1863.01.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΙΗʹ.

Τῆς 8 Ἰανουαρίου 1863.

(Τρίτη).

Ὥρα 12 παρὰ ½ Π. Μ. Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὑρέθησαν παρόντες 175. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας συνεδριάσεως.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, καθίσατε· πρὶν ἀπαγγελθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως θὰ παρακαλέσω τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους νὰ θελήσωμεν ὅλοι μας νὰ συμμορφωθῶμεν μὲ τὸν κανονισμόν. Δυστυχῶς καὶ τώρα εἶναι μία ἡ ὥρα μ. μ. ὅτε θὰ ἀρχίσωμεν τὰς ἐργασίας μας, ἐν ᾧ ὁ κανονισμὸς σύμφωνα μὲ τὴν ἰδίαν ἀπόφασίν μας λέγει νὰ ἤμεθα ἐδῶ ἀπὸ τῆς 11 π. μ. Θελήσατε, Κύριοι, νὰ φανῶμεν πρῶτοι ἡμεῖς τὸ παράδειγμα τῆς διατηρήσεως τῶν νόμων καὶ τῆς τάξεως εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Νομίζω περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω, διότι ἕκαστος καταλαμβάνει τὸ καθῆκόν του, καὶ πιστεύω, ὅτι ἀπὸ αὔριον θὰ ἀρχίσωμεν τακτικώτερα τὰς συνεδριάσεις ἀπὸ τῆς 11 ὥρας.

§3ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν σήμερον νὰ συγχωρήσωμεν αὐτὴν τὴν ἔλλειψιν δι’ ὅσους ἔλειψαν· εἰς τὸ ἑξῆς ὅμως νὰ ἀποφασίσῃ, ὥστε ὅσοι λείψουν ἀπὸ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός των, νὰ δημοσιεύωνται τὰ ὀνόματά των.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα!

§5ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Κύριοι, γνωρίζετε ὅλοι τὰς σημερινὰς περιστάσεις τῆς πατρίδος, χθὲς ὅμως δυστυχῶς παρῆλθεν ἡ ἡμέρα ἀνωφελῶς εἰς ματαίας καὶ μακρὰς συζητήσεις. Τὸ κοινὸν, Κύριοι, περιμένει παρ’ ἡμῶν νὰ ἴδῃ ἔργα καὶ οὐχὶ λόγους. Ὅθεν σᾶς παρακαλῶ νὰ ταχύνωμεν τὰς ἐργασίας μας, διότι ἡ παροῦσα περίστασις δὲν χρειάζεται ἀναβολὴν, νὰ ἀποσκορακίσωμεν ἀφ’ ἡμῶν παντὸς εἴδους κομματισμὸν, ὅτι οἱ μὲν ἀνήκομεν εἰς τὸ ὄρος, οἱ δὲ εἰς τὸ πεδίον· ὅλοι εἴμεθα ἀδελφοὶ, ὅλοι ἔχομεν τὸ αὐτὸ συμφέρον διὰ τὴν πατρίδα καὶ ὅλοι πρέπει νὰ ταχύνωμεν τὰς ἐργασίας μας διὰ τὸ καλὸν τῆς πατρίδος.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν προβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις περὶ τῆς πιστώσεως πρὸς χορηγήσεως τοῦ σιτηρεσίου τῶν ἐθνοφυλάκων, τῶν φρουρούντων ἐν τῷ περιβόλῳ τῆς Συνελεύσεως· ἀνέφερα καὶ χθὲς τοῦτο πρὸ τῆς διαλύσεως τῆς Συνελεύσεως. Συνήθως ἔρχονται 50– 60· ὑπελόγισα, ὅτι κατὰ μέσον ὅρον θὰ μᾶς χρειασθῶσι 50– 60 δραχμαὶ τὴν ἡμέραν. Νομίζω ὅτι, ἂν ἡ Συνέλευσις θελήσῃ νὰ χορηγήσῃ μίαν πίστωσιν ἐκ 2000 δραχμῶν, θὰ πορισθῶμεν διά τινα καιρὸν, ἕως οὗ νὰ ἔλθῃ τὸ ὁριστικὸν Προεδρεῖον καὶ νὰ διορισθῇ ὁ φρούραρχος τῆς Συνελεύσεως. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν νὰ χορηγήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι εἰς τὸ Προεδρεῖον 2000 δραχμῶν πίστωσιν· ἡ Κυβέρνησις ἂς διατάξῃ διὰ τῶν καταλλήλων ὀργάνων τὰ περαιτέρω.

§7ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Συνέλευσις παραδέχεται νὰ χορηγηθῇ ἡ πίστωσις;

§9ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα!

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ σημερινὴ ἡμερησία διάταξις εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς χθεσινῆς ὑποθέσεως περὶ τῶν προσόντων τοῦ ἑνὸς τῶν πληρεξουσίων τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας, τοῦ Σωτηρίου Ἰωάννου. Κατόπιν δὲ θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν καὶ τῶν ἐκλογῶν. Ὑπάρχουσι δύω ἐπαρχιῶν πρακτικὰ ἐκλογῆς, ἡ μία εἶναι τῆς Κυνουρίας καὶ ἡ ἄλλη τῆς Μήλου· νὰ κληρώσωμεν αὐτὰς, ἐὰν εὐαρεστῆται ἡ Συνέλευσις, καὶ κατόπιν νὰ ἀρχίσωμεν τὴν τακτικὴν ἐργασίαν. Κληρωθεῖσαι αἱ δύω αὗται ἐπαρχίαι, ἔλαχον ἡ μὲν τῆς Κυνουρίας εἰς τὴν δευτέραν ἐπιτροπὴν, ἡ δὲ τῆς Μήλου εἰς τὴν ἕκτην ἐπιτροπήν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, κατὰ τὸ ἄρθρον 8 τοῦ κανονισμοῦ «μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν καὶ ἔγκρισιν τῶν πρακτικῶν, ὁ Πρόεδρος ἀνακοινόνει εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ πρὸς γνῶσιν αὐτῆς ἀπευθυνθέντα αὐτῷ διαγγέλματα τῆς Κυβερνήσεως, τὰς προτάσεις ἢ τὰ ὑπομνήματα τῶν πληρεξουσίων, ἢ τῶν πολιτῶν, τὰς γραφὰς ἢ ἄλλας ἀποστολάς» σᾶς λέγω ὅτι μοὶ ἐστάλη ἓν εἰσιτήριον, εἴτε ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον εἷς ἀξιωματικὸς, ὀνομαζόμενος Χαρίλαος Σουΐδας, Κρὴς τὴν καταγωγὴν, παρέδωκεν εἰς τὸ Προεδρεῖον διὰ τοῦ ὁποίου παρίσταται ὡς ἐκλεχθεὶς πληρεξούσιος ἐκ τοῦ συνοικισμοῦ τῆς Λαχανάδος, συνοικισμοῦ Κρητῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεθώνης. Ἐπειδὴ ἐδόθη τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς Κρῆτας τοὺς ἐν Ἑλλάδι νὰ δίδωσι πληρεξουσίους ἄλλοτε, ἔχω νὰ κάμω λόγον καὶ περὶ τούτου καὶ περὶ τῶν ἄλλων σωματείων, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ εἰρημένος συνοικισμὸς εἶναι χωριστὸς συνοικισμὸς, ἀνεξάρτητος, ὡς ἦτο καὶ αὐτὴ ἡ ἐκλογὴ τῆς Νέας Μιζέλης, διὰ τοῦτο ἐνόμισα καθῆκον νὰ τὸ ὑποβάλω χωριστὰ εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ κατόπιν νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ περὶ σωματείων. Ἐὰν εὐαρεστῆται λοιπὸν ἡ Συνέλευσις, νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ εἰσιτήριον τοῦτο.

§12ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι! ὄχι! διὰ νὰ μὴ χάσωμεν τὴν ἡμέραν μας πάλιν.

§13ΣΧΙΝΑΣ. (θόρυβος). Παρακαλῶ νὰ μοῦ χαρίσετε ὀλίγας στιγμὰς νὰ εἴπω δύω λέξεις (θόρυβος).

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσθησαν φωναὶ περὶ ἀναβολῆς, ἀλλὰ νὰ προσδιορισθῇ καὶ ὁ καιρός· τὸ Προεδρεῖον νομίζει.......

§15ΠΟΛΛΟΙ. Μετὰ τὰς ἀρχαιρεσίας μας.

§16Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ συζητήσωμεν.......

§17ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι συζητήσιμον. Νὰ ἀναβληθῇ· αἱ ἐπαρχίαι καταστρέφονται καὶ ἡμεῖς λογοτριβοῦμεν.

§18ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Αἱ ἐπαρχίαι καταστρέφονται, πολὺ καλὰ (θόρυβος)· ἀνήκομεν εἰς τὴν μειονοψηφίαν, θέλομεν σεβασθῆ τὴν πλειονοψηφίαν, ἀλλ’ ἀκούσατέ μας. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι· ἐπαρουσιάσθησαν σήμερον δύω (θόρυβος)... Πρέπει νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τῆς ἀναβολῆς.

§19ΠΟΛΛΟΙ. Μετὰ τὰς ἀρχαιρεσίας.

§20ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἅμα λέγομεν, ὅτι μετὰ τὰς ἀρχαιρεσίας θέλομεν συζητήσει τὸ περὶ ἐκλογῆς τῆς Νέας Κρήτης καὶ τὸ περὶ σωματείων ζήτημα, εἶναι τὸ ἴδιον ὡς νὰ προοιωνιζόμεθα, Κύριοι, τὸν ἀποκλεισμόν.

§21ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι!

§22ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Χαίρω, Κύριοι, ὅτι, ἅμα ἐπρόφερα τὴν φράσιν «ὅτι προοιωνιζόμεθα τὸν ἀποκλεισμὸν» ἔγεινεν ἀποδοκιμασία· τοῦτο εἶναι σημεῖον, ὅτι τὰ σωματεῖα ἐκέρδησαν τὴν συμπάθειάν σας.

§23ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν τὸ ἠξεύρομεν αὐτό.

§24ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Λοιπὸν ἀόριστος νὰ γίνῃ ἡ ἀναβολή.

§25ΠΟΛΛΟΙ. Ἀόριστος.

§26ΖΕΡΒΑΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις ἂν θέλει νὰ προβῇ εἰς συζήτησιν περὶ τούτου.

§27ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ συζητήσεως, ἀλλὰ μόνον ἐὰν θὰ ἀναβάλωμεν αὐτὸ μέχρι τῶν ἀρχαιρεσιῶν ἢ μέχρι τέλους τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν (θόρυβος).

§28ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐπειδὴ, Κύριοι, διὰ τοῦ ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως, τὸ ὁποῖον κανονίζει τὸν τρόπον τῶν ἐκλογῶν, δὲν δύναται νὰ παρασταθῇ οὐδὲν πρακτικὸν ἐκλογῆς, μὴ κανονισμένης ἀπὸ τὸ ψήφισμα.... (ἀποδοκιμασίαι).

§29ΧΑΡ. ΟΔΥΣΣΕΩΣ. Κύριε Πρόεδρε, μᾶς εἴπετε, ὅτι ἔχετε τὴν διάθεσιν νὰ ἐφαρμόσητε τὸν κανονισμὸν, ἀλλὰ σᾶς λέγω καὶ ἐγὼ, ὅτι εἰς τὸ Προεδρεῖόν Σας ἐδόθησαν τόσα χαρτιὰ, τὰ ὁποῖα δὲν τὰ ἐφέρατε· πῶς γίνεται τοῦτο;

§30ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ προχωρήσωμεν, Κ. Πρόεδρε!

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐνόησα νὰ δώσω εἰς κανένα τὸν λόγον, ἁπλῶς ἠθέλησα νὰ ἀναγνώσω μόνον τὸ ἔγγραφον διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Συνέλευσις. Χθὲς ἐπρόκειτο περὶ τῶν προσόντων ἑνὸς τῶν Πληρεξουσίων τῆς Κορινθίας, ἔγεινε ψηφοφορία, ἀλλὰ μὴ παρόντος τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ πρὸς συγκρότησιν πλειονοψηφίας.......

§32ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Αὐτὰ τὰ γνωρίζομεν Κύριε Πρόεδρε.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, ἐπειδὴ οἱ ψηφοφόροι προχθὲς ἦσαν ὀλιγώτεροι τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία.

§34ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Περιορίσατε τὸ ζήτημα «ἐὰν ἔχει τὰ προσόντα τοῦ Πληρεξουσίου ὁ πληρεξ. Κορινθίας Σωτήριος Ἰωάννου ἢ ὄχι».

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ψηφοφορήσωμεν ἀμέσως· οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ὁ Σωτήριος Ἰωάννου, πληρεξούσιος Κορινθίας, ἔχει τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα τοῦ Πληρεξουσίου, νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις ἀπεφάνθη, ὅτι ἔχει τὰ προσόντα τοῦ πληρεξουσίου.

