1862.12.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ Δʹ.

21 Δεκεμβρίου 1862.

(Παρασκευή.)

Ὥρα 11 Π. Μ.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσετε· ἐγὼ ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην ἐνώπιον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Παρακαλῶ, Κύριοι Πληρεξούσιοι, ἐὰν θέλετε νὰ φυλαχθῇ ἡ τάξις καὶ νομίζετε, ὅτι εἶμαι ἱκανὸς νὰ φυλάξω αὐτὴν τὴν ἀστυνομικὴν ἁπλουστέραν τάξιν, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἐνισχύσετε μὲ τὴν θέλησίν σας.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βαλασόπουλε! Ἀναλαμβάνω ἐνώπιον τοῦ ἱεροῦ τούτου Συλλόγου τὴν εὐθύνην περὶ τῆς εἰσαγωγῆς σας αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου. Κύριοι, ἐὰν δὲν φυλάξωμεν τάξιν, δὲν θὰ προοδεύσωμεν.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τοὺς ΚΚ. πληρεξουσίους εἶπα, οἵτινες κατὰ τὴν ἰδέαν τοῦ Προεδρείου φέρουν τακτικὰ εἰσιτήρια, τοὺς εἶπα νὰ ἔλθουν μέσα· ἀλλ’ εἰς τὸν Κ. Βαλασόπουλον καὶ εἰς τοὺς τῆς Σπάρτης δὲν ἐπέτρεψα κατὰ τὸ παρόν. Κύριοι πληρεξούσιοι, καθήσατε, λάβετε τὰς θέσεις σας. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος κατὰ τὸ σύνηθες, καὶ μετὰ ταῦτα ἄρχεται ἡ συνεδρίασις, καὶ ὕστερον ὑποβάλλομεν ὅσα νομίζετε νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν. Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀριθμὸς τῶν παρόντων ΚΚ. πληρεξουσίων εἶναι 198· ἑπομένως θεωρεῖται νόμιμος ὁ ἀριθμὸς καὶ ἄρχεται ἡ συνεδρίασις.

§7ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ μοὶ συγχωρήσητε τὸν λόγον δι’ ἀντικείμενον ξένον τῆς συζητήσεως.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ πρῶτον θὰ ἀναγνώσωμεν τὰ πρακτικὰ τῶν παρελθουσῶν συνεδριάσεων, ἐπειδὴ δὲν ἐλάβομεν καιρόν.

§9ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞ. Νὰ ὁρκισθῶσιν οἱ προσελθόντες πληρεξούσιοι, διότι ἄλλως δὲν ἠμποροῦν νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν συνεδρίασιν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὸ τέλος τῆς ἀναγνώσεως τῶν πρακτικῶν ἔρχεται ἡ ὁρκωμοσία. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ.

§11ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Ἔχω τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§12ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐῤῥέθη, ὅτι ὁ ἀριθμὸς ὁ θεωρηθεὶς νόμιμος πρὸς κατάρτισιν συνεδριάσεως δὲν θὰ ᾖναι προδικαστικὸς καὶ διὰ τὸ μέλλον· ἐπεθύμουν νὰ σημειωθῇ αὐτὸ εἰς τὰ πρακτικά.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει νὰ ἀντείπῃ τις εἰς αὐτό;

§14ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι!

§15Κ. ΔΟΣΙΟΣ. Ἡ ἐθνικὴ Συνέλευσις, ἐξελθοῦσα ἀπὸ τὰ σπλάγχνα τοῦ λαοῦ, εἶναι ἐνδεδυμένη κυριαρχικὴν ἐξουσίαν· λοιπὸν θεωρῶ ἄτοπον νὰ δεσμεύσωμεν ἡμᾶς αὐτούς· μεθαύριον θὰ παρουσιασθῇ τὸ ζήτημα τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ καὶ τότε προβαίνομεν.

§16Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ εἰσιτήρια τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας, πρὶν γίνῃ ἡ ὁρκωμοσία (θόρυβος). (Προσέρχεται ὁ ἱερεὺς καὶ γίνεται ἡ ὁρκωμοσία).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, εἰς τὰς θέσεις σας· ὁ Κ. Λύσανδρος καὶ ὁ Κ. Θ. Πετρινὸς εἶχον τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Θέλετε νὰ εἴπετε τίποτε, Κ. Λύσανδρε;

§18ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι! ὄχι!

§19ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Διατί Κύριοι ὄχι; θέλετε νὰ ὁμιλήσω;

§20ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§21ΠΕΤΡΙΝΟΣ. Ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν, Κύριοι, παντὸς πολυμελοῦς Σώματος, ὁποῖον εἶναι καὶ τὸ παρὸν, ἐμπεριλαμβάνει τὰς ἀγορεύσεις καὶ κατὰ συνέπειαν τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἀποφάσεις τοῦ σώματος. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι τὰ πρακτικὰ ταῦτα, ἂν καὶ πρέπει νὰ ᾖναι σύντομα καὶ περιεκτικὰ, οὐχ ἧττον ὅμως πρέπει νὰ ἐμφαίνωσι τοὺς λόγους, τὰς σκέψεις καὶ τὰς πεποιθήσεις, τὰς ὁποίας ἕκαστος τῶν ἀγορευόντων ἀπαγγέλλει ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου λαλεῖ. Δὲν γνωρίζω διὰ ποῖον λόγον τὰ ἀναγνωσθέντα πρακτικὰ ἦσαν σύντομα· ἴσως προῆλθε, διότι ἠμπορεῖ νὰ προηγήθη ἀπόφασις τοῦ σεβαστοῦ τούτου Σώματος, ὥστε ταῦτα νὰ ᾖναι πολὺ σύντομα. Ἐπειδὴ παρετήρησα λοιπὸν, ὅτι τὰ πρακτικὰ σχετικῶς μὲ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν εἶναι συντομώτατα καὶ πολλὰς ἀγορεύσεις σπουδαίας δὲν τὰς εἶδον καταχωρημένας εἰς τὰ πρακτικὰ, θεωρῶ, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ζητηθῇ, ὥστε τὰ πρακτικὰ νὰ μὴ ἦναι πολὺ συνοπτικὰ, ἀλλὰ νὰ περιλαμβάνουν τὰ οὐσιωδέστερα ἀντικείμενα τῶν συζητήσεων ὅλων.

§22ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τοῦτο εἶναι ἀντικείμενον τοῦ κανονισμοῦ.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν στενογράφους, οἵτινες γράφουν ὅλα ἐν γένει τὰ λεγόμενα μὲ ὅλην τὴν λεπτομέρειαν, καὶ δὲν δύναται νὰ διαφύγῃ οὐδέν. Κατόπιν τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἔγεινε προχθὲς, φωτισθείσης τῆς Συνελεύσεως, ἔμενε νὰ τεθῇ τὸ θέμα περὶ τῶν εἰσιτηρίων τῶν ἐπαρχιῶν Ἄργους καὶ Οἰτύλου. Τὸ Προεδρεῖον νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις ἐφ’ ἑνὸς ἑκάστου εἰσιτηρίου, ἐὰν θεωρῇ αὐτὸ ἔγκυρον ἢ μὴ, καὶ νὰ ἀποφανθῇ ἐφ’ ἑνὸς ἑκάστου αὐτῶν ἰδίᾳ. Ἐὰν κανεὶς πληρεξούσιος ἔχῃ νὰ εἴπῃ τι περὶ τοῦ θέματος, ἂς ὁμιλήσῃ (εἶναι τετελεσμένον). Ἄλλοι ζητοῦν νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ θέμα.

§24Δ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι τὸ Προεδρεῖον εἶναι ἀναρμόδιον νὰ προδικάσῃ, διότι πολλὰ θὰ ἔβγουν ἐν τῷ μέσῳ· πρέπει ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν τὰ εἰσιτήρια νὰ ἀναγνωσθῶσιν· οὐδεμία ἐξαίρεσις πρέπει νὰ γίνῃ.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ λάβετε ὀλίγην ὑπομονήν· καθόσον ἀφορᾷ τὴν συζήτησιν τῶν εἰσιτηρίων Ἄργους καὶ Οἰτύλου, αὕτη εἶναι περαιωμένη.

§26ΦΩΝΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§27Δ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὄχι, ὄχι. Καμμία ψηφοφορία δὲν δύναται νὰ λάβῃ χώραν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ εἰσιτήρια τῆς ἐπαρχίας Ἄργους εἶναι ἔγκυρα ναὶ ἢ ὄχι; — Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀποφασίσωμεν.

§29ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἔχω πρῶτος τὸν λόγον.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ά.) ὁ Κ. Βουδούρης, βʹ) ὁ Κ. Μαυρομιχάλης, γʹ.) ὁ Διβάνης καὶ δʹ.) ὁ Σολιώτης. Τὰ εἰσιτήρια ἐπίσης τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου εἶναι ἔγκυρα ἢ μή; αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§31ΚΑΛΜΟΥΧΟΣ. Ἐπειδὴ πολλοὶ τῶν ΚΚ. πληρεξουσίων παρουσιάσθησαν σήμερον....

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ συγχωρῶ, σᾶς παρακαλῶ πῶς λέγεσθε; — Καλμοῦχος. — Δὲν τὸ συγχωρῶ.

§33Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος, ἂν καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι, ὅ,τι καὶ ἂν εἴπω, εἶναι περιττὸν ἀπέναντι τῶν γεγονότων. Ἐξαντληθείσης κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν τῆς συζητήσεως, τὸ Προεδρεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον πάντες ὀφείλομεν νὰ ὑπακούωμεν, διότι εἶναι ἡ προσωρινὴ σημαία τῆς Συνελεύσεως, ἡ ἀπόῤῥοια τῆς θελήσεως πάντων ἡμῶν τοῦ νὰ ἀναγνωρίζωμεν μίαν ἀρχὴν, ἥτις ὀφείλει νὰ διέπῃ τὰς συζητήσεις, ἂν καὶ προσωρινῶς, τὸ Προεδρεῖον εὐκρινῶς, ὁριστικῶς ἠρώτησε τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Σώματος τούτου, ἂν ἐφωτίσθη ἀρκούντως, καὶ ἂν ἡ συζήτησις ἐξηντλήθη. Κύριοι, ἀδιστάκτως λέγω, καὶ ὅλοι φρονεῖτε, ὅτι κατ’ ἐκείνην τὴν περίστασιν πάντες ἠγέρθησαν καὶ ὁ Πρόεδρος εἶπεν ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη.

§34Δ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὄχι!

§35ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, Μάλιστα.

§36Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ Πρόεδρος ἔκαμέ τι περισσότερον. Προέβη εἰς τὸ νὰ προσπαθήσῃ νὰ θέσῃ τὸ θέμα τῆς συζητήσεως, καὶ νὰ φθάσωμεν εἰς ψηφοφορίαν. Τότε, Κύριοι, παρετηρήθη ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν παρόντων Πληρεξουσίων ἦτο μόνον 165· ἀφαιρουμένου ὅμως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπὸ συζήτησιν τῶν ἐχόντων συμφέρον κατὰ ταύτην τὴν περίστασιν, ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν ἔμεινε μόνον 157. Ἐθεωρήθη, ὅτι ὁ ἀριθμὸς δὲν ἦτο ἱκανὸς πρὸς καταρτισμὸν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, καὶ ἡ συνεδρίασις διελύθη. Κύριοι, ὑπάρχει μία χρονολογικὴ σειρὰ εἰς ὅλας τὰς πράξεις τὰς ἀνθρωπίνους, πρὸ πάντων εἰς τὰς πράξεις τῶν πολυμελῶν Σωμάτων, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς δύναται νὰ παραβιάσῃ χωρὶς νὰ φαίνεται ἀσυνεπής, οὐχὶ μόνον κατὰ τοῦ ὀρθοῦ λόγου, ἀλλὰ θέλει φανῆ μὴ ὑπακούων εἰς τὴν ἀνάγκην ἐκείνην τῆς πειθαρχίας, τῆς κοινοβουλευτικῆς τάξεως, ἥτις πρέπει νὰ διέπῃ πρὸ πάντων τὰς πράξεις παντὸς πολυμελοῦς Σώματος. Κύριοι, ἐὰν διακόψωμεν αὐτὴν τὴν σειράν, θέλομεν γείνει ἔνοχοι ἀπειθείας, ἐγκληματίαι ἀπειθείας, ἥτις εἶναι ἡ χειροτέρα πασῶν τῶν ἀπειθειῶν, ἡ ἀπείθεια ἐκείνη, ἥτις συνίσταται εἰς τὸ νὰ μὴ ὑπακούῃ τις εἰς τὰς ἰδίας ἀποφάσεις, ὅταν μάλιστα ἔχῃ τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύῃ ἐξουσίαν κυρίαρχον· δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα, οἱαδήποτε καὶ ἂν ᾖναι τὰ αἰσθήματά μας, νὰ διακόψωμεν τὴν λογικὴν σειρὰν τῶν πράξεων. Ἐξηντλήθη ἡ συζήτησις, ὁ Πρόεδρος προέβη, πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἡ συζήτησις· τώρα πρέπει νὰ ἀποφασίσωμεν.

§37Δ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν εἶναι οὐδεμία λογικὴ περὶ οὐδενὸς δύναται νὰ γίνῃ λόγος.

§38Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ, μὴ μὲ διακόπτετε.

§39Δ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν εἶμαι ὑπουργὸς, εἶμαι πληρεξούσιος.

§40Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Λέγω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι κἀμμία συζήτησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ εἰμὴ μία μόνον, τὸ ἐὰν ψηφοφορηθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐν Συνελεύσει, ἐὰν ἡ ψηφοφορία θὰ γίνῃ ἐπὶ τῶν δύω ἐπαρχιῶν ὁμοῦ ἢ χωριστά· αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα.

§41Δ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὄχι! καθ’ ἡμᾶς.

§42ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§43ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Θέλω ἀκολουθήσει τὴν αὐτὴν τακτικὴν, τὴν ὁποίαν ὁ προλαβὼν ἠκολούθησε, μὲ μίαν διαφορὰν, ὅτι ὁ προλαλήσας ἠθέλησε νὰ ἀφαρπάσῃ διὰ μιᾶς ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐμὴν κρίσιν εἶναι τὸ σπουδαιότερον. Τὸ ζήτημα τοῦτο, Κύριοι, εἶναι τὸ τῆς ἁρμοδιότητος. Ἐδῶ, Κύριοι, παρουσιάσθησαν εἰσιτήρια· ἐλπίζω ὅτι τὸ Προεδρεῖον μετὰ μίαν διακοπὴν συνεδριάσεως 48 ὡρῶν, ἤθελε συνέλθει καὶ ἀναγνωρίσει τὸ κακόβουλον τοῦ ζητήματος. Δυστυχῶς αἱ ἰδέαι μου δὲν ἀνταπεκρίθησαν εἰς τὸ Προεδρεῖον, καὶ βλέπω αὐτὸ ἐπιμένον νὰ ἀναξύσῃ πληγὰς καὶ ν’ ἀποταθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν (θόρυβος). Τὸ ζήτημα δὲν τὸ ἔθεσεν ἡ Συνέλευσις, Κύριοι! μὴ παρεξηγοῦμεν. Τὸ ἔθεσεν αὐτομάτως, κακοζήλως ὁ Κ. Πρόεδρος καὶ μεροληπτικῶς· (ἀποδοκιμασία). Πολὺ καλά· ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω Κύριοι. Ἔρχομαι νὰ συζητήσω τὸ ζήτημα τῆς ἁρμοδιότητος, τὸ ὁποῖον πρὸ παντὸς ἄλλου ἀντιπροσωπεύει τὸν νόμον καὶ τὴν κοινωνίαν. Κύριοι, παρουσιάζεται ἓν εἰσιτήριον, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ πολίτης εἰσέρχεται εἰς ἕνα περίβολον· αὐτὸ τὸ ἐκδίδει μία διοικητικὴ ἀρχή.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μαυρομιχάλη, αὐτὰ ἐλέχθησαν.

§45ΑΝΤΩΝ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τότε, μοῦ ἀφαιρεῖτε τὸν λόγον, Κ. Πρόεδρε. (θόρυβος).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακοπτόμεθα ἀδίκως, διότι βλέπω, ὅτι δὲν θέλομεν νὰ φυλάξωμεν τάξιν, νὰ ἀφήσωμεν νὰ ὁμιλήσῃ ἕκαστος μὲ τὴν σειράν του. (θόρυβος). Τὸν λόγον θὰ λάβῃ ὅστις ἐζήτησεν ἀλλ’ ἐννοεῖται ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξέλθῃ τοῦ κύκλου τοῦ ἀντικειμένου, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται· ἐδῶ πρόκειται περὶ τοῦ θέματος καὶ περὶ τῶν εἰσιτηρίων.

§47Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Πρόκειται περὶ ἁρμοδιότητος, Κύριοι· μοῦ ἀφαιρεῖτε τὸ δικαίωμα τῆς ὑπερασπίσεως;

§48ΔΙΒΑΝΗΣ. Θέλω τὸν λόγον· φέρομαι ὡς κατηγορούμενος καὶ θέλω νὰ δικαιολογηθῶ.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα ὡς προσωρινὸς Πρόεδρος νὰ σᾶς εἴπω νὰ μὴν ἐκτρέπεσθε τοῦ κύκλου.

§50ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κ. Πρόεδρε, θὰ λάβουν μέρος οἱ νέοι ἐλθόντες πληρεξούσιοι σήμερον;

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πληρεξούσιοι καὶ αὐτοί.

§52ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Παρουσιάσθησαν εἰσιτήρια ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν Ἄργους καὶ Οἰτύλου· ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ τὸ Προεδρεῖον νὰ εἴπω ὅτι μεταξὺ αὐτῶν τῶν εἰσιτηρίων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Προεδρείου, ὑπάρχουν πλεῖστα, τὰ ὁποῖα δὲν φέρουν καὶ τοὺς τύπους (θόρυβος).

§53ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Περιορισθῆτε, Κύριε, εἰς τὸ ζήτημα τῶν ὑμετέρων εἰσιτηρίων.

§54ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ, Κύριοι, εἶναι ζήτημα τῶν εἰσιτηρίων τοῦ Ἄργους καὶ Οἰτύλου, ἐπειδὴ ἔχω πληροφορίας βεβαίας, ὅτι εἰσιτήρια μὲ παρατυπίας πολὺ πλέον οὐσιωδεστέρας ὑπάρχουν, αὐτὰ τὰ εἰσιτήρια...

§55ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ ὀνομασθοῦν.

§56ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν θέλω νὰ ὀνομάσω κανὲν εἰσιτήριον· λέγω μόνον τοῦτο, νὰ παραβληθοῦν τὰ εἰσιτήρια ὅλης τῆς Συνελεύσεως καὶ τότε θὰ ἀποδειχθῇ ποῖα εἶναι τὰ εἰσιτήρια τὰ φέροντα νομίμους τύπους, καὶ ποῖα ὄχι.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ πρόκειται περὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἐθέσαμεν, ἐὰν θέλετε νὰ ἀποφανθῆτε· ἄλλως...

§58ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Πρόκειται νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις, ἐὰν τὰ εἰσιτήρια τῶν πληρεξουσίων Ἄργους εἶναι ἔγκυρα, ναὶ ἢ ὄχι· αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαῖον ζήτημα. Φρονῶ κατ’ ἐμὲ ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐῤῥίφθη σήμερον ἀπὸ μέρους τοῦ Προεδρείου, εἶναι καθαρῶς διοικητικὸν, καὶ οὐχὶ νομοθετικόν. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, εἰς τὴν κυριαρχίαν τῶν δυνάμεων εἶναι μία ἱεραρχία· ὅταν, Κύριοι, ἡ Συνέλευσις πρόκειται νὰ δικάσῃ ἀπ’ εὐθείας τὸν πάρεδρον ἢ δήμαρχον, δὲν ὑπάρχει ἱεραρχία· ὁ δήμαρχος προΐσταται τοῦ δημ. παρέδρου, ὁ ἔπαρχος τοῦ δημάρχου, τοῦ ἐπάρχου ὁ νομάρχης, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ νομάρχου, καὶ τοῦ ὑπουργοῦ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις. Κύριοι, τὸ ζήτημα εἶναι κακῶς τεθειμένον· διότι λέγει «ἐὰν τὰ εἰσιτήρια εἶναι ἔγκυρα ἢ ἄκυρα». Κυττάξετε, Κύριοι, ἂν ἠμποροῦμεν ἡμεῖς ἀπὸ τὸ ὕψος τοῦτο, εἰς τὸ ὁποῖον εἴμεθα ὡς πληρεξούσιοι, νὰ κατέλθωμεν τόσον χαμηλὰ, ὥστε νὰ ἐλέγξωμεν τὸν πάρεδρον ἢ δήμαρχον. Εἶναι εἰσιτήρια, τὰ ὁποῖα φέρουν μεγάλας παρατυπίας· ἀλλὰ τί συμβαίνει; ἡ ἀνωτέρα Διοικ. ἀρχὴ, ὁ Νομάρχης π. χ.........

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος.

§60Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μὰ τότε μᾶς ἀφαιρεῖτε τὸν λόγον. Ἔρχομαι νὰ εἴπω, ἐὰν ἡ Σεβαστὴ Συνέλευσις πρόκειται νὰ δικάσῃ τὸν Νομάρχην, Ἔπαρχον, Δήμαρχον. Κύριοι, ἡ Διοικητικὴ ἀρχὴ εἶναι ἕνας κλάδος τοῦ ὅλου κοινωνικοῦ σώματος, ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ ἄτομα, τὰ ὁποῖα ἐπιτηροῦνται ἀμοιβαίως, καὶ ὁ μεγαλείτερος ἐπιτηρητὴς εἶναι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Κύριοι, αὐτὰ τὰ εἰσιτήρια φέρουν ὑπογραφὴν νόμιμον ἀνεγνωρισμένης ἀρχῆς, τοῦ Νομάρχου· ὁ Νομάρχης, τὸν ὁποῖον πρῶτος ἐγὼ τὸν τραβῶ εἰς τὴν λαιμητόμον, ἴσως ὑπέπεσεν εἰς ἔγκλημα· εἶναι θετικὸν, βέβαιον. Εἰς τὸν Νομάρχην ἔπρεπεν ὁ ὑπουργὸς νὰ εἴπῃ· «Κύριε, σὲ καταδικάζω, σὲ στέλλω εἰς τὰς φυλακὰς, νὰ μὲ δώσῃς λόγον». Ἀλλ’ ὅταν τὸν ἀφίνῃ ἀκαταδίωκτον τὸν Νομάρχην, ὅταν δὲν τῷ ἀποδίδῃ ἔγκλημα, αὐτὴ ἡ ἀρχὴ θεωρεῖται ὡς νόμιμος· τώρα, ἐὰν ὁ Νομάρχης ἔκαμε καλὰ ἢ κακὰ, εἶναι τὸ ὑπουργεῖον νὰ τὸν ἐξελέγξῃ· δὲν τὸν ἐξήλεγξεν ὁ ὑπουργὸς, θὰ τὸν ἐξελέγξῃ ἡ Συνέλευσις. Ἀλλ’ ἐὰν θελήσωμεν ἡμεῖς νὰ ἐπεμβαίνωμεν εἰς ἀντικείμενα διοικητικὰ, εἶναι σπουδαῖον λάθος τοῦ Σώματος. Δὲν ἔπρεπε νὰ ἀμφισβητήσωμεν διοικητικὴν ὑπηρεσίαν· πρῶτος ἐγὼ ἀποκρούω τὰ πάθη τῶν Διοικ. ἀρχῶν. Αἱ Διοικητικαὶ ἀρχαὶ τοῦ ἔθνους, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐξήσκει ὁ λαὸς τὰ πολυτιμότερά του δικαιώματα, δὲν εἶχον τὴν ἀνάλογον ἰσχὺν ἕνεκα τῶν περιστάσεων· ἄρα λοιπὸν, Κύριοι, λέγω καὶ φρονῶ, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἠκολούθησε μίαν σειρὰν συλλογισμῶν, ἥτις ἄρχεται ἀπὸ τὴν ὕπαρξιν σήμερον τοῦ ἔθνους, ὅπως εὑρίσκεται. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι προτοῦ νὰ παρουσιασθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ λογοδοσίαν, τὴν ὁποίαν θέλει ἀπαιτήσει ἀμέσως ἡ Συνέλευσις, εἶναι σφετερισμὸς, ὅστις νὰ μὴ συγχωρηθῇ, δὲν εἶναι ἐπάξιος τῆς ὑψηλῆς θέσεως εἰς ἣν ἵσταται ὁ περίβολος οὗτος. Χάνομεν τὸν προορισμόν μας τότε, Κύριοι· εἴμεθα Ἕλληνες, γνωρίζομεν τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου μας, ὑπὸ τὸ κράτος ποίων ἰδεῶν ἐνηργήθησαν αἱ ἐκλογαί· μὴ θελήσετε ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς πρώτης νὰ φέρωμεν καχεκτικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀπηγχονίσθη· διότι τί ἐζητήσαμεν; τί εἴπομεν; νὰ σεβασθῶμεν ἀμοιβαίως τὰ δικαιώματα· αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη πρᾶξις τῶν δικαιωμάτων, νὰ ἐνεργήσῃ ὁ Δήμαρχος ὡς Δήμαρχος, ὁ Ἔπαρχος ὡς Ἔπαρχος, ὁ Νομάρχης ὡς Νομάρχης, καὶ τὸ Ἔθνος ὡς Ἔθνος· φρονῶ, ὅτι τὰ καθήκοντά μας εἶναι σπουδαιότερα. Ἐὰν τὰ εἰσιτήρια εἶναι ἔγκυρα ἢ ἄκυρα, ὑμεῖς αὐτοὶ Κύριοι, θὰ ἐξελέγξητε, καθὸ σῶμα, ἀδιαφόρως ὅλας τὰς ἐκλογὰς, καὶ θὰ καταρτισθῇ νόμιμος ἡ Συνέλευσις· καὶ ὅτι, ὅταν λέγωμεν κυριαρχίαν δυνάμεων, πρέπει νὰ συγκροτηθῇ νόμιμος κυριαρχικὴ δύναμις· ὅ,τι δὲν εἶναι νόμιμον δὲν εἶναι καὶ κυρίαρχον· ὁ προορισμὸς τοῦ σώματος δὲν πρέπει νὰ καταδεχθῇ νὰ ἐξελέγξῃ τὸν Δήμαρχον καὶ τὸν Πάρεδρον· λέγω, ὅτι τὸ νὰ ζητήσωμεν νὰ ἐξελέγξωμεν τὸν Δήμαρχον ἢ τὸν Ἔπαρχον ἐνώπιον τοῦ Σεβ. τούτου περιβόλου δὲν εἶναι καλὸν, ἀλλὰ πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὰ καθήκοντα τὰ σπουδαῖα καὶ νὰ μὴ παρεκτραπῶμεν εἰς τοιαῦτα.

§61ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Κύριοι, ἡ Πατρὶς ἡμῶν διὰ μακροῦ καὶ αἱματηροῦ ἀγῶνος, ἀποσείσασα τὸν ὀθωμανικὸν ζυγὸν, ἔλαβε τὴν ἀτυχίαν ἐπὶ τριακονταετίαν νὰ βασιλευθῇ ὑπὸ προσώπου, τὸ ὁποῖον, ἐν τῇ μικρονοίᾳ αὑτοῦ, ἐμελέτησε καὶ διενοήθη νὰ ἀποκαταστήσῃ ἀποικίαν τῆς πατρῴας του γῆς τὴν γῆν τῶν ἡρώων· τὸ αἴτιον τοῦτο ἐπροκάλεσε τὴν μεταβολὴν τῆς 3 7βρίου 1843 (θόρυβος).

§62ΦΩΝΑΙ. Ἐντὸς τοῦ θέματος.

§63ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ ἐν ὀνόματι τῆς πατρίδος αὐτῆς ἀφήσατέ με, μὴ προκαταλαμβάνετε.

§64ΦΩΝΑΙ. Λοιπὸν τώρα θὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὸν Ἀδὰμ.

§65ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Ἐὰν τὸ ἔθνος ἡμῶν ἀντέταττε τὸ μέγα τεῖχος τῆς ὁμονοίας πρὸς τὰ ἐπίβουλα κατὰ τοῦ ἔθνους σχέδια τοῦ ὑπομνήματος τοῦ Βαλερστάϊν, ἡ Φεβρουριανὴ καὶ Ὀκτωβριανὴ ἐπανάστασις καθίστατο περιττὴ, καὶ τὸ ἐν αὐταῖς χυθὲν πολύτιμον αἷμα ἀντὶ νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς ὑποστήριξιν ἐπιβούλου δυναστείας ἤθελε χρησιμεύσει πρὸς ἀπόκτησιν τῆς ἐθνικῆς δόξης καὶ τοῦ ἐθνικοῦ μεγαλείου.

§66ΦΩΝΗ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὰ εἶναι ὡραῖα λόγια, ἀλλὰ περιττά· πρέπει νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ θέμα.

§67ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμιλεῖ ἐναντίον ἢ ὑπὲρ τοῦ θέματος; Εἶσθε κατὰ τοῦ προαγορεύσαντος;

§68ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ δὲν μ’ ἀφίνετε, (θόρυβος). Τὰ ἔθνη, καθὼς καὶ τὰ ἄτομα, ἔχουν τὰς ἀρετάς των καὶ τὰς κακίας των· ἂν ὁ Ἕλλην δὲν προέταττε τὴν προσωπικὴν φιλοτιμίαν του ἀπέναντι καὶ τῶν ἐλευθεριῶν αὐτῶν τῆς πατρίδος του, ἤθελεν εἶσθαι ὁ θαυμαστότερος λαὸς τοῦ κόσμου. Δυστυχῶς ὅμως συμβαίνει τὸ ἐναντίον, ὡς παρετήρησα κατ’ ἀρχὰς τοῦ λόγου μου, ἐν τῇ καταρτίσει τῆς παρούσης Συνελεύσεως. Ἐὰν θέλωμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸν μέγαν σκοπὸν νὰ σώσωμεν τὴν πατρίδα, νὰ τὴν ἐξασφαλίσωμεν, νὰ εὐτυχήσωμεν, ὥστε νὰ ἔλθῃ ἕνας ἡγεμὼν, πρέπει νὰ προτάξωμεν τὸν νόμον (θόρυβος). Ἀρκεῖ νὰ ὑποβάλωμεν ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει σύμπασαν τὴν ἑλληνικὴν φυλὴν, τὸ καταχθόνιον ἐκεῖνο ὑπόμνημα.... (θόρυβος).

§69ΦΩΝΗ. Μὴ προσβάλλετε τὴν φιλοτιμίαν, ἀφήσατέ τον νὰ ὁμιλήσῃ, ποτὲ δὲν θὰ τελειώσωμεν.

§70ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Ὅταν μοὶ ἀπαγορεύητε τὸν λόγον, φεύγω (Ἐπανέρχεται). Τὸ θέμα δὲν τὸ ἀναγνωρίζω ὡς καλῶς τεθειμένον. Ἐδὼ ὁ σκοπός μας εἶναι ἡ ἀπόφασις νὰ μὴν ἀποῤῥίπτεται, πρέπει πρὸ παντὸς ἄλλου νὰ μὴν ἀποῤῥιφθῇ ἡ συζήτησις· ἔγεινεν αὐτὸ τὸ λάθος, (θόρυβος).

§71ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἠμπορῶ νὰ εἴπω τι καὶ χωρὶς νὰ τὸ ὑποστηρίξω· ἀλλ’ ἄλλος ἔχων ἐπιχειρήματα ἰσχυρότερα ἠμπορεῖ νὰ πείσῃ τὴν Συνέλευσιν. Ἐδῶ ὁ σκοπός μας εἶναι νὰ φωτισθῶμεν· πρέπει λοιπὸν πρὸ παντὸς ἄλλου νὰ μὴ περιορισθῇ ἡ συζήτησις. Ἔγεινεν αὐτὸ τὸ λάθος, νὰ εἰσέλθουν ὡς πληρεξούσιοι 8, 10· αὐτοὺς πρόκειται τώρα ν’ ἀποφασίσῃ ἂν πρέπει νὰ εἰσέλθουν καὶ νὰ ἐξελέγξῃ ἡ Συνέλευσις τὰς ἐκλογάς των. Σᾶς λέγω μὲ δύω λέξεις, ὅτι τοῦτο δὲν τὸ θεωρῶ τόσον ἐπουσιῶδες, τὸ νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις (θόρυβος).

§72Δ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀνακαλέσητε, Κ. Πρόεδρε, τὸν ῥήτορα (Σολιώτην) εἰς τὸ νὰ ὁμιλήσῃ.

§73ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶναι ἄτοπος ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἔφερεν ὁ Παπαδιαμαντόπουλος, τὸ νὰ ὁμιλοῦν δύω ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, ἀλλὰ κατὰ τάξιν ἕνας ὑπὲρ καὶ ἄλλος κατά. (θόρυβος).

§74ΚΑΛΜΟΥΧΟΣ. Κύριοι, δύω λέξεις· ἐγὼ λέγω, ὅτι, ἐπειδὴ πρόκειται σήμερον νὰ ψηφοφορηθῇ ζήτημα, τὸ ὁποῖον χθὲς συνεζητήθη, καὶ ἐπειδὴ ἦλθον πολλοὶ νέοι Πληρεξούσιοι, οἵτινες χθὲς δὲν ἔλαβον μέρος, διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μικρὰ συζήτησις ἀκόμη· θέλω ὁμιλήσει δι’ ὀλίγων λέξεων, ἄλλως πολλοὶ θὰ ψηφοφορήσωσι χωρὶς νὰ ᾖναι ἐν γνώσει (θόρυβος).

§75Χ. ΟΔΥΣΣΕΥΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα καλὸν εἶναι ἢ κακὸν, πρέπει νὰ τὸ τελειώσωμεν· πολεμοῦμεν νὰ φᾶμεν καὶ τὴν σημερινὴν ἡμέραν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλοὶ ἐπρότειναν ν’ ἀναγνωσθοῦν τὰ εἰσιτήρια ἀποκλειστικῶς, ἐὰν ἡ Συνέλευσις εἰς μόνην αὐτὴν τὴν ἀνάγνωσιν τῶν εἰσιτηρίων ἀρκῆται, ἵνα καὶ οἱ ἕτεροι λάβωσι γνῶσιν, ὅσοι ἦλθον σήμερον.

§77ΔΙΒΑΝΗΣ. Οὐχὶ τὰ δύω, ὁ Νόμος δὲν ἐξαιρεῖ κανένα· τὸ αὐτὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχεις, ἔχω, Κύριε Πρόεδρε.

§78ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ σύρετε τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν καὶ νὰ τὴν κάμετε ὀχλαγωγεῖον ἐπὶ τοσαύτην ὥραν. Ἡ Ἐθνοσυνέλευσις ἐρωτήθη καὶ ἀπεφάνθη, ὅτι ἐφωτίσθη.

§79ΔΥΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ διατυπώσω ἐγὼ τὸ ζήτημα ἐπὶ τὸ νομικώτερον· θ’ ἀναγνωσθῶσι τὰ εἰσιτήρια τῆς ἐπαρχίας Ἄργους, ἔχοντα οὕτω, (θόρυβος). Ὁ Κ. Ῥοῦφος κατὰ διαταγὴν τοῦ Προέδρου ἀναγινώσκει τὰ εἰσιτήρια Ἄργους.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ καθήσετε εἰς τὰς ἕδρας σας διὰ νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, ποία εἶναι ἡ γνώμη τῶν περισσοτέρων.

§81ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος δὲν μᾶς ἀφίνετε νὰ ὁμιλήσωμεν;

§82ΔΙΒΑΝΗΣ. Τότε, εἴπατέ μας νὰ φύγωμεν (θόρυβος). (Ὁ κ. Λύσανδρος ὁμιλεῖ πρὸς τὸν Πρόεδρον μὲ θυμόν).

§83ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἠμπορεῖτε ν’ ἀπειλήσητε τὸν Πρόεδρον.

§84Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Κύριε Λύσανδρε, ἐδῶ δὲν φοβούμεθα κανένα· θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ προασπίσωμεν μὲ φρουρὰν τὸ Προεδρεῖον, (χειροκροτήσεις εἰς τὸ ἀκροατήριον).

§85ΔΗΜ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε· αὐτὰ εἶναι ὀχλαγωγικὰ κινήματα, θέλουν νὰ ἐπηρεάσουν τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν ἐλευθερίαν τῆς Συνελεύσεως· ἐμποδίσατε τὰς ἐξωτερικὰς ἐπιδείξεις ὑπὲρ ἢ κατὰ, διότι ταῦτα θὰ ἔχουν τὰς πλέον ὀλεθρίας συνεπείας.

§86Χ. ΟΔΥΣΣΕΥΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι θὰ ἔχουν ὀλεθρίας συνεπείας, ἂς εἴπῃ ποίας συνεπείας. (Θόρυβος).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ· διὰ νὰ παύσῃ πᾶσα ὀχλαγωγία μεταξὺ ἡμῶν, εἶναι δίκαιον, ἀφοῦ ἔγειναν διάφοροι ἀντιλογίαι, ν’ ἀποφανθῆτε διὰ πλειονοψηφίας, ἐὰν πρέπει νὰ μένῃ τὸ θέμα ἢ ὄχι· (θόρυβος. Τινὲς Πληρεξούσιοι ἐξέρχονται).

§88ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μὴ ἀναχωρήσῃ κανεὶς Πληρεξούσιος. Τὰ ὀνόματα τῶν ἀναχωρησάντων νὰ δημοσιευθοῦν εἰς τὴν ἐφημερίδα καὶ νὰ σημειωθοῦν εἰς τὰ πρακτικά.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ἂν δέχεται νὰ γίνῃ ἄλλη συζήτησις περὶ τοῦ θέματος τούτου, ἂν θέλῃ νὰ προτείνῃ ἄλλο θέμα, ἢ ἂν ἐφωτίσθη. (Ἐνταῦθα ὁ Διβάνης προχωρεῖ εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὁμιλήσῃ).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κ. Διβάνη, καθήσατε εἰς τὴν θέσιν σας, σᾶς τὸ εἶπα χιλιάκις, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ σᾶς βγάλω ἔξω διὰ χωροφυλάκων.

§91ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ χωροφυλάκων πληρεξούσιος δὲν ἐξέρχεται ἔξω· ν’ ἀνακαλέσητε τὸν λόγον σας. (Φωναὶ καὶ κραυγαὶ ἐνταῦθα μεγάλαι ἐγείρονται· ἔξω ὁ Χατζόπουλος, ἔξω! (μέγας θόρυβος).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, ζητῶ συγγνώμην, ἐὰν ὡς ἐκ τῆς συγχύσεώς μου μοῦ ἐξέφυγαν λέξεις ἀπρεπεῖς, ἀνακαλῶ τὸν λόγον μου· εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην, διότι δὲν μὲ ὑπήκουσε, δέκα φορὰς τὸν παρεκάλεσα νὰ καθήσῃ. Σᾶς παρακαλῶ, ἂς φυλάξωμεν μίαν τάξιν εἰς τὴν συζήτησιν, ἂς περιορίσῃ ἕκαστος τὰς ὁμιλίας καὶ τὴν συζήτησιν εἰς τὸ προκείμενον, ἵνα μὴ καταντῶμεν εἰς αὐτὰ τὰ ἀτοπήματα. Ἐπειδὴ ἔγεινε μετὰ θορύβου ἡ συζήτησις, καὶ οἱ μὲν ἐφώναξαν ναὶ, οἱ δὲ ὄχι· καὶ νομίζω καλὸν ἡ Συνέλευσις ν’ ἀποφανθῇ, ἐὰν ἀρκῆται εἰς τὸ θέμα τοῦτο, ὅπως εἶναι, ἢ θέλῃ νὰ τὸ τροποποιήσῃ.

§93ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἐὰν παρουσιάζῃ τις ἄλλο θέμα, πρέπει νὰ τὸ ὑποβάλῃ εἰς τὸν Πρόεδρον.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐδόθη.

§95Β. ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μοὶ δίδετε τὸν λόγον;

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι! ΚΚ. Πληρεξούσιοι, μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν εἶχε παρουσιασθῆ θέμα γραπτόν· τώρα ὁ κ. Μακρὺς παρουσιάζει ἕν.

§97ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὁ Κ. Πρόεδρος θέτει τὸ θέμα πάντοτε εἰς τὰς συζητήσεις.

§98ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁσάκις μέλος τοῦ Προεδρείου λαμβάνει μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, ἀναβαίνει εἰς τὸ βῆμα, ἀναγινώσκει τὸ θέμα καὶ κάθηται μαζὺ μὲ τοὺς πληρεξουσίους.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρῶτον θέμα ἦτον, ἐὰν θεωρῶνται ἔγκυρα ἢ μὴ τὰ εἰσιτήρια τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου καὶ τοῦ Ἄργους χωριστά· τρίτον θέμα παρουσιάσθη τὸ ἑξῆς· τώρα ἂς ὁμιλήσῃ ὁ Κ. Μακρὺς, ἂς λάβῃ τὸν λόγον.

§100ΜΑΚΡΗΣ. Ἐπειδὴ καθ’ ἑκάστην θὰ παρουσιάζωνται νέαι προτάσεις περὶ πλημμελῶν εἰσιτηρίων, διὰ τοῦτο προτείνω ἅπαξ διὰ παντὸς ἡ Συνέλευσις νὰ προβῇ εἰς ἓν ὁριστικὸν βῆμα, καὶ προτείνω ὡς ἑξῆς τὸ θέμα· νὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέλεγξιν τῶν εἰσιτηρίων. — Μάλιστα, μάλιστα! — Παρουσιάσθησαν τηλεγραφήματα σήμερον, ἀναφοραὶ εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὑπάρχουν καὶ ἄλλα εἰσιτήρια (θόρυβος).

§101Χ. ΟΔΥΣΣΕΥΣ. Κ. Πρόεδρε, βάλε τὸ ζήτημα εἰς ψηφοφορίαν.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Συνέλευσις ἐὰν ἐφωτίσθη ἢ ὄχι.

§103ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθη, ἐφωτίσθη (ἀνίστανται οἱ πλεῖστοι).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἢ δι’ ἀναστάσεως;

§105ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Κ. Πρόεδρε, τὸ ζήτημα εἶναι προσωπικὸν καὶ νὰ γίνῃ διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας.

§106ΑΛΛΟΙ. Φανερά! φανερά!

§107Δ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μάθετε κ. Πρόεδρε, ὅτι παραβαίνετε τὰ καθήκοντά σας καὶ φεύγομεν. (Ἀπέρχεται).

§108Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι, ἐῤῥίφθη εἰς τὸ μέσον πάλιν νέον ζήτημα, ἐὰν ἡ ψηφοφορία θέλει εἶσθαι μυστικὴ ἢ φανερά· πιστεύω ΚΚ. ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι ὅλως ἀφῃρημένον, ζήτημα τύπου, καὶ οὐχὶ προσωπικὸν, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι λελυμένον διὰ τοῦ ἐθίμου, τὸ ὁποῖον διεῖπε παρ’ ἡμῖν τὰ πολυμελῆ Σώματα· ἐὰν τὸ εἰσιτήριον ᾖναι ἔγκυρον ἢ ἄκυρον, εἶναι ζήτημα ὅλως πραγματικὸν, θεωρητικόν. Ἐὰν ἔχῃ τοὺς ἀπαιτουμένους τύπους ἢ ὄχι, ὡσαύτως. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι μάτην χρονοτριβοῦμεν, διότι ἡ φύσις τοῦ ζητήματος τούτου παρέχει εὔκολον λύσιν δι’ ὅλους, ἐκείνους οἵτινες δὲν ἔχουν ἄλλον σκοπὸν εἰμὴ νὰ φθάσουν εἰς τὸ τέρμα αὐτῶν τῶν συζητήσεων. Ἐὰν δὲ ΚΚ. σκεφθῶμεν, ὅτι τὸ Σῶμα τοῦτο δὲν ἔχει οὐδὲν ἀνώτερον εἰμὴ τὸν Θεὸν, ὅτι εἶναι Σῶμα κυρίαρχον, πιστεύω ὅτι οὐδεὶς θέλει διστάσει ὅτι ἡ ψηφοφορία πρέπει νὰ γίνῃ φανερὰ καὶ τώρα καὶ εἰς πᾶσαν ἄλλην περίστασιν (ῥαγδαῖαι χειροκροτήσεις).

§109ΠΟΛΛΟΙ. Φανερὰ, φανερά! καὶ δι’ ἀναστάσεως!

§110Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. ΚΚ. Πληρεξούσιοι, ἂς τελειώσωμεν· κάμετε ὅ,τι θέλετε, διότι ἐπείγει ὁ χρόνος. Πρῶτος ἐξέρχομαι ἐγὼ διὰ τὴν εὔκλειαν καὶ τὸ μεγαλεῖον τῆς πατρίδος (ἐπευφημίαι καὶ χειροκροτήματα). Αἱ ἐπαρχίαι καὶ ὁ λαὸς φωνάζουν καὶ ἡμεῖς καθήμεθα.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. ΚΚ. Πληρεξούσιοι, ἡ Συνέλευσις θέλει ν’ ἀποφανθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως;

§112ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκροασθῆτε τὸ θέμα· «ἐὰν τὰ εἰσιτήρια τῆς ἐπαρχίας Ἄργους εἶναι ἔγκυρα ἢ μὴ» θὰ ἐκφωνῆται ἑκάστου τὸ ὄνομα κατὰ σειρὰν τοῦ καταλόγου, καὶ ἂν θεωρῇ ἔγκυρα τὰ εἰσιτήρια τοῦ Ἄργους, θὰ εἴπῃ ναὶ, ἐὰν δὲ τὰ θεωρῇ ἄκυρα, θὰ εἴπῃ ὄχι. Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. ΚΚ. Πληρεξούσιοι, ὁρίσατε νὰ ἀκούσετε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας εἶναι 181 ὄχι, καὶ 3 ἠρνήθησαν νὰ ψηφοφορήσουν· ἑπομένως ἡ Συνέλευσις θεωρεῖ ἄκυρα τὰ εἰσιτήρια τοῦ Ἄργους καὶ παρακαλεῖ τοὺς πληρεξουσίους νὰ ἀπέλθουν (χειροκροτήματα).

§115Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Παρακαλῶ καὶ λέγω, ὅτι ἄνδρες, οἵτινες δὲν ἔκαμον ἄλλο εἰμὴ ὅ,τι ἐπιτρέπει ἡ συνείδησις, δὲν πρέπει νὰ δέχωνται χειροκροτήσεις.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται τώρα περὶ τῶν εἰσιτηρίων τοῦ Οἰτύλου.

§117ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως.

§118ΑΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· τὸ ἴδιον ζήτημα εἶναι.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχομεν κανονισμὸν προσδιορίζοντα τίνι τρόπῳ θὰ γίνωνται αἱ ψηφοφορίαι καὶ κατ’ αἴτησιν πόσων ψηφοφόρων. Ἐπειδὴ ὅμως ἐφάνησαν περισσότεροι ἀπὸ 50, πιστεύω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἐκφωνεῖται ὁ κατάλογος τῶν πληρεξουσίων.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰς θέσεις σας, ΚΚ. Πληρεξούσιοι. Ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας εἶναι τὸ ἀκόλουθον. Ἐψηφοφόρησαν κατὰ τοῦ ἐγκύρου τῶν εἰσιτηρίων Οἰτύλου 171 καὶ ὑπὲρ 3, καὶ ἠρνήθησαν ἄλλοι 3, ὥστε τὸ ἐξαγόμενον τῆς ψηφοφορίας παριστᾷ τὸ ἄκυρον τῶν εἰσιτηρίων, καὶ ἑπομένως τὴν μὴ παραδοχὴν τῶν πληρεξουσίων ἐντὸς τοῦ περιβόλου.

§121ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προσδιορίζηται ἡ ἡμερησία διάταξις, τώρα δὲν γνωρίζομεν τὶ θὰ κάμωμεν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρουσιάζεται ἔκτακτυς περίστασις διὰ τὴν ὁποίαν ἀναγκάζεται τὸ Προεδρεῖον νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην τῶν πληρεξουσίων. Ὁ Κ. Κορφιωτάκης ἐκ Λακεδαίμονος, ἐπαρουσιάσθη πρὸ ἱκανῶν ἡμερῶν, 4 ἢ 5, μὲ ἓν εἰσιτήριον τοῦ Νομάρχου Λακωνίας. Τὸ εἰσιτήριον τοῦτο τὸ Προεδρεῖον τὸ ἐθεώρησε τακτικὸν, σύμφωνα μὲ τοὺς τύπους, καὶ ἐδέχθη τὸν Κ. Κορφιωτάκην, καὶ προχθὲς μάλιστα ἔδωκε καὶ τὸν ὅρκον. Ἀλλὰ δυστυχῶς, φαίνεται, τὸ εἰσιτήριον αὐτὸ δὲν ἔγεινε τακτικὸν, ὅπως θέλετε πληροφορηθῆ ἀπὸ τὰ ἀκόλουθα ἔγγραφα. Τί τρέχει; Προχθὲς τὸ ἑσπέρας ἐδόθη εἰς τὸ Προεδρεῖον τηλεγράφημα ἀπὸ τὸν Ζέρβαν, Νομάρχην Λακωνίας, ἐκ Τριπόλεως, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ λάβῃ τὴν ὑπομονὴν νὰ τὸ ἀκροασθῇ.

§123ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα! Ἀναγινώσκεται τὸ τηλεγράφημα ὑπὸ τοῦ Δυοβουνιώτου.

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΤΗΛΕΓΡΑΦΟΣ.

Τηλεγράφημα. Ἀριθ. 255. Παρεδόθη ἐν Τριπόλει τῇ 29/12. Ὥρα 3 λεπ. 2 μ. μ. Ἀριθ. 875. Ἔφθασεν εἰς Ἀθήνας τῇ 31/12. Ὥρα 1 λ. 15. Πρόεδρον Ἐθνοσυνελεύσεως καὶ ὑπουργὸν Ἐσωτερικῶν. Ἔφυγον ἐκ Σπάρτης λάθρᾳ ἕνεκεν κινδύνου. Παρουσιασθησόμενα εἰσιτήρια ὑπὸ Μελετοπούλου, Κοπανίτσα, Μαυρομιχάλη, Σακκελλαράκη, Ματάλα, Βαρβιτσιώτη, Κορφιωτάκη καὶ Ἰατράκου μοῦ ἀπεσπάσθησαν βιαίως. Παρουσιασθησόμενα εἰσιτήρια ὑπὸ Λεωπούλου, Βαλασοπούλου, Μανουσάκη, Ζαχαριᾶ, Κρεββατᾶ, Καρελᾶ, Ξύδη καὶ Κοντοηλιοπούλου εἰσὶ τοῦ πραγματικοῦ ἀποτελέσματος τῆς διαλογῆς. Μεταβαίνω εἰς Ἀθήνας. Τρίπολις, 17 Δεκεμβρίου 1862.

Νομάρχης Λακωνίας

Α. ΖΕΡΒΑΣ.

Διὰ τὴν ἀντιγραφὴν, ἐν Τριπόλει, τὴν 29 Δβρίου 1862. Ὥραν 2 μ. μ. Χρ. Ἴβιτζ.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ λάβουν ὑπομονὴν οἱ ΚΚ. πληρεξούσιοι νὰ ἀκροασθῶσι τὸ εἰσιτήριον, καὶ κατόπιν καὶ τῶν ἄλλων, τὰ ὁποῖα ἐπαρουσιάσθησαν σήμερον ἀπὸ τὸν Κ. Βαλασσόπουλον, Ξύδην κλ. περὶ τῶν ὁποίων ἔκαμα λόγον καὶ προτήτερα. Ὁ Δυοβουνιώτης ἀναγινώσκει τὸ εἰσιτήριον τοῦτο ὡς ἑξῆς· Ἀριθ. 745.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.

Ο ΝΟΜΑΡΧΗΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ

Πρὸς τον Κ. Ἰωάννην Βαλασσόπουλον. Λαβόντες ὑπ’ ὄψιν τὰ πρακτικὰ τῆς διαλογῆς ἐπὶ τῇ ἐκλογῇ τῶν πληρεξουσίων τῆς ἐπαρχίας Λακεδαίμονος· Ἐπειδὴ αἱ ψηφοδόχοι κάλπαι τῶν δήμων Γερόνθρων, Τρινάσσου, Κροκεῶν καὶ Μελιτίνης δὲν μετηνέχθησαν εἰς τὸν κατὰ τὸ πρόγραμμα ἐνταῦθα ἱερὸν ναὸν τῆς πρωτευούσης ὁ Εὐαγγελισμὸς, ἀλλ’ ἁρπαγεῖσαι κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς ψηφοφορίας ἀπὸ τοὺς προσδιωρισμένους εἰς τοῦτο ναοὺς, μετηνέχθησαν εἰς ἄγνωστα μέρη, ὅπου ἐκρατήθησαν ἐπὶ ὀκτὼ ἡμέρας μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῆς διαλογῆς, καὶ κατὰ συνέπειαν τὸ περιεχόμενον τῶν καλπῶν τούτων δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, δυνάμει τοῦ θεσπίσματος τῆς Σ. προσωρινῆς Κυβερνήσεως, ἂν καὶ ἐνεργήσαμεν τὴν διαλογὴν αὐτῶν βιασθέντες ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων· Ἐπειδὴ εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν εἰσιτηρίων πρέπει νὰ βασισθῶμεν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς διαλογῆς τῶν καλπῶν τῶν λοιπῶν δήμων Σπάρτης, Βρυσεῶν, Καστορίου, Πελλάνης, Οἰνοῦντος, Σελασίας, Θεραπνῶν, Φελλίας καὶ Φάριδος· Ἐπειδὴ τὰ ἐκδοθέντα εἰσιτήρια πρὸς τοὺς Ἐμμανουὴλ Μελετόπουλον, Σπυρίδωνα Κοπανίτσαν, Ἀναστάσιον Κορφιωτάκην, Λεωνίδαν Μαυρομιχάλην, Ἠλίαν Ἰατράκον, Δημήτριον Σακελλαράκην, Νικήταν Βαρβιτσιώτην καὶ Παναγιώτην Ματάλαν, ἐξεδόθησαν ὑπὸ τὸ κράτος τῆς βίας καὶ ἀπειλῆς, καὶ ἕνεκα τούτου θεωροῦμεν αὐτὰ ὡς μὴ ὑπάρχοντα· Διὰ ταῦτα σᾶς εἰδοποιοῦμεν, ὅτι κατὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς νομίμου διαλογῆς, τῆς γενομένης ἐπὶ τῇ ἐκλογῇ τῶν πληρεξουσίων τῆς ἐπαρχίας Λακεδαίμονος, δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας ἀνεδείχθητε πληρεξούσιος. Ἐν Σπάρτῃ, τῇ 14 Δεκεμβρίου 1862.

Ὁ Νομάρχης

Α. ΖΕΡΒΑΣ.

Ἀριθ. 744.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.

Ο ΝΟΜΑΡΧΗΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ

Πρὸς τὸν Κύριον Ἀναστ. Ἰω. Κορφιωτάκην. Σᾶς εἰδοποιοῦμεν, ὅτι, ὡς δηλοῦται ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς διαλογῆς τῶν ψήφων, τῆς γενομένης ἐπὶ τῇ ἐκλογῇ τῶν πληρεξουσίων τοῦ ἔθνους ψηφοφορίας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Λακεδαίμονος, ἀνεδείχθητε πληρεξούσιος δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας. Ἐν Σπάρτῃ, τῇ 14 Δεκεμβρίου 1862.

Ὁ Νομάρχης

Α. ΖΕΡΒΑΣ.

§125ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Διὰ τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ἐξέδωκεν ἡ Συνέλευσις προκαταρκτικῶς κατὰ τῶν εἰσιτηρίων Ἄργους καὶ Οἰτύλου, κατὰ συνείδησιν μὲν, νομίζω, ἐτίμησε τὸ ἑλληνικὸν ἔθνος, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν αὐτὴν ὁδὸν τῆς τιμῆς, μὴ ἐπηρεαζόμενοι οὔτε ἀπὸ ὀνόματα, οὔτε ἀπὸ ἐπιῤῥοὰς, οὔτε ἀπὸ συμφέροντα προσωπικά. Ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, Κύριοι, πεισθῆτε, ὅτι παραδέχεται τὴν ἰδέαν ν’ ἀποχωρήσῃ ἀπὸ τῆς αἰθούσης ταύτης, ἐὰν τακτικῶς δὲν εἰσῆλθε· θὰ τὸ κάμω πρῶτος, ἐὰν καὶ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Βάλτου ὑπάρχουν αἱ αὐταὶ ἐνστάσεις. Ἀνεγνώσθησαν δύω εἰσιτήρια τοῦ αὐτοῦ Νομάρχου ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἡμερομηνίαν καὶ ἀπὸ τὸν αὐτὸν τόπον. Ὁ ἄνθρωπος, ἀναγινώσκων τὸ πρῶτον εἰσιτήριον, τὸ τοῦ Κ. Κορφιωτάκη, προκαταλαμβάνεται κατ’ αὐτοῦ, καὶ ἀμέσως κηρύττεται ὑπὲρ τοῦ δευτέρου πρὸς στιγμήν. Ἐπειδὴ ἐδόθη εἰς τοὺς πρώτους τὸ εἰσιτήριον διὰ τῆς βίας, συνάγομεν ὅτι οἱ δεύτεροι ἤθελον ἐπιτύχει. Εἰς αὐτὸ τὸ λάθος ὑπέπεσα ἀκουσίως μου. Εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ δευτέρου εἰσιτηρίου βλέπομεν, ὅτι ἐδόθη εἰς τοῦτον πάλιν κακὸν εἰσιτήριον· ὅ,τι ἐπράχθη διὰ τὴν ἐκλογὴν Ἄργους καὶ Οἰτύλου, αὐτὸ τοῦτο ἐγένετο καὶ ἐδῶ· κακῶς πράττων ἔδωκε τὰ δεύτερα εἰσιτήρια ὁ Νομάρχης. Τὰ πρῶτα τοῦ ἥρπασαν διὰ τῆς βίας, τὰ δεύτερα καταχρώμενος τοῦ δικαιώματός του τὰ ἐξέδωκεν. Εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀκολουθήσωμεν τὴν αὐτὴν ὁδὸν τῆς τιμῆς. Ἀπεφάνθημεν κατὰ τῶν εἰσιτηρίων Ἄργους καὶ Οἰτύλου, διότι ἐδόθησαν τὰ εἰσιτήρια χωρὶς ν’ ἀνοιχθῶσιν ὅλαι αἱ κάλπαι τῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας· δι’ οὓς λόγους πιστεύω, ὅτι πρέπει νὰ μείνωμεν συνεπεῖς, μὴ δεχόμενοι οὔτε τοὺς διὰ τῆς βίας λαβόντας τὰ εἰσιτήρια, οὔτε τοὺς ἄλλους τοὺς λαβόντας τὰ δεύτερα. Τίποτε ἄλλο δὲν ἔχω νὰ προσθέσω· παρακαλῶ νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ νὰ λυθῇ ἀμέσως.

§126Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρέπει νὰ φεισθῶμεν, Κύριοι, ὅλοι τοῦ χρόνου, τὸν ὁποῖον δαπανῶμεν ἐξετάζοντες τὰ εἰσιτήρια· κατὰ δυστυχίαν εἶναι εὐκτέον, καὶ τὸ ηὐχόμην νὰ μὴ περιέλθωμεν εἰς τὴν θέσιν ταύτην, ἦτο εὐκτέον καθεὶς ἐξ ἡμῶν νὰ ἐξετάσῃ μετὰ περισσοτέρας αὐταπαρνήσεως τοὺς τίτλους, δι’ ὧν εἰσέρχεται εἰς τὸν περίβολον τοῦτον, καὶ νὰ πράξῃ μόνος του ὅ,τι ἀναγκαζόμεθα ἡμεῖς, μετὰ μεγάλης δυσκολίας συνεννοούμενοι, νὰ πράξωμεν. Ὅταν ἐτελειώσαμεν πρὸ ὀλίγου ἀποφανθέντες περὶ τοῦ ἀκύρου τῶν εἰσιτηρίων, ἐνόμιζον ὅτι ἠθέλαμεν προβῆ ἀμέσως εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ κανονισμοῦ καὶ νὰ φθάσωμεν ἀμέσως εἰς τὸ τέρμα. Δυστυχῶς τῶν περιπλοκῶν τούτων ἀντιλαμβάνομαι καὶ ἐγώ, ὡς καὶ ὑμεῖς σήμερον. Ἐν πρώτοις διατελῶ ἀκόμη ὑπὸ τὴν ἔκπληξιν, ὑφ’ ἣν καὶ ὑμεῖς ἅπαντες. Ἐν πρωτευούσῃ ὅμως, ὅπου στρατιωτικὴ ἀρχὴ εἶναι παροῦσα, ὅπου ἀναγκαίως ἤθελεν εἶσθαι χωροφυλακὴ καὶ μοίραρχος, ἡ ἀνωτάτη διοικητικὴ ἀρχὴ τοῦ νομοῦ διατελεῖ ὑπὸ τὸ κράτος βίας, ἐκδίδει εἰσιτήρια, καὶ μόλις ἀπαλλάσσεται σπεύδει νὰ εἰδοποιήσῃ τὸν Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως. Τὸ ἄκουσμα τοῦτο μὲ κατέχει ἐκπεπληγμένον. Ἐπεθύμουν, Κύριοι, νὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅτι οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦναι ἡ ἀπόφασίς σας, νὰ μὴ περιορισθῆτε μόνον εἰς τὴν ἔκφρασιν τοῦ ἐγκύρου ἢ ἀκύρου τῶν εἰσιτηρίων, ἀλλὰ νὰ συνοδεύσητε ταύτην τὴν ἀπόφασιν μετὰ μιᾶς ἐπιμόνου αἰτήσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν ὑπῆρξε τώρα, Κύριοι, ὑπὸ τὸ κράτος τῆς βίας ἡ ἀνωτέρα διοικητικὴ ἀρχὴ, πρέπει οἱ αὐτουργοὶ τῆς βίας νὰ παραδοθῶσιν εἰς τὸν νόμον· ἐὰν ὅμως δὲν ὑπῆρξε βία, θὰ παρακαλέσω, Κύριοι, νὰ ζητήσητε ἐπίσης τὴν αὐστηρὰν τιμωρίαν αὐτοῦ τοῦ ἀνωτέρου ὑπαλλήλου. —Μάλιστα μάλιστα. —Δὲν θέλω, Κύριοι, νὰ ἐπηρεάσω τὴν ἀπόφασίν σας ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος· ἤμην ἐν ἀγνοίᾳ τῶν γεγονότων, ὅτε εἷς συνάδελφος, ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς Κ. Χαραλάμπης, αὐτὴν τὴν στιγμὴν μοὶ ἐνεχείρισεν ἓν χαρτίον, τὸ ὁποῖον συγχωρήσατέ μοι νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω, διότι φέρει τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους ἐπισήμου ἐγγράφου, καὶ τὸ ὁποῖον ἴσως θέλει σᾶς φωτίσει. Πολῖταί τινες ἀνηνέχθησαν πρὸς τὴν Νομαρχίαν καὶ ἐζήτησαν νὰ μάθωσιν ἐὰν ἐκτὸς τῶν εἰδοποιητηρίων, τὰ ὁποῖα ὁ Κ. Νομάρχης ἐξέδωκε πρὸς τοὺς Κ. Κ. Κορφιωτάκην καὶ Μελετόπουλον, ἠρώτησαν τὸν Νομάρχην ἂν ἐξεδόθησαν ἄλλα πρὸς ἄλλους. Ὁ ἀντιπροσωπεύων τὸν Νομάρχην Γραμματεὺς, δι’ ἐπισήμου ἐγγράφου, δίδει ἀπάντησιν, ἥτις ἐπαυξάνει τὴν ἔκπληξιν, ἣν ἡ ἀνάγνωσις τῶν εἰσιτηρίων δύναται νὰ ἐμποιήσῃ. Τὰ εἰδοποιητήρια, Κύριοι, καὶ τὰ ἔγγραφα, διὰ τῶν ὁποίων γνωστοποιεῖται εἰς τὴν ἐπαρχίαν τὸ ἀποτέλεσμα μιᾶς ἐκλογῆς, εἶναι ἐκ τῆς Νομαρχίας· εἰσερχόμενα αὐτὰ διεκπεραιοῦνται καταχωρίζονται εἰς πρωτόκολλα ἐξερχομένων· οἱ ὑπάλληλοι οἱ ἐνεργοῦντες τὴν ἔκδοσιν τῶν εἰδοποιητηρίων κάμνουν τὰς παρατηρήσεις ταύτας. Κύριοι, δὲν συνηγορῶ ὑπὲρ τῶν εἰδοποιητηρίων, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν πρὸς τοὺς πρώτους ἢ τοὺς ἄλλους, ἀλλὰ μόνον διὰ ν’ αὐξήσω τὴν ἔκπληξιν, εἰς ἣν εὑρίσκεσθε καὶ ὑμεῖς, καὶ τὴν ἀγανάκτησιν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Ἀλλὰ, Κύριοι, ὑποθέτω ὅτι θὰ πλησιάσωμεν ν’ ἀνακαλύψωμεν τὴν ἀλήθειαν· ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ εἰδοποιητήριον, τὸ ὁποῖον ἐδόθη εἰς τοὺς δευτέρους κυρίους πληρεξουσίους· μὲ συγχωρεῖτε, διότι δὲν γνωρίζω τὰ ὀνόματά των. Ὑποθέτω λοιπὸν, ὅτι, ἐὰν ἀναγνώσωμεν τὸν πρῶτον παράγραφον τοῦ εἰδοποιητηρίου αὐτοῦ, ὑποθέτω ὅτι θὰ ἐξαγάγωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ τὴν ἔκπληξιν αὐτὴν, «ἐπειδὴ αἱ ψηφοδόχοι κάλπαι......... ὑπὸ τῶν διαφερομένων.» (Ἀνέγνω τὸ εἰδοποιητήριον). Ἐκ τοῦ παραγράφου αὐτοῦ ἐξάγω τί συνέβη· κάλπαι ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τοὺς Ναοὺς τῶν τεσσάρων δήμων, καὶ δὲν ὡδηγήθησαν διὰ τῆς τακτικῆς ὁδοῦ ὑπὸ τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν συνοδευόμεναι καὶ ὑπὸ τῆς ἐθνοφυλακῆς τοῦ δήμου, ἢ ἐν ἀπουσίᾳ αὐτῆς, ὑπὸ τῶν διωρισμένων ὁπλιτῶν ἐκ τῶν ἀντιμαχομένων μερῶν. Ἀφῃρέθησαν λοιπὸν ἐκ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, ἀπὸ ἄτομα ὡρισμένα, καὶ ἐκρατήθησαν ὀκτὼ ἡμέρας, καὶ κατόπιν προσήχθησαν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας πρὸς διαλογήν· ὁ Νομάρχης λοιπὸν Κ. Ζέρβας εἶχε τὰς κάλπας, οὐχὶ μόνον τῶν ἄλλων δήμων τῆς ἐπαρχίας, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν τῶν 4 δήμων. Προέβη εἰς τὴν διαλογὴν βιασθεὶς, καὶ ἐξέδωκε εἰσιτήριον, στηριχθεὶς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀποτελέσματος τῆς διαλογῆς ὅλης τῆς ἐπαρχίας, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν τεσσάρων δήμων, ἔδωκε, λέγω, εἰσιτήρια εἰς τοὺς Κυρίους Κορφιωτάκην καὶ λοιπούς. Πολὺ ἐνδεχόμενον ὁ Νομάρχης οὗτος νὰ μὴν ἤθελε νὰ προβῇ εἰς τὴν διαλογὴν τῶν καλπῶν, διότι βλέπει ὅτι ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι αἱ κάλπαι αὐταὶ ἁρπαγεῖσαι δὲν διαλέγονται καὶ δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν. Ἀγνοῶ τῇ ἀληθείᾳ, Κύριοι, ποῦ ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις στηριζομένη ἐξέδωκε τοιαύτην ἀπόφασιν· ὁ Νομάρχης Λακωνίας ὤφειλε νὰ ὑπακούσῃ. Λοιπὸν φαίνεται, ὅτι ὁ Νομάρχης στηριζόμενος εἰς τὴν ἀπόφασιν ταύτην, δὲν ἤθελε νὰ προβῇ εἰς τὴν διαλογήν· τότε ἐβιάσθη καὶ ἔκαμε τὴν διαλογήν. Ἡ βία ἆρα ἦτο ὑλική; δι’ ὅπλων; ἢ βία ἦτο ἠθική; Ἡ ἐξέτασις τὴν ὁποίαν, εἶμαι βέβαιος ὅτι θέλετε, πρὸς τιμὴν τοῦ ἔθνους, πρὸς παγίωσιν τοῦ πρὸς τὸν νόμον σεβασμοῦ διατάξει, θέλει προαγάγει εἰς φῶς τὴν ἀλήθειαν. Ἐγένετο ὅμως, Κύριοι, διαλογὴ· ἐξεδόθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς βιαίας ταύτης διαλογῆς τὰ εἰσιτήρια. Τώρα ἔρχεται ὁ Νομάρχης καὶ λέγει· «ἐπειδὴ τὰς κάλπας αὐτὰς τὰς ἔλαβα ὑπ’ ὄψιν βιασθεὶς ἢ ἀναγκασθεὶς, ἐπειδὴ αἱ κάλπαι αὐταὶ ἦσαν......... ἐπειδὴ τὰ ψηφοδέλτια δὲν ἦσαν ἀκριβῆ, δὲν ἔπρεπε νὰ λάβω αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν, καὶ διὰ τοῦτο ἐκδίδω ἄλλα εἰσιτήρια.» Κύριοι, ὅ,τι ἀμφιβάλλω εἶναι, ἐὰν ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις, ἡ ἐκδοῦσα τὴν ἀπόφασιν ταύτην τὴν ὁποίαν ὁ Νομάρχης Λακωνίας ἐξετέλεσεν, ἐξήσκει ἐξουσίαν, ὅταν ἐξέδιδε τὴν ἀπόφασιν ταύτην, νομοτελεστικὴν ἢ νομοθετικήν. Ὑποθέτω ὅτι ἦτο ἐξάσκησις νομοθετικῆς ἐξουσίας· εἶμαι πεπεισμένος καὶ ἐγὼ ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ποτὲ ὁ συντάξας τοὺς νόμους τοῦ 1844 περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν, ὅστις ἦτο ἐν ἰσχύϊ καὶ διεῖπε τὰς ἐκλογικὰς τελευταίας πράξεις, δὲν ὑποθέτω ποτὲ, ὅτι ἠδύνατο νὰ διΐδῃ περιπτώσεις τόσον πρωτοτύπους καὶ σπανίας, καὶ διὰ τοῦτο βεβαίως εἶναι εὔλογον νὰ ἤμεθα ἐπιεικεῖς, κρίνοντες τὸν νομοθέτην ἐκεῖνον. Πραγματικῶς ὁ Νόμος ἐκεῖνος οὐδὲν προβλέπει, ἐπειδὴ δὲν ἠμποροῦσε νὰ προΐδῃ ὅτι ἤθελον ἁρπάζεσθαι καὶ παραγεμίζεσθαι κάλπαι, ὅτι ἤθελον προσάγεσθαι μετὰ 8 ἡμέρας πρὸς διαλογὴν, ὅτι ἤθελον συμβῆ τόσαι περιπλοκαὶ ὅσαι συνέβησαν. Ὑπάρχουν λοιπὸν βεβαίως ἐλλειπεῖς αἱ νομοθετικαὶ διατάξεις περὶ τοῦ τί πρέπει νὰ πράξῃ τις εἰς τοιαύτας περιστάσεις. Ὑποθέτω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ ἑρμηνεύσῃ ἢ νὰ πληρώσῃ τὸ κενὸν τοῦτο τοῦ νόμου· ἀλλ’ οὕτω πράττουσα ἔπρεπε νὰ νομοθετήσῃ, καὶ διὰ τοῦτο ἔπρεπεν, ἀντὶ ἀποφάσεως κοινοποιουμένης εἰς τοὺς Νομάρχας, νὰ ἐκδώσῃ ψήφισμα· τοῦτο δὲν ἐγένετο, ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐτηρήθη, ἡ διαλογὴ ἐγένετο, καὶ ἡμεῖς καλούμεθα τώρα νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν τὰ εἰσιτήρια εἶναι ἔγκυρα. Εὑρίσκω, καὶ διὰ τοῦτο ἀναγκάζομαι νὰ συμφωνήσω μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου πληρεξουσίου Βάλτου, εὑρίσκω ὅτι καὶ τὰ δύω εἰσιτήρια ἔχουσιν ἐλαττώματα· ὅτι τὸ ἐκδοθὲν εἰσιτήριον, τὸ τελευταῖον, τὸ ἐκδοθὲν πρὸς τοὺς Κυρίους Βαλασόπουλον καὶ λοιποὺς, στηρίζεται ἐπὶ ἑνὸς λόγου μεταξὺ τῶν ἄλλων, ὅτι δὲν εἶχεν ὁ Νομάρχης τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ. Δὲν ἐπιτρέπω, Κύριοι, εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, εἰς ἣν ὁ νομοθέτης δὲν ἔδωκε κἀνὲν ἄλλο δικαίωμα, παρὰ νὰ παρίσταται ὡς μάρτυς τῆς διαλογῆς, νὰ κρίνῃ ἐὰν τὰ ψηφοδέλτια, τὰ ὁποῖα περιέχει ἡ μία κάλπη ἢ ἡ ἄλλη, εἶναι γνήσια ἢ νόθα· ἤθελεν ἀντιποιηθῆ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἰς μόνους ὑμᾶς ἀνήκει. Ἐὰν λοιπὸν τὴν σκέψιν μου ταύτην, τὴν ὁποίαν ὑποθέτω ὅτι δὲν εὑρίσκετε πολὺ παράλογον, παραδεχθῆτε ὡς ὀρθὴν, τότε θὰ εὑρεθῆτε ἠναγκασμένοι νὰ εἴπητε ὅτι πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς τῆς κάλπης ταύτης. Ἀλλ’ ἔρχεται ὁ λόγος ὅστις μᾶς ἀναγκάζει ἴσως νὰ μὴ παραδεχθῶμεν μήτε τὰ πρῶτα, διότι ὁ Νομάρχης λέγει, ὅτι δὲν ἤθελε νὰ προβῇ εἰς τὴν διαλογὴν, ἐκτελῶν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχετε σεῖς τὸ δικαίωμα νὰ ἐξελέγξητε· ὁ Νομάρχης ἔπραξεν ὅ,τι δὲν ἔπρεπε νὰ πράξῃ. Ἀποτελεῖ λοιπὸν τοῦτο ἓν ἐλάττωμα τῆς οὐσίας τῶν εἰδοποιητηρίων. Διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ συμπεραίνω μὲ τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον Βάλτου, ἐπειδὴ δὲν πρόκειται νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος, ἐπειδὴ ἐὰν παρακαλέσωμεν τοὺς Κυρίους πληρεξουσίους Βαλασόπουλον καὶ λοιποὺς, δὲν θέλομεν τοὺς στερήσει οὐδὲν, νὰ ἀποχωρήσωσι πρὸς τὸ παρὸν, διὰ νὰ δυνάμεθα, Κύριοι, νὰ προβῶμεν τάχιστα εἰς τὰς ἐργασίας μας, καὶ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, αἵτινες βλέπω, ὅτι πολλαχοῦ ὑπῆρξαν ἕρμαιον ἀνταγωνισμοῦ, ὑπερβάντος τὰ ὅρια, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ θίξωμεν· διότι πρὶν τὰ ἀνταγωνιζόμενα μέρη προβῶσιν εἰς πράξεις, αἵτινες ἤθελον φέρει ὡς ἄμεσον ἀποτέλεσμα τὴν ἐπιτυχίαν αὐτῶν, ἔπρεπε νὰ σκεφθῶσιν, ὅτι πρὸ παντὸς ἄλλου ὤφειλον νὰ σεβασθῶσι τὸν νόμον, τὸν νόμον, διὰ τὸ πρὸς τὸν ὁποῖον ὀφειλόμενον σέβας ὑφίσταται ἡ Ἐθνοσυνέλευσις αὕτη. Ἐπαναλαμβάνω ὅμως, Κύριοι, περαίνων τὸν λόγον μου, νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ περιορισθῆτε μόνον εἰς τοῦτο, ἀλλὰ διὰ τῆς ἀποφάσεως ν’ ἀπαιτήσητε παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἐξέλεγξιν τῶν γεγονότων τούτων.

§127ΦΩΝΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§128Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, κατόπιν τῶν πρακτικῶν παρατηρήσεων τοῦ ἐντίμου πληρεξ. Βάλτου, κατόπιν τοῦ ἐμβριθοῦς λόγου τοῦ πληρεξ. Γόρτυνος, βεβαίως ἤθελεν εἶσθαι ματαιοπονία νὰ ἀκούσητε πάλιν ἐκ μέρους μου πολλά. Δὲν ἐπιχειρῶ νὰ εἴπω τι περισσότερον ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἢ εἰμὴ συμπληρωματικῶς μόνον θέλω κάμει μίαν ἢ δύω παρατηρήσεις, αἵτινες θέλουν κυρώσει τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν βλέπω ἀπὸ τοῦδε κεχαραγμένην εἰς τὴν φυσιογνωμίαν τῆς Συνελεύσεως, τὴν ἐξωτερικὴν, οὕτως εἰπεῖν, ταύτην συνείδησιν. Ἐν πρώτοις παρατηρῶ ὅτι ὁ Νομάρχης Λακεδαίμονος Κ. Ζέρβας, καὶ δὲν τὸ λέγω, Κύριοι, παιδιᾶς χάριν, ἔχασε κατ’ ἐμὲ πᾶν δικαίωμα εἰς τὸ ἐπίθετον ἐκεῖνο μὲ τὸ ὁποῖον ἡ κοινὴ γνώμη μέχρι τοῦδε τὸν περιέβαλλε, τὸ ἐπίθετον τοῦ ἀτρομήτου. Λέγω ὅτι κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, Νομάρχης ἐκτελῶν ἱερὰ καθήκοντα, τὴν διεύθυνσιν ἐκλογῆς, εἰς περιστάσεις τόσῳ μεγάλας, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον σήμερον δὲν ἐδίστασε νὰ εἴπῃ ὅτι ὑπέκυψεν εἰς τὴν βίαν, αὔριον ἴσως θέλει ἔλθει νὰ παραστήσῃ ὅτι μεταβαίνων ἀπὸ Σπάρτης εἰς ἄλλο τι μέρος, ἀπήντησεν ὁμάδα ἐνόπλων, οἵτινες τοῦ ἀφῄρεσαν διὰ τοῦ φόβου τὰ δεύτερα εἰσιτήρια. Ἄνθρωπος ὅστις εἰς μίαν περίστασιν ὁμολογεῖ ὅτι ὑπέκυψεν εἰς τὴν βίαν....

§129ΦΩΝΗ. Δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν ἂν εἶναι γενναῖος ἢ δειλὸς ὁ νομάρχης (θόρυβος).

§130Δ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Λέγω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι σύμφωνα μὲ τοὺς ἀγορεύσαντας μέχρι τοῦδε, προτείνω ὅπως τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀναβληθῇ μέχρι τῆς ἀφίξεως τοῦ Κ. Νομάρχου, ὅστις καὶ ἀποτελεῖ μέρος τῆς Συνελεύσεως, ὅτι ὀφείλουσι ν’ ἀποχωρήσωσι τοῦ περιβόλου τούτου ἀμφότερα τὰ μέρη. Ὁ Κ. Ζέρβας, ὅταν φθάσῃ ἐδῶ, θέλει δώσει τὰς ἐξηγήσεις καὶ διασαφήσεις ἐκείνας, αἵτινες θέλουν ἀποπλύνει καὶ τὰς πλέον ἀνυπάρκτους μομφὰς καὶ μᾶς φέρει εἰς θέσιν ν’ ἀποφανθῶμεν εἰλικρινῶς καὶ ἀποτελεσματικῶς περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου· ἑπομένως ὑποστηρίζω μετὰ πεποιθήσεως τὴν πρότασιν τοῦ προλαλήσαντος Κ. Βαλτινοῦ.

§131ΤΙΜΟΛΕΩΝ ΒΑΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις (Θόρυβος).

§132ΔΑΓΡΕΣ. Ὁμολογῶ, Κύριοι, τὸ δυσχερὲς τῆς θέσεώς μου, ἀλλὰ καθόσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα, πολλοὶ ἔντιμοι Πληρεξούσιοι προεῖπον, ὅτι τὸ καθῆκον τοῦ νόμου, τὸ καθῆκον τῆς Πατρίδος εἶναι ἀνώτερον παντὸς ἀτομικοῦ συμφέροντος. Κύριοι, ἐὰν ἔχητε τὴν πεποίθησιν, τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἤθελε παραδεχθῆ τὴν ἀναβολὴν, σύμφωνα μὲ τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Βουδούρη, βεβαίως δὲν ἤθελον κάμει λόγον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀμφιβάλλω, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω ὀλίγας τινὰς παρατηρήσεις. Ὅταν εἰς τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, σᾶς παρακαλῶ νὰ τὸ ἐνθυμηθῆτε, ἐγένετο λόγος περὶ τῶν εἰσιτηρίων Οἰτύλου, ὁ Κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀνέφερεν εἰς τὴν Συνέλευσιν ἓν τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον εἶχε λάβει πρὸ ὀλίγου· ἐνθυμηθῆτε, ὅτι τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἦτο τοῦ Μοιράρχου κυρίου Πανᾶ, καὶ ὅτι ἔλεγεν ὅτι ὁ Νομάρχης ἀνεχώρησεν ἀπὸ τὴν Ἐπισκοπὴν καὶ μετέβη λάθρα εἰς τὴν Τρίπολιν. Τότε, Κύριοι, ηὐχαρίστησα τὸν κύριον Ὑπουργὸν διὰ τὴν εἰλικρινῆ καὶ τὴν ἀτελῆ του ταύτην ἔκφρασιν. Τί ἔρχεται κατόπιν τούτου; Ἔρχεται ἓν τηλεγράφημα πρὸς τὸ Προεδρεῖον καὶ Ὑπουργεῖον, καὶ καθὼς πληροφοροῦμαι, ὅλων αὐτῶν ὑπάρχουν καὶ ἐπίσημοι ἐκθέσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν· ὅλα αὐτὰ ἐπιβεβαιοῦν τὴν πρότασιν, ὅτι τὰ εἰσιτήρια τοῦ Κορφιωτάκη καὶ τῶν λοιπῶν ἀπεσπάσθησαν διὰ τῆς βίας. Κύριοι Πληρεξούσιοι, δὲν πρόκειται ν’ ἀποφανθῶμεν περὶ τοῦ κύρους ἢ μὴ τῶν εἰσιτηρίων, πρόκειται νὰ καταπαύσητε μίαν συνήθειαν τοῦ παρελθόντος, τῆς ὁποίας ἐγίνετο χρῆσις κατὰ τὴν ἐξάσκησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων εἴς τινας Ἐπαρχίας. Εἰς τὴν Σπάρτην ἀντικατεστάθη σήμερον ἡ βία, ἡ προσωπικὴ ἐπέμβασις, ἐνῷ κατὰ τὸ παρελθὸν ὑπῆρχεν ἡ ἐπέμβασις τῆς ἐξουσίας. Ἔχω πληροφορίας, ὅτι ὁ κύριος Μοίραρχος δὲν ἦτον ἀδιάφορος τῆς βίας· συλλογισθῆτε, Κύριοι, ὅτι δὲν πρόκειται ν’ ἀποβάλητε τὸν μὲν, καὶ νὰ εἰσαγάγητε τὸν δὲ, πρόκειται ν’ ἀποφανθῆτε, ἂν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἔλαβε χώραν βία, κατ’ οὐδὲν λέγω δύνασθε νὰ ἀποβάλητε τοὺς μὲν, καὶ νὰ δεχθῆτε τοὺς δὲ, διότι, τοιουτοτρόπως βραβεύετε καὶ ἀνταμείβετε τοὺς ἐγκληματίας, τὴν βίαν. Τώρα, Κύριοι, πρόκειται νὰ ἐξετάσῃ τις τὴν συνείδησίν του· εἶναι ἀδύνατον ἕνας Νομάρχης, καὶ τὸ λέγω ἐν συνειδήσει, καθὼς ὁ Ζέρβας, ὁ ὁποῖος ἴσως ἴσως δὲν εἶναι μόνος νὰ ὑψώσῃ φωνὴν κατὰ τῆς δολιεύσεως τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος, ἐπὶ τοσοῦτον ἐξηχρειώθη, ἐπὶ τοσοῦτον διεφθάρη, ὥστε νὰ εἴπῃ, ν’ ἀναφέρῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ εἰς τὸ ἀνώτατον Σῶμα, τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, ὅτι ἐβιάσθη νὰ δώσῃ εἰσιτήρια. Θὰ μὲ συγχωρήσῃ ὁ Κ. Γεν. Γραμματεὺς νὰ ἐκφράσω καὶ ἐγὼ τὴν ἔκπληξίν μου. Ἡ μεγάλη μου αὕτη ἔκπληξις ἀποῤῥέει ἀπὸ τὴν βίαν. Κατόπιν ἔρχεται ἀπολογούμενος κατὰ τὴν ἐπίσημον ἐπιβεβαίωσιν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τί μᾶς μένει πρὸς ἀνεύρεσιν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ Κ. Γεν. Γραμματεὺς, τὸν ὁποῖον καὶ πάλιν παρακαλῶ νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἐὰν δὲν ὑπάρχουν ἐπίσημοι πληροφορίαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Τί ἀποδεικνύει αὐτὴ ἡ σύγχυσις; αὐτὴ εἶναι μία ἀταξία, τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορῶ ν’ ἀποδώσω εἰς ἄνθρωπον λογικόν. Δὲν πρόκειται ν’ ἀποφασίσωμεν μόνον περὶ τοῦ κύρους τῶν εἰσιτηρίων, πρόκειται νὰ τιμωρήσητε τὴν αὐθάδειαν, τὴν βίαν, τὸν τολμητίαν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος συνέλαβε τὴν ἰδέαν νὰ βιάσῃ μίαν ἀρχὴν τοῦ Κράτους. Ἐγὼ δὲν θεωρῶ κατ’ οὐδένα ἄλλον λόγον τὰ εἰσιτήρια ἐλλειπῆ, ἀλλὰ μόνον τὰ θεωρῶ διὰ τὴν βίαν φαῦλα, βέβηλα. Ἡ Συνέλευσις κατ’ οὐδένα λόγον δὲν δύναται νὰ προβῇ, ἐὰν δὲν ἔλθῃ ὁ Νομάρχης αὐτὸς, ὁ ὁποῖος, σᾶς εἶπεν ὁ Κ. Θεόδωρος καὶ οἱ προλαλήσαντες, εἶναι μέλος τῆς Συνελεύσεως. Βεβαίως ὁ Κ. Ζέρβας τὴν δευτέραν εἶναι ἐδῶ, καὶ τότε ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ ἀποφασίσῃ. Καὶ οἱ δύω ν’ ἀποχωρήσουν ἕως τότε τῆς Συνελεύσεως.

§133ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις ἂν ἐφωτίσθη (Θόρυβος).

§134ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νὰ εἴπω, Κύριοι, μίαν γνώμην, (ὄχι ὄχι). Μίαν νέαν γνώμην Κύριοι, (Δὲν θέλομεν γνώμας) Ἀποσύρεται ὁ ῥήτωρ.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν ἐφωτίσθησαν οἱ ΚΚ. Πληρεξούσιοι νὰ σηκωθοῦν. (Ἡ Συνέλευσις δι’ ἀναστάσεως ἀποφαίνεται ὅτι ἐφωτίσθη.

§136ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διασκεπτόμεθα ἐπὶ ἀρκετὸν χρόνον περὶ τοῦ ζητήματος ἐὰν τὰ εἰσιτήρια εἶναι ἔγκυρα ἢ ἄκυρα. Ἐγὼ λοιπὸν πρῶτον ὑποβάλλω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι δὲν γνωρίζω ἂν ὑπάρχουν δύω εἰδῶν εἰσιτήρια· βλέπω ἓν εἰσιτήριον, τὸ ὁποῖον φέρει ἀριθμὸν 544 καὶ ἀπὸ κάτω ὑπογεγραμμένον τὸν Νομάρχην, τὸ ἄλλο εἶναι τὸ ἴδιον (θόρυβος ἐπὶ τοῦ θέματος). Ἐγὼ προτείνω τροπολόγησιν τοῦ ζητήματος ὡς ἀκολούθως· «δέχεται ἡ Συνέλευσις ν’ ἀναβληθῇ...;» (ὄχι, ὄχι, θόρυβος).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, ἡσυχάσατε, θὰ ἐρωτήσω· «ἀποῤῥίπτει ἡ Συνέλευσις τὰ εἰσιτήρια ἑκατέρων τῶν μερῶν, ναὶ ἢ ὄχι;»

§138ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ἀναβαίνει εἰς τὸ βῆμα (κάτω! κάτω! ὁ Σαρίπολος· θόρυβος).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καταβαίνει. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ ἡσυχάσατε ν’ ἀκούσητε, ἀντὶ τῆς λέξεως ἀποῤῥίπτει μὲ ἦλθεν εἰς τὴν ἰδέαν, δὲν παραδέχεται, (μέγας θόρυβος καὶ φωναὶ, ὁ Πρόεδρος κρούει τὸν μέγαν κώδωνα). Νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Καθήσατε ὅλοι εἰς τὰς θέσεις σας. «Ὅσοι ἐκ τῶν Κ. πληρεξουσίων θεωροῦν τὰ εἰσιτήρια ἑκατέρων τῶν μερῶν τῆς ἐπαρχίας Λακεδαίμονος ἀπαράδεκτα νὰ σηκωθοῦν.» (ὅλοι σηκόνονται).

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐχάσαμεν πολύτιμον καιρόν· ἐὰν θελήσωμεν, δυνάμεθα ἡμεῖς αὐτοὶ νὰ βάλωμεν ὅρον εἰς ἑαυτοὺς, διότι ὁ καιρὸς εἶναι πολυτιμώτατος καὶ αἱ περιστάσεις μας εἶναι ἀρκετὰ σοβαραί· διενείμαμεν εἰς τοὺς παρόντας μέχρι προχθὲς πληρεξουσίους σχέδιον ἑνὸς προσωρινοῦ κανονισμοῦ τῶν συνεδριάσεών μας. Ὅσοι εἶχον λάβει πρὶν ἀντίτυπα τοιούτου κανονισμοῦ ἔλαβον γνῶσιν· ἐπιφυλασσόμεθα αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἢ μετ’ ὀλίγον...........

§141ΦΩΝΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, περὶ εἰσιτηρίων εἶναι ὁ λόγος.

§142ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἐξετάσαμεν τὰ εἰσιτήρια τριῶν ἐπαρχιῶν, εὕρομεν αὐτὰ ἄκυρα, τὰ ἠκυρώσαμεν, ἐξεβάλομεν ἀπὸ τὸν περίβολον τοῦτον τοὺς πληρεξουσίους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔφερον ταῦτα. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ, αἵτινες συνεκάλεσαν ὅλους ἡμᾶς ἐνταῦθα, γίνονται δυνάμει τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου, καὶ ἑπομένως ὁ νόμος αὐτὸς πρέπει νὰ ἰσχύσῃ μέχρι τοῦδε, τοὐτέστι μέχρι τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν. Ἐβραδύναμεν παραπολὺ, ἐξετάζοντες ἓν ἕκαστον εἰσιτήριον μιᾶς ἑκάστης ἐπαρχίας, ἐχάσαμεν σχεδὸν τρεῖς ἡμέρας ματαιοπονοῦντες ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ὁ βουλευτικὸς νόμος λέγει, ὅτι μετὰ τὴν ἐκλογὴν αἱ κάλπαι τῶν δήμων ἑκάστης ἐπαρχίας μεταφέρονται εἰς τὴν πρωτεύουσαν, γίνεται ἡ διαλογὴ ὅλων τῶν καλπῶν, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα κηρύττεται ὑπὸ τῶν ἐπάρχων καὶ στέλλεται εἰς τὸν νομάρχην, καὶ ὁ νομάρχης ἐκδίδει τὰ εἰσιτήρια. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ὁ νόμος ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Νομάρχην νὰ ἐκδίδῃ τὰ εἰσιτήρια, ὅταν διαλέξῃ τὰς κάλπας ὅλων τῶν δήμων ὅλης τῆς ἐπαρχίας· διότι, ὅταν δὲν διαλεχθῶσιν ὅλαι αἱ κάλπαι ὅλης τῆς ἐπαρχίας, τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἄγνωστον, καὶ ἑπομένως ὁ νόμος δὲν χορηγεῖ εἰς τὸν Νομάρχην τὸ δικαίωμα νὰ γίνῃ προφήτης καὶ νὰ ἐκδίδῃ εἰσιτήρια εἰς τὸν ἕνα καὶ τὸν ἄλλον. Ἕκαστος ὑπάλληλος, τόσον δὲ μάλιστα εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις, ὅταν βλέπῃ κάλπας ἀνηκούσας εἰς δήμους, οἵτινες ἔχουν χιλίους μόνον ψηφοφόρους, περιεχούσας ψήφους περισσοτέρας τούτων, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ εἰσιτήρια. Πᾶν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ὁποιοσδήποτε Νομάρχης ἐξέδωκε χωρὶς νὰ ἐξελέγξῃ ὅλας τὰς κάλπας τῆς ἐπαρχίας, δὲν εἶναι νόμιμον. Λοιπὸν διατυπῶ, Κύριοι, ἐνώπιόν σας μετὰ σεβασμοῦ τὴν ἀκόλουθον πρότασιν· εἰς πᾶσαν ἐπαρχίαν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν διελέχθησαν ὅλαι αἱ κάλπαι, ὁ Νομάρχης εἶχεν ἢ δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ εἰσιτήριον, καὶ διὰ μιᾶς ἀποφάσεως νὰ ἀποφανθῶμεν, εἶναι ἄκυρον ἢ ὄχι;

§143Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα συνδέονται μετὰ προσωπικοῦ συμφέροντος, τῳόντι εἶναι ὀλίγον δύσκολον νὰ λαμβάνῃ τις ἑκάστοτε τὸν λόγον· αἱ γνῶμαί του εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον νὰ παρεξηγηθῶσιν, ὅτι εἶναι γνῶμαι, ὑπαγορευόμεναι ἀπὸ πολιτικὰ συμφέροντα, ἀπὸ κομματικοὺς λόγους, ἀπὸ πλαγίους σκοπούς. Τὴν δυσκολίαν αὐτὴν, Κύριοι, ᾐσθάνθην, ὅταν πρώτην φορὰν ἀνέβην τὸ βῆμα τοῦτο, ἀλλὰ περισσότερον σήμερον, Κύριοι. Ὁ ἐκ Καλαβρύτων ἔντιμος πληρεξούσιος ὑποβάλλει εἰς ἡμᾶς μίαν πρότασιν, ἥτις τόσον εὔλογος καὶ νόμιμος φαίνεται· ὑποθέτω ὅμως, ὅτι δὲν θέλω συμφωνήσει, Κύριοι, ὅτι εἶναι καὶ ἀκριβῶς νόμιμος· ὑποθέτω μάλιστα, Κύριοι, ὅτι θέλετε διαγνώσει τὰ ἀποτελέσματα μιᾶς τακτικῆς ἀποφάσεως, διότι δὲν θέλετε παραβῆ τὸν κανόνα τῶν μεγάλων συνταγματικῶν πολιτευμάτων, δὲν θέλετε δεσμεύσει τὴν πλειονοψηφίαν διὰ τῆς μειονοψηφίας. Σᾶς ἐπροτάθη, Κύριοι, ὅτι, ὅταν εἰς μίαν ἐπαρχίαν ἐγένετο ψηφοφορία εἰς ὅλους τοὺς δήμους καὶ ὑστερώτερα δὲν προσήχθησαν εἰς τὴν διαλογὴν ὅλαι αἱ κάλπαι, ὅτι, ἀφοῦ ὁ Νομάρχης διέλεξέ τινας τῶν καλπῶν, δὲν δύναται νὰ δώσῃ εἰσιτήριον. Ἐγὼ λέγω καὶ ναὶ καὶ ὄχι. Βεβαίως, Κύριοι, εἰς μίαν ἐπαρχίαν, ἐν ᾗ κατὰ τὴν διαλογὴν δὲν προσήχθησαν κάλπαι δήμων, τῶν ὁποίων οἱ βουλευτικοὶ κατάλογοι ἀποτελοῦν μνείαν, καὶ ἐπηρεάζουσι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας, εἰς τοὺς δήμους ἐκείνους, τῶν ὁποίων αἱ κάλπαι παρουσιάζονται, βεβαίως, εἶμαι σύμφωνος, ὁ Νομάρχης δὲν πρέπει νὰ δώσῃ εἰσιτήρια, διότι, δίδων εἰσιτήρια, ἀρνεῖται νὰ ἀκούσῃ τὴν θέλησιν τῶν ἐκλογέων τῶν μερῶν ἐκείνων, καὶ ἡ θέλησις αὕτη, ἐὰν ἐδηλοῦτο, ἤθελε φέρει ἄλλο ἀποτέλεσμα, ἤθελεν ἀναγκάσει τὸν Νομάρχην τότε νὰ δώσῃ οὐχὶ εἰς ἐκείνους εἰσιτήριον, ἀλλ’ εἰς ἄλλους. Ὑποθέσατε, Κύριοι, π. χ. γίνεται ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, τρεῖς κάλπαι τῆς ἐπαρχίας δὲν προσάγονται πρὸς διαλογὴν, αἱ πέντε προσάγονται· αἱ πέντε φέρουσι 4000 ψήφων, αἱ 3 αἱ μὴ προσαγόμεναι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φέρωσιν ἢ 2000· γίνεται ἡ διαλογή των καὶ λαμβάνει τὸ ἓν μέρος 1000, τὸ δὲ ἄλλο 2000. Αἱ 2000, τὰς ὁποίας περιέχουσιν αἱ μὴ προσαχθεῖσαι κάλπαι, βεβαίως ἐπηρεάζουσι τὸ ἀποτέλεσμα· ἀλλ’ ἐὰν, Κύριοι, φέρ’ εἰπεῖν, εἰς τὴν ἐπαρχίαν Κέας, Φθιώτιδος, ἔρχωνται ὅλαι αἱ κάλπαι πρὸς διαλογὴν καὶ ἐγὼ ὁ κομματάρχης ἑνὸς δήμου διὰ τῶν φίλων μου τῶν μελῶν τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, δὲν φέρω τὴν μίαν κάλπην εἰς τὴν διαλογὴν, θέλετε, Κύριοι, τὸν Νομάρχην νὰ μὴν ἐκδώσῃ εἰσιτήριον καὶ νὰ μὴν ἀναγνωρίσῃ πληρεξουσίους ἐκείνους, οὓς ἀνέδειξαν αἱ ἄλλαι κάλπαι; Βεβαίως, Κύριοι, θέλετε παραδεχθῇ τὸν μέγαν συνταγματικὸν κανόνα, ὅτι δὲν δεσμεύεται ἡ πλειονοψηφία ἀπὸ τὴν μειονοψηφίαν. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἐντίμου πληρεξουσίου Καλαβρύτων πρέπει νὰ τροποποιηθῇ κατὰ τοῦτο, ὅτι ἐκεῖνοι τῶν πληρεξουσίων, οἵτινες ἀνεδείχθησαν ἐξ ἐκλογῶν, ἐν αἷς ὑπῆρξαν κάλπαι μὴ προσαχθεῖσαι, ἐὰν ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοδελτίων, ἅτινα ἔπρεπε νὰ περιέχωσιν αἱ κάλπαι ἐκεῖναι, ἐπηρεάζῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς τῶν ἄλλων καλπῶν, βεβαίως ὁ Νομάρχης δὲν πρέπει νὰ δώσῃ εἰσιτήριον.

§144ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον.

§145Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Προβλέπω μίαν ἀντίῤῥησιν — ὁ ἔντιμος προαγορεύσας ἐζήτησε τὸν λόγον — «Κύριε Πληρεξούσιε Γόρτυνος, ἐλησμόνησας τὸ ψήφισμα τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὃ εἶναι δεκτοὶ καὶ οἱ μὴ περιλαμβανόμενοι εἰς τοὺς βουλευτικοὺς καταλόγους· ἠδύναντο λοιπὸν ἐκτὸς τῶν ἐν τοῖς βουλευτικοῖς καταλόγοις περιλαμβανομένων, ἠδύναντο νὰ προσέλθωσι καὶ ἄλλοι, καὶ τότε ἡ κάλπη, ἥτις εἶχε 2000, ἤθελεν ἔχει 3 ἢ 5000»· — ἀλλὰ σᾶς ἀπαλλάσσω ἀπὸ τὸν κόπον αὐτόν. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι οἱ βουλευτικοὶ κατάλογοι ἀναθεωροῦνται κατ’ ἔτος, ὅτι εἰς τὸ διάστημα τοῦ ἔτους, ἐπειδὴ οἱ κατάλογοι εἶναι πάγιοι, γνωρίζετε, ὅτι ἡ ἀναθεώρησις αὕτη ἐπάγει τὴν διαγραφὴν τῶν ἀπολεσάντων τὸ προσὸν, τῶν ἀποθανόντων καὶ τὴν ἐγγραφὴν τῶν ἀποκτησάντων· γνωρίζετε ἀκόμη, Κύριοι, ὅ,τι συμβαίνει κατὰ γενικὸν κανόνα, