ τὰς ἐνεργείας τῆς κυβερνήσεως περὶ τῆς παραδοχῆς τοῦ στέμματος, ἡ κυβέρνησις ἔλαβε τὴν ἐντολὴν ἀπὸ τὴν ἐθνικὴν Συνέλευσιν νὰ προσπαθήσωμεν, ὅσον τὰ μέσα μᾶς ἐπιτρέπουσι, διὰ νὰ πραγματοποιήσωμεν τὴν ἀποδοχὴν τοῦ στέμματος. Ἡ Συνέλευσις ἐσκέφθη ὡρίμως, καὶ εὗρε πρὸς τοῖς ἄλλοις δύω μέσα κατάλληλα· ἐθεωρήσαμεν ἀναγκαῖον νὰ μεταχειρισθῶμεν τὸν ἐνταῦθα εἰδικὸν ἀπεσταλμένον τῆς Σεβαστῆς Βασιλίσσης καὶ πρὸς τοῦτο ν’ ἀπευθύνωμεν τὸ ψήφισμα μὲ τὰς ἀναγκαίας παρατηρήσεις εἰς τὸν ἡμέτερον ἐπιτετραμμένον ἐν Λονδίνῳ. Ἡ κυβέρνησις ἐσκέφθη, ἐὰν ἔπρεπε νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἀπὸ τὸν κύριον Ἔλλιοτ, ἀλλὰ σκεφθεῖσα, ἐπείσθη, ὅτι ἡ διαπραγμάτευσις θεωρεῖται ἐξαντληθεῖσα, ὅταν καὶ τὸ ἄλλο μέρος τῆς ἐνεργείας ἐκπληρωθῇ. Θέλετε λοιπὸν νὰ μάθετε τὸ ἓν μέρος τῆς ἐνεργείας μου; ἂς τὸ διατάξῃ ἡ Συνέλευσις καὶ ὑπόσχομαι αὐθωρεὶ νὰ προσέλθῃ ἡ κυβέρνησις.

§104ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Ὄχι, ὄχι.

§105ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι αὐθημερὸν τότε ἡ κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ στείλῃ ἀτμοκίνητον εἰς Σύρον πρὸς τὸν ἡμέτερον ἀπεσταλμένον, κύριον Τρικούπην. Οὗτος πρὸ ὀλίγων ὡρῶν μᾶς ἀπήντησεν ὅτι ἔλαβε τὸ τηλεγράφημα, καὶ ὑπέβαλε τὸ ψήφισμα εἰς τὸν Λόρδον Ῥούσσελ, μὲ τὰς ἀναγκαίας διακοινώσεις, καὶ ἐπρόκειτο σήμερον νὰ δοθῇ ἀπάντησις· θέλετε λοιπὸν μονομερῶς τώρα νὰ ἔχετε τὴν ἀπάντησιν;

§106ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§107ΔΑΓΡΕΣ. Δὲν θέλω νὰ ἔμβω, κύριοι, εἰς ἐξετάσεις, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐνέργειαν τῆς κυβερνήσεως ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ Ἡγεμόνος. Δὲν ἠμπορῶ ποτὲ ν’ ἀμφιβάλλω, ὅτι καὶ ἡ κυβέρνησις καὶ τὸ ὑπουργεῖον αἰσθάνεται ὅ,τι καὶ ἐγὼ αἰσθάνομαι Ἔρχομαι ν’ ἀπαντήσω καθόσον ἀφορᾷ τὸν ἀγορεύσαντα πληρεξούσιον, κύριον Ἰάλεμον· ἂν ὁ κύριος Ἰάλεμος θεωρῇ τὴν ἐνέργειαν παντὸς ἀτόμου σχετικῶς ὡς πρὸς τὴν ἔκτασιν τῶν ἑλληνικῶν ὁρίων, ὅ ἐστὶν, ὡς πρὸς τὴν μεγάλην ἰδέαν, ὡς μίαν ἐκμετάλευσιν ἰδιοτελῶν συμφερόντων, συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μαζῆ του, δὲν δύναμαι ὅμως νὰ συμφωνήσω μὲ κανένα, ὅτι ἡ μεγάλη ἰδέα σήμερον εἶναι προδοσία, ὅταν ἀκούω, κύριοι ἐπαναλαμβανομένην αὐτὴν τὴν ἰδέαν, ὅτι προσπάθειαι καταβάλλονται, ὅτι ἐνέργειαι γίνονται, ὅπως γίνῃ κίνημα εἰς τὰς ἔξω ἐπαρχίας· πιστεύσατε, ὅτι μοὶ ἐπέρχεται μία ἄλλη ἰδέα· εἰς κανένα δὲν ἀποδίδω κακὴν πίστιν λέγων ταῦτα, δὲν ὑπάρχει κακὴ πίστις· ἀλλ’ αὐταὶ αἱ ἰδέαι ῥίπτονται διὰ νὰ δεχθῶμεν ἕνα ἡγεμόνα οἱονδήποτε.

§108ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§109ΔΑΓΡΕΣ. Ἐὰν ἐπίστευα, κύριοι, τὸ τοιοῦτον, βεβαιωθῆτε, ὅτι δι’ ὅλων τῶν δυνάμεών μου ἤθελον διαμαρτυρηθῆ κατὰ τῶν ἐνεργειῶν αὐτῶν, διότι ὁ ἡγεμὼν τῆς Ἑλλάδος εἶναι ὁ παμψηφεὶ ἐκλεχθεὶς μέχρις οὗ ἀποφανθῇ ὅτι δὲν δέχεται. Προτοῦ λοιπὸν λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν δυνάμεθα νὰ σκεφθῶμεν περὶ ἄλλου Βασιλέως. Ἔῤῥιψαν εἰς τὴν κοινωνίαν μίαν σκανδαλώδη ἰδέαν ὅτι μία ὁμὰς πληρεξουσίων ὑπηρετεῖ ἰδέας κατακτητικάς· οὐχὶ Κύριοι, ἐπειδὴ εἰς ἰδιαιτέρας ὁμιλίας καὶ συναναστροφὰς, καὶ ἐγὼ εἶπον, Κύριοι, ὅτι δὲν θέλω ἡγεμόνα, τὸν ὁποῖον ὑποδεικνύει οἱαδήποτε δύναμις, ὀφείλομεν σεβασμὸν πρὸς τὰς εὐεργέτιδας δυνάμεις, ἀλλὰ τὸν σεβασμὸν τοῦτον ὀφείλομεν ἐξ ἴσου πρὸς τὰς τρεῖς, ὅταν συγκροτήσωμεν μίαν Κυβέρνησιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις ὀφείλει, καὶ τὸ εὔχομαι, ἂν ἦναι δυνατὸν νὰ τῆς δώσῃ τὴν ἀπόλυτον ἐντολὴν νὰ παγιώσῃ τὴν τάξιν, τότε δυνάμεθα βαθμηδὸν νὰ σκεφθῶμεν περὶ ἡγεμόνος ἐν ἡσυχίᾳ. Ὅταν τὸ ἔθνος διὰ τῶν νομίμων ἀντιπροσώπων, εἴτε διὰ τῆς Κυβερνήσεως ἀποτανθῇ ζητοῦν συμβουλὰς ἀπὸ τὰς τρεῖς εὐεργέτιδας δυνάμεις, Κύριοι, συγχωρήσατέ μοι, ἔχω ἐγὼ αὐτὴν τὴν ἰδέαν, εἶναι ἐσφαλμένη ἢ παράλογος δὲν γνωρίζω. Ἐδέχθημεν τὸν Ἀλφρέδον, καὶ ἐγὼ καὶ ὁλόκληρον τὸ ἔθνος, διότι στηριζόμεθα εἰς τὴν ἀνατροφήν του, εἰς τὴν καταγωγήν του καὶ εἰς τὰ εὐγενῆ αἰσθήματα τῆς οἰκογενείας του, ὅτι θὰ ὑπεστήριζε τὰς ἐλευθερίας, ὅτι θὰ ἐπροστάτευε τὰ δικαιώματά μας· καὶ τί ἄλλο ἀκόμη, Κύριοι; Εἰς τὴν εἰλικρίνειαν τῆς Ἀγγλίας καὶ τὴν δύναμιν· καὶ ἐπειδὴ μόνη ἡ δύναμις αὕτη εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία διατηρεῖ τὴν Τουρκίαν, λέγω ὅτι χάριν ἑνὸς μέλους τῆς Β. οἰκογενείας καθιζομένου ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ θρόνου, θέλει ἐπιτρέψει οὐχὶ τὴν ἐπέκτασιν τῶν Ἑλληνικῶν ὁρίων, ἀλλὰ τὴν ἀπόδοσιν δικαιώματος εἰς τοὺς ἀδελφοὺς ἡμῶν ἐκείνους, οἵτινες μεθ’ ἡμῶν ἐξηγέρθησαν τὸ 1821 καὶ ἐπολέμησαν μεθ’ ἡμῶν πολλὰ ἔτη· καὶ ὅμως ἡ διπλωματία ἀδίκως φερομένη τοὺς ἀπέκλεισε νὰ ἔχωσι μέρος καὶ εἰς τὸ ἔθνος καὶ εἰς τὸν περίβολον τοῦτον· λοιπὸν ἂς δειχθῶμεν ὁλόκληρον τὸ ἔθνος, ἐνθουσιασμένον ὑπὲρ ἑνὸς μέλους αὐτῆς τῆς Ἀγγλίας. Ἔρχεται κατόπιν.... (θόρυβος). Τί ἔρχεται κατόπιν; πῶς ἀνταπεκρίθη αὕτη ἀπέναντι τοῦ ὑπὲρ αὐτῆς ἐνθουσιασμοῦ ἡμῶν (θόρυβος), ὅταν, Κύριοι, ἦλθον εἴτε διὰ τῆς διπλωματίας, εἴτε διὰ τοῦ τύπου, καὶ μᾶς ἔλεγον ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ καθήσῃ ἐπὶ τοῦ θρόνου τῆς Ἑλλάδος ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον σεῖς ἐκλέξατε παμψηφεὶ (θόρυβος)· Πολὺ καλὰ, ἀφ’ οὗ δὲν θέλετε ἔρχομαι εἰς τὴν μεγάλην ἰδέαν. Ἐπιφυλάττομαι μίαν ἡμέραν νὰ ἔλθω εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ δηλαδὴ εἰς τὸ τοῦ Βασιλέως. Κατὰ τοῦτο συμφωνῶ μὲ τὸν Κ. Ἰάλεμον, καὶ λέγω, ὅτι πᾶν κίνημα εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις, τὸ θεωρῶ καὶ ἐγὼ ὡς ἔγκλημα, ὡς ἐπιβλαβὲς εἰς τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος· ἀλλὰ δὲν θέλω συγχωρήσει τὴν παραδοχὴν ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ Κ. Ἰάλεμος, διὰ τοῦ ὁποίου θεωρεῖ ὡς ἔγκλημα πᾶσαν σκέψιν, κίνησιν, ἐργασίαν, τείνουσαν εἰς τὴν ἔκτασιν τῆς πατρίδος. Θέλω, Κύριοι, νὰ σκέπτωνται καὶ νὰ ἐνεργοῦν καὶ νὰ ἐργάζωνται οἱ Ἕλληνες, νὰ μὴ κινοῦνται ὅμως ἀπερισκέπτως, νὰ ἐνεργοῦν παντοῦ καὶ πάντοτε ὑπὲρ τῆς ἐκτάσεως τῆς Ἑλλάδος. Διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι μία ἀνάγκη ἀπαραίτητος διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ ἔθνους, ἀλλὰ ἂν δὲν ἐκτανθῶσι τὰ ὅρια τῆς Ἑλλάδος, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ, οὐδὲ θέλω νὰ ὑπάρξῃ. Τὰ ὅρια λοιπὸν τῆς Ἑλλάδος θέλουν ἐκτανθῆ διὰ τῆς ἐνεργείας καὶ τῆς σκέψεως καὶ τοῦ πατριωτισμοῦ καὶ τῶν ἀποφάσεων ἡμῶν τῶν Ἑλλήνων καὶ οὐχὶ τῶν ξένων οἱοιδήποτε καὶ ἂν ὦσι. Πώποτε βεβαίως δὲν ἐνόησα εἰς τοιαύτην περίστασιν νὰ γείνῃ ἓν κίνημα, οὐδέποτε ὅμως θέλω ἀπαγορεύσει τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀφιλοκερδῶς φροντίζουσι περὶ τῆς πατρίδος των, καὶ νὰ κηρύξω προδότας, ἐξ ἐναντίας τοὺς θεωρῶ ἀξίους ἐπαίνων καὶ ἀμοιβῆς.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἀ. ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως· εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Νέας Μιζέλης· ἐσυζητήθη προσηκόντως, ἀνεπτύχθη, καὶ δὲν ἔμεινε παρὰ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις περὶ τοῦ ἐγκύρου (θόρυβος).

§111ΖΩΤΟΣ. Εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ τῶν πρακτικῶν φαίνεται ὅτι ἡ συζήτησις ἐτελείωσεν. Ἂς ἀναγνωσθῇ.

§113ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριοι, νομίζω, ὅτι τὰ πρακτικὰ δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην ἐξηγήσεως περισσοτέρας, καθ’ ὅσον ὅσοι τῶν Κυρίων πληρεξουσίων ἦσαν παρόντες ἀπετέλουν νόμιμον Συνεδρίασιν, διότι μόνον κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἀνεχώρησαν, καὶ ἂν μὲ δίδετε τὴν ἄδειαν, νὰ σᾶς ὀνομάσω ὀνομαστὶ τοὺς κυρίους ἐκείνους.

§114ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§115ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Λοιπὸν τὸ θέμα εἶχε τεθῆ, ἂν ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τῆς συζητήσεως τῆς ἐκλογῆς Νέας Μιζέλης, καὶ ἀπεφάνθη ἡ Συνέλευσις, ὅτι ἐφωτίσθη. Κατόπιν ἐπῆλθεν ἡ ψηφοφορία περὶ τοῦ ἐγκύρου· ἐκεῖ ἐφάνη ὅτι δὲν ἦτο πλήρης, διότι ἀνεχώρησαν 30 καὶ περισσότεροι πληρεξούσιοι. Λοιπὸν σήμερον δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἄλλο ἀποτέλεσμα, εἰμὴ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς.

§116ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Προχθὲς τὸ ἑσπέρας Πρόεδρος ἦτο ὁ Κ. Μωραϊτίνης. Οὗτος ἐπροκάλεσε τὴν Συνέλευσιν νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν ἐφωτίσθη ἢ ὄχι· αὐτὸς οὗτος ἐπροκάλεσε τὴν Συνέλευσιν νὰ ψηφοφορήσῃ περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς. Ὁ αὐτὸς Πρόεδρος λέγει, ὅτι ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη, ὅτι δὲν ἦτο πλήρης ἡ συνεδρίασις κατὰ τὴν ὥραν, καθ’ ἣν ἠρωτήθη, ἂν ἐφωτίσθη ἢ ὄχι. Ὁ προεδρεύων Κ. ἀντιπρόεδρος ἐβεβαίωσεν, ὅτι δὲν ἦτο πλήρης καὶ κατὰ τὴν 1. καὶ κατὰ τὴν 2. ψηφοφορίαν, ἂν ὁ Κ. προεδρεύων ἀντιπρόεδρος εἶπε τὴν ἀλήθειαν, διὰ τῶν πρακτικῶν αὐτῶν ἂς τὸ βεβαιώσῃ· ἄλλως ἂς ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις· ἐγὼ λέγω, ὅτι οὔτε κατὰ τὴν πρώτην οὔτε κατὰ τὴν δευτέραν ψηφοφορίαν ἦτο πλήρης ἡ συνεδρίασις, διότι οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι ἀνεχώρησαν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον. Ἄλλως, Κύριοι, τὸ πλεῖστον μέρος τῶν Κυρίων πληρεξουσίων ἀπουσιάσαν κατὰ τὴν ὥραν τῆς συζητήσεως τῆς ὑποθέσεως δὲν ἤκουσε τὰ ὑπὲρ καὶ κατὰ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς· σήμερον θὰ προκληθῶσι νὰ δώσωσι ψῆφον· τί νὰ εἴπουν; νὰ ἀρνηθῶσι ψῆφον; τότε πλέον δὲν θὰ ἀπαρτίσωμεν τὸν νόμιμον ἀριθμόν· θὰ ἤμεθα εἰς τὸν αὐτὸν παρονομαστήν. Καλὸν λοιπὸν εἶναι καὶ πολὺ ὀρθὸν τὸ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ συζήτησις, ὥστε νὰ φωτισθῶσι καὶ οἱ μὴ παρόντες προχθὲς πληρεξούσιοι, ὥστε νὰ δώσουν ἐν γνώσει τὴν ψῆφόν των.