§36ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Πολλοὶ τῶν πληρεξουσίων δὲν ἐνόησαν, ὅτι ἡ ψηφοφορία ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ περὶ τούτου. Ὁ Κ. Λουκᾶς Παπᾶ Ἰωάννου ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειονοψηφίας ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Νάξου. Κατόπιν δὲ τούτου ὁ Κ. Παπαζαφειρόπουλος ἀνέγνω τὴν ἔκθεσιν τῆς μειονοψηφίας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐκλογῆς. Πρὸς τὴν Ἐθνικὴν τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσιν. Ἔκθεσις περὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Νάξου. Ἡ τῶν ἐκλογῶν τῶν πληρεξουσίων ἐλεγκτικὴ τρίτη ἐπιτροπή. Ὑποβάλλουσα ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς ἐθνικῆς τῶν Ἑλλήνων Συνελεύσεως τὴν περὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Νάξου ἔκθεσιν αὑτῆς, παρατηρεῖ ὅτι· Κατὰ μὲν τὴν ψηφοφορίαν καὶ μετὰ τὸ πέρας αὐτῆς οὐδεμία κατ’ οὐδεμιᾶς ἰδίᾳ ἐκλογῆς οὐδενὸς δήμου ἐγένετο ἔνστασις. Μετὰ δὲ τὸ πέρας τῆς διαλογῆς κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἑκάστου δήμου ἐγένοντο ἰδίᾳ αἱ ἑξῆς ἐνστάσεις· Ἐν μὲν τῷ δήμῳ Νάξου ἐζητήθη παρὰ τῶν ἐνισταμένων Μιχ. Δαμιράλη, Σπυρ. Βαρότση, Γεωρ. Λεντούδη καὶ Νικ. Κονταράτου ἡ ἀκύρωσις ἐν γένει τῆς ἐκλογῆς αὐτοῦ τοῦ δήμου διὰ τοὺς λόγους τούτους· ά) διότι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ψηφοφορίας ἡ τῶν ἐκλογέων θέλησις παρεβιάζετο ὑπὸ ὁπλοφόρων τῆς ἐπιτυχούσης μερίδος. βʹ) διότι κατὰ τὴν δευτέραν τῆς ψηφοφορίας ἡμέραν ἐῤῥίφθησαν εἰς τὴν κάλπην ψηφοδέλτια ὑπὸ τὸ ὄνομα παίδων ἀνηλίκων καὶ ἀνυπάρκτων προσώπων μετὰ τὴν ἀπὸ τοῦ ναοῦ βιαίαν ἀποβολὴν τῶν δύω μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς τοῦ δήμου ἐπιτροπῆς ὡς καὶ τῶν δύω τῆς ἐπιτηρητικῆς, τῶν εἰς τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα ἀνηκόντων. γʹ) διότι, ἐνῷ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὅλων κατοίκων ἀῤῥένων, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν ἑτεροδημοτῶν καὶ τῶν ἀλλοδαπῶν, μόλις ἀναβαίνει τὰς 900 ψυχὰς ἀῤῥένων, τῶν δ’ ἐχόντων ἡλικίαν 25 ἐτῶν καὶ ἐπέκεινα εἶναι ἀκριβῶς 465, ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς ἐπισήμου ἀπογραφῆς τοῦ 1861 (εἰς τούτους δὲ τοὺς 465 ἀνήκουσιν 90 κάτοικοι ἑτεροδημόται καὶ 40 Κρῆτες, μὴ ἔχοντες τὸ δικαίωμα τοῦ ψηφοφορῆσαι, ὡς ψηφοφορήσαντες κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν πληρεξουσίων τοῦ σωματείου αὐτῶν), ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ φαινομένων καὶ ψηφοφορησάντων 583 ψηφοφόρων εἶναι σχετικῶς ὑπερβάλλων. Ἐν δὲ τῷ δήμῳ Βίβλου ἐζητήθη παρὰ τῶν αὐτῶν ἐνισταμένων ἡ ἀκύρωσις ἐν γένει καὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτοῦ τοῦ δήμου, διότι ἡ μὲν κάλπη δὲν παρεδόθη πρὸς τὰ ἁρμόδια πρόσωπα, ἡ δὲ ψηφοφορία δὲν ἐγένετο ἐν τῷ διὰ τοῦ προγράμματος τῆς Νομαρχίας ὡρισμένῳ ἀλλ’ ἐν ἄλλῳ ναῷ, εἰκονικὴ καὶ ἐν ἀγνοίᾳ τῶν ψηφοφόρων τοῦ δήμου· οὕτω δ’ ἐνοθεύθη ἡ κάλπη, πληρωθεῖσα ὑπὸ τῆς ἐγχωρίου διοικητικῆς ἀρχῆς. Ἐν δὲ τῷ δήμῳ Τραγαίας ἐζητήθη παρὰ τῶν αὐτῶν ἐνισταμένων καὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτοῦ τοῦ δήμου ἡ ἀκύρωσις ἐν γένει διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους· ά) διότι, ἐνῷ κατὰ τὴν ἐπίσημον ἀπογραφὴν τοῦ 1861 εὑρίσκονται μόνον 1888 ἄῤῥενες, ἐκ τούτων δὲ μόνον 849 ἔχοντες ἡλικίαν 25 ἐτῶν καὶ ἐπέκεινα, καὶ ἐνῷ ὁ ὁριστικὸς βουλευτικὸς κατάλογος περιέχει μόνον 1320 ἐκλογεῖς καὶ τούτους ἰδανικοὺς, ἐψηφοφόρησαν 1962· καὶ βʹ) διότι πολλοὶ ἐν τῷ δήμῳ ὁπλοφόροι καὶ τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἀνήκοντες ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν μερίδα τῶν ἐπιτυχόντων, ἀπέβαλον βιαίως τὸν Γεώργιον Χατσόπουλον, μέλος τῆς ἐπιτηρητικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ οὕτως ἡ κάλπη ἐνοθεύθη παρὰ τῶν ἐπιτυχόντων. Ἐν δὲ τῷ δήμῳ Ἀπειρανθίας ἐζητήθη παρὰ τῶν αὐτῶν ἐνισταμένων ἡ ἀκύρωσις ἐν γένει καὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: ά.) Διότι 40 ὁπλοφόροι ἑτεροδημόται καὶ δημόται Ἀπειρανθίας, διορισθέντες μονομερῶς ὡς ἐθνοφύλακες παρὰ τῆς μερίδος τῶν ἐπιτυχόντων πληρεξουσίων, παρεβίασαν τὴν τῶν ἐκλογέων θέλησιν. βʹ.) Διότι ἐψηφοφόρησαν παῖδες καὶ πρόσωπα ἀμοιροῦντα κατὰ τὸν νόμον τοῦ δικαιώματος τοῦ ψηφοφορεῖν· καὶ γʹ.) Διότι ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς κατὰ τὴν τελευταίαν τῆς ψηφοφορίας ἡμέραν μετέφερεν αὐθαιρέτως ἐκ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας τὴν ψηφοδόχον κάλπην ἠνεῳγμένην μετὰ τῶν ἐνόπλων εἰς ἄγνωστον μέρος, ἔνθα ἐνόθευσαν αὐτήν. Ἐν δὲ τῷ δήμῳ Κορωνίδος ἐζητήθη παρὰ τῶν αὐτῶν ἐνισταμένων ἡ ἀκύρωσις καὶ τῆς ψηφοφορίας τοῦ δήμου τούτου διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: ά.) Διότι ἡ ψηφοφορία ἐγένετο ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἐπεμβάσεως καὶ τῆς βίας. Ταῦτα δὲ φαίνεται προσεπιμαρτυροῦσα καὶ ἡ τοῦ δημάρχου Κορωνίδος Ἀναγ. Ἰω. Κορὲ ἔκθεσις πρὸς τὴν προϊσταμένην αὐτοῦ διοικητικὴν ἀρχήν· καὶ βʹ.) Διότι, ἐνῷ, κατὰ τὸν ἐπίσημον ἀπογραφικὸν πίνακα τοῦ 1861, οἱ ἔχοντες ἡλικίαν 25 ἐτῶν καὶ ἐπέκεινα ἀναβαίνουσιν εἰς 400, καὶ ἐξ αὐτῶν πάλιν ἦσαν πολλοὶ ἀπόντες καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τοῦ κράτους, φαίνονται ψηφοφορήσαντες 547. Ἐν δὲ τῷ δήμῳ Πάρου οὐδεμία μετὰ τὴν διαλογὴν ἐγένετο ἔνστασις. Ἐν δὲ τῷ δήμῳ Μαρπίσσης κατὰ τὴν βʹ. ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας ἐγένετο μία καὶ μόνη ἔνστασις παρὰ τοῦ Ὄθωνος Βατιμπέλα, ἐξαιτουμένου νὰ λογισθῶσι περὶ τοὺς 70 ψηφοφόρους ὑπὲρ τῆς μερίδος τῶν ἐπιτυχόντων πληρεξουσίων, ὡς κωλυθέντας παρὰ τῶν ὁπλοφόρων τῆς ἀποτυχούσης μερίδος νὰ ψηφοφορήσωσι. Μετὰ δὲ τὴν διαλογὴν οὐδεμία ἐγένετο ἔνστασις. Ἐν δὲ τῷ δήμῳ Ναούσης κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς ἐγένετο ἁπλῆ παρατήρησις ὑπὸ τοῦ προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ οὐδαμῶς συνεμορφώθη πρὸς τὸν νόμον, ἀπαιτοῦντα τὴν διὰ δύω μαρτύρων παραδοχὴν τοῦ ἐν τῷ καταλόγῳ μὴ ἐγγεγραμμένων ψηφοφόρων. Μετὰ δὲ τὴν διαλογὴν οὐδεμία ἔνστασις ἐγένετο. Πλὴν δὲ τῶν ἐνστάσεων τούτων, τῶν ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς ἐκλογῆς εἰδικῶς ἀναφερομένων, ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν καὶ ἔγγραφα, ὧν τὰ μὲν ἐστάλησαν διὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Συνελεύσεως, τὰ δὲ ἐζήτησε κατεπειγόντως παρὰ τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργείου ἡ ἐπιτροπὴ τῇ αἰτήσει τῶν ἀποτυχόντων πληρεξουσίων, τὰ δὲ ἐδόθησαν ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην παρ’ ἑκατέρου τῶν διαμαχομένων μερῶν, ὧν τινων καὶ προφορικῶς πολλάκις ἠκροάσατο ἡ ἐπιτροπή. Τὰ σπουδαιότερα δὲ τῶν ἐγγράφων τούτων εἰσὶ τὰ ἑξῆς: ά.) Ἀναφορὰ τῶν ἐνισταμένων Μ. Δαμιράλη, Σ. Βαρότση, Γ. Λεντούδη καὶ Ν. Κονταράτου, ἐνώπιον τοῦ Νομάρχου Κυκλάδων ἀπὸ 2 Δεκεμβρίου 1862· καὶ ἑτέρα τῶν αὐτῶν ἐνισταμένων ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως ἀπὸ 5 Δεκεμβρίου 1862. Διὰ τῶν ἀναφορῶν τούτων, λίαν ἐκτενῶν οὐσῶν καὶ σχεδὸν τὰ αὐτὰ γεγονότα περιεχουσῶν, οἱ ἐνιστάμενοι ἐξαιτοῦνται νὰ κηρυχθῇ μὲν ἄκυρος ἐν γένει ἡ ἐκλογὴ πάντων τῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας Νάξου, νὰ γένωνται δὲ παραδεκτοὶ ὡς πληρεξούσιοι οἱ ἀποδεδειγμένην ἔχοντες τὴν ὑποστήριξιν τῆς ἐπαρχίας ἀποτυχόντες πληρεξούσιοι. Διεξερχόμενός τις τὰς ἀναφορὰς ταύτας μετ’ ἐπιστασίας, παρατηρεῖ, ὅτι οἱ ἐνιστάμενοι, ἀνήκοντες εἰς τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα, παραπονοῦνται ἐν γένει μὲν κατὰ τοῦ Ἐπάρχου καὶ τοῦ Ἐπισκόπου Νάξου, ὡς λαβόντων μέρος λίαν ἐνεργὸν ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων πληρεξουσίων καὶ ἐνεργησάντων παρανόμως διαφόρων πολιτῶν συλλήψεις καὶ φυλακίσεις· ἰδίᾳ δὲ κατὰ τοῦ Ἐπάρχου, ὡς διατάξαντος τὸν δήμαρχον Νάξου νὰ ὁπλίσῃ, ὡς καὶ ὥπλισε, 200 δημότας Νάξου καὶ Τραγαίας, οἵτινες διασκορπισθέντες εἰς τοὺς δήμους διέπραξαν πλείστας ἐπεμβάσεις. Πλὴν τῶν γενικῶν τούτων παραπόνων οἱ ἐνιστάμενοι ἀντικρούοντες τὰς ἐκλογὰς τῶν δήμων Νάξου, Βίβλου, Τραγαίας, Ἀπειρανθίας καὶ Κορωνίδος ὡς παρανόμους καὶ ἀκύρους, καταφεύγουσι σχεδὸν εἰς τὰ αὐτὰ ἐπιχειρήματα μετά τινος ὅμως περιττῆς ἴσως λεπτομερείας, εἰς ἃ κατέφυγον, ὁπότε καὶ τὰς κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἰδίας ἑκάστου δήμου ἐνστάσεις ἐποιοῦντο· ἐν ἄλλαις λέξεσιν, αἱ ἀναφοραὶ αὗται περιέχουσιν εἰς ἓν συνεχὲς ὅλον τὰς ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἐμφαινομένας ἐνστάσεις. βʹ) Ἀναφορὰ τοῦ Κ. Μ. Κρίσπη, δημάρχου Πάρου καὶ ἀποτυχόντος πληρεξουσίου ἀπὸ 8 10βρίου 1862 πρὸς τὸν νομάρχην Κυκλάδων, ἐν ᾗ ἐκτίθησιν ὅτι, εὑρισκόμενος πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς ἐν Νάξῳ, συνελήφθη παρὰ πολλῶν ὁπλοφόρων, οἵτινες πρὸς ματαίωσιν τῆς εἰς Πάρον ἀναχωρήσεώς του ἐπὶ ἐξασκήσει τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ δικαιωμάτων ἀφῄρεσαν τὰ πηδάλια τῶν ἐν τῷ λιμένι Νάξου ἐκ Πάρου πλοίων· τὴν δ’ ἐπιοῦσαν, εὑρισκομένου ἔν τινι καφφενείῳ, πολλοὶ ἔνοπλοι ἀπεπειράθησαν ν’ ἀφαιρέσωσι τὴν ζωήν· ὅτι κατόπιν ἀπήχθη διὰ τῆς βίας εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἐπισκόπου, ἔνθα ἐπὶ παρουσίᾳ αὐτοῦ τε καὶ τοῦ ἐπάρχου ἐτέθη ὑπὸ κράτησιν, ἀπελύθη δὲ ἀφοῦ ὑπὸ τὸ κράτος τῆς βίας ἠναγκάσθη νὰ ὁμολογήσῃ ἀποχὴν ἀπὸ τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος. γʹ) Ἀναφορὰ τοῦ ἐνωματάρχου Ι. Θεοχαρίδου ἀπὸ 5 10βρίου 1862 πρὸς τὴν Μοιραρχίαν Κυκλάδων, ἐν ᾗ ποιεῖται λόγον περὶ διαφόρων τοῦ ἐπάρχου ἐπεμβάσεων, δίδει δὲ καὶ διαφόρους πληροφορίας περὶ τῶν κατὰ τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα διατρεξάντων πρὸς τὴν Μοιραρχίαν Κυκλάδων, ἥτις διὰ τοῦ ἀπὸ 8 10βρίου ἐγγράφου αὑτῆς πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωκῶν διαβιβάζει διαφόρους πληροφορίας περὶ ἐπεμβάσεων τοῦ ἐπάρχου Νάξου. δʹ) Ἀναφορὰ τοῦ ἀνθυπομοιράρχου Α. Δαφιάκη, τριῶν μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τριῶν μελῶν τῆς ἐπιτηρητικῆς ἐπιτροπῆς, δι’ ἧς ἀποδίδουσι τὸν φόνον τοῦ Προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Βίβλου εἰς τὸν δήμαρχον Βαρότση, ἀναφέρει δὲ ὁ ἀνθυπομοίραρχος οὗτος τὰ γεγονότα ὡς λαβόντα χώραν ἀντιστρόφως παρ’ ὅπως ὁ ῥηθεὶς ἐνωματάρχης καὶ οἱ ἀνακριτικοὶ ὑπάλληλοι διηγοῦνται. έ) Ἀπὸ 8 10βρίου 1862 ἔγγραφον τοῦ εἰσαγγελέως τῶν ἐν Σύρῳ Πρωτοδικῶν, δι’ οὗ ἐκτίθεται ὅτι, καθ’ ἃς ἔλαβε πληροφορίας παρὰ τοῦ ἀντεισαγγελέως καὶ τοῦ ἀνακριτοῦ, μεταβάντων εἰς Νάξον δι’ ἀνάκρισιν κυρία αἰτία τοῦ φόνου τοῦ Προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς Βίβλου εἶναι ὁ ἔπαρχος Νάξου, ὅστις ἐνήργει μετὰ πάσης δραστηριότητος ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας τῆς μερίδος τοῦ Χαντσοπούλου. ϛʹ) Πρᾶξις μελῶν τινων τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου Νάξου ἀπὸ 28 10βρίου 1862, δι’ ἧς στηλιτεύει μετὰ γλώσσης λίαν πικρᾶς καὶ αὐστηρᾶς τὸν Ἔπαρχον καὶ ἐπίσκοπον διὰ τὰς ἐπεμβάσεις αὑτῶν· καὶ ζʹ) Ἀναφορὰ τοῦ δημάρχου Κορωνίδος ἀπὸ 2 10βρίου πρὸς τὸν νομάρχην Κυκλάδων, δι’ ἧς ἐκτίθησιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν πληρεξουσίων ἐνηργήθη ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ ὑπὸ τὸ κράτος τῆς βίας. Πάντα λοιπὸν τὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς Νάξου ἀφορῶντα ἔγγραφα λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπή, καὶ σκεφθεῖσα. Ἐπὶ τοῦ δήμου Νάξου. Ὡς πρὸς τὴν ἀ. ἔνστασιν Ἐπειδὴ ὁ δϊϊσχυρισμὸς τῶν ἐνισταμένων εἶναι ἐκ τῶν συνήθων τῶν ἀποτυγχανόντων ἐπιχειρημάτων, πάντη δὲ γενικὸς καὶ ἀόριστος, ἀλλ’ οὐδὲ ὑποστηριζόμενος ἄλλοθέν πόθεν, οὐδὲ ἀποδεικνυόμενος ὡς δεῖ. Πλὴν δὲ τούτων, οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος ὁπλοφόροι, καὶ ἂν ὑποθέσωμεν τοιούτους, ἀπετέλουν τὴν δυνάμει ψηφίσματος τῆς Κυβερνήσεως συσταθεῖσαν ἐν ἑκάστῳ δήμῳ τοῦ κράτους καὶ ἐκ τῶν ἰδίων δημοτῶν ἐθνοφυλακὴν πρὸς τήρησιν τῆς ἡσυχίας ἐν καιρῷ τῶν ἐκλογῶν· αἱ ἐνέργειαι δὲ τῆς ἐθνοφυλακῆς ταύτης, καὶ ἂν ὑποτεθῇ πρὸς στιγμὴν ὅτι ἐνήργει μονομερῶς, ἠδύναντο νὰ ἐξουδετερωθῶσιν ὑπὸ ἰσοῤῥόπου ἢ καὶ μείζονος δυνάμεως τῶν ἐνισταμένων, ἐὰν εἶχον ἀποδεδειγμένην πολιτικὴν ἐπιῤῥοὴν, οἵαν δὴ αὐτοὶ ἀξιοῦσιν, ὅτι ἔχουσιν. Εἶναι ἄρα διὰ ταῦτα πάντα ἀβάσιμος καὶ ἀνυπόστατος. Ὡς πρὸς τὴν βʹ ἔνστασιν. Ἐπειδὴ ὁ δϊϊσχυρισμὸς τῶν ἐνισταμένων εἶναι καὶ οὗτος πάντη γενικὸς καὶ ἀόριστος, καθόσον δὲν ἀναφέρουσι ῥητῶς οἱ ἐνιστάμενοι ὡρισμένα πρόσωπα, ἐμφαινόμενα μὲν ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὡς ψηφοφορήσαντα, μὴ ἔχοντα δὲ τὴν νόμιμον ἡλικίαν ἢ καὶ ὅλως ἀνύπαρκτα ὄντα, ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει, ἡ ἐπιτροπὴ δὲν δύναται νὰ παραδεχθῇ τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦτον τῶν ἐνισταμένων ὡς ἀληθῆ. Ὡς πρὸς δὲ τὴν ἀποβολὴν τῶν δύω μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἐπειδὴ τὸ ἓν τούτων ὁ Παῦλος Βάλβης, κατὰ τὴν διαλογὴν, καὶ ὡς φαίνεται ἐν τοῖς πρακτικοῖς τοῦ δήμου Κορωνίδος, προσεπιβεβαιοῖ, ὅτι ἐτηρήθη ἄκρα ἡσυχία καὶ τάξις, ἀπέναντι δὲ τοιαύτης ἐπισήμου βεβαιώσεως, μὴ δυναμένης ν’ ἀναιρεθῇ κατόπιν παρὰ τῶν ἐνισταμένων, ἡ ἐπιτροπὴ δὲν δύναται νὰ δώσῃ οὐδεμίαν πίστιν· ἄρα καὶ ὁ δϊϊσχυρισμὸς οὗτος εἶνε ἀβάσιμος καὶ ἀνυπόστατος. Ὡς πρὸς τὴν γʹ ἔνστασιν. Ἡ ἔνστασις τοῦ ὅτι οἱ ψηφοφορήσαντες εἶναι περισσότεροι τῶν ἐν τῷ στατιστικῷ πίνακι ἀναφερομένων ἀνδρῶν εἶναι ἀβάσιμος, διότι κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ὀρθῶς καὶ νομίμως ποιοῦσα ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν αὐτῆς τὸν ὁριστικὸν κατάλογον, ὅστις εἶναι συντεταγμένος εἰδικῆς πρὸς τὸν σκοπὸν ἐκλογῆς, καὶ οὐχὶ τὸν στατιστικὸν πίνακα, ὅστις ἴσως πρὸς ἄλλον σκοπὸν ἀμελῶς συνετάχθη. Ἐπειδὴ λοιπὸν ἐν τῷ ὁριστικῷ βουλευτικῷ καταλόγῳ ἐμφαίνονται ψηφοφόροι 1024, ἐψηφοφόρησαν δὲ μόνον 583, ὁ ἀριθμὸς δ’ οὗτος οὐχὶ μόνον μέγας δὲν εἶναι, ἀλλὰ καὶ πολλῷ ἐλάσσων σχετικῶς πρὸς τοὺς κατὰ τὸν ῥηθέντα βουλευτικὸν κατάλογον ἔχοντας δικαίωμα ψήφου ψηφοφόρους, ἀφ’ ἑτέρου δὲ μάλιστα οἱ ἐπιτυχόντες ἠδύναντο ἂν, ὡς δϊϊσχυρίζονται οἱ ἐνιστάμενοι, εἶχον τὴν διάθεσιν νὰ παραγεμίσωσι τὴν κάλπην μετὰ τὴν ἀποβολὴν τῶν δύω μελῶν, κτλ. νὰ ῥίψωσιν ἐν αὐτῇ τόσα ψηφοδέλτια, ὅσα ἤρκουν ὅπως συμπληρωθῇ ὁ ἐν τῷ βουλευτικῷ καταλόγῳ ἐμφαινόμενος ἀριθμός. Οἱ δ’ ἑτεροδημόται καὶ Κρῆτες, περὶ ὧν ἀναφέρουσιν οἱ ἐνιστάμενοι, ὅτι ἐψηφοφόρησαν, δὲν κατονομάζονται. Ἄρα καὶ ὁ διϊσχυρισμὸς οὗτος τῶν ἐνισταμένων εἶναι ἀβάσιμος καὶ ἀνυπόστατος· Διὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ πλειονοψηφίαν θεωρεῖ ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Νάξου. Ἐπὶ τοῦ δήμου Βίβλου. Ἐπειδὴ ἐκ διαφόρων ἐγγράφων ἐπισήμων φαίνεται, ὅτι ὁ δήμαρχος Βίβλου Σ. Βαρότσης δὲν ἤθελε νὰ δεχθῇ εἰς τὸν ναὸν τὸν γραφέα τοῦ ἐπαρχείου κομίζοντα τὴν κάλπην μετά τινων ἐθνοφυλάκων, εἶχε δ’ ὀχυρωθῆ οὗτος (ὁ δήμαρχος) μετὰ πολλῶν ἐνόπλων ἐν τῷ ὁρισθέντι διὰ τοῦ προγράμματος τῆς Νομαρχίας ναῷ, ἕνεκα δὲ τούτου καὶ τῆς κομματικῆς τῶν πνευμάτων διαταραχῆς ἤρξατο πυροβολισμὸς ἑκατέρωθεν, ἤτοι ἔκ τε τῶν ἐν τῷ ναῷ ἐνόπλων τοῦ δημάρχου Βαρότση καὶ ἐκ τῶν ἐκτὸς τοῦ ναοῦ μετὰ τοῦ γραφέως τοῦ ἐπαρχείου ἐθνοφυλάκων, ὁπότε ἐφονεύθη ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς· Ἐπειδὴ δὲ ὁ διϊσχυρισμὸς τῶν ἀποτυχόντων περὶ τῆς μὴ παραδόσεως τῆς κάλπης εἰς τὰ ἁρμόδια πρόσωπα κλπ. ἐξελέγχεται ἀνυπόστατος· ά) ἐκ τοῦ ἀπὸ 24 9βρίου 1862 ὑπάρχοντος πρωτοκόλλου παραδόσεως τῆς κάλπης παρὰ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἐπάρχου πρὸς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν καὶ αὐτὴν τὴν ἐπιτηρητικὴν τῶν ἐνισταμένων (τοῦ Ἰω. Ναυπλιώτου καὶ Ἀντ. Σ. Ῥεφενέ)· βʹ) ἐκ διαφόρων μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἐπάρχου αὐτοῦ ἀνταλλαχθέντων ἐγγράφων· γʹ) ἐκ τῆς ἀπὸ 24 9βρίου 1862 προκηρύξεως τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς περὶ μεταφορᾶς τῆς κάλπης εἰς παρακείμενον ναὸν, τὸν τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου (ἀπέχοντα δέκα περίπου λεπτὰ τοῦ ὁρισθέντος διὰ τοῦ προγράμματος ναοῦ), ἕνεκα τοῦ διαπραχθέντος φόνου καὶ τοῦ κινδύνου, ὃν διέτρεχεν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ καὶ οἱ ψηφοφόροι, ἂν ἐγίνετο ἡ ψηφοφορία ἐν τῷ παρὰ τοῦ δημάρχου Βαρότση κατειλημμένῳ ναῷ· καὶ δʹ.) ἐκ τῶν ἐπισήμων τῶν παρέδρων καὶ τῶν ἐφημερίων τοῦ δήμου Βίβλου πιστοποιητικῶν περὶ τῆς κοινοποιήσεως τοῦ εἰρημένου προγράμματος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καθ’ ἅπαντα τὸν δῆμον. Ἄρα ὅλοι οἱ ψηφοφόροι τοῦ δήμου Βίβλου ἔλαβον γνῶσιν τοῦ τόπου καὶ τοῦ χρόνου τῆς ψηφοφορίας, ἀρξαμένης διὰ τὰ εἰρημένα τὴν ἐπιοῦσαν τοῦ φόνου, 25 9βρίου, καὶ ἑπομένως ὁ διϊσχυρισμὸς τῶν ἀποτυχόντων τοῦ ὅτι ψηφοφορία δὲν ἐγένετο ἐλέγχεται μετὰ πάντα ταῦτα ἀνυπόστατος πάντη. Διὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ πλειονοψηφίαν θεωρεῖ ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Βίβλου. Ἐπὶ τοῦ δήμου Τραγαίας. Ὡς πρὸς τὴν ά. ἔνστασιν· Ἐπειδὴ, ὡς ἀνωτέρω εἴρηται, αἱ ἐκλογαὶ ἐν γένει διενεργοῦνται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁριστικῶν βουλευτικῶν καταλόγων, κατ’ ἔτος ἀναθεωρουμένων καὶ διορθουμένων συμφώνως πρὸς τὰς ἐνστάσεις τῶν ἐχόντων συμφέρον, ἑπομένως ἡ ἐλεγκτικὴ ἐπιτροπὴ δέον νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν τὸν ὁριστικὸν βουλευτικὸν κατάλογον καὶ οὐχὶ τὸν στατιστικὸν πίνακα, οὗ τὴν ἀντίληψιν οἱ ἀποτυχόντες ἐπικαλοῦνται, ἐν δὲ τῷ ὁριστικῷ βουλευτικῷ καταλόγῳ τοῦ δήμου Τραγαίας ἐμφαίνονται μὲν ψηφοφόροι 1326, ἐψηφοφόρησαν δὲ 1962, ἤτοι περιπλέον 640, Ἐπειδὴ ἡ ψηφοφορία ἐγένετο, παρόντων τῶν μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς καὶ τῶν τῆς ἐπιτηρητικῆς ἐπιτροπῆς, ἐνώπιον τῆς ὁποίας ἠδύναντο οἱ ἐνιστάμενοι, ὡς καὶ πᾶς δημότης, νὰ κάμωσιν ἔνστασιν κατὰ ψηφοφόρου μὴ ἔχοντος δικαίωμα ψήφου, τοιαύτη δ’ ἔνστασις οὐδόλως ἀναφέρεται ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ἑπομένως ὁ ἀριθμὸς τῶν 1962 ψηφοφόρων δὲν δύναται νὰ διαμφισβητηθῇ ἤδη, ἐκτὸς δὲ τούτου, ἡ ἐλεγκτικὴ ἐπιτροπὴ πείθεται ὅτι ὁ πλεονασμὸς οὗτος τῶν 640 προκύπτει ἐκ τοῦ ὅτι, συμφώνως πρὸς τὸ ψήφισμα τῆς προσωρ. Κυβερνήσεως, ἠδύνατο καὶ πᾶς ἐγγεγραμμένος μὲν ἐν τῷ βουλευτικῷ καταλόγῳ, πιστοποιῶν δὲ διὰ δύω μαρτύρων τὸ πρὸς ψηφοφορίαν δικαίωμα αὑτοῦ, ἤτοι ὅτι εἶναι δημότης καὶ ἔχει τὴν νόμιμον ἡλικίαν πρὸς ψηφοφορίαν, νὰ ψηφοφορήσῃ, τοῦτο δὲ διαδηλοῦται τρανώτατα καὶ ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ἐκτὸς δὲ τούτων, καὶ ἂν ὑπολογίσωμεν τοὺς πλεονάζοντας 640 ὑπὲρ τῶν ἀποτυχόντων καὶ ἔτι πλείονας, οὐδόλως τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας ἐπηρεάζεται, ἑπομένως καὶ ὁ διϊσχυρισμὸς οὗτος τῶν ἐνισταμένων δὲν εἶναι ἀποχρῶν ὅπως πείσῃ τὴν ἐπιτροπὴν περὶ ἀκυρώσεως τῆς κάλπης, ἄρα εἶναι ἀβάσιμος καὶ ἀνυπόστατος. Ὡς πρὸς τὴν βʹ. ἔνστασιν. Ἐπειδὴ ὁ διϊσχυρισμὸς τῶν ἐνισταμένων τοῦ ὅτι ἀπεβλήθη βιαίως τοῦ ναοῦ ὁ Γ. Χαντσόπουλος, μέλος τῆς ἐπιτηρητικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ οὕτως ἐνόθευσαν οἱ ἐπιτυχόντες τὴν κάλπην, ἐλέγχεται ψευδέστατος, διότι ὁ Γ. Χαντσόπουλος δὲν ἦτο διωρισμένος μέλος τῆς ἐπιτηρητικῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ὁ Μιχ. Βλατερὸς καὶ Ἰωάν. Πολίτης, οἵτινες ὑπογεγραμμένοι ὄντες ἐν τοῖς πρακτικοῖς διαβεβαιοῦσι τὸ νόμιμον τῆς ἐκλογῆς· ἄρα καὶ ἡ ἔνστασις αὕτη εἶναι ἀβάσιμος. Διὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ πλειονοψηφίαν θεωρεῖ ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Τραγαίας. Ἐπὶ τοῦ δήμου Ἀπειρανθίας. Ὡς πρὸς τὴν πρώτην ἔνστασιν. Ἐπειδὴ αὕτη τὸ μὲν διὰ τὸ γενικὸν καὶ ἀόριστον, τὸ δὲ διὰ τὴν παντελῆ ἔλλειψιν τῶν ἀναγκαίων πρὸς τοῦτο ἀποδείξεων, καὶ δι’ οὓς ἐξέθημεν ἀνωτέρω λόγους, θεωρεῖται ἀβάσιμος. Ὡς πρὸς τὴν δευτέραν ἔνστασιν. Ἐπειδὴ δὲν ἀναφέρεται σαφῶς καὶ ὡρισμένως τίνες εἰσὶν οἱ μὴ χαίροντες μὲν δικαίωμα ψήφου παῖδες, ψηφοφορήσαντες δὲ, οὐδὲ τίνα εἰσὶ τὰ ἀνύπαρκτα πρόσωπα, ψηφοφορήσαντα δέ· γενικὸς δὲ καὶ ἀόριστος ὅλως διϊσχυρισμὸς τῶν ἐναντίων δὲν δύναται φυσικῷ τῷ λόγῳ νὰ πείσῃ τὴν ἐπιτροπὴν περὶ τῆς ἀληθείας τῶν διϊσχυρισμῶν τῶν ἐνισταμένων, τοὐναντίον μάλιστα οἱ ψηφοφορήσαντες, ὡς ἐκ τῶν πρακτικῶν προκύπτει, ἔχουσι τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα πρὸς ψηφοφορίαν. Ὡς πρὸς τὴν γʹ. ἔνστασιν. Ἐπειδὴ, ὡς ἐκ τῶν πρακτικῶν αὐτῆς ἐξάγεται, ὁ Δήμαρχος Δ. Μπαρδάκος, ὢν καὶ μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἀνήκων εἰς τὴν μερίδα τῶν ἀποτυχόντων, βεβαιοῖ τὴν νομιμότητα τῆς ἐκλογῆς· περὶ δὲ τοῦ ὅτι ἡ κάλπη κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας μετεφέρθη ἄλλοθί που, ἐκτὸς τοῦ ναοῦ, καὶ ἐνοθεύθη, δὲν προσάγεται οὐδεμία ἀπόδειξις· ἑπομένως καὶ ὁ διϊσχυρισμὸς οὗτος θεωρεῖται ἀβάσιμος. Διὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ πλειονοψηφίαν θεωρεῖ ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Ἀπειρανθίας. Ἐπὶ τοῦ δήμου Κορωνίδος. Ὡς πρὸς τὴν ά. ἔνστασιν. Ἐπειδὴ οὐδεμίαν οἱ ἐνιστάμενοι προσάγουσιν ἀπόδειξιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ αὐτῶν, γενικοῦ ἄλλως ὄντος καὶ ἀορίστου, θεωρεῖται οὗτος ἀνυπόστατος καὶ ἀβάσιμος καὶ δι’ οὓς ἀνωτέρω ἐξέθεμεν λόγους. Ἐπειδὴ ὁ δήμαρχος Κορωνίδος Ἀναγ. Ἰω. Κορὲς, περὶ οὗ οἱ ἐνιστάμενοι διϊσχυρίζονται, ὅτι βεβαιοῖ ἐπισήμως πρὸς τὴν προϊσταμένην διοικητικὴν ἀρχὴν τὰς κατὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην λαβούσας χώραν παρανομίας καὶ ἐπεμβάσεις, εἶναι αὑτὸς ἐκεῖνος, ὅστις προέδρευε τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὅστις ἐμονογράφησε πάντα τὰ ψηφοδέλτια, καὶ ὅστις καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας ἐβεβαίου τὴν τάξιν καὶ νομιμότητα τῆς ἐκλογῆς, ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν πρακτικῶν, ἡ δὲ κατόπιν ἐνώπιον τοῦ Νομάρχου Κυκλάδων ἀναφορὰ αὐτῶν δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ἀφοῦ ἠδύνατο κατὰ τὴν διαλογὴν, τὴν γενομένην ἐνώπιον τοῦ Νομάρχου, νὰ ὁμολογήσῃ τοῦτο, πείθεται δὲ ἡ ἐλεγκτικὴ ἐπιτροπὴ, ὅτι ὁ δήμαρχος Κορωνίδος δὲν ἠδύνατο νὰ ἀναιρέσῃ ὅσα ἐν τοῖς πρακτικοῖς καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας τῆς ψηφοφορίας βεβαιοῖ εἰμὴ τῇ προτροπῇ τῶν ἀποτυχόντων· ἐκτὸς δὲ τούτων, καὶ ἐκ τῆς ἀπὸ 28 Νοεμβρίου ἐπιστολῆς τοῦ αὐτοῦ δημάρχου πρὸς ἕνα τῶν ἐπιτυχόντων πληρεξουσίων, ὑπογεγραμμένης παρ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ δημάρχου, ἀποδεικνύεται ψευδεστάτη πάντως ἡ ἐπίσημος πρὸς τὴν προϊσταμένην διοικητικὴν ἀρχὴν ἔκθεσις αὐτοῦ αὕτη· ἑπομένως καὶ ὁ διϊσχυρισμὸς οὗτος τῶν ἐνισταμένων αὐτὸς καθ’ ἑαυτὸν ἐξελέγχεται ὅλως ἀνυπόστατος. Ὡς πρὸς τὴν βʹ. ἔνστασιν. Ἐπειδὴ ὡς ἐκ τοῦ ὁριστικοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου ἐξάγεται, οἱ ψηφοφόροι εἰσὶ 549, ἐψηφοφόρησαν δὲ 547, καθ’ ἃ ἐν τοῖς πρακτικοῖς παρατηρεῖται, ὁ διϊσχυρισμὸς τῶν ἐνισταμένων τοῦ ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφορησάντων εἶναι σχετικῶς ἐξογκωμένος εἶναι ἐντελῶς ἀνυπόστατος, Ἐπειδὴ προσέτι οἱ ἐνιστάμενοι δὲν ἀναφέρουσι σαφῶς καὶ ὡρισμένως τίνες εἶναι οἱ ἀπόντες μὲν καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τοῦ δήμου, φαινόμενοι δ’ ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὡς ψηφοφορήσαντες· μὴ προσάγοντες δὲ οὐδεμίαν περὶ τούτου ἀπόδειξιν, ἐξελέγχονται ἀνυπόστατα διατεινόμενοι. Διὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ πλειονοψηφίαν θεωρεῖ ἔγκυρον καὶ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Κορωνίδος. Ἐπὶ τοῦ δήμου Πάρου, μηδεμιᾶς ἐνστάσεως γενομένης, θεωρεῖται ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ παμψηφεί. Ἐπὶ τοῦ δήμου Μαρπίσσης. Ὡς πρὸς τὴν κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου ἔνστασιν. Ἐπειδὴ οἱ ἐπιτυχόντες πληρεξούσιοι δὲν προσάγουσι τὰς ἀναγκαίας ἀποδείξεις περὶ παραβιάσεως 70 ψηφοφόρων καὶ ἐκδιώξεως αὐτῶν, ἑπομένως ἡ ἔνστασις αὐτῶν αὕτη θεωρεῖται ἀβάσιμος καὶ ἀνυπόστατος, Ἡ ἐπιτροπὴ θεωρεῖ παμψηφεὶ ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Μαρπίσσης. Ἐπὶ τοῦ δήμου Ναούσσης. Ὡς πρὸς τὴν ἔνστασιν τοῦ προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἐπειδὴ, καθ’ ἃ ἡ ἐπιτροπὴ παρατηρεῖ, ἐν τοῖς πρακτικοῖς μόνον ἐπὶ 46 ὀνομάτων εἶναι σημειωμένος ὁ ἀριθμὸς τοῦ βουλευτικοῦ καταλόγου, ἐπὶ δὲ τῶν λοιπῶν 273 δὲν ἐμφαίνονται μὲν ἄντικρυς ἀριθμοὶ, οὐδὲ δύω μαρτύρων βεβαίωσις, ἀλλὰ, γενομένης παραβολῆς, εὑρίσκονται οἱ ψηφοφόροι ἐν τῷ βουλευτικῷ καταλόγῳ, κατὰ λάθος δὲ ὁ γραφεὺς ἢ ἐκ βίας ἢ ἐξ ἀπειρίας δὲν ἐσημείου τοὺς ἀριθμοὺς, ἑπομένως ἡ ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων πληρεξουσίων ἔνστασις τοῦ προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς θεωρεῖται ἀνυπόστατος. Διὰ ταῦτα καὶ ἡ ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ θεωρεῖ ἔγκυρον καὶ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Ναούσης. Ἐπὶ τῶν ἐνώπιον τοῦ Νομάρχου Κυκλάδων καὶ τῆς Συνελεύσεως γενομένων ἀναφορῶν καὶ τῶν λοιπῶν ἐγγράφων. Ἐπειδὴ ὁ διϊσχυρισμὸς τῶν ἐνισταμένων τοῦ ὅτι ὁ ἔπαρχος καὶ ὁ ἐπίσκοπος Νάξου ἔλαβον μέρος φανατικὸν ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων πληρεξουσίων καὶ ἐνήργησαν παρανόμως διαφόρων πολιτῶν συλλήψεις καὶ φυλακίσεις, δὲν παρουσιάζονται δὲ ἀποχρῶσαι ἀποδείξεις περὶ τῆς συλλήψεως τοῦ δημάρχου Πάρου· ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ ἐπιτροπὴ πείθεται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἂν τὴν θέλησιν εἶχε δὲν ἠδύνατο ὅμως νὰ ἐπέμβῃ ἐν ταῖς ἐκλογαῖς, ἐν καιροῖς ἐπαναστατικοῖς, καθ’ οὓς οἱ πολῖται ἔνοπλοι καὶ ὑπὸ ἐπαναστατικῶν ἰδεῶν κατεχόμενοι δὲν ἤθελον ἀνεχθῆ Κυβέρνησιν ἐπεμβαίνουσαν καὶ παραβιάζουσαν τὰς συνειδήσεις τῶν πολιτῶν, ἀπ’ ἐναντίας μάλιστα ἠδύναντο νὰ ἀντιταχθῶσι, καθὸ ὑπὸ μηδενὸς κωλυόμενοι, κατὰ πάσης ἐπεμβάσεως καὶ παραβιάσεως τῶν νόμων. Τοῦτο δὲ ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων αὐτῶν, διότι πολλοὶ τῶν τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν καὶ τὸ ἐνεστὼς ὑπουργεῖον ἀποτελούντων, καταβάντες εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα ἀπέτυχον, εἴτε κατὰ τοὺς ἀποτελεσθέντας συνδυασμοὺς αὐτῶν, εἴτε αὐτοὶ οὗτοι· ἄλλως δὲ ἡ ἐλεγκτικὴ ἐπιτροπὴ πείθεται, ὅτι ἐν τοιαύτῃ ἐπαναστάσει εἰς ὅσας ἐπαρχίας ἐγένετο ἡ λεγομένη ἐπέμβασις, ἐγένετο αὐτόχρημα ἐπέμβασις κομμάτων, τῶν ἐπαναστατῶν ὄντων ἰσχυρῶν, πολλῷ δὲ μᾶλλον ἐν Νάξῳ, καθόσον μεταξὺ τῶν ἀποτυχόντων εἶχον συμπεριληφθῆ ἐν τῷ συνδυασμῷ καὶ οἱ καταλυθέντες δήμαρχοι Νάξου καὶ Βίβλου Μιχ. Δαμαράλης καὶ Σ. Βαρότσης, ἀνήκοντες προφανῶς εἰς τὸ παρελθόν. Ἐπειδὴ ἀπέναντι τοσούτων ἀνηκούστων, κατὰ τοὺς ἐνισταμένους, καὶ μοναδικῶν εἰς τὰ χρονικὰ τῆς Ἑλλάδος ἐπεμβάσεων τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, παρουσιάζονται παραπονούμενοι μόνοι οἱ ἀποτυχόντες πληρεξούσιοι, καὶ οὗτοι οὐχὶ ὅλοι, ἀλλὰ μόνον τέσσαρες, οὐδεὶς δὲ πολίτης ἀπέναντι τοσούτων χιλιάδων κατοίκων, οὐδὲ διαρκούσης τῆς ψηφοφορίας, οὐδὲ μετὰ τὸ πέρας αὐτῆς, ἀνεφέρθη ἐνώπιον ἀρχῆς τινος, οὐδὲ ἤδη ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τῶν Ἑλλήνων. Ἐπειδὴ ἀφ’ ἑτέρου παμψηφεὶ ὁ σύλλογος τῶν μελῶν τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν ἀποφαίνεται, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ πάντων τῶν δήμων διενηργήθησαν νομιμώτατα, ἡ ἀπόφασις δὲ αὕτη τοῦ συλλόγου ἐμφαίνεται καὶ ἐν τοῖς πρακτικοῖς καὶ ἐν ἰδίῳ τοῦ συλλόγου ἐπισήμῳ ἐγγράφῳ. Διὰ ταῦτα πάντα ἡ ἐλεγκτικὴ ἐπιτροπὴ θεωρεῖ κατὰ πλειονοψηφίαν ἀβασίμους καὶ ἀνυποστάτους πάντας τοὺς τοιούτους τῶν ἐνισταμένων τεσσάρων ἀποτυχόντων πληρεξουσίων διϊσχυρισμούς. Ἡ Ἐπιτροπὴ λοιπὸν κατὰ τὰ ἀνωτέρω συμπεραίνουσα, ὅτι ἐν γένει ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Νάξου ἐνηργήθη ἐν νομιμότητι, θεωρεῖ κατὰ πλειονοψηφίαν ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν ταύτην, καὶ κηρύττει νομίμους τῆς ἐπαρχίας πληρεξουσίους τοὺς Κυρίους Νικόλαον Α. Χατζόπουλον, λαβόντα ψήφους 5335, Νικόλαον Ι. Κρίσπην, λαβόντα ψήφους 4961, Ἐμμανουὴλ Β. Ναυπλιώτην, λαβόντα ψήφους 4892, Νικόλαον Γ. Γκίλην, λαβόντα ψήφους 4886. Γεώργιον Κάνδιαν, λαβόντα ψήφους 4881, καὶ Βαρθολομαῖον Π. Βιτσαρᾶν, λαβόντα ψήφους 4901. Ἐγένετο ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Ἰανουαρίου 1863. Τὰ μέλη τῆς ἐλεγκτ. ἐπιτροπῆς. Ὁ Εἰσηγητὴς Κ. ΔΥΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ.

