1862.12.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ Θʹ.

Τῆς 27 Δεκεμβρίου 1862.

(Πέμπτη).

Ὥρα 12¼.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, θὰ ἀναγνωσθῇ ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος. Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου, εὑρέθησαν παρόντες 171 πληρεξούσιοι.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις, ἡ σημερινὴ ἡμερησία διάταξις εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τοῦ χθεσινοῦ ζητήματος.

§3ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, Κύριε, Πρόεδρε.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ν’ ἀναγνώσωμεν πρότερον τὰ πρακτικά. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ Κύριος Λύσανδρος Βιλαέτης.

§6ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι ἀπών.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετ’ αὐτὸν ὁ Κύριος Δυοβουνιώτης.

§8Ι. ΔΥΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ. Κύριοι, σφοδρὰ συζήτησις ἐγένετο χθὲς περὶ τῆς παραδοχῆς ἢ μὴ τοῦ ἄρθρου τοῦ περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ προέδρου. Πολλαὶ τροπολογίαι ἐδόθησαν, καὶ ἐπὶ τέλους ἡ συνεδρίασις διεκόπη χθὲς, καὶ σήμερον ἐπαναλαμβάνομεν τὰ αὐτά. Δύω δυσχέρειαι παρίστανται εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα· ἡ ά) εἶναι πῶς 165 πληρεξούσιοι δύνανται νὰ ἐξασκήσωσι τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ προέδρου, τὸ ὁποῖον φαίνεται σπουδαιότατον· ἡ βʹ. εἶναι ἡ ὑπόνοια μήπως ἡ ἐξουσία, ἢ ὁποιαιδήποτε ἄλλαι περιστάσεις ἀναβάλωσιν ἐπ’ ἄπειρον τὸν καταρτισμὸν τῆς Συνελεύσεως ἀπὸ τόσα πρόσωπα, ὅσα ἀρκοῦσι πρὸς ἐκλογὴν τοῦ προέδρου. Φρονῶ ά.) ὅτι τὰ 165 πρόσωπα εἶναι πολὺ ὀλίγα διὰ νὰ ἐξασκήσωσιν ἓν δικαίωμα τόσον σπουδαῖον· ἀλλ’ ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν πληρεξουσίων δὲν δύναται ν’ ἀποτελῇ τὸ ἔγκυρον ἢ ἄκυρον μιᾶς ἀποφάσεως, τὸ δίκαιον ἢ ἄδικον μιᾶς κρίσεως, ἀφοῦ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅ,τι εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ κανονισμοῦ παρεδέχθημεν, ὅτι δηλ. ἡ Συνέλευσις, ὁσάκις περιέχει 165 πρόσωπα, δύναται νὰ πράξῃ πᾶσαν πρᾶξιν, καὶ αὐτὴ νὰ ἔχῃ νόμιμον κῦρος, τότε, διὰ νὰ ἤμεθα συνεπεῖς εἰς τὰς ἀρχὰς ἐκείνας, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι καὶ τὸν πρόεδρον δύνανται νὰ ἐκλέξωσιν οἱ 165 πληρεξούσιοι. Περιπλέον, ἐὰν ἐμβατεύσωμεν περισσότερον εἰς τὰ καθήκοντα τοῦ προέδρου, ἀποβλέποντες καὶ εἰς τὰ πρόσωπα, ἐκ τῶν ὁποίων σύγκειται ἡ Συνέλευσις, δὲν βλέπω τόσον σπουδαῖον τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς τοῦ προέδρου. Ἐν τούτοις ἀφ’ ἑτέρου τὰ ἁμαρτήματα, τὰ ὁποῖα θὰ φέρῃ εἰς τὸ μέσον ἡ ἄλλη γνώμη, εἶναι πολὺ μεγαλήτερα, ὥστε, Κύριοι, ἐὰν δὲν εὑρεθῇ συμβιβασμός τις μεταξὺ τῶν 2 τούτων γνωμῶν, καὶ συμβιβασμὸς εἶναι ἀδύνατον νὰ εὑρεθῇ καθὰ ἐξετέθησαν εἰς τὴν χθεσινὴν συζήτησιν, τότε πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μίληση, ὁ ὁποῖος παραδέχεται τὸν ἀριθμὸν 165, ἂν τυχὸν δὲν ὑπάρξουν καὶ ἄλλαι ἐκλογαὶ ἐπικυρωμέναι, ἵνα ἀποτελέσῃ νόμιμον ἀριθμὸν πρὸς ἐκλογὴν τοῦ προέδρου. Ὁ κίνδυνος τῆς δευτέρας δυσχερείας εἶναι μέγας. Ὑποθέσατε ὅτι ἀκυροῦνται τόσαι ἐκλογαὶ, ὥστε δὲν ἀπαρτίζονται τὰ ⅔. Ὑποθέσατε, ὅτι τμῆμά τι τῆς ἐπιτροπῆς ἢ καὶ ἡ ἐξουσία ἀναβάλλει ἐπ’ ἄπειρον τὴν συγκρότησιν τῆς Συνελεύσεως εἰς τὸν ἀριθ. ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον θὰ θεωρήσῃ νόμιμον διὰ τὰς ἐργασίας της. Τί θὰ γείνῃ τότε; τότε θὰ ἀναβάλλωνται αἱ ἐργασίαι τῆς Συνελεύσεως καὶ θὰ ἀναβάλλωνται ἐπ’ ἄπειρον. Ἐν τούτοις ἡ ληστεία λυμαίνεται τὸ κράτος, ἄνθρωποι ληστεύονται εἰς τὰς ὁδοὺς, προχθὲς ἔγεινε μία ληστεία μεταξὺ Λουτρακίου καὶ Καλαμακίου, πολλαχοῦ αἰχμαλωτίζονται πολῖται (θόρυβος).

§9ΦΩΝΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§10Ι. ΔΥΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ μοῦ ἀρνηθῆτε, ὅτι εἰς τὸ Καλαμάκιον ἔγεινε ληστεία· τις δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι τὰ ταμεῖα ἐξεκενώθησαν, ὅτι δάνεια γίνονται, ὅτι τὰ ταμεῖα τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν κατεσπαταλεύθησαν, πλῆθος ὑπαλλήλων παύεται καθ’ ἡμέραν, καὶ μετατίθεται ἄνευ λόγου; (θόρυβος). Ἐπικαλοῦμαι μάρτυρα τὸν Κ. Θεοφίλου, τὸν Κ. Κωνσταντόπουλον.

§11ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἀληθῆ εἶναι, ἀλλὰ δὲν συμφέρει νὰ τὰ λέγωμεν.

