1863.01.03
1,504 rows · 11,895 words · 117 turns
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΙΔʹ.
τῆς 3 Ἰανουαρίου 1863.
(Πέμπτη)
Ὥρα 1 Μ. Μ. Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὑρέθησαν παρόντες 180. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.
§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαρουσιάσθησαν 2 ἐπαρχιῶν πληρεξούσιοι, οἱ τῆς ἐπαρχίας Θήρας καὶ Λοκρίδος· κατὰ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον παρεδέχθη ἡ Συνέλευσις, πρέπει νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ εἰσιτήρια. Ἀναγινώσκονται. Ἀριθ. 1181.
ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.
Ὁ Νομάρχης Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος Πρὸς τὸν Κ. Νίκον Βουλπιώτην. Σᾶς εἰδοποιοῦμεν, ὅτι κατὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς γενομένης διαλογῆς τῶν ψήφων διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν πληρεξουσίων τοῦ ἔθνους τῆς Ἐπαρχίας Λοκρίδος ἀνεδείχθητε δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας ἤτοι διὰ ψήφων 1785 πληρεξούσιος τῆς ἐπαρχίας ταύτης, εἰς ἣν ἐψηφοφόρησαν ἐκλογεῖς 3,175. Λαμία τὴν 6 Δεκεμβρίου 1862.
Ὁ Νομάρχης
(Τ. Σ.) ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΖΩΤΟΣ.
Ἀριθ. πρωτ. 1836. Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος Ὁ Νομάρχης τῶν Κυκλάδων. Πρὸς τὸν Κύριον Ι. Ἰγγλέσην. Σᾶς εἰδοποιοῦμεν, ὅτι ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς τῶν ψήφων ἐκ τῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας Θήρας ἀνεδείχθητε πληρεξούσιος ἐκ τῆς ἐπαρχίας Θήρας δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας λαβόντες ψήφους 2,346. Ἑρμούπολις, τὴν 31 Δεκεμβρίου 1862.
Ὁ Νομάρχης
Ν. ΚΑΛΛΙΣΠΕΡΗΣ.
§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκτὸς τῶν 2 τούτων πληρεξουσίων ἦλθε καὶ ὁ Κύριος Καραλίβανος τῆς Παρνασίδος. Νὰ προσέλθωσι καὶ ὁρκισθῶσιν. Ὁρκίζονται καὶ οἱ 3.
§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωστοποιεῖται εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι εἰσῆλθον καὶ οἱ 3 πληρεξούσιοι Κέας, οἵτινες εἶχον ὁρκισθῆ πρίν. Ἡ ἡμερησία διάταξις τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῶν ἐκθέσεων τῶν διαφόρων ἐκλογῶν, αἱ ὁποῖαι ἡτοιμάσθησαν ἀπὸ τὰς διαφόρους ἐπιτροπάς. Δὲν εἶναι εἰς θέσιν τὸ προεδρεῖον νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἂν ἀκριβῶς ἐτηρήθη ἀπὸ ὅλας τὰς ἐπιτροπὰς ἡ χρονολογικὴ τάξις, τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις διὰ τοῦ κανονισμοῦ της διέταξεν. Ἔχω μίαν σημείωσιν ἐδῶ· τινὰ μέλη ἐκ τῶν ἐπιτροπῶν μοὶ εἶπον ὅτι εἶναι ἐκλογαὶ, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀρχαιοτέρας χρονολογίας, ἀλλ’ ἔχουν δυσκολίας, ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν ἠμποροῦν νὰ τὰς λάβουν ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ τὰς ἐξελέγξουν. Ἔχω δὲ μίαν σημείωσιν τῶν ἐκλογῶν ὅσας ἤδη ἔχουν ἑτοίμους. Τοιαῦται εἶναι, καὶ πιστεύω ὅτι θὰ ἦναι ἀπὸ τὰς πρώτας, διότι ἔχομεν 2 τῆς 29 Νοεμβρίου, μίαν τῆς 30 Νοεμβρίου, καὶ κατόπιν ἔρχονται ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τοῦ Δεκεμβρίου καὶ ἐφεξῆς.
§5ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι αἱ τῆς 29 πρέπει νὰ προηγηθοῦν κατὰ τὸν κανονισμόν.
§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ μέλη τινῶν ἐξελεγκτικῶν ἐπιτροπῶν δὲν εἶχον συνέλθει, εἴτε ἀπὸ ἀσθένειαν, εἴτε ἀπὸ ἄλλο κώλυμα· διὰ τοῦτο, διὰ νὰ μὴ ἀφήσω τὴν Συνέλευσιν εἰς ἀργίαν, ἠναγκάσθην νὰ λάβω τὰς ἀρχαιοτέρας. Τὰ μέλη τοῦ Αʹ. τμήματος ἂς ἀπολογηθῶσι, διότι ἔχω σημείωσιν ὅτι δὲν συνῆλθον.
§7ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Εἰς τὸ Αʹ. τμῆμα μόνον μία μένει, ἡ τῆς Κορινθίας, τῆς ὁποίας ἡ διαλογὴ ἐγένετο τὴν 7 Δεκεμβρίου.
§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Βʹ. τμῆμα ἔχει τῆς Λεβαδείας τῇ 29 Νοεμβρίου, Εὐρυτανίας τῇ 2 Δεκεμβρίου, Κερκύρας τῇ 7 Δεκεμβρίου. Τὸ Γʹ. τμῆμα, Ὀλυμπίας 3 Δεκεμβρίου, Πανεπιστημίου τῇ 4 Δεκεμβρίου. Λοιπὸν ἂς προσέλθῃ ὁ εἰσηγητὴς τῆς 2 ἐπιτροπῆς τῆς Λεβαδείας. Ὁ Κ. Πλαστῆρας, ὡς εἰσηγητὴς, ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Λεβαδείας, ἥτις ἐπικυροῦται ὡς νόμιμος ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως δι’ ἀναστάσεως.
§9ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἠκούσατε ἀπό τινα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι τινὲς ἐκλογαὶ, καί τοι φέρουσαι ἡμερομηνίαν διαλογῆς προτέραν τινῶν ἄλλων, τῶν ὁποίων αἱ ἐκθέσεις ἀνεγνώσθησαν χθὲς, δὲν κατηρτίσθησαν εἰσέτι, καὶ δὲν ἐπαρουσιάσθησαν ἐνώπιον ἡμῶν, διότι ὑπάρχουσί τινες δυσκολίαι. Τὰς δυσκολίας αὐτὰς ἐπεθύμουν, καὶ ἐπιθυμεῖτε, ὅπως πιστεύω, ὅλοι νὰ ἀκούσητε, ὅπως ἴδωμεν ἂν εἶναι τόσον σπουδαῖαι, ὥστε νὰ ἀναβάλουν τὴν ἐκλογὴν ἐπὶ τοσοῦτον καὶ νὰ προηγῶνται ἄλλαι, τῶν ὁποίων ἡ διαλογὴ ἐγένετο κατόπιν. Τῆς Χαλκίδος ἡ διαλογὴ ἐγένετο τὴν 29 Νοεμβρίου, ἀνεγνώσθησαν ἐκθέσεις μέχρι τῆς 7 Δεκεμβρίου. Σήμερον ἠλπίζομεν, ὅτι καὶ ἡ ἐπ’ αὐτῆς ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς θὰ ἦτο κατηρτισμένη· δὲν τὴν ἴδομεν ὅμως καὶ διὰ τοῦτο ἐπιθυμῶ νὰ ἀκούσω ποῖαι εἶναι αἱ δυσκολίαι αὐτῆς καὶ ἂν ἦναι τόσον μεγάλαι, ὥστε νὰ ἀπαιτῆται νὰ μείνῃ τόσον ὀπίσω, τότε πρέπει κατ’ ἐμὲ νὰ λάβῃ μέτρα ἡ Συνέλευσις, ὅπως διευκολύνῃ ἄλλως πως αὐτὰς τὰς δυσκολίας.
§10ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Μέχρι τοῦδε ἡ δευτέρα ἐπιτροπὴ δὲν εἰσήγαγεν εἰμὴ τὰς μέχρι τῆς 28 καὶ 29 Νοεμβρίου, ἔχει δὲ κατηρτισμένας καὶ τὰς ἄλλας, ἀλλὰ μικραὶ δυσκολίαι, τοὐτέστιν ὡς πρὸς τὴν σύνταξιν τῶν ἐκθέσεων, ὑπάρχουν διὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς Χαλκίδος καὶ τίποτε ἄλλο, ἐπῆλθε δηλαδὴ ἀνάγκη νὰ συζητηθοῦν δύω ἔγγραφα, οὐδεὶς ἄλλος λόγος ὑπάρχει.
§11ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις, διορίσασα τὰς ἐπιτροπὰς καὶ προσδιορίσασα τὴν σειρὰν τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἐκλογῶν, δὲν ἐνόει νὰ ἀφήσῃ ἀπεριόριστον ἐξουσίαν εἰς τὰς ἐπιτροπάς, διότι ἄλλως ἤθελεν εἶσθαι περιττὸν νὰ προσδιορίσῃ σειράν. Τοῦτο εἶναι μία ἀντίφασις μεταξὺ τοῦ προσδιορισμοῦ τῆς ὑποχρεώσεως καὶ τῆς ἀπολύτου ἐξουσίας τῶν ἐπιτροπῶν. Δὲν ἐνδιαφέρομαι εἰμὴ ἠθικῶς ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς καὶ διὰ τοῦτο ἔλαβον τὸν λόγον, ἂν ἀμέσως ἐνδιεφερόμην, ἴσως ἤθελον παραλείψει τὸν λόγον εἰς ἄλλους. Νομίζω, ὅτι δὲν δικαιολογεῖται ἡ ἀναβολὴ τῆς ἐκθέσεως καὶ ἔχω πολλοὺς λόγους διὰ νὰ τὸ πιστεύσω. Ὑπεβλήθησαν ἐκλογαὶ εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς ὁμηγύρεως ταύτης, αἱ ὁποῖαι ἠδύναντο νὰ ἔχωσιν ἀνάγκην πληροφοριῶν καὶ ἐγγράφων διὰ νὰ διαφωτισθῶσι πολλὰ ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα διελάμβανον καὶ τὰ ὁποῖα αἱ ἐπιτροπαὶ σᾶς ὑπέβαλον μὲ κρίσεις γενικάς. Δὲν θέλω νὰ ἐπαινέσω τὴν ἐκλογὴν τῆς Χαλκίδος. Φρονῶ ὅμως, Κύριοι, διότι ἐνισχύομαι ἀπὸ τὰ πράγματα αὐτά, ὅτι εἶναι μία τῶν ἐκλογῶν, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ κάμωσι τιμὴν εἰς ξένα κράτη καὶ εἰς αὐτὴν τὴν Ἀγγλίαν καὶ λυποῦμαι βλέπων πῶς ἐπαρουσιάσθη δυσκολία εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογήν· πολλὰ ἠμποροῦσα νὰ εἴπω καὶ νὰ προσθέσω ἀπὸ πηγὰς ἀξιοπίστους καὶ ἀπὸ εἴδησιν, τὴν ὁποίαν σήμερον ἔλαβον, ὅτι ζητοῦν νὰ ἐμποδισθῇ ἡ ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς Χαλκίδος, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω ποῖα ἐσωτερικὰ περιστατικὰ παρουσιάζονται, τὰ ὁποῖα περιμένονται, ποία ἐπικουρία θέλει ὅσον οὔπω φθάσει· μὲ τὸ χθεσινὸν ἀτμοκίνητον ἐπερίμεναν ἐπικουρίαν, δὲν ἔφθασε. Γνωρίζω τὴν εὐσυνειδησίαν καὶ ἀνεξαρτησίαν τῆς Συνελεύσεως, ἀλλ’ ἠθέλησα, ἐπειδὴ ἡμεῖς συνήχθημεν ἐδῶ νὰ συνεργασθῶμεν ἐπὶ σοβαρῶν πραγμάτων, ἐνόμισα καλὸν πρὸς τὸ γενικὸν συμφέρον νὰ κάμω αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις χωρὶς νὰ ἔχω σκοπὸν οὔτε νὰ κατακρίνω οὔτε νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ οὐδενός.
§12Μ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁ ἔντιμος προαγορεύσας εἶπε περὶ ἐπιτροπῶν, ὅτι εἰσήγαγον ἐκλογάς, εἰς τὰς ὁποίας ἦσαν ἀναγκαῖα καὶ ἀπῃτοῦντο σπουδαιότερα ἔγγραφα. Παρακαλῶ, ἐπειδὴ ἀποτελῶ μέρος τῶν ἐπιτροπῶν, νὰ καταδείξῃ τὰς ἐκλογὰς ταύτας.
§13ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Γνωρίζω τὰ καθέκαστα τῆς ἐκλογῆς Χαλκίδος καὶ δύναμαι ἀπὸ τοῦδε νὰ βεβαιώσω τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ Χαλκίδος εἶναι ἔγκυρος. Τοιαύτη ἦτο καὶ ἡ γνώμη μου ἐν τῇ ἐκθέσει, τὴν ὁποίαν θὰ συντάξῃ ἡ ἐπιτροπή. Ἔχω ὅμως τὴν τιμὴν νὰ εἴπω εἰς τὸν προλαλήσαντα, ὅτι μόνον τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν ποῖα εἶναι τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα τείνουν εἰς ἀπόδειξιν ἐνστάσεων, παρουσιαζομένων ἐκ μέρους τῶν ἀνταγωνιζομένων μερῶν· κατὰ ποῖον τρόπον ἐπεξεργάσθησαν αἱ ἐπιτροπαὶ αὐτὰς τὰς ἐξελεγχθείσας ἐκλογάς, εἶναι ἀδιάφορον· ἡμεῖς ὀφείλομεν πᾶν ἔγγραφον, πᾶσαν ἔνστασιν νὰ τὴν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ὁ προλαλήσας δὲν εἶχε δίκαιον νὰ ἀποδώσῃ τι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν, διότι, λέγω, ὅτι μία ἡμέρα δὲν εἶναι ζήτημα χρόνου. Ἡ βʹ. ἐπιτροπὴ δὲν ἠθέλησε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἡμερομηνίαν τῶν ἐκλογῶν, διότι ἤξευρεν, ὅτι ἐντὸς δύω ἡμερῶν ἡ ἐργασία ὅλων τῶν ἐκλογῶν εἶναι ἀποπερατωμένη, καθὼς ἠλπίζομεν σήμερον τὸ ἑσπέρας. Δὲν ἠξεύρω, Κύριοι, τί ἔκαμαν αἱ ἄλλαι ἐπιτροπαί· λέγω λοιπὸν, ὅτι, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ Χαλκίδος ἀναγνωσθῇ μετὰ 24 ὥρας, δὲν εἶναι ζήτημα χρόνου. Ὁ Κύριος Κολιάτσος ὡς εἰσηγητὴς ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Πυλίας. Πρὸς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν. Ἡ ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν Εʹ. ἐπιτροπὴ, διελθοῦσα τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Πυλίας, ἐξ ὧν ἐξάγονται τὰ ἑξῆς Ἡ ἐπαρχία Πυλίας σύγκειται ἐκ τῶν ἑξῆς πέντε δήμων 1) Πυλίων, 2) Κολλωνίων, 3) Κορωναίων, 4) Μεθώνης καὶ 5) Βουφράσου, ἐψηφοφόρησαν δὲ κατὰ τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας ἐν μὲν τῷ δήμῳ Πυλίων 926, ἐν τῷ δήμῳ Κολλωνίων 596, ἐν τῷ δήμῳ Κορωναίων 222, ἐν τῷ δήμῳ Μεθώνης 660 καὶ ἐν τῷ δήμῳ Βουφράσου 36, ἔλαβον δὲ ψήφους οἱ Κ. Κ. Δ. Τριγγέτος, Μιχ. Σχινᾶς, Ἀθ. Μισυρλῆς καὶ Σπυρίδων Γρίβας ἐκ μὲν τοῦ δήμου Πυλίων τὸ ὁλικὸν ποσὸν τῶν ψήφων, ἤτοι 926 ἕκαστος, ἐκ δὲ τοῦ δήμου Κολλωνίων 611 ὁ πρῶτος καὶ ὁ δεύτερος, 607 ὁ τρίτος καὶ 605 ὁ τέταρτος, ἐκ δὲ τοῦ δήμου Κορωναίων 209 οἱ τρεῖς, ὁ δὲ Ἀ. Μισυρλῆς 207, ἐκ τοῦ δήμου Μεθώνης 679 ἅπαντες, ἤτοι 19 πλέον τῶν ψηφοφορησάντων, καὶ ἐκ τοῦ δήμου Βουφράσου 36 οἱ τρεῖς πρῶτοι καὶ 35 ὁ τελευταῖος. Κατὰ τὴν διαλογὴν ἐπεδόθη διὰ δικαστ. κλητῆρος εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς ἡ ἀπὸ 28 9βρίου π. ε. ἔνστασις τῶν Κ. Κ. Π. Σάκκα καὶ Δ. Καραγιάννη, δι’ ἧς οὗτοι ζητοῦσι τὴν ἐντελῆ ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Πυλίας ὡς ἀκύρου καὶ παρανόμου, ἢ τοὐλάχιστον τὴν ἐπανάληψιν αὐτῆς εἰς τοὺς δήμους Κορώνης, Κολλωνίων καὶ Βουφράσου διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους ά) διότι οἱ ἀναφερόμενοι, ἔχοντες κατὰ τὸ λέγειν των συναγωνιστὰς τοὺς Περ. Μαυρομιχάλην καὶ Ἀθ. Μαργέλον δὲν εἰδοποιήθησαν ἐγκαίρως νὰ ὁρίσωσι τὴν ἀντεφορευτικήν των ἐπιτροπὴν καὶ ἴσον ἀριθμὸν πολιτοφυλάκων· βʹ) διότι δὲν ἐγένετο παντάπασιν ἐκλογὴ εἰς τοὺς δήμους Κολλωνίων, Κορώνης καὶ Βουφράσου, ὄχι διότι ἠρνήθησαν νὰ ψηφοφορήσωσιν οἱ ἐκλογεῖς, ἀλλὰ διότι ἦτο νομίμως ἀδύνατον νὰ ἐξασκήσωσι τὸ ἐκλογ. αὑτῶν δικαίωμα, καθ’ ὅτι ἐν μὲν τῷ δήμῳ Κολλωνίων τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς οὔτε ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ συνῆλθεν, οὔτε ἡ κάλπη ἤνοιξε, τὴν δευτέραν δὲ, ἤτοι τὴν Κυριακὴν, συνῆλθε μὲν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἀλλ’ ἕνεκα τοῦ θορύβου καὶ τῆς ὑφαιρέσεως τοῦ καταλόγου ἔμεινεν ἄπρακτος, ἐκτὸς ἑνὸς μέλους, τὸ ὁποῖον ἤρξατο τὴν ἐκλογὴν, ἀλλ’ ἡ κάλπη τότε διεῤῥήχθη, τὴν δὲ τρίτην ἡμέραν ἡ ἔλλειψις κάλπης καθίστα αὖθις τὴν ἐκλογὴν ἀδύνατον, ἡ δὲ κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς διὰ παρανόμου ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, μὴ συνελθούσης ποσῶς τῆς νομίμου ἐπιτροπῆς, εἶναι ἄκυρος, μὴ εἰδοποιηθέντων αὐτῶν πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς· ἐν δὲ τῷ δήμῳ Κορώνης ἐπίσης δὲν ἐγένετο ἐκλογὴ, διότι ἡ κάλπη δὲν ἔμεινεν εἰς Πεταλίδιον κατὰ τὸ πρόγραμμα τοῦ νομάρχου, ἀλλ’ εἰς Λογκὰ, καὶ κατὰ τὴν τρίτην ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς περιεῖχε κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀντεισαγγελέως μόνον περὶ τὰς 70 ψήφους καὶ δὲν εὑρίσκετο ἐν τῷ ναῷ οὔτε ἡ κάλπη, οὔτε ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ κατὰ τὴν αὐτὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀντεισαγγελέως. Καὶ ἐν τῷ δήμῳ δὲ τοῦ Βουφράσου συνῆλθε μὲν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, ἀλλὰ μόλις περὶ τοὺς τριάκοντα ἐκλογεῖς ἐψηφοφόρησαν, μὴ θελόντων τῶν λοιπῶν νὰ ψηφοφορήσωσι παρὰ τὴν θέλησίν των οὐδὲ δυναμένων νὰ πράξωσιν ἄλλως ἀπέναντι ἰσχυρᾶς βίας· καὶ γʹ) διότι πᾶν ὅ,τι ἄλλο διάφορον των ἀνωτέρω προκύψει ἐκ τῆς διαλογῆς καὶ τῶν σχετικῶν τῆς ἐκλογῆς ἐγγράφων εἶναι προϊὸν πλαστότητος, εἰκονικότητος καὶ νοθεύσεως, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ποσῶς ἀπίθανον ὅτι ἔλαβον χώραν ἢ μᾶλλον ἠδύναντο νὰ λάβωσι χώραν καὶ εἰς τοὺς δήμους Πύλου καὶ Μεθώνης, ἀφοῦ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς εἰς τούτους δὲν ἀντεπροσωπεύθησαν νομίμως. Τοὺς αὐτοὺς δὲ λόγους τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς ἐπαναλαμβάνουσιν οἱ αὐτοὶ διὰ τῆς πρὸς τὸν νομάρχην Μεσσηνίας ἀχρονολογήτου ἀναφορᾶς των, ὡς καὶ διὰ τῆς ἀπὸ 30 9βρίου π. ε. πρὸς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν ἀναφορᾶς των, ἐν τῇ τελευταίᾳ τῶν ὁποίων προσυπογράφεται καὶ ὁ Κύριος Δαρειώτης. Ἐν τοῖς ἐγγράφοις δὲ ὑπάρχει καὶ μία ἀπὸ 5 10βρίου π. ἔ. ἀναφορὰ 400 περίπου ἐκλογέων Βουφράσου πρὸς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, δι’ ἧς οἱ ἐκλογεῖς οὗτοι ἐκθέτουσιν, ὅτι ἡ ἀκαταλληλότης τῶν δύω προσώπων ἐν τῷ γενομένῳ συνδυασμῷ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Πυλίας, καὶ ἡ ὑποχρέωσις, ἥν τινες ἤθελον νὰ ἐπιβάλωσι πρὸς τὴν ἐκλογὴν αὐτῶν, ἐμπόδισαν ὅλους ἐν γένει τοὺς κατοίκους τοῦ δήμου Βουφράσου νὰ μὴ προσέλθωσιν εἰς τὴν ἐκλογὴν, καὶ δηλοῦσιν ὅτι ἐκλέγουσι ὡς πληρεξουσίους των ἀντὶ τῶν Μ. Σχινᾶ καὶ Σ. Γρίβα τοὺς Περικλῆν Α. Μαυρομιχάλην καὶ Σ. Μαργέλην, οἵτινες μετὰ τῶν ἑτέρων δύω ἤτοι τῶν Δ. Τριγγέτα καὶ Ἀθ. Μυσιρλῆ, οὓς εἶχον ἐπίσης τὴν διάθεσιν νὰ ψηφοφορήσωσι, νὰ ἀντιπροσωπεύσωσι τὴν ἐπαρχίαν Πυλίας ἐν τῇ Ἐθνοσυνελεύσει. Ἐπειδὴ μὴ ἰσχυριζομένων τῶν ἐνισταμένων, οὐδ’ ἀποδεικνυομένου κἂν ἄλλοθεν, ὅτι ἦτο γνωστὸν τῷ ἐπάρχῳ ὅτι πρόκειται νὰ ἀποδυθῶσιν εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, εἰς ὃν δὲν ἐξετέθησαν, διὰ νὰ ᾖναι ὑπόχρεως οὗτος νὰ προκαλέσῃ αὐτοὺς νὰ προτείνωσι μέλη τῆς ἐπιτηρητικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἐπειδὴ ἠδύναντο νὰ τὸ πράξωσιν οὗτοι οἴκοθεν προτείνοντες τοιαῦτα, ὡς καὶ τοὺς ἐκ τῆς μερίδος των ἐνόπλους ἄνδρας πρὸς φύλαξιν τῶν καλπῶν, ὥστε ἡ περὶ τούτου ἔνστασίς των εἶναι ἀβάσιμος. Ἐπειδὴ κατὰ τῆς ἐν τοῖς δήμοις Πύλου καὶ Μεθώνης ἐκλογῆς οὐδεμίαν ῥητὴν αἰτίασιν ἀναφέρουσιν οἱ ἐνιστάμενοι, ἀλλ’ ἁπλῶς ἀναφέρουσιν, ὅτι πιθανὸν νὰ συνέβη ἐν τοῖς δήμοις τούτοις νόθευσίς τις, ἡ δὲ ἀόριστος αὕτη αἰτίασις εἶναι ἀποῤῥιπτέα. Ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Κορώνης Ἐπειδὴ κατὰ τὸ ἀπὸ 15 9βρίου π. ἔ. πρόγραμμα τοῦ νομάρχου Μεσσηνίας τόπος, ἐν ᾧ ἔμελλε νὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία εἰς τὸν δῆμον Κορώνης, ὡρίσθη ὁ ἐν τῇ πρωτευούσῃ αὐτοῦ ἱερὸς ναὸς «ὁ Ἅγιος Νικόλαος», κατὰ δὲ τὸ ἀπὸ 18 9βρίου π. ἔ. ἔγγραφον τοῦ ἐπάρχου Πυλίας πρὸς τὸν Δήμαρχον Κορώνης ὡρίσθη ἔτι μᾶλλον, ὅτι τόπος τῆς ἐκλογῆς εἶναι ὁ ἐν Λογκᾷ ναὸς, ἡ δὲ ψηφοφορία ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν πρακτικῶν, ὅτι ἐγένετο τῷ ὄντι ἐν τῷ ἐν Λογκᾷ ναῷ τοῦ Ἁγίου Νικολάου, δὲν ἠδυνήθη δὲ νὰ βεβαιώσῃ τὴν ἐπιτροπὴν ὁ παρουσιασθεὶς ἐν αὐτῇ πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἐνστάσεως Κ. Κ. Δαρειώτης, ὅτι καὶ ἐν Πεταλιδίῳ ὑπάρχει ναὸς τοῦ Ἁγίου Νικολάου, καὶ ἐπειδὴ ἡ ἕδρα τοῦ δήμου δὲν εἶχεν ἀποφασισθῆ ἔτι νὰ μετατεθῇ κατὰ τὸ προμνησθὲν ἔγγραφον τοῦ ἐπάρχου εἰς Πεταλίδιον, διὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ δὲν δύναται νὰ παραδεχθῇ ἐκ τῶν ἐνόντων, ὅτι ἡ ψηφοφορία ἐγένετο εἰς ἄλλον παρὰ τὸν προσδιορισθέντα παρὰ τοῦ νομάρχου τόπον. Ἐπειδὴ ἀντίγραφον τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἀντεισαγγελέως, τῆς βεβαιούσης κατὰ τοὺς ἐνισταμένους, ὅτι ἡ κάλπη δὲν εὑρέθη ἐν τῷ ναῷ κατὰ τὴν τρίτην ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας, δὲν προσάγεται, οὐδὲ τὴν ὕπαρξιν κἂν αὐτῆς ἐβεβαίωσεν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς ὁ αὐτὸς ΚΚ. Δαρειώτης, οὐδὲ δύναται νὰ παραδεχθῇ ἡ ἐπιτροπὴ, ὅτι συνέβη κατὰ τὸν δῆμον τοῦτον καλπονόθευσις, ἀφοῦ 222 ἐψηφοφόρησαν, καί τοι τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἀνηκούσης κατὰ τὴν ἐν ταῖς ἀναφοραῖς τῶν ἐνισταμένων ὁμολογίαν εἰς τὴν μερίδα τῶν ἐπιτυχόντων, ὥστε καὶ τὰ κατὰ τῆς ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ ψηφοφορίας παράπονα τῶν ἐνισταμένων φαίνονται ἀνυπόστατα ἢ τοὐλάχιστον ἀναπόδεικτα. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Κολλωνίων. Ἐπειδὴ ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς ψηφοφορίας καὶ τῆς διαλογῆς βεβαιοῦται, ὅτι ἡ ψηφοφορία κατὰ τὸν δῆμον τοῦτον ἤρξατο τὴν 25 Νοεμβρίου καὶ οὐχὶ τὴν 24, ὅτι κατὰ τὴν ἡμέραν ταύτην ὑφῃρέθη ὁ κατάλογος, καὶ ἐθραύσθη ἡ κάλπη, καὶ ὅτι ἡ ψηφοφορία διήρκεσε κατὰ μὲν τοὺς ἐπιτυχόντας δύω ἡμέρας, κατὰ δὲ τοὺς ἐνισταμένους μίαν μόνην ἡμέραν, τὴν τελευταίαν, ῥιπτομένων τῶν ψηφοδελτίων ἐντὸς ἑτέρας κάλπης, πεμφθείσης πρὸς ἀντικατάστασιν τῆς θραυσθείσης, καὶ ὅτι οὐδὲν μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἔλαβε μέρος κατὰ τὴν ψηφοφορίαν, καθότι ταῦτα ἦσαν συγγενεῖς τοῦ Δαρειώτου ἀλλὰ μόνον μέλη τῆς ἀντεφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ταῦτα δὲ καθιστῶσιν ἄκυρον τὴν κατὰ τὸν δῆμον τοῦτον ψηφοφορίαν, ὥστε κατὰ τὴν κρίσιν τῆς ἐπιτροπῆς δὲν πρέπει νὰ ὑπολογισθῶσιν ὑπὲρ τῶν ΚΚ. Δ. Τριγγέτα, Μιχ. Σχινᾶ, Α. Μισυρλῆ καὶ Σ. Γρίβα αἱ τῆς κάλπης τοῦ δήμου τούτου 596 ψῆφοι συμφώνως μὲ τὴν ἔνστασιν. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Βουφράσου. Ἡ κατὰ τὸν δῆμον τοῦτον ψηφοφορία ἀρξαμένη τὴν 25 Νοεμβρίου π. ἔ., διήρκεσε μόνον τρεῖς ἡμέρας, καὶ ἐψηφοφόρησαν κατὰ τὸ τριήμερον διάστημα μόνον 36, κατὰ μὲν τοὺς ἐνισταμένους καὶ τὴν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς βεβαίωσιν τοῦ Κυρίου Δαρειώτου, διότι βλέποντες τὴν βίαν ἀπέτρεπον τοὺς ἐκλογεῖς νὰ ψηφοφορήσωσι, κατὰ δὲ τοὺς ἐπιτυχόντας διότι ὁ δήμαρχος Βουφράσου Ἀθ. Μαργέλης ἠπείλει καὶ ἀπέτρεπε τοὺς ψηφοφόρους νὰ προσέλθωσιν εἰς τὸν ναὸν καὶ ψηφοφορήσωσιν. Ἐπειδὴ δὲ ἡ ἐπιτροπὴ φρονεῖ, ὅτι οἱ δημόται Βουφράσου ἀπέσχον τῆς ἐκλογῆς, διότι, καθ’ ἃ οἱ ἴδιοι βεβαιοῦσιν ἐν τῇ ἀναφορᾷ των, δὲν ἠρέσκοντο ἐν μέρει εἰς τὸν συνδυασμὸν τῶν ἐπιτυχόντων, ἡ ἀποχὴ ὅμως αὕτη δὲν δύναται βεβαίως νὰ καταστήσῃ ἄκυρον τὴν ἐκλογὴν, ἐπειδὴ δὲ ἡ ψηφοφορία περιωρίσθη κατὰ μίαν ἡμέραν καὶ κατὰ ταύτην ἠδύναντο νὰ ψηφοφορήσωσι 450 τὸ πολὺ δημόται καὶ ἴσως ὑπὲρ ἄλλων προσώπων, ἡ ἐπιτροπὴ κρίνει ἀναγκαῖον νὰ καταλογίσῃ ταύτας τὰς ψήφους ὑπὲρ ἄλλων. Ἐπειδὴ ὅμως ἀκυρουμένης, ὡς προεμνήσθη, τῆς κάλπης τοῦ δήμου Κολλωνίων, καὶ διδομένων ὅλων τῶν ψήφων τῶν ἐν τῶ ὁριστικῷ καταλόγῳ τοῦ δήμου τούτου, ἤτοι ψήφων 1068 ὑπὲρ τοῦ λαβόντος τὰς 4 ψήφους ἐκ τῆς ὅλης ἐκλογῆς Π. Σάκα, ἢ ὑπὲρ ἄλλου τινὸς, καὶ προστιθεμένων εἰς ταύτας τῶν 450 ψήφων ἐκ τοῦ δήμου Βουφράσου, πάλιν ὁ μέλλων νὰ λάβῃ ἁπάσας τὰς ψήφους ταύτας θὰ ἔχῃ ψήφους τὸ πολὺ 1522, ἐνῷ οἱ Δ. Τριγγέτας, Μ. Σχινᾶς, Α. Μισυρλῆς καὶ Σ. Γρίβας ἔχουσιν ὑπὲρ ἑαυτῶν ψήφους (μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἐκ τῆς κάλπης Κολλωνίων ψήφων) 1829 καὶ ἐπέκεινα ἑπομένως δὲν θέλει ἐπηρεασθῆ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ὅλης ἐκλογῆς. Διὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ Πυλίας καὶ ἀναγνωρισθῶσι νόμιμοι αὐτῆς πληρεξούσιοι οἱ ΚΚ. Μιχ. Σχινᾶς, Δημήτριος Τριγγέτας, Ἀθ. Μισυρλῆς καὶ Σ. Γρίβας. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 3, Ἰανουαρίου 1863. Ἡ ἐπιτροπὴ Μ. Βενιζέλος, Ἀρ. Π. Μπουκαούρης, Διομήδης Κυριακοῦ, Δ. Λ. Ζῶτος, Θ. Παλαιολόγος, Γ. Μαστραπᾶς, Σ. Κολιάτσος.
§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει κανεὶς ἀντίῤῥησίν τινα κατὰ τῆς ἐκθέσεως ταύτης;
§15ΣΠ. ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Ἡ ἐκλογὴ αὕτη παριστᾷ πολλὰς δυσκολίας, φρονῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις διὰ νὰ φωτισθῶμεν· 450 ψηφοφόρους ὑπολογίζει ἡ ἐπιτροπὴ τὴν πρώτην ἡμέραν, τότε εἰς δύο ἡμέρας ἔπρεπε νὰ λάβουν περισσοτέρας. Ἡ ἐκλογὴ ἐπαναλαμβάνω εἶναι πολὺ δύσκολος. Ἴσως ἐγίνετο εἷς ἀντίθετος συνδυασμὸς, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἔβλεπεν ἐπεμβάσεις καὶ τὰ τοιαῦτα, δὲν ἐσχηματίσθη.
§16ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τὶ φοβοῦνται, Κύριε Πρόεδρε, τὴν τύπωσιν τῆς ἐκθέσεως; ὅταν ἦναι νόμιμος ἡ ἐκλογὴ δὲν πρέπει νὰ φοβοῦνται (θόρυβος).
§17ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι, οὐδὲ φοβούμεθα τὴν δημοσιότητα, οὐδὲ ἀποφεύγομεν τὰς συζητήσεις· ὀπαδοὶ τῆς ἄκρας ἂν θέλετε συζητήσεως καὶ ἐλευθερίας, ναὶ τῆς ἄκρας, ἀλλὰ τῆς καλῶς ἐννοουμένης ἐλευθερίας, οὐδέποτε μετεχειρίσθημεν ὡς ὅπλον τὴν πίεσιν διὰ τῆς ἐπιθέσεως, ἵνα μειώσωμεν τὰς συζητήσεις καὶ ὡς ὅπλον τὴν φειδὼ τοῦ χρόνου· καὶ τὸν χρόνον φειδόμεθα καὶ τὴν συζήτησιν σεβόμεθα, Ἀλλὰ θέλομεν νὰ ἤμεθα συνεπεῖς καὶ ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν καθιέρωσεν ἡ Συνέλευσις ἀπὸ προχθὲς ἀρχίσασα τὰς ἐξελέγξεις καὶ πρὸς τὸν κανονισμὸν, τὸν ὁποῖον ἐτυπώσαμεν καὶ ὅστις ὀφείλει νὰ διέπῃ τὰς πράξεις μας. Ἡ προκειμένη ἐκλογὴ, Κύριοι, δὲν παριστάνει συνδυασμὸν ἀντίθετον, ὅστις ἠμπορεῖ νὰ δικαιολογήσῃ μίαν αἰτίασιν κατ’ αὐτῆς.
§18ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸς τί νὰ χάνωμεν τὸν καιρόν μας; Ἐρώτησον τὴν Συνέλευσιν ἂν θέλῃ νὰ τυπωθῇ.
§19ΔΑΓΡΕΣ. Δεύτερον, Κύριοι, διὰ νὰ ἤμεθα συνεπεῖς μὲ τὰ παρ’ ἡμῶν ἀποφασισθέντα, τί λέγει ὁ κανονισμός; (θόρυβος) Ἀκούσατε τὸ 28 ἄρθρον τὶ λέγει «ἅμα μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἐκθέσεων τούτων, ὁ Πρόεδρος προκαλεῖ τὴν ἐπ’ αὐτῶν συζήτησιν καὶ ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, πλὴν ἂν αὕτη ῥητῶς ἀπαντήσῃ νὰ τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσιν εἰς τοὺς πληρεξουσίους, ὅτε ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν γίνεται πάντοτε τὴν ἐπιοῦσαν τῆς εἰς τοὺς πληρεξουσίους διανομῆς τῶν ἐκτυπωθεισῶν ἐκθέσεων». Ἀφοῦ λοιπὸν εἰς τὴν ἔκθεσιν δὲν ὑπάρχει διχογνωμία τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν βλέπω τὸν λόγον νὰ ζητοῦν τινες νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις, ὅταν ἡ πλειονοψηφία τῆς Συνελεύσεως δὲν τὸ δέχεται.
§20ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κύριοι, δύο λέξεις θὰ εἴπω πρὸς ἀντίκρουσιν τοῦ προλαλήσαντος. Λυποῦμαι, διότι εὑρίσκομαι μὴ συμφωνῶν ἀπέναντι προσώπων εἰς τὰ ὁποῖα ἀπονέμω πολλὴν ὑπόληψιν, ἀλλ’ ἡ ἐκπλήρωσις τοῦ καθήκοντος, ἐξ ἧς, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁρμώμεθα ὅλοι, μοὶ ἐπιβάλλει αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις. Κύριοι, πρὸς τὶ ἀποφεύγομεν τὴν τύπωσιν; εἶναι ἀληθὲς, κύριοι, ὅτι ἐν τῇ κυριαρχίᾳ μας, ὅτι ἐν τῇ πλειονοψηφίᾳ μας δυνάμεθα νὰ πράξωμεν τὸ πᾶν, ἀλλ’ ἡ κυριαρχία, ἡ πλειονοψηφία τῆς Συνελεύσεως, διὰ νὰ ἔχῃ τὸ ἠθικὸν ἀποτέλεσμα, πρέπει νὰ στεφανοῦται, νὰ συνοδεύηται μὲ μίαν ἄλλην πλειονοψηφίαν, τῆς κοινῆς γνώμης. Κύριοι, οὔτε ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς, οὔτε κατὰ φέρω γνώμην· φέρω μόνον γνώμην καὶ θέλω νὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς δημοσιεύσεως τῆς ἐκθέσεως. Καὶ ἠξεύρετε, κύριοι, διὰ τὶ θέλομεν τὴν δημοσίευσιν; διάφοροι φῆμαι διαδίδονται, ὅτι ὑπάρχει μία πρόθεσις, ὅτι φύρδην μίγδην θὰ παραδεχθῶμεν τὰς ἐκλογὰς, χωρὶς ἐξελέγξεις (χειροκροτήματα ῥαγδαῖα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου, θόρυβος). Δὲν καταβαίνω, κύριοι, δὲν φοβοῦμαι, θὰ λαλήσω. Διαδίδεται, λέγεται, ὅτι γίνεται μία ἐπενέργεια εἰς τὸ νὰ παραδεχθῶμεν ἄνευ λόγου καὶ ἐξετάσεως τὰς ἐκλογάς· δὲν αἰτιῶμαι κἀνένα, δὲν ὠνόμασα ὀνόματα πληρεξουσίων, δὲν εἶμαι κοινοβουλευτικὸς ἀνήρ· ἐγὼ εἶπα, λέγεται, κοινοποιεῖται, διαδίδεται. Διὰ τὶ, κύριοι, δὲν θέλομεν τὴν τύπωσιν; (θόρυβος). Κύριοι, εἶμαι ὑπὲρ τῆς δημοσιεύσεως, διότι ἡ δημοσίευσις φέρει εἰς φῶς τὴν ἀλήθειαν. Ἄλλως τε, κύριοι, ἂς ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὴν ἐπανάστασιν κατὰ τοῦ Ὄθωνος τὴν ἔφερε μόνον καὶ μόνον ἡ ἐπέμβασις κατὰ τὰς ἐκλογὰς, τίποτε ἄλλο (χειροκροτήσεις). Πρέπει, κύριοι, νὰ φανῶμεν, ὅτι ἐκτιμῶμεν τὴν ἀποστολὴν αὐτὴν (χειροκροτήσεις, θόρυβος).
§21ΣΧΙΝΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι.
§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι ἀκροαταὶ μᾶς ἐνοχλεῖτε μὲ τὰς χειροκροτήσεις· μὲ τὰ σημεῖα τῆς ἐπιδοκιμασίας ἢ ἀποδοκιμασίας ταράττετε τὴν ἡσυχίαν τῆς Συνελεύσεως. Σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ παύσητε, διότι τὸ προεδρεῖον εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην κατὰ τὴν ἐντολὴν, τὴν ὁποίαν ἔχει παρὰ τοῦ κανονισμοῦ, νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν αὐστηρὰν διάταξιν αὐτοῦ κατ’ ἐκείνων, οἵτινες θέλουν νὰ κάμουν τοιαῦτα κινήματα. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ παύσητε τὰ τοιαῦτα. Κύριοι πληρεξούσιοι, συγχωρήσατέ μοι, καὶ προχθὲς τὸ προεδρεῖον ἔκαμε τὴν παρατήρησιν εἰς ὑμᾶς, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ κάμουν οἱ κύριοι πληρεξούσιοι τὰ τοιαῦτα. Ἔγειναν καὶ ἄλλοτε χειροκροτήσεις τρεῖς ἢ τέσσαρας φορὰς καὶ διὰ τοῦτο ἀναγκάζομαι νὰ τὸ παρατηρήσω εἰς τὴν Συνέλευσιν μετὰ σεβασμοῦ. Μὴ δίδετε τὸ κακὸν παράδειγμα εἰς τὸ ἀκροατήριον.
§23ΣΧΙΝΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, πρὸς τὰς φωνὰς καὶ τὴν παραφορὰν τοῦ ἀγορεύσαντος καί τινος ἄλλου ὀλίγα ἔχω νὰ εἴπω.
§24ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὴν λέξιν παροφορὰ νὰ ἀνακαλέσῃ.
§25ΣΧΙΝΑΣ. Καλὰ ἀλλάζω τὴν φράσιν μου. Πρὸς τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ προαγορεύσαντος, ὀλίγα ἔχω νὰ εἴπω. Ἐὰν ἐπρόκειτο, νὰ προτείνῃ τις ἔνστασιν κατὰ τοῦ συμπεράσματος τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐντίμου ἐπιτροπῆς, ἤμην ἕτοιμος νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ ἤλπιζον, ὅτι ἤθελον διαλύσει ἐνώπιόν σας πᾶσαν ἀμφιβολίαν, ἥτις τυχὸν ἤθελε μείνει ἀκόμη εἰς τὴν κρίσιν σας περὶ τῆς φύσεως τοῦ ἀποτελέσματος, διότι πιστεύσατε, κύριοι, ὅτι, καὶ τὴν ἐλαχίστην ὑπόνοιαν ἂν εἶχον κατὰ συνείδησιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν εἶναι ἔγκυρος, ποτὲ δὲν ἤθελον δεχθῆ οὔτε νὰ πλησιάσω εἰς τὸν περίβολον τοῦτον, ἤθελον μόνος μου ἀπομακρυνθῆ, λέγων, ὅτι τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς μου φέρει ἔλλειψιν, καὶ αἱ ἐλλείψεις τοῦ κύρους δὲν μοὶ δίδουν τὴν χάριν ταύτην, ἀλλ’ εἰσῆλθον εἰς τὸν περίβολον τοῦτον, διότι εἶμαι πεπεισμένος περὶ τοῦ κύρους καὶ τῆς ἰσχύος τῆς ἐκλογῆς μου. Ὁ Κύριος Πρόεδρος δύναται κατὰ τὰ προηγούμενα νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, ἐὰν ἡ Συνέλευσις κρίνῃ ἔγκυρον ἢ μὴ τὴν ἐκλογήν. Ἐὰν προσήρχετό τις ἀγορεύων κατὰ τοῦ συμπεράσματος τῆς ἐπιτροπῆς, ἤθελον λάβει τὸν λόγον διὰ νὰ διαλύσω, καθὼς εἶπον, πάσας τὰς ὑπονοίας· τώρα ὅμως ὁ προαγορεύσας ἦλθε, καὶ, διατεινόμενος σφοδρῶς, εἶπεν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις. Πρὸς τοῦτο, κύριοι, ἐπρότεινε τὸν κανονισμόν, τοῦ ὁποίου ἀναγνωρίζομεν ὅλοι τὴν δύναμιν, ἀλλὰ γνωρίζω ἐπίσης, διότι πολλαὶ ὀλίγαι παρατηρήσεις ἐγένοντο ἐναντίαι, ὅτι ἐδέχθη τὸν τρόπον τοῦτον τὸν ἁπλούστερον, διότι ὑποτίθεται, ὅτι οἱ κύριοι πληρεξούσιοι οἱ ἴδιοι καὶ ἐξωδίκως γνωρίζουν τὰ καθέκαστα διαφόρων ἐκλογῶν. Παρεδέχθη λοιπὸν ἡ Συνέλευσις νὰ ἐρωτᾷ ὁ Κύριος Πρόεδρος, ἂν ὑπάρχουν ἐνστάσεις, καί, ἂν δὲν ὑπάρχουν, νὰ ἐρωτᾷ τὴν Συνέλευσιν, ἂν ἐπικυροῖ ἢ ἀκυροῖ τὴν ἐκλογήν. Ὁ προαγορεύσας ἐζήτησε νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις· ἐγώ, κατὰ τὰ προηγούμενα καὶ καθὼς ἐξέθεσα τὴν γνώμην μου περὶ τῆς ἐκλογῆς, δὲν ἤθελον διστάσει ποτὲ νὰ συγκατατεθῶ εἰς τὴν τύπωσιν· ὅσον τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν εἶμαι ἐναντίος, ἀλλὰ κατὰ τὰ προηγούμενα τῆς Συνελεύσεως καὶ καθόσον σπεύδει κατὰ πᾶσαν ὥραν πρὸς τὰς ἐργασίας της δὲν πρέπει νὰ τυπωθῇ. Ἐὰν ὅμως τις τῶν πληρεξουσίων ἔχῃ παρατηρήσεις κατὰ τοῦ συμπεράσματος τῆς ἐκθέσεως, εἶμαι ἕτοιμος νὰ συμφωνήσω ὡς πρὸς τὴν τύπωσιν.
§26ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἶμαι μέλος τῆς ἐ. ἐπιτροπῆς, ἡ δὲ γνωμοδότησις αὐτῆς ἐγένετο παρ’ ὅλων τῶν μελῶν τοῦ τμήματος. Ἀλλὰ προκειμένου, Κύριοι, νὰ λυθῇ ἓν ζήτημα, ὁλόκληρος ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ τὸ λύσῃ· διότι λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ ἐγνωμοδότησεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογή, δὲν πρέπει ν’ ἀφαρπαγῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως, ἀλλὰ πρέπει νὰ δοθῇ ὁ καιρὸς εἴς τινας τῶν Κυρίων πληρεξουσίων, οἵτινες ἔχουν ἀφορμὰς νὰ ἀμφιβάλλωσι περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς ἐκλογῆς, νὰ ἐξετάσωσι τὰ περὶ αὐτῆς· δὲν πρέπει νὰ τοὺς ἀφαιρέσωμεν τὰ μέσα, δι’ ὧν δύνανται ν’ ἀποδείξωσι τὸ πλημμελὲς τῆς ἐκλογῆς. Φρονῶ δὲ, ὅτι προηγούμενον ἐναντίον τούτου δὲν ὑπάρχει καὶ δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ· ἦτο φυσικὸν τὸ νὰ εἰσαχθῶσιν ὡς πρῶται ἐκλογαὶ ἐκεῖναι, καθ’ ἃς δὲν ὑπῆρχον πολλαὶ αἱ δυσκολίαι, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς πιστεύω—καὶ ὑπάρχει ἡ πρόληψις, ὅτι θὰ παρουσιασθῶσιν αἱ δυσχερέστεραι. Ἡμεῖς ἐθεωρήσαμεν τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας ὡς ἐπικυρωτέας, πιστεύσαντες εἰς τὰς ἐκθέσεις τῶν ἐπιτροπῶν, διότι ἔχομεν τὸ σύστημα τῶν ἐπιτροπῶν καὶ οὐχὶ τὸ τῶν τμημάτων, καθ’ ὃ ὅλοι οἱ πληρεξούσιοι λαμβάνουν γνῶσιν ὅλων τῶν πραγματικῶν γεγονότων. Κατὰ τὸ σύστημα τῶν ἐπιτροπῶν σεῖς οἱ ἄλλοι δὲν ἔχετε γνῶσιν τῶν πραγματικῶν γεγονότων τῆς προκειμένης ἐκλογῆς τῆς Πυλίας. Ἐὰν δὲ θελήσωσί τινες νὰ λάβωσι σπουδαίως γνῶσιν τῶν διατρεξάντων, πῶς δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ἐκ προοιμίων τὸ ἐναντίον; εἶναι τὸ ἴδιον ὡς νὰ ζητήσωμεν νὰ κλείσωμεν τὰ ὦτα καὶ τὰ βλέμματα τῶν ἄλλων· διότι δὲ ἠμποροῦν νὰ παρουσιασθοῦν κατόπιν καὶ ἄλλαι ἐκλογαὶ τοιαῦται, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀποκλείσωμεν τὸ δικαίωμα ἀπὸ τοὺς πληρεξουσίους τοῦ νὰ ζητήσωσι νὰ φωτισθῶσι· τοῦτο ἤθελεν εἶσθαι πολὺ ἐπικίνδυνον.
§27ΖΕΡΒΑΣ. Τὸ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἴσως ἀπὸ μετριοφροσύνην ἠθέλησε νὰ τυπωθῇ, ἀλλ’ ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ ἀποφανθῇ ἂν θέλῃ· (θόρυβος).
§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, οἱ παραδεχόμενοι τὴν τύπωσιν νὰ σηκωθῶσιν.
§29ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως νὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία.
§30Τ. ΒΑΣΟΣ. Ὀλίγα ἄτομα ζητοῦν, Κύριε Πρόεδρε, ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως νὰ ἐπιβάλουν· δὲν ἔχει κἀνεὶς τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, πρέπει νὰ ᾖναι ἡ γνώμη τῆς πλειονοψηφίας σεβαστή.
§31ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποῖα ἄτομα εἶναι αὐτά;
§32Τ. ΒΑΣΟΣ. Τὰ καθήμενα εἰς τὸ δεξιὸν, Κύριε.
§33ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Εἴμεθα πληρεξούσιοι, Κύριε, καθὼς εἶσθε καὶ σεῖς, δὲν εἴμεθα ἄτομα (θόρυβος).
§34ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, Κύριε Πρόεδρε, νὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία.
§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ μὲν θέλουσι δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, οἱ δὲ δι’ ἀναστάσεως.
§36ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι ζήτημα αὐτὸ (θόρυβος).
§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλη ἡ φιλονεικία εἶναι περὶ τῆς τυπώσεως. Οἱ θέλοντες λοιπὸν τὴν τύπωσιν νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται ὀλίγοι) Ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη τὴν τύπωσιν (θόρυβος μέγας).
§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἀπεφάνθητε δι’ ἀναστάσεως, περὶ τῆς μὴ τυπώσεως διότι, ὡς ἀντελήφθην, δὲν ἦσαν πολλοὶ οἱ σηκωθέντες, ἄλλοι ὅμως ἐφώναξαν, ὅτι ἐγένετο παραδεκτὴ ἡ τύπωσις· διὰ νὰ ἀποδείξω λοιπὸν τὴν ἀλήθειαν, προσεκάλεσα ψηφολέκτας, καὶ ἂς ἐπαναλάβωμεν τὴν ψηφοφορίαν· (θόρυβος).
§39ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κανονισμὸς λέγει ὅτι, ἅμα ζητήσουν δέκα, πρέπει νὰ γείνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις· λοιπὸν πρέπει ἡ ψηφοφορία νὰ γείνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. (Τὰ θεωρεῖα τοῦ ὡραίου φύλλου, τοῦ διπλωματικοῦ Σώματος καὶ ὅλα τὰ λοιπὰ θεωρεῖα εἶναι πλήρη).
§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, οἱ θελήσαντες νὰ ἐκφράσετε τὴν γνώμην σας δι’ ἀναστάσεως, ἂν δὲν θέλετε νὰ πιστεύσετε τὸ προεδρεῖον... (θόρυβος).
§41Π. ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Ἐπειδὴ ὑπῆρξεν ἀμφιβολία (θόρυβος).
§42ΜΑΚΡΗΣ. Εἶναι προσβολὴ κατὰ τοῦ Προεδρείου (θόρυβος, φωναὶ πολλαί).
§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, εὐαρεστηθῆτε νὰ καθησυχάσετε τὸν ἑαυτόν σας, παρακαλῶ, διὰ νὰ ἀρχίσωμεν τὸ ἔργον μας· λάβετε τὴν καλοσύνην νὰ μὲ ἀκροασθῆτε, δὲν ἔχω τὴν πρόθεσιν νὰ δείξω μεροληψίαν ἢ νὰ κάμω ἄλλο τι.
§44ΠΟΛΛΟΙ. Κἀνείς ποτε δὲν σᾶς ἀπέδωκε τοιοῦτον σκοπόν.
§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, παρακαλῶ, ἐγὼ ἐν πλήρει πεποιθήσει, ὅτε ἔγεινεν ἡ ψηφοφορία δι’ ἀναστάσεως, ἐν πλήρει πεποιθήσει ἐπείσθην, ὅτι οἱ ἀναστάντες ἦσαν ὀλιγώτεροι. Ἐξῆλθον φωναί, ὅτι διστάζουν, καὶ ἐζήτησαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Τώρα καὶ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἂν ἐγίνετο ἡ ψηφοφορία, θὰ εἴχομεν τελειώσει.
§46ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ κάμετε τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως σεβαστήν.
§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ κάμνω καὶ ἐγὼ πάντοτε καὶ εἰς αὐτὸ τείνω, νὰ κάμνω τὰς ἀποφάσεις σας σεβαστάς, ἀλλ’ ἀκούω φωνὰς (θόρυβος)· ἐπειδὴ πρὸ ὀλίγου, καθὼς εἶπον, καί τοι πεισθείς, ὅτι δὲν ἦτον ἡ πλειονοψηφία εἰς τοὺς ἀναστάντας, ἐδίστασάν τινες, ἠθέλησα νὰ ἐπαναλάβω τὸ ἴδιον ἐνώπιον αὐτῶν τῶν Κυρίων ψηφολεκτῶν.
§48ΠΟΛΛΟΙ. Ἐπικαλούμεθα, Κύριε Πρόεδρε, τὸν κανονισμὸν καὶ ζητοῦμεν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν.
§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰσχυρίζεσθέ τινες, ὅτι ἀπαιτεῖ δέκα ὁ κανονισμός· ἀλλὰ τοῦτο γίνεται πρὶν ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις.
§50ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἀπεφάνθη.
§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἀπεφάνθη ἅπαξ, δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἀπαίτησιν τῶν δέκα πληρεξουσίων νὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἀφοῦ αὕτη ἐγένετο. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἐπαναλάβωμεν πάλιν τὴν δι’ ἀναστάσεως ψηφοφορίαν (θόρυβος).
§52ΠΟΛΛΟΙ. Θέλομεν ὀνομαστικὴν κλῆσιν (θόρυβος).
§53Τ. ΒΑΣΟΣ. Κύριοι, δὲν θέλομεν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν, θέλομεν νὰ γείνῃ σεβαστὴ ἡ ἀπόφασίς μας (θόρυβος). Κύριοι ἀντιπρόσωποι, ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους, ἐκάμομεν μίαν ἀπόφασιν, ἥτις εἶναι τετελεσμένη.
§54ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§55Τ. ΒΑΣΟΣ. Ἀποτείνομαι λοιπὸν εἰς ὑμᾶς νὰ εἴπητε εἰς τὸν προσωρινὸν Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἀπόφασίν μας.
§56ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§57ΑΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι (θόρυβος).
§58Τ. ΒΑΣΟΣ. Ἡ πλειονοψηφία εἶναι σεβαστὴ καὶ ζητοῦμεν νὰ ἐπιβληθῇ· 10 ἢ 15 ἄνθρωποι δὲν δύνανται νὰ ἐπιβάλουν εἰς ὅλην τὴν ἐθνικὴν Συνέλευσιν, ἡ πλειονοψηφία πρέπει νὰ ᾖναι σεβαστὴ (θόρυβος).