§117ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριοι, ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς· φίλος μου εἶναι ὁ Κ. Καλαμίδας καὶ ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς ἐψηφοφόρησα, ἐν τούτοις θέτω ὑπεράνω καὶ τῶν κομματικῶν συμφερόντων καὶ τῶν φιλικῶν σχέσεων τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Σώματος. Εἶχον τὴν τιμὴν προχθὲς νὰ παρακάθημαι ὡς γραμματεὺς παρὰ τῷ Προέδρῳ, ὅταν ἐγένετο ἡ συζήτησις τῆς προκειμένης ἐκλογῆς, καὶ ἑπομένως γνωρίζω τὰ διατρέξαντα. Κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς εἷς ἐκ τῶν πληρεξουσίων, ὁ ἔντιμος φίλος μου Κ. Ζῶτος προκληθεὶς παρὰ τῶν προαγορευσάντων, εἶχε ζητήσει τὸν λόγον, ὅταν δὲ ἦλθεν ἡ σειρά του, πολλοὶ ἐφώναζον, ὅτι ἐφωτίσθησαν, ἀλλ’ ὁ Κ. Ζῶτος ἐπέμενε νὰ ὁμιλήσῃ· ἐν τούτοις ἔκαμα εἰς τὸν Πρόεδρον τὴν παρατήρησιν, ὅτι τὸ Σῶμα δὲν ἦτο νομίμως ἀπηρτισμένον, καὶ ὅτι ἑπομένως πᾶσα συζήτησις ἦτο ματαία. Ὁ Κ. Πρόεδρος ἀπεπειράθη τὸ κατ’ ἀρχὰς νὰ κάμῃ τὴν ἀπαρίθμησιν τῶν παρόντων πληρεξουσίων διὰ νὰ ἴδῃ, ἂν τῷ ὄντι ἦτο νομίμως ἀπηρτισμένον τὸ Σῶμα ἢ ὄχι, καὶ ἑπομένως ἂν ἠδύνατο νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις· κατόπιν ὅμως ἐπὶ τῇ παρατηρήσει ἄλλου τινὸς ἔλαβε ἄλλο μέτρον, σκεφθεὶς, ὅτι, ἐπειδὴ ἡ ψηφοφορία θὰ γείνῃ κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν, θὰ γνωρίσωμεν αὐτὴν, ἐὰν τῷ ὄντι εἶναι πλῆρες τὸ Σῶμα, καὶ ἑπομένως ἐὰν ἡ ψηφοφορία εἶναι ἔγκυρος ἢ ὄχι. Ἐζητήθη ἀπὸ τὸ Σῶμα ἐὰν ἐφωτίσθη· ἐσηκώθησαν οἱ πλεῖστοι, καὶ ἐφάνη, ὅτι τῷ ὄντι ἐφωτίσθη, ἐπροχώρησεν ἔπειτα εἰς τὴν ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν, καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι τὸ Σῶμα δὲν ἦτο ἀπηρτισμένον (θόρυβος).

§118ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ἐκείνων, οἵτινες ἔφυγον, νὰ δημοσιευθοῦν τὰ ὀνόματά των.

§119ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀκούω φωνάς· δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐγκρίνωμεν τὴν διαγωγὴν τῶν ἀναχωρησάντων Κυρίων πληρεξουσίων· ἐννοεῖται ὅτι δὲν τὴν ἐπιδοκιμάζω. Τὸ ζήτημα ὅμως δὲν εἶναι ἐδῶ· ἡ Συνέλευσις, ὅταν ἐγένετο ἡ ἀπαρίθμησις τῶν μελῶν της, ἦτο πλήρης, ναὶ ἢ ὄχι; Δὲν ἦτο, τὸ εἶπεν ὁ Κ. Πρόεδρος. Ἡ συζήτησις λοιπὸν θεωρεῖται ὡς μὴ γενομένη, διότι ἐγένετο ἐνώπιον ἑνὸς Σώματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο πλῆρες (θόρυβος). Ἀλλὰ θέλετε τὴν συζήτησιν ὡς νομίμως γενομένην; Ἡ ψηφοφορία τοὐλάχιστον περὶ τοῦ ἂν ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις θεωρεῖται ὡς μὴ γενομένη, ὥστε ἐὰν φρονῇ ἡ Συνέλευσις, ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις, ἀνάγκη ν’ ἀποφανθῇ ἤδη διὰ πλειονοψηφίας.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔρχομαι λοιπὸν νὰ καθυποβάλω αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἐὰν ἐφωτίσθη δηλ. ἡ Συνέλευσις ἐκ τῆς χθεσινῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου νὰ σηκωθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη, ὅτι ἐφωτίσθη. Τώρα λοιπὸν ἔρχομαι εἰς τὸ ἄλλο. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς Νέας Μιζέλης....

§121ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν 20 τῶν Κυρίων πληρεξουσίων τὸ ζητήσωσι, γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· (ἐγείρονται πλείονες τῶν 20). Λοιπὸν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§123ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ συνοικισμοῦ αὐτοῦ ἐξελέχθησαν 2 πληρεξούσιοι. Παρακαλῶ νὰ προηγηθῇ ἡ λύσις τοῦ ζητήματος, ἐὰν ἡ Ἐθνοσυνέλευσις παραδέχεται τοὺς δύω ἢ μόνον τὸν ἕνα.

§124ΠΟΛΛΟΙ. Τὸν ἕνα.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς Νέας Μιζέλης λέγουσι ναὶ, οἱ ἄλλοι ὄχι. Γίνεται ψηφοφορία.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας εἶναι· 144 ψηφοφόρησαν, 104 εἶπον ναὶ, 28 ὄχι καὶ 12 ἠρνήθησαν ψῆφον. Λοιπὸν ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος καὶ πληρεξούσιος εἶναι ὁ Κ. Καλαμίδας.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συζήτησις τῆς ἐκλογῆς Καρυστίας. Ὁ Κύριος Θεοχάρης ἔχει τὸν λόγον.

§128Δ. ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι! ὅταν ἀνεγνώσθη ἡ ἔκθεσις τῆς σήμερον συζητουμένης ἐκλογῆς παρὰ τοῦ Κυρίου Εἰσηγητοῦ τῆς ἑβδόμης ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐξεπλάγην ἀκούσας μίαν ἀλληλουχίαν γεγονότων καὶ ἀντιφατικῶν σκέψων, συγκρουομένων καὶ συναναιρουμένων ἀλλεπαλλήλως, ὥστε πρῶτος ὑπεστήριξα καὶ τὴν τύπωσιν αὐτῆς διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ σχηματίσωμεν ἐκ τῆς μετὰ προσοχῆς ἀναγνώσεως μίαν σαφῆ καὶ εὐκρινῆ ἰδέαν περὶ τοῦ ὅλου μέρους τῆς ἐνεργηθείσης ἐκλογῆς. Κύριοι! μελετήσας τὴν ἔκθεσιν τῆς ὑπὸ συζήτησιν ἐκλογῆς, δὲν ἔρχομαι φέρων νέας ἀποδείξεις, ἵνα ὑπερασπισθῶ αὐτὴν, ἀρκεῖ μόνον εἰς ἐμὲ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς. Εἰς τὴν ἔκθεσιν ταύτην, τὴν μὲ τόσην αὐστηρότητα, ὅσην καὶ ἀνακολουθίαν συνταχθεῖσαν, θέλουσιν ἀποδειχθῆ ψηλαφηταὶ ἀντιφάσεις ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας αὐτὴ ἡ ἰδία ἐπιτροπὴ ἐξέφερε. Πρὸ τοῦ ὅμως εἰσέλθωμεν εἰς τὰ καθέκαστα τῆς καταδικαστικῆς ταύτης ἐκθέσεως τῆς ἐκλογῆς Καρυστίας, κρίνω καλὸν ν’ ἀναφέρω συνοπτικῶς, καὶ προκαταρκτικῶς, οὕτως εἰπεῖν, τὶ συνέβη ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς. Ὡς καὶ εἰς πᾶσαν ἐκλογὴν, Κύριοι, μέλλουσαν νὰ ἐνεργηθῇ προηγοῦνται δύω συνδυασμοὶ δύω ἀντιθέτων καὶ ἀντιπάλων μερίδων, ἡ προκαταρκτικὴ αὕτη συνεννόησις καθίσταται ἀναπόφευκτος εἰς ὅλας σχεδὸν τὰς κατὰ τὰς ἐπαρχίας ἐνεργουμένας κατὰ καιροὺς ἐκλογάς. Ἕπεται λοιπὸν, φυσικῷ τῷ λόγῳ, ὅτι καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Καρύστου, ἥτις εἶναι μία τῶν μεγάλων τοῦ Κράτους ἐπαρχιῶν ἐνεργουμένης ἐκλογῆς, ἔπρεπε νὰ λάβωσι χώραν δύω συνδυασμοί· ὁ εἷς τούτων ἀπετελεῖτο ἀφ’ ἑνὸς ἀπὸ τὴν μερίδα ἐκείνου, τοῦ ὁποίου ὁ πατὴρ ἀτυχῶς πολλάκις ἐξετέθη εἰς ἐκλογικοὺς ἀγῶνας, ἤτοι τοῦ Κυρίου Α. Κοντοσταύλου, συνδυασμένου μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν Κυρίου Δ. Μαυρομιχάλη καὶ ἄλλων ἐντοπίων· τὴν ποιότητα τῶν ἐντοπίων τούτων ἀτόμων παρακατιὸν θέλομεν ἰδεῖ. Ἀφ’ ἑτέρου ὁ συνδυασμὸς ἀπετελεῖτο ἐκπροσώπων μεγάλων καὶ γενικῆς ὑπολήψεως, ἀπολαυόντων καθ’ ὅλην τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, ὡς ἀνθρώπων οἰκοκυραίων τοῦ τόπου, συνδυασθέντων μετὰ τοῦ Νομάρχου Εὐβοίας Κυρίου Κωνσταντίνου Πετσάλη. Τί δὲ παρατηροῦμεν καὶ τί δυνάμεθα νὰ ἐξάξωμεν ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ συνδυασμοῦ τούτου; τοῦτο θέλω σπεύσει νὰ σᾶς ἐξηγήσω. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι πάντοτε τὴν ἐπιτυχίαν ἢ ἀποτυχίαν μιᾶς ἐκλογῆς δυνάμεθα νὰ τὴν προεικάσωμεν ἐκ τῆς ἀποτυχίας ἢ ἐπιτυχίας τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου συνδυασμοῦ. Ὁ Κύριος Κοντόσταυλος, νέος ἀξιόλογος, ἔχων πάντα τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα ἑνὸς εὐμαθοῦς πληρεξουσίου, εἶναι υἱὸς τοῦ ἄλλοτε ἐκλεχθέντος βουλευτοῦ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, ὁ πατήρ του εἶναι ἐκ τῶν καλῶν κτηματιῶν τῆς Καρύστου, ἀλλὰ ποτὲ δὲν κατῴκησεν εἰς αὐτήν. Ἐπιθυμῶν ὅθεν νὰ ᾖναι καὶ αὐτὸς μέλος τῆς παρούσης Συνελεύσεως, ὥρμησεν εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης. Ἀλλὰ σκεφθεὶς, ὅτι ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν κατέχει ὡς τμηματάρχης παρὰ τῷ ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας τοῦ παρεῖχεν ὀλίγην ἰσχὺν εἰς τὸ νὰ ἐκτεθῇ μόνος ἐξ Ἀθηνῶν, καὶ ὅτι καὶ διδασκαλικὰς θέσεις τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας, τὰς ὁποίας ὡς ἐκ τῆς θέσεώς του ἠδύνατο ὑπὲρ ἑαυτοῦ νὰ διαθέσῃ, δὲν ἦσαν ἡ ἀρκοῦσα ἐγγύησις τῆς ἐπιτυχίας τῆς ἐκλογῆς του, ἐζήτησε κατ’ ἀρχὰς νὰ συνδυασθῇ μὲ τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συνεδυάσθησαν μετὰ τοῦ Κυρίου Κωνσταντ. Πετσάλη· ἀποποιηθέντων ὅμως τούτων ἐνόμισε καλὸν ἐν τῇ φρονήσει του ν’ ἀναδιφήσῃ τὴν σύγχρονον ἱστορίαν καὶ νὰ εὕρῃ ἠθικούς τινας δεσμοὺς, δεσμοὺς αἵματος, συνδέοντας τὴν οἰκογένειαν Μαυρομιχάλη μετὰ τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας, οἵτινες πραγματικῶς μὲν καὶ ἱστορικῶς ὑπάρχουσιν, ἀλλὰ πρὸ τεσσαράκοντα ἐτῶν δημιουργηθέντες, ἤδη ἔμενον λίαν χαλαρωμένοι. Τοὺς ἠθικοὺς τούτους δεσμοὺς ὁ Κύριος Α. Κοντόσταυλος πρὸς εὐχερεστέραν διεξαγωγὴν τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος ἀπεφάσισε νὰ τοὺς συσφίγξῃ, συμπαραλαβὼν εἰς τὸν ἐκλογικόν του συνδυασμὸν τὸν Κύριον Δ. Μαυρομιχάλην· ὁ Κύριος Δ. Μαυρομιχάλης παρασυρθεὶς εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας κατέθεσε καὶ ἐκεῖνος πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ συνδυασμοῦ του τὰ αὐτὰ ἐκεῖνα κεφάλαια, τὰ ὁποῖα καὶ ὁ Κύριος Κοντόσταυλος, δηλ. τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἠδύνατο εὐχερῶς νὰ παράσχῃ εἰς αὐτὸν ἡ θέσις τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ ὁποίου ἔχει τὴν τιμὴν νὰ προΐσταται, ἤτοι τὸν Στρατόν. δὲν ἔρχομαι νὰ σᾶς ἐκθέσω ὅλα τὰ γεγονότα, ὅσα φαίνονται, ὅτι ἔφερον τὸν Κύριον Δ. Μαυρομιχάλην εἰς τὴν παθητικὴν ταύτην θέσιν· διότι, ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὰ καθέκαστα, θέλομεν τὰ ἴδει ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων, περιορίζομαι μόνον ἐνταῦθα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἐπέμβασις καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἐνεργηθείσης ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης δὲν ἦτο μικρά, ἀλλὰ ζωηροτάτη καὶ ἰσχυρά. Τί λοιπὸν συμπεραίνομεν ἐκ τῆς θέσεως τῶν δύω εἰρημένων συνδυασμῶν; Τὸ κατ’ ἐμὲ συμπεραίνω, Κύριοι, ὅτι μὲ τὰ ἰσχυρὰ μέσα τὰ ὁποῖα εἶχεν εἰς χεῖράς του νὰ διαθέσῃ ὁ συνδυασμὸς τοῦ Κοντοσταύλου καὶ Μαυρομιχάλη, ἂν ἤμεθα ἐπὶ τοῦ παρελθόντος, ἀναμφιβόλως ἔπρεπε νὰ ἐπιτύχῃ. Ἀλλὰ μετὰ μίαν ἐπανάστασιν ὁποία ἡ τῆς 10 Ὀκτωβρίου, μετὰ τὴν κατάλυσιν τῶν δημαρχιῶν πέντε δήμων παρὰ τοῦ λαοῦ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, ἦτο πλέον ἀδύνατον νὰ ἀποτύχῃ ἡ ἐπιτυχοῦσα ἤδη μερὶς τοῦ ἀντιθέτου τοῦ Κοντοσταύλου συνδυασμοῦ. Ἔπρεπε νὰ ᾖναι πολὺ ἁπλοϊκὸς ὁ λαὸς τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, ἵνα μὴ συναισθανθῇ τὴν θέσιν του ἀπέναντι ἀνθρώπων οὐδεμίαν ἐπιῤῥοὴν ἐξασκούντων καθ’ ὅλην τὴν ἐπαρχίαν, ὡπλισμένων ὅμως μὲ ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέσα τῆς ἐξουσίας, τὰ ὁποῖα ἀνωτέρω εἴπομεν διὰ νὰ ἐπιτύχωσι τοῦ σκοποῦ των. Καὶ σᾶς βεβαιῶ, Κύριοι, ὅτι ὁ λαὸς τῆς ἐπαρχίας ταύτης κατανοήσας καὶ τὴν ἐποχὴν καὶ τὴν θέσιν του, ἔδειξε πρῶτος τὸ παράδειγμα, ὅτι ὁσάκις ἡ ἐξουσία ζητεῖ νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς μίαν ἐκλογὴν διὰ τῶν ἠθικῶν καὶ ὑλικῶν μέσων, τὰ ὁποῖα τῇ παρέχει ἡ ὑψηλὴ θέσις της, ὁ λαὸς ἐξασκῶν τὰ δικαιώματά του ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ του πρέπει νὰ ἀποκρούῃ χωρὶς ποτε νὰ ὑποκύπτῃ πᾶσαν παράνομον ἐπέμβασιν ἀντιτάσσων τὴν βίαν κατὰ τῆς βίας. Ἀλλ’ ἴσως, Κύριοι, μοὶ ἀπευθύνετε τὴν ἐρώτησιν, οἱ ἄλλοι τέσσαρες οἱ μετὰ τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ Κοντοσταύλου καὶ Μαυρομιχάλη συνδυασθέντες ὡς ἄνθρωποι τοῦ τόπου δὲν ἠδύναντο νὰ ἔχωσι καὶ οὗτοι τὴν τοπικὴν αὐτῶν ἐπιῤῥοήν; Σᾶς ἀπαντῶ, Κύριοι, ἀρνητικῶς, διότι ἐκ τῶν τεσσάρων τούτων προσώπων τὰ μὲν ἦσαν οἱ ἄνθρωποι τοῦ παρελθόντος πάντοτε τῇ θελήσει τοῦ Βέτλαν καὶ τοῦ Ἄρνετ ἐκλεγόμενοι βουλευταὶ, τοὺς ὁποίους ἡ ἐπανάστασις εὗρε δημάρχους, ὁ δὲ λαὸς ἐν τῇ δικαίᾳ ἀγανακτήσει του τοὺς κατέλυσε, τὰ δὲ ἦσαν ἄσημα καὶ μηδεμίαν ἐπιῤῥοὴν καὶ ὑπόληψιν χαίροντα· ὥστε ἐκ προοιμίων ὡς βλέπετε ὑπῆρχεν ἡ ἀποτυχία εἰς τὴν μερίδα ταύτην τὴν ἀποτυχοῦσαν. Ἀποδείξας, Κύριοι, τὸ ἀδύνατον τῆς ἐπιτυχίας τῆς ἀποτυχούσης μερίδος Κοντοσταύλου ἕνεκεν τοῦ ἀτυχοῦς καὶ ἀνισχύρου αὐτῆς συνδυασμοῦ, εἰσέρχομαι εἰς τὰ καθέκαστα τῆς ἐκλογῆς ταύτης δῆμον πρὸς δῆμον, διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω, μὲ τὴν καταδικαστικὴν ἔκθεσιν τῆς 7 ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς ἀνὰ χεῖρας, ὅτι εἰς οὐδένα δῆμον συνέβη σπουδαῖόν τι γεγονὸς, τὸ ὁποῖον νὰ δίδῃ ἰσχυροὺς λόγους εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἵνα ἐκφέρῃ καταδικαστικὴν τὴν ψῆφον ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς του, ἐκτὸς μόνον εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον, εἰς τὸν ὁποῖον ἐξουσίασεν ἡ στρατιωτικὴ δύναμις, ἡ βία καὶ ἡ ἐπέμβασις, εἰς τὸν δῆμον λέγω τῆς Καρύστου, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἴδωμεν κατόπιν, ὅτι συνέβησαν τὰ μεγαλήτερα παρατράγωδα, διότι ὁ Μοίραρχος καὶ ὅλα τὰ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα εἶχον συγκεντρωθῆ καὶ ἐπέφερον τὴν μεγαλῃτέραν συντάραξιν. Ἀρχόμεθα, Κύριοι, ἐκ τοῦ δήμου Κοτυλαίων. Τὰ προκαταρκτικὰ τῆς ἐκλογῆς ἐγένοντο κατὰ νόμον. Τὴν 24 Νοεμβρίου εἶχεν ἀρχίσει ἡ ἐκλογὴ εἰς ὅλους τοὺς δήμους· κατὰ δὲ τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας ἐψηφοφόρησαν εἰς τὸν δῆμον τοῦτον 685 ψηφοφόροι, κατὰ δὲ τὴν διαλογὴν ἐξήχθησαν ἐκ τῆς κάλπης 688 ψηφοδέλτια δηλ. τρεῖς ψῆφοι περισσότεραι, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εὐκολώτατα δύναται νὰ συμβῇ πάντοτε εἰς τὴν ψηφοφορίαν· καὶ ἐντοσούτῳ, Κύριοι, αἱ τρεῖς αὗται ψῆφοι φέρονται ὡς ἔνστασις μεγίστη εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς. Πρὸς τούτοις ἕνας κἄποιος Νικολαΐδης, τὸν ὁποῖον θὰ ἴδωμεν πολλάκις ἐνιστάμενον, καὶ περὶ οὗ ἀπὸ τοῦδε σᾶς λέγω νὰ μὴ δίδετε οὐδεμίαν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς ἐνστάσεις του, ὁ Νικολαΐδης οὗτος λέγω ἀνήκων εἰς τὴν μερίδα τοῦ Κοντοσταύλου ἐνέστη, ὅτι οἱ τῆς μερίδος Πετσάλη, (διότι οὕτως εὐχαριστήθη ἡ ἔκθεσις νὰ τὴν ὀνομάσῃ, ἐνῷ ἡ ἐπιτυχοῦσα μερὶς παρέλαβεν εἰς τὸν συνδυασμόν της τὸν Κύριον Πετσάλην παρευρισκόμενον εἰς Ἀθήνας ἀνακεκλημένον καὶ οὕτως εἰπεῖν πεπαυμένον, ὅταν δὲ ὁ Κ. Πετσάλης ἐπανῆλθεν εἰς Χαλκίδα εἶχεν ἀρχίσει ἡ ἐκλογὴ πρὸ δύω ἡμερῶν καὶ ἕνεκεν τοῦ διαστήματος καὶ τῶν ἐκ τοῦ χειμῶνος δυσκολιῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ γνωστὴ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καρυστίας ἀμέσως ἡ ἐπάνοδός του), οἱ τῆς μερίδος λέγω Πετσάλη ἀπεπειράθησαν νὰ ἀποδιώξωσιν αὐτὸν καὶ πολλοὺς ἄλλους ψηφοφόρους ἐκ τοῦ Ναοῦ τῆς ἐκλογῆς, βιάζοντες αὐτοὺς νὰ μὴ ψηφοφορήσωσιν. Ἡ ἐφορευτικὴ ὅμως ἐπιτροπὴ, ὡς βλέπετε ἐν τῇ ἐκθέσει, Κύριοι, διαψεύδει καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ γεγονὸς τοῦτο, διότι καὶ ὁ ἐνιστάμενος παρῆν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ οὐδεὶς τῶν ψηφοφόρων παρεβιάσθη κατὰ τὴν ψηφοφορίαν. Ἡ δὲ ἑπταμελὴς ἐπιτροπὴ τῆς Συνελεύσεως, ἀφοῦ δὲν δίδει μεγάλην σημασίαν εἰς τὴν εἰρημένην ἔνστασιν, ὀνομάζουσα μάλιστα αὐτὴν καὶ ἀόριστον, τὴν ἐπιβεβαιοῖ κατόπιν ἰσχυροποιοῦσα αὐτὴν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 79 ἀποδεικτικοῦ τοῦ Δημάρχου Κοτυλαίων, ὅστις ἐν αὐτῷ πλάττει μυθιστόρημά τι συμβάντος δηλ. ἀνυπάρκτου, δημιουργῶν ἕνα ψευδῆ πόλεμον, τὰς κακώσεις τοῦ ὁποίου ἀναβιβάζει εἰς στρεβλώσεις κεφαλῶν καὶ ἄλλας ὅλως φανταστικὰς παραβιάσεις, αἵτινες ὅμως εἶχον διαφύγει κατὰ δυστυχίαν τὴν ὀξυδέρκειαν τοῦ πρώτου ἐνισταμένου Ι. Νικολαΐδου, διότι οὗτος ἀρκεῖται εἰς τὴν ἔνστασίν του νὰ εἴπῃ μόνον, ὅτι οἱ περὶ τὸν Γ. Παπαγεωργίου ἀπεπειράθησαν νὰ ἐκδιώξωσιν ἁπλῶς ἐκ τοῦ Ναοῦ τοὺς τῆς μερίδος του. Ἀλλὰ, Κύριοι, τί συμβαίνει; ἡ ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Κοτυλαίων ἀπόφασίν της θεωροῦσα τὰς ἐνστάσεις ὡς ἀορίστους ἰσχυροποιεῖ καὶ παραδέχεται ὅλα τὰ κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου ἀποδεικτικὰ τοῦ Δημάρχου, Ἐπάρχου καὶ στρατιωτικῶν ἀρχῶν, καὶ τὰς ἰδιωτικὰς ἀναφορὰς ἀκόμη. Ὁ Κύριος εἰσηγητὴς δὲν ἔπρεπε κατ’ ἐμὲ νὰ δώσῃ οὐδεμίαν πίστιν εἰς τὸ ψευδὲς πιστοποιητικὸν ἑνὸς Δημάρχου, ὅστις εἶναι ἐκ τῶν καταλυθέντων, διότι τὰ αἰσχρὰ ταῦτα ὄργανα τοῦ παρελθόντος, οἱ καταλυθέντες Δήμαρχοι παρὰ τῆς ἐπαναστάσεως, εἶναι ἴσα ἴσα ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ὁ λαὸς ἐμίσει.

§129ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἦτο τοῦ Βέντλαδ ἀνεψιὸς (γέλως).

§130Δ. ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἴσως. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἠπόρησα καὶ ἠπόρησα μεγάλως μὲ τὸν εἰσηγητὴν τῆς ἐπιτροπῆς Κ. Τιμολέοντα Βάσσον, ὁπότε εἶδον τὴν ἀπόφασίν του ταύτην, τοῦ νὰ δίδῃ δηλ. πίστιν εἰς τὰς κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἀποδείξεις, προερχομένας ἐκ τῶν ἀρχῶν, διότι ἐνθυμοῦμαι, ὅτι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν προκειμένου περὶ τῆς ἐκλογῆς Δωρίδος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶπεν. «Ἐγὼ οὐδέποτε θέλω νὰ παραχωρήσω τὸ δικαίωμα εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν νὰ προσάγῃ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα νὰ θεωρῶνται ὡς ἔχοντα ἀποδεικτικὴν σημασίαν, καὶ μόνον ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ νὰ μὴ παραχωρήσω τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἐμειονοψήφησα· καὶ παρακατιόν, «Οὐδέποτε ὅμως συμφωνῶ νὰ παρουσιάσῃ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ πιστοποιητικόν. Ὄχι!» Ἀλλὰ πῶς συνέβη ἡ μεταβολὴ αὕτη εἰς τὸν Κύριον εἰσηγητὴν καὶ σήμερον ἐν τῇ ἐκθέσει του κατὰ τῆς ἐκλογῆς Καρυστίας ἐλησμόνησε τὰς ἀρχάς του; δὲν σᾶς φαίνεται ἀπορίας ἄξιον τοῦτο; Λοιπὸν, Κύριοι, παρατηρεῖτε, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ μὴ στηριχθεῖσα εἰς τὰς δύο ταύτας ἐνστάσεις, ἐστηρίχθη κατόπιν εἰς τὰ ψευδῆ ἀποδεικτικὰ ἑνὸς καταλυθέντος δημάρχου, τοῦ ἐπάρχου καὶ τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν καὶ προέβη εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῆς κάλπης τοῦ δήμου Διστύων. Ἀλλ’ εἰς τὸ πρακτικὸν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τί παρατηροῦμεν; ὅτι ἀπὸ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἐνεργείας τῆς προκειμένης τοῦ δήμου τούτου ἐκλογῆς οὐδὲν παράνομον συνέβη, ἀλλ’ ἀπεναντίας ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη ἐν πλήρει νομιμότητι καὶ ἡσυχίᾳ καὶ ἂν ἔπρεπε κατ’ ἐμὲ νὰ ζητήσῃ ἰσχυρὰς καὶ σαφεῖς ἀποδείξεις τῆς νομιμότητος τῆς ἐκλογῆς, εἰς μόνον τὸ πρακτικὸν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἔπρεπε ν’ ἀποβλέψῃ καὶ εἰς οὐδὲν ἕτερον, καθ’ ὅσον ἅπασαι αἱ ἐφορευτικαὶ ἐπιτροπαὶ ἐκληρώθησαν ἐν πλήρει συνεδριάσει τῶν δικαστηρίων τῶν πρωτοδικῶν· καὶ κατὰ συνέπειαν νὰ μὴν ἀκυρώσῃ τὴν κάλπην τοῦ δήμου Κοτυλαίων. Μεταβαίνομεν ἤδη εἰς τὸν δῆμον Κυμαίων. Τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου τούτου τὴν παραδέχεται ἔγκυρον ἡ ἐπιτροπὴ, νομίζω, καὶ θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐνδιατρίψω, ἐπίσης καὶ τοῦ δήμου Στύρων. Εἰς τὸν δῆμον ὅμως Σκύρου ὅσοι ἐψηφοφόρησαν τόσοι φαίνονται καὶ εἰς τὴν διαλογήν. Ἀλλ’ ὁ Κ. Μιχαϊλίδης νέος εὐδοκιμήσας εἰς τὸ δικαστικὸν στάδιον ἐπὶ ἀκεραιότητι καὶ εὐθυδικίᾳ ἐνίσταται κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου «ὅτι ὅσα ψηφοδέλτια περιέχουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ καὶ τοῦ Ἀντωνιάδου εἶναι νόθα, ὅτι τὰ ἐν τῇ κάλπῃ πέραν τοῦ καταλόγου εἰσὶν εἰκονικὰ καὶ ἐξαιτεῖται διὰ τοῦτο τὴν ἀφαίρεσιν αὐτῶν. Ἰδοὺ, Κύριοι, τὶ συμβαίνει· ὁ Κ. Ι. Ἀντωνιάδης, μεταβὰς εἰς Σκῦρον, εὗρε τὸν Κ. Μιχαϊλίδην, μεθ’ οὗ ἐζήτησε νὰ συνδυασθῇ εἰλικρινῶς· ἀποκρουσθέντος ὅμως παρ’ αὐτοῦ, διὰ νὰ τὸν κολακεύσῃ ἢ διὰ νὰ τὸν κάμῃ νὰ σιωπήσῃ κατώρθωσε νὰ ῥιφθῶσιν ἐντὸς τῆς κάλπης 128 ψηφοδέλτια φέροντα μόνον δύω ὀνόματα, ἤτοι τὸ ὄνομα αὐτοῦ καὶ τοῦ Κ. Μιχαϊλίδου, ἀλλ’ ὁ Κ. Μιχαϊλίδης εὐσυνείδητος ἄνθρωπος, ὡς προείπομεν, ἔκαμεν ἔνστασιν, καὶ διὰ τῆς ἐνστάσεως αὑτοῦ ἀπέδειξεν, ὅτι τοιαῦται νόθοι ψῆφοι δὲν ἐπεθύμει νὰ ἀνήκωσιν εἰς αὐτὸν, γνωρίζων καὶ ἔχων τὴν πεποίθησίν του ἰσχυρὰν, ὅτι ἤθελε πλειονοψηφήσει εἰς τὴν ὅλην ἐπαρχίαν. Ἐρωτῶ ἤδη τὴν ἐπιτροπὴν· ἀντὶ νὰ χαίρῃ διὰ τὴν εὐσυνείδητον αὐτὴν διαγωγὴν τοῦ Κ. Μιχαϊλίδου, διατί στρέφει τὴν ἔνστασίν του κατ’ αὐτοῦ; λέγει τὴν ἀλήθειαν, ἢ δὲν λέγει αὐτὴν ὁ Κ. Μιχαϊλίδης; ἂν τὸ πρῶτον πρέπει ἡ ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπὴ ν’ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὴν κάλπην τὰς νόθας 128 ψήφους, ἂν τὸ δεύτερον, διατί ἀκυροῖ ὁλόκληρον τὴν κάλπην; ὥστε βλέπετε, Κύριοι, ὅτι καὶ ἡ ἀκύρωσις τῆς κάλπης τοῦ δήμου Σκύρου εἶναι ἀνίσχυρος, ὡς μὴ στηριζομένη ἐν αἰτιολογημένοις λόγοις. Ἐρχόμεθα ἤδη εἰς τὸν δῆμον Δυστίων· καὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου τὰ προκαταρκτικὰ ἔχουσι νομίμως, φαίνονται ὅμως ἐνστάσεις τινὲς, ἀλλὰ καὶ ταύτας ἀντικρούουσιν ἄλλαι ἀντενστάσεις, καὶ μηδενίζουσιν αὐτάς· ἡ μόνη σπουδαία ἔνστασις κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου εἶναι ἡ περὶ πλαστογραφήσεως δύω φύλλων τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ψηφοφορίας, ἀρχομένη ἀπὸ τῆς σελίδος 14 καὶ καταλήγουσα εἰς τὴν σελίδα 16· ἐπὶ τῆς σπουδαίας πραγματικῶς ταύτης ἐνστάσεως παρατηροῦμεν μίαν ὁλόκληρον θεωρίαν εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς, τείνουσαν ν’ ἀποδείξῃ τὴν πραγματικότητα τῆς πλαστογραφίας, σκοπούσης τὴν παραγέμισιν τῆς κάλπης μὲ 225 ψήφους. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἰδοὺ αἱ σελίδες τοῦ πρωτοκόλλου 13 καὶ 14· ποῦ βλέπετε τὴν πλαστογραφίαν ταύτην; εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἡ μελάνη διαφέρει, ἀλλ’ εἰς τὴν διαφορὰν τῆς μελάνης ἢ εἰς τὴν διαφορὰν τῆς γραφῆς στηρίζεται τὸ ἔγκλημα τῆς πλαστογραφίας; ἰδοὺ ὅμως τί συμβαίνει, Κύριοι· εἰς τὴν σελίδα 14 ἀντὶ νὰ ληφθῇ ὡς ἐξακολούθησις ὁ αὔξων ἀριθμὸς τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ψηφοφορίας ἐλήφθη κατὰ λάθος ὁ ἀριθμὸς τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου τοῦ ψηφοφορήσαντος, ὁ σημειούμενος ἀπέναντι τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ παραδείγματος χάριν ἀντὶ ἡ ἐξακολούθησις νὰ ἦτον 709, 710 ἐλήφθη ὡς αὔξων ἀριθμὸς ὁ 681· ἰδοὺ τὸ μέγα τοῦτο ἔγκλημα, τὸ τόσον πολύκροτον εἰς τὴν ἔκθεσιν. Ἐγὼ, Κύριοι, οὐδεμίαν πλαστογραφίαν βλέπω ἐνταῦθα, μὲ τὴν αὐτὴν χεῖρα εἶναι γραμμένον ὁλόκληρον τὸ πρωτόκολλον· μόνον ἡ μελάνη τῶν δύω τούτων σελίδων διαφέρει, ἀλλ’ ὅταν γράφῃ τις εὐκόλως δύναται ν’ ἀλλάξῃ μελάνην. Μία ἄλλη ἔνστασις βαρεῖα φέρεται κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου, ὅτι ὁ Καραβᾶς ἐδωροδόκησε τρία μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἀγοράσας αὐτὰ πρὸς 55 δραχμὰς ἕκαστον, καὶ ἠξεύρετε τί συμβαίνει; τοὺς ἰδίους δωροδοκηθέντας φέρουσιν ὡς μάρτυρας παραπονουμένους δῆθεν, ὅτι δὲν τοὺς ἔδωκεν ὁ Καραβᾶς περισσότερα χρήματα. Ἀλλ’ ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, Κύριοι, ὅτι τοιούτους μάρτυρας οὐδὲ νὰ τοὺς ἀκούσω, οὐδὲ νὰ τοὺς ἴδω ποτὲ δὲν ἤθελα ἀποφασίσει· τὸ ἀξιόπιστον αὐτῶν ἀφίνω πλέον εἰς τὴν κρίσιν σας. Ἰδοὺ λοιπὸν οἱ βαρεῖς λόγοι οἱ πείσαντες τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἀκυρώσῃ καὶ τὴν κάλπην τοῦ δήμου Δυστίων. Ἀλλ’ ἂς μεταβῶμεν ἤδη εἰς τὸν δῆμον Καρύστου. Εἰς τὸν δῆμον τοῦτον, Κύριοι, καὶ αὐτὴ ἡ ἰδία ἐπιτροπὴ δὲν δύναται νὰ κρύψῃ τί διαπράξατο ἡ μερὶς τοῦ Κοντοσταύλου· ἐδῶ εἶναι πόλεμος ἐκ τοῦ συστάδην, εἰκονικότης ἐκλογῆς μὲ ὅλας της τὰς ἀσχημίας, καλπονόθευσις προφανὴς καὶ ἀναιδεστάτη· ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος περιέχει 1869 ψηφοφόρους, ἀλλὰ κατὰ τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας ἐψηφοφόρησαν 2675, ἀπὸ δὲ τῆς κάλπης κατὰ τὴν διαλογὴν ἐξήχθησαν 3073, ὥστε βλέπετε, Κύριοι, ὅτι κατὰ χιλιάδας ἀναβαίνει ἡ κλῖμαξ· πῶς συνέβη δὲ τὸ κατόρθωμα τοῦτο; αὐτὸ ἤδη ἐρχόμεθα νὰ ἐξιστορήσωμεν. Ἡ κάλπη τοῦ δήμου τούτου δὲν παρεδόθη εἰς τὴν κατὰ νόμον ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, ἀλλ’ ἁρπαγεῖσα ὑφ’ ἑνὸς μέλους αὐτῆς μετεφέρθη εἰς τὴν οἰκίαν του, παρεγεμίσθη καὶ μετηνέχθη κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς διαλογῆς εἰς Κύμην πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας· ἡ μερὶς τοῦ Κοντοσταύλου ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν νὰ γίνῃ παραδεκτὴ ἡ κάλπη τοῦ δήμου Καρύστου, ἀλλ’ ὁ σύλλογος τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, ἀφοῦ εἶδε τὴν κάλπην ταύτην, μὴ συνοδευομένην μὲ τὸ νόμιμον πρωτόκολλον τῆς παρὰ τοῦ Ἐπάρχου παραλαβῆς παρὰ τῆς ἁρμοδίας ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ μὲ 3073 ψήφους παραγεμισθεῖσαν, ἐνῷ, Κύριοι, κατὰ τὸν ἐπίσημον ἀπογραφικὸν πίνακα τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ 1861 μόλις ὁ ἀληθὴς ἀριθμὸς τῶν ἀπὸ 25 ἐτῶν καὶ ἐπέκεινα ἀναβαίνει εἰς 1200, εἶπεν, ὅτι οὐδὲ τὴν ἀναγνωρίζει οὐδὲ τὴν παραδέχεται. Ἡ ἀποτυχοῦσα μερὶς, Κύριοι, εἶχε παραγεμίσει τὴν κάλπην ταύτην μὲ τοσαύτην πληθὺν ψηφοδελτίων διὰ νὰ κατορθώσῃ τὴν ἰσοψηφίαν τῆς ἀντιπάλου μερίδος τῆς πλειονοψηφησάσης εἰς τοὺς λοιποὺς δήμους καὶ οὕτω νὰ ἀλλοιώσῃ τὸ γενικὸν ἀποτέλεσμα. Τί δὲ συνέβη εἰς τὸ ζήτημα τῆς διαλογῆς, Κύριοι; ὁ Νομάρχης Εὐβοίας μαθὼν ὅτι ὁ Ἔπαρχος Καρυστίας ὡς ἔφορος τῆς γενικῆς διαλογῆς ἐζήτει νὰ παραβιάσῃ τὸν σύλλογον τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, ἵνα ἀναγνωρίσωσι τὴν κάλπην Καρύστου καὶ νὰ ἐνεργήσωσι τὴν διαλογὴν αὐτῆς, ἔλαβε τὰ μέτρα του καὶ ἀνέθεσε δι’ ἐγγράφου του τὴν ἐφορείαν τῆς γενικῆς διαλογῆς εἰς τὸν γραμματέα τοῦ Ἐπάρχου. Ἀλλ’ ἅπαντες γνωρίζομεν, Κύριοι, ὑπὸ ποίαν ἐπιῤῥοὴν διάκεινται πάντοτε οἱ γραμματεῖς τῶν Ἐπάρχων· ὁ Ἔπαρχος καθ’ ἑκάστην δύναται νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του εἰς τὸν γραμματέα του. Διὰ τοῦτο λοιπὸν ὁ γραμματεὺς φοβηθεὶς τὴν ἰσχὺν τῆς ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν εἶχον οἱ τῆς μερίδος τοῦ Κοντοσταύλου, ἀπήντησεν ἐγγράφως εἰς τὸν νομάρχην, ὅτι δὲν τολμᾷ ν’ ἀναλάβῃ τὴν διεξαγωγὴν τῆς διαλογῆς καίτοι ἀνατεθεῖσαν εἰς αὐτόν· ὁ νομάρχης τότε μετέβη αὐτοπροσώπως ἀπὸ τὴν Χαλκίδα εἰς τὴν Κύμην, ἀλλ’ ἀναχωρήσαντα τὸν ἠκολούθησαν στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα χωρὶς νὰ τὰ προσκαλέσῃ. Ἐλθὼν δὲ εἰς Κύμην εὗρε τὸν μοίραρχον Παβασκὸλ εὑρισκόμενον ἐκεῖ μεθ’ ἁπάσης τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, ὅστις διὰ νὰ τοῦ κόψῃ οὕτως εἰπεῖν τὸν βῆχα, Κ. νομάρχα τὸν λέγει, μὴ φαντασθῆτε ὅτι θὰ δυνηθῆτε νὰ ἐνεργήσητε ὑμεῖς τὴν διαλογὴν, θὰ τὴν ἐνεργήσῃ ὁ ἔπαρχος· ὁ δὲ ἔπαρχος ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ νομάρχου διετείνετο, ὅτι δὲν παρεχώρει εἰς οὐδένα ἄλλον τὴν ἐνέργειαν τῆς διαλογῆς, καὶ ὅτι ἐπέμεινε νὰ τὴν ἐνεργήσῃ αὐτός. Ἐνταῦθα δηλ. Κύριοι, ἀφίνω εἰς ὑμᾶς νὰ ἐννοήσητε πλέον, ὅτι ἐγένετο μία σύγκρουσις τῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας, ἕνας ἐμπαιγμὸς τῆς ἀρχῆς ἐνώπιον ὅλου τοῦ κόσμου· οἱ δὲ προϊστάμενοι στρατιῶται ἠπείλουν διὰ τοῦ ἐπιθετικοῦ των ὕφους καὶ αὐτὸν τὸν Νομάρχην. Τέλος πάντων ὁ νομάρχης ἔπρεπε νὰ ὑποκύψῃ· καὶ διὰ νὰ μὴ προσβληθῇ ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς θέσεώς του ἀπέναντι ἑνὸς ὑποδεεστέρου του ὑπαλλήλου, παρεχώρησεν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀρχὴν νὰ ἐνεργήσῃ τὴν διαλογήν. Ἐνῷ, Κύριοι, καὶ ἡ στρατιωτικὴ καὶ ἡ διοικητικὴ ἐξουσία ἔπρεπεν ἐφορευτικῶς μόνον νὰ ἐπεμβαίνωσιν εἰς τὴν ἐκλογὴν, μόλα ταῦτα ἐδῶ ἐπέμενον εἰς τὸ νὰ λάβωσι μέρος· ὅθεν ἡ διαλογὴ ἐγένετο ἐφορεύοντος τοῦ μοιράρχου. Ἀλλὰ ποίαν νομίζετε μερίδα εἶχεν εἰς τὸ σύνολον τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν ἡ ἀποτυχοῦσα μερίς; Τρεῖς μόνον ἀπὸ τοὺς 23 τοὺς ἀπαρτίζοντας τὸ σύνολον τοῦτο. Τὰ δ’ ἄλλα 20 μέλη εἶπον, ὅτι τὴν κάλπην τοῦ δήμου Καρυστίας δὲν τὴν παραδέχονται θεωροῦντες αὐτὴν νόθον, παραγεμισμένην καὶ ὑποβολιμαίαν. Ἀλλ’ ὁ Μοίραρχος ἐπέμεινε νὰ γίνῃ καὶ ταύτης ἡ διαλογή· γενομένης δὲ ἀπεῤῥίφθη παρὰ τοῦ συνόλου τῶν ἐπιτροπῶν ἡ ὑπέρβασις τῶν ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ τοῦ δήμου Καρύστου ψήφων καὶ οὕτως ἐξήχθη τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον βλέπομεν. Ταῦτα καὶ ἡ ἐπιτροπὴ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν, Κύριοι, δὲν ἠδυνήθη νὰ καλύψῃ τὴν προφανῆ παρανομίαν, ἥτις ἐγένετο ἐκ τῆς μερίδος τοῦ Κοντοσταύλου καὶ ἀπεφάσισε τὴν ἀκύρωσιν τῆς κάλπης τοῦ δήμου Καρύστου. Κύριοι πληρεξούσιοι! ἐξ ὅσων ἠκούσατε, κατενοήσατε πλέον νομίζω, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην συνέβη ἓν μωσαϊκὸν στρατιωτικῆς, διοικητικῆς καὶ διδασκαλικῆς ἐπεμβάσεως, καὶ σᾶς εἶπον διδασκαλικῆς διότι οἱ πλεῖστοι διδάσκαλοι τῆς ἐπαρχίας ἀντικατεστάθησαν οἱ μὲν παυθέντες, οἱ δὲ μετατεθέντες πρὸς ἐπιτυχίαν τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλὰ φαίνεται, Κύριοι, ὅτι ἡ ἐπέμβασις ἔχασε πλέον τὴν ἐπιθετικὴν ἐκείνην δύναμιν, τὴν ὁποίαν ἄλλοτε μεταχειριζομένη εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς ἀγῶνας ἐξήρχετο νικήτρια, ὁ λαὸς ἐμφορούμενος ἀπὸ τὸ θεῖον ἐκεῖνο πνεῦμα τῆς ἐλευθερίας τὸ ὁποῖον ἐνεφύσησεν εἰς αὐτὸν ἡ ἐπανάστασις τῆς 10 Ὀκτωβρίου κατενόησε πλέον νὰ ἀποκρούῃ τὴν βίαν διὰ τῆς βίας καὶ ἀπέδειξεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ταύτην διὰ πρώτην φορὰν, ὅτι ἐπὶ πλέον ἡ ἐπέμβασις ἐκ μέρους τῆς στρατιωτικῆς καὶ διοικητικῆς δυνάμεως δὲν λαμβάνει χώραν. Διὰ τῆς ἐκλογῆς του ὅθεν ἀνέδειξε πληρεξουσίους ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἤθελεν αὐτὸς καὶ οὐχὶ ἡ ἐπέμβασις. Συμπεραίνων ὅθεν τὸν λόγον μου σᾶς λέγω ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν ἑπτὰ δήμων τῆς ἐπαρχίας ταύτης κατ’ οὐδὲν θεωρεῖται ἐλαττωματικὴ καὶ παράνομος, παρὰ διότι ἀπέτυχεν ὁ συνδυασμὸς τοῦ κυρίου Κοντοσταύλου τμηματάρχου τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας καὶ τοῦ Δημητρίου Μαυρομιχάλη ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν· παρακαλῶ ὅθεν τὴν Συνέλευσιν ἀφοῦ ἐκτιμήσῃ καλῶς μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς τὰ γεγονότα νὰ δώσῃ τὴν ψῆφόν της κατὰ συνείδησιν καὶ νὰ ἐπικυρώσῃ ὅλας τὰς κάλπας, αἵτινες ἀκυροῦνται ἀναιτιολογήτως ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἐκτὸς μόνον ἐκείνης τοῦ δήμου Καρυστίας τῆς παραγεμισθείσης ὑπὸ τῆς μερίδος τοῦ Κοντοσταύλου.