Α. ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ. Χ. Δ. ΚΑΝΕΛΟΠΟΥΛΟΣ.

Ν. ΚΑΝΑΒΟΣ.

Ἐπειδὴ ἡ ἐκλογὴ αὕτη ὑπῆρξε λίαν σκανδαλώδης ἕνεκα τῶν κατ’ αὐτὴν γενομένων ἐπεμβάσεων, ἐπειδὴ αἱ ἐπεμβάσεις τοῦ Ἐπάρχου καὶ τῶν λοιπῶν ὑπαλλήλων ἀρχῶν ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχούσης μερίδος ἀποδεικνύονται ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων, ὁποῖον τὸ ἔγγραφον τοῦ μοιράρχου Κυκλάδων καὶ ἄλλα τοιαῦτα ὑπάρχοντα μεταξὺ τῶν ὑποβληθέντων ἡμῖν ἐγγράφων. Ἐπειδὴ κατὰ τὴν πεποίθησίν μου οἱ ἀναδειχθέντες πληρεξούσιοι εἶναι προϊὸν ἐπεμβάσεων καὶ καλπονοθεύσεων. Διὰ ταῦτα γνωμοδοτῶ ὅπως ἡ Ἐθνοσυνέλευσις ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν Νάξου καὶ οὕτω δώσῃ ἓν ὡραῖον μάθημα εἰς τοὺς οὕτως ἀναιδῶς περιφρονοῦντας τὸ ἱερώτερον δικαίωμα τοῦ πολίτου.

Π. ΘΕΟΦΙΛΟΥ.

Μειονοψηφία Νάξου. Ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τρίτης ἐπιτροπῆς λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Νάξου, παρατηρεῖ, ὅτι αἱ κατὰ τοῦ κύρους αὐτῆς ἀναφερόμεναι ἐνστάσεις εἰσὶ διττῆς φύσεως, αἱ μὲν προσβάλλουσι τὴν ὅλην ἐκλογὴν ὡς οὖσαν ἀπόῤῥοιαν σκανδαλωδῶν ἐπεμβάσεων τῶν ἀρχῶν, αἱ δὲ τὴν κατὰ δήμους, ὡς προϊὸν καλπονοθεύσεων καὶ παραβιάσεων τοῦ Νόμου. Ἐπειδὴ καθόσον μὲν ἀφορᾷ ἐπέμβασιν τῆς ἐξουσίας εἰς τοὺς ἐν τῇ νήσῳ Πάρου δήμους οὔτε ἰσχυρισμὸς τοιοῦτος ὑποβάλλεται, οὔτε ἀπόδειξίς τις προσάγεται. Ἐπειδὴ ὅμως καθόσον ἀφορᾷ τὸν ἐν τῇ νήσῳ Νάξου δῆμον ἡ ἐπέμβασις τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς κατὰ τὴν κρίσιν τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ἀποδεικνύεται τρανώτατα ἐκ τῶν ἑξῆς ἐγγράφων. Αʹ.) Ἐκ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1058 τοῦ ἔτους 1862 ἀναφορᾶς τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Σύρῳ Πρωτοδικῶν πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, δι’ ἧς οὗτος ἐκτίθησιν, ὅτι ἅμα πληροφορηθεὶς τὰς ἐν Νάξῳ ταραχὰς, ἀπέστειλεν ἐκεῖ τόν τε Ἀντεισαγγελέα καὶ τὸν ἀνακριτὴν, οἵτινες διαμείναντες ἐν Νάξῳ ἑπτὰ ὁλοκλήρους ἡμέρας ἐνήργησαν ἀνακρίσεις, τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ὁποίων εἶναι, ὅτι ὁ ἔπαρχος Νάξου Κ. Κόκλας ὑπῆρξεν ἡ κυρία ἀφορμὴ τῶν γενομένων ταραχῶν, ἀποτέλεσμα τῶν ὁποίων ἦτον ὁ φόνος τοῦ Προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς Βίβλου, καὶ ὅτι ὁ Ἔπαρχος οὗτος θέλων νὰ ὑποστηρίξῃ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τὴν μερίδα τοῦ Κ. Χατζοπούλου βοηθούμενος καὶ ὑπὸ τοῦ Ἐπισκόπου Νάξου καὶ Πάρου, ἐνήργει μετὰ πάσης ὑπὲρ τῆς μερίδος ταύτης δραστηριότητος. Βʹ.) Ἐκ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2884 τοῦ ἔτους 1862 ἀναφορᾶς τοῦ Μοιράρχου Κυκλάδων πρὸς τὸ ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, δι’ ἧς οὗτος ἐκτίθησιν, ὅτι κατὰ τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἐπιτοπίως ἐν Νάξῳ πληροφορίας ὑπάρχουν πολλαὶ ὑπόνοιαι, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας ταύτης δὲν εἶναι καθαρὰ ἀπόῤῥοια τῆς ἐλευθέρας ἐκλογῆς τῶν πολιτῶν, ἀλλ’ ἀποτέλεσμα τῆς πλαγίας ἐπεμβάσεως τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς Νάξου, καὶ ὅτι τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι δύω μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Νάξου ἀπεπέμφθησαν κακῶς ἔχοντα ἀπὸ τὸν Ναὸν, ἔνθα ἐνηργεῖτο ἡ ἐκλογὴ, καὶ ἀκολούθως ἠνεῴχθη ἡ κάλπη. Γʹ.) Ἐκ τῆς ὑπ’ ἀριθ. Αʹ. πράξεως τοῦ Ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου Νάξου νομίμως συγκροτηθέντος, δι’ ἧς τὸ συμβούλιον τοῦτο ἐκθέτον ἐν λεπτομερείᾳ τὰς ἐπεμβάσεις τοῦ Ἐπισκόπου καὶ Ἐπάρχου Νάξου, κατηγορεῖ τὸν τελευταῖον, κατακρίνει τὸν πρῶτον καὶ εὔχεται, ὅπως ἡ ἐθνικὴ Συνέλευσις κηρύξῃ ἄκυρον τὴν περὶ ἧς πρόκειται ἐκλογήν· καὶ Δʹ.) Ἐκ τῆς ἀπὸ 5 8βρίου ἀναφορᾶς τοῦ ἐνωμοτάρχου Θεοχαρίδου, βεβαιοῦντος σὺν τοῖς ἄλλοις, ὅτι οὔτε εἰς αὐτὸν ἐπετράπη ἡ ἐν τῷ Ναῷ τῆς Νάξου, ἔνθα ἐγένετο ἡ ψηφοφορία, εἴσοδος ὑπὸ τῶν ὁπλοφόρων διαταγῇ τοῦ Ἐπάρχου. Ἐπειδὴ τὰ ἐπίσημα ταῦτα ἔγγραφα ἀποδεικνύουσιν ἐναργῶς τὴν ἐπέμβασιν τῶν ἀρχῶν ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων, τὰ δὲ ὑπὸ τοῦ Ἐπάρχου καὶ τῶν ὑπαλλήλων αὐτοῦ περὶ τῆς νομιμότητος τῆς ἐκλογῆς λεγόμενα, δὲν δύνανται νὰ κατισχύσωσι τῶν αὐθεντικῶν τούτων πληροφοριῶν, τὸ μὲν διότι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ κατηγορεῖται, ὅτι ἐπεμβῆκε, καὶ ἑπομένως οἱ περὶ τοῦ ἐναντίου ἰσχυρισμοὶ αὐτῶν εἰσὶν ὕποπτοι, τὸ δὲ, διότι ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς δὲν δύναται εἰμὴ νὰ δώσῃ πλείονα πίστιν εἰς τὰς διαβεβαιώσεις τῶν ἀνωτέρω ἀρχῶν οὐδόλως ἀναμιχθεισῶν εἰς τὰ τῆς παρούσης ἐκλογῆς καὶ μάλιστα τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, ἥτις μετ’ ἐπιτόπιον ἀκριβῆ ἔρευναν τῶν διατρεξάντων διαβεβαιοῖ τὰς ἐπεμβάσεις τοῦ Ἐπισκόπου καὶ Ἐπάρχου Νάξου ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων· ὥστε ἡ ἐπέμβασις τῆς ἐξουσίας εἶναι ἀναμφισβήτητος. Ἐπειδὴ ἐκτὸς τούτων καὶ ἡ εἰς τοὺς δήμους τῆς νήσου Νάξου γενομένη ψηφοφορία δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς γνησία μάλιστα δ’ εἰς τοὺς ἑξῆς τρεῖς δήμους. ά.) Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Νάξου. Ἐπειδὴ ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ἐπισήμου ἀπογραφικοῦ πίνακος τοῦ ἔτους 1861 οἱ ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ ἄῤῥενες, οἱ ἔχοντες ἡλικίαν 25 ἐτῶν καὶ ἐπέκεινα δὲν εἶναι πλείονες τοῦ 465 καὶ μολαταῦτα ἐψηφοφόρησαν 583. βʹ.) Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Κορωνίδος. Ἐπειδὴ ἐκ τοῦ αὐτοῦ ἀπογραφικοῦ πίνακος ἀποδεικνύεται ὅτι οἱ ἀπὸ 25 ἐτῶν καὶ ἐπέκεινα ἄῤῥενες τοῦ δήμου τούτου δὲν εἶναι πλειότεροι τῶν 400 καὶ ὅμως οἱ ψηφοφορήσαντες ἀναβαίνουσιν εἰς 547. γʹ.) Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Τραγαίας. Ἐπειδὴ καί εἰς τὸν δῆμον τοῦτον ἐψηφοφόρησαν 1962 ἐν ᾧ κατὰ τὸν ῥηθέντα ἀπογραφικὸν πίνακα οἱ πλέον τῶν 25 ἐτῶν ἡλικίαν ἔχοντες εἶναι μόνον 849. Ἐπειδὴ οὐδόλως τοῦ πραγματικοῦ τούτου γεγονότος δύναται νὰ κατισχύσῃ ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι οἱ βουλευτικοὶ κατάλογοι φέρουσιν ἀριθμὸν ψηφοφόρων ἴσον σχεδὸν πρὸς τοὺς ψηφοφορήσαντας, διότι εἶναι γνωστὸν πόσον πλημμελῶς συνετάσσοντο οἱ κατάλογοι οὗτοι καὶ πῶς ἐπίτηδες ἐξωγκοῦντο ὑπὸ τῶν μαθητῶν τῆς σχολῆς τοῦ Ὄθωνος. Διὰ ταῦτα ἡ μειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς γνωμοδοτεῖ ἵνα κηρυχθῇ ἄκυρος ἡ εἰς τοὺς δήμους Νάξου, Βίβλου, Τραγαίας, Ἀπειρανθείας καὶ Κορωνίδος γενομένη ἐκλογὴ καὶ διαταχθῇ ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 7 Ἰανουαρίου 1863. Τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς. Ι. Παπαζαφειρόπουλος, Ἀλέξανδρος Βιλαέτης.

§37ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι, ἐπειδὴ ὁ ἀνθρώπινος νοῦς, ὅσον περιεκτικὸς καὶ ἂν ᾖναι, δὲν δύναται νὰ περιλάβῃ ὅλας τὰς λεπτομερείας τῆς ἐκλογῆς, τῆς ὁποίας τὴν ἔκθεσιν ἠκούσατε, ζητῶ τὴν τύπωσιν τῶν δύω ἐκθέσεων· ἔτι δὲ διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ πεισθῶμεν ἔτι περισσότερον, ζητῶ τὴν τύπωσιν τῆς ἀναφορᾶς τοῦ εἰσαγγελέως Κυκλάδων πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς δικαιοσύνης, καὶ δεύτερον τὰς ἀναφορὰς τοῦ μοιράρχου Ζαλακώστα πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§38ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι! ὄχι!

§39ΤΙΜΟΛΕΩΝ ΒΑΣΟΣ. Κύριοι, πρὶν ἢ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος, διὰ τὸ ὁποῖον ἔλαβον πρῶτος τὸν λόγον, θὰ σᾶς ὁμιλήσω κατὰ τῆς τυπώσεως, διότι, καθόσον ἀφορᾷ τὴν αἰτίαν τοῦ ὅτι εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ ἔγγραφα, ἐγὼ θὰ λάβω τὴν ὑπομονὴν νὰ σᾶς τὰ ἀναγνώσω. Ὑπάρχουν τινὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα, ὅσον καὶ ἂν ᾖναι ἐμπερδευμένα, μ’ ὅλα ταῦτα, καὶ εἰς τὸ ἐμπέρδευμα βλέπει κἀνεὶς τὴν ἀλήθειαν, εἶναι πολὺ καθαρά. Λοιπὸν φρονῶ νὰ μὴ τυπωθῶσι. Κύριοι, δὲν ἔρχομαι νὰ σᾶς καταγγείλω μόνον τὸ παράνομον μιᾶς ἐκλογῆς, ἔρχομαι νὰ σᾶς καταγγείλω πρῶτον τὴν ἐξουσίαν ἢ μᾶλλον τοὺς λειτουργοὺς τῆς ἐξουσίας, ἔρχομαι νὰ σᾶς καταγγείλω, τὸ ὁποῖον θεωρῶ σπουδαιότερον πάντων, τὴν ἐκκλησιαστικὴν ἐξουσίαν. Πρὶν ἢ ἔλθω εἰς μερικότητας, συγχωρήσατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγα τινὰ περὶ τούτου. Ἅμα αἱ ἐκλογαὶ διετάχθησαν, ὁ ἐπίσκοπος Νάξου κράζει τοὺς ἱερεῖς ὅλων τῶν ἐνοριῶν καὶ τῶν χωρίων. Εἶναι πρωτοφανὲς παράδειγμα, κύριοι, εἰς τὴν Ἀνατολικὴν ἐκκλησίαν νὰ ἀναμιγνύηται εἰς τὰ πολιτικά. Κράζει τοὺς ἱερεῖς, κύριοι, ὁ ἐπίσκοπος καὶ λέγει πρὸς αὐτοὺς νὰ προτρέψουν τὸν λαὸν δι’ ὅλων τῶν μέσων νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν μερίδα τοῦ Κ. Χατζοπούλου, ὡς οὖσαν μερίδα τῆς ἐξουσίας. Ἀντὶ, κύριοι, ἀπὸ τὸ στόμα ἑνὸς ἀρχιερέως νὰ ἐξέρχωνται λόγοι ἠθικῆς, ἐξέρχονται λόγοι – δὲν εἶναι τόλμη νὰ τοὺς ὀνομάσῃ τις ἐγκληματικούς. Ὁ Ἀρχιερεὺς μετὰ τῆς Διοικητικῆς ἐπιτοπίου ἀρχῆς προβαίνει εἰς συλλήψεις ἀτόμων· τὸν δὲ οἶκόν του, κύριοι, τὸν καθιστᾷ δεσμωτήριον. Συλλαμβάνουν ἐκ τοῦ καφφενείου τοῦ Δ. Χάνου τὸν Κ. Κρίσπην καὶ τὸν φυλακίζουν ἐντὸς τῆς ἐπισκοπῆς, ἐντὸς τῆς οἰκίας τοῦ Ἐπισκόπου. Μάλιστα. Ἡ Διοικητικὴ ἀρχὴ, ὁ ἔπαρχος, ὁ ὑπομοίραρχος Ἀντώνιος Δαφουανάκης, ὁ ὑπολοχαγὸς τῆς φάλαγγος Ἀσπρογέρακας, ὁ ἐνωμοτάρχης Δημήτριος Κωνσταντίνου ἐπὶ κεφαλῆς 80 ὁπλοφόρων περιφέρονται εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ ἀπειλοῦν τοὺς κατοίκους διὰ νὰ ψηφοφορήσουν ὑπὲρ τῆς μερίδος τῆς λεγομένης τῆς ἐξουσίας. Τὸ παραδοξότερον πάντων, κύριοι, εἶναι, ὅτι οἱ ὁπλοφόροι αὐτοὶ ἐπληρόνοντο ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον. Μάλιστα, κύριοι, ἐπληρόνοντο ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον. Κατηγόρησαν, Κύριοι, τινὰς τῆς δῆθεν ἀποτυχούσης μερίδος, ὡς μὴ ἀνήκοντας εἰς τὴν ἐπανάστασιν, ὡς ἀνθρώπους τοῦ παρελθόντος. Ἀλλὰ, κύριοι, ἡ ἐπανάστασις δὲν εἶναι ἀνηθικότης, δὲν εἶναι βία, εἶναι ἠθικὴ, εἶναι πρόοδος, εἶναι πολιτισμός. Οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν πανάστασιν, τὴν ἐξύβρισαν. Εἰς ἀπόδειξιν γενικῶς σᾶς ὁμιλῶ, ὅτι οἱ λειτουργοὶ τῆς ἐξουσίας παρηνόμησαν, διότι δὲν θέλω νὰ πιστεύσω, ὅτι ἡ κεντρικὴ ἐξουσία ἤθελε νὰ παρανομήσῃ, νὰ παρεμβῇ.... καταγγέλλω μόνον τοὺς λειτουργοὺς τῆς ἐξουσίας ὡς παρανομήσαντας. Εἶναι διάφορα ἔγγραφα, κύριοι, ἀρχῶν, τοῦ μοιράρχου, τοῦ νομάρχου Κυκλάδων, τοῦ εἰσαγγελέως, ἀποδεικνύοντα τοῦτο, ἀνθρώπων ὅλως ξένων, οὐδὲν συμφέρον ἐχόντων ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς. Θέλω νὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριοι, νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ὑπομνήσω τὸ ἔγγραφον τοῦ ὑπομοιράρχου πρὸς τὸ ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς, δι’ οὗ οὗτος ἐκτίθησιν, ὅτι κατὰ τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἐπιτοπίως ἐν Νάξῳ πληροφορίας ὑπάρχουν πολλαὶ ὑπόνοιαι ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας ταύτης δὲν εἶναι καθαρὰ ἀπόῤῥοια τῆς ἐλευθέρας ἐκλογῆς τῶν πολιτῶν ἀλλ’ ἀποτέλεσμα τῆς πλαγίας ἐπεμβάσεως τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς Νάξου, καὶ ὅτι τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι δύω μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Νάξου ἀπεπέμφθησαν κακῶς ἔχοντα ἀπὸ τὸν ναὸν, ἔνθα ἐνηργεῖτο ἡ ἐκλογὴ καὶ ἀκολούθως ἠνεῴχθη ἡ κάλπη. Βλέπετε, κύριοι, πολὺ καλὰ, μία ἀρχὴ καταγγέλλει τὸ παράνομον τῆς ἐκλογῆς εἰς μίαν ἄλλην ἀρχήν. Ἐπίσης θὰ μὲ συγχωρήσητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν ἔκθεσιν τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Κυκλάδων πρὸς τὸ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργεῖον. Ἐπειδὴ ὅμως δυσκολεύομαι νὰ ἀναγνώσω τοὺς χαρακτῆρας αὐτοὺς θὰ παρακαλέσω τὸν Κ. Πρόεδρον ν’ ἀναγνωσθῇ παρ’ ἑνὸς τῶν γραμματέων. Ὁ Κύριος Παππαμιχαλόπουλος ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν· ἐπειδὴ ὅμως δὲν ἀκούεται ἀναγινώσκει αὐτὴν ἐξ ἀρχῆς ὁ Κ. Βρατσάνος, δι’ ἧς ἐκτίθησιν ὁ ἐν Σύρῳ εἰσαγγελεὺς, ὅτι καθ’ ἃς ἔλαβε πληροφορίας παρὰ τοῦ ἀντεισαγγελέως καὶ τοῦ ἀνακριτοῦ, μεταβάντων εἰς Νάξον δι’ ἀνάκρισιν, κυρία αἰτία τοῦ φόνου τοῦ προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς Βίβλου εἶναι ὁ ἔπαρχος Νάξου, ὅστις ἐνήργει μετὰ πάσης δραστηριότητος ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχούσης μερίδος τοῦ Χατζοπούλου.

§40ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποῖος εἶναι ὑπογεγραμμένος εἰς αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν;

§41ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ὁ Κ. Ποσειδών, ὅστις ἦτο γραμματεὺς τῆς ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως τοῦ φεβρουαρίου εἰς τὸ Ναύπλιον.

§42ΒΑΣΟΣ. Κατ’ ἐμὴν ἰδέαν, Κύριοι, τὰ ἔγγραφα αὐτὰ εἶναι ἀρκετὰ διὰ νὰ ἀποδείξουν τὴν ἐνοχήν. Θέλω ἐμβῆ εἰς μερικότητάς τινας κατὰ δήμους, κ’ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Κορωνίδος, τὴν 3 Νοεμβρίου 30 ἔνοπλοι ἄνδρες ἐκ τῶν μισθωθέντων ὑπὸ τῆς ἐξουσίας, ἐπὶ κεφαλῆς ἔχοντες τὸν ἀρχηγὸν αὑτῶν τὸν Ν. Γκίλην, παραλαμβάνουν παρὰ τοῦ ἐπάρχου τὴν κάλπην καὶ παρακαλῶ, ἐὰν τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχῃ οὕτω, νὰ προσαχθῇ ἓν πρωτόκολλον τῆς παραδόσεως τῆς κάλπης εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπήν. Δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον, διότι δὲν παρεδόθη εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ εἰς 30 ὁπλοφόρους καὶ τὸν Ν. Γκίλην. Ἀπέρχονται, Κύριοι, εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου ὀνομαζομένην, δὲν ἐνθυμοῦμαι τὸ ὄνομα. Ἀποσύρουσιν ἐκ τοῦ ναοῦ τὰ ἀντιφρονοῦντα μέρη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, τὰ ἐκδιώκουν, ἐνεργοῦν μόνοι τὴν ψηφοφορίαν, χωρὶς οὐδεὶς νὰ παρίσταται ἐκ τῆς ἀντιθέτου μερίδος καὶ διαπράττουν πᾶν ὅ,τι νομίζουν, ὅτι τοὺς συμφέρει, χωρὶς νὰ ἐπιτηροῦνται ἀπὸ κἀνὲν ὄμμα ἔχον ἀντίθετον συμφέρον τῆς ἐξουσίας. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ἀπειρανθίας· ὁπλίζει τοὺς δημότας ὁ δήμαρχος ὅλους, ἀποβάλλει ἐκ τοῦ ναοῦ τὸν πρόεδρον καὶ τὴν ἀντεφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, καὶ ῥίπτει ἐντὸς τῆς κάλπης 1977 ψηφοδέλτια, ἐνῷ κατὰ τὸν ἀπογραφικὸν πίνακα, τὸν ὁποῖον ἐπικαλοῦμαι, τοῦ 1861 ὑπάρχουν 847 μόνον, ἐν δὲ τῇ κάλπῃ εὑρέθησαν 1977. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Βίβλου, ὡς σᾶς προανέφερον ὁ ὑπομοίραρχος Δαφουνάκης, ὁ ὑπολοχαγὸς Ἀσπρογέρακας, ὁ ὑπενωματάρχης Δημ. Κωνσταντίνου καὶ ὁ Β. Μιτζαρᾶς ἐπὶ κεφαλῆς 80 ὁπλοφόρων λαμβάνουν τὴν κάλπην, μεταβαίνουν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου, πολιορκοῦν τὸν δήμαρχον Βαρότζην, δὲν παραδίδουν τὴν κάλπην εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, πολιορκοῦν τὸν πρόεδρον Βερνίκην, καὶ ὡς προείδετε ἐφονεύθη ἐντὸς τοῦ ναοῦ. Θὰ σᾶς εἴπω ὅμως, Κύριοι, ἓν παράδοξον· ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἐφονεύθη καὶ μετὰ 3 ἡμέρας ἐψηφοφόρησε. Μάλιστα· ἰδοὺ τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας· ἐψηφοφόρησε τὴν 27 ἐνῷ πρὸ δύω ἡμερῶν ἦτο φονευμένος. Ψηφοφοροῦν οἱ δύω ῥάπται, οἱ ὁποῖοι σᾶς εἶναι γνωστοὶ, οἱ δύω Ἀγκωνάκιδες, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐν Ἀθήναις. Ἐπικαλοῦμαι τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ ἴδητε.

§43ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τὸ πιστεύομεν, ἔγεινε μετεμψύχωσις.

§44ΒΑΣΟΣ. Δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω πολὺ, διότι αἱ φυσιογνωμίαι τῆς Συνελεύσεως ἀποδεικνύουν, ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην περισσοτέρων ἀποδείξεων. Ἓν πρᾶγμα θὰ σᾶς ζητήσω· νὰ καταγγελθῇ ὁ ἐπίσκοπος εἰς τὴν ἱερὰν σύνοδον ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν.

§45ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Καὶ ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι.

§46ΒΑΣΟΣ. Πρῶτον ὁ ἐπίσκοπος. Τὸ θεωρῶ σπουδαιότατον· δὲν πρέπει νὰ φέρωμεν τοὺς χρόνους τῆς ἱεροκρατείας, πρέπει νὰ κτυπήσωμεν κατὰ κεφαλῆς τὴν ἱεροκρατείαν. Νὰ καταγγελθῇ ὁ ἔπαρχος.

§47ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νὰ παυθῇ.

§48ΒΑΣΟΣ. Καὶ νὰ παυθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἄλλως ἡ κυβέρνησις ἀποδεικνύει κἄποιαν ἐνοχήν. Δὲν θέλω νὰ τὴν κατηγορήσω. Ἐπιδοκιμασία, εἰς τὸ ἀκροατήριον.

§49ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ἐφωτίσθημεν, ἐφωτίσθημεν Κ. Πρόεδρε.

§50ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ Κ. πληρεξούσιος Ὕδρας ἐζήτησε τὴν τύπωσιν....

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ὑπὲρ ἢ κατά;

§52ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κατά.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἶναι περιττὸν, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λαλήσητε.

§54ΖΕΡΒΑΣ. Πολὺς κρότος ἐγένετο πρὸ ἡμερῶν περὶ τῶν παρανομιῶν τῆς ὑπὸ συζήτησιν ἐκλογῆς· ἐνόμισα λοιπὸν ἀπέναντι τοσούτου κρότου, ὅτι ἠθέλετε ἀκούσει σήμερον ἐκ μέρους τῶν κατακρινόντων τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν καὶ πράγματα, τὰ ὁποῖα νὰ ἦναι ἱκανὰ νὰ πείσουν ἡμᾶς περὶ τῆς ἀληθείας (ἀποδοκιμασία). Θὰ ἴδητε, ὅτι ἡμεῖς οἱ ἴδιοι δὲν ἐπείσθητε. Κύριοι, ἡ καταγγελία τῆς ἐκλογῆς, διὰ νὰ εἴπω οὕτω εἰς τοὺς θέλοντας τὴν ἀκύρωσιν, περιωρίσθη εἰς ἀορίστους λόγους.

§55ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὁριστικωτάτους, ὁριστικωτάτους!

§56ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ δημοκοπία, Κύριοι.....

§57ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Κάτω, κάτω· νὰ ἀνακαλέσῃς τὸν λόγον σου! νὰ ἀνακαλέσῃς τὸν λόγον σου! (θόρυβος, ἀποδοκιμασίαι).

§58ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι, βλέπω, ὅτι παρεξηγήθην καὶ δὲν ἔχω νὰ κάμω μὲ τὴν Συνέλευσιν... (θόρυβος).

§59ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριε πρόεδρε, νὰ περιορίσητε τὸ ἀκροατήριον..... (θόρυβος), διότι ἐξ αὐτοῦ προέρχεται ἡ ἀταξία.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι ἀκροαταὶ, πολλάκις σᾶς εἶπον καὶ πάλιν σᾶς ἐπαναλέγω, ὅτι ἂν εἰς τὸ ἑξῆς τὸ παραμικρὸν συμβῇ θὰ διατάξω ἐν ὀνόματι τῆς Συνελεύσεως νὰ κενωθῇ τὸ ἀκροατήριον.

§61ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Παρῆλθεν ἡ ἐποχὴ, καθ’ ἣν ἐγένετο τοῦτο καὶ κατεπιέζετο ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου. Ἡ κοινὴ γνώμη πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸ ἀκροατήριον πάντῃ ἐλευθέρα.

§62ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κύριε Κατσικαπῆ, πρέπει νὰ σεβασθῶσι τὸν κανονισμόν.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἀποτείνεσθε εἰς τὸ ἀκροατήριον· ἡσυχάσετε θὰ διατάξω νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ τὸ διαλαμβάνον περὶ τοῦ ἀκροατηρίου. Ἐνταῦθα ἀναγινώσκεται τὸ 34 ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ. «Οἱ ἐν τοῖς ἀκροατηρίοις παρεστῶτες κατὰ τὰς συνεδριάσεις ὀφείλουσι νὰ τηρῶσιν ἄκραν σιγὴν, ἀπέχοντες πάσης ἐπιδοκιμασίας ἢ ἀποδοκιμασίας, εἴτε διὰ λόγου εἴτε διὰ χειρονομιῶν. Οἱ τὴν ἀπαγόρευσιν ταύτην παραβαίνοντες ἐκβάλλονται τοῦ ἀκροατηρίου· ἐὰν οἱ ἐν τοῖς ἀκροατηρίοις παρεστῶτες ἐξακολουθῶσι παραβαίνοντες τὴν ἀπαγόρευσιν ταύτην, ἢ ταράσσοντες ἅμα τὴν τάξιν, ἡ Συνέλευσις προκαλουμένη ὑπὸ τοῦ προέδρου, ἀποφασίζει ἂν πρέπει νὰ κενωθῇ ὁλοσχερῶς τὸ μέρος τοῦ ἀκροατηρίου, ἐν ᾧ εἰσὶν οἱ θορυβοῦντες.»

§64ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ τὸ ἄρθρον αὐτὸ νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ τοιχοκολληθῇ εἰς τὴν θύραν τῆς αἰθούσης (ἀποδοκιμασία).

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀκροατήριον δὲν ἐγνώριζεν ἴσως τὸ 34 ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ. Ἂς ἡσυχάσῃ τώρα διὰ νὰ μὴ φέρῃ εἰς θέσιν τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ ἄρθρον τοῦτο. Ἐνταῦθα ὁ Κ. Μακρυγιάννης ζητεῖ τὸν λόγον.

§66ΖΕΡΒΑΣ. Λυποῦμαι Κύριοι, διότι παρεξηγήθην. Ἡ Συνέλευσις ἐνόμισεν, ὅτι ἀπετάνθην εἰς αὐτὴν δι’ αὐτῆς τῆς λέξεως. Οὔτε τὴν Συνέλευσιν αἰτιῶμαι οὔτε τὸ ἀκροατήριον, εἶπον μόνον ὅτι πρέπει ν’ ἀκούσητε τοὐλάχιστον ἀπὸ τὸ βῆμα, ἂν καλῶς ἢ κακῶς, ἂν ὑπὲρ ἢ κατὰ ἀγορεύω. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν, Κύριοι, ὅτι οἱ μεγαλήτεροι κακοῦργοι ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ὑποστηρίζωσιν ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου τὰ δικαιώματά των, καὶ κἀνεὶς δὲν δύναταί ποτε νὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ ἀποκλεισμοῦ τοῦ νὰ ὑπερασπισθῇ τις ἑαυτόν. Ὁ λόγος πρέπει νὰ ᾖναι ἐλεύθερος εἰς τὸ βῆμα, χωρὶς νὰ πιέζηται οὕτω δι’ ἀποδοκιμασιῶν, οὔτε διὰ κανενὸς μέσου. Ἡ κοινὴ γνώμη κατόπιν ἔρχεται καὶ ἐκφράζει τὴν πεποίθησίν της ὑπὲρ ἢ κατὰ τοῦ ἀγορεύοντος.

§67ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Εἰς τὴν οὐσίαν, εἰς τὴν οὐσίαν.

§68ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ σέβομαι καὶ τὸ ἀκροατήριον καὶ τὴν Συνέλευσιν· λυποῦμαι δὲ ὅτι πρὶν ἢ προβῶ εἰς τὴν ὑπεράσπισιν τῆς ἐκλογῆς ἤρχισαν τὰ ποδοκροτήματα. Μὰ διατί, ἐρωτῶ, τί ἠκούσατε;

§69ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Φθάνουν τόσα· ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§70ΖΕΡΒΑΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ περὶ τῆς ἐκλογῆς. Μᾶς παρουσιάζεται, Κύριοι, αὐτὴ ἡ ἐκλογή· αὐτὴν τὴν ἐκλογήν, θὰ τὴν δικάσωμεν μὲ κρύον αἷμα, καθὼς καὶ τὰς προλαβούσας. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ κερδήσω βιαίως τὰς πεποιθήσεις τῆς Συνελεύσεως ὑπὲρ ἢ κατά, θὰ εἴπω τὴν γνώμην μου ἐξ ὅσων ἀντελήφθην ἀπὸ τὰς ἐκθέσεις καὶ ἀπὸ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα περιῆλθον εἰς τὰς αἰσθήσεις μου· κατόπιν ἐναπόκειται εἰς τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀποφανθῇ· αἱ ἀντιῤῥήσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς περιστρέφονται εἰς τὸ ὅτι ἔγειναν πιέσεις, ὁπλοφόροι δῆθεν ἐβίασαν τοὺς ἀνθρώπους· ἐγὼ θὰ ἔλθω εἰς μίαν γενικὴν ἔκφρασιν, δὲν θὰ ἔλθω εἰς τὰ καθέκαστα, διότι δὲν ἔλαβον καιρὸν νὰ μελετήσω τὰς ἐκθέσεις, εἴτε τὰ πρακτικά. Τὸ ὅλον καθὼς ἤκουσα εἶναι ὅτι ἡ ἐπιτυχοῦσα μερὶς εἶχεν ὁπλοφόρους, καὶ ὅτι παρεβίασε τὴν ἀποτυχοῦσαν καὶ ἐψήφισεν ἐναντίον τῆς θελήσεώς της· αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον. Τὸ δεύτερον εἶναι, ὅτι αἱ ἐκεῖ ἀρχαὶ, καὶ διοικητικαὶ καὶ ἐκκλησιαστικαὶ, ἐπεμβῆκαν καὶ ὑπεχρέωσαν τοὺς πολίτας νὰ ψηφοφορήσωσιν ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχούσης μερίδος, ἀπέτρεπον δὲ αὐτοὺς νὰ ψηφοφορήσωσιν ὑπὲρ τῶν ἀποτυχόντων, καὶ ἰδίως ἕνας ἀρχιερεύς. Τρίτη ἀντίῤῥησις εἶναι, ὅτι ἐνῷ ἐπήγαιναν τὴν κάλπην εἰς τὸν ναόν, ἔγεινε πυροβολισμὸς, καὶ ἐφονεύθη ἕνας πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Αὐτὰ εἶναι τὰ τρία οὐσιώδη ἐπιχειρήματα, δυνάμει τῶν ὁποίων ζητεῖται ἀπὸ τὴν μειονοψηφίαν ἡ ἀκύρωσις αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς. Αὐτὰ λοιπὸν θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν καὶ θὰ τὰ ἀναλύσω, καὶ θὰ ὁδηγηθῶ ἀπὸ τὰ πράγματα αὐτὰ, καὶ τότε καὶ ἐγὼ θὰ συμφωνήσω ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως· ἐὰν ὅμως ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι παρὰ λόγοι ἀόριστοι, καὶ χωρὶς νὰ ἔλαβε πραγματικῶς τι χώραν, τότε θὰ ἦμαι ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως. Ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ πρῶτον ζήτημα· ποίαν ἀπόδειξιν μᾶς φέρουν περὶ τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ λαοῦ κατὰ τοῦ λαοῦ; διότι τὸ νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἶχον τόσους ὁπλοφόρους εἰς τὴν νῆσον Νάξον, ἥτις ἔχει ἐπέκεινα τῶν εἴκοσι χιλιάδων κατοίκων, διότι ὡς βλέπετε, δίδει ἓξ πληρεξουσίους, διὰ νὰ ἐπαρκέσωσιν οἱ ὁπλοφόροι νὰ ἀποδιώξωσιν ὅλον αὐτὸν τὸν λαόν, καὶ νὰ τοὺς ἐκβιάσουν νὰ δώσουν τὴν ψῆφόν των, φαίνεται ὅτι θὰ ἦτον ἕνας λαὸς μεγαλήτερος διὰ νὰ πιέσῃ τὸν μικρότερον· διότι ὅπως αὐτὸ τὸ μέρος εἶχε τὸ ἐλεύθερον νὰ ὁπλοφορήσῃ καὶ νὰ ἐπιτεθῇ κατὰ τοῦ ἄλλου λαοῦ, οὗτος εἶχε πολὺ περισσότερον δικαίωμα καὶ ἀμυνόμενος νὰ ὁπλίσῃ καὶ αὐτὸς κατὰ τοῦ ἄλλου λαοῦ. Διατί λοιπὸν δὲν ἔλαβε χώραν τοῦτο; Ἐδῶ παρετήρησαν πρὸ ὀλίγου, ὅτι ὁ Μοίραρχος, ὁ Εἰσαγγελεὺς εἶναι κατὰ τῆς ἐκλογῆς, ὥστε θὰ εἴπῃ, ὅτι καὶ ἡ ἐξουσία ἦτο κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Πῶς λοιπὸν αὐτὸς ὁ λαὸς ἦτο τόσον μέγας, ὥστε νὰ ἀναδείξῃ τοὺς ἐπιτυχόντας, καὶ ἐφάνη τόσον μικρὸς κατὰ τοῦ λαοῦ τοῦ ἀποτυχόντος! λέγω λοιπὸν, ὅτι αὐτοὶ ἦτον οἱ περισσότεροι ἐκ τῆς ἐκλεκτικῆς μερίδος, μολαταῦτα ἀπόδειξις τῆς αὐθαιρέτου διεξαγωγῆς τῆς ἐκλογῆς δὲν ὑπάρχει κἀμμία, καὶ ἐὰν προσθέσωμεν, Κύριοι, καὶ τὰ ἔγγραφα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα περιγράφουσι τὰ λαβόντα χώραν μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐκλογῆς. Τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα μᾶς ἀνέγνωσαν, ὅλα ταῦτα ἔλαβον χώραν μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐκλογῆς. Ἡμεῖς προχθὲς εἴχομεν μίαν ἄλλην ἐκλογὴν, τῆς Δωρίδος, μοὶ φαίνεται, κατὰ τῆς ὁποίας εἴχομεν ἔκθεσιν, ἐν καιρῷ τῆς ἐκλογῆς, Ἐπάρχου, Νομάρχου, Ὑπομοιράρχου, καὶ ἴδετε, ὅτι ἡ Συνέλευσις εἶπε νὰ μὴ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, δὲν πρέπει εἰς τὰ ἔγγραφα αὐτὰ νὰ δώσωμεν πίστιν, δὲν πρέπει αἱ ἀρχαὶ νὰ λαμβάνωσι μέρος· ἡμεῖς τὸ εἴπομεν, καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ ἐκεῖνα τὰ ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐγὼ ἐψηφοφόρησα ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης.

§71ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἦτον ὁ Εἰσαγγελεὺς καὶ οὐχὶ ἡ διοικητικὴ ἀρχή.

§72ΖΕΡΒΑΣ. Καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς εἶναι διοικητικὴ ἀρχή. Εἶπον λοιπὸν οἱ ἀκυρωτικοὶ, ὅτι ἐπειδὴ ἐπεμβαίνουν αὐταὶ αἱ ἀρχαὶ καὶ ἰδίως ὁ Ἔπαρχος μετὰ τοῦ Γραμματέως καὶ Ἀρχιερέως πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ. Νὰ σᾶς εἴπω, Κύριοι, ἠμπορῶ ἀκόμη νὰ βεβαιώσω τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ὁ Ἔπαρχος καὶ ὁ Γραμματεὺς ἦσαν κατὰ τῶν ἐπιτυχόντων, διότι ὁ μὲν ἔπαρχος εἶναι κουμπάρος τοῦ Δαμιράλε, ὁ δὲ γραμματεὺς πρῶτος ἐξάδελφος, καὶ σημειώσατε, ὅτι εἶχον διορισθῆ πρὸ τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ τελευταίου. Κατόπιν ὅμως, ἀφοῦ ἐγένετο ὁ τελευταῖος συνδυασμὸς, οἱ συγγενεῖς τοῦ Δαμιράλε σχεδὸν ἦσαν ἐναντίοι· διὰ τοῦτο βλέπετε, ὅτι οὐδεμίαν ἀπόδειξιν παρουσιάζουν, καὶ σᾶς εἶπον, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν πρᾶξιν ὁ Ἔπαρχος εἶναι ἔνοχος. Καὶ δὲν εἶναι δίκαιον μοὶ φαίνεται νὰ ἐρχώμεθα εἰς μίαν Συνέλευσιν καὶ νὰ καταγγέλλωμεν ἕνα Ἀρχιερέα χάριν ἁβροφροσύνης τοὐλάχιστον πρὸς τὴν θρησκείαν (ἀποδοκιμασίαι) ἐνόσῳ δὲν ἔχομεν πραγματικὰς ἀποδείξεις· δὲν πρέπει, δὲν εἶναι φρόνιμον ν’ ἀποφανθῶμεν κατὰ τοῦ ἀνωτάτου ὑπαλλήλου τῆς Ἐκκλησίας. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἔστω ὅτι αἱ ἀρχαὶ ὅλαι αἱ καταγγελθεῖσαι ἐμερολήπτησαν, συμφωνῶ διὰ μίαν στιγμήν· πῶς ἠμποροῦν νὰ μὲ βεβαιώσουν καὶ νὰ μὲ πείσουν, ὅτι καὶ αὐταὶ αἱ ἄλλαι ἀρχαὶ δὲν εἶχον ἐπίσης τὸ μέρος εἰς τοὺς ἐπιτυχόντας; ἐνόσῳ δὲν ἀποδείξετε τὰ πρῶτα, δὲν πιστεύω οὔτε τὰ δεύτερα. Ἐγένετο λόγος, ὅτι ὁ Ἀρχιερεὺς συνετέλεσε νὰ βιάσῃ ἄλλους νὰ ψηφοφορήσουν, καὶ ὅτι ἔκαμνε συλλήψεις· τὸ νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τοὐλάχιστον τοῦ νὰ πείσῃ τινὰς διὰ τοῦ λόγου, τὸ παραδέχομαι καὶ ἐγὼ, διότι ἕνας Ἀρχιερεὺς ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ τὴν συμπάθειαν ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου μέρους, ἀλλὰ τὸ νὰ συντελῇ εἰς τὰς συλλήψεις ἑνὸς ἀτόμου, ἀπίστευτον, παράδοξον πρᾶγμα. Ἕνας Ἀρχιερεὺς νὰ δίδῃ διαταγὰς συλλήψεως!

§73ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Ὁ προλαλήσας εἶπεν, ὅτι ὁ Ἀρχιερεὺς ἐφυλάκιζε τοὺς ἀνθρώπους εἰς τὸ σπῆτί του.

§74ΖΕΡΒΑΣ. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἡ ἀπόδειξις τῆς πιέσεως δὲν εἶναι πραγματική. Ἕνας Ἀρχιερεὺς νὰ ἐκδίδῃ ἔνταλμα συλλήψεως (γέλως).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ προκείμενον.

§76ΖΕΡΒΑΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ προκείμενον. Ὡς βλέπεπε, οὐδεμίαν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας ἀπόδειξιν, ἥτις νὰ μᾶς φέρῃ εἰς τὸν σχηματισμὸν μιᾶς πεποιθήσεως, κατὰ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς. Ἐπίσης καὶ τὸ δεύτερον, ὅτι αἱ ἀρχαὶ ἐπεμβῆκαν, τοῦτο δὲν εἶναι βέβαιον, καθόσον αἱ μὲν ἐκατηγορήθησαν χωρὶς κἀμμίαν ἀπόφασιν, ὅτι ἐπεμβῆκαν δῆθεν, καὶ ἔκαμαν αὐτὰ καὶ αὐτὰ, αἱ δὲ, ὅτι κατήγγειλαν τὰς ἐπεμβάσεις. Δὲν θέλω ν’ ἀδικήσω οὔτε τὸ ἕνα μέρος οὔτε τὸ ἄλλο, λέγω, ὅτι ὡς ἄνθρωποι, καί τοι ἀρχὰς διεύθυνον, ἠμπόρεσαν νὰ σχηματίσουν μίαν συμπάθειαν ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς ἢ ὑπὲρ τοῦ ἄλλου· διὰ τοῦτο ἡμεῖς, ὡς συμπαθοῦντας, δὲν πρέπει νὰ τοὺς πιστεύσωμεν. Τὸ τρίτον, Κύριοι, εἶναι ὁ θάνατος τοῦ Προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς.

§77ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὁ φόνος, ὄχι ὁ θάνατος.

§78ΖΕΡΒΑΣ. Ὁ φόνος φέρει τὸν θάνατον (γέλως). Ἂς ἔλθωμεν, Κύριοι, νὰ ἐξετάσωμεν αὐτὸ τὸ περιστατικὸν, καὶ θὰ ἰδῆτε, ὅτι ἡ καταγγελία θὰ πέσῃ ἰδίως κατὰ τῶν ἀποτυχόντων, ἰδίως κατὰ τοῦ Βαρότση, ὁ ὁποῖος ἦτο δήμαρχος. Πῶς ἔγεινε, Κύριοι, ἡ ἀρχή; Ἐγὼ δὲν ἔλαβα καιρὸν νὰ ἐξετάσω, διότι δὲν ἐτυπώθη ἡ ἔκθεσις, ἵνα ἐξετάσωμεν τὰ καθέκαστα. Ἀλλ’ ἐπειδὴ, ὅπως ἀνεγνώσθησαν, ἀντελήφθην μερικὰ πράγματα, θὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγα. Αὐτὸς ὁ δήμαρχος ἔχει ἕνα ὁλόκληρον βίον. 25 ἐτῶν δήμαρχος εἰς αὐτὸ τὸ χωρίον.

§79ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Διότι ἦτο Βαρότσης.

§80ΖΕΡΒΑΣ. Ὄχι, ἀλλὰ διότι ἦτον ἄλλος Βαρότσης εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, ὅστις ἦτον ἀντιπρόσωπος τοῦ Πάπα καὶ ὅστις ἔφερε τὴν διάλυσιν τῆς Ἐκκλησίας, καὶ ἐῤῥόφησε τὸ αἷμα τῶν Ἑλλήνων.

§81ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δὲν ἔχουν κἀμμίαν σχέσιν αὑτὰ, Κύριε Ζέρβα, εἰς τὴν οὐσίαν.

§82ΖΕΡΒΑΣ. Βλέπετε λοιπὸν ἕνα δήμαρχον, ὅστις βαστάζει μίαν εἰκοσιπενταετηρίδα, καὶ ὅστις ἐν τούτοις ἦτο τόσον ἀδύνατος, ὥστε δὲν ἠμπόρεσε νὰ ἐξέλθῃ τοῦ δημαρχικοῦ καταστήματος. Ἀλλὰ τί ἔκαμε; πηγαίνει καὶ καταλαμβάνει τὸ δημαρχικὸν κατάστημα, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ὑπάρχει καὶ μία μονὴ καθὼς λέγουν, καὶ σχηματίζει ἕνα φρούριον ὀχυρόν. Τί κάμνει ὁ Κ. Βαρότσης, πηγαίνει καὶ καταλαμβάνει τὸ ὀχυρώτερον μέρος αὐτῆς τῆς Μονῆς διὰ νὰ μὴ ἀφήσῃ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν Ναὸν ἡ κάλπη, νὰ μὴ γίνῃ ἐκλογὴ, διότι ἔβλεπε τὴν ἀποτυχίαν του. Ἐκεῖνοι βέβαια θὰ εἰπῆτε, ὅτι ἐπυροβόλησαν· ἀλλὰ πόθεν ἔλαβεν ἀρχὴν ὁ πυροβολισμὸς, δὲν τὸ ἠξεύρομεν. Ἐννοεῖτε, ὅτι ἕνας ἄνθρωπος, ὅστις κρατεῖ ἕνα ὀχύρωμα, εἴτε εἰς τὸν δρόμον, εἴτε εἰς τὴν πόλιν, πρὸς τί βαστᾷ τὸ ὀχύρωμα; Πρέπει νὰ σκεφθῶμεν πρῶτον τὶ ἐχρησίμευεν αὐτὸ τὸ ὀχύρωμα εἰς τὸν Βαρότσην· ἁπλῶς ἐβαστοῦσεν αὐτὸ τὸ ὀχύρωμα, ἢ διὰ ν’ ἀπωθήσῃ ἕνα τί; Ἦτον ἡ προσαγωγὴ τῆς κάλπης ἐν τῷ Ναῷ· δὲν σᾶς δέχομαι, λέγει, φύγετε ἀπ’ ἐμοῦ· οἱ κατηραμένοι ἐπυροβόλησαν καὶ ἐπίσης τότε καὶ οἱ ἄλλοι· ἀλλὰ τοιοῦτοι φόνοι δὲν ἔγειναν ἐκεῖ μόνον, ἔγειναν πολλοὶ φόνοι καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας.

§83ΠΟΛΛΟΙ. Ὅπου ἐπεμβῆκεν ἡ ἐξουσία.

§84ΖΕΡΒΑΣ. Λοιπὸν δὲν πρέπει νὰ παραξενευώμεθα, διότι συνέβη ἕνας φόνος, διότι ὁ Βαρότσης εἶχε καταλάβει τὴν μονὴν νὰ ἐμποδίσῃ τοὺς ἄλλους νὰ μὴ κάμουν ψηφοφορίαν (ἀποδοκιμασία).

§85ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ συμπέρασμά σας, Κύριε Ζέρβα.

§86ΖΕΡΒΑΣ. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι καὶ τὸ μέγα αὐτὸ ἁμάρτημα εἶναι ἁμάρτημα τῶν ἀποτυχόντων. Ὅλαι αὐταὶ αἱ μεγάλαι ἀποδείξεις, ἐφ’ ὧν στηρίζεται ἡ κατηγορία, δὲν εἶναι παρὰ λόγοι ἁπλοῖ, καὶ τὰ πράγματα ἀποδεικνύουν τὸ ἐναντίον. Ἂς ἔλθωμεν, Κύριοι, εἰς ἓν ἄλλο ζήτημα· εἶναι καὶ μία ἄλλη ἔνστασις τῶν ἀκυρωτικῶν, διὰ τῆς ὁποίας λέγουσιν, ὅτι ψηφοφορία πλήρης τῶν ἐν τῷ καταλόγῳ ὑπαρχόντων ἐκλογέων δὲν ἐγένετο· ἠμπορεῖ· δὲν ἔλαβον τοὺς καταλόγους ὑπ’ ὄψιν, δὲν ἐμέτρησα πόσους ἔχει ὁ εἷς καὶ πόσους ὁ ἄλλος. Ἀλλ’ ἡ ἔνστασις τῶν ἀκυρωτικῶν θὰ ἦτο τότε ἀποδεδειγμένη, τότε ἠμποροῦσε νὰ πείσῃ καί τινα ἄλλον νὰ συμμεθέξῃ τῆς πεποιθήσεως αὐτῶν, ὅταν μαζύ μὲ τὴν παρατήρησιν αὐτὴν μᾶς ἔκαμναν καὶ μίαν ἄλλην τὴν ἑξῆς· ἔπρεπε νὰ μᾶς εἴπουν εἰς τὴν ἔκθεσίν των, ὅτι ἐψηφοφόρησαν τόσοι παράνομοι, ὥστε, ἐὰν αὐτοὶ δὲν ἐψηφοφόρουν, ἤθελε μεταβληθῇ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας, καὶ τότε ἡ ἔνστασις αὐτὴ βεβαίως ἦτον ἀρκετὴ νὰ τὴν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ ἐκφέρωμεν μίαν ἀπόφασιν ὑπὲρ αὐτῆς. Ἀλλὰ, καί τοι ὁμολογήσαντες ἀορίστως, ὅτι ἐψηφοφόρησαν πολλοὶ, μὴ ἔχοντες τὸ δικαίωμα, δὲν μᾶς εἶπον, ὅτι τοιοῦτος ἦτον ὁ ἀριθμός.

§87Σ. ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Νὰ σᾶς τὸ εἴπω ἐγώ.

§88ΖΕΡΒΑΣ. Οἱ προτείναντες λοιπὸν τὴν ἔνστασιν αὐτὴν, ὅτι ὑπάρχουν πολλοὶ, ἔπρεπε νὰ εἴπουν, ὅτι εἶναι τόσοι, καὶ φαίνεται αὐτὴ ἡ ἀλλοίωσις, ὥστε καὶ ὁ λόγος αὐτὸς εἶναι ὅλως διόλου ἀνίσχυρος Ἔρχομαι, Κύριοι, εἰς ἕνα ἄλλο. Βλέπω, ὅτι τυπικῶς καὶ πραγματικῶς οὐδεμίαν ἁμαρτίαν φέρει αὐτὴ ἡ ἔνστασις, ἐκτὸς, Κύριοι, ἐὰν νομίζητε, ὅτι ὁ ἐκλογὴ αὕτη ἀνέδειξε τὸν Χατζόπουλον καὶ τοὺς λοιποὺς πληρεξουσίους, καὶ δὲν ἀνέδειξε τὸν Βαρότσην, τὸν Δαμηράλην καὶ λοιπούς· ἐὰν ᾖναι αὐτὸ τὸ ἁμάρτημα, τότε εἶμαι καὶ ἐγὼ σύμφωνος.

§89ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἔχουν αὐτὰ κἀμμίαν ἐπιῤῥοήν.

§90ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπα τίποτε, ὁσάκις ἤλθομεν καὶ ἐμετρήσαμεν τὰ δικαιώματα τῆς ἐπαναστάσεως· τὸ ἐναντίον μάλιστα λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ λόγος, νὰ φέρωμεν εἰς κάθε στιγμὴν τὸ δικαίωμα ἐκεῖνο τὸ ἱερόν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ, Κύριοι, παρετήρησα καὶ πρὶν, ὅτι βαραίνει εἰς τὴν στάθμισιν τῶν ἐκλογῶν ἡ ἰδιότης αὐτὴ τοῦ ἐπαναστάτου, πρέπει κάτι τί νὰ εἴπῃ τις περὶ αὐτῆς πρὸς ὑποστήριξιν.

§91ΠΟΛΛΟΙ. Ἐξ ἐναντίας μάλιστα εἶναι ἐπαναστάτης καὶ μάλιστα γραμματεὺς τῆς Κυβερνήσεως.

§92ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι, θὰ ὑπερασπισθῶ τὰ δικαιώματα τῶν ἀνθρώπων, κατόπιν ἂς ἔλθῃ ἄλλος νὰ μὲ ἀντικρούσῃ. Λέγω λοιπὸν, Κύριοι, διατί εἶχον αὐτὴν τὴν μεγάλην πλειονοψηφίαν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, σχεδὸν τὴν παμψηφίαν. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅλα ὅσα ἔτρεξαν· εἴμεθα ἡμεῖς αὐτοὶ, οἵτινες ἐλάβομεν μέρος, καὶ ὄπισθέν μας εἴχομεν καὶ ὅλον τὸν λαὸν, ὅστις σύμφωνα μὲ τὰς νέας ἰδέας συνέπραξε, καὶ ἐφέραμεν αὐτὴν τὴν μεταβολήν. Ἐννοεῖτε ὅμως, ὅτι δὲν ἦτον ἔργον μιᾶς ἑσπέρας, ἢ ἑνὸς μηνὸς, ἢ ἑνὸς ἔτους· ἦτον ἔργον πολυχρόνιον, καὶ ὁ καθεὶς δὲν ἠδύνατο μὲν ἐν τῷ φανερῷ νὰ ἐνεργήσῃ, ἐνήργει ὅμως ἐν παραβύστῳ, διότι εἶχε τύραννον ἐκεῖ, καὶ τὴν κεφαλήν του εἶχεν εἰς τὸ ἰκρίωμα τῆς λαιμητόμου. Εἰς αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, Κύριοι, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ἀπὸ τὰ 46 ἀκόμη ὁ Κ. Χατζόπουλος ἦτο εἷς τῶν ἐργαζομένων κατὰ τῆς τυραννίας. Δὲν πρέπει νὰ μὲ ἐμποδίσῃ κανεὶς νὰ εἴπω ἔκτοτε ἀπὸ τὰ 46 καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν ἐσυστήθη ἡ νέα Κυβέρνησις τῶν νέων ἰδεῶν καὶ ἀρχῶν, ὁ Χατζόπουλος ἦτον ὁ ἔνθερμος στηλωτὴς καὶ δημιουργὸς αὐτῆς τῆς ἐπαναστάσεως, καὶ πολλοὶ τῶν φίλων μου δὲν ἠμποροῦν νὰ το ἀρνηθοῦν, διότι συνειργάσθησαν. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς δὲν ἀνήκει τοὐλάχιστον εἰς τὸ παρελθὸν, ἀλλ’ εἶναι εἷς ἀπὸ τοὺς ἐπαναστατικούς. Ἂς ἔλθωμεν, Κύριοι, καὶ εἰς τὸν σύντροφόν του τὸν Γκίλην.

§93ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι περιττὰ αὐτά.

§94ΖΕΡΒΑΣ. Ὁ Γκίλης εἶναι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον ἐξέλεξεν ὁ λαὸς τῆς Νάξου προχθὲς δήμαρχον μετὰ τὴν μεταβολὴν, ὥστε καὶ αὐτὸς καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ εἶναι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔκαμαν τὴν στάσιν εἰς Νάξον καὶ ὅλοι κατεδιώχθησαν ἀπὸ τὸ σύστημα τὸ ὀλέθριον διὰ τὰς φιλελευθέρας ἀρχάς των. Λοιπὸν ὡς τοιούτους ἑπόμενον εἶναι νὰ τοὺς ἀγαπᾷ ὁ λαὸς καὶ νὰ τοὺς δώσῃ τὰς ψήφους του. Ἐννοεῖται, ὅτι καὶ εἰς τὸν ἄλλον συνδυασμὸν ὑπάρχουν πολλοὶ, καὶ εἷς μάλιστα ὁ Κ. Κρίσπης, ὅστις ἦτον εἷς τῶν 62, καὶ ἠμπορῶ νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἐπίσης εἶναι καὶ αὐτὸς ἀξιοσέβαστος διὰ τὰς ἀρχάς του. Ἐπίσης καὶ ὁ Κ. Κονταράτος ὡς στρατιωτικὸς, περὶ οὗ δὲν ἀντιλέγω, ὅσον καὶ ἂν θέλητε νὰ μεγαλώσητε τὰ δικαιώματα τοῦ ἀνθρώπου. Ἓν μόνον, Κύριοι, ἐμπόδισεν ἴσως νὰ ἔχωσι καὶ εἰς αὐτοὺς τὰς αὐτὰς συμπαθείας τοῦ λαοῦ, τὸ ὅτι εἶχον καὶ ὄργανα τοῦ παρελθόντος εἶχον τὸν Δαμηράλη, τὸν Βαρότσην καὶ τὸν Δημητρακόπουλον. Ὁ Δαμηράλης ἐκυνηγοῦσε τοὺς ἐπαναστάτας εἰς τὴν Νάξον, διότι ἦτο καὶ δήμαρχος καὶ Βουλευτὴς τῆς τελευταίας Βουλῆς (ἀποδοκιμασία). Ὁ δὲ Κ. Δημητρακόπουλος ἐπίσης καὶ αὐτὸς ἦτο Βουλευτὴς· διὰ τὸν Κ. Βαρότσην βιβλία πρέπει νὰ κάμῃ κἀνεὶς διὰ νὰ ἐκθέσῃ τὰ κατ’ αὐτοῦ παράπονα τῆς Νάξου· 25 ἔτη δημαρχεύει, Κύριοι, διότι ἔτυχε νὰ ἔχῃ ἕνα Βαρότσην μέγαν καὶ πολὺν εἰς Κωνσταντινούπολιν, νὰ ᾖναι δυτικὸς, ἑπομένως ἦτον ἀδύνατον νὰ ἔχῃ συμπαθείας.

§95ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριε Ζέρβα, νὰ σεβασθῇς τὴν θρησκείαν, διότι τὸ δόγμα δὲν κατηγορεῖται. Ἐν Ἑλλάδι πᾶσαι αἱ θρησκεῖαί εἰσιν ἐλεύθεραι.

§96ΖΕΡΒΑΣ. Ναὶ, ἀλλὰ ἡ διαφορὰ τῶν θρησκειῶν γεννᾷ συμπαθείας καὶ ἀντιπαθείας ὡς πρὸς τὰ συμφέροντα. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι καὶ τὰ τρία αὐτὰ πρόσωπα ἦσαν τοῦ παλαιοῦ συστήματος, καὶ δημάρχους τόσον καιρὸν τοὺς ἐβαρύνθη ὁ λαὸς, ὥστε ἅμα ἦλθεν ἡ μεταβολὴ, ἀμέσως τοὺς ἐξεδίωξεν. Ἰδοὺ λοιπὸν ἡ ἀπόδειξις, ὅτι δὲν ἔχαιρον τὴν ὑπόληψιν· ἐὰν λοιπὸν ὁ Κύριος Κρίσπης ἤθελεν ἀπαρτίσει αὐτὸν τὸν συνδυασμὸν μετὰ τῶν ἄλλων, καὶ τὰ παιδιὰ καὶ αἱ γυναῖκες ἤθελον τοὺς συνδράμει· ἀλλ’ ἀπέτυχε, διότι ἦτο συνδυασμένος μὲ τὸν Βαρότσην. Ἔχομεν πράγματα, Κύριοι· ὅταν ἔκαμαν τὴν στάσιν εἰς τὴν Νάξον, ὁ δήμαρχος αὐτὸς ἦτον ὁ καταδιώκτης τῶν στασιαστῶν· ἂν θέλετε τώρα φέρετέ τον ἐδῶ.

§97ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἔχουν αὐτὰ σχέσιν.

§98ΖΕΡΒΑΣ. Ἐὰν λοιπὸν παραδεχθῶμεν, ὅτι καὶ ὁ Κ. Βαρότσης εἶναι ὁπωσδήποτε ἄξιος νὰ συμπαθήσωμεν ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ νὰ ἀκυρώσωμεν ὑπὲρ αὐτοῦ μίαν ἐκλογὴν, βέβαια καλήτερα θὰ κάμωμεν νὰ ἐπαναφέρωμεν καὶ τὸν ἄλλον Βαρότσην εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν (θόρυβος). Ἐὰν θελήσητε νὰ μὴν ἔλθωμεν εἰς τὰ προσωπικὰ, κάμνω ὅρκον νὰ μὴ εἴπω τι περὶ αὐτῶν.

§99Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ ἐπανάστασις εἶναι γενναία καὶ δὲν κάμνει διαίρεσιν μεταξὺ προσώπων.

§100ΖΕΡΒΑΣ. Λοιπὸν, ἂν θέλετε νὰ φέρωμεν καὶ τὸν Δημητρακόπουλον πληρεξούσιον ἐδῶ, ἠμποροῦμεν νὰ φέρωμεν καὶ τὸν Μήλιον Ὑπουργόν. Θὰ τελειώσω τὸν λόγον μου. Σᾶς εἶπα, ὅτι καμμία ἀπόδειξις ἰσχυρὰ δὲν ὑπάρχει ὡς πρὸς τὴν πίεσιν τοῦ λαοῦ ἐκ μέρους τῶν πλειονοψηφισάντων· αἱ ἀρχαὶ ἀπεδείχθησαν, ὅτι οὐδεμίαν ἐπέμβασιν ἔκαμαν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς, καὶ ὅτι ἂν ὑποτεθῇ τοῦτο, ἐπίσης πρέπει νὰ φέρωμεν εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν καὶ τὰς ἄλλας ἀρχάς. Ἐρχόμεθα λοιπὸν εἰς τὸ αὐτὸ πεδίον, καθόσον ἀφορᾷ τὸ τρίτον...

§101ΠΟΛΛΟΙ. Μὴ ἐπαναλαμβάνετε τὰ ἴδια.

§102ΖΕΡΒΑΣ. Διὰ τοῦτο, Κύριοι φρονῶ, ὅτι, ἐὰν ἡ Συνέλευσις λάβῃ ὑπὸ ὥριμον σκέψιν καὶ δικάσῃ μὲ κρύον αἷμα τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν, θὰ ᾖναι πολὺ ὑπερτέρα καὶ δικαιοτέρα, καὶ λέγω συγχρόνως, ὅτι ἐγὼ ἐσχημάτισα μίαν πεποίθησιν, ὅτι εἶναι καλὴ καὶ πρέπει νὰ ἐπικυρωθῇ.

§103Ι. ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ, Κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ δύο λόγια νὰ ὁμιλήσω, Κ. Πρόεδρε καὶ συνάδελφοι. Ἡ Συνέλευσις εἶναι σήμερον ἀγαθότης, εἶναι εἰλικρίνεια, εἶναι καὶ μία συμπάθεια· διατηρεῖται αὕτη, ὅταν ᾖναι μία ψυχὴ καὶ μία καρδιά. Ποῖον νὰ ᾖναι αὐτὸ ποῦ πταίει; τάχα δὲν τὸ γνωρίζομεν ὅλοι; τὸ γνωρίζομεν. Δὲν πρέπει νὰ ἐπεμβαίνωμεν οὔτε εἰς τὴν θρησκείαν· δὲν ἠξεύρομεν ποῦ ἔχει καθεὶς τὸ στρῶμά του, δὲν βλέπομεν τὴν ἀθλίαν κατάστασιν, ὅπου εὑρισκόμεθα. Δὲν βλέπομεν τὴν Ἀθήνα ποῦ ἔγεινε ῥουμάνι; δὲν βλέπομεν ποῦ τρέχομεν; δὲν βλέπομεν, ὅτι μία μερίδα, δὲν τὴν κατηγορῶ, μὰ κατηγορεῖται καὶ μονάχη της θέλει νὰ κάψῃ τὴν πόλιν; τί τοὺς ἔφταιξεν ἡ Ἀθήνα; Πρέπει πρῶτον νὰ λάβῃ πρόνοιαν ἡ Σεβαστὴ Συνέλευσις νὰ διατάξῃ τὴν ἐθνικὴν φρουρὰν, καὶ σύμφωνα μαζὺ οἱ πατριῶτες οἱ ἀγαθοὶ, ὅπου ὑπάρχουν κακοὶ ἄνθρωποι, νὰ κάμωμεν, ὥστε ἡ ἐξουσία νὰ ἠμπορέσῃ νὰ τοὺς πιάσῃ· λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ νὰ λάβετε μιὰ πρόνοια, καὶ νὰ γίνῃ ἡ ἐθνικὴ φρουρὰ, καὶ νὰ παύσωσι τὰ δεινά μας (ἐπευφημίαι).

§104ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ὁ πρῶτος ἀγορεύσας πληρεξούσιος Ὕδρας Κύριος Βουδούρης ἔκαμε τὴν πρότασιν εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ τυπωθῶσιν αἱ δύω ἐκθέσεις καὶ ἀμφότερα τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα, τὰ ἀπαρτίζοντα περιληπτικῶς τὰς ὑπὲρ καὶ κατὰ κατηγορίας ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Νάξου. Ἡ Ἐθνοσυνέλευσις εὐθὺς ἀπεδοκίμασε τὴν πρότασιν ταύτην, καὶ μοὶ φαίνεται, ὅτι κατενόησα τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον ἀπεδοκίμασεν. Ὁ Κύριος Βουδούρης ἐπρότεινεν, ὅτι ὁ ἀνθρώπινος νοῦς, ὅσον καὶ ἂν ᾖναι προωδευμένος, δὲν δύναται εὐθὺς νὰ περιλάβῃ ἐν ἑαυτῷ περιστάσεις καὶ πράγματα τόσον περιπεπλεγμένα. Καὶ κατὰ τοῦτο ὁ Κύριος Βουδούρης δὲν εἶχε δίκαιον εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν, διότι αἱ περιστάσεις καὶ τὰ πράγματα ἦσαν τοσοῦτον ζωηρὰ, τοσοῦτον μεγάλα, ὥστε ἡ ἐντύπωσις ἔγεινεν ἐκ πρώτης ἀφετηρίας, ἐκ πρώτης ἀρχῆς, καὶ ἦτο περιττὴ πλέον ἡ τύπωσις, διὰ νὰ περιλάβῃ ὁ ἡμέτερος νοῦς τὰς μερικὰς καὶ λεπτὰς ἐκείνας περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἀντελήφθησαν ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν δύω αὐτῶν ἐκθέσεων. Ἀλλ’ ἀπέναντι τῶν μεγάλων κατηγοριῶν, ἀπέναντι τῶν μεγάλων γεγονότων, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζουσι τὸ ἄκυρον αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς, ἔχομεν ἀνάγκην νὰ καταφύγωμεν εἰς τὰς μικρὰς ἐκείνας περιστάσεις, τὰς ὁποίας ἤθελον ἴσως παρίδει εἰς περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπῆρξε μόνον ὡς ἀφορμὴ προτάσεως κατὰ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Νάξου. Νομίζω ὅτι τοῦτο ἦτον ὁ σκοπὸς, αὐτὸς νομίζω, ὅτι ἦτο ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Ἐθνοσυνέλευσις δὲν ἤθελε νὰ τυπωθῶσιν αἱ ἐκθέσεις κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ ἐντίμου πληρεξουσίου Ὕδρας. Ἐγὼ, ὡς καὶ πρότερον σᾶς εἶπον, εἶμαι κατὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Νάξου· ἐπρόσεξα, ὅσον μοὶ ἦτο δυνατὸν, εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐκθέσεως τῆς πλειονοψηφίας, ἐπρόσεξα εἰς τὴν ὁμιλίαν τοῦ Κυρίου Βουδούρη, ἐπρόσεξα μετὰ ταῦτα σπουδαίως εἰς τὸν λόγον τὸν ὁποῖον ὁ προλαλήσας ἔντιμος πληρεξούσιος Ἑρμιονίδος ἔκαμεν ὑπερασπιζόμενος τὴν ἐκλογὴν ταύτην, καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅταν ὁ προλαλήσας ἤρξατο τὸν λόγον του καὶ ἤρχισε νὰ ὑπερασπίζηται τὴν ἐκλογὴν ταύτην, λέγων, ὅτι μὲ ἀοριστίας ἤρχισαν νὰ κατηγορήσουν τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν, πολὺ ἐπρόσεξα νὰ σᾶς εἴπω τὴν ἀλήθειαν· ἐδίσταζον, ὅτι μήπως καὶ ἐγὼ εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀπάτην περὶ τοῦ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς, καθόσον ἐπίστευον, ὅτι ὁ προλαλήσας ἤθελε παρουσιάσει λόγους, διὰ τῶν ὁποίων ἤθελε καταστρέψει τὰ ἐπιχειρήματα τῆς μειονοψηφίας καὶ τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζουσι τὴν ἰδέαν τῆς ἀκυρότητος τῆς ἐκλογῆς ταύτης. Ἀλλὰ Κύριοι, μετὰ ταῦτα, ἀφοῦ προέβη εἰς τὸν λόγον του ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Ἑρμιονίδος, παρετήρησα, ὅτι πραγματικῶς ὁ Κύριος οὗτος ὡμίλησε πολλὰ ἀόριστα, ἐξέφυγε τοῦ ἀντικειμένου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν καὶ ἔπεσεν εἰς πράγματα, τὰ ὁποῖα ἴσως, Κύριοι, ὄχι ἴσως ἀλλὰ βεβαίως εἶναι ἀνάγκη νὰ τὰ περιλάβῃ μίαν ἡμέραν ἡ ἱστορία τῆς νέας Ἑλλάδος, καὶ τὰ ὁποῖα ἀνάγονται εἰς τὰ καθήκοντα ἑνὸς ἱστοριογράφου ἀλλ’ ὄχι ἑνὸς πληρεξουσίου. Τί πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν; Ἂν ἔλαβε χώραν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Νάξου βία, καλπονοθεύσεις, παρεμβάσεις, ἂν ἡ ἐκλογὴ τέλος πάντων εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἴδω καθόλου τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειονοψηφίας· ἐξ αὐτῶν τῶν πρωτοκόλλων, ἐξ αὐτῶν τῶν στατιστικῶν πινάκων τῆς ἐπαρχίας ἀποδεικνύεται ἡ παρανομία, ἡ ἐπέμβασις, ἀποδεικνύονται αἱ καλπονοθεύσεις, ἀποδεικνύεται τέλος πάντων, ὅτι ἡ ἐκλογὴ συνωδεύθη μὲ ὅλας τὰς ἀσχημίας, μὲ τὰς ὁποίας συνωδεύθησαν αἱ ἐκλογαὶ τοῦ παρελθόντος συστήματος. Καὶ τοιαύτην ἐκλογὴν ποτὲ δὲν πιστεύω ὅτι ἡ Συνέλευσις θέλει τὴν κατατάξει μεταξὺ τῶν νομίμων, καὶ θέλει ἐπιτρέψει νὰ παρακαθίσωσι μεταξὺ τῶν νομίμων πληρεξουσίων ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐξελέχθησαν ὡς πληρεξούσιοι, βεβηλώσαντες διὰ τῆς δολοφονίας τὸν ναὸν τοῦ ὑψίστου (ἐπιδοκιμασίαι). Κύριοι! τί μᾶς παρουσιάζουν τὰ διάφορα πρωτόκολλα, τὰ ὁποῖα συνοδεύουσι τὰ χαρτία ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα, οὕτως εἰπεῖν, εἶναι ὁ καθρέπτης τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Νάξου; Μᾶς παρουσιάζουσιν, ὅτι εἰς δήμους τινὰς, καὶ μοὶ φαίνεται, ὄχι ὀλιγωτέρους τῶν τριῶν ἢ τῶν πέντε, δὲν ἐνθυμοῦμαι, ἐνῷ οἱ στατιστικοὶ κατάλογοι τῶν δήμων ἀναφέρουν ἀριθμὸν ἀῤῥένων 600 ὑποθέσατε, εὑρίσκομεν μέσα εἰς τὴν κάλπην, Κύριοι ψήφους 800, ψήφους 1000, ψήφους 1500, ἡ δὲ πλειονοψηφία ἔρχεται νὰ ὑποστηρίξῃ διὰ τοῦ θεσπίσματος τῆς Κυβερνήσεως τὸ μεῖζον τοῦ ἀριθμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐμφαίνεται εἰς τοὺς ὑποβληθέντας βουλευτικοὺς καταλόγους. Ἀλλὰ, Κύριοι, ὅσοι καὶ ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι παρελείφθησαν ἀπὸ τοὺς προκατόχους, ἀπὸ τοὺς παλαιοὺς, ἀπὸ τοὺς κακοὺς δημάρχους ἀπὸ τοῦ νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τοὺς βουλευτικοὺς καταλόγους, ἦτο δυνατὸν νὰ παραλειφθῶσι περισσότεροι ἀφ’ ὅσοι ὑπάρχουσιν εἰς ἕνα τόπον μικροί τε καὶ μεγάλοι; Τοῦτο μοὶ φαίνεται ὅτι ἦτον ἀδύνατον, καὶ κατὰ συνέπειαν ὁ λόγος αὐτὸς τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς πολεμεῖται ἐξ αὐτῆς τῆς ἁπλουστάτης σκέψεως. Ἀλλὰ, Κύριοι, ὁ προαγορεύσας κ. πληρεξούσιος Ἑρμιονίδος εἶπεν ὅτι ἂν Κύριοι, διότι εἰς τὸν συνδυασμὸν τῶν ἐπιτυχόντων ὑπάρχουσιν πρόσωπα ἐπαναστάται καὶ τοῦ ἐφέρθη ἡ παρατήρησις ὅτι ὑπῆρξαν καὶ εἰς τὸν ἄλλον 1 ἢ 2, ἂν, Κύριοι, συνεδυάζοντο μὲ τοὺς ἐπιτυχόντας, τότε καὶ ἄνδρες καὶ γυναῖκες ἤθελον ψηφοφορήσει ὑπὲρ αὐτῶν. Κύριε πληρεξούσιε Ἑρμιονίδος ἄνδρες καὶ γυναῖκες ἐψηφοφόρησαν καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν διότι διὰ νὰ φθάσουν εἰς αὐτὸν τὸν ὑπέρτατον ἀριθμόν, θὰ εἴπῃ, ὅτι οἱ κύριοι οἱ ἐνεργήσαντες τὴν ἐκλογὴν ταύτην κατέφυγον εἰς τὴν ἐπικουρίαν τοῦ ὡραίου φύλλου. Τοῦτο, Κύριοι, δὲν εἶναι μία ἀπόδειξις ἐπεμβάσεως, δὲν εἶναι ἀπόδειξις μιᾶς καλπονοθεύσεως, μιᾶς παρεμβάσεως; Τί ἄλλο εἶναι, Κύριοι, ἡ καλπονόθευσις παρὰ ἓν ψευδὲς ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον διὰ τοιούτων ἢ τοιούτων μέσων ἐπῆλθε μέσα εἰς τὴν κάλπην; Ἀλλ’ αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν σᾶς μαρτυροῦν ὅτι ἐκεῖ δὲν ἐγένετο ἀληθὴς ἐκλογή; Λοιπὸν, τί εἶναι τοῦτο; Εἶναι μία παράβασις καὶ καλπονόθευσις, μία εἰκονικότης, μία τέλος πάντων ἀθέμιτος πρᾶξις προσβάλλουσα τὰ δικαιώματα τοῦ πολίτου. Ἰδοὺ λοιπὸν, Κύριε πληρεξούσιε τῆς Ἑρμιονίδος, ὅτι ἔχομεν ὡρισμένα πράγματα, ἔχομεν λόγους, τοὺς ὁποίους δὲν δύνασθε νὰ πολεμήσητε, διὰ τῶν ὁποίων πολεμοῦμεν τὰ ἐπιχειρήματά σας καὶ ζητοῦμεν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Νάξου. Εἶπεν ὁ Κύριος πληρεξούσιος Ἑρμιονίδος, ὅτι πῶς δυνάμεθα νὰ δώσωμεν μεγαλητέραν πίστιν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς κατοικοῦντας εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ, ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς εὑρισκομένους ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ τῆς Νάξου; Τοῦτο εἶναι μία ἀλήθεια, ὅτι δὲν δυνάμεθα εὐθὺς, εὐθὺς νὰ τὸ εὕρωμεν. Ἐὰν ὅμως τὸ ἐξετάσωμεν καὶ τοῦτο, θὰ τὸ εὕρωμεν, καὶ θὰ εὕρωμεν τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα περισσότερον πρέπει νὰ πιστεύσωμεν, τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα παρέχουν τὰς μεγαλειτέρας ἐγγυήσεις. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι καὶ εἰς τὰ δικαστήρια, ὁσάκις παρουσιάζονται μάρτυρες, οἱ δικασταὶ δὲν λαμβάνουν ὑπ’ ὄψιν τὸ ποσὸν τῶν μαρτύρων, ἀλλὰ τὸ ποιὸν, καὶ ἐντεῦθεν σχηματίζουν τὴν πεποίθησιν καὶ ἐκδίδουν τὴν ἀπόφασίν των. Τοιουτοτρόπως καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα. Ποῖοι εἶναι οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι κατηγοροῦν τὴν ἐκλογὴν, καὶ διὰ ποῖον σκοπὸν τὴν κατηγοροῦν; Οἱ μὲν ὑπάλληλοι τῆς ἐπαρχίας Νάξου ἐνήργησαν αὐτὴν, καὶ ἑπομένως τὰς ἑαυτῶν πράξεις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὰς κατηγορήσουν, διότι αὐτοὶ εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν κατέχουν τὴν θέσιν τοῦ ὑποδίκου. Κατὰ συνέπειαν λοιπὸν ἔπρεπε νὰ ἔλθουν ἄλλοι ἄνθρωποι μὴ ἐνδιαφερόμενοι, μὴ ἐνεχόμενοι, νὰ ἐξετάσουν καὶ νὰ εὕρουν τὴν ἀλήθειαν. Καὶ τίνες εἰσὶν αὐτοί; Εἶναι οἱ ἀνώτεροι ὑπάλληλοι, οἱ ἔχοντες τὸ καθῆκον νὰ ἐξετάσουν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἐξήτασαν δὲ αὐτὴν τὴν περίστασιν καὶ κατήγγειλαν, ὅτι ὁ Ἔπαρχος, ὁ ὑπολοχαγὸς Ἀσπρογέρακας καὶ ὁ ὑπενωμοτάρχης, —δὲν ἠξεύρω ποῖος εἶναι— ὅτι οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, ἐπεμβῆκαν ἐπὶ τοσοῦτον εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Νάξου, ὥστε ἔφεραν ὅλα αὐτὰ τὰ δυστυχῆ ἀποτελέσματα, τοὐτέστιν ἔγειναν παραίτιοι φόνου, ἔγειναν παραίτιοι τῆς παραβιάσεως τῶν τιμαλφεστέρων δικαιωμάτων τοῦ πολίτου. Τί συμφέρον εἶχεν ὅμως ὁ Εἰσαγγελεὺς, διὰ νὰ ἀναφέρῃ ὅλα αὐτὰ τὰ περιστατικὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον; Μήπως ἐζητοῦσε νὰ γείνῃ πληρεξούσιος ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν Νάξου; Ἢ μήπως ἐγνώριζεν, ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἤθελε περιέλθει εἰς τὴν Συνέλευσιν; Ὄχι. Ὁ Εἰσαγγελεὺς κατὰ τὸ καθῆκόν του ἀναφέρεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ λέγει· ἐπειδὴ αἱ περιστάσεις εἶναι τοιαῦται, τοῦτο καὶ τοῦτο, Κύριε Ὑπουργὲ, συνέβη. Ἄρα λοιπὸν τὸ ἔγγραφον τοῦ Εἰσαγγελέως εἶναι ἡ πιστὴ ἀφήγησις τῶν περιστατικῶν, τὰ ὁποῖα συνέβησαν κατὰ τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, διότι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ δὲν ἐξεδόθη ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ ἀκυρωθῇ ἢ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Νάξου, ἀλλ’ ἐδόθη ὡς ἀναφορὰ προερχομένη ἀπὸ τὰ καθήκοντα τοῦ Εἰσαγγελέως. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι δὲν εἶχε τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ὁ Κύριος πληρεξούσιος Ἑρμιονίδος ἀπέδωκεν εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτό. Τὸ αὐτὸ τοῦτο λέγω καὶ διὰ τὸ ἔγγραφον τοῦ ἐντίμου μοιράρχου Κυρίου Ζαλακώστα, διότι βλέπετε, ὅτι μέσα εἰς τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον στέλλει εἰς τὸν Ὑπουργὸν, δὲν ἀναφέρει μὲν περὶ τῶν πραγμάτων τῆς ἐπαρχίας Νάξου, ἀλλὰ λέγει· εἶναι ἀνάγκη νὰ μᾶς στείλητε ἐνωμοτίαν καὶ νὰ κάμητε τοῦτο καὶ τοῦτο. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι τόσον ὁ Μοίραρχος, καθὼς καὶ ὁ Νομάρχης ἔκαμαν ἀναφορὰν, ἀναφερόμενοι εἰς τὸ καθῆκον τῆς ὑπηρεσίας καὶ ὄχι ποτὲ πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ἐπηρεάσουν τὴν ἐκλογὴν ἢ νὰ τεθῶσιν εἰς τὴν πλάστιγγα τοῦ νομίμου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Νάξου. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι μὲ πείθουν, ὅτι πρέπει νὰ δώσωμεν περισσοτέραν πίστιν εἰς τὰ ἔγγραφα τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ τοῦ Μοιράρχου, παρὰ τοῦ Ἐπάρχου, ὁ ὁποῖος ὕψωσε τὴν σημαίαν τοῦ κομματάρχου καὶ ἔφερε τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται. Κύριοι, δὲν γνωρίζω κἀνὲν ἀπὸ τὰ πρόσωπα, μόνον τὸν Νικ. Κρίσπην, τὸν ἀποτυχόντα, ὃν εἶχον ἄλλοτε συμμαθητήν· καὶ ἂν ἔχω συμπαθείας, ταύτας ἤθελον τὰς ἔχει ὑπὲρ τοῦ ποτὲ συμμαθητοῦ μου. Κἀνένα ἄλλον δὲν γνωρίζω παρὰ μόνον πρὸ 6 ἢ 7 ἡμερῶν ἐγνώρισα τὸν Κύριον Χατζόπουλον εἰς τὴν ὁδόν. Ἡ γνώμη μου λοιπὸν εἶναι ἀποτέλεσμα βεβαιότατον καθαρᾶς πεποιθήσεως, οὐδόλως ἐπηρεαζομένης ἀπὸ τὸ συμφέρον τῶν προσωπικοτήτων, ὡς ὁ προλαλήσας ὡμίλησεν. Ἄλλως τε, Κύριοι, ἡ ὁμιλία τοῦ προλαλήσαντος, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ, δὲν δύναται νὰ παρέξῃ τὰς ὡραίας ἐκείνας ἐντυπώσεις, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ δίδῃ μία ὁμιλία, ὁσάκις γίνεται περὶ τῆς δίκης τρίτων προσώπων, διότι ὁ προλαλήσας ἐμπερδεύθη τόσον πολὺ εἰς τὰ πρόσωπα, ὥστε ἐπρόδωκε, Κύριοι, τὸν ἑαυτόν του, ὅτι κατὰ τούτων τῶν προσώπων ἔχει ἀντιπάθειαν, καὶ κατὰ τῶν ἄλλων δὲν ἔχει.

§105ΖΕΡΒΑΣ. Εἶναι προσωπικόν· εἶναι ἐπίθεσις, καὶ ζητῶ τὸν λόγον.

§106ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μοὶ φαίνεται λοιπὸν, ὅτι, ἀπὸ τὸ ῥεῦμα τῆς συμπαθείας καὶ τῆς ἀντιπαθείας παραφερόμενος, προέβη εἰς τὰς ὁμιλίας αὐτὰς ὁ προλαλήσας. Κατὰ συνέπειαν λοιπὸν, Κύριοι, διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς, διὰ τὰ συμπεράσματα αὐτὰ, προτείνω νὰ κηρύξητε τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν ἄκυρον, διὰ νὰ ἐξασκήσῃ εἰς δευτέραν περίστασιν ἐλευθέρως ἡ ἐπαρχία αὕτη τὰ δικαιώματά της καὶ ἐκλέξῃ τοὺς ἀληθεῖς ἀντιπροσώπους, ὅπως ἀντιπροσωπεύσουν καὶ αὐτὴν καὶ τὸ Ἔθνος εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν ταύτην.

§107ΖΕΡΒΑΣ. Ὁ προλαλήσας, εἶπεν, ὅτι περιεπλέχθην πολὺ εἰς τὰ πρόσωπα.

§108ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι! Δὲν τὸ πιστεύομεν· δὲν τὸ πιστεύει κἀνείς.

§109ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν δύνασθε νὰ μοὶ ἀρνηθῆτε τὸν λόγον. Αὐτὸς ἐγὼ δὲν τὸ ἀνέχομαι.

§110ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἐνόουν τοῦτο, ὅταν ἐγὼ ὡμίλουν. Εἶπον μόνον, ὅτι ὁσάκις ἄνθρωπός τις ὁμιλεῖ περὶ προσώπων, κατηγορῶν τὰ μὲν καὶ ὑπερασπιζόμενος τὰ δὲ, προϋποτίθεται μία συμπάθεια πρὸς αὐτὰ τὰ πρόσωπα.

§111ΖΕΡΒΑΣ. Θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῶν προσωπικῶν. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι οὐδένα τῶν ἀνθρώπων τούτων γνωρίζω, οὐδὲ μεροληπτῶ ὑπὲρ οὐδενός. Δὲν ἔχω τὴν παραμικρὰν ἀφορμὴν κατ’ οὐδενός. Πολλοὶ ἤλθομεν εἰς τὸ βῆμα καὶ ἐγὼ αὐτὸς, καὶ εἴπομεν περὶ προσώπων καὶ ἐπαναστάσεως καὶ δικαιωμάτων.

§112ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Καλὰ, καλὰ. Ἐφωτίσθημεν (θόρυβος). Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ἐὰν ἐφωτίσθη. (θόρυβος).

§113ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ προοιμίων σᾶς λέγω, ὅτι θὰ ὁμιλήσω ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς· ἐὰν ἔχητε τὴν ὑπομονὴν νὰ μὲ ἀκούσητε, θέλω ἐξακολουθήσει, ἄλλως παραιτῶ τὸ βῆμα...

§114ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ἐφωτίσθημεν, ἐφωτίσθημεν.

§115ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ἐπιθυμῶ νὰ ὁμιλῶ καὶ ν’ ἀκούωμαι. Λαμβάνω τὸν λόγον νὰ ὁμιλήσω ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς, ἐνῷ ἀπέναντι αὐτῆς τῆς ὑπερασπίσεως ἔχω φίλον παλαιὸν συνάδελφον τὸν Κ. Κρίσπην, μὲ τὸν ὁποῖον κατὰ τὴν προτελευταίαν βουλευτικὴν περίοδον συνειργάσθημεν μεταξὺ τῶν 62 βουλευτῶν, καὶ μολοντοῦτο δὲν μ’ ἐμποδίζει οὐδὲν νὰ ἐκφράσω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον αἰσθάνομαι· δὲν φοβοῦμαι, Κύριοι, οὔτε τὰ ποδοκροτήματα, οὔτε τὴν ἀποδοκιμασίαν τοῦ ἀκροατηρίου. Δὲν εὐχαριστοῦμαι δὲ οὔτε εἰς τὰς χειροκροτήσεις αὐτοῦ, τὰς ὁποίας οὔτε ἐπροκάλεσα οὔτε θὰ προκαλέσω ποτέ. Δὲν θ’ ἀναφέρω, Κύριοι, πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἐκλογῆς δικαιώματα ἐπαναστατικὰ ἢ ἀντεπαναστατικά. Λυποῦμαι μάλιστα, διότι ἔγεινε μεγάλη κατάχρησις τῆς λέξεως τοῦ ἐπαναστάτου καὶ τὴν ἔῤῥιψαν ἐν τῷ μέσῳ τῆς Συνελεύσεως, διὰ ν’ ἀφαρπάσωσιν οὕτως εἰπεῖν, τὴν ψῆφον ἡμῶν, καὶ ἂν μοὶ ᾖναι ἐπιτετραμμένον, θὰ προσθέσω καὶ τοῦτο, ὅτι διὰ τοῦ προσόντος τῶν ἐπαναστατῶν θέλομεν ν’ ἀντικαταστήσωμεν τοὺς ἀφωσιωμένους τοῦ Ὄθωνος· ὅλος ὁ λαὸς τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἐπαναστάτης, διότι 50 ἢ 100 ἄνθρωποι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωσιν ἐπανάστασιν καὶ ν’ ἀποδιώξωσιν ἕνα Βασιλέα, χωρὶς νὰ χυθῇ ῥανὶς αἵματος. Λοιπὸν, Κύριοι, δὲν θὰ κάμω χρῆσιν τῆς λέξεως ἐπαναστάτης, διὰ νὰ ἐνισχύσω, ἢ νὰ κατακρίνω τὴν ἐκλογὴν τῶν ἐπιτυχόντων, ἢ ἀποτυχόντων· ἔρχομαι εἰς τὰ πράγματα. Ἡ ἔκθεσις τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία εἶναι ἀρκετὰ εὐκρινὴς, καὶ ἡ ὁποία περιλαμβάνει μὲ λεπτομέρειαν ὅλας τὰς αἰτιάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς καὶ ἀνασκευάζει αὐτὰς, μὲ ἀπαλλάττει τοῦ κόπου τοῦ νὰ ἐπαναλάβω αὐτὰ τὰ ἴδια, καὶ ἀνασκευάσω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν καταγγελιῶν καὶ τῶν αἰτιάσεων κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Σέβομαι τὴν πεποίθησιν τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ παρατηρῶ ὅτι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐκτίθενται ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτῆς πρὸς ὑποστήριξιν τῶν κατὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης παραπόνων καὶ αἰτιάσεων, δὲν μοὶ φαίνονται ἀποχρῶντες. Εἰς δύο ἔγγραφα, Κύριοι, θέλουσι νὰ στηρίξωσι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Νάξου εἰς ἓν ἔγγραφον τοῦ εἰσαγγελέως καὶ εἰς μίαν ἀναφορὰν τοῦ Μοιράρχου Κυκλάδων. Καὶ τὸ μὲν ἔγγραφον τοῦ μοιράρχου Κυκλάδων σᾶς λέγει, ὅτι ὑπάρχει ὑπόνοια, ὅτι κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Νάξου ἔγεινεν ἐπέμβασις ἐκ μέρους τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς· τὸ δὲ ἔγγραφον τοῦ εἰσαγγελέως ἀναφέρει ὅτι ὁ φόνος τοῦ δυστυχοῦς προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ὀφείλεται εἰς τὴν ἐπέμβασιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς κατὰ τὴν προκειμένην ἐκλογήν. Ἐπ’ αὐτῶν τῶν 2 ἐγγράφων στηρίζονται οἱ ζητοῦντες τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς.

§116ΒΑΣΟΣ. Εἰς τὸν δῆμον Τραγαίας ἐλησμόνησα νὰ εἴπω ὅτι ἐψηφοφόρησαν 1387, ἐνῷ..............

§117ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔλθω καὶ εἰς αὐτό. Τὸ μὲν ἔγγραφον τοῦ μοιράρχου Κυκλάδων, ὡς προεῖπον, ἐκφράζει μίαν ὑπόνοιαν ἁπλῆν, ἀλλὰ καὶ πράγματα ὡρισμένα ἂν ἀνέφερεν, ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, ἔπρεπε νὰ δεσμευθῇ ἀπὸ ἓν ἔγγραφον, ἀπὸ μίαν ἀναφορὰν, διὰ νὰ ὁδηγηθῇ εἰς τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεώς της; Ὄχι, κατὰ τὴν ἰδέαν μου, καὶ δὲν εἶναι ἐμὴ ἰδέα, ἀλλ’ ἰδέα τῆς Συνελεύσεως, διότι συζητουμένης τῆς ἐκλογῆς Δωρίδος ἐπαρουσιάσθησαν ἔγγραφα, ἐπίσημα τοῦ ἐπάρχου, ὑπομοιράρχου καὶ λοιπῶν, ὅτι εἰς ἕνα δῆμον δὲν ἔγεινεν ἐκλογὴ, ὅτι ἡ κάλπη παρεγεμίσθη, καὶ μολοντοῦτο ἡ Συνέλευσις, ὀρθῶς ποιοῦσα, τὰ ἔγγραφα αὐτὰ δὲν τὰ ἔλαβε ποσῶς ὑπ’ ὄψιν, ἐνῷ περιεῖχον ὡρισμένα γεγονότα. Πῶς θέλετε λοιπὸν νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τώρα ἓν ἔγγραφον τοῦ μοιράρχου, ὁ ὁποῖος ἐκφέρει ἁπλᾶς ὑπονοίας; καὶ ἕτερον τοῦ εἰσαγγελέως ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἦτον αἰτία τοῦ φόνου τοῦ προέδρου; Ἐφονεύθη ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος; ἐπηρεάζει ὁ φόνος τὸ εἶδος τῆς ἐκλογῆς; Ὄχι κατ’ ἐμέ. Τὸ δυστύχημα εἶναι ὅτι ἐχάθη εἷς ἄνθρωπος ἀθῶος· ἡ ἐκλογὴ ἐν τοσούτῳ ἐξηκολούθησε διότι εἰς τὴν θέσιν αὐτοῦ ἦλθεν ἄλλος καὶ τὸν ἀνεπλήρωσε.

§118ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Πολὺ ὡραῖα, λαμπρά!

§119ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ μολοντοῦτο, Κύριοι, ὁ φόνος αὐτὸς πρέπει νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα, διότι ὁ Βαρότσης ἐπροκάλεσε τοὺς πυροβολισμοὺς, τῶν ὁποίων ἀποτέλεσμα ὑπῆρξεν ὁ φόνος τοῦ δυστυχοῦς προέδρου. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι τὰ δύω αὐτὰ ἔγγραφα, εἰς τὰ ὁποῖα θέλουν νὰ στηριχθῶσιν οἱ κατηγοροῦντες τὴν ἐκλογὴν, δὲν εἶναι ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐπηρεάσωσι τὴν πεποίθησίν σας. Σᾶς παρουσιάζουν ἀναφορὰν ἑνὸς Δημάρχου πρὸς τὸν Νομάρχην Κυκλάδων, ὁ ὁποῖος ἐκθέτει ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη ὑπὸ τὸ κράτος τῆς βίας καὶ τῆς παρανομίας. Παράδοξον, τῇ ἀληθείᾳ, ἔγγραφον, ὁ δήμαρχος αὐτὸς, ὁ παραπονούμενος κατὰ τῆς ἐκλογῆς εἶναι ὁ πρόεδρος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς αὐτοῦ τοῦ δήμου, ὅστις ἐμονογράφησεν ὅλα τὰ ψηφοδέλτια καὶ προσυπέγραψε τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς, νομίμως διεξαχθείσης. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ δώσητε πίστιν εἰς ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος δὲν σέβεται τὰς πράξεις του, δὲν σέβεται τὸν ἑαυτόν του καὶ ὁ ὁποῖος ὅ,τι ἔπραξε τὴν μίαν ἡμέραν τὸ ἀνατρέπει τὴν ἄλλην. Θεωρῶ περιττὸν νὰ κάμω λόγον περισσότερον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, διότι πέποιθα ὅτι καὶ ἡ Συνέλευσις οὐδεμίαν πίστιν θέλει δώσει εἰς ἕνα τοιοῦτον ἄνθρωπον, τοῦ ὁποίου ὁ χαρακτὴρ καθίσταται ἀμφίβολος. Σᾶς φέρουν πρὸς τούτοις μίαν πρᾶξιν τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου Νάξου περὶ τοῦ ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη ὑπὸ τὸ κράτος τῆς βίας καὶ τῆς παρανομίας, ἀλλὰ πρέπει νὰ πιστεύσωμεν τὴν πρᾶξιν τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου ὡς περιέχουσαν ἀληθείας; Καὶ δὲν ἠξεύρετε, ὅτι, ἐὰν ἡ πλειονοψηφία τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου ἦτο ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχούσης μερίδος, ἤθελε κάμει ἔκθεσιν καὶ εἴπει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι θεία, ἐπειδὴ ὅμως ἡ πλειονοψηφία ἀνήκει εἰς τοὺς ἀποτυχόντας, σᾶς λέγουν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι αἰσχρά, κακοήθης, ἀναιδής. Ποῖοι τὰ λέγουν αὐτά; ἄνθρωποι τοῦ τόπου ἀνήκοντες εἰς τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα καὶ ἔχοντες συμφέρον ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλ’ αἱ κατηγορίαι δὲν φθάνουσιν ἕως ἐδῶ· ἐπεκτείνονται δυστυχῶς καὶ εἰς τὴν ἐκκλησιαστικὴν ἀρχὴν αὐτοῦ τοῦ τόπου. Πῶς δυνάμεθα νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι ὁ ἀρχιερεὺς, τοῦ ὁποίου προορισμὸς εἶναι νὰ πηγαίνῃ εἰς τὴν ἐκκλησίαν καὶ νὰ λειτουργῇ, ἠδύνατο νὰ ἀναγκάσῃ τοὺς πολίτας νὰ ψηφοφορήσουν ὑπὲρ μιᾶς μερίδος καὶ μάλιστα νὰ τοὺς ἐπηρεάσῃ; Δὲν ἠμπορῶ, Κύριοι, νὰ κάμω αὐτὸ τὸ ἄδικον εἰς τὸν λαὸν ἐκεῖνον, διότι δὲν εἶναι λογικόν, ὅτι ὁλόκληρος μία ἐπαρχία ἠδύνατο νὰ ἐκβιασθῇ ἀπὸ ἕνα κληρικόν. Ἐὰν ὁ ἀρχιερεὺς παρεξετράπη τῶν καθηκόντων του, καὶ ἐπεμβῆκεν εἰς ἀλλότρια καθήκοντα, χωρίς, ἐννοεῖται, νὰ ἔχῃ ἡ ἐπέμβασις ἐκείνη ἀποτέλεσμα ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς, ὁ ἀρχιερεὺς πρέπει νὰ καταγγελθῇ εἰς τὴν Σύνοδον, καὶ ἂν ἡ Σύνοδος τὸν εὕρῃ ἔνοχον, ἂς τὸν τιμωρήσῃ. Μὴ πιστεύσητε ὅμως ποτὲ ὅτι καὶ ἐὰν ὁ ἐπίσκοπος ἐξέκλινεν ἀπὸ τὸ χρέος του, ἠδύνατο νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν ἐκλογήν. Ἀπέναντι τῆς κατὰ τῆς ἐκλογῆς πράξεως τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου, ἔχομεν, τὸ ὁποῖον ἐλησμόνησα νὰ εἴπω ἀνωτέρω, μίαν πρᾶξιν τοῦ συλλόγου τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς καλλιτέραν θέσιν νὰ γνωρίζῃ πῶς διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαὶ εἰς τοὺς δήμους, καὶ ὁ σύλλογος αὐτὸς σᾶς βεβαιοῖ παμψηφεὶ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς Νάξου διεξήχθη μὲ τὴν μεγαλητέραν νομιμότητα καὶ εὐταξίαν. Ὑπῆρξε βία, λέγουν, διότι ὁ ἔπαρχος μὲ 40 ἢ 60 ὁπλοφόρους ἐξῆλθε τῆς ἕδρας του ὅπως ἐπηρεάσῃ τοὺς ἐκλογεῖς, ἀλλ’ εἶναι ἀπίστευτον πρᾶγμα, Κύριοι, λαὸς ὁλοκλήρου ἐπαρχίας νὰ ἐκβιασθῇ εἰς τὴν ἐξάσκησιν τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων ἀπὸ 40 ὁπλοφόρους ἐκ τοῦ ἰδίου τόπου. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν εἰμπορῶ νὰ ἀποδώσω μίαν τοιαύτην μομφὴν εἰς ἕνα λαὸν μιᾶς ὁλοκλήρου ἐπαρχίας, διότι τότε ὁ λαὸς αὐτὸς δὲν εἶναι ἄξιος τῶν ἐλευθεριῶν του. Ἑπομένως ἂν ἀπὸ τὴν μίαν μερίδα ὡπλίσθησαν 30, 50 ἄνθρωποι, δὲν ἠδύναντο καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην νὰ ὁπλισθῶσιν ὡσαύτως; Ἡ ἐξουσία εἰς τὴν Νάξον δὲν εἶχε κἀμμίαν δύναμιν στρατιωτικὴν διὰ νὰ μετέλθῃ ὑλικὴν βίαν, ὥστε καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι εἶχε τοιαύτην διάθεσιν δὲν ἠδύνατο νὰ τὴν ἐξασκήσῃ· ἄλλως τε, ὁ λαὸς τῆς Νάξου ἐπαναστατήσας κατέλυσε τοὺς ὡς ὑποψηφίους τῆς ἀποτυχούσης μερίδος παρουσιασθέντας Βαρότσην καὶ Δαμηράλην, οἵτινες ἦσαν Δήμαρχοι καὶ φυσικῷ τῷ λόγῳ αὐτοὶ οὗτοι δὲν ἠδύναντο νὰ ἐπιτύχωσιν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν πληρεξουσίων. Ἰδοὺ ποῦ ὀφείλεται ἡ ἀποτυχία τοῦ συνδυασμοῦ των καὶ οὐχὶ εἰς ἐπεμβάσεις καὶ παρανομίας τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ τοῦ ἐπισκόπου.

§120ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ τελειώσητε.

§121ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀλίγη ἀκόμη καὶ τελειόνω. Ὁ Κ. Βάσος μοὶ εἶπεν, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Τραγαίας ἐψηφόρησαν 1800 ψηφοφόροι ἐνῷ ὁ κατάλογος περιέχει 800.

§122ΒΑΣΟΣ. Ὄχι ὁ κατάλογος, ὁ ἀπογραφικὸς πίναξ τοῦ 61.

§123ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπ’ ἐναντίας εἰς τὸν κατάλογον αὐτὸν περιέχονται 1320· ἂν δὲ ἐψηφοφόρηταν 1800, θὰ εἰπῇ ὅτι ἐψηφοφόρησαν ἄνθρωποι μὴ ἐγγεγραμμένοι μὲν εἰς τὸν κατάλογον, δυνάμενοι δὲ νὰ ψηφοφορήσωσι διὰ μαρτύρων κατὰ τὸ ψήφισμα τῆς κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἐγὼ παραδέχομαι, ὅτι δὲν ἔγεινε παντάπασιν ἐκλογὴ εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον, ὥστε καὶ ἂν ἀφαιρέσητε τὸ ὅλον τῶν ψηφοφόρων, τὸ ἀποτέλεσμα δὲν μεταβάλλεται, διότι τῆς μὲν ἐπιτυχούσης μερίδος ὁ τελευταῖος εἶχεν 4600 ψηφοφόρους, τῆς δὲ ἀποτυχούσης εἶχε ὁ ἀνώτερος 1300· ἄρα ὁπωσδήποτε καὶ ἂν ὑπολογίσητε δὲν θὰ προσεγγίσητε εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, διότι καὶ τὰς 600 περιπλέον ψήφους ἂν ἀφαιρέσητε ἐκ τῆς κάλπης Τραγαίας, οἱ ἐπιτυχόντες μένουν μὲ ψήφους 4,000 περίπου. Ἐὰν δὲ παραδεχθῶμεν καὶ ἕνα ἄλλον ἰσχυρισμὸν, τὸν ὁποῖον ἤκουσα ὅτι δῆθεν οἱ βουλευτικοὶ κατάλογοι δύω δήμων περιεῖχον ὁ μὲν 460, καὶ ἐψηφοφόρησαν 580, ὁ δὲ περιεῖχε 400 ψηφοφόρους καὶ ἐψηφοφόρησαν 547, καὶ ἂν ἀφαιρέσητε τοὺς περιπλέον ψηφοφορήσαντας, οἱ ὁποῖοι μολοντοῦτο ἐψηφοφόρησαν διὰ μαρτύρων καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι 300 περίπου, πάλιν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς δὲν μεταβάλλεται. Συμπεραίνων τὸν λόγον μου παρατηρῶ, ὅτι αἱ αἰτιάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς εἶναι ἀόριστοι, εἶναι αἰτιάσεις τὰς ὁποίας συνήθως μεταχειριζόμεθα ὅλοι οἱ ἀποδυόμενοι εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα καὶ ἀποτυγχάνοντες· πράγματα ὡρισμένα δὲν σᾶς φέρουν, καὶ οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ βεβαιώσουν· αἰτιῶνται τὸν ἐπίσκοπον, κατηγοροῦν τὸν ἔπαρχον, ἀλλ’ εἶναι αἰτιάσεις αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι λογικαί· διότι, ἀφοῦ ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων 4600, ὅσοι καὶ ἂν παρεβιάσθησαν βεβαίως δὲν παρεβιάσθησαν πλειότεροι τῶν 600 ἢ 800 καὶ ἑπομένως καὶ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν αὐτῶν τὸ ἀποτέλεσμα πάλιν μένει ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων. Ἐὰν ὅμως μένῃ ἀμφιβολία τις εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ ἡ ἀμφιβολία αὕτη ἦναι κατὰ τῆς ἐκλογῆς, ἐπειδὴ τῳόντι δὲν εἶναι καιρὸς νὰ διεξέλθωμεν αὐτὴν τὴν ὥραν ὅλα τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα αὐτὴν, καὶ ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις ἔλαβε τὸ σύστημα νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν παρεδέχθη τὴν τύπωσιν τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως, προτείνω νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν αὔριον.

§124ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§125ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ, Κύριοί μου, παρακαλῶ μὴ θορυβῆσθε, αὐτὴ εἶναι πρότασις, τὴν ὁποίαν ἐγὼ κάμνω καὶ σεῖς ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μὴ τὴν δεχθῆτε.

§126ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἀρκετὰ ἐφωτίσθημεν.

§127ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἕκαστος τῶν πληρεξουσίων ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κάμνῃ προτάσεις καὶ ἡ Συνέλευσις εἶναι ἁρμοδία ἢ νὰ τὰς παραδέχηται ἢ νὰ τὰς ἀποῤῥίπτῃ. Ἐγὼ ἐπρότεινα τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τῆς προκειμένης ἐκλογῆς διὰ νὰ λάβωμεν καιρὸν νὰ ἐξετάσωμεν τὰ ἔγγραφα καλλίτερον, σεῖς εἶσθε κύριοι ν’ ἀποῤῥίψητε τὴν πρότασίν μου, ἂν δὲν τὴν εὑρίσκετε εὔλογον.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύω εἶναι αἱ προτάσεις περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ ἀκύρου· ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι διῃρημένη εἰς δύω, ἡ πλειονοψηφία ἤθελε τὴν ἐπικύρωσιν ἑνὸς μέρους τῆς ἐκλογῆς, οἱ ἀγορεύοντες ἠθέλησαν τὴν καθολικὴν ἀκύρωσιν ἢ ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς. Ἀπωτέρω ζήτημα εἶναι τῆς ἐπιτροπῆς ἡ γνώμη (θόρυβος), διότι ἀνεγνώσθη ἡ ἔκθεσις καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§129ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ ἔγκυρον ἢ ἄκυρον ἐν γένει τῆς ἐκλογῆς νὰ ψηφοφορήσωμεν.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι πληρεξούσιοι, εἶναι καθῆκον τοῦ Προέδρου νὰ θέσῃ τὰ ζητήματα, ὅπως ἔρχονται ἀπὸ τὰ τμήματα. (θόρυβος)

§131Ι. ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος θὰ εἴπω δύω λέξεις· ἡ ἐπιτροπὴ ἐγνωμοδότησεν ὁμοφώνως, ὅπως ἡ ἐκλογὴ τριῶν δήμων θεωρηθῇ ἔγκυρος· ἡ διαφορὰ ὑπάρχει διὰ τοὺς πέντε ἄλλους δήμους. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ τῶν πέντε δήμων εἶναι ἔγκυρος ἢ ὄχι.

§132Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι, ἡ συζήτησις ἔφερεν ὡς ἀποτέλεσμα τρεῖς γνώμας· ἡ πρώτη εἶναι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς· ἡ δευτέρα εἶναι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς εἰς τοὺς τρεῖς δήμους Πάρου, οἱ ὁποῖοι δὲν διαφιλονεικοῦνται καὶ ἀπὸ τὰς δύω ἐκθέσεις· ἡ τρίτη γνώμη, ἥτις εἶναι ἀπόῤῥοια πολλῶν, ὁμιλησάντων κατὰ τῆς ἐκλογῆς, εἶναι ἐντελὴς ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς· ἡ ἀπωτέρα γνώμη κατ’ ἐμὲ εἶναι ἡ ἀκύρωσις ὁλοκλήρου τῆς ἐκλογῆς καὶ ταύτην κατ’ ἐμὲ τὸ Προεδρεῖον πρέπει νὰ θέσῃ εἰς ψηφοφορίαν.

§133ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§134Ν. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Κύριοί μου, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω δύω λέξεις. Νομίζω, ὅτι ἀπωτέρα γνώμη εἶναι ἡ πρότασις περὶ ἐπικυρώσεως τῶν πέντε καλπῶν, ἥτις δὲν ἀποκλείει τὴν ἄλλην· ἑπομένως εἰμπορεῖ νὰ ψηφοφορηθῇ αὐτὴ ἡ πρότασις νὰ πέσῃ καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ἔλθῃ ἡ περὶ ἐντελοῦς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς, ἐνῷ ἂν ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ δὲν εἰμποροῦμεν νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς αὐτήν.

§135ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§136ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ ἐμὲ τὸ ζήτημα εἶναι, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος· ἑπομένως ἐκεῖνο τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον κλίνει περισσότερον πρὸς τὸ ἔγκυρον εἶναι τὸ ἐγγύτερον· ἡ πρότασις δὲ περὶ καθολικῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς, εἶναι ἡ ἀπωτέρα· ὅθεν ἐκείνη, ἥτις λέγει ὅτι εἰς πέντε δήμους εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ καὶ εἰς τοὺς τρεῖς εἶναι ἔγκυρος, αὐτὴ εἶναι πλησιεστέρα εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐγκυρότητος. Ὥστε ἀπωτέρα γνώμη εἶναι ἡ περὶ ἀκυρότητος καθ’ ὁλοκληρίαν.

§137ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, Κύριε Πρόεδρε, νὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα τίθεται ὡς ἀκολούθως· «οἱ νομίζοντες τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Νάξου ἔγκυρον νὰ λέγωσι ναί.

§139ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, Κύριε Πρόεδρε, οἱ θέλοντες ἄκυρον τὴν ἐκλογὴν νὰ λέγωσι ναί. (θόρυβος).

§140Τ. ΒΑΣΟΣ. Κύριοι, ὅπως ἐτέθη ὑπὸ τοῦ Προεδρείου τὸ ζήτημα δὲν φρονῶ ὅτι τίθεται καταλλήλως, διότι τίθεται ὡς ἀκολούθως, «οἱ νομίζοντες ἔγκυρον νὰ λέγωσι Ναὶ, καὶ οἱ μὴ νομίζοντες νὰ λέγωσιν Ὄχι». Ἐγὼ εἶμαι δι’ ὀλίγους δήμους ὄχι, καὶ ἐν ᾧ Κύριοι οἱ δῆμοι ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους θεωρῶ ἀκύρους, ἐπηρεάζουν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, μ’ ὅλα ταῦτα χάνεται τὸ ζήτημα· θεωρεῖται ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ καὶ δὲν εἰμποροῦμεν νὰ προβῶμεν εἰς τίποτε. Εἶναι ἕνας τρόπος Κύριοι αὐτὸς, διὰ νὰ πάρουν τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐλπίζω νὰ πάρουν. Προτείνω λοιπὸν Κύριοι ἀντὶ τοῦ ζητήματος «οἱ νομίζοντες τὴν ἐκλογὴν ἄκυρον νὰ εἴπωσι ναὶ, καὶ οἱ νομίζοντες ἔγκυρον νὰ λέγωσιν ὄχι, διότι τότε ἐγὼ, ὅστις θὰ ψηφοφορήσω, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω καὶ νέον ζήτημα, προτείνω, Κύριοι, τὸ ζήτημα νὰ τεθῇ μερικώτερον· «οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς ψηφοφορίας τῆς ἐπιτροπῆς νὰ εἴπωσι ναὶ, οἱ δὲ μὴ, ὄχι».

§141ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§142ΒΑΣΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ μοῦ εἴπῃ· ἐγὼ φρονῶ μόνον ὀλίγους δήμους τῆς ἐπαρχίας, τοὺς 5, ἀκύρους· τί ψῆφον θὰ δώσω, ὅταν μοῦ φέρητε τὸ ζήτημα, ἐὰν ὅλη ἡ ἐκλογὴ ᾖναι ἄκυρος· θέτω λοιπὸν τὸ ζήτημα, ἐὰν ἡ Συνέλευσις παραδέχεται ὅ,τι ἡ μειονοψηφία ἀπεφάνθη.

§143ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Μία γνώμη εἶναι ἐκείνη, ἥτις λέγει νὰ παραδεχθῶμεν ὅλων τῶν δήμων τὴν ψηφοφορίαν· ἄλλη εἶναι, ἥτις θέλει μόνον τῶν τριῶν. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὰς ἀποῤῥίψωμεν. Τὸ ζήτημα λοιπὸν, ὡς ἐτέθη ἀπὸ τὸν Πρόεδρον, καλῶς ἐτέθη· ἐὰν ᾖναι ἄκυρος, ἐτελείωσεν· ἐὰν ᾖναι ἔγκυρος, τότε θὰ διαιρεθῇ (θόρυβος).

§144ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριοι παρουσιάζονται τρεῖς γνῶμαι· ἡ μία τῆς πλειονοψηφίας, ὅτι εἶναι ἔγκυρος καθ’ ὁλοκληρίαν· ἡ ἄλλη τῆς μειονοψηφίας ὅτι εἶναι ἄκυρος ἐν μέρει· καὶ τρίτη, ὅτι ὅλη εἶναι ἄκυρος· λοιπὸν ἡ πρότασίς μου εἶναι, ἐὰν εἶναι ἄκυρος καθ’ ὁλοκληρίαν, διότι εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις, ὅτι δὲν εἶναι ἄκυρος καθ’ ὁλοκληρίαν, τότε θὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ, ἐὰν εἶναι ἄκυρος ἐν μέρει.

§145ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι τὸ θέμα κατ’ ἐμὲ πρέπει νὰ ᾖναι αὐτό· εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Νάξου, ἢ ὄχι; Ἐὰν ᾖναι ἔγκυρος τὰ πάντα ἐτελείωσαν, ἐὰν ᾖναι ἄκυρος, τότε ἐμπορεῖτε νὰ φέρητε αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§146ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶναι λυπηρὸν νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ θέσωμεν εἰς ψηφοφορίαν τὰ ζητήματα· καὶ ἐκ τῶν γνωμῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ἐξέλεγξε τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Νάξου προκύπτει διαίρεσις· ἡ πλειονοψηφία προσθέτει, ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Νάξου ἔγεινε νομίμως, καὶ κατὰ συνέπειαν κυρωτέα· ἡ μειονοψηφία προσθέτει, ὅτι τρεῖς δῆμοι ἔχουσι τὴν ἐκλογήν των νομίμως, οἱ δὲ ἄλλοι πέντε παρανόμως διενεργηθεῖσαν· φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ θέσωμεν τὰ ζητήματα οὕτω πως, ὥστε διὰ τῆς ψηφοφορίας τῆς μιᾶς γνώμης νὰ μὴ ἀποκλεισθῇ ὅλως διόλου ἡ ἄλλη, ἐὰν ᾖναι δυνατόν. Ἐὰν μίαν στιγμὴν ψηφοφορήσωμεν, ὅπως λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς θέσω τὰ ζητήματα, φρονῶ, ὅτι λύονται ὅλαι αἱ ἀμφιβολίαι· νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν, «οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς νὰ λέγωσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι αὐτὴν νὰ λέγωσιν ὄχι.» Ἐὰν διὰ μίαν στιγμὴν ἀκυρωθῇ ἡ γνώμη τῆς πλειονοψηφίας, τετέλεσται, ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Νάξου ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀντιλογίας ἠκυρώθη. Ἐὰν ὅμως πρὸς στιγμὴν ἐπιτύχῃ τὰς ψήφους ὑπὲρ ἑαυτῆς ἡ γνώμη τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν ἀποκλειόμεθα οὐδόλως, διότι δὲν ἀποφαινόμεθα περὶ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς, νὰ ψηφοφορήσωμεν τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας, καὶ τίθεται τότε τὸ βʹ. ζήτημα «οἱ πέντε δῆμοι κατὰ τῶν ὁποίων ἀποφαίνεται ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ἐκλογὴ αὐτῶν τῶν πέντε δήμων εἶναι κυρωτέα ἢ ἄκυρος;» ἐὰν ᾖναι ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ πίπτει, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς πέντε δήμους, καὶ κατὰ τὴν νέαν ἐκλογὴν δὲν ὑποχρεόνομεν τοὺς κατοίκους τῶν τριῶν δήμων, εἰς τοὺς ὁποίους κατὰ τὸ λέγειν τινῶν ἔγειναν παραβιάσεις, νὰ ἐπανέλθωσιν ἐκ νέου εἰς τὸ στάδιον τὸ ἐκλογικὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀκανθῶδες, ὁσάκις ἐπαναλαμβάνεται· φρονῶ λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ τεθοῦν τὰ δύω ζητήματα, ἤτοι ἡ γνώμη τῆς πλειονοψηφίας· καὶ ἐὰν ᾖναι ναὶ, ἐτελείωσεν· ἐὰν ὄχι, ἔρχεται ἡ γνώμη τῆς μειονοψηφίας.

§147ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρώτη τροπολογία εἶναι ὅτι ἐν μέρει εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογή· δευτέρα τροπολογία ἡ ἀπωτέρα «ὅλη εἶναι ἄκυρος». Πῶς θέλετε λοιπὸν νὰ θέσωμεν ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας; ἡ ἀπωτέρα τροπολογία εἶναι τὸ ἄκυρον· λοιπὸν νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα τὸ ὀρθὸν εἶναι, «εἶναι ὅλη ἡ ἐκλογὴ ἄκυρος ἢ ὄχι;» Ἐάν εἴπωμεν ὅτι δὲν εἶναι ὅλη, τότε ἔρχεται τὸ μέρος.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ Κ. Βαλτινός.

§149ΒΑΣΟΣ. Προηγεῖται τὸ ἐδικόν μου, Κ. πρόεδρε, καὶ ὀφείλετε νὰ τὸ ἀναγνώσητε.

§150ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι· ἐδῶ πρόκειται νὰ εὕρωμεν τὸν τρόπον πῶς νὰ ἐκφρασθῶμεν σαφῶς ἕκαστος καὶ ὀρθῶς, καὶ νὰ μὴ ἀποπλανηθῶμεν· τὰ ζητήματα, ὅπως παρουσιάζονται, δὲν παρουσιάζονται ἁπλᾶ πάντοτε καὶ γενικά· ἐνίοτε κατηγορεῖται ἐκλογὴ γενικῶς, καὶ τότε τίθεται γενικὸν ζήτημα, ἐὰν ἔγκυρος εἶναι ἡ ἐκλογὴ ἢ ἄκυρος, ἐνίοτε κατηγορεῖται μέρος τῶν ἐκλογῶν, καὶ τότε δὲν ἠμποροῦν νὰ τεθοῦν ζητήματα γενικὰ, ἀλλὰ μερικὰ σχετικῶς πρὸς τὰ κατηγορούμενα μέρη. Σήμερον ἔχομεν 8 δήμους· κατηγοροῦνται αἱ ἐκλογαὶ 5 δήμων. Κατ’ ἐμὲ, πρέπει νὰ τεθῇ ζήτημα περὶ τῶν καλπῶν α, β, γ, δ, ε, τῶν πέντε δήμων ὀνομαστὶ, καὶ νὰ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις, ἐὰν ἑκάστη εἶναι ἔγκυρος ἢ ὄχι. Ἀπεφάνθη, ὅτι εἶναι ἔγκυροι; θὰ τεθῇ τὸ ζήτημα καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τριῶν, διότι ὑπάρχουν γνῶμαι καὶ περὶ γενικῆς κατηγορίας· κατ’ ἐμὲ, ἄλλος τρόπος δὲν μένει· ἐὰν ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν 5 δήμων εἶναι ἄκυρος, τότε θὰ ἀποφασίσῃ περὶ τῶν τριῶν.

§151ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ κάμω μίαν μόνην παρατήρησιν ὡς πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ Βαλτινοῦ· ἐὰν εἴπῃ ἡ Συνέλευσις, ὅτι ἡ γνώμη τῆς πλειονοψηφίας εἶναι ἔγκυρος, ἐτελειώσαμεν· ἐὰν ὅμως εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν ἔγκυρος, τότε θὰ καταφύγωμεν εἰς γʹ. ψηφοφορίαν (θόρυβος).

§152ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὁσάκις ὑπάρχει μία συζήτησις, ἕπεται ὅτι ὑπάρχουν δύω γνῶμαι, οἱ μὲν ὑποστηρίζοντες ἓν θέμα, οἱ δὲ ἓν ἄλλο· συνήθως λοιπὸν, ὅταν τίθεται εἰς ψηφοφορίαν τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα, τότε τὸ ζήτημα τίθεται συνθέτως, δηλ. οἱ παραδεχόμενοι τὴν μίαν γνώμην λέγουσι ναί, οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἄλλην ὄχι· ὅταν γίνεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, τότε ἡ ψηφοφορία ἐπιφέρει ἀμέσως τὸ ἀποτέλεσμα, ἢ γίνεται δεκτὴ ἡ μία, ἢ ἡ ἄλλη γνώμη. Ὅταν ὅμως παρουσιάζεται καὶ ἓν παρεμπίπτον ζήτημα, τὸ ὁποῖον, οὕτως εἰπεῖν, φέρει ἓν χάσμα μεταξὺ τῶν δύω γνωμῶν, τότε Κύριοι, καθὼς λέγουν, ὅσοι γνωματεύουν περὶ αὐτῶν τῶν ζητημάτων, διαιροῦνται τὰ ζητήματα· καθόσον, ἂν τεθῇ τὸ γενικὸν ζήτημα συνθέτως, τότε τὸ γʹ ζήτημα, τὸ ὁποῖον διαχωρίζει τὰ δύω ἄκρα, δὲν ἠμπορεῖ πλέον νὰ λάβῃ χώραν. Ἡ διαίρεσις λοιπὸν τῶν ζητημάτων τείνει εἰς αὐτὸ, νὰ ἀφήσῃ ἐλεύθερον τὸ στάδιον τοῦ νὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία περὶ τῆς γʹ γνώμης, ἥτις ἀναφαίνεται. Ἔρχομαι εἰς τὸ προκείμενον, ἐὰν ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν ἤθελε παρουσιασθῆ μία τρίτη γνώμη, δηλαδὴ ὅτι ὅλη ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος, ἢ ὡς τοιαύτη τῶν πέντε δήμων, τὸ ζήτημα ἤθελε τεθῆ συνθέτως, ὡς καὶ ὅλα τὰ ζητήματα, «εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος»· ἀλλ’ ἐδῶ παρουσιάζεται καὶ μία τρίτη γνώμη. Λέγουν τινὲς ὅτι εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ τῶν πέντε δήμων· πρέπει λοιπὸν τότε νὰ διαιρεθῇ τὸ ζήτημα· ποία γνώμη εἶναι τότε, ἥτις θὰ ψηφοφορηθῇ πρώτη; εἶναι ἡ ἀπωτέρα· ὡς ἀπωτέρα δὲ πρέπει νὰ θεωρηθῇ προκειμένου λόγου περὶ ἐξελέγξεως ἐκλογῶν, ἡ γνώμη, ἥτις οὕτως εἰπεῖν, καταστρέφει τὴν πρόληψιν, ἥτις ὑπάρχει περὶ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς, διότι ὅλοι ἐδῶ εἰσήλθομεν δυνάμει ἑνὸς εἰσιτηρίου, καὶ εἴπομεν ὅτι εἴμεθα νόμιμοι πληρεξούσιοι, ἀπωτέρα γνώμη λοιπὸν εἶναι ὅτι δὲν εἴμεθα παντάπασι πληρεξούσιοι, δὲν ἔχομεν παντάπασι τὸ ἔνδυμα τοῦ πληρεξουσίου· λοιπὸν διαιρουμένου τοῦ ζητήματος πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀπωτέρα πρότασις, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἢ ὄχι καθ’ ὁλοκληρίαν ἔγκυρος, ὅλων τῶν δήμων δηλαδὴ, αὐτὴ πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ κατὰ πρῶτον ὡς ἀπωτέρα. Ἐὰν ἡ πλειονοψηφία εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν ἄκυρος, τότε θὰ τεθῇ πάλιν τὸ ζήτημα «εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ τῶν πέντε δήμων;» (Θόρυβος). Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις τοῦ Κ. Βάσου. «Ἐὰν ἡ Συνέλευσις παραδέχεται νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ γνώμη τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ναὶ ἢ ὄχι· οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας λέγουσι ναὶ, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.» Κατόπιν ἀναγινώσκεται ἡ τοῦ Κ. Β. Βαλτινοῦ. «Οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας λέγουσι ναὶ, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας λέγουσιν ὄχι.»

§153ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὑποθέτουσιν ὅτι στήνομεν παγίδας· δὲν ἠξεύρουν ποία εἶναι ἡ γνώμη μου· ἐδῶ εἶναι ἁπλούστατον τὸ πρᾶγμα· ἡ πλειονοψηφία εἶναι ἓν σύστημα, ἡ μειονοψηφία εἶναι ἓν ἕτερον. Ἐὰν κερδήσῃ ἡ πλειονοψηφία, ἐτελείωσε τὸ ζήτημα· ἀποτυγχανούσης τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς πλειονοψηφίας δὲν πρόκειται περὶ τοῦ ἐγκύρου τοῦ ὅλου, πρόκειται περὶ τοῦ ἐγκύρου τῶν πέντε δήμων.

§154ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὅταν τίθεται ψηφοφορία, ἡ ἐγγυτέρα ψηφοφορία εἶναι, ἥτις συνδυάζει καὶ τὰ δύω, ἀλλ’ ἡ διαίρεσις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος εἶναι ἡ ἀπωτέρα· ὅταν λοιπὸν λέγετε «ἐὰν τῶν πέντε δήμων ᾖναι ἔγκυρος, καὶ ἡ τῶν τριῶν εἶναι ἔγκυρος, αὐτὴ ἡ γνώμη εἶναι ἡ ἐγγυτέρα.» Συνεπεῖς πρὸς τὸν κανονισμὸν πρέπει νὰ ψηφοφορήσωμεν τὴν ἀπωτέραν, καὶ αὐτὴ εἶναι ἐὰν τῶν πέντε δήμων εἶναι ἄκυρος.

§155ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας νὰ λέγωσι ναὶ, οἱ παραδεχόμενοι τὴν τῆς μειονοψηφίας νὰ λέγωσιν ὄχι.

§156ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τρία, Κύριοι, εἶναι τὰ ζητήματα (θόρυβος) θὰ τεθῶσιν ὅμως, κατ’ ἐμὲ, δύω ψηφοφορίαι· δὲν γίνεται ἄλλως τὸ πρᾶγμα. Ἡ πρώτη ψηφοφορία εἶναι οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς λέγουσι ναὶ, καὶ οἱ μὴ λέγουσιν ὄχι. Ὑποθέσατε λοιπὸν, ὅτι ἐκέρδισε τὸ ὄχι, τότε ἔρχονται αἱ δύω ἄλλαι προτάσεις, οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας λέγουσι ναὶ, καὶ οἱ ἄλλοι ὄχι.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς λέγουσι ναὶ, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ γνώμη τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐκλογῆς Νάξου δὲν παρεδέχθη διὰ 126 ψήφων κατὰ 39, ἀρνηθέντων δύω, τὸ ὅλον 167 τῶν ψηφοφορησάντων.

§159ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται νὰ ψηφοφορηθῇ τὸ δεύτερον ζήτημα τὸ καθαρίζω, ὅπως γνωρίσῃ ἕκαστος νὰ ψηφοφορήσῃ καὶ νὰ δώσῃ τὴν ψῆφόν του. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας, ἤτοι τὴν ἀκύρωσιν τῶν 5 δήμων λέγουσι ναὶ, οἱ δὲ παραδεχόμενοι τὴν ἐν συνόλῳ ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς λέγουσιν ὄχι (θόρυβος).

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λάβετε τὴν καλοσύνην, Κύριοι πληρεξούσιοι, νὰ ἀκροασθῆτε, ὅπως ἐτέθη τὸ θέμα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας, ἤτοι τὴν ἀκύρωσιν τῶν 5 δήμων σηκώνονται, οἱ δὲ παραδεχόμενοι τὴν ἐν συνόλῳ ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς κάθηνται (θόρυβος). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀκύρωσιν τῶν 5 δήμων νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται ὅλοι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη παμψηφεὶ τὴν ἀκύρωσιν τῶν 5 δήμων.

§161ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Πρέπει νὰ μάθωμεν τί ἐπῆλθε διὰ τῆς ἀκυρώσεως τῶν 5 δήμων. Οἱ φέροντες τὰ εἰσιτήρια δύνανται νὰ εἰσέρχωνται καὶ νὰ ᾖναι πληρεξούσιοι;

§162ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι! ὄχι! Ἐνταῦθα πολλοὶ τῶν Κ. πληρεξουσίων ἑτοιμάζονται ν’ ἀπέλθουν καί τινες ἀπέρχονται.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, καθήσατε· εἶναι δίκαιον νὰ ἐργασθῶμεν ἀκόμη. Ὁ Κύριος Παπαζαφειρόπουλος ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Λαρίσσης.

§164ΠΟΛΛΟΙ. Κύριε Πρόεδρε, πολλοὶ ἀναχωροῦν.

§165ΔΑΓΡΕΣ. Πρέπει νὰ ἀναβληθῇ, διότι ἀκούω πολλὰς παρανομίας. Ἐν ᾧ παρουσιάζεται μία ἐκλογὴ ἐκ τῶν ἐκλογῶν ἐκείνων, αἵτινες ὑπάγονται εἰς μίαν ἐξαίρεσιν, ἥτις εἶναι, ὅτι εἰς τοὺς μακρὰν τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος διαμένοντας ἀδελφοὺς ἡμῶν ἐδόθη τὸ δικαίωμα οἱ 100 νὰ ἐκλέξουν, ὅ,τι ἐκλέγομεν οἱ 5,000, πιστεύω καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡμεῖς, οἵτινες ἐξελέγχομεν τὰς ἐκλογὰς, ὅτι πρέπει νὰ περιμένωμεν κάποιαν εὐθύτητα περισσοτέραν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, ὅταν μᾶς παρουσιάζηται μία ἐκλογὴ τόσον πολύπλοκος, εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρεται καὶ μία αἰτίασις ἀθεμίτων μέσων· πρὸς τιμὴν αὐτῶν προτείνω νὰ τὴν ἀναβάλωμεν, νὰ τὴν συζητήσωμεν καλήτερον· δὲν ἠμπορεῖτε νὰ προχωρήσητε, διότι καὶ ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι πλήρης. Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ πρὸς τιμὴν τοῦ Κ. Ἀφεντούλη καὶ πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν ἄλλων ἀνταγωνιζομένων.

§166ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἀναβληθῇ Κύριε Πρόεδρε.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, αὔριον νὰ ἔλθωμεν εἰς τὰς 11 ἀκριβῶς. Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις. (ὥρα 6 καὶ 10 λ. Μ. Μ.)