§12Ι. ΔΥΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ. Τινὲς μοὶ εἶπον, ὅτι ἡ θέσις μας εἶναι ἐλεεινὴ καὶ ἡμεῖς ἐμφιλοχωροῦμεν, συζητοῦντες μικρὰ πράγματα. Δὲν ἔρχομαι εἰς τὸ βῆμα νὰ ἐκθέσω ψεύδη. Αἱ ἀνάγκαι τῆς πατρίδος μᾶς προσκαλοῦσιν ὅσον τὸ δυνατὸν τάχιον νὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ ἔργου μας. Εἷς λόγος ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς τοῦ ἀριθμοῦ 165 ὡς νομίμου, εἶναι, ὅτι πρέπει εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ προέδρου νὰ λάβωσι μέρος ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν οἱ πληρεξούσιοι, ἢ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότεροι, ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει, διότι ἕκαστος πληρεξούσιος εἶναι τοῦ ἔθνους ὁλοκλήρου καὶ οὐχὶ τῆς ἐπαρχίας του, ἑπομένως πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν τὸ ἄρθρον, ὅπως τὸ τροποποιεῖ ὁ Κ. Μίλησης, νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κλήρωσιν τῶν ἐπιτροπῶν, εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν καὶ τοιουτοτρόπως νὰ προβῶμεν εἰς τὰ σπουδαιότερα ἔργα μας καὶ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προέδρου κτλ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύω πληρεξούσιοι εἶναι νὰ ὁρκισθῶσιν, ἂς προσέλθωσιν. Ὁρκίζεται εἷς μόνος.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Παπαμιχαλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§15ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, χθὲς ἐπρότεινα τὴν ἀκόλουθον τροπολογίαν «Ἡ Συνέλευσις θεωρεῖται κατηρτισμένη, ὁπόταν ἐξελεγχθῶσιν ἅπασαι αἱ ἤδη εἰσαχθεῖσαι ἐκλογαὶ καὶ ὅσαι εἰς τὸ μέλλον εἰσαχθῶσι, διαρκούσης τῆς ἐξελέγξεως ἄνευ διακοπῆς καὶ προβαίνει εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὁριστικοῦ προέδρου της». «Ὅσαι ἐκλογαὶ ἀκυρωθῶσιν ἢ ἐκεῖναι, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ ὁριστικὴ ἀπόφασις τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως ἀνεβλήθη διὰ νὰ προσαχθῶσιν ἀποδείξεις, ἐξαιροῦνται τῆς ἀνωτέρω διατάξεως». Αὐτὴν τὴν τροπολογίαν τὴν ἐπρότεινα, διότι εἶπα καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προεδρείου τῆς Συνελεύσεως καὶ τὸν σχηματισμὸν τῆς νέας Κυβερνήσεως πρέπει νὰ ἀντιπροσωπευθῇ ὁλόκληρον τὸ ἔθνος, ἑπομένως πρέπει νὰ λάβωσι μέρος ὅλοι οἱ πληρεξούσιοι ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων αἱ ἐκλογαὶ εἰσήχθησαν ἢ καὶ θὰ εἰσαχθῶσι κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἤδη εἰσαχθεισῶν ἄνευ διακοπῆς. Ἀλλὰ πολλοὶ ἐπρότειναν τὴν βραδύτητα. Καὶ ἐγὼ δὲν εἶμαι φίλος τῆς βραδύτητος, καὶ μάλιστα κατὰ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, ὅτε ἡ πατρὶς πάσχει. Ἀνήκω, Κύριοι, εἰς μίαν ἐπαρχίαν ἐκ τῶν μᾶλλον φιλησύχων, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα ἔχω πληροφορίας, ὅτι συνέβησαν τόσα κακὰ, τόσα ἀτοπήματα, καὶ τόσα δυσάρεστα, ὅσα δὲν ἠδυνάμην νὰ πιστεύσω, ἐὰν δὲν μοῦ τὰ ἔγραφον συγγενεῖς καὶ φίλοι μου ἀξιόπιστοι ὡς βέβαια. Πρέπει λοιπὸν νὰ προβῶμεν μετὰ ταχύτητος καὶ δραστηριότητος εἰς τὰ ἔργα μας, ἵνα σχηματίσωμεν Κυβέρνησιν ἰσχυράν. Ἀλλὰ, Κύριοι, δὲν θὰ εἴπῃ ὅτι ἕνεκα τούτου πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν τὰς σπουδαιοτέρας ἐργασίας μας, ὁποῖαι εἰσὶν ὁ καταρτισμὸς τοῦ Προεδρείου καὶ Ὁ σχηματισμὸς τῆς νέας Κυβερνήσεως, χωρὶς νὰ λάβωσι μέρος ὅλοι οἱ πληρεξούσιοι τοῦ ἔθνους. Ἤκουσά τινας νὰ λέγωσιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν ὅ,τι συνέβαινεν εἰς τὸ παρελθόν. Δὲν εἶμαι, Κύριοι, οὔτε φίλος οὔτε ὀπαδὸς τοῦ παρελθόντος· εἶχα τὴν ἀτυχίαν νὰ ἐκλεχθῶ βουλευτὴς εἰς τὰς δύω προτελευταίας βουλευτικὰς περιόδους, καὶ διὰ τῆς διαγωγῆς μου ἀπέδειξα, ὅτι δὲν εἶμαι φίλος τοῦ παρελθόντος, τὸ ὁποῖον ἐμάρανε τὰς ἐλευθερίας μας καὶ κατέστρεψε τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Ἀλλὰ πρέπει διὰ τοῦτο, ἤτοι πρὸς τὸ πεῖσμα τοῦ παρελθόντος, νὰ παραδεχθῶμεν τὸ κακὸν, διὰ νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι δὲν εἴμεθα φίλοι τοῦ παρελθόντος; τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν. Διὰ νὰ συμβιβάσω λοιπὸν τὴν βραδύτητα, ἐτροπολόγησα τὴν τροπολογίαν μου ὡς ἑξῆς. «Ἡ Συνέλευσις θεωρεῖται κατηρτισμένη, ὁπόταν ἐξελεγχθῶσιν ἅπασαι αἱ ἤδη εἰσαχθεῖσαι ἐκλογαὶ καὶ ὅσαι ἤθελον εἰσαχθῆ μέχρι τῆς παραδόσεως τῶν ἐγγράφων εἰς τὰς ἐπιτροπὰς καὶ προβαίνει εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὁριστικοῦ προέδρου». «Ὅσαι ἐκλογαὶ ἀκυρωθῶσιν ἢ ἐκεῖναι, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ ὁριστικὴ ἀπόφασις τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως ἀνεβλήθη διὰ τὴν προεισαγωγὴν ἀποδείξεων ἢ ἄλλων πληροφοριῶν ἐξαιροῦνται της ἀνωτέρω διατάξεως». Ἐδῶ βλέπετε, Κύριοι, ὅτι θέτω ἓν ὅριον. Εἶναι εἰσηγμέναι, ὑποθέτω, τριάκοντα ἐκλογαὶ, καὶ μέχρι τῆς παραδόσεως αὐτῶν εἰς τὰς εἰσηγητικὰς ἐπιτροπὰς θὰ εἰσαχθῶσιν ἄλλαι πέντε ἢ δέκα· αὐταὶ αἱ ἐκλογαὶ ἐννοῶ νὰ ἐξελεγχθῶσι καὶ οἱ ἐξ αὐτῶν ἀποῤῥέυσοντες πληρεξούσιοι νὰ καταρτίσωσι τὴν Συνέλευσιν, διότι ὑποθέτω, ὅτι τοιουτοτρόπως πολὺ ὀλίγοι πληρεξούσιοι δὲν θὰ λάβωσι μέρος εἰς τὰς ἀρχικὰς ἐργασίας καὶ εἰς τὰς σπουδαίας ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως. Ἤκουσα τὸν Κ. Δυοβουνιώτην, ὑποστηρίζοντα, ὅτι, ἀφοῦ ἐθεωρήσαμεν τὸν ἀριθμὸν 165 ἀποτελοῦντα τὸν νόμιμον ἀριθμὸν τῆς συνεδριάσεως, διὰ τί νὰ θέλωμεν ἀνώτερον ἀριθμὸν εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς Συνελεύσεως; ἀλλ’ ἄλλο τὸ ἓν καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο. Ἡ Συνέλευσις δὲν ἠδύνατο νὰ μὴ ὁρίσῃ ἕνα ἀριθμὸν διὰ τὰς τακτικὰς συνεδριάσεις. Καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, Κύριοι, τὸ αὐτὸ ἤθελε συμβῆ, ἐὰν αἱ ἐκλογαὶ ἦσαν ἐκκαθαρισμέναι ὅλαι, καὶ πολλοὶ δὲν ἤθελον νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου κλπ, διότι κἀνεὶς δὲν ἤθελεν εἴπει, ὅτι πρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ περιμένῃ καὶ τοὺς ἀπόντας. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀποκλείομεν ὁριστικῶς καὶ ἀναγκαστικῶς τὸ ἥμισυ τῆς Συνελεύσεως. Καὶ ἠξεύρετε, τί ἄλλο ἄτοπον ἤθελε συμβῆ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν; Πληρεξούσιοι, οἵτινες παρακάθηνται τώρα μαζύ μας ἐδῶ, ἤθελον ἀποβληθῆ τοῦ περιβόλου τούτου, διότι αἱ ἐκλογαί των ἤθελον μείνει ἀνεξέλεγκτοι. Προτείνω λοιπὸν καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ ὑποστηρίξω τὴν τροποποίησίν μου, ἥτις, νομίζω, ἀποκρούει καὶ τὴν προτεινομένην βραδύτητα, καὶ τὸ μέγα ἄτοπον τοῦ νὰ ἀποκλεισθῇ μέγας ἀριθμὸς πληρεξουσίων, ὁ ἥμισυς περίπου, ἀπὸ τὰς τακτικὰς καὶ σπουδαίας ἐργασίας τῆς Συνελεύσεως.

§16ΒΑΣΟΣ. Παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§17ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριοι, ὁ Κύριος Δυοβουνιώτης, ὅστις ἐλάλησε πρὸ ἐμοῦ, ἀνέπτυξεν ἐν μέρει τὴν ἔννοιαν τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὴν τιμὴν, νὰ παρουσιάσω εἰς τὸ Σῶμα. Δὲν θὰ εἴπω, παρὰ ὀλίγας μόνον λέξεις, Κύριοι, διὰ νὰ ἐκφράσω ἐντελῆ τὴν ἔννοιαν τοῦ περιεχομένου ἐν τῇ τροπολογίᾳ μου. Κύριοι, ἐὰν δὲν εἶχον ἀπεριόριστον ὑπόληψιν εἰς τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα συνέταξαν τὸ σχέδιον τοῦ προσωρινοῦ κανονισμοῦ, ἤθελον ἴσως πιστεύσει, ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦτο ἐνέπνευσε πνεῦμα κομματισμοῦ λεπτότατον. Κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ἐὰν ἐξελεγχθῶσιν ἐκλογαὶ τόσαι, ὥστε νὰ ἔχωμεν 165 νομίμους Πληρεξουσίους ἀπαρτίζοντας τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, προβαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου, εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ κανονισμοῦ, εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Κυβερνήσεως κτλ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τί δύναται νὰ συμβῇ, Κύριοι; Ἤθελον ἐξελεγχθῆ βεβαίως τῶν πολιτικῶν φίλων αἱ ἐκλογαὶ, ἤθελον νομιμοποιηθῆ πληρεξούσιοι, ἤθελε μορφωθῆ μία πλειονοψηφία τεχνητή, οἱ ἄλλοι ἤθελον περιμένει ἔξω τῆς θύρας καὶ περιμένοντες τὴν ἐξέλεγξιν αὐτῶν ἤθελον βλέπει τοὺς συντρόφους των νὰ προβαίνωσιν εἰς τὰ σπουδαιότερα ἔργα τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Ἀλλὰ, Κύριοι, λέγω, ὅτι αὐτὴ ἡ ἰδέα δὲν ἐνέπνευσε βεβαίως τοὺς συντάκτας τοῦ σχεδίου καὶ τοῦτο λέγω μόνον διὰ τὸ σέβας, τὸ ὁποῖον ἔχω εἰς τὰ πρόσωπα. Ἴσως τοὺς ἐνέπνευσε ἡ ἰδέα τῆς μεγάλης ταχύτητος, ἡ ἰδέα, ὅτι τὰ πράγματα τῆς πατρίδος εἶναι ἀνώμαλα καὶ ἀπῃτεῖτο μὲ πᾶσαν θυσίαν, ὅσον ἐξαρτᾶται ἐκ τῶν πληρεξουσίων, νὰ ἀπαρτίσωσι τὴν Συνέλευσιν καὶ νὰ προβῶσιν εἰς τὰ ἔργα των. Αὐτὸ, μόνον φρονῶ, ὅτι θὰ ἦτον ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἡ πρὸς σύνταξιν τοῦ κανονισμοῦ ἐπιτροπή. Ἐν τούτοις ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μείνωμεν εἰς τὸ ἄρθρον. Τί πρέπει ἐν τούτοις νὰ κάμωμεν, μᾶς προτείνουν αὐτοὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες ἴσως ἀπὸ οὐχὶ περιεσκεμμένην σύνταξιν τοῦ ἄρθρου εἶναι οἱ αἴτιοι τοῦ νὰ κάμωμεν αὐτὴν τὴν συζήτησιν. Ἂς προτείνωμεν ἓν ἰατρικὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ δραστικόν. Πρέπει, λέγω Κύριοι, νὰ ἐξελέγξωμεν τὰς ἐκκρεμεῖς ἐκλογὰς, αἵτινες πρόκειται κατὰ τὸ ἄρθρον 23 νὰ τεθῶσιν εἰς τὴν κληρωτίδα καὶ νὰ κληρωθῶσι· διότι ἄλλως δὲν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἀποτελέσωμεν τὸ Σῶμα, ἐὰν περιμείνωμεν καὶ τὰς λοιπὰς νὰ ἐξελεγχθῶσι, καὶ τότε πλέον νὰ συνέλθωμεν καὶ νὰ ἀπαρτίσωμεν Συνέλευσιν, διότι τοιουτοτρόπως τί θὰ συμβῇ Κύριοι; Ἐξηλέγξαμεν τὰς ἐκκρεμεῖς ἐκλογὰς καὶ ἐνῷ πρόκειται νὰ συνεδριάσωμεν, θὰ μᾶς εἴπῃ ὁ πρόεδρος «δὲν ἠμποροῦμεν νὰ συνεδριάσωμεν, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἦλθε καὶ μία ἄλλη ἐκλογὴ, καὶ πρέπει καὶ αὐτὴ νὰ ἐξελεγχθῇ». Πηγαίνει ἡ ἐπιτροπὴ διὰ νὰ ἐξελέγξῃ καὶ αὐτήν. Ἐτελειώσαμεν. Ἔρχεται καὶ μία ἄλλη ἐκλογὴ, καὶ οὕτω δὲν τελειόνομεν ποτὲ, καὶ ἐνθυμηθῆτε, ὅτι ἔχομεν τὰς ἐκλογὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ, αἱ ὁποῖαι ἴσως θὰ βραδύνουν ἐπὶ 15, 20 ἡμέρας ἐπὶ ἕνα μῆνα, καὶ ἡμεῖς τότε θὰ σταυρώσωμεν τὰς χεῖρας καὶ θὰ περιμένωμεν, ἕως οὗ τελειώσῃ καὶ ἡ τελευταία ἐκλογή. Αὐτὸ, Κύριοι, δὲν γίνεται. Σᾶς παρακαλῶ, ἐνόμισα, Κύριοι, ὅτι εὑρίσκω ἕνα μέσον ὅρον τοῦ κακοῦ αὐτοῦ, ἀφοῦ ἔλαβα καὶ τὴν γνώμην πολλῶν τῶν φίλων μου καὶ ἰδίως ἑνὸς τῶν ἐντίμων Πληρεξουσίων Ὕδρας. Κύριοι, διὰ τῆς τροπολογίας μου ἀπαιτῶ νὰ ἐξελεγχθῶσιν ὅλαι αἱ ἐκλογαὶ, αἵτινες πρόκειται νὰ ἐξελεγχθῶσι. Κατὰ τὸ ἄρθρον 23, ἅμα γείνῃ ἡ ἐπιτροπὴ, θὰ κληρωθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ ἐκεῖναι τῶν ὁποίων τὰ πρακτικὰ εἶναι ἤδη εἰσηγμένα. Λοιπὸν, Κύριοι, δύω ὅρους ἀπαιτῶ· πρῶτον νὰ ἐξελεγχθῶσιν ὅλαι αἱ ἐκλογαὶ, ὅσαι θὰ κληρωθῶσι καὶ ὅσαι εἶναι εἰσηγμέναι· δεύτερον ὅρον ὅμως ἀπαιτῶ καὶ ἕνα ἄλλον. Ὑποθέσατε, Κύριοι, ὅτι ἐξηλέγξαμεν ὅλας τὰς ἐκκρεμεῖς ἐκλογάς. Ἀκόμη δὲν ἐλύσαμεν τὸ ζήτημα. Δὲν ἠξεύρομεν τὶ ἀριθμὸν νομίμων πληρεξουσίων θὰ μᾶς δώσῃ ἡ ἐξέλεγξις. Ἐὰν, Κύριοι, ἐκ τῆς ἐξελέγξεως ἀκυρωθῶσι 10 ἢ 15 ἐκλογαὶ, ἐὰν εὑρεθῶμεν ἔξαφνα ἀντὶ 200, 170 ἢ 110, τότε τί θὰ κάμωμεν; πρέπει νὰ προσδιορίσωμεν καὶ ἕνα ἄλλον ὅρον. Ποῦ θὰ σταματήσωμεν; θέτω λοιπὸν τὸν 2 ὅρον· οὗτος δὲ πρέπει νὰ μὴ ᾖναι ἄλλος παρὰ ὁ γενικὸς κανὼν, κατὰ τὸν ὁποῖον θεωροῦνται ἀπηρτισμένα ὅλα τὰ πολυμελῆ Σώματα, τουτέστιν ὁ ἀριθμὸς ἥμισυς πλέον ἑνός. Ἑπομένως κατὰ τὴν τροπολογίαν πρέπει νὰ ἐξελεγχθῶσιν αἱ ἐκκρεμεῖς ἐκλογαὶ, ἐκ δὲ τῆς ἐξελέγξεως νὰ προκύψῃ μία νόμιμος πλειονοψηφία τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν πληρεξουσίων, καὶ τότε θεωρεῖται τὸ Σῶμα ἐν νομίμῳ ἀπαρτίᾳ καὶ δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ κανονισμοῦ. Τώρα Κύριοι, μὴ εὑρίσκετε τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν ὅλως μικρὸν, διότι εἶπον, ὅτι ὁ κανὼν εἶναι αὐτὸς, ὅτι τὰ Σώματα θεωροῦνται ἐν νομίμῳ ἀπαρτίᾳ, legalement constitues, ἅμα ἔλθῃ εἰς τὸν περίβολον ἀριθμὸς ἥμισυς πλέον ἑνὸς τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ. Αὐτὸς, Κύριοι, εἶναι ὁ κανὼν ὅλων τῶν πολυμελῶν Σωμάτων. Ἔπειτα, Κύριοι, ποῖον εἶναι τὸ πρῶτον ἔργον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ προβῇ αὐτὸ τὸ Σῶμα; Ἡ σύνταξις τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ. Ποίαν μεγάλην σπουδαιότητα, Κύριοι, ἔχει αὐτὸ τὸ ἔργον, διὰ νὰ ἀπαιτῶνται τὰ ⅔ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν πληρεξουσίων; Μέχρις οὗ συζητηθῇ ὁ ὁριστικὸς κανονισμὸς θὰ ἔλθουν καὶ ἄλλοι πληρεξούσιοι καὶ θὰ ἐξελεγχθῶσι καὶ ἄλλαι ἐκλογαί. Οἱ νόμιμοι πληρεξούσιοι θὰ εἰσέρχωνται καὶ εἰς τὸ τέλος τῆς συζητήσεως τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ θὰ εὑρεθῇ τὸ Σῶμα ἔχον ὑπὲρ τὰ 200 μέλη. Αὐτὸ, Κύριοι, τὸ ὁποῖον προτείνω, νομίζω, ὅτι εἶναι τὸ καλλίτερον, ἵσταται εἰς τὸν μέσον ὅρον, ἵσταται ἐπὶ τῆς γενικῆς ἀρχῆς, καὶ αὕτη εἶναι ἡ ἔννοια τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω. Ἐν τούτοις, Κύριοι, κάμνω καὶ μίαν ἐξαίρεσιν. Εἶπα ὅτι αἱ ἐκλογαὶ, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐκκρεμεῖς, τοὐτέστιν ἐκεῖναι, αἵτινες θὰ κληρωθῶσιν πρέπει νὰ ἐξελεγχθῶσιν ὅλαι. Διὰ τῆς γενικῆς αὐτῆς ἀρχῆς, ἐὰν μείνῃ αὕτη ἄνευ κᾀμμιᾶς ἐξαιρέσεως, ἠμποροῦμεν νὰ εὑρεθῶμεν ἀπέναντι ἑνὸς μεγάλου προσκόμματος. Ὑποθέσατε, ὅτι μία ἐκλογὴ παρουσιάζει ἓν παρεμπῖπτον ζήτημα σπουδαῖον, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ ἀναβολήν. Πρέπει νὰ περιμείνωμεν τὴν λύσιν αὐτοῦ τοῦ ζητήματος καὶ νὰ μὴ προχωρήσωμεν; ὄχι, Κύριοι. Θέτω ἀμέσως μίαν ἐξαίρεσιν «Ἐξαιροῦνται αἱ ἐκλογαὶ, ὧν ἡ ἐξέλεγξις θέλει τυχὸν ἀπαιτήσει δι’ ὁποιονδήποτε λόγον τὴν ἀναβολήν». Ἔχομεν μίαν ἐκλογὴν, ἡ ὁποία, Κύριοι, διὰ νὰ ἐξελεγχθῇ, ἀπαιτεῖται νὰ γείνῃ μία ἐπιτόπιος ἐξέλεγξις, αὐτὴν θὰ τὴν ἀφήσωμεν κατὰ μέρος, διότι ἄλλως, Κύριοι, ἠμποροῦμεν μὲ μίαν ἐκλογὴν νὰ σταυρώσωμεν τὰς χεῖράς μας. Λοιπὸν, Κύριοι, διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς ὑποβάλλω εἰς τὴν κρίσιν σας τὴν τροπολογίαν μου ταύτην «Ὅταν ἐξελεγχθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 23 κληρωθεισῶν ἐπαρχιῶν καὶ τῶν ἐκλογικῶν συλλόγων, ὁ δὲ ἀριθμὸς τῶν νομίμων πληρεξουσίων ἀναβαίνῃ τοὐλάχιστον εἰς 165, ἡ Συνέλευσις κηρύττει ἑαυτὴν νομίμως συγκεκροτημένην καὶ προβαίνει εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὁριστικοῦ Προέδρου καὶ εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος». «Ἐξαιροῦνται αἱ ἐκλογαὶ, ὧν ἡ ἐξέλεγξις θέλει τυχὸν ἀπαιτήσει δι’ οἱονδήποτε λόγον τὴν ἀναβολήν.»

§18ΓΡΗΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, ἐπιτρέψατέ μοι ν’ ἀρχίσω ἀπὸ τὸ τέλος, νὰ ἀναγνώσω τὴν τροπολογίαν μου, τὴν ὁποίαν χθὲς ἔλαβα τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὑποβάλω, ἥτις ἔχει οὕτω· «Γενομένης τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἕως τῆς σήμερον ἐν Ἀθήναις εὑρισκομένων ἐκλογῶν καὶ τῶν ἕως τέλους τῆς ἐξελέγξεως αὐτῶν ἐλευσομένων, αἵτινες πρέπει νὰ ἐξελεγχθῶσιν, ἡ Συνέλευσις προβαίνει εἰς τὰς ἀρχαιρεσίας αὑτῆς, ἅμα οἱ ἐξελεγχθέντες πληρεξούσιοι ὦσι διακόσιοι καὶ εἷς ἢ καὶ πλείονες, ἂν ὅμως ὦσιν ἐλάσσονες, δὲν δύνανται νὰ προβῶσι πρὶν ἢ συμπληρωθῇ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς τῶν 201». Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω τὴν σπουδαιότητα τοῦ ζητήματος, διότι πιστεύω, ὅτι ὅλοι τὴν γνωρίζετε, καὶ ἀρκετὰ ἐλέχθησαν μέχρι τοῦδε. Πρόκειται νὰ ἐκλέξωμεν, ἐννοεῖται, τὴν κεφαλὴν, τὴν διεύθυνσιν, τὸν ἄρχοντα τοῦ ἔθνους. Εἰς ὅλα τὰ πολυμελῆ Σώματα πρέπει νὰ δίδωσι τὴν συναίνεσίν των καὶ νὰ ἀποφαίνηται ἡ πλειονοψηφία τοῦ ὅλου. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ὅλον τὸ ἔθνος θὰ εὐχαριστηθῇ, θὰ φανῇ σεβαστὸς καὶ ὁ Πρόεδρος καὶ οἱ πληρεξούσιοι καὶ τὰ κατόπιν, τὰ ὁποῖα ὅλοι ἀπὸ τοῦδε γνωρίζετε, ὅταν δυνάμεθα ὅλοι ὁμοῦ νὰ ἐκλέξωμεν τὸν ἄρχοντά μας, τὸν διευθυντήν μας, ὅστις ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ ἐκτὸς νοημοσύνης, ἱκανότητα, φῶτα καὶ πεῖραν εἰς τὴν διεύθυνσιν, ὅστις θὰ διευθύνῃ ὅλα τὰ σημαντικὰ καὶ ζωτικὰ ζητήματα· καὶ γνωρίζετε, ὅτι μία διεύθυνσις καλὴ δύναται νὰ οἰκονομήσῃ καὶ διαπληκτισμοὺς καὶ χρόνον, καὶ τόσα ἄλλα ἄτοπα νὰ προλάβῃ. Εἶναι ὅμως δυνατὸν, Κύριοι, ὅλοι ἡμεῖς ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν, ὅλη ἡ Ἑλλὰς, μία καὶ μόνη, εἶναι δυνατὸν νὰ ἤμεθα ἐδῶ; Ὄχι βεβαίως. Τὰ ἐμπόδια τὰ γνωρίζετε, εἶναι ἐκτὸς τῆς θελήσεώς μας, τὰ ἐγέννησαν αἱ περιστάσεις, καὶ ἡ ἐξέλεγξις θὰ ἀποδείξῃ, ἐὰν τὰ ἐγέννησαν καὶ ἄλλοι ἄνθρωποι, καθ’ ὧν ἔχομεν τὴν ὀργήν. Αὐτὴ λοιπὸν εἶναι ἡ ἀρχὴ, ὅταν τὸ ἀπόλυτον καλὸν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εὕρωμεν, θὰ εὕρωμεν τὸ σχετικὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι νὰ εὕρωμεν ἐκεῖνον τὸν ἀριθμὸν, ὅστις πλησιάζει μᾶλλον εἰς τὸν ὁλικὸν ἀριθμόν· ὡς τοιοῦτον ἀριθμὸν ἔθεσα τὸν 201. Καὶ ἰδοὺ ὁ λόγος, Κύριοι. Ὑποθέτω ὅτι ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς τῆς Συνελεύσεως θὰ ἦναι 400, τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς εἶναι 201. Ἀλλὰ κατὰ τὸν ὑπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον ἐκάμαμεν, ὅταν ἐθέσαμεν τὴν ἀπαρτίαν τῆς Συνελεύσεως, ἐπὶ τῆς προσωρινότητος, Κύριοι, ὑπεθέσαμεν ὅτι ἦτο 330· ἂν λοιπὸν ἦναι 330, τότε ἔχομεν πλέον τοῦ ἡμίσεως καὶ ἑνὸς, καὶ φθάνομεν εἰς τὰ ⅔, τὰ ὁποῖα ἐπρότειναν ἄλλοι. Ἐὰν ὅμως ἔχωμεν καὶ 400, καὶ τότε ὁ ἀριθμὸς 201 ἔχει τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς, ὥστε, ἐὰν τὸ ἥμισυ πλέον ἑνὸς ἦναι ὁ ἀριθμὸς 201, εἶναι ἀριθμὸς, ὅστις δίδει ἐγγυήσεις μεγάλας διὰ τὰς ἐκλογὰς, ἐὰν δὲ δὲν ἦναι 400 οἱ πληρεξούσιοι, τότε δίδει πολὺ μεγαλητέρας ἐγγυήσεις. Δὲν ἠθέλησα νὰ παραδεχθῶ τὸ ἀπεριόριστον, τὰ ⅔, διὰ τὸν λόγον, ὅτι δὲν εἶναι γνωστὸς ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς τῆς Συνελεύσεως, καὶ κἀνεὶς ἐξ ἡμῶν δὲν δύναται νὰ τὸν προσδιορίσῃ ἀκριβῶς. Ἔδωκαν πληροφορίας τινὲς, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι δὲν γνωρίζουν καλλίτερα ἀπὸ ἡμᾶς, τὰς ἔδωκαν κατ’ εἰκασίαν, τὴν ὁποίαν κάμνομεν καὶ ἡμεῖς. Ἂν λοιπὸν παραδεχθῶμεν τὰ ⅔, ποῦ θὰ καταντήσωμεν, Κύριοι. Θὰ παραδεχθῶμεν ἕνα ἀριθμὸν, καὶ θὰ εἴπωμεν, αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς ἀποτελεῖ τὰ ⅔, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρομεν τὸν ὁλικὸν ἀριθμὸν, δὲν πρέπει νὰ ἐρχώμεθα μὲ εἰκασίας, διότι ἐὰν ὁ ἀριθμὸς, τὸν ὁποῖον θὰ παραδεχθῶμεν τότε, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν τὰ ⅔, μετὰ ταῦτα ἀποδειχθῇ, ὅτι δὲν εἶναι τὰ ⅔, ὅλαι αἱ πράξεις μας εἶναι ἄκυροι. Θέλω λοιπὸν νὰ συμβιβάσω τὴν ἀρχὴν αὐτὴν τοῦ σεβασμοῦ ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τῆς κεφαλῆς τῆς Συνελεύσεως μὲ τὴν ἀρχὴν τῆς ταχύτητος. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἔγειναν ἀταξίαι· ἀλλ’ ἂς τὸ ὁμολογήσωμεν, Κύριοι, δὲν εἶναι σοβαραί· ἀταξίαι τινὲς ἔγειναν, καὶ μήπως δὲν ἐγίνοντο προτήτερα; περισσότεραι, μάλιστα· διὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν αὐτάς. Ἔπειτα ἤλθομεν ἐδῶ νὰ ἀποτελέσωμεν Ἐθνοσυνέλευσιν, καὶ αἱ Συνελεύσεις, Κύριοι, δὲν ἔρχονται καθ’ ἡμέραν. Ἴσως, Κύριοι, αὐταὶ αἱ ἀταξίαι προέρχονται ἀπὸ μίαν ἀδράνειαν, τὴν ὁποίαν κατόπιν θὰ καταδικάσωμεν· καὶ ἂν ληφθῇ περισσοτέρα πρόνοια δὲν θὰ λαμβάνουν χώραν· ἀλλ’ αὐταὶ αἱ ἀταξίαι δὲν ὑποστηρίζουν κἀμμίαν ἀρχὴν, ἥτις νὰ ᾖναι ἐπίφοβος. Πρέπει λοιπὸν νὰ δεχθῶμεν, ὅτι ὅλη ἡ πατρὶς ὑπέφερεν, ἂς ὑποφέρῃ ἀκόμη καὶ 2 ἢ 3 ἡμέρας διὰ νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸν σεβασμόν. Κύριοι, θέλω ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσωμεν ἀρχάς· διὸ περὶ τούτου νὰ φροντίσωμεν, καὶ τότε θὰ φέρουν αἱ πράξεις μας τὸν σεβασμὸν καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτός· πρέπει νὰ φροντίσωμεν περὶ τῶν ἀρχῶν αὐτῶν. Καὶ συμβιβάζεται μὲ τὰς ἀρχὰς τῆς δικαιοσύνης ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν πληρεξουσίων, ὅσοι δὲν τύχουν νὰ ἔχωσι τὰς ἐκλογάς των ἐδῶ; Διὰ τοῦτο ἐθεώρησα δίκαιον νὰ μὴ ἀποκλείσωμεν τοὺς πληρεξουσίους ἐκείνους· ὅταν λοιπὸν βλέπουν τὴν ἐπιθυμίαν μας, ὅτι δὲν τὸ κάμνομεν ἀπὸ ἄλλον λόγον, παρ’ ἀπὸ τὴν ταχύτητα, βέβαια δὲν θὰ εἴπωσι τίποτε· ἀλλ’ οὐχ ἧττον, ὅταν ἠμποροῦμεν τὴν ταχύτητα νὰ συμβιβάσωμεν καὶ μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ μὲ τὴν δικαιοσύνην, τότε θὰ τοὺς εἴπωμεν «ἔλθετε, φέρετε τὰς ἐκλογὰς, διὰ νὰ ἀποφασίσετε μεθ’ ἡμῶν». Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔθεσα «ὅσαι ἐκλογαὶ ἦλθον ἕως τέλους τῆς ἐξελέγξεως, θὰ ᾖναι δεκταί».

§19ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ προσδιορισθῇ, Κ. Δημητριάδη, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἡμερῶν τῆς ἐξελέγξεως;

§20ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μὴ θορυβῆσθε, Κύριοι, μὴ τὰ θεωρῆτε πολὺ δύσκολα· ἐὰν ἔλθουν ἐκλογαὶ, θὰ ἔλθωσιν ἔξωθεν· σημειώσατε λοιπὸν, ἂν ἀποφασίσωμεν τὸ ἐναντίον, ὁποία ἰδέα, ἐναντία τῆς καρδίας μας καὶ τοῦ νοός μας θὰ ἀποδοθῇ εἰς ἡμᾶς! Αἱ ἐκλογαὶ αὗται εἶναι ἁπλούστεραι, δὲν ἔχουν μήτε κάλπας, μήτε τίποτε, καὶ αἱ περισσότεραι εἶναι ἐκθέσεις, καὶ μόνον ἕνα λόγον πρέπει νὰ εἴπωμεν, ναὶ ἢ ὄχι. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὴν δυσκολίαν αὐτὴν, διατὶ νὰ τοὺς ἀποκλείσωμεν! Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡ τροπολογία μου συμβιβάζει καὶ τὴν ταχύτητα καὶ τὴν δικαιοσύνην καὶ πᾶσαν ἄλλην ἰδέαν, χωρὶς νὰ δώσῃ κἀμμίαν ὑπόνοιαν, περιέχει δὲ καὶ τὸν ἀριθμὸν, ὅστις πλησιάζει εἰς τὴν γνώμην τοῦ Κ. Διομήδους Κυριακοῦ, ὅστις εἶπε τὰ ⅔. Τίποτε περισσότερον δὲν ἔχω· εἰς ὑμᾶς, εἰς οὓς ὑπόκειται νὰ κρίνετε, καθυποβάλλω καὶ ἐγὼ τὴν τροπολογίαν μου.

§21ΜΙΛΗΣΗΣ. Κ. Δημητριάδη, ἐὰν ἐκ τῆς ἐξελέγξεως δὲν προκύψῃ ὁ ἀριθμὸς 201, θὰ σταματήσῃ ἡ Συνέλευσις;

§22ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Θὰ σταματήσῃ· αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα μου.

§23ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Καὶ αἱ ὀλίγαι αὗται στιγμαὶ, τὰς ὁποίας κατετρίψαμεν εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα, μοὶ φαίνονται μία μεγάλη θυσία. Πρόκειται περὶ τῆς ἀπαρτίσεως τοῦ σώματος, ὅπως προβῇ εἰς τὰ μεγάλα αὑτοῦ ἔργα. Πάντες, Κύριοι, ὅσοι καθήμεθα σήμερον ἐνταῦθα, εἴμεθα ἰσότιμοι. Μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι ζήτημα νὰ εἴπωμεν, ὅτι οἱ μὲν θὰ μείνωσιν ἐντὸς τοῦ περιβόλου πρὸς σχηματισμὸν τῆς Προεδρείας, θὰ προβῶσιν εἰς ἔργα, οἱ δὲ θὰ ᾖναι μακράν. Τὸ ζήτημα ἔγκειται ἀλλοῦ. Ὁ νόμος τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀτόμου ἀπαιτεῖ τὴν θέλησιν αὐτοῦ, ὅταν πρόκηται νὰ ὑποβληθῇ εἰς μίαν ὑποχρέωσιν. Κατὰ τὴν ἀλήθειαν αὑτὴν ἤθελον γνωμοδοτήσει εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ περιμείνῃ, ἕως ὅτου ἀπαρτισθῇ καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ Σῶμα. Ἀλλ’ ἐπειδὴ οἱ καιροὶ κατεπείγουσιν, αἱ ἀνάγκαι τῆς πατρίδος εἶναι μεγάλαι, εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ παραβῶμεν τὸν νόμον τοῦτον σήμερον. Τὸ ζήτημα λοιπὸν ἀποβαίνει ἢ ὅλοι ἡμεῖς, οἵτινες εὑρέθημεν μέχρι τοῦδε εἰς τὸν περίβολον αὐτὸν, δηλ. ὅσων αἱ ἐκλογαὶ εἰσήχθησαν εἰς τὴν Συνέλευσιν, πρέπει νὰ λάβωμεν μέρος καὶ νὰ θεωρηθῶμεν νόμιμοι μετὰ τὴν ἐξέλεγξιν, ἢ νὰ περιμείνωμεν τοὺς ἄλλους. Ἐπειδὴ τὸ ά. ἀποκρούεται, δὲν εἶναι κἀμμία ἀμφιβολία, ὅτι μεταβαίνομεν εἰς τὸ 2 ζήτημα τοῦ Κ. Μίληση, τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζω καθ’ ὅλην τὴν λεπτομέρειαν καὶ τὰς ἀναλύσεις, τὰς ὁποίας ἔφερεν εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§24ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἴμεθα ἀναρμόδιοι εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἄρθρου, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται. Τὸ Σῶμα τοῦτο εἶναι Σῶμα ἐπιδόξων ἀντιπροσώπων· εἶναι μὲν βέβαιον, ὅτι τὸ πλεῖστον μέρος εἶναι ἐξ ἀντιπροσώπων νομίμως ἐκλεχθέντων, ἀβέβαιον ὅμως εἶναι, ἂν τὸ ὅλον ἐξελέχθη νομίμως, καὶ διὰ τοῦτο θὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν. Ἀφοῦ λοιπὸν εἶναι ἀβέβαιον τοῦτο, πῶς ἠμποροῦμεν νὰ προβῶμεν εἰς ἀπόφασιν δεσμεύουσαν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν θὰ ἀποδειχθῶσιν, ὅτι εἶναι οἱ ἀληθεῖς ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους; Ὑποθέσατε, ὅτι συγκροτεῖται τὸ Σῶμα τοῦτο ἀπὸ 200 ἐπιδόξους ἀντιπροσώπους τοῦ ἔθνους· προβαίνομεν εἰς τὴν ἀπόφασιν καὶ κατὰ πλειονοψηφίαν 101 ἀποφασίζομεν νὰ μὴ προβῶμεν, ἂν δὲν ἀποτελεσθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν 165 ἢ τῶν ⅔, ἢ τῶν 201, ὥς τις τῶν Κυρίων ἀντιπροσώπων ἐπρότεινε· μετὰ τὴν ἐξέλεγξιν, ἂν ἐξ ἡμῶν 30 εὑρεθῶμεν μὴ νομίμως ἐκλεχθέντες καὶ ἐξέλθωμεν τοῦ περιβόλου τούτου, οἱ δὲ λοιποὶ 170 καταλάβωσι τὰς θέσεις τῶν ἀληθῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους, δύνανται καὶ πρέπει νὰ σεβασθῶσιν ἀπόφασιν οἱ 170 οὗτοι, ἐνῷ οἱ 30 εἶναι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες συνετέλεσαν εἰς τὸ νὰ ἀπαρτισθῇ πλειονοψηφία τῶν 101; Εἶναι δίκαιον αὐτοὶ νὰ σεβασθῶσιν ἀπόφασιν ἐξελθοῦσαν ἀπὸ ἀντιπροσώπους, τῶν ὁποίων ἡ νομιμότης νομίμως ἀπεδείχθη, ὅτι δὲν ὑπάρχει; Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, δι’ ὃν νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἐξαλειφθῇ τὸ ἄρθρον περὶ οὗ πρόκειται, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἀφεθῇ εἰς τοὺς νομίμους πληρεξουσίους νὰ ἀποφασίσωσι πόσοι πρέπει νὰ ᾖναι.

§25ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω οὔτε τὴν δύναμιν τοῦ λόγου οὔτε τὴν εὐκολίαν τοῦ ἐκφράζεσθαι τὰς ἰδέας μου. Πρώτην φορὰν ἀναβαίνω τὸ βῆμα τοῦτο καὶ μετὰ συγκινήσεως καὶ δειλίας ἔρχομαι νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγα τινά. Εἷς ἐκ τῶν προλαλησάντων σᾶς εἶπεν, ὅτι αἱ ἐπαρχίαι εὑρίσκονται εἰς ἀποσύνθεσιν· τοῦτο μὲ λυπεῖ, τὸ ὁμολογῶ, καθότι εἶναι ἀληθὲς, ὅτι δὲν καθήμεθα ἐπὶ ῥόδων. Χθὲς εὑρέθην εἰς μέρος τι, καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωσι καλῶς, μὲ ἐβεβαίωσαν, ὅτι εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ ἰδίως εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, ἡ ληστεία ἐπαπειλεῖ τοὺς κατοίκους καὶ ἴσως, ἴσως, Κύριοι, τὴν στιγμὴν ταύτην ἀκούονται οἰμωγαὶ τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν σφαζομένων, καὶ ἡμεῖς ἐνταῦθα ὀλιγωροῦμεν. Ἔρχομαι, Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω ἐν ὀλίγοις, ὅτι ὀφείλομεν νὰ παραδεχθῶμεν, καθὸ λογικωτέραν, τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Μίληση. Δὲν πρέπει νὰ περικυκλόνωμεν τὸ βῆμα, νὰ δείξωμεν τὴν ἐπιθυμίαν ῥητορεύοντες, παρεκτὸς ἂν νομίζουν τινὲς, ὅτι τὸ βῆμα τοῦτο θὰ τοὺς δώσῃ τὸ στέμμα τοῦ χηρεύοντος Ἑλληνικοῦ θρόνου. Παραδέχομαι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μίληση, καὶ ἂς μὴ ἀπασχολῶμεν τὸν καιρόν μας ἐπὶ ματαίῳ.

§26ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Κύριοι, ἡ ἰδέα, τὴν ὁποίαν εἰσήγαγόν τινες... (Θόρυβος). Ἔχω μίαν τροπολογίαν, δὲν λέγω πολλὰ, θὰ εἴπω δύω μόνον λέξεις. Ὅλαι αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἔγειναν στηρίζονται εἰς λόγους συμφέροντος, οὐδεμία δὲ εἰς λόγους δικαίου.....

§27ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις ἂν ἐφωτίσθη.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Συνέλευσις ἂν ἐφωτίσθη.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς προβῶμεν λοιπὸν εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῶν διαφόρων τροπολογιῶν, αἵτινες ἐπαρουσιάσθησαν. Ἡ ἀπωτέρα εἶναι ἡ τοῦ Κ. Παπαδιαμαντοπούλου, ἥτις καὶ ἀναγινώσκεται· «Δὲν εἶναι ἡ Συνέλευσις ἁρμοδία νὰ ἀποφασίσῃ περὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος ἐπὶ τοῦ παρόντος.» Ὑπάρχει τις, ὅστις ὑποστηρίζει τὴν πρότασιν τοῦ Κυρίου Παπαδιαμαντοπούλου;

§31ΧΑΝΤΖΕΡΗΣ. Τὴν ὑποστηρίζω ἐγώ.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Παπαδιαμαντοπούλου νὰ σηκωθῶσιν (ὀλίγοι ἀνίστανται). Ἡ Συνέλευσις ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν ταύτην. Ἐκ τῶν ἄλλων ἀπωτέρα εἶναι ἡ τοῦ Κ. Παπαμιχαλοπούλου. Λάβετε τὴν καλοσύνην νὰ τὴν ἀκροασθῆτε.

§33ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθῶσιν ὅλαι αἱ τροπολογίαι, ὥστε ἕκαστος πληρεξούσιος νὰ ἀκούσῃ ὅλας διὰ νὰ σχηματίσῃ μίαν ἰδέαν καὶ κατόπιν νὰ ψηφοφορήσῃ. Ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία τοῦ Κυρίου Παπαμιχαλοπούλου. «Ἡ Συνέλευσις θεωρεῖται κατηρτισμένη, ὁπόταν ἐξελεγχθῶσιν ἅπασαι αἱ ἤδη εἰσαχθεῖσαι ἐκλογαὶ καὶ ὅσαι ἤθελον εἰσαχθῆ μέχρι τῆς παραδόσεως τῶν ἐγγράφων εἰς τὰς ἐπιτροπὰς καὶ προβαίνει εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὁριστικοῦ Προέδρου. Ὅσαι ἐκλογαὶ ἀκυρωθῶσιν ἢ ἐκεῖναι, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ ὁριστικὴ ἀπόφασις τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως ἀνεβλήθη διὰ τὴν προεισαγωγὴν ἀποδείξεων ἢ ἄλλων πληροφοριῶν, ἐξαιροῦνται τῆς ἀνωτέρω διατάξεως.»

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην νὰ σηκωθῶσιν (ἀνίστανται ὀλίγοι). Ἡ Συνέλευσις ἀπέῤῥιψε καὶ ταύτην. Ἀναγινώσκεται ἡ τοῦ Κ. Δημητριάδου. «Γενομένης τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἕως τῆς σήμερον ἐν Ἀθήναις εὑρισκομένων ἐκλογῶν καὶ τῶν ἕως τέλους τῆς ἐξελέγξεως αὐτῆς ἐλευσομένων, αἵτινες πρέπει νὰ ἐξελεγχθῶσιν, ἡ Συνέλευσις προβαίνει εἰς τὰς ἀρχαιρεσίας αὐτῆς, ἅμα οἱ ἐξελεγχθέντες πληρεξούσιοι ὦσι διακόσιοι καὶ εἷς ἢ καὶ πλείονες· ἂν ὅμως ὦσιν ἐλάσσονες δὲν δύνανται νὰ προβῶσιν πρὶν ἢ συμπληρωθῇ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς τῶν 201.» Μετ’ αὐτὴν ἀναγινώσκεται ἡ τοῦ Κ. Ῥοντήρη ἔχουσα οὕτως· «Ὅταν ἐξελεγχθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ τόσων ἐπαρχιῶν καὶ ἀποῤῥιφθῶσιν αἱ κατ’ αὐτῶν ἐνστάσεις, ὁ δ’ ἐκ τούτων ἀριθμὸς τῶν πληρεξουσίων ἀναβαίνῃ εἰς τὸν ἀριθμὸν 165, τότε ἡ Συνέλευσις προβαίνει εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὁριστικοῦ Προέδρου καὶ τῶν Γραμματέων, καὶ ἐπιχειρεῖ τὰς συντακτικάς της ἐργασίας· ἐκλέγουσι δὲ καὶ ἐκλέγονται ἅπαντες οἱ συνεδριάζοντες πληρεξούσιοι οἱ μὲ τακτικὰ εἰδοποιητήρια ἐφωδιασμένοι.» Ἀμφότεραι δὲ καὶ ἡ τοῦ Κ. Δημητριάδη καὶ ἡ τοῦ Κ. Ῥοντήρη δὲν ἐγένοντο παραδεκταί. Ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Μίληση, ἔχουσα ὡς ἑξῆς· «Ὅταν ἐξελεγχθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 23 κληρωθεισῶν Ἐπαρχιῶν καὶ τῶν ἐκλογικῶν Συλλόγων, ὁ δὲ ἀριθμὸς τῶν νομίμων πληρεξουσίων ἀναβαίνῃ τοὐλάχιστον εἰς ἑκατὸν ἑξήκοντα πέντε, ἡ Συνέλευσις κηρύττει ἑαυτὴν νομίμως συγκεκροτημένην καὶ προβαίνει εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὁριστικοῦ Προεδρείου καὶ εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος.» «Ἐξαιροῦνται αἱ ἐκλογαὶ, ὧν ἡ ἐξέλεγξις θέλει τυχὸν ἀπαιτήσει δι’ οἱονδήποτε λόγον τὴν ἀναβολήν.»

§35ΔΡΟΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀντὶ τοῦ Προέδρου νὰ τεθῇ τοῦ Προεδρείου. (Ἐτέθη).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μίληση νὰ σηκωθῶσι. Ἐπειδὴ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ἀμφίβολον, ἀνίστανται καὶ ἐκ δευτέρου.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Μίληση. Ἀναγινώσκεται τὸ τελευταῖον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ὡσαύτως γίνεται παραδεκτόν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, θ’ ἀρχίσωμεν τὴν ψηφοφορίαν, θὰ ἐκφωνηθῇ ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος κατ’ ἐπαρχίαν, καὶ ὁ προσκαλούμενος θὰ παρουσιάζεται εἰς τὸ βῆμα νὰ ψηφοφορήσῃ. Ὡς ψηφολέκται ἂς προσέλθουν οἱ Κύριοι Πετρινὸς καὶ Οἰκονομίδης. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία ἐπί τῆς ἐκλογῆς τῶν μελῶν τῶν ἐπιτροπῶν. Μετὰ δὲ τὴν ἐξαγωγὴν 40 ψηφοδελτίων, διελύθη ἡ συνεδρίασις κατὰ τὴν 6½ ὥραν καὶ, σφραγισθεισῶν τῶν καλπῶν, ἀνεβλήθη ἡ περαιτέρω διαλογὴ διὰ τὴν ἐπαύριον.