§131ΤΙΜΟΛΕΩΝ ΒΑΣΣΟΣ. Κύριοι, πρὶν προβῶ καὶ ἀναπτύξω πᾶν ὅ,τι πρέπει ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ εἴπω εἰς τὸν προλαλήσαντα, ὅτι ἐδοκίμασε νὰ ὑπερασπισθῇ τὴν παροῦσαν ἐκλογὴν ἀμελετήτως· καὶ ἡ παροῦσα ἐκλογὴ ἔχει χρείαν πολλῆς μελέτης εἴτε τὴν ὑπερασπισθῇ εἴτε τὴν κατηγορήσει τις. Μοὶ ἀπέδωκεν ὁ προλαλήσας ὡς καὶ οἱ ὑποψήφιοι πληρεξούσιοι τῆς Καρυστίας οἱ ἐν τῷ περιβόλῳ, ὅτι ἤμην ἀσυνεπὴς, διότι εἰς μὲν τὴν ἐκλογὴν τῆς Δωρίδος προσέβαλλον πᾶν ἔγγραφον προερχόμενον ἐκ διοικητικῆς ἀρχῆς, εἰς δὲ τὴν παροῦσαν ἐκλογὴν τὰ ὑποστηρίζω. Ὑπεστήριξα καὶ τότε, Κύριοι, τὰ ἔγγραφα καὶ τὰς διαβεβαιώσεις, τὰς ὁποίας ἔφερεν ὁ δήμαρχος ὡς καὶ σήμερον θέλω νὰ ὑποστηρίξω τὰ ἔγγραφα καὶ τὰς διαβεβαιώσεις τὰς ὁποίας μία δημοτικὴ ἀρχὴ παρουσιάζει ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς· καὶ τότε καὶ σήμερον θέλω νὰ προσβάλω πᾶν ἔγγραφον καὶ θέλω νὰ τὸ θεωρήσω ὡς μὴ ὑπάρχον προερχόμενον ἐκ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς· ὥστε βλέπουσιν οἱ Κύριοι πληρεξούσιοι ὅτι ἐγὼ δὲν εἶμαι ἀσυνεπής· ἐπικαλοῦμαι τὴν ἑβδόμην ἐπιτροπὴν εἰς τὴν ἐκλογὴν Δωρίδος ἂν δὲν ὑπεστήριξα αὐτὸ, ὅπερ καὶ σήμερον. Κύριοι, εἶπον, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς, ἐστηρίχθη ἐπὶ τῶν πρακτικῶν τῆς ψηφοφορίας, ἐπὶ τῶν ἐνστάσεων τῶν ὑπὲρ καὶ κατὰ, ἐπὶ τῶν ἐγγράφων τῶν προερχομένων ἀπὸ τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς, ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐκ μέρους μεγάλου ἀριθμοῦ πολιτῶν, καὶ αἱ ὁποῖαι φέρουσιν ὅλους τοὺς νομίμους τύπους. Τί λέγουσιν οἱ Κύριοι; Δὲν ὀφείλετε νὰ στηριχθῆτε εἰς τὴν ἀναφορὰν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ δεῖνα δήμαρχος, ὅστις ἔχει συμφέρον. Δὲν ὀφείλετε νὰ στηριχθῆτε εἰς τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο τοῦ ἐπάρχου, ὅστις ἔχει συμφέρον νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν μερίδα Κοντοσταύλου. Δὲν ὀφείλετε νὰ στηριχθῆτε εἰς τὰ ἔγγραφα ἐκεῖνα τῶν διαφόρων κομματαρχῶν, εἰς τὰς ἀναφορὰς τῶν πολιτῶν τὰς ὑπογεγραμμένας ἀπὸ 200 πολίτας. Ἀλλὰ ποῦ ὀφείλομεν νὰ στηριχθῶμεν; Εἰς τὰ ἔγγραφα τοῦ νομάρχου;

§132ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἶναι ἐπικυρωμέναι αἱ ἀναφοραί;

§133ΒΑΣΟΣ. Μάλιστα. Ἀφοῦ ὅλα μᾶς τὰ ἀπαγορεύουν δὲν μένουν παρὰ τὰ ἔγγραφα τῆς Νομαρχίας· εἶπον ὅτι θὰ ἀποδείξω, ὅτι δὲν εἶμαι ἀσυνεπής· ἀλλ’ ὁ προλαλήσας ἐντὸς ὀλίγου διαστήματος καὶ ἀκόμη τώρα τί μὲ λέγει; Ὅτι ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς πράξεις τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, αἵτινες πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν. Ἐν τῇ ἀρχῇ ἀνέγνωσεν εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην νὰ ἴδῃ τί ἔλεγον ἐπὶ τῶν Στρατιωτιτῶν ἀρχῶν; προτείνει στέφανον δι’ αὐτὰς, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς δὲν ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν. Κύριοι, χθὲς διενεμήθη εἰς τὴν Συνέλευσιν ἓν φυλλάδιον φέρον τὰς ὑπογραφὰς τῶν πληρεξουσίων τῆς Καρυστίας· λέγω δὲ πληρεξουσίων, διότι φρονῶ, ὅτι εἶναι πληρεξούσιοι μέχρις οὗ ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν εἶναι. Τὸ φυλλάδιον τοῦτο ἀποδίδει καθαρὰ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν κακὴν πρόθεσιν· ὡσαύτως καὶ εἰς τὸν εἰσηγητὴν αὐτῆς. Δὲν ἔρχομαι νὰ ὑπερασπισθῶ τὴν ἐπιτροπήν. Δὲν ἔχει ἀνάγκην ὑπερασπίσεως. Λέγει προσέτι τὸ φυλλάδιον ἐκεῖνο, ὅτι ἡ κακὴ πρόθεσις τοῦ εἰσηγητοῦ κατεδείχθη ἐκ τῆς διαγωγῆς του, ὅτι ἠθέλησε νὰ προσβάλῃ τὸν νομάρχην Εὐβοίας διὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς Σκοπέλου. Ἐγὼ, Κύριοι, ἐζήτησα τὸν λόγον οὐχὶ ἀπὸ τὸν νομάρχην Εὐβοίας. Ἀνέβην τὸ βῆμα καὶ εἶπεν μία ἐπαρχία δὲν ἀντιπροσωπεύεται, παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ ζητήσῃ ἁρμοδίως τὸν λόγον δι’ οὗ δὲν ἐτελέσθη ἡ ἐκλογή. Τοῦτο εἶπα κατὰ πρώτην φοράν· ἀνέλαβεν ὁ ἀδελφὸς τοῦ νομάρχου ὁ πληρεξούσιος Ξηροχωριτῶν καὶ Χαλκιδέων νὰ ὑπερασπισθῇ τὸν νομάρχην Εὐβοίας χωρὶς κἀνεὶς νὰ τὸν κατηγορήσῃ. Ἐννοεῖται, ἀφοῦ ἀνέλαβε νὰ τὸν ὑπερασπισθῇ εἶδον ὅτι ἡ ὑπεράσπισις δὲν εἶναι ἀρκετή· συγχωρήσατέ μοι νὰ τὸ εἴπω ἂν ὁ νομάρχης εἶναι ὁ ἔνοχος αὐτῆς τῆς πράξεως καὶ ἂν τὸν ὑποστηρίζῃ δι’ αὐτῶν τῶν μέσων τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοῦ βήματος εἶπε δὲν εἶναι ἀρκετὰ, τῷ εἶπον· Ἀλλὰ φαίνεται, Κύριοι, ὅτι ἡ ἐπέμβασις ἔχασε πλέον τὴν ἐπιθετικήν της δύναμιν· ὁ λαὸς κατενόησε πλέον πῶς νὰ ἀποκρούῃ τὴν βίαν διὰ τῆς βίας, καὶ ἀπέδειξεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ταύτην ἤδη πρώτην φορὰν, ὅτι ἐπὶ πλέον ἡ ἐπέμβασις ἐκ μέρους τῆς στρατιωτικῆς καὶ διοικητικῆς ἀρχῆς δὲν θέλει λαμβάνει χώραν ἀτιμωρητὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἀνέδειξεν ὅθεν πληρεξουσίους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἤθελεν αὐτὸς καὶ οὐχὶ ἡ ἐπέμβασις. Κύριοι, ἐξ ὅσων ἠκούσατε κατενοήσατε, ὅτι κατ’ οὐδὲν θεωρεῖται ἐλαττωματικὴ καὶ παράνομος ἡ ἐκλογὴ αὕτη, παρὰ διότι δὲν ἐπέτυχεν ὁ συνδυασμὸς τοῦ Δ. Μαυρομιχάλη ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ σᾶς παρακαλῶ, ἀφοῦ ἐκτιμήσητε καλῶς μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐκθέσεως τὰ γεγονότα, νὰ δώσητε τὴν ψῆφόν σας κατὰ συνείδησιν, καὶ νὰ ἐπικυρωθῶσιν ὅλαι αἱ κάλπαι, αἵτινες ἀκυροῦνται ἀναιτιολογήτως, ἐκτὸς τῆς παραγεμισθείσης ὑπὸ τῆς μερίδος τοῦ Κοντοσταύλου κάλπης τοῦ δήμου Καρύστου ἀναδεικνυομένων πληρεξουσίων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν εἰς τὸν περίβολον. Ἔρχομαι εἰς τὸ προκείμενον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς· ἄρχομαι δὲ ἀπὸ τοῦ δήμου Δυστίων· ἐψηφοφόρησαν εἰς τὸν δῆμον τοῦτον κατὰ τὸ πρωτόκολλον, ὡς φαίνεται εἰς τὸν κατάλογον, 711, γίνεται ἡ πρᾶξις ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς καὶ σφραγίζεται ἡ κάλπη· τίθενται δὲ αἱ σφραγῖδες κάτωθεν τῆς πράξεως αὐτῆς τοῦ τέλους τῆς ἐκλογῆς, καὶ ὁλογράφως γράφεται, ὅτι ἐψηφοφόρησαν 712. Ἐγὼ, Κύριοι, ἐρευνῶν τὴν ἐκλογὴν ταύτην, ἀληθῶς ἠπατήθην κατ’ ἀρχὰς, καὶ εἶπα 711. Ἀλλ’ ἰδὼν ἔπειτα εἰς μίαν κατάστασιν, ἥτις κατὰ δήμους φέρει τὸν ἀριθμὸν τῶν ψήφων ἑκάστου δήμου, εἶδα, ὅτι ὁ ἀριθμὸς οὗτος δὲν εἶναι ὁ ἴδιος μὲ τὸν εἰς τὴν κατάστασιν ἐκείνην, εἰς τὸν πίνακα ἐκεῖνον· ἐμέτρησα τὰ ὀνόματα καὶ βλέπω ἀντὶ 711. 220 ψηφοφόρους περισσότερον· αὐτὸ ἦτον ἓν φαινόμενον, τοῦ ὁποίου ἐννοεῖται, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξετάσω τὶ συμβαίνει· παρετήρησα μίαν καθαρωτάτην πλαστογραφίαν· εἶναι χρέος εἰσαγγελέως, ἐγὼ μόνον τὸ πρᾶγμα εἶδα. Βλέπω, Κύριοι, ὅτι ἐξηκολούθησαν τὴν ψηφοφορίαν μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ 709 διὰ τῆς αὐτῆς μελάνης· τυχηρῶς· μετὰ ταῦτα ὁ ἀριθμὸς 710 εἶναι δι’ ἄλλης μελάνης, ἀλλὰ διὰ τῆς αὐτῆς χειρός· ἀλλὰ παραδόξως πως, ἅμα διέλθῃ τις δύω σελίδας τοῦ βιβλίου, βλέπει πάλιν τὸν ἴδιον ἀριθμὸν 710, τὴν ἰδίαν μελάνην, καὶ τὸ ἴδιον γράψιμον. Τί βλέπω; Βλέπων τὸ βιβλίον χαρακωμένων εἰς μὲν τὴν σελίδα 13 ἀπὸ τὸ ὄπισθεν μέρος διὰ τῆς αὐτῆς μελάνης, τὴν δὲ σελίδα 14 χαρακωμένην ἄλλως πως. Κύριοι, τὶ βλέπετε; εἰς ὅλον τὸ βιβλίον ὅτι εἶναι χαρακωμένον μὲ μίαν γραμμὴν, ἐνῷ εἰς αὐτὰς τὰς δύω σελίδας εἶναι μὲ δύω γραμμάς. Κύριοι, τὶ δικαιολογοῦν; λέγουν, ὅτι δὲν εἶναι πλαστογραφία, ἀλλὰ ἀντὶ νὰ πάρουν τὸν αὔξοντα ἀριθμὸν εἰς τὴν σελίδα 14 ἀπὸ τὸ ὄπισθεν μέρος 793, ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν 794, ἐπῆραν τὸν ἀριθμὸν τοῦ ὀνόματος Δημήτριος Λιμπέριος, ὅστις εἶναι 513· καὶ ἔβαλαν 793· τοῦτο δὲν εἶναι παράδοξον· ἀλλ’ ὁ ἀριθμὸς 793 εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον δὲν φέρει τὸ ὄνομα Δημήτριος Λιμπέριος, ἀλλὰ Ἀναστάσιος Λάλας· αὐτὸ εἶναι πολὺ παράδοξον. Ὥστε βλέπετε, Κύριοι, ὅτι δικαιοῦταί τις νὰ μὴ θεωρήσῃ ἁπλοῦν γραφικὸν λάθος. Ἀπὸ ὅλα αὐτὰ ἐννοεῖται ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἶχε δίκαιον νὰ λάβῃ ὑπονοίας καὶ νὰ ἐξετάσῃ καλήτερον τὸ πρᾶγμα. Ἐπῆρε λοιπὸν τὸ βιβλίον καὶ τὸ ἐκύτταξεν εἰς τὸ φῶς ἀκολούθως, καὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι ξυσμένον· καὶ κατὰ παράδοξον σύμπτωσιν μόνον εἰς αὐτὸ τὸ φύλλον, εἰς τὸ ὁποῖον συγκεντροῦνται ὅλα αὐτὰ τὰ συμβεβηκότα, εἰς τοῦτο ὑπάρχουν τὰ ξύσματα. Ἐπείσθη λοιπὸν ἐκ τούτου ἡ ἐπιτροπή, ὅτι ἔλαβε χώραν πλαστογραφία καὶ παραποίησις τοῦ βιβλίου. Ἴσως εἴπετε, Κύριοι, ὅτι, πολὺ καλά· ἀφοῦ μόνον 205 ψηφοφόροι εἶναι περισσότεροι εἰς τὴν κάλπην μὲ ὅλας αὐτὰς τὰς πλαστογραφίας, διὰ τί ν’ ἀκυρωθῇ ὅλη ἡ κάλπη; Ἀλλὰ, Κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ εἶπεν, ὅτι τὸ βιβλίον ἐκλείσθη εἰς τὴν ἐκκλησίαν· φαίνεται ὅτι ἐσφραγίσθη καὶ ἐγένετο ἡ πρᾶξις μὲ 711 ψηφοφόρους, ἀκολούθως ἔφυγεν ἀπὸ τὴν ἐκκλησίαν καὶ ἀπήχθη τις οἶδέ που, καὶ ὑπὸ ἀνόμων χειρῶν ἠνέχθη, καὶ εἰσῆλθον 225 ψηφοδέλτια ἐντὸς αὐτῆς. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ εἶπε καὶ ἄλλο ἀκόμη, ὅτι αἱ χεῖρες, αἵτινες ἐδύναντο νὰ φέρωσι τὴν κάλπην, νὰ βάλουν 220 ψηφοφόρους, νὰ παραποιήσουν τὸ βιβλίον, τάχα δὲν ἐδύναντο νὰ κάμουν τὸ αὐτὸ καὶ εἰς τὰς ἄλλας ψηφοφορίας; Οὕτως ἐσκέφθη ἡ ἐπιτροπή· εἶπεν, ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐδυνήθησαν νὰ κάμουν αὐτὸ, διὰ τί τάχα δὲν ἠμπόρεσαν νὰ κάμουν καὶ τὸ ἄλλο; Ἄλλως δὲν ἤθελε πεισθῆ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ παραδεχθῇ μίαν κάλπην, διὰ τὴν ὁποίαν ἔλαβε χώραν πλαστογραφία, καλπονόθευσις κτλ. διὰ τοῦτο ἐγνωμοδότησε τὴν ἀκύρωσιν τῆς κάλπης ὅλης. Κύριοι, ὡς πρὸς τὸν δῆμον τῆς Σκύρου, ὅτε προσεκλήθησαν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ διὰ νὰ ὑποβάλουν τοὺς ὑπὲρ οἱ μὲν, τοὺς κατὰ οἱ ἄλλοι λόγους περὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης, μᾶς εἶπον, τίνι τρόπῳ ἐγένετο ἀφοῦ εἶναι πλαστογραφία; Αὐτὸ ἐννοεῖται, ὅτι δὲν εἶναι ἔργον ἰδικόν μας· ἡμεῖς βλέπομεν τὸ πρᾶγμα, καὶ λέγομεν, ὅτι νομίζομεν, ὅτι εἶναι πλαστογραφία τίνι τρόπῳ ἔγεινε δὲν εἶναι ἰδική μας δουλιὰ· ὡς πρὸς τὸν δῆμον Σκύρου ἡ ἐπιτροπὴ κατ’ ἀρχὰς κατὰ πλειονοψηφίαν, ἂν θέλητε, ἠθέλησε νὰ ἐπικυρώσῃ τὸν δῆμον τοῦτον· καὶ τὸν ἐπεκύρωσεν, ἀλλὰ ἠξεύρετε τί συνέβη; Τὸν ἐπεκύρωσε στηριζομένη εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, ὅστις δὲν ἔχει πολὺ περισσοτέρους ψηφοφόρους, ἀφ’ ὅσους φαίνονται εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Ἀλλὰ, Κύριε, ὑπάρχουν πάντοτε μερικαὶ ἀμφιβολίαι περὶ τοῦ δήμου αὐτοῦ· ὅπως δήποτε ὅμως τὸν ἐπεκύρωσε· τὶ θέλετε νὰ κάμῃ ἡ ἐπιτροπὴ ὅπου ἔρχεται ἕνας ἐκλεχθεὶς ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν πληρεξούσιος, καὶ μᾶς λέγει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄνομος; Μάλιστα, Κύριοι, ἐνώπιον ὅλης τῆς ἐπιτροπῆς ἔρχεται καὶ μᾶς λέγει, ἐγὼ συνῄνεσα μετὰ τοῦ Κυρίου Ἀντωνιάδου νὰ λάβω κάμποσας ψήφους καὶ μὲ ἔπεισεν ὁ Κύριος Ἀντωνιάδης, διότι αὐτὸς θὰ ἔβγενεν ἀπὸ τὰς ψήφους τὰς ἄλλας, δὲν ἦσαν ἀρκεταί· ἤκουσεν ὅλα ταῦτα ἡ ἐπιτροπή· εἶχε τὰς ἀμφιβολίας κατὰ συνέπειαν ἤρχισε νὰ ἀμφιβάλλῃ. Τὰ μειονοψηφοῦντα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τί ἐπρότειναν; εἶπον, παρατηρήσατε τὸν πληθυσμὸν τοῦ δήμου ἐκείνου εἰς τὰ 61 καὶ ἰδέτε ποῖοι ψηφοφόροι ἔπεσαν, διότι εἰξεύρετε πόσον πληθυσμὸν ἔχει ὁ δῆμος; 2800 ψυχὰς, τοσοῦτοι ὑπάρχουν κατὰ τὸν ἀπογραφικὸν πίνακα· εἰξεύρετε ποία εἶναι ἡ ἀναλογία; εἶναι τὸ ἓν πέμπτον, τὸ ¼ τὸ ὀλιγώτερον· λογαριάσατε λοιπὸν ἂν ἦναι δυνατόν· ἡμεῖς κατέβημεν εἰς τὸ ¼ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχωσι τόσοι ψηφοφόροι; ἐπείσθη λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἠκύρωσε τὴν ἐκλογὴν ταύτην. Κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τοὺς λόγους τούτους ἠκύρωσε τοὺς δύω δήμους, τὸν δῆμον Καρύστου διὰ λόγους οἱ ὁποῖοι εἶναι πολὺ φανεροὶ, διότι ἔγεινε καλπονόθευσις ἀναιδεστάτη. Κατηγοροῦσι τὴν ἐπιτροπὴν, Κύριοι, ὅτι.......

§134ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ποία μερὶς διέπραξε τὴν ἀναιδεστάτην αὐτὴν καλπονόθευσιν;

§135Τ. ΒΑΣΟΣ. Ἡ γνώμη μου εἶναι ἐκείνη ὑπὲρ τῆς ὁποίας εἶναι ἡ ψηφοφορία· αὐτὸ εἶναι φυσικὸν, Κύριοι, ἁπλοῦν. Ἠκύρωσε, Κύριοι, τὸν δῆμον ἐκεῖνον δι’ ὃν λόγον σᾶς προεξέθεσα. Φαίνεται, ὅτι ἔλαβον χώραν καλπονοθεύσεις, βίαι καὶ ὅ,τι ἄλλο ἠμπορεῖτε νὰ φαντασθῆτε. Κατηγορεῖται ἡ ἐπιτροπή· ἠξεύρετε διατί; διὰ τὶ νὰ μὴ λογαριάσῃ, λέγουν, εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον καὶ τὰς ἄλλας ἐνστάσεις αἵτινες ἔγειναν εἰς τοὺς ἄλλους. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἐχρειάζετο νὰ ἴδῃ τὰς ψήφους, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὴν κάλπην ἀπέναντι τῶν πραγματικῶν ψηφοφόρων καὶ τίποτε ἄλλο, ὥστε καὶ τὴν κάλπην αὐτὴν τὴν ἀκυροῖ διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους σᾶς εἶπα. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Κοτυλαίων, Κύριοι, εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ κατάλογος περιέχει 1202 ψηφοφόρους, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφορησάντων εἶναι πολὺ ἀνάλογος· καὶ ἀληθῶς εἶναι πολὺ πιθανὸν εἰς 1202 ψηφοφόρους νὰ ψηφοφορήσουν οἱ ἡμίσεις, ὥστε κἀνεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀμφιβάλλῃ, ὅτι αἱ ψῆφοι αὐταὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ᾖναι ἀληθεῖς. Ἀλλὰ, Κύριοι, ὁ δῆμος αὐτὸς προσβάλλεται, ὅτι εἶναι ἀποτέλεσμα βίας, ὑστερήσεως τοῦ δικαιώματος τοῦ πολίτου· διότι ἡ μία μερὶς δὲν ἀφῆκε τὴν ἄλλην νὰ ψηφοφορήσῃ. Τοιαῦται ἐνστάσεις ὑπάρχουσιν· ὤφειλεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ τὰς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν; ὄχι, διότι μία μερὶς ἦτον ἀποτυχοῦσα καὶ ἐνέστη κατὰ τῆς ἐπιτυχούσης καὶ εἶναι συνήθεις αὐταὶ αἱ ἐνστάσεις. Ἀλλὰ, Κύριοι, ὅταν ἔρχωνται εἰς τὰς ἐνστάσεις αὐτὰς νὰ τὰς ὑποστηρίξουν λόγοι ἀρκετὰ σπουδαῖοι, ἐπίσημα ἔγγραφα δημοτικῶν ἀρχῶν, ἀναφοραὶ πολιτῶν φέρουσαι ὅλους τοὺς νομίμους τύπους, τί θὰ κάμωμεν; παρουσιάζονται 200 πολῖται καὶ λέγουν, ὅτι ἐστερήθημεν τοῦ δικαιώματος νὰ δώσωμεν τὰς ψήφους μας· παρουσιάζονται αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ καὶ λέγουν, ὅτι διὰ τῶν ὅπλων ἐμποδίσθησαν οἱ τῆς ἄλλης μερίδος· τί ὤφειλε νὰ πράξῃ ἡ ἐπιτροπή; ὤφειλε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐνστάσεις τὰς ὁποίας παρουσιάζουν τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα· ὤφειλεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ εἴπῃ, δὲν πιστεύω τὰς ἐνστάσεις, πιστεύω τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι λέγουν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος, νόμιμος; εἶχε τὴν ἀρχὴν ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Νομαρχίας τὰ ἔγγραφα νὰ τὰ θεωρήσῃ ὡς ἄγραφα χαρτιὰ, ἐκτὸς τῶν ἀναφορῶν καὶ τῶν λοιπῶν ἐπισήμων ἐγγράφων· Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἀρχῶν τούτων, τὰς ὁποίας καθιέρωσεν ἡ Συνέλευσις, ἔφθασεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ ἀκυρώσῃ τὸν δῆμον αὐτὸν τῶν Κοτυλαίων. Ὡς πρὸς τοὺς ἄλλους δήμους, Κύριοι, τοὺς ἀκυρωθέντας, διὰ νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολήσω ταὐτολογῶν ἐπὶ τῶν ἰδίων ἐγγράφων ἐπὶ τῶν ὁποίων καὶ εἰς τὸν δῆμον τῶν Κοτυλαίων αἱ ἴδιαι ἐνστάσεις ὑπάρχουν καὶ τὰ αὐτὰ ἔγγραφα. Ἐπεκύρωσε, Κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ τοὺς τρεῖς ἑτέρους δήμους· ἠξεύρετε διατί; ἰδοὺ διατί· κατὰ πλειονοψηφίαν 6 καθ’ ἑνός· ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον, διότι αἱ ἐνστάσεις ἦσαν οὐχὶ δυναταὶ, δὲν ὑποστηρίζονται σπουδαίως. Ὑπῆρχον καί τινα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐδύνατό τις νὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ἀλλὰ συνέβη τὸ ἀκόλουθον· παρετηρήσαμεν, Κύριοι, τὰς ψήφους τῶν δήμων αὐτῶν καὶ ἴδομεν ὅτι σχεδὸν καὶ ἡ ἐπιτυχοῦσα καὶ ἡ ἀποτυχοῦσα μερὶς εἶχον τὰς αὐτὰς ψήφους. Λοιπὸν εἴπομεν ὅτι τοῦτο εἶναι ἓν τεκμήριον, τὸ ὁποῖον δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ὑποθέσῃ τις ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι νόμιμος· ἀλλὰ καὶ εἰς τοῦτο στηριχθεῖσα ἡ ἐπιτροπὴ ἐπεκύρωσε τοὺς τρεῖς αὐτοὺς δήμους. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, ὁ Κύριος Κυριακὸς, ὅστις ἀπ’ ἀρχῆς μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐκθέσεως ἀπεφαίνετο γενικῶς κατὰ τῆς ἐκλογῆς, ἐστηρίχθη, Κύριοι, εἰς τὸν ἀκόλουθον λόγον, ὅτι ἐπειδὴ ὑποψήφιος ὡς πληρεξούσιος εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην ἦτον ὁ τότε νομαρχεύων ἐν Εὐβοίᾳ, ἐθεώρησεν ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ταύτης ἦτον ἀδύνατον νὰ μὴν ἐπηρεασθῇ ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν, τοὐλάχιστον μόνον ἁπλῶς ἡ ἰδέα, ὅτι ὁ Νομάρχης εἶναι ὑποψήφιος, βεβαίως ἤθελεν ἐπηρεάσει τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ δι’ αὐτὸ ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἐξῄρεσε τοὺς ὑπαλλήλους νὰ ἐκλέγωνται ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας, εἰς τὰς ὁποίας ἐκπληροῦν τὰ καθήκοντά των· ὑπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα καὶ ὁ ἔντιμος οὗτος πληρεξούσιος εἶπεν, ὅτι δὲν θέλει νὰ θεωρήσῃ ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν, καθ’ ὅσον εἷς δικαστὴς ἐκπληρῶν τὰ καθήκοντά του εἰς τὸν ἴδιον Νομὸν ἦτον ἐπίφοβος· ἐκεῖ ἐστηρίχθη τὸ μειονοψηφοῦν μέλος. Ἡ ἐπιτροπὴ, Κύριοι, δὲν ἀντέταξεν εἰς τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας, διότι δὲν ἐδύνατό τις νὰ ἀντιτάξῃ εἰς τὴν ἀλήθειαν, ἀλλ’ εἶπεν, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀληθές· ἐγὼ ὅμως δὲν ἔλαβα ὑπ’ ὄψιν τίποτε, ἐπῆρα τὰ ἔγγραφα καὶ ἐπὶ τῶν ἐγγράφων ἐξήγαγον ὅσον ἠδυνήθην τὴν πραγματικότητα καὶ ἐγνωμάτευσα ἐπ’ αὐτῶν· τοῦτο τὸ ὁποῖον λέγει ἡ μειονοψηφία εἶναι ἀληθὲς, ἀλλ’ ἀφίνεται εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ τὸ κρίνῃ καὶ ἀποφασίσῃ, ἥτις ἂν φρονῇ ὅτι ὁ λόγος αὐτὸς εἶναι ἰσχυρὸς ἂς πράξῃ ὅ,τι θέλει. Παρατηρῶ, Κύριοι, ὅτι εἰς τὴν ὑπεράσπισιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης κατηγορεῖται ἡ ἐπιτροπὴ, ἀλλὰ διὰ νὰ κατηγορηθῇ τις διὰ μίαν πρᾶξιν, διὰ μίαν πρόθεσιν, βεβαίως, Κύριοι, θὰ ζητήσῃ νὰ καταφερθῇ καθ’ ἑνὸς καὶ νὰ ὑπερασπισθῇ ἕνα ἄλλον, διότι ἄλλως εἶναι ἄσκοπος μία πρόθεσις κακὴ, ὅταν δὲν ἔχῃ σκοπὸν βλάβης ἢ ὠφελείας· καὶ ἡ ἐπιτροπὴ καθαρὰ ἀποφαίνεται, ὅτι καὶ οἱ μὲν ἔπραξαν καὶ οἱ δὲ καταχρήσεις, ὥστε δὲν ἐννοῶ ποῦ ἠμπορεῖ νὰ στηρίξῃ τις μίαν τοιαύτην ἰδέαν, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ σκοπὸς ἐπιθέσεως ἢ ὑπερασπίσεως. Τελειόνων τὴν κατὰ τῆς παρούσης ἐκλογῆς ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς, σᾶς παρακαλῶ καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἀνεξαρτήτως τοῦτο θὰ ἀποφασίσῃ, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ οὐδόλως εἶχεν ὑπ’ ὄψιν οὔτε ἄτομα, οὔτε ὑπουργοὺς, οὔτε Νομάρχας, οὔτε στρατηγοὺς, οὔτε δικαστάς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα, συνησθάνθη τὸ καθῆκόν της, ὡς ὤφειλε νὰ τὸ συναισθανθῇ, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐγγράφων καὶ τῆς συνειδήσεώς της ἐπέφερεν τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν.

§136Γ. ΠΑΠΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριοι πληρεξούσιοι! Δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ μολύνω τὸ βῆμα τοῦτο, προτείνων τὸ ψεῦδος, διὰ νὰ δικαιολογήσω ἐμαυτὸν καὶ τοὺς συντρόφους μου, ἐκθέτων ψεύδη, διὰ νὰ ἁρπάσω μίαν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ὑπὲρ ἐμαυτοῦ· τοὐναντίον σκοπὸν ἔχω νὰ ἐκθέσω τὴν ἀλήθειαν, διότι σήμερον ὑπέρ ποτε φρονῶ, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πρέπει νὰ ἀποῤῥέῃ ἡ ἀλήθεια, ἥτις νὰ φωτίζῃ, καὶ οὐχὶ τὸ ψεῦδος, διὰ ν’ ἀνακτήσῃ οὕτω τὸ βῆμα τοῦτο τὸν προορισμόν του, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἀπολέσει ἐπὶ τῆς ἐπαράτου τυραννίας τοῦ Ὄθωνος, καὶ εἶχε μεταβληθῆ ἀπὸ βήματος τῆς ἀληθείας εἰς ὄργανον τοῦ μεγάλου χαλκείου, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἐχαλκεύοντο τὰ δεσμὰ τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου.

§137ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Εἶναι προσβολὴ κατὰ τῆς Συνελεύσεως, ν’ ἀνακαλέσῃ τὸν λόγον του.

§138Γ. ΠΑΠΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐννοῶ περὶ τοῦ παρελθόντος, καὶ μολοντοῦτο δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι καὶ τότε ὑπῆρξαν ἀληθεῖς πατριῶται ὑποστηρίξαντες τὴν ἀλήθειαν· σήμερον ὅμως ἐδῶ τοὐλάχιστον δὲν ἔχω σκοπὸν ν’ ἀπομιμηθῶ ἐκείνους, οἵτινες τότε μετέβαλλον τὸ ψεῦδος εἰς ἀλήθειαν. Κύριοι! ἔρχομαι πρῶτον ὡς πρὸς τὴν γενικὴν κατηγορίαν, ἣν ἐκφέρουσι καθ’ ἡμῶν τοῦ ὅτι ἐγένοντο εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καρύστου ἐπεμβάσεις ὑπὲρ ἡμῶν. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἐπέμβασις ἐκ μέρους Κυβερνήσεως, ἐκ μέρους μέλους Κυβερνήσεως, ἢ ἐκ μέρους ἀρχῶν, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ συμπάθειά τις ὑπὲρ ἐκείνου, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου θὰ γείνῃ ἡ ἐπέμβασις, κατὰ δεύτερον δὲ λόγον πρέπει νὰ ᾖναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι τὸ πρόσωπον αὐτὸ τὸ ἔχον τὴν συμπάθειαν ἔχει καὶ τὴν δύναμιν νὰ ἐπέμβῃ· κατηγορούμεθα, ὅτι εἴχομεν τὸν Κωνστ. Πετσάλην, καὶ ὅτι ἡ ἐπέμβασις ἐκείνου μᾶς ἔφερε πληρεξουσίους· δὲν δύναμαι, Κύριοι, ἢ νὰ εἴπω τὰ πράγματα, ὅπως ὑπάρχουν εἰς τὰς λεγομένας αὐτὰς ἐπεμβάσεις. Πότε ἦλθεν ὁ Κ. Πετσάλης εἰς τὸν νομόν; ὁ Κ. Κωνστ. Πετσάλης ἦλθε μίαν ἡμέραν πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς εἰς τὸν νομόν, ἦτο δὲ δυνατὸν νὰ γείνῃ γνωστόν, ὅτι ὁ Κωνστ. Πετσάλης ἐπέστρεψε νομάρχης; βεβαίως ὄχι, ἀφοῦ ἀπέχουσιν οἱ δῆμοι τῆς Καρυστίας 24 ὥρας ἀπὸ τῆς πρωτευούσης τοῦ νομοῦ, ἄλλως τε πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ νομάρχης νὰ ἐπεμβῇ; εἶχε, λέγουν, τὰ ὄργανα ὑπὲρ ἑαυτοῦ· καὶ ποῖα εἶναι τὰ ὄργανα; εἶναι ὁ ἔπαρχος, ἀλλ’ ὁ ἔπαρχος Καρυστίας ἐνήργει ὑπὲρ ἡμῶν; ἐπροστάτευσεν ἡμᾶς; διατί ἡ ἐπιτροπὴ νὰ μὴ λάβῃ τὴν καλοσύνην νὰ ἀναγνώσῃ τὰ ἔγγραφα, καὶ νὰ ἰδῇ ὁποία ὑπῆρξεν ἡ διαγωγὴ τοῦ ἐπάρχου Καρυστίας Μιτσάκη, ἂν οὗτος συνήργει ὑπὲρ ἡμῶν ἢ κατεφέρετο; ἠπείλησε, Κύριοι, νὰ δέσῃ καὶ ἐμὲ καὶ τοὺς συντρόφους μου, δὲν ἠδυνήθη ὅμως, διότι εὗρεν ἀντίστασιν παρὰ τοῦ λαοῦ· δὲν ἦτο λοιπὸν δυνατὸν δι’ αὐτοῦ ὁ Κ. Κωνστ. Πετσάλης νὰ ἐπέμβῃ, καὶ ἀναδείξῃ πληρεξουσίους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἤθελεν· ἀλλὰ, Κύριοι, ὅταν ἐγίνετο ἡ ἐκλογὴ, μήτε ἰδέα κἂν ὑπῆρχεν, ὅτι ἦτο νομάρχης ὁ Κ. Κωνστ. Πετσάλης, διότι διεδόθη, καὶ ἦτο βέβαιον, ὅτι ὁ Κ. Κωνστ. Πετσάλης, εὑρισκόμενος εἰς Ἀθήνας, δὲν ἐπανήρχετο πλέον εἰς τὴν Εὔβοιαν· τὸν Κ. Πετσάλην δὲν ἐδέχθημεν εἰς τὸν συνδυασμὸν αὐτὸν, διότι ἦτο νομάρχης, τὸν ἐδέχθημεν διότι ἦτον ἐπαναστάτης, διότι πολλάκις ἐφάνη χρήσιμος εἰς πολλὰ χωρία καὶ πολλοὺς δήμους τῆς ἐπαρχίας, τὸν Πετσάλην τὸν ἐδέχθημεν, διότι εἶναι εἷς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν ὑπὲρ τοῦ παρόντος, αὐτὸς καὶ μόνος ἦτον ὁ λόγος, δι’ ὃν τὸν ἐδέχθημεν, καὶ διότι ἦτο γνωστὸς εἰς τὴν Καρυστίαν· δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸν ἐδέχθημεν, καὶ ἀφοῦ ἐπληροφορήθημεν ὅτι δὲν ἦτο νομάρχης. Ποία ἡ ἐπέμβασις ἡ ὑπὲρ ἡμῶν; Ἂς ἴδωμεν τώρα ποία ἡ ἐπέμβασις ἐκ μέρους ἄλλων ἀρχῶν ὑπὲρ τῶν ἀντιπάλων μας. Κύριοι, ὑπάρχει εἰς τὸν τὸν ἀντίθετον συνδυασμὸν ἐπὶ κεφαλῆς ὁ Κ. Κοντόσταυλος· ὑπὲρ αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου ὑπάρχουν συμπάθειαι ἐκ μέρους ἑνὸς μέλους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἄλλων ἀρχῶν· ὁ Κ. Κοντόσταυλος ἦλθεν ἐκεῖ μὲ 40 διορισμοὺς εἰς τὴν τζέπην, καὶ ἐζήτησεν οὕτω ν’ ἀποσπάσῃ τὰς ψήφους τοῦ λαοῦ· δὲν εἶναι ψεύδη ταῦτα, ὑπάρχουν πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν τὴν ἀλήθειαν αὐτῶν· ὑπάρχει δ’ ἐκεῖκαί τις Ἀντωνιάδης, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπὸ τὴν Σκύρον, καὶ ὁ ὁποῖος λείπει πρὸ εἰκοσιπέντε ἐτῶν ἀπὸ ἐκεῖ, ὥστε καὶ αὐτὸς ἐλησμόνησε τὴν Σκύρον, καὶ ἡ Σκύρος τὸν ἐλησμόνησεν· οὗτος συνεδέθη μετὰ τοῦ Κ. Κοντοσταύλου, ἵνα δὲ ὁ Κοντόσταυλος δείξῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ὅτι εἶναι ἰσχυρὸς, διορίζει τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Μ. Ἀντωνιάδην ἔπαρχον Ξηροχωρίου, καὶ τί νομίζετε, Κύριοι, μετέβη καὶ οὗτος εἰς τὴν θέσιν του; ὄχι· μετέβη εἰς τὴν Καρυστίαν ψηφοθηρῶν ὑπὲρ τῶν ἀντιπάλων μας, καὶ ἤδη ὑπάρχει εἰς τὰς Ἀθήνας, καὶ ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς· δὲν ἦτο ἐπέμβασις αὐτὸ τὸ πρᾶγμα τὸ νὰ διορίσῃ τὸν ἀδελφόν του ἔπαρχον, καὶ νὰ ἔλθῃ νὰ παρουσιασθῇ καὶ νὰ ἐνεργῇ ὑπὲρ αὐτοῦ; ὁ Κ. Κοντόσταυλος διὰ νὰ δελεάσῃ τὴν Καρυστίαν τί ἔκαμε; δίδει ὑπόσχεσιν, ὅτι θὰ κάμῃ σχολάρχας, διδασκάλους, καὶ πρὸς τοῦτο μεταθέτει τὸν σχολάρχην τῆς Κύμης εἰς τὴν Κάρυστον, καὶ ὑπάρχει ἀκόμη τὴν σήμερον ἐκεῖ σχολάρχης, ἔδωκεν ὑπόσχεσιν, ὅτι θὰ κάμῃ σχολεῖα καὶ ἄλλα τοιαῦτα. Τί ἄλλο; μανθάνει, ὅτι ἕνας Κωνσταντῖνος Οἰκονόμου ἦτο φίλος μας, καὶ ἀμέσως ἐνεργεῖ τὴν παῦσίν του, μανθάνει, ὅτι ἕνας Γεώργιος Δ. Ἀστέρης εἶναι συγγενής μας, καὶ ἀμέσως ἐνεργεῖ τὴν παῦσίν του, μετέθεσε τὸν δημοδιδάσκαλον Κύμης εἰς Χαλκίδα. Τί ἄλλο, Κύριοι; εἶναι πιστεύω καὶ πολὺ γνωστὸν, ὅτι εἰς τὴν Κύμην κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς ἐπαναστάσεως διεπράχθη ἓν ἔγκλημα ὑπό τινων, τοῦτο εἶναι, ὅτι ἔκαυσαν τὰ συμβολαιογραφεῖα καὶ τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον. Κύριοι! ἄνθρωπος, ὅστις κατηγορεῖται ἐπὶ πυρπολήσει τῶν συμβολαιογραφείων, καὶ κατὰ τοῦ ὁποίου εἶχεν ἐκδοθῆ ἔνταλμα συλλήψεως καὶ φυλακίσεως, καὶ διέφυγε τὴν καταδίωξιν, διορίζεται ἐλεγκτὴς τοῦ τελωνείου· μανθάνει, Κύριοι, ὁ Κοντόσταυλος, ὅτι δύω δασοφύλακες ἦσαν πατριῶταί μου, καὶ νομίζων, ὅτι θὰ ἐνεργῶσιν ὑπὲρ ἐμοῦ, τοὺς παύει, ἔρχεται ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν εἰς τὰς Ἀθήνας, ὑπόσχεται τὴν συνδρομήν του, καὶ τὸν ἐπαναφέρει εἰς τὴν θέσιν του· διορίζει δύω ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς ἕνα Ἀθανάσιον Παππαγιαννούλην βοηθὸν σχολείου, ὁ ὁποῖος δὲν ὑπῆρξε ποτὲ οὔτε διδάσκαλος. Κύριοι! εἶναι ἄπειρα τὰ τοιαῦτα παραδείγματα, τὰ ὁποῖα εἶχον σκοπὸν καὶ ἐπεθύμουν νὰ ὑποβάλω, διὰ νὰ τὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν εἰς τὸν σχηματισμὸν τῆς πεποιθήσεώς σας· πλὴν κηδόμενος κἀγὼ τοῦ χρόνου παραλείπω αὐτά. Μετὰ τὴν γενικὴν ταύτην ἐπέμβασιν, ἡ ὁποία πιστεύω, ὅτι ἀδιστάκτως ἀποδεικνύεται, ὅτι ἔγεινε καθ’ ἡμῶν καὶ οὐχὶ ὑπὲρ ἡμῶν ἔρχομαι εἰδικῶς εἰς τὰ καθ’ ἕκαστα τῆς ἐκθέσεως, διὰ ν’ ἀποδείξω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ, ὡς φρονῶ, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα, ἀλλ’ ὅπως τὰ ὑπέβαλεν εἰς αὐτὴν ὁ εἰσηγητὴς, καὶ ἔλεγεν εἰς αὐτὴν, ὅτι περιεῖχον, οὕτω τὰ ἐλάμβανεν. Ἔρχομαι πρῶτον εἰς τὸν δῆμον Κοτυλαίων· θὰ ἰδῆτε τὰ ἔγγραφα αὐτά· ἐκ τῆς ἐκθέσεως φαίνονται παραμορφωμένα, καὶ δὲν περιέχει αὕτη ὅ,τι ἐκεῖνα ἀληθῶς περιέχουσιν, ἀλλὰ καί τι περιπλέον, καὶ τοῦτο τὸ περιπλέον τίθεται, διότι βλάπτει ἡμᾶς· ἔρχομαι εἰς τὸ πιστοποιητικὸν τοῦ δημάρχου, περὶ τοῦ ὁποίου ἔγεινε πολὺς λόγος. Κύριοι! ἰδοὺ τί λέγει τὸ πιστοποιητικὸν, ὑπογεγραμμένον ἀπό τινα Β. Νικολαΐδην, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ἀπὸ τὰ 57–59 βουλευτὴς καὶ δήμαρχος, καὶ ὁ ὁποῖος ἦτο μέχρι τῆς ἐπαναστάσεως ἀκόμη, διότι τὸν ἤθελεν ὁ Βέτλαν, διότι τὸν ἤθελεν ὁ Κοντόσταυλος, οἱ πάτρωνές του· ἡ ἐπανάστασις ὅμως τελευταῖον δὲν ἤθελεν οὐχὶ μόνον τὸν ἀφήσει εἰς τὴν θέσιν του ὡς δήμαρχον, ἀλλ’ ἐὰν ἐκεῖ δὲν ὑπῆρχεν εἷς ἄνθρωπος νὰ τὸν κρατήσῃ εἰς τὸν βίον, δὲν ἤθελεν ὑπάρχει σήμερον· εἰς τὸ πιστοποιητικὸν αὐτὸ, λέγει ὁ ἄνθρωπος οὗτος, ὅτι ἐγὼ καὶ ὁ πατήρ μου ὡπλίσαμεν 50 ἀνθρώπους, καὶ ἐτέθημεν ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῶν, ἀπεβάλομεν διὰ τῆς βίας τὰ ἀντίθετα μέλη τῆς ἐφορευτικῆς καὶ ἀντεφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἀντιπάλων μας, καὶ ὅτι ἐστάθημεν εἰς τὰς ὁδοὺς, καὶ ἐτουφεκίζομεν τοὺς εἰς τὴν μερίδα τοῦ Κοντοσταύλου ἀνήκοντας· πιστοποιεῖ δὲ, ὅτι ἡμεῖς μετεχειρίσθημεν χρήματα τῆς κοινότητος, τὰ ὁποῖα εἴχομεν εἰσπράξει διὰ στρεβλώσεων προηγουμένων, τὰς στρεβλώσεις δὲ καὶ κακώσεις αὐτὰς μᾶς ἀποδίδει ἡ ἐπιτροπὴ, ὅτι μετεχειρίσθημεν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ὑποχρεώσωμεν τοὺς ψηφοφόρους νὰ ψηφοφορήσωσιν ὑπὲρ ἡμῶν· λοιπὸν τί βλέπετε; ἔγεινε διαστροφὴ τῶν ἐγγράφων, ναὶ ἢ ὄχι; αὐτὴ ἡ περίστασις μὲ πείθει, ὅτι ἀληθῶς ἡ ἔκθεσις δὲν συνετάχθη ἀπὸ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ συνετάχθη ἀπὸ ἐξωτερικὸν πρόσωπον, καὶ ὑπεβλήθη εἰς τὴν ἐπιτροπήν· ὡς πρὸς τοῦτο ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν αὐτοῦ τοῦ εἰσηγητοῦ, ἂν δὲν ᾖναι ἀληθὲς, ναὶ, ἢ ὄχι. Ἐγὼ τὴν ἀλήθειαν λέγω, καὶ τίποτε περιπλέον· ὁ ἴδιος ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος τὴν συνέταξε, μοὶ τὸ εἶπεν ἐνώπιον 15 προσώπων, εἶναι ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος μένει εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Κ. Βάσου, εἶναι ὁ Φινάλης. Ὁ Κ. Τιμολέων Βάσος ἐγένετο θῦμα αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἴδωμεν, Κύριοι ἂν τὸ πιστοποιητικὸν αὐτὸ παρέχῃ πιθανότητά τινα, καὶ ἂν περιέχῃ τοιαύτην νὰ ζητήσω κἀγὼ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου αὐτοῦ, διότι πιστεύσατε, Κύριοι, ὅτι δὲν ἐπιθυμῶ ποτε νὰ ἔλθω ἐντὸς τοῦ περιβόλου τῆς Συνελεύσεως διὰ νόθου ἐκλογῆς ἂν πραγματικῶς δὲν μὲ ἔφερεν ἡ θέλησις τῆς ἐπαρχίας μου· ἐπιθυμῶ, Κύριοι, νὰ ἐπέλθῃ μία ἀπόφασις δικαία καὶ τοῦτο θὰ μ’ εὐχαριστήσῃ πολύ· πρὸς ἀνακάλυψιν τῆς ἀληθείας, Κύριοι, ἂς παραβάλωμεν τὸ πιστοποιητικὸν τὸ πρακτικὸν τῆς ψηφοφορίας, τὸ ὁποῖον διαψεύδει τὸ περιεχόμενον τοῦ πιστοποιητικοῦ. Τὸ πιστοποιητικὸν λέγει, ὅτι ἀπεβάλομεν τὰ ἐναντία μέλη τῆς ἐφορευτικῆς καὶ τῆς ἀντεφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, παρατηροῦμεν, ὅτι τὸ πρακτικὸν τῆς ψηφοφορίας εἶναι ὑπογεγραμμένον ὑπὸ τῶν δῆθεν ἀποβληθέντων, τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι ἦσαν παρόντα ὅλας τὰς ἡμέρας, καὶ εἶναι ὑπογεγραμμένα εἰς ὅλας τὰς πράξεις ἐκτὸς τῆς τελευταίας ἡμέρας, ὅτε εἶχεν ἀποθάνει εἷς ἀνεψιὸς ἐκείνου, ὃν λέγουσιν, ὅτι ἀπεβάλομεν, τοῦ Εὐαγγέλλη Σταματίου, ἐν ᾧ οὗτος φαίνεται ὑπογεγραμμένος τὰς προηγουμένας ἡμέρας. Τὸ πιστοποιητικὸν τοῦ δημάρχου τὸ ὑποστηρίζει ἀναφορὰ, ἡ ὁποία περιέχει 45 ὑπογραφὰς πλαστὰς, περιέχει ὑπογραφὰς προσώπων ἀγραμμάτων, τὰς ὁποίας εἶχεν ὑπογράψει ὁ ἴδιος, περιεῖχε δὲ καὶ καμμιὰ δεκαριὰ ὑπογραφὰς εἰδότων γράμματα, μεταξὺ αὐτῶν εἶναι καὶ ὁ Εὐαγγέλης Σταματίου καὶ ὁ Ἰωάννης Δ. Νικολαΐδης καὶ Ν. Σ. Γεωργιάδης, καὶ λέγουν, ὅτι ἐγὼ τοὺς ἀπέβαλον ἀπὸ τὸν ναὸν, παραδόξως ὑπάρχουν αἱ ὑπογραφαί των εἰς τὸ πρωτόκολλον· πρὸς τοῦτο ἂς γίνῃ μία συμπαραβολὴ, δὲν διϊσχυρίζονται κᾂν, ὅτι αἱ ὑπογραφαί των εἶναι πλασταί, διὰ νὰ πιστευθῶσι. Πιστοποιεῖ πρὸς τούτοις ὁ δήμαρχος ὅτι τὸν Εὐαγγελινὸν Σταματίου ἐξάδελφόν μου οὐχὶ μόνον τὸν ἀπέβαλον ἀπὸ τὸν ναὸν, ἀλλὰ καὶ τὸν ἔδειρα, διὰ νὰ μὴν ἔλθῃ εἰς τὸν ναὸν κατὰ τὴν διαλογήν. Ἐπὶ τοῦ πράγματος τούτου, Κύριοι! τὸ νὰ εἴπῃ τις, ἐγὼ νὰ δείρω ἕνα ἐξάδελφόν μου· καὶ διατί; διὰ νὰ μὴν ἔλθῃ εἰς τὸν ναὸν, καὶ τί μὲ ἔμελλεν, ἐνῷ ἡ ἐκλογὴ ἦτον ὑπὲρ ἐμοῦ; διατί δὲ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ μὴ παρατηρήσῃ τὸ ἑξῆς πρᾶγμα· ὁ δήμαρχος λέγει, ὅτι τὸ ὑπόλοιπον τῶν ψήφων τὸ ἐῤῥίψαμεν ἡμεῖς ἐντὸς τῆς κάλπης, διατὶ λοιπὸν νὰ μὴ παρατηρήσῃ τὸ πρακτικὸν τῆς ψηφοφορίας ἐν ᾧ θέλει παρατηρήσει τὸν ἀριθμὸν τῶν καθ’ ἑκάστην ψηφοφορησάντων, καὶ θέλει ἴδει, ὅτι τὰ πάντα εἰσὶν ἐν τάξει καὶ ὅτι ἡ πλαστογραφία δὲν πιθανολογεῖται ἐξ αὐτοῦ; πιστεύω δὲ, ὅτι ὡς πρὸς τὸν δῆμον Κοτυλαίων ἀρκούντως κατέδειξα τὸ σαθρὸν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς· ἔρχομαι τώρα εἰς τὸν δῆμον Δυστείων, ὅπου τόσος λόγος ἐγένετο περὶ πλαστογραφίας, τὴν ὁποίαν δῆθεν ἀνεκάλυψεν ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὸ βιβλίον τῆς ψηφοφορίας. Ἐπ’ αὐτοῦ, Κύριοι, δὲν ἔχω ν’ ἀπαντήσω παρὰ δι’ ὀλίγων· διατί νομίζετε, κύριοι, ὅτι συμπεραίνει ἡ ἐπιτροπὴ, ὅτι ὑπάρχει πλαστογραφία; διότι εἰς δύω φύλλα τοῦ βιβλίου διαφέρει ἡ μελάνη, καὶ διότι εἰς τὰ δύω αὐτὰ φύλλα δύω ἀριθμοὶ εἶναι ἐξεσμένοι καὶ διωρθωμένοι· ἀλλὰ, κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ διϊσχυρίζεται, ὅτι προσετέθησαν δύω φύλλα μεταξὺ τοῦ 13 καὶ 16 ἀριθμοῦ. Ἑπομένως ἐὰν τοῦτο ᾖναι ἀληθὲς, ἦτο ἀδύνατον νὰ μὴ μεταβληθῇ ὁ ἀριθμὸς ὅλων τῶν σελίδων; φυσικὰ ὄχι, διότι, ἐὰν προσετέθησαν φύλλα, ἤλλαξεν ἡ σειρὰ τῶν σελίδων, καὶ ἡ μετὰ τὴν προσθήκην σελὶς ἀντὶ 16 ἔπρεπε νὰ ᾖναι 19· ἀλλὰ ἡ 16 δὲν φαίνεται ἐξεσμένη· τοῦτο τί ἄλλο ἀποδεικνύει, ἢ τὸ ἀνυπόστατον τῆς πλαστογραφίας; Κύριοι! ἠκούσατε ἓν μέλος τῆς ἀξιοτίμου ἐπιτροπῆς λέγον, ὅτι ἀφηρέθησαν ἄλλα φύλλα καὶ προσετέθησαν ἐκεῖ, ἀλλὰ, κύριοι, διὰ νὰ προστεθῶσιν ἐν τῷ μεταξὺ φύλλα, δὲν πρέπει νὰ ὑποθέσητε, ὅτι προσετέθησαν μεταξὺ τῶν ὡρισμένων σελίδων, καὶ ὅτι αἱ ἑπόμεναι σελίδες μέχρι τέλους τοῦ βιβλίου νὰ μεταβληθῶσιν, ἀλλὰ τοιοῦτόν τι δὲν φαίνεται, πῶς λοιπὸν ἀποδεικνύεται ἡ πλαστογραφία;

§139ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ἐφωτίσθημεν (θόρυβος).

§140ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐὰν ἀπεδεικνύετο πλαστογραφία, φυσικὰ πρέπει ν’ ἀποδοθῇ εἰς ἐμὲ ἢ τοὺς συντρόφους μου, ἐὰν δὲ δὲν ἀποδεικνύεται, διατὶ ν’ ἀποδοθῇ εἰς ἐμέ; Ἡ ἐπιτροπὴ διϊσχυρίζεται, ὅτι ἔγεινε πλαστογραφία εἰς τὸ πρακτικὸν αὐτῆς τῆς ψηφοφορίας, καὶ ὅτι ἐγένετο καλπονόθευσις, διὰ νὰ ῥιφθῶσι 225 ψῆφοι ἐντὸς τῆς κάλπης· καὶ ἀφοῦ ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ ὑποστηρίζει, ὅτι εἴχομεν ἡμεῖς τὰς κάλπας τῶν δήμων Κοτυλαίων καὶ Κονιστρίων εἰς χεῖράς μου, θὰ εἰπῇ ὅτι εἴχομεν στάδιον εὐρύτατον εἰς τοὺς δήμους αὐτοὺς, καὶ ἠδυνάμεθα νὰ ῥίψωμεν οὐχὶ 200 ἀλλὰ 1200 ψηφοδέλτια· ἀφοῦ δὲ δὲν ἐκάμαμεν ἡμεῖς τοῦτο εἰς τοὺς δήμους τούτους, πῶς ἠθέλαμεν ἐπιτρέψει νὰ τὸ κάμωσιν ἄλλοι ὑπὲρ ἡμῶν; ὥστε ἐξ ὅλων τούτων καθαρώτατα ἀποδεικνύεται, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἢ ἓν ἁπλοῦν λάθος, προελθὸν ἐκ τῆς ἀπειρίας τοῦ γραμματέως, τὸ ὁποῖον ἡ 7 ἐπιτροπὴ μετεχειρίσθη χάριν τῶν ἀντιπάλων μας εἰς πλαστογραφίαν. Τὰ αὐτὰ λέγουν ὡς πρὸς τὸν δῆμον Αὐλῶνος, ὅσα λέγουσι καὶ ὡς πρὸς τὸν δῆμον Κοτυλαίων, καὶ στηρίζονται ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἐγγράφων καὶ γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἐπικυροῖ οὐχὶ ὁ ἁρμόδιος Δήμαρχος, καὶ διὰ τοῦτο ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν. Ὁ Κύριος εἰσηγητὴς ἀνέβη τὸ βῆμα ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν περιέπεσεν εἰς ἀνακολουθίαν, καὶ ὅμως ἤδη περιέπεσεν εἰς νέαν, διότι ἀνῄρεσε καὶ τὴν ἔκθεσίν του, λησμονήσας, φαίνεται, τὸ περιεχόμενον αὐτῆς. Κύριοι! ὅταν ἀνέβη τὸ βῆμα, τὸ πρῶτον περιέπεσεν εἰς ἀνακολουθίαν μὲ ὅσα σχετικῶς περιέχει ἡ ἔκθεσις, διότι ἡ ἔκθεσις λέγει, ἂν καὶ αἱ ἐνστάσεις εἶναι ἀόριστοι, καθόσον ὑποστηρίζονται ἀπὸ τὸ πιστοποιητικὸν τοῦ Δημάρχου, ἀπὸ τὰς ἐκθέσεις τῶν Στρατιωτικῶν Ἀρχῶν καὶ τοῦ Ἐπάρχου· ἀλλ’ ὅταν στηριζώμεθα ἐπὶ τοιούτων, ἐπὶ ἐκθέσεων Ἀρχῶν, ταῦτα δὲν εἶναι μία ἀνακολουθία; δὲν παραβαίνομεν τὰς Ἀρχὰς, τὰς ὁποίας ἐθέσαμεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐκθέσεις τῶν Ἀρχῶν· αὐτὰ τὰ ὀλίγα ἀρκοῦσιν ὡς πρὸς τὸν δῆμον Αὐλῶνος· ἔρχομαι τώρα εἰς τὸν δῆμον Καρύστου. Μόλις στέλλεται, Κύριοι! ἡ κάλπη τῆς Καρύστου ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν εἰς τὸν δῆμον, καὶ μεταβαίνει ὁ πρωτοκολλιστὴς τοῦ Ἐπάρχου εἰς Κάρυστον, διὰ νὰ παραδώσῃ τὴν κάλπην εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν ἐπρόκειτο νὰ παραλάβῃ ἡ ἐπιτροπὴ τὴν κάλπην, μεταβαίνει ὁ διαβόητος Σκιαθάνος μετὰ 100 ἐμμίσθων ἐνόπλων, ἐπιτίθεται κατὰ τοῦ ἀποσπάσματος, κατὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἁρπάζουσι τὴν κάλπην, ἀφ’ οὗ ἐπλήγωσαν καὶ τὸν ἐνωμοτάρχην, καὶ ἄνευ ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς μετέβησαν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ὑποψηφίου Χατζῆ Νικολῆ, καὶ ἐκεῖ ἔπειτα ἐντὸς τοῦ κιβωτίου τούτου ἔῤῥιψαν 1531 περίπου ψήφους· ἔπειτα συνέταξαν μίαν πρᾶξιν, δι’ ἧς ἐπεραιοῦτο ἡ δῆθεν ἐκλογὴ καὶ ὑπέγραψεν αὐτὴν ἓν μέλος ἐπιτροπῆς μετὰ τριῶν ἔτι ἄλλων καὶ μετὰ τῆς δημοτικῆς διοικήσεως τοῦ τόπου, ἥτις εἶχε παυθῆ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διετηρεῖτο ὅμως ἀπὸ τὸν Πράκτορα τοῦ Κοντοσταύλου Μητσάκην ἐναντίον τῶν διαταγῶν τῆς Κυβερνήσεως. Μετὰ ταῦτα, Κύριοι, ὁ ἀδελφὸς τοῦ ὑποψηφίου Μιχ. Χ. Νικολῆς ἔχων εἰς χεῖράς του τὸ κιβώτιον τοῦτο ἀναχωρεῖ διὰ πλοίου νὰ τὸ μεταφέρῃ εἰς τὸν τόπον τῆς διαλογῆς. Ἔρχεται μέχρι τινὸς, πληροφορεῖται τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἄλλων δήμων τῆς ἐπαρχίας, ἐπιστρέφει εἰς Κάρυστον, ἀνοίγουν ἐκ νέου τὴν δῆθεν κάλπην, ἂν καὶ εἶχον κηρύξῃ τὴν ἐκλογὴν περαιωμένην, καὶ ῥίπτουν ἐντὸς αὐτῆς γελοιωδῶς καὶ ἀτέχνως ἄλλας 1600 ψήφους· καὶ πῶς ζητοῦν νὰ δικαιολογήσουν τοῦτο; δι’ ἄλλης πράξεως κάτωθεν τῆς τελειωτικῆς, ἐξ ἧς φαίνεται, ὅτι ἐψηφοφόρησαν οἱ 1600 ἐν διαστήματι ἡμισείας ὥρας· ἀκούσατε αὐτὸ τὸ ἴδιον βιβλίον λαλοῦν (ἀναγινώσκει)· καὶ μήπως μόνον ἐκ τοῦ βιβλίου ἀποδεικνύονται ταῦτα; ὑπάρχουσι μύρια ἐπίσημα ἔγγραφα, βεβαιοῦντα τὰ αὐτὰ πράγματα, ἡ 7 ἐπιτροπὴ ὅμως δὲν τὰ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, διότι ἔβλαπτον, φαίνεται, τοὺς ἀντιπάλους μας. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι, ἂν ὑπεβάλλοντο τὰ πράγματα λεπτομερῶς καὶ εἰλικρινῶς ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, εὐκολώτερον θὰ ἠδύνασθε νὰ φέρητε μίαν ἀπόφασιν δικαίαν. Δὲν διστάζω, Κύριοι, νὰ κηρύξω τὴν ἀκυρότητα τοῦ Δήμου τούτου, διότι ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ δι’ ἄλλους λόγους ἐζήτησε τὴν ἀκύρωσιν· ἔπρεπε νὰ ἐκτιμηθῶσιν ἀληθῶς καὶ ἀκριβῶς τὰ γεγονότα, διὰ νὰ μὴ ῥιφθῇ καθ’ ἡμῶν ἡ μομφή· δὲν ἠθέλαμεν, Κύριοι, διόλου νὰ παραβιασθῇ τὸ δικαίωμα τοῦ πολίτου κατὰ τὰς ἐκλογὰς, καὶ ἀδίκως μᾶς κατηγοροῦσιν ὡς παραβιαστάς.

§141Α. ΔΟΣΙΟΣ. Δὲν εἴμεθα πλήρεις, Κύριε Πρόεδρε.

§142ΠΑΠΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν λέγω λοιπὸν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐπέλθῃ μία ἀπόφασις δικαία, ἥτις νὰ δικαιώσῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ λαοῦ, καὶ ἐπιφυλάσσομαι αὔριον νὰ ἐξακολουθήσω τὸν λόγον.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρα 7.