§59ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἴσα, ἴσα ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος ἦλθον νὰ ὁμιλήσω· διὰ νὰ γείνῃ σεβαστὴ ἡ πλειονοψηφία πρέπει νὰ διακριθῇ (χειροκροτήματα πολλὰ, θόρυβος). (Ὁ ῥήτωρ ἐξακολουθεῖ, ἀγορεύων ἐν μέσῳ φωνῶν καὶ ταραχῶν ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν διακρίνεται τὶ λέγει.)
§60ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Διὰ νὰ γείνῃ σεβαστὴ μία ἀπόφασις, πρέπει νὰ ᾖναι καθαρὰ, Κύριε Πρόεδρε, ἐπικαλούμεθα τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως. (Θόρυβος, φωναὶ καὶ διάλογοι ταραχώδεις. Ὁ πρόεδρος κρούει τὸν μέγαν κώδωνα, μὴ δυνηθεὶς δὲ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν ἡσυχίαν καὶ τάξιν, διακόπτει τὴν συνεδρίασιν ἐπὶ 10 λεπτά.) (Ὥρα 3 παρὰ 20 λ.) (Ὥρα 3 παρὰ 5 λ.)
§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως. Κύριοι Πληρεξούσιοι, σᾶς συνιστῶ τὴν ἡσυχίαν, διότι διὰ τοῦ θορυβώδους τρόπου τῶν συζητήσεων δὲν ἐννοοῦμεν ὁ εἷς τὸν ἄλλον καὶ πολλάκις συμβαίνει, πολλοὶ νὰ ὁμιλοῦν ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα. Ἂς φεισθῶμεν λοιπὸν τοῦ χρόνου, κατήντησε θορυβώδης ἡ συζήτησις διὰ πρᾶγμα πολὺ ἐπουσιῶδες. Προεῖπον πρὶν ἀκόμη διακόψω τὴν συνεδρίασιν, ὅτι ὡς Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως ἀντελήφθην ἐν πλήρει πεποιθήσει καὶ ἐν πλήρει βεβαιότητι, ὅτι οἱ ἀναστάντες δὲν ἦσαν οἱ περισσότεροι, ἀλλὰ οἱ ὀλιγώτεροι, ὥστε κατὰ τὴν ἐμὴν πεποίθησιν ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη τὴν τύπωσιν τῆς ἐκθέσεως. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν, σεβασθῆτε τὴν ἀπόφασιν· εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἔσφαλα καὶ ἐγὼ, διότι ἔπρεπε νὰ ἐπιμείνω, ἀλλὰ διὰ νὰ καταπαύσω φωνάς τινας ἐπεκαλέσθην καὶ 2, 3 ὡς ψηφολέκτας, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐβεβαιώθη τὸ πρᾶγμα, σᾶς παρακαλῶ νὰ τελειώσῃ τέλος αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις. Ἐπομένως τὸ Προεδρεῖον θεωρεῖ ἀποπερατωμένην τὴν συζήτησιν καὶ ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς τυπώσεως, διὰ τοῦτο προβαίνομεν εἰς τὰ περαιτέρω. Ἐρωτᾶται λοιπὸν ἡ Συνέλευσις, ἐὰν εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος ἡ ἐκλογή.
§62ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριοι, ἐπειδὴ τέλος πάντων πρέπει νὰ ὑποχωρήσωμεν καὶ νὰ θεωρηθῶμεν, ὅτι τῳόντι εἴμεθα μειονοψηφία, ὑποχωρῶ, ἔχω ὅμως μίαν πρότασιν νὰ σᾶς ὑποβάλω. Κατὰ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς ὑπάρχουν σπουδαῖαι ἐνστάσεις, καὶ διὰ τοῦτο κάμνω τὴν πρότασιν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις καὶ ἡ ἀπόφασις διὰ τὴν αὔριον (θόρυβος). Ἐὰν ἀρνηθῆτε νὰ δεχθῆτε τὴν πρότασιν αὐτὴν, θὰ μᾶς εἴπητε μὲ ἄλλας λέξεις, ὅτι θέλετε νὰ ἀποφασίσωμεν, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν τὶ ἔτρεξεν εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογήν· θὰ σεβασθῶ καὶ τότε τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, ἀλλ’ ἡ συνείδησίς μου δὲν θὰ τὴν ἐπιδοκιμάζῃ. Ἡ πλειονοψηφία, Κύριοι, εἶναι σεβαστὴ, ἀλλ’ ὑπεράνω τῆς πλειονοψηφίας ὑπάρχει μία δύναμις, τὴν ὁποίαν πᾶσα πλειονοψηφία πρέπει νὰ σεβασθῇ, καὶ αὕτη εἶναι ἡ τῆς νομιμότητος, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύει ἡ κοινὴ γνώμη. Θέλετε λοιπὸν νὰ ἦσθε δίκαιοι; πρέπει νὰ μᾶς δώσητε τὸν καιρὸν νὰ μελετήσωμεν, καὶ ἂν ἡ ἐκλογὴ ᾖναι ἔγκυρος, ἐγὼ πρῶτος θὰ ψηφοφορήσω ὑπὲρ αὐτῆς. Λοιπὸν προτείνω νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς ἐκλογῆς, περὶ ἧς πρόκειται, διὰ τὴν αὔριον καὶ νὰ ἀφεθοῦν τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὥστε νὰ λάβῃ γνῶσιν αὐτῶν ὅστις θέλει. Ἐρωτήσατε, κύριε Πρόεδρε, περὶ τούτου τὴν Συνέλευσιν.
§63ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε κατὰ τῆς τυπώσεως τῆς ἐκθέσεως εἶμαι, οὔτε κατὰ τῆς ἀναβολῆς, ἀλλὰ προτείνω νὰ μὴ παραδεχθῶμεν, Κύριοι, τὴν πρότασιν αὐτὴν, δηλαδὴ τὴν ἀναβολὴν, διότι δὲν παρεδέχθημεν τὴν τύπωσιν. Τώρα ὁ κύριος Μίλησης ἔρχεται ἀμέσως καὶ μᾶς ῥίπτει ἐν τῷ μέσῳ νέαν πρότασιν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ παραβιάσῃ ἡ Συνέλευσις τὴν ἀπόφασίν της περὶ τῆς τυπώσεως, καθότι εἰς τὴν ἀπόῤῥιψιν τῆς προτάσεως περὶ τυπώσεως ἐμπεριέχεται καὶ ἡ ἀπόῤῥιψις τῆς προτάσεως περὶ ἀναβολῆς. Δὲν εἶμαι κατὰ τῆς ἀναβολῆς, ἀλλὰ λέγω, ὅτι ἡ Συνέλευσις αὐτὴν τὴν στιγμὴν θέλει ἀνατρέψει τὴν ἀπόφασιν, ἣν πρὸ μικροῦ ἔκαμε.
§64ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριοι, ἡ ἐπιτροπή, τῆς ὁποίας ἐγὼ εἶμαι μέλος, συνέταξε μίαν ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης, ἠκύρωσε τὴν ψηφοφορίαν, τὴν γενομένην ἔν τινι δήμῳ, ἔκαμεν ὑπολογισμοὺς καὶ διὰ νὰ κάμῃ αὐτοὺς παρῆλθον τρεῖς ἡμέραι, ἀνέβαλε δηλαδὴ, ἢ διὰ νὰ εἴπω καλλίτερον, ἀνέβαλεν ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας τὴν εἰσαγωγὴν τῆς ἐκθέσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης· ὥστε διὰ τοὺς λόγους τούτους καὶ ἡ αἴτησις τοῦ Κ. Μίληση περὶ ἀναβολῆς εἶναι δικαία κατ’ ἐμὲ καὶ κατὰ τὰ ἄλλα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ὅλοι θὰ πεισθῶμεν, ὅτι οἱ ὑπολογισμοὶ, τοὺς ὁποίους ἐκάμομεν ἡμεῖς ὡς καὶ ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς ἑνὸς δήμου δὲν ἦτο τυχαία, καὶ ὅτι ὡδηγήθημεν ἀπὸ μόνον τὸ δίκαιον· διὰ τοῦτο λέγω ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως διὰ τὴν αὔριον, διὰ νὰ μελετήσητε καὶ σεῖς τὰ ἔγγραφα, διότι εἶναι πολλὰ καὶ ἴσως τινὲς ἔχουν συμφέρον νὰ ὑποστηρίξωσι καὶ μάλιστα οἱ ἐπιτυχόντες, τὶς ὁ θραύσας τὴν κάλπην, τὶς ὑπεξῄρεσε τὸν κατάλογον, τὶς ἐμπόδισε τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ὑπάγωσιν εἰς τὸν ναὸν, ὅλα ταῦτα πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν.
§65ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Καὶ ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν τὴν ἰδέαν τοῦ κυρίου Πληρεξουσίου διὰ νὰ φωτισθῶσιν οἱ περισσότεροι καλλίτερον.
§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις λοιπὸν διὰ τὴν αὔριον.
§67ΟΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Μετὰ ταῦτα ὁ Κ. Πλαπούτας ἀνέγνωσε τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Βάλτου, τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις δι’ εἰδικῆς ἀναστάσεως παρεδέχθη παμψηφεὶ, ἀνεδείχθησαν δὲ ἐξ αὐτῆς πληρεξούσιοι οἱ ἑξῆς· Ἰω. Καραγιαννόπουλος, Ἀθανάσιος Ἴσκος, Βλάσης Βαλτινὸς, Δημήτριος Σκυλοδῆμος. Παμψηφεὶ ὡσαύτως ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Εὐρυτανίας ἀναγνωσθεῖσα ὑπὸ τοῦ Κ. Κατσίνα, ἀνεδείχθησαν δὲ ἐξ αὐτῆς πληρεξούσιοι οἱ ἑξῆς· Γ. Σ. Τσατσάρας, Κ. Ι. Γιολδάσης, Ν. Μπουκουβάλας, Δ. Δ. Ζῶτος, Π. Μανολίδης, Σ. Δ. Ζῶτος, Ἀλ. Μαυροκορδάτος, Σ. Π. Πεσλῆς. Μετ’ αὐτὴν ὁ Κ. Παπαζαφειρόπουλος ἀνέγνωσε τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐκλογῆς Ὀλυμπίας. Πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν. Ἡ ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν τρίτη ἐπιτροπὴ συγκειμένη ἐκ τῶν ἓξ αὐτῆς μελῶν, τοῦ Κ. Χαρ. Κανελλοπούλου μὴ λαβόντος μέρος, ὡς ἀνήκοντος εἰς τὴν ἐπαρχίαν, περὶ ἧς πρόκειται, ἐξετάσασα τά τε κατὰ τὴν ἐκλογὴν καὶ τὴν διαλογὴν τῶν ψήφων τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας, συγκειμένης ἐξ ἓξ δήμων, γενομένας ἐνστάσεις, καὶ τὰς μετὰ ταῦτα ἐγγράφως ὑποβληθείσας ὑπὸ τῆς μὴ λαβούσης εἰσιτήρια μερίδος ἀντιῤῥήσεις κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τῆς μνησθείσης ἐπαρχίας, παρατηρεῖ, ὅτι ἐκ τῶν ἐνστάσεων τούτων αἱ μὲν ἀπευθύνονται κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τῆς ὅλης ἐπαρχίας, αἱ δὲ κατ’ ἐκείνης ἑνὸς ἑκάστου τῶν δήμων, καὶ δὴ οἱ ἐνιστάμενοι προσβάλλουσι τὴν μὲν ὅλην ἐκλογὴν διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. ά.) Διότι ἡ λαβοῦσα τὰ εἰσιτήρια μερὶς μετῆλθε διὰ τῆς ὁπλίσεως πολλῶν πολιτῶν, ἀνηκόντων εἰς αὐτὴν, βίαν κατὰ τῶν ψηφοφόρων καὶ πλείστους μὲν τούτων ἀπέκλεισε τῆς ψηφοφορίας, ἑτέρους δ’ ἠνάγκασε νὰ ψηφοφορήσωσιν ἐναντίον τῆς πεποιθήσεως αὐτῶν· καὶ βʹ.) Διότι τὸ περὶ ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς πρόγραμμα δὲν ἐδημοσιεύθη. Τὰς δὲ εἰς ἕκαστον εἰδικῶς δῆμον διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Αʹ. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Σκυλλοῦντος. Διότι ἡ κάλπη δὲν μετηνέχθη ἐν τῷ διὰ τοῦ προγράμματος τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς προσδιορισθέντι Ναῷ, ἀλλ’ εἰς ἰδιωτικὴν οἰκίαν, ὅπου καὶ ἐνοθεύθη, τὸν δὲ Ναὸν περιφρουρούμενον ὑπὸ πολλῶν ὁπλιτῶν ἀνηκόντων τῇ λαβούσῃ τὰ εἰσιτήρια μερίδι καθίστων οὗτοι ἀπρόσιτον εἰς τοὺς ἐναντίους· καὶ διότι δὲν ἔλαβε μέρος ὡς Πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐφορευτικῆς ὁ κληρωθεὶς Χρόνης Γιαννακόπουλος, ἀλλ’ ὁ Χρῆστος Γιαννακόπουλος. Βʹ. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ἀρήνης. Διότι ἐναντίον τοῦ προγράμματος τοῦ Νομάρχου ἡ ψηφοφορία ἐγένετο ἐν τῷ χωρίῳ Ζαχάρως, καὶ οὐχὶ εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Τσορβατζῆ, καὶ ὅτι ἡ κάλπη παρεδόθη εἰς τοὺς ὀπαδοὺς τοῦ Κανελλοπούλου. Γʹ. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ἀλιφείρας. Διότι τὴν τρίτην καὶ τετάρτην τῆς ψηφοφορίας ἡμέραν ἀποδιωχθέντων τῶν τεσσάρων τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς μελῶν, ἔμεινε τὴν μὲν τρίτην ἡμέραν ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἡ ἀντεφορευτικὴ, τὴν δὲ τελευταίαν ἔμεινε μόνον ἡ ἀντεφορευτικὴ, ἓν τῶν μελῶν τῆς ὁποίας ἐμονογράφησε τὰ ψηφοδέλτια. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Φιγαλείας. Διότι δὲν προσεκλήθη νὰ παρευρεθῇ εἰς τὴν ψηφοφορίαν τὸ μέλος τῆς ἀντεφορευτικῆς ἐπιτροπῆς Γ. Κιτζέλης. Διότι ἡ κάλπη δὲν ἔμεινεν ἐν τῷ προσδιριωσμένῳ τόπῳ, ἀλλὰ μετενέχθη ἀλλαχοῦ, διότι οἱ φρουροῦντες τὴν κάλπην τὴν νύκτα ἔμενον ἐν τῷ Ναῷ, οὗτινος δὲν ἐκλείσθησαν αἱ θύραι, διότι εἰς πολλὰ ψηφοδέλτια ἐπλαστογραφήθη ἡ μονογραφὴ τοῦ προέδρου. έ.) Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ἀνδριτζαίνης, διότι ἡ ταυτότης πολλῶν ψηφοφορησάντων δὲν ἐβεβαιώθη ὑπὸ δύω μαρτύρων. ϛʹ.) Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Βώλακος· διότι ἐγένετο διαλογὴ τῶν ψήφων τοῦ δήμου τούτου. Ἐξετάσασα ἡ ἐπιτροπὴ ἁπάσας τὰς ἀνωτέρω ἐνστάσεις, καὶ διελθοῦσα τὰ σχετικὰ τῆς ἐκλογῆς ἔγγραφα, παρατηρεῖ α) ὅτι ὅλοι αἱ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ταύτῃ ψηφοφορήσαντες ἀναβαίνουσιν εἰς 5081, καὶ ὅτι μόνον 4848 ψῆφοι διελέχθησαν, τῶν λοιπῶν 333, ἀνηκουσῶν εἰς τὸν δῆμον Βώλακος, μὴ ληφθεισῶν ὑπ’ ὄψιν, ὡς μὴ γενομένης διαλογῆς· ἐκ τῶν ἀνωτέρω 4848 ψήφων, ἔλαβον ὁ μὲν Χ. Δ. Κανελλόπουλος ψήφους 4027, ὁ δὲ Ζ. Ζαριφόπουλος 3971, ὁ δὲ Ἀναγν. Κανελλόπουλος 4017, ὁ δὲ Κωνστ. Ζαριφόπουλος 3978, ὁ δὲ Κωνστ. Οἰκονομόπουλος 3776, καὶ ὁ Δημήτριος Μοσχούλας 3989, ὁ δὲ Γεώργιος Χρηστόπουλος 846, ὁ Σ. Τριπυλῆς 815, ὁ Γ. Ἀντωνόπουλος 821, ὁ Α. Πανταζόπουλος 805, ὁ Α. Φραγκαντώνης 825, ὁ Νικόλαος Μοσχούλας 825, ὁ Αὐγερινὸς Γεωργίου 265 καὶ ὁ Π. Κανελλόπουλος 19 καὶ β) ὅτι αἱ κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ὑποβληθεῖσαι ἐνστάσεις τὸ μὲν εἰσὶ ἀβάσιμοι καὶ ἀναπόδεικτοι, τὸ δὲ καὶ ἀληθεῖς ὑποτιθέμεναι, οὐδόλως μεταβάλλουσι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. Καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς γενικὰς καθ’ ὅλης τῆς ἐκλογῆς ἐνστάσεις. Ἐπειδὴ ἐκ τῶν σχετικῶν ἐγγράφων ἡ περὶ μὴ δημοσιεύσεως τοῦ περὶ ἐκλογῆς τῶν πληρεξουσίων προγράμματος τοῦ Νομάρχου ἔνστασις ἀποδεικνύεται μὴ ἀληθής, καθόσον μεταξὺ τῶν ἐγγράφων τούτων ὑπάρχουσι καὶ ἀποδείξεις τῆς δημοσιεύσεως τοῦ ῥηθέντος προγράμματος. Ἐπειδὴ καὶ ἡ ἑτέρα ἔνστασις, ὅτι οἱ ἐπιτυχόντες μετῆλθον βίαν, οὐ μόνον δὲν ἐπιβεβαιοῦται ὑπό τινος ἀποδείξεως, ἀλλὰ καὶ ἀπίθανος καθίσταται, διότι ἡ μερὶς τοῦ Γ. Χρηστοπούλου, ἀδελφοῦ τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ αἵματος Χ. Χρηστοπούλου δὲν ἠδύνατο σπουδαίως νὰ κατέλθῃ εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα μετὰ τὴν ἐπανάστασιν· καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὰς μερικὰς κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ἑνὸς ἑκάστου δήμου ἐνστάσεις, ἡ ἐπιτροπὴ παρατηρεῖ, ὅτι καὶ αὗται οὐδεμίαν ἐπιῤῥοὴν ἔχουσιν ὡς πρὸς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, διότι καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸν δῆμον Σκυλλοῦντος, ἡ μὲν ἔνστασις, ὅτι εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν ἔλαβε μέρος ἀντὶ τοῦ κληρωθέντος Χρόνη Γιαννακοπούλου ὁ Χρῆστος Γιαννακόπουλος εἶναι ψευδής, καθότι ἐκ τοῦ πρακτικοῦ τῆς κληρώσεως τῶν ἐν Καλάμαις πρωτοδικῶν ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ Χρῆστος Γιαννακόπουλος ἐκληρώθη ὡς μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ δὲ ἔνστασις, ὅτι ἡ κάλπη ἐνοθεύθη, οὐδαμῶς βεβαιοῦται ὑπό τινος ἀποδείξεως καὶ ἑπομένως ὡς ἀστήρικτος δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀληθής. Ἐπίσης δὲ καὶ ἡ ἔνστασις, ὅτι ἡ ψηφοδόχος κάλπη δὲν μετηνέχθη ἐν τῷ διὰ τοῦ προγράμματος ὁρισθέντι ναῷ, ἀλλ’ εἰς ἰδιωτικὴν οἰκίαν ἐνοθεύθη, οὐ μόνον ὑπ’ οὐδεμιᾶς ἀποδείξεως βεβαιοῦται, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς ψηφοφορίας ἀποδεικνύεται, ὅτι ἐν τῷ ναῷ ἐγένετο ἡ ψηφοφορία καὶ ἑκάστοτε προσηκόντως ἐσφραγίζετο. Τὸ δὲ ὑπό τινων πολιτῶν προσαγόμενον περὶ παραβιάσεως τῶν ψηφοφόρων πρωτόκολλον δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἢ νὰ θεωρηθῇ ὡς γνήσιον, διότι οἱ πλεῖστοι τῶν ὑπογραψάντων σημειοῦνται ὡς ἀγράμματοι καὶ ὑπογράφονται διὰ χειρὸς τρίτου. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ἀρήνης. Διότι ἡ ἔνστασις, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη οὐχὶ εἰς Τζορβατζῆ, πρωτεύουσαν τοῦ δήμου, δὲν εἶναι ἀληθής, οὐ μόνον διότι ὑπὸ τῆς ἐπαναστάσεως ὡρίσθη πρωτεύουσα τοῦ μνησθέντος δήμου ἡ Ζαχάρω, ἂν καὶ ἐπισήμως τοῦτο δὲν βεβαιοῦται, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τοῦ Νομάρχου ὡρίσθη ὡς τόπος ψηφοφορίας τὸ χωρίον τοῦτο, ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ περὶ ἐκλογῆς προγράμματος τοῦ Νομάρχου καταχωρημένον ἐν τῷ πρακτικῷ τῆς ψηφοφορίας τοῦ ῥηθέντος δήμου, καὶ Διότι ἡ κάλπη τοῦ δήμου τούτου, ὡς βεβαιοῦται ἔκ τε τοῦ πρακτικοῦ τῆς ψηφοφορίας καὶ τῆς ἀποδείξεως περὶ τῆς παραδόσεως αὐτῆς, παρελήφθη ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Φιγαλείας. Διότι καὶ ἐπὶ ὑποθέσει, ὅτι τὸ μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς Γεώργιος Κριζέλης δὲν προσεκλήθη νὰ παρασταθῇ εἰς τὴν ψηφοφορίαν, οὐχ ἧττον ἐκ τῶν πρακτικῶν αὐτῆς βεβαιοῦται, ὅτι παρέστη καθ’ ὅλην τὴν ἐκλογήν, διότι καθ’ ἑκάστην ὑπέγραφε τὰ πρακτικὰ ταῦτα, διότι οὐδόλως ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ μονογραφὴ τοῦ προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἐπληροφορήθη ἐπί τινων ψηφοδελτίων καὶ ἑπομένως ἡ περὶ τούτου ἔνστασις, καθὸ ἀστήρικτος, εἶναι ἀποῤῥιπτέα· διότι ἡ μὲν περὶ μεταφορᾶς εἰς ἄλλα παρὰ τοῦ προσδιωρισμένου διὰ τοῦ προγράμματος τόπον τῆς κάλπης ἔνστασις εἴτε ὅλαι ἀόριστοι καὶ ἀναπόδεικτοι ἡ δ’ ὅτι τὴν νύκτα δὲν ἐκλείοντο αἱ θύραι τοῦ ναοῦ, ἔνθα ἔμενεν ἡ κάλπη, καὶ διέμενον ἐν αὐτῷ οἱ φρουροῦντες αὐτά, εἶναι ἐντελῶς ἐπουσιῶδες καὶ ἐν ἀκαιρεῖ τὴν προηγουμένην ἔνστασιν. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ἀνδριτζαίνης διότι αἱ κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου ἐνστάσεις περὶ παραβιάσεως ψηφοφόρων καὶ ψηφοφορίας ἀνικάνων, ὑπ’ οὐδεμιᾶς ἀποδείξεως βεβαιοῦται, τοὐναντίον δὲ ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας ἀποδεικνύεται, ὅτι οὐδεμία ἔνστασις ἐγένετο κατά τινος τῶν ψηφοφόρων, ἐνῷ ἡ ἀντεφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἦτο παροῦσα καὶ ἑκάστοτε προσυπέγραφε τὰ πρακτικά. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ἀλιφείρας. Διότι, εἰ καὶ ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς ψηφοφορίας, ὅτι κατὰ τὴν τρίτην καὶ τετάρτην τῆς ἐκλογῆς ἡμέραν δὲν παρέστη εἰς τὴν ψηφοφορίαν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ κατὰ τοὺς μὲν, διότι ἀπεδιώχθη, κατὰ τοὺς ἄλλους διότι θέλουσα νὰ φέρῃ πρόσκομμα εἰς τὴν περαίωσιν τῆς ἐκλογῆς ἀπεσύρθη, οὐχ ἧττον ἡ περὶ τούτου ἔνστασις οὐδὲν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα ἔχει, καθότι καὶ ἂν ἀφαιρεθῶσιν αἱ κατὰ τὴν τρίτην καὶ τετάρτην τῆς ψηφοφορίας ἡμέραν ῥιφθεῖσαι 438 ψῆφοι ἀπὸ τοὺς λαβόντας τὰ εἰσιτήρια καὶ προστεθῶσιν εἰς τοὺς ἐναντίους αὐτῶν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ὅλης ἐκλογῆς οὐδόλως μεταβάλλεται. Ὡς πρὸς τὸν Δῆμον Βώλακος Εἰς τὸν δῆμον τοῦτον μετὰ τὴν τρίτην τῆς ψηφοφορίας ἡμέραν, ἡ μὲν φύλαξις τῆς κάλπης ἐνεπιστεύθη εἰς τρία τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς μέλη, ἀνήκοντα εἰς τὴν μὴ λαβοῦσαν εἰσιτήρια μερίδα, τὰ δὲ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας εἰς τὰ δύω ἕτερα, ἀνήκοντα εἰς τοὺς ἐναντίους αὐτῶν. Τὴν ἐπιοῦσαν ὅμως, τελευταίαν τῆς ἐκλογῆς ἡμέραν, τὰ ἔχοντα τὴν κάλπην μέλη τῆς ἐπιτροπῆς οὐ μόνον δὲν προσήγαγον αὐτὴν εἰς τὸν ναὸν, ἀλλὰ καὶ διεκήρυξαν ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἀναβάλλεται ἕνεκα ἐπικειμένης ῥήξεως. Τὰ δὲ ἕτερα δύω μέλη πληροφορηθέντα τοῦτο κατεσκεύασαν μίαν κάλπην καὶ διεκήρυξαν τὴν ἐξακολούθησιν τῆς ψηφοφορίας, καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν μὲν ταύτην ἡμέραν ἐψηφοφόρησαν 38, κατὰ δὲ τὰς τρεῖς πρώτας ἡμέρας 333. Ἐκ τῶν δύω τούτων καλπῶν ἡ μὲν τελευταία προσήχθη εἰς τὸν τόπον τῆς διαλογῆς, τῆς δὲ ἑτέρας ἡ τύχη εἶναι ἄγνωστος. Ἐπειδὴ ἡ καθυστέρησις αὕτη τῆς κάλπης καὶ ἡ ἐκ μέρους τῶν ἀποτυχόντων ἀναβολὴ τῆς ἐκλογῆς ἀποδεικνύει, ὅτι οὗτοι, βλέποντες τὴν ἀποτυχίαν αὑτῶν, ἐπίτηδες παρενέβαλον προσκόμματα κατὰ τὴν πορείαν τῆς ἐκλογῆς, διότι ἂν τῷ ὄντι ἐπέκειτο ῥῆξις ἐκ τῆς προόδου τῆς ἐκλογῆς, αὕτη ἤθελεν ἐπέλθει, ἀφ’ οὗ ἡ ψηφοφορία ἐξηκολούθησε· καὶ μολαταῦτα οὐδὲν ἀπευκταῖον συνέβη, ὥστε ἐκ τούτων ἀποδεικνύεται, ὅτι οἱ λαβόντες τὰ εἰσιτήρια εἶχον τὴν πλειονοψηφίαν ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ. Ἐπειδὴ ἄλλως τε καὶ ἐὰν ἅπασαι αἱ κατὰ τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας ῥιφθεῖσαι ψῆφοι 371 λογισθῶσιν ὑπὲρ τῶν Γ. Χριστοπούλου καὶ συντροφίας, αἱ ψῆφοι αὗται, προστιθεμένων, ὡς εἴρηται, καὶ τῶν 438 τοῦ δήμου Ἀλιφείρας, οὐδόλως μεταβάλλουσι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. Ἐπειδὴ ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τῆς κάλπης ταύτης, κατακρατουμένης ἀναντιῤῥήτως ὑπὸ τῶν ἀποτυχόντων, ἡ ἐθνικὴ Συνέλευσις δὲν εἶναι δίκαιον νὰ διατάξῃ νέαν εἰς τὸν δῆμον τοῦτον ἐκλογὴν, τὸ μὲν διότι, ὡς εἴρηται, οὐδόλως μεταβάλλεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς καὶ ἂν ἅπασαι αἱ ψῆφοι καταλογισθῶσιν ὑπὲρ τοῦ Κ. Χριστοπούλου καὶ συντροφίας, τὸ δὲ διότι οὕτω χορηγεῖται μέσον εἰς τὴν ἀποτυχοῦσαν μερίδα νὰ ἀποκλείσῃ τὴν περὶ ἧς πρόκειται ἐπαρχίαν νὰ ἀντιπροσωπευθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν τοῦ Ἔθνους. Διὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ γνωμοδοτεῖ, ἵνα ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις κηρύξῃ νόμιμον τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας καὶ ἀναγνωρίσῃ ὡς νομίμους ἀντιπροσώπους τοὺς λαχόντας τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν Κυρίους Χ. Δ. Κανελλόπουλον Κωνστ. Οἰκονομόπουλον, Ἀναγνώστην Κανελλόπουλον, Ζαρίφην Ζαρειφόπουλον, Δημήτριον Μοσχούλαν καὶ Κωνσταντῖνον Ζαριρόπουλον. Ἐν Ἀθήναις τὴν 1 Ἰανουαρίου 1863. Ἡ Ἐπιτροπὴ Λ. Παπᾶ Ἰωάννου, Π. Θεοφίλου, Κ. Δυοβουνιώτης, Ν. Καναβὸς, Ἀλέξανδρος Βιλαέτης. Ὁ Εἰσηγητὴς Κ. Παπαζαφειρόπουλος.
§68ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Διὰ νὰ δυνηθῶ τοὐλάχιστον ἐγὼ καὶ ἕκαστος τῶν Κ. πληρεξουσίων νὰ φέρω ἐν γνώσει καὶ ἐν συνειδήσει τὴν ψῆφον — τοὐλάχιστον ἐγὼ δὲν ἐπείσθην ἐξ αὐτῆς τῆς ἐκθέσεως—παρακαλῶ νὰ συναινέσῃ ἡ Συνέλευσις νὰ τυπωθῇ αὐτὴ ἡ ἔκθεσις καὶ νὰ κατατεθοῦν τὰ πρακτικὰ εἰς τὸ προεδρεῖον.
§69ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ τὴν πρότασιν, καὶ ἂν δὲν τυπωθῇ τοὐλάχιστον νὰ λιθογραφηθῇ.
§70ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐκ τῆς ἐκθέσεως, τὴν ὁποίαν ἠκούσατε πρὸ μικροῦ καταδεικνύεται, ὅτι οὐδεμία ἔνστασις ὑπάρχει κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Ὅλαι αἱ ἐνστάσεις ἀπεδείχθησαν ὡς μὴ ἔχουσαι οὐδεμίαν ἐπισημότητα, διότι διὰ τῆς αὐστηρᾶς λογικῆς ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἀπέδειξεν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς Ὀλυμπίας δὲν ἦτο δυνατὸν ἄλλως νὰ γείνῃ, παρ’ ὅπως ἔγεινεν. Ἡ ἀποτυχοῦσα μερὶς εἶναι ἡ μερὶς τοῦ Ὑπουργοῦ ἐκείνου, τοῦ ὁποίου μετὰ φρίκης ἀναμιμνήσκεται τὸ ὄνομα, τοῦ Χριστοπούλου. Κύριοι, ἦτον ἀδύνατον νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὸν ἀγῶνα μία μερὶς τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ αἵματος καὶ νὰ ἐπιτύχῃ. Ὅλαι αἱ ἐνστάσεις, τὰς ὁποίας ἴδομεν καὶ ἠκούσαμεν μετὰ προσοχῆς καταφαίνονται ψευδεῖς, ψευδέσταται, διότι ἡ πρώτη ἔνστασις, ὅτι τὸ πρόγραμμα δὲν ἐδημοσιεύθη ...... (θόρυβος). Λοιπὸν εἶμαι ὑπὲρ τῆς μὴ τυπώσεως τῆς ἐκθέσεως.
§71ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΔΗΣ. Δὲν εἶσθε τοὐλάχιστον ὑπὲρ τῆς λιθογραφήσεως;
§72ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Δὲν εἶμαι ὑπὲρ οὐδενός.
§73ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐκλογὴ τῆς Ὀλυμπίας εἶναι ἐκ τῶν ὀλίγων ἐκείνων ἐκλογῶν, εἰς τὰς ὁποίας τὸ Σῶμα τοῦτο θὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του. Διὰ νὰ φέρωμεν μίαν γνώμην καὶ ἀπόφασιν δικαίαν καὶ ἀλάνθαστον θεωρῶ ἀπολύτως ἀναγκαῖον νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ λάβωμεν γνῶσιν τῶν ἐμπεριεχομένων καὶ ἐπιφέρωμεν τὰς ἀντιῤῥήσεις. Ἐν τούτοις ἐγὼ, ὅπως πολλοὶ, νομίζομεν, ὅτι πρέπει νὰ τυπωθῇ, διότι ἄλλως δὲν θὰ δυνηθῶμέν ποτε κατὰ πεποίθησιν ν’ ἀποφασίσωμεν. Ἐῤῥίφθη ἡ ἰδέα ἐν τῇ ἐκθέσει καὶ ἀπὸ τὸν προαγορεύσαντα, ὅτι ἡ ἀντίθετος μερὶς εἶναι ἡ ἀνήκουσα εἰς τὸ σύστημα τοῦ Χρηστοπούλου, τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ αἵματος, ἀλλὰ, Κύριοι, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι χάριν ἑνὸς ἐνόχου δὲν πρέπει ποτὲ νὰ τιμωρῶμεν ἀθώους ἀνθρώπους· καὶ τοῦ Βότσαρη ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἐδίψα αἵματος καὶ ἐκορέσθη αἵματος, ὁ ἀνεψιὸς καὶ πολλοὶ συγγενεῖς του ὑπεράσπισαν τὴν ἐλευθερίαν τοῦ Ἔθνους καὶ ἦσαν μεταξὺ τῶν πρώτων ἐπαναστατῶν καὶ ὑπέστησαν μυρίας ἄλλας καταδιώξεις καὶ ἐξορίας· δὲν πρέπει λοιπὸν, ἐπειδὴ ὁ Χρηστόπουλος ἦτον ἔνοχος, ἐναντίον τῆς ἐλευθερίας τῆς πατρίδος, νὰ καταδιωχθῶσι καὶ οἱ συγγενεῖς του ἢ οἱ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ του φίλοι, διότι, τότε, κατὰ φυσικὴν συνέπειαν, πρέπει νὰ μεμφθῶμεν καὶ ὅλους τοὺς συγγενεῖς τοῦ Βότζαρη. Αὐτὴ ἡ ἰδέα ἐῤῥίφθη διὰ νὰ μὴ δυνηθῶμεν νὰ φέρωμεν τὴν γνώμην σύμφωνα μὲ τὴν πεποίθησιν, ἡ ὁποία τότε θέλει καταρτισθῇ, ὅτε λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς, τὰς ἐνστάσεις κατ’ ἰδίαν, καὶ ὅλα ὅσα δύνανται νὰ φωτίσωσι πάντα. Τότε θέλετε ἐπιφέρει κατὰ πεποίθησιν τὴν ψῆφον. Παρακαλῶ λοιπὸν ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις ἂν πρέπει νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις ἢ ὄχι.
§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τύπωσιν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας νὰ σηκωθῶσιν. (Ἀνίστανται ὀλίγοι). Ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη τὴν τύπωσιν.
§75ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριοι, ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως, τὴν ὁποίαν πρὸ μικροῦ ἔκαμεν, εἶναι, ὅτι δὲν θέλει νὰ χάσῃ καιρὸν, καὶ ὅτι θέλει νὰ προβῇ.
§76ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τῆς ἀποφάσεως περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς Ὀλυμπίας νὰ σηκωθῶσιν (Ἀνίστανται ὀλίγοι).
§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη. Ἐρωτᾶται τώρα ἡ Συνέλευσις, ἂν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησίς τις κατὰ τῆς ἐκλογῆς.
§79ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.
§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Συνέλευσις περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς. Ὅσοι δέχονται τὸ ἔγκυρον νὰ σηκωθῶσιν. (Ἀνίστανται σχεδὸν ὅλοι).
§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη ὡς ἔγκυρον τὴν ἐκλογήν. Ὁ Κ. Θεοφίλου ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ Πανεπιστημίου. Πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν. Ἡ ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν τρίτη ἐπιτροπὴ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Πανεπιστημίου συνάγει τάδε. 1.) Ὅτι οἱ Κύριοι καθηγηταὶ, συνελθόντες συμφώνως μὲ τὸ ψήφισμα τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, τὴν 14 Νοεμβρίου π. ε., ἐξελέξαντο δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας ὡς πληρεξουσίους τοῦ Πανεπιστημίου τοὺς Κυρίους Διομήδην Κυριακοῦ καὶ Νικόλαον Σαρίπολον, εὐχηθέντες ὅπως ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις παραδεχθῇ ἀμφοτέρους, καίτοι τὸ ψήφισμα τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως ἐπέτρεπεν αὐτοῖς νὰ ἐκλέξωσιν ἕνα μόνον πληρεξούσιον. 2.) Ὅτι ὁ Νομάρχης Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, στηριχθεὶς εἰς τὸ ψήφισμα, δὲν ἀνεγνώρισεν εἰμὴ ἕνα πληρεξούσιον, καὶ οὕτω κατελόγισεν εἰς ἕκαστον ψηφοφορηθέντα τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ὡς πρῶτος ἔλαβεν, ἤτοι εἰς μὲν τὸν Κύριον Δ. Κυριακοῦ ψήφους 11, εἰς τὸν Ἀλ. Μαυροκορδάτον ψήφους 11, εἰς τὸν Κύριον Ν. Σαρίπολον 10, εἰς τὸν Κύριον Γ. Α. Ῥάλλην 4, εἰς τὸν Κύριον Γ. Πρυνάρην ψῆφον 1· ἐπειδὴ δὲ οὐδεὶς τούτων ἔλαχεν ἀπολύτου πλειονοψηφίας, διέταξεν ἀναψήφισιν κατὰ τὸ ἄρθρον 26 τοῦ περὶ ἐκλογῆς τῶν βουλευτῶν νόμου μεταξὺ τῶν σχετικῶς πλειονοψηφισάντων Κυρίων Δ. Κυριακοῦ καὶ Ἀλ. Μαυροκορδάτου, διὸ καὶ προσδιώρισεν ὡς ἡμέραν τῆς νέας ἐκλογῆς τὴν 1. Δεκεμβρίου π. ε. 3.) Ὅτι κατὰ τὴν 1. Δεκεμβρίου, συνελθόντων τῶν Κυρίων καθηγητῶν, ὅπως προβῶσιν εἰς τὴν νέαν ἐκλογὴν, ὁ εἷς τῶν σχετικῶς πλειονοψηφισάντων Κύριος Διομήδης Κυριακοῦ ἐδήλωσεν, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν πρακτικῶν, ὅτι ἐκλεχθεὶς ἐκ Σπετσῶν παραιτεῖται τοῦ δικαιώματος, ὅπερ διὰ τῆς σχετικῆς πλειονοψηφίας ἀπέκτησε, καὶ παρακαλεῖ τοὺς συναδέλφους του νὰ μὴ τὸν ψηφοφορήσωσιν. Οὐδεμιᾶς δὲ ἐνστάσεως περὶ τῆς παραιτήσεως τοῦ Κυρίου Διομήδους Κυριακοῦ γενομένης, οἱ καθηγηταὶ προέβησαν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ μετ’ αὐτὸν σχετικῶς πλειονοψηφοῦντος Κυρίου Νικολάου Σαριπόλου. 4.) Ὅτι καὶ κατὰ τὴν δευτέραν ταύτην ἐκλογὴν ἀπεφασίσθη ὁμοθυμαδὸν παρὰ τῶν Κυρίων καθηγητῶν ἡ ἐκλογὴ δύω πληρεξουσίων, τοῦ μὲν ἑνὸς κατὰ τὸ ψήφισμα μεταξὺ τῶν σχετικῶς πλειονοψηφισάντων, τοῦ δ’ ἑτέρου κατὰ τὸ δοκοῦν ἑκάστῳ, καὶ οὕτω προέβησαν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. 5.) Ὅτι ἐῤῥίφθησαν ἐν τῇ κάλπῃ 40 ψηφοδέλτια, καὶ διαλογῆς γενομένης, ἔλαβεν ὁ μὲν Κύριος Νικόλαος Σαρίπολος, ὡς πρῶτος, ψήφους 20, καὶ ὡς δεύτερος, ψῆφον 1, ὁ δὲ Κύριος Ἀλ. Μαυροκορδάτος, ὡς πρῶτος, ψήφους 19, καὶ ὁ ἐκ Πετρουπόλεως φιλογενὴς Βερναρδάκης, ὡς δεύτερος, ψήφους 25, ἓν δὲ ψηφοδέλτιον περιέχον ὡς ὄνομα πρώτου ἄλλο παρὰ τὸ τῶν σχετικῶς ἀναψηφιζομένων ἐθεωρήθη ἄκυρον. Ἐπειδὴ πολὺ ὀρθῶς οἱ Κύριοι καθηγηταὶ ἐξελέξαντο δύω πληρεξουσίους, καθότι ἀφοῦ τὸ Πανεπιστήμιον, κατὰ τὸν περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμον, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέγῃ ἕνα βουλευτὴν, ἕπεται ὅτι χρώμενον ἴσῳ δικαιώματι μὲ τὰς λοιπὰς τοῦ Κράτους ἐπαρχίας ἠδύνατο νὰ ἐκλέξῃ δύω πληρεξουσίους, πολὺ δὲ ἐσφαλμένως τὸ ψήφισμα τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως ἀπεστέρησε τὸ ἀνώτατον τῆς Ἑλλάδος ἐκπαιδευτήριον τοῦ ἴσου δικαίου, τοῦ νὰ ἐκλέξῃ δύω πληρεξουσίους, ὅπως καὶ αἱ ἄλλαι τοῦ Κράτους ἐπαρχίαι, ἐπειδὴ ἄλλως τε οἱ Κύριοι Καθηγηταὶ ἐξελέξαντο ὡς δεύτερον πληρεξούσιον τὸν ἐπὶ φιλογενείᾳ διακρινόμενον Δ. Βερναρδάκην, ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ, ὅπως ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις δεχθῇ τοῦτον ὡς δεύτερον τοῦ Πανεπιστημίου πληρεξούσιον. Ἐπειδὴ ὡσαύτως οἱ Κύριοι Καθηγηταὶ πολὺ ὀρθῶς προέβησαν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ ἑτέρου σχετικῶς πλειοψηφίσαντος Σαριπόλου, ἀφοῦ ὁ Κ. Δ. Κυριακοῦ παρῃτήθη δικαιώματος, ὅπερ ἀπέκτησε τοῦ νὰ ψηφοφορηθῇ ἐκ νέου ὡς σχετικῶς πλειονοψηφίσας. Ἐπειδὴ ἐκ τῶν δύο ἀναψηφισθέντων Κυρίων Ἀλ. Μαυροκορδάτου καὶ Ν. Σαριπόλου, ἔλαβεν ὁ Ν. Σαρίπολος τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν, ἤτοι ψήφους 20, καθόσον ναὶ μὲν ἐψηφοφόρησαν 40, ἀλλὰ τὸ ἓν ψηφοδέλτιον, κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, μὴ περιέχον τὰ ὀνόματα τῶν σχετικῶς πλειονοψηφισάντων, θεωρεῖται ὡς μηδὲν, καὶ ὁ ῥίψας τὸ ψηφοδέλτιον αὐτὸ ὡς μὴ ψηφοφορήσας· ἄρα ἡ ἀπόλυτος πλειονοψηφία θὰ ὑπολογισθῇ μεταξὺ τῶν 39 ψηφοδελτίων. Ἐπειδὴ οὐδεμία ἔνστασις περὶ τῆς παραιτήσεως τοῦ Κ. Διομήδους Κυριακοῦ ἐγένετο. Διὰ ταῦτα Ἡ Ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ γνωμοδοτεῖ ὅπως ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις κηρύξῃ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Πανεπιστημίου ἔγκυρον καὶ θεωρήσῃ ὡς νομίμους πληρεξουσίους τοὺς Κυρίους Ν. Σαρίπολον καὶ Δ. Βερναρδάκην.
Ὁ Εἰσηγητὴς
Π. ΘΕΟΦΙΛΟΥ.
Τὰ Μέλη Ν. Καναβός, Α. Παπᾶ Ἰωάννου, Ἰω. Παπαζαφειρόπουλος, Χ. Δ. Κανελλόπουλος Ἀλ. Βιλαέτης, Κ. Δυοβουνιώτης.
§82ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι, Κύριοι, διὰ μιᾶς μόνον παρατηρήσεως ν’ ἀναβάλω τὴν περὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης ἀπόφασίν σας. Τούτου γενομένου, ἀργότερον θέλω ἐκθέσει τὴν ὅλην περὶ αὐτῆς γνώμην μου. Ἤθελέ τις ὑποθέσει, Κύριοι, ὅτι, ἐὰν ἡ μαθηματικὴ ἀλήθεια παντοῦ κατεδιώκετο, ἤθελε βεβαίως εὕρει ἄσυλον ἐντὸς τοῦ Πανεπιστημίου. Ἡ ἔνστασις, τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὸ θάῤῥος νὰ παρουσιάσω ἐνώπιον ὑμῶν εἶναι, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ Πανεπιστημίου σφάλλει κατὰ τὴν βάσιν της, λέγω κατὰ τὴν βάσιν της, διότι ἡ μαθηματικὴ ἀλήθεια μοὶ φαίνεται παραβιασθεῖσα. Εὐχαρίστως, Κύριοι, εἶδον τὴν παμψηφεὶ ἀπόφασιν ἢ μᾶλλον γνωμοδότησιν τῆς ἐπιτροπῆς ὡς πρὸς τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ δώσῃ τὸ Πανεπιστήμιον δύω πληρεξουσίους, διότι κατὰ τὸ ἄρθρον 45 τοῦ Συντάγματος ἡ περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν διπλασιάζεται, παρουσιάζεται καὶ ἐδῶ. Τὸ Πανεπιστήμιον ἔχει τὸ δικαίωμα ἐκλογῆς ἑνὸς βουλευτοῦ, ἑπομένως καὶ δύω πληρεξουσίων κατὰ τὴν παροῦσαν περίστασιν. Ἐπανέρχομαι, Κύριοι, εἰς τὴν ἔνστασίν μου· ἐὰν ἐπὶ τοῦ μετώπου, ἐάν ἐπὶ τῆς εἰσόδου τοῦ Πανελληνίου τούτου καταστήματος ὑπῆρχεν ἐγγεγραμμένον τὸ ἀπόφθεγμα τοῦ Πλάτωνος, «μηδεὶς ἀγεωμέτρητος εἰσίτω», πιστεύω, Κύριοι, ὅτι δυνάμει τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς, αὐτὴ ἡ ἐπιγραφὴ θὰ ἐξηλείφετο ἀμέσως. Κατὰ τὴν δευτέραν ψηφοφορίαν, ἥτις γενομένη, ἠκύρωσε τὴν πρώτην ὁριστικῶς καὶ καθαρῶς, ἐψηφοφόρησαν 40 μέλη τοῦ Πανεπιστημίου, ἢ 40 Καθηγηταί· εἶναι, Κύριοι, μαθηματικῶς ἀναντίῤῥητον, ὅτι ἡ ἀπόλυτος πλειονοψηφία τῶν τεσσαράκοντα δὲν δύναται εἰς οὐδεμίαν περίστασιν νὰ ᾖναι εἰμὴ τὸ ἥμισυ πλέον μιᾶς ψήφου· ἡ ἀπόλυτος πλειονοψηφία τῶν 40 εἶναι ἀναντίῤῥητον εἴκοσι καὶ μία ψῆφοι. Πῶς ἄρά γε, Κύριοι, ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἐσφαλμένον ἀποτέλεσμα νὰ ἴδωμεν συσταινομένην ἀπόφασιν, καθιερόνουσαν, ὅτι τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς τῶν 40 εἶναι 20; Διατὶ, Κύριοι, ἂν καὶ ἐψηφοφόρησαν 40, μία ψῆφος θεωρεῖται ἄκυρος; διότι ἐμπεριεῖχε κατὰ τὴν ἔκθεσιν ὄνομα ἢ ὀνόματα ξένα, ὀνόματα ἀλλότρια ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ ψηφοφορηθῶσιν; ἀλλὰ, Κύριοι, ὅταν εἰς ἐκλογικὸν σύλλογον παρουσιάζωνται 40 ψηφοφόροι, ὅτε ἕκαστος αὐτῶν εἶναι κύριος νὰ κάμῃ ὁποιανδήποτε χρῆσιν θέλει τῆς ψήφου του, εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ περιεχόμενον αὐτῆς δὲν καταλογίζεται, ἐὰν ἐξέρχηται τοῦ κύκλου τῆς νομίμου χρήσεως, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ κάμῃ, δηλαδὴ τὸ εἰδικὸν ἀποτέλεσμα τῆς ψήφου ἐξαλείφεται, τὸ ἄτομον ὅμως, ὁ ψηφοφόρος, δὲν δύναται ποτὲ ν’ ἀφανισθῇ, συγχωρήσατέ μοι νὰ τὸ εἴπω, νὰ ἐξατμισθῇ. Ὑπῆρξαν κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Πανεπιστημίου 40 ψηφοφόροι, εἶναι ὅλως ἀδύνατον, εἶναι μαθηματικῶς ἐσφαλμένον οἱ 40 νὰ γείνωσι 39, ἑπομένως, Κύριοι, λέγω, ὅτι ἡ ἀπόφασις, διὰ τῆς ὁποίας ἀναγνωρίζεται τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς ψηφοφορίας, εἶναι ἐντελῶς ἀνυπόστατος. Κύριοι, δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ κάμω ἐγὼ τὴν ἀνακάλυψιν ταύτην· ἐὰν ἀναγνώσητε τὸ εἰσιτήριον τοῦ ἐντίμου πληρεξουσίου τοῦ Πανεπιστημίου, θέλετε ἴδει, ὅτι καὶ ὁ ἔντιμος φίλος μου, ὁ Νομάρχης Ἀττικῆς, ὄχι μόνον δικαίως ἐδίσταζεν, ἀλλὰ καὶ ἠρνήθη νὰ ἐκδώσῃ εἰσιτήριον. Ἀνέφερε τὸ περιστατικὸν αὐτὸ εἰς τὴν Κυβέρνησιν· δυνάμει τίνος συλλογισμοῦ, δυνάμει τίνος δικαιώματος, τὸ ὑπουργεῖον, ἡ Κυβέρνησις, (διότι κατ’ ἐμὲ τὴν σήμερον καὶ τὸ ὑπουργεῖον καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀδιαίρετα), ἔδωκεν ὡς γνώμην, δὲν λέγω ὡς διαταγὴν, διὰ νὰ μὴν ἀδικήσω οὐδένα, εἰς τὸν Νομάρχην νὰ παραδεχθῇ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Πανεπιστημίου. Εὑρέθην, Κύριοι, εἰς πολλὰς ἐκλογὰς καὶ συλλόγων καὶ βουλευτῶν, καὶ ὑπερηφάνως δύναμαι ν’ ἀναφέρω, ὅτι οὐδεμίαν βουλευτικὴν πάλην ἀπέφυγα ἀπὸ τοῦ 43, κατὰ τὰς ὁποίας πολλάκις ψηφοδέλτια ἐμπεριεῖχον ὀνόματα πάντῃ ξένα ὅλως διόλου ἐκτὸς τῆς περιφερείας τῆς ἐκλογικῆς ἐνεργείας τῶν ἐκλογῶν· ποτὲ ὅμως δὲν παρευρέθην εἰς ἐκλογὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ψηφοδέλτια δὲν ἐθεωροῦντο ὡς ὑπάρχοντα, διότι τὸ ἐμπεριεχόμενον αὐτῶν δὲν περιωρίζετο εἰς τὴν νόμιμον ἐνέργειαν τοῦ ἐκλογέως. Εἰς πολλὰς περιστάσεις, Κύριοι, ψηφοδέλτια καὶ λευκὰ, ἢ καὶ ἐμπεριέχοντα ὀνόματα ὅλως διόλου ξένα, εὑρέθησαν εἰς τὰς κάλπας· τὸ ἐμπεριεχόμενον πρακτικῶς δὲν κατελογίζετο, ἡ ἠθικὴ ἔκφρασις τοῦ ψηφοφόρου δὲν ἐσημειοῦτο βεβαίως, τὸ ἄτομον ὅμως τοῦ ψηφοφοροῦντος δὲν ἠφανίζετο καὶ κατὰ πρώτην φορὰν τὸ βλέπω παραγνωριζόμενον ἐνταῦθα. Συμπεραίνων τὰς ὀλίγας ταύτας λέξεις, αἵτινες βασίζονται εἰς μαθηματικὴν ἀλήθειαν, προτείνω, ὅπως κηρυχθῇ ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ τοῦ Πανεπιστημίου, διότι ἐσφαλμένου ὄντος τοῦ ἀποτελέσματος τῆς δευτέρας ψηφοφορίας, τῆς δὲ πρώτης ἐξαλειφθείσης διὰ τῆς δευτέρας, δὲν δυνάμεθα εἰμὴ νὰ συμπεράνωμεν, ὅπως διαταχθῇ νέα.
§83ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Διὰ τοὺς δύω;
§84ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ναί· ὅταν, Κύριοι, συλλογισθῆτε, ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον ἐμπεριέχει ὀλίγους ἐκλογεῖς καὶ ὅτι οἱ ἐκλογεῖς οὗτοι εὑρίσκονται πάντες συγκεντρωμένοι εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη δὲν παρέχει καμμίαν δυσκολίαν ὡς πρὸς τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς, δὲν θέλετε, εἶμαι βέβαιος, διστάσει νὰ συμμερισθῆτε τὴν γνώμην μου, ὅτι θέλετε δείξει δισταγμὸν νὰ παραδεχθῆτε ἐκλογὴν, τῆς ὁποίας ἐσφαλμένον ἐξήχθη κατ’ ἐμὲ ἀποτέλεσμα. Ἂς μὴ ἀνεχθῶμεν, Κύριοι, νὰ μείνῃ ἔστω καὶ ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία περὶ τῆς γνησιότητος τοῦ ἀποτελέσματος μιᾶς ἐκλογῆς, ἥτις ἐξέρχεται ἐκ τοῦ καταγωγίου τῶν μουσῶν.
§85ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐπειδὴ γίνεται ἔνστασις διὰ σπουδαίους λόγους περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Πανεπιστημίου, προτείνω νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις ἢ τοὐλάχιστον ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν αὔριον.
§86ΘΕΟΦΙΛΟΥ. Κύριοι, ὁ ἐκλογικός μας νόμος λέγει, ὅτι εἷς ἐκλογεὺς, ὅστις ψηφοφορεῖ ἄλλο ὄνομα, θεωρεῖται ὡς μὴ ψηφοφορήσας· τοιαύτη εἶναι ἡ νομολογία καὶ ἡ Γαλλικὴ καὶ ἡ ἡμετέρα, λάβετε ὅλας τὰς ἐγκυκλίους καὶ θὰ τὸ ἴδητε· ἔπειτα λέγω, ὅτι ἂν παραδεχθῶμεν, ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον ὀφείλει νὰ δώσῃ δύω πληρεξουσίους, τότε ὁ Κύριος Σαρίπολος ἔχει τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν, διότι ἔχει 20 ψήφους ὡς πρῶτος καὶ μίαν ὡς δεύτερος.
§87ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. (θόρυβος). Ἐὰν ἡ ἐθνικὴ Συνέλευσης νομίζῃ, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ λαλήσω, τότε καταβαίνω.
§88ΠΟΛΛΟΙ. Ὁμιλήσατε, ὁμιλήσατε.
§89ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας περὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ Πανεπιστημίου προέτρεψε τὸ Πανεπιστήμιον νὰ γράψῃ ἐπὶ τῆς εἰσόδου αὑτοῦ «μηδεὶς ἀγεωμέτρητος εἰσίτω»· ἐγὼ ἤθελον προσθέσει καὶ τοῦτο «μηδεὶς ἐμπαθὴς εἰσίτω», διότι ἡ ἀγόρευσις τοῦ προαγορεύσαντος ἔφερε διὰ τοῦτο τὸν τύπον δυσμενοῦς πρὸς τὴν ἐκλογὴν διαθέσεως, πρὸς δὲ καὶ ἀντίφασιν εἰς ἑαυτόν. Σᾶς εἶπεν, ὅτι, καὶ κατὰ τοῦτο τὸν ἐπαινῶ, ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον δὲν πρέπει νὰ στερηθῇ τοῦ ἴσου δικαιώματος τοῦ νὰ στείλῃ διπλάσιον ἀριθμὸν ὧν ἔστειλλε Βουλευτῶν· ἔπρεπε λοιπὸν ὁ Κύριος προαγορεύσας νὰ ᾖναι συνεπὴς πρὸς ἑαυτὸν καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι τούτου ἕνεκα τὸ Πανεπιστήμιον πρέπει νὰ ἐκλέξῃ δύω πληρεξουσίους, τότε δὲ οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος διὰ νὰ ζητῇ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, διότι καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει τῶν 40 ψήφων, ὁ εἷς ἔλαβε ψήφους 21 τὸν ἀριθμόν· πᾶσαι δὲ εἰς τὸν ψηφοφορούμενον πρέπει νὰ καταλογισθῶσιν αἱ ψῆφοι ἀδιακρίτως, εἴτε ὡς πρῶτος, εἴτε ὡς δεύτερος τὰς ἔλαβεν· ἑπομένως, ἐπειδὴ εἷς τῶν πληρεξουσίων τοῦ Πανεπιστημίου εἶχε τὴν τιμὴν νὰ λάβῃ εἴκοσιν ὡς πρῶτος καὶ μίαν ὡς δεύτερος, δέον ὅπως ἀποφασίσῃ προηγουμένως ἡ Συνέλευσις ἂν δύω ἢ ἕνα πληρεξούσιον πρέπει νὰ ἐκλέξῃ τὸ Πανεπιστήμιον, εἶτα δὲ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς.
§90ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Δύω, δύω.
§91ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τὸ ζήτημα λοιπὸν τότε δὲν εἶναι ζήτημα, τότε δὲν μοὶ μένει, εἰμὴ ὡς Καθηγητὴς νὰ εὐγνωμονήσω πρὸς τὴν Συνέλευσιν ἐξ ὀνόματος τοῦ Πανεπιστημίου διὰ τὸ Ἑλληνοπρεπὲς αὑτῆς τοῦτο φρόνημα, περὶ οὗ, ὡς μὴ ἀμφιβαλών ποτε, προὔλαβον ἐν ἐπιστολῇ μου, ἣν ἀπηύθυνον πρὸς τὸν ἐντιμότατον Κύριον Βερναρδάκην, τοῦ ὁποίου τὰ ὅπλα εἶναι τὰ πρῶτα, τὰ ὁποῖα ὥπλισαν τὴν φάλαγγα τοῦ Πανεπιστημίου, νὰ βεβαιώσω αὐτὸν περὶ τῆς παραδοχῆς τοῦ ὅτι θέλω θεωρήσει ὡς τιμήν μου νὰ ἔχω συνάδελφον συμπληρεξούσιον τοῦ Πανεπιστημίου ἕνα τῶν φιλογενεστάτων ἀνδρῶν τῆς Ἑλλάδος. Ἂς ψηφοφορήσωμεν λοιπὸν πρῶτον, ὅτι δύω πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ Πανεπιστήμιον πληρεξουσίους καὶ τότε ὅλα τὰ ἄλλα ζητήματα καταπίπτουσιν ἀφ’ ἑαυτῶν.
§92ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞ. Δύω, δύω.
§93ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δύω χάριν τοῦ Βερναρδάκη.
§94ΠΟΛΛΟΙ. Χάριν τοῦ Πανεπιστημίου.
§95ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Δύω χάριν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ χάριν τοῦ Βερναρδάκη (θόρυβος).
§96Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὀλίγας λέξεις θὰ σᾶς εἴπω, Κύριοι, οὐχὶ ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς, διὰ νὰ πολεμήσω τὸ δικαίωμα νὰ ἀποστείλῃ δύω πληρεξουσίους τὸ Πανεπιστήμιον. Ἀναγνωρίζω, Κύριοι, ὅτι ὁ νόμος περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν, ἐπιτρέπων νὰ ἀποστέλλῃ τὸ Πανεπιστήμιον ἕνα βουλευτὴν, ἀναγνωρίζει ἓν προνόμιον, οὗ ἕνεκα ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ἐξέδωκε, δὲν προεκάλεσε διπλάσιον ἀριθμόν. Ἀλλ’ ἐπίσης ἀναγνωρίζω, Κύριοι, ὅτι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ὑπαγορεύουσιν ὑμᾶς νὰ προβῆτε εἰς τὴν ἀπόφασιν διὰ νὰ προκαλέσητε τὴν ἀποστολὴν διπλασίου ἀριθμοῦ πληρεξουσίων ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον, ὅτι οἱ λόγοι αὐτοὶ εἶναι βάσιμοι καὶ συντάσσομαι μάλιστα μετὰ τῶν ἐχόντων τὴν γνώμην ταύτην. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, Κύριοι, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ θεωρήσητε τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐκλογὴν τοῦ Πανεπιστημίου ὥς τις προηγουμένως ἐξέθηκε. Σᾶς εἶπεν, ὅτι 40 ἦσαν οἱ ψηφοφορήσαντες· 20 ψήφους ἔλαβεν ὡς πρῶτος ὁ Κύριος Σαρίπολος καὶ μίαν ὡς δεύτερος, ἑπομένως ἔλαβε τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν. Ὁ τρόπος, καθ’ ὃν θὰ ἐξετάσωμεν τὴν ἐκλογὴν τοῦ Πανεπιστημίου, ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ ἡ Συνέλευσις περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πληρεξουσίων· καὶ ἂν μὲν παραδεχθῇ ἕνα, ἄλλως ἔχουσι τὰ τῆς ἐκλογῆς, ἂν δὲ δύω, ἐπίσης ἄλλως ἔχουσιν. Ὅταν λοιπὸν παραδεχθῆτε δύω, τότε πρέπει νὰ λάβητε τὴν ἐκλογὴν τὴν πρῶτον ἐνεργηθεῖσαν, τὴν ὁποίαν ὁ Νομάρχης δὲν ἠδυνήθη νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, μὴ προβὰς εἰς τὴν διαλογὴν αὐτῆς, διότι ἐστηρίζετο καὶ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ψήφισμα τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὃ ἕνα μόνον πληρεξούσιον ἀποστέλλει τὸ Πανεπιστήμιον. Γίνεται, Κύριοι, ἐκλογὴ, κατὰ τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν οἱ ΚΚ. Καθηγηταὶ, στηριζόμενοι εἰς τὴν σκέψιν, ὅτι ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ στείλωσι δύω, ἐψηφίσαντο δύω· ὁ Νομάρχης ὅμως, στηριζόμενος εἰς τὸ ψήφισμα, ἔκαμε τὴν διαλογὴν δι’ ἕνα μόνον· ἑπομένως ὑπελόγισε μόνον τὸν ἀριθμὸν τῶν ψήφων ὑπὲρ τοῦ πρώτου τῶν ἐν τῷ ψηφοδελτίῳ γεγραμμένων ὀνομάτων. Ἐντεῦθεν ἐπῆλθε νὰ μὴ λάβῃ κἀνεὶς τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν. Ἡ δευτέρα ἐκλογὴ ἐγένετο, διότι κἀνεὶς δὲν ἔλαβε τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν, ἐγένετο τὸ λεγόμενον balotage· ἑπομένως ἡ Συνέλευσις, ἀναγνωρίζουσα τὸ δικαίωμα τοῦ Πανεπιστημίου νὰ στείλῃ δύω πληρεξουσίους, ἐπανέρχεται εἰς τὴν πρώτην ἐκλογὴν, ἧς ἡ διαλογὴ ἐγένετο, ἀλλ’ ὑπελογίσθη ἄλλως, διότι ὁ Νομάρχης ἐστηρίζετο εἰς τὸ ψήφισμα τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως.
§97ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Λοιπὸν εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα ἐρχόμεθα καὶ μὲ τὴν δευτέραν ψηφοφορίαν.
§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις;
§99ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθη (θόρυβος).
§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, τὸ προεδρεῖον ἔχει ὡς θέμα νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν ἡ Συνέλευσις παραδέχεται ἕνα ἢ δύω πληρεξουσίους τοῦ Πανεπιστημίου. Παρακαλῶ νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν ἐφωτίσθη ἢ ὄχι ἀπὸ τοῦ θέματος τούτου.
§101ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐῤῥέθη, Κύριοι, ὅτι δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Πανεπιστήμιον νὰ ἐκλέξῃ δύω πληρεξουσίους χάριν τοῦ Πανεπιστημίου, ἀλλ’ ἑτέρα τις φωνὴ ἠγέρθη καὶ εἶπεν, ὅτι ἡ Συνέλευσις ὑποχωρεῖ, δίδει τὸ δικαίωμα τοῦτο χάριν τοῦ Βερναρδάκη. Εἶμαι, Κύριοι, ὑπὲρ τῶν δύω πληρεξουσίων καὶ ὑπὲρ τοῦ Βερναρδάκη, δὲν δίδω ὅμως τὸ δικαίωμα χάριν τῶν καθηγητῶν.
§102ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Χάριν τοῦ καταστήματος.
§103ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Τὸ κατάστημα, Κύριοι, αὐτὸ δὲν εἶχέ ποτε φωνὴν, καὶ ἂν ἐπέπρωτο νὰ τὸ διευθύνωσι 10 καθηγηταὶ, ποτὲ δὲν ἤθελεν ἀκουσθῆ· ὑπῆρξέ ποτε ἐποχὴ, Κύριοι πληρεξούσιοι, καθ’ ἣν ἐθαυμάζετο ἐκεῖνος, ὅστις καίτοι μικρὸς καὶ ταπεινὸς εἰς τὴν κοινωνίαν, ἐτόλμα ἀπέναντι αὐθαιρέτου καταστάσεως τῶν πραγμάτων νὰ ὑψώσῃ φωνήν· ἐνθυμεῖσθε τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καθ’ ἣν τὸ ταπεινὸν ἐκεῖνο σκιάδιον ἔῤῥιψε τὸν αὐθάδη ἀστυνόμον τῆς πρωτευούσης καὶ ἔδωκε τὸ πρῶτον κτύπημα εἰς τὸ σεσαθρωμένον σύστημα ἀναξίου ἡγεμόνος, τὸ θαυματουργὸν ἐκεῖνο σκιάδιον ἀνῆκεν εἰς τὴν φοιτῶσαν νεολαίαν τοῦ Πανεπιστημίου. Χάριν τῆς ἐπιγραφῆς, Κύριοι, τὴν ὁποίαν ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις, ἀναγνωρίζουσα τὴν θέσιν της, ἀνέγραψεν ἐπὶ τῆς ἁψίδος τὴν ὁποίαν ἀνέθηκεν, ὡς τρόπαιον, 3 ἢ 4 ἡμέρας μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν καὶ ἐπέγραψε «Πανελλήνιον, Ἐθνοσυνέλευσις, Νεολαία» χάριν αὐτῆς τῆς ἐπιγραφῆς συνηγορῶ. Ἡ πρώτη δὲ ἀγωνισθεῖσα Νεολαία εἶναι ἡ τοῦ Πανεπιστημίου· ἡ Νεολαία λοιπὸν τοῦ Πανεπιστημίου ἔπρεπε σήμερον νὰ φέρῃ καὶ ψῆφον· σήμερον, ὅτε ἀνεγνωρίσθη τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ εἰς τοὺς ἔξω ὁμογενεῖς, ἔπρεπε νὰ ἐνθυμηθῶσι καὶ τοὺς ἔσω. Ἔπρεπε νὰ ἐνθυμηθῶμεν, ὅτι ἐπὶ τῶν ἀγώνων τῆς νεότητος, τῆς εὐτόλμου ἐκείνης ὁμάδος τοῦ Πανεπιστημίου, ἥτις ὑπεστήριζε καὶ θὰ ὑποστηρίξῃ μίαν ἐθνικὴν Κυβέρνησιν, ἔπρεπε νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα, ἤτοι δικαίωμα πλῆρες εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Ἵνα συμπληρώσω δὲ τὴν ἰδέαν μου, λέγω, ὅτι ἔπρεπε καὶ οἱ φοιτηταὶ μετὰ τῶν ΚΚ. Καθηγητῶν νὰ λάβωσι μέρος κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν πληρεξουσίων. Ὑπὲρ αὐτῆς τῆς ἰδέας συνηγορῶ. Ἂν δὲ τὸ Πανεπιστήμιον νομίζῃ, ὅτι ὀφείλει εὐγνωμοσύνην ὑπὲρ τοῦ Βερναρδάκη, ἂν νομίζετε, ὅτι οἱ καθηγηταὶ ἢ μεταξὺ αὐτῶν εὑρίσκονται ἄνθρωποι, οἵτινες ἐποδηγέτουν τὰς ἰδέας καὶ τὰς πεποιθήσεις των ὑπὲρ ἐκείνων ἃς δώσῃ τὴν ψῆφον. Εἶμαι λοιπὸν ὑπὲρ τῶν δύω πληρεξουσίων καὶ ὑπὲρ τῆς ἰδέας, ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον ἐν ὅλῳ σώματι πρέπει νὰ λάβῃ μέρος.
§104ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Χαίρω, Κύριοι, ὅτι μὲ ἐπρόλαβεν ἄλλος διὰ τὴν πρότασιν· εἰς τὴν νεολαίαν αὐτὴν ὀφείλομεν κατὰ μέρος, ὅτι εὑρισκόμεθα σήμερον εἰς τὸν περίβολον τοῦτον· οἱ ἀγῶνες αὐτῆς, ἡ ἀφοσίωσις καὶ πρὶν καὶ σήμερον ἀκόμη τῆς δίδει αὐτὸ τὸ δικαίωμα. Ἴδετε μετὰ πόσης αὐταπαρνήσεως ἐργάζεται εἰς αὐτὸ τὸ οἰκοδόμημα, ἵσταται σιωπηλὴ καὶ προσεκτικὴ νὰ ὑπηρετήσῃ τὴν πατρίδα, χωρὶς τίποτε νὰ ζητήσῃ. Πρέπει νὰ δώσωμεν ἓν δικαίωμα εὐχαριστήσεως εἰς αὐτὸ τὸ στοιχεῖον τὸ μέγα, τὸ ὁποῖον ἔπραξε καὶ μᾶς ὑπόσχεται πολλά. Προτείνω λοιπὸν νὰ δοθῶσι δύω πληρεξούσιοι, ὁ εἷς ὅμως ἐκ τῆς ὁμάδος τῶν καθηγητῶν, ὁ δὲ ἕτερος ἐκ τῆς ὁμάδος τῶν φοιτητῶν αὐτῶν. Πληροφοροῦμαι μάλιστα, ὅτι ἐξελέξαντο ἕνα ἢ δύω. Ἂς ἀφήσωμεν λοιπὸν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς φοιτητὰς νὰ ἐκλέξωσι τοὐλάχιστον τὸν ἕνα (χειροκροτήματα).
§105ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων, ὅστις ἐκ πρώτης νεότητός μου ἠγάπησα τὴν νεολαίαν, ἐξ ἐκείνων, οἵτινες ηὐτύχησαν νὰ ποδηγετήσωσιν αὐτὴν εἰς τὰ πρῶτα βήματά της· 29 ἐτῶν ἤμην, ὅτε κατὰ πρῶτον ἔλαβα τὴν τιμὴν νὰ πατήσω τὴν ἕδραν τοῦ Πανεπιστημίου. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἠγάπησα τὴν ἐλευθερίαν τὴν μόνιμον καὶ συνετήν, δὲν ἠγάπησα δέ ποτε τὴν δημαγωγίαν καὶ τὴν δημοκοπίαν. Ἐδόθη μοι εὐτύχημα, σπάνιον βέβαια, ἐδόθη μοι εὐτύχημα, λέγω, μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Ἐθνικῆς ταύτης Συνελεύσεως νὰ ἔχω πολλοὺς μαθητάς μου, νὰ ἔχω πολλοὺς διαπρέποντας ἤδη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, μαθητάς μου. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἕπεται διὰ τοῦτο, ὅτι πρὶν ἢ γείνῃ τις ἀνὴρ, πρὶν ἢ ἀπολαύσῃ πλήρη τὰ ἀστικὰ αὑτοῦ δικαιώματα, πρὶν ἢ ἡ σύνεσις αὐτοῦ πήξῃ, πρὶν ἢ γείνῃ καθ’ ὅλην τὴν ἐντέλειαν πολίτης, ἕπεται, ὅτι αὐτὸς πρέπει νὰ ἐξασκήσῃ τὸ ὑπέρτατον τῆς πολιτείας δικαίωμα, νὰ στείλῃ πληρεξουσίους! Ὄχι! Ἐγὼ, ὁ φίλος τῆς Νεολαίας, τοῦ ὁποίου τὸ στῆθος πάλλει, Κύριοι, ὑπὲρ αὐτῆς, ὅστις ἔτυχον ἀκόμη πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν νὰ ῥιφθῶ ἐπὶ τὰς ἀγκάλας τῆς Νεολαίας, ἐγὼ ἔρχομαι νὰ σώσω τὴν Νεολαίαν· δὲν θέλω νὰ τὴν βυθίσω, θέλω τὴν Νεολαίαν ἄμωμον, ἁγνὴν, τέκνα τῆς Πατρίδος, δὲν θέλω δημοκοπίαν, δημαγωγίαν. Ἂς μάθῃ ἡ Νεολαία τὰ δίκαιά της, ἂς μάθῃ πρῶτον διὰ τῶν βραχιόνων αὑτῆς νὰ ὑπερασπισθῇ τὴν πατρίδα, καὶ θέλει ἔλθει ἡ ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ βῆμα τοῦτο θέλει εἶσθαι ἄξιον αὐτῆς, ὅπως ἄξιον εἶναι εἰς τοὺς παλαιοὺς μαθητάς μου. Ὅπως ἐκεῖνοι ἐκάθησαν ἐπὶ τῶν θρανίων ἥσυχοι, ἐδιδάχθησαν, ἐσπούδασαν, καὶ μετήγγισα τὴν διάνοιάν μου ἐν τῇ καρδίᾳ των, σήμερον δὲ ἐκεῖνοι καταρτισθέντες ἀναβαίνουσι τὸ βῆμα, οὕτως ἀφήσατε ἡσύχους καὶ τοὺς νέους τοῦ Πανεπιστημίου νὰ διδαχθῶσι, νὰ ὡριμάσωσι, νὰ μάθωσι τὰς ἐλευθερίας πρὶν ἢ ἔλθωσι νὰ ἐξασκήσωσι τὸ ὑπέρτατον τῆς ἐλευθερίας ἔργον. Ὁμιλῶ μετὰ θάῤῥους, διότι καὶ ἂν εἰς τὸ ἀκροατήριον ὑπάρχωσι πολῖται τοῦ Πανεπιστημίου, θέλουσι γνωρίσει τὴν ἀκουστὴν καὶ γνωστὴν αὐτοῖς ἐκείνην φωνὴν, τὴν ὁποίαν ἤκουσαν, ἐπόθησαν καὶ ἐπεζήτησαν, τὴν ὁποίαν ἡ τυραννία κατεδίκασεν εἰς σιγὴν καὶ τὴν ὁποίαν μία ἐπανάστασις τοῖς ἀπέδωκε. Δὲν θέλω θεωρηθῆ ποτε, ὅτι ὁμιλῶ κατὰ τῆς Νεολαίας, ὅτι ὑπερασπίζομαι τὴν τυραννίαν, δὲν θέλει πιστεύσει τις, ὅτι ἐγὼ ζητῶ νὰ καταβάλω τὴν ἐλευθερίαν, οὐδὲ νὰ ἀνασκάψω τὰ βάθρα αὐτῆς. Ἀλλ’ ἀνασκάπτονται τὰ βάθρα τῆς ἐλευθερίας, ἀναποδογυρίζεται ἡ ἐλευθερία, ὅταν ὁ λόγος δὲν ὁδηγῇ τὴν χεῖρα, ὅταν ὁ νέος δὲν ὡριμάσῃ, ὅταν δίδωνται δικαιώματα τοιαῦτα εἰς νέους, οἵτινες ἐνῷ εἰσέτι δὲν ἐσκέφθησαν περὶ τῶν οἰκείων, οἵτινες, ἐνῷ δὲν εἶναι ἀκόμη ἱκανοὶ νὰ διαθέτωσι τὰς μικρὰς καὶ ἀτομικὰς αὑτῶν περιουσίας, νὰ ἔρχωνται οὗτοι νὰ ἀποφασίζωσι περὶ τῶν μεγίστων. Ὄχι, Κύριοι, ἐν ὀνόματι τῆς Νεολαίας αὐτῆς, ἣν ἀγαπῶ καὶ ἠγάπησα, ζητῶ νὰ μὴ τῆς δώτητε αὐτὸ τὸ δικαίωμα. Καθοδηγοὶ τῆς Νεολαίας εἶναι οἱ καθηγηταί της, οἵτινες τοὺς διδάσκουσι τὰς ἐλευθερίας καὶ τὴν ἐπιστήμην καὶ οἵτινες τοὺς ἀντιπροσωπεύουσιν. Ἄλλως τε ὁποῖον σχίσμα θέλει ἐπέλθει εἰς τὴν νεότητα ταύτην! Δυστυχῶς οἱ πλεῖστοι αὐτῶν εἶναι τέκνα τῆς δούλης. Θέλετε χωρίσει τότε τὰ τέκνα τῆς ἐλευθέρας ἀπὸ τὰ τῆς δούλης; Θέλετε δώσει τὸ δικαίωμα εἰς μόνα τὰ τέκνα τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος; Θέλετε διακρίνει τοὺς υἱοὺς τῆς Σάῤῥας ἀπὸ τὰ τέκνα τῆς Ἄγαρ; καὶ τότε...
§106ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς ὅλους.
§107ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Θέλετε δώσει εἰς ὅλους; Ἄλλο ζήτημα παρουσιάζεται· οἱ ἀνήλικες· τί τοὺς κάμνετε; θέλουν ψηφοφορήσει καὶ οἱ τοιοῦτοι; θέλετε ἀνατρέψει οὕτω πάντα νόμον; Λοιπὸν μὴ εἰσέρχεσθε εἰς τρίβον σκολιὰν, ὅπου μερικοὶ δημαγωγοὶ θέλουν νὰ σᾶς φέρουν. Ἔπρεπε νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῶν φωνῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἐζήτησαν νὰ σᾶς δημαγωγήσουν ἔπρεπε νὰ διαμαρτυρηθῇ ἡ φωνὴ ἐκείνη, ἥτις 10 ἔτη διεμαρτύρετο, ἥτις προκαλουμένη ὑπὸ τοῦ ἐκπτώτου νὰ μὴ διδάσκῃ τόσον ἐλευθέρως τῷ εἶπεν ὄχι! ἔδωκα ὅρκον εἰς τὴν πατρίδα νὰ πλάσω πολίτας ἐλευθέρους· ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσῃ ὑπὲρ τῆς Νεολαίας τοῦ Πανεπιστημίου καὶ νὰ σώσῃ αὐτὴν ἐκεῖνος, ὅστις πρὸ 11 ἐτῶν περίπου προεῖπεν εἰς τὴν Ἀμαλίαν, ὅτι μίαν ἡμέραν ἐξόριστος εἰς τὴν πατρῴαν αὑτῆς γῆν θέλει ἐνθυμηθῆ, ὅτε ὁ Καθηγητὴς τοῦ Συνταγματικοῦ δικαίου δούλων δὲν ἡγεῖται καὶ ὅτι οἱ Ἕλληνες θέλουσιν ἀνατρέψει τὰ σχέδια τῶν ἐπιβούλων τῶν ἐλευθεριῶν των καὶ τὸν θρόνον αὐτῶν. Εἰς αὐτὴν τὴν φωνὴν λοιπὸν θέλει ἀκούσει ἡ Νεολαία καὶ θέλει εὐγνωμονήσει μάλιστα εἰς ἐμὲ, διότι ἔσωσα τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν ἀπὸ ἓν λάθος.
§108ΔΙΟΜΗΔΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ. Νομίζω, ὅτι τῷ ὄντι δὲν ἔπρεπε νὰ παρεμβληθῇ τὸ ζήτημα περὶ τῆς Νεολαίας εἰς ζήτημα πρὸς τὸ ὁποῖον ἦτο ξένον. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ Πανεπιστήμιον τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέξῃ δύω πληρεξουσίους διὰ τὸν λόγον, ὅτι εἶχεν ἄλλοτε τὸ δικαίωμα νὰ πέμπῃ ἕνα βουλευτήν· καὶ δι’ ὃν λόγον ἀνεγνωρίσθη διπλάσιος ἀριθμὸς εἰς τὰς ἐπαρχίας, διὰ τὸν αὐτὸν ἠξίουν, καὶ νομίζω δικαίως, οἱ καθηγηταὶ ὡς ἀπὸ προσώπου τοῦ Πανεπιστημίου νὰ ἐκλέξωσι 2 πληρεξουσίους. Εἰς τοῦτο καὶ μόνον, νομίζω, πρέπει νὰ περιστραφῇ τὸ ζήτημα. Νομίζω προσέτι, ὅτι δὲν ἔπρεπε διόλου νὰ γείνῃ λόγος, διότι ταπεινόνει τοὺς καθηγητὰς, οἵτινες δὲν παύουν νὰ ᾖναι Ἕλληνες, ὅτι χάριν προσωπικῶν λόγων προέβησαν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Κ. Βερναρδάκη. Ἀφ’ οὗ τὸ ψήφισμα ἐπιτρέπει καὶ ἐκ τῶν ἐκτὸς τοῦ Πανεπιστημίου νὰ ἐκλέγηται ὁ πληρεξούσιος, πιστεύω, ὅτι οὐδεὶς θὰ κατηγορήσῃ τοὺς καθηγητὰς, ὅτι ἐξέλεξαν ἐκ τῶν ἐκτὸς τὸν Κ. Βερναρδάκην, γνωστότατον ἐν ὅλῃ τῇ Ἑλλάδι, καὶ ηὐχόμην ὡς Ἕλλην νὰ μὴ ἐξεφράζετο περὶ τούτου οὐδεμία ἀμφιβολία. Τὸν ἐξελέξαμεν, διότι τὸν ἐθεωρήσαμεν ὡς ἐκ τῶν μᾶλλον ἀξίων τιμῆς ἐκ τῶν ἐκτὸς ὁμογενῶν. Ἐπαναλέγω λοιπὸν, ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ περιστραφῇ εἰς τοῦτο μόνον, ἂν πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τὸ Πανεπιστήμιον νὰ πέμψῃ δύο πληρεξουσίους. Ὁ κ. πληρεξούσιος τῶν Ἀθηνῶν, ἢ μᾶλλον ὁ τῶν Νέων Ψαρῶν, ἔφερε τὸ ζήτημα περὶ τῆς νεολαίας. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ὅλως χωριστόν. Σήμερον καλούμεθα ν’ ἀποφασίσωμεν ἐὰν εἶναι ἔγκυρος ἢ μὴ ἡ γενομένη ὑπὸ τῶν καθηγητῶν ἐκλογὴ, ἥτις ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἑνὸς ψηφίσματος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἑνὸς δικαιώματος παραγομένου ἐκ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἂν δὲ σκέψεις, τὰς ὁποίας ἐξέθεσεν ὁ πληρεξούσιος τῶν Νέων Ψαῤῥῶν, δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὸ μέλλον, ὅταν δηλ. ἔλθῃ ὁ λόγος περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν, τότε ἐξεταστέον ἂν πρέπει νὰ δοθῇ καὶ εἰς τοὺς φοιτητὰς τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέξωσι, εἴτε μόνοι ἕνα βουλευτὴν, εἴτε συμπράττοντες μετὰ τῶν Καθηγητῶν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ σύγχυσις τοῦ δικαιώματος τοῦ Πανεπιστημίου μὲ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρώτην φορὰν ἤδη ἀναφαίνεται. Κύριοι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς Νεολαίας, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λυθῇ ἐκ τοῦ προχείρου, μολονότι δὲν συμμερίζομαι τὴν γνώμην τοῦ προλαλήσαντος, ὅτι δῆθεν θέλει θεωρηθῇ ἁμάρτημα, ἐὰν παραχωρηθῇ τὸ τοιοῦτον δικαίωμα, διότι τοῦτο ἐξαρτᾶται ἐκ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν θέλει ἐνεργεῖσθαι. Βλέπομεν εἰς ἄλλα μέρη, ὅτι ἐδόθη παραπλήσιον δικαίωμα.
§109ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Οὐδαμοῦ! Ἀναφέρατε ἓν παράδειγμα, ἓν μόνον παράδειγμα. Ὄχι, οὐδαμοῦ θέλετε εὕρει τοιοῦτον.
§110ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἑπομένως δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ αἴτησις τῆς Νεολαίας καὶ νὰ μὴ προδικασθῇ ἐκ προοιμίων ἀποῤῥιπτομένη. Τὸ Πανεπιστήμιον ἔχει τοὺς καθηγητὰς καὶ τοὺς μαθητάς· δύνανται νὰ ὁρισθῶσιν ἄλλα ἐκλογικὰ δικαιώματα εἰς τοὺς μαθητὰς καὶ ἄλλα εἰς τοὺς καθηγητάς. Ὅθεν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν εἶναι παράλογον, μαθηταὶ, ἀποτελοῦντες τὴν εὐγενεστέραν μερίδα τῆς νεότητος, δηλ. ἀκούοντες τὰ ὑψηλότερα ἐπιστημονικὰ μαθήματα, νὰ λογισθῶσιν ἄξιοι τοῦ νὰ λάβωσι μέρος εἰς μίαν ἐκλογήν. Τὸ πᾶν ὅμως ἐξαρτᾶται ἐκ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν δύναται νὰ δοθῇ τὸ τοιοῦτον δικαίωμα. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον καὶ ἄξιον νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἐν ἄλλῳ καιρῷ.
§111ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Δὲν ἔρχομαι, Κύριοι, νὰ πλέξω στεφάνους εἰς τὴν νεολαίαν, μήτε νὰ ὑψώσω αὐτὴν ὑπεράνω τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν ἡ νεολαία ἔπλασε διὰ τὸν ἑαυτόν της, αὕτη εἶναι ἀρκετὰ ὑψηλά· ἔρχομαι μόνον νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἦτο βεβαίως τοῦ παρόντος καιροῦ νὰ ῥιφθῇ εἰς τὸ μέσον τὸ ζήτημα τοῦτο· ἐπειδὴ ὅμως ἐῤῥίφθη, ἡ τιμὴ τοῦ ἔθνους, τὸ συμφέρον αὐτοῦ ἀπαιτεῖ καὶ νὰ λυθῇ. Δὲν πρέπει τὸ εὐγενέστερον τοῦτο μέρος τῆς κοινωνίας νὰ μείνῃ εἰς ἀναμφίβολον θέσιν. Κύριοι, ὅλοι ἐμπνέονται ἀπὸ τὰ αὐτὰ αἰσθήματα, ἀπὸ τὰς αὐτὰς ἴσως σκέψεις ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας καὶ ὑπὲρ τῆς ἐξώσεως τῆς τυραννίας· ἡ Νεολαία ὅμως καὶ ἰδίως ἡ πολιτεία τοῦ Πανεπιστημίου ἐνεπνέετο ἀπὸ κἄτι ὑψηλότερον αἴσθημα ἐλευθερίας. Πρώτη μεταξὺ ὅλων τῶν ἄλλων στοιχείων τοῦ ἔθνους ἐπρόβαλε τὸ στῆθος αὑτῆς ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῆς πατρίδος, καὶ ἀπόδειξις εἶναι τὰ σκιάδια. Συμμερίζομαι καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν γνώμην τοῦ Κυρίου Διομήδους Κυριακοῦ, εἰπόντος, ὅτι πρέπει νὰ χωρισθῇ τὸ ζήτημα μεταξὺ τῶν καθηγητῶν καὶ τῶν φοιτητῶν, ἀποκρούω ὅμως τὴν ἰδέαν τοῦ Κ. Σαριπόλου, εἰπόντος, ὅτι ἡ Νεολαία τοῦ Πανεπιστημίου δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὰ κοινὰ πράγματα. Τόσον εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, ὅσον, μόλις λαβοῦσα μέρος, παρήγαγε τὸ μεγαλήτερον ἀποτέλεσμα καὶ τὸ λαμπρότερον. Γνωμοδοτῶ λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ διαχωρισθῇ τὸ ζήτημα οὕτω, τὸ μὲν δικαίωμα τοῦ νὰ δώσουν δύω πληρεξουσίους οἱ καθηγηταὶ ἐδόθη εἰς αὐτοὺς ὑπὸ τοῦ νόμου, τὸ δὲ δικαίωμα τοῦ νὰ δώσωσι δύω πληρεξουσίους οἱ φοιτηταὶ τὸ ἀπέκτησαν οὗτοι διὰ τῶν ἔργων των (χειροκροτήματα).
§112ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐπειδὴ ἐῤῥέθησαν πολλὰ περὶ δημοκοπίας ὑπό τινος τῶν προλαλησάντων, παρακαλῶ, Κύριοι, δύω λέξεις θὰ εἴπω. Δὲν θέλω, Κύριοι, νὰ φανῇ κἀνεὶς δημοκόπος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καὶ διὰ τοῦτο σᾶς παρακαλῶ χαρίσατέ μου ὀλίγας στιγμάς· ὅσα εἶχον νὰ εἴπω, τὰ εἶπον· προσθέτω μόνον, Κύριοι, ὅτι ἡ ἱκανότης τῆς Νεολαίας τοῦ Πανεπιστημίου δὲν ἔχει ἀνάγκην ὑποστηρίξεως καὶ ἐπιχειρημάτων. Ἔχει ἢ δὲν ἔχει τὸ προσὸν τοῦ ἐκλέγειν; καὶ εἰς τοῦτο τὴν ἔψεξεν ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου, εἰπὼν, ὅτι δὲν εἶναι ἐνῆλιξ. Καὶ δὲν εἶναι ἐνῆλιξ, Κύριοι, ὁ νέος ἐκεῖνος, ὅστις....
§113ΖΕΡΒΑΣ. Εἶπεν, ὅτι δὲν συμφέρει.
§114ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐγὼ θὰ σᾶς ἀποδείξω, Κύριοι, ὅτι συμφέρει, ναί, Κύριε Καθηγητά! ἐῤῥέθησαν, Κύριοι, ἀπὸ στόματος καθηγητοῦ λόγοι ἐγωϊστικοὶ, λόγοι ἄκαιροι, δι’ ὧν μᾶς φέρει ὑπ’ ὄψιν τὰ αἰσθήματα, τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἀπέκτησεν ἐπὶ τῆς Νεολαίας τοῦ Πανεπιστημίου. Οὐδεὶς ἠμφισβήτησε, νομίζω, τὸ αἴσθημα, τὸ ὁποῖον ἕκαστος ἐξ ἡμῶν δύναται νὰ ἔχῃ ἐπὶ τῆς Νεολαίας ἢ μεταξὺ τῆς Νεολαίας. Τὸ αἴσθημα, Κύριοι, τὰ δικαιώματα... (θόρυβος). Ἴσα, ἴσα, Κύριοι, ἔγεινεν ἡ ἐπανάστασις διὰ νὰ λείψῃ ἡ κηδεμονία. (θόρυβος) Κύριοι, δὲν θέλετε; σιωπῶ· βλέπω τῷ ὄντι, ὅτι ἐφωτίσθητε καὶ ἀφίνω νὰ δικαιολογήσετε ὅ,τι εἶπα ὑπὲρ τοῦ δικαιώματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἡ Ἐθνοσυνέλευσις πρόκειται ἴσως νὰ χορηγήσῃ. Λέγω μόνον, καθόσον ἀφορᾷ τὸ περὶ ἀνηλικότητος, ὅτι ἐλύσαμεν χθὲς τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ διὰ τῆς χθεσινῆς ἀποφάσεώς μας ἐδώκαμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἡλικίαν ἀνεξέλεγκτος νὰ ἔχῃ μέρος εἰς Σῶμα νομοθετικόν.
§115ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριοι, θὰ ἔμβω εἰς τὸ θέμα ἀμέσως. Κύριοι, πρόκειται, καθὼς ἄριστα ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος τῶν Σπετσῶν εἶπε περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Πανεπιστημίου. Ἡ ἐκλογὴ αὕτη, Κύριοι, παρουσιάζει τινὰ νομικὰ ζητήματα ἀρκετὰ σπουδαῖα. Παρενέπεσε καὶ τὸ ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐμὲ κριτὴν τὸ θεωρῶ ξένον τοῦ ζητήματος, ἂν ἡ νεότης τοῦ Πανεπιστημίου πρέπει νὰ συμμετάσχῃ τοῦ δικαιώματος τούτου. Δι’ ἄλλους λόγους, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ παρουσιάζει τινὰς ἐπόψεις σπουδαίας, καὶ ἐπειδὴ παρενέβη καὶ ἓν ζήτημα ξένον κατ’ ἐμὲ, εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ σκεφθῶμεν ὡρίμως διὰ νὰ μὴ ἐκφέρωμεν ἐξ ἀπροόπτου μίαν ἀπόφασιν σπουδαίαν, ἐπαναλαμβάνω τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς προτείνω, τοὐτέστι νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἀπόφασίς μας διὰ τὴν αὔριον. Αὔριον τὸ πρωΐ ἅμα ἔλθωμεν, ὅταν σκεφθῶμεν, εἰμποροῦμεν νὰ ἐκφέρωμεν ἀπόφασιν δικαίαν καὶ ἀξιοπρεπῆ.
§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς τῆς ἐκλογῆς τοῦ Πανεπιστημίου διὰ τὴν αὔριον νὰ σηκωθῶσιν (ἅπαντες ἀνίστανται). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὴν πρότασιν. Μετὰ ταῦτα ὁ Κύριος Κανάρης ἀνέγνωσε τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος, τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις δι’ εἰδικῆς ἀναστάσεως ἐπεκύρωσε καὶ ἀνεδείχθησαν πληρεξούσιοι οἱ ἑξῆς· Βασ. Νικολόπουλος, Π. Κολοκοτρώνης, Θεόδ. Δηλιγιάννης, Π. Δελιγιάννης, Δημ. Νικολόπουλος, Α. Ἀντωνόπουλος, Ἀθ. Γόντικας, Γ. Δ. Πλαπούτας.
§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον ἔχομεν ὡς ἡμερησίαν διάταξιν τὴν ἐξακολούθησιν τῶν ἐκθέσεων. Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις (ὥρα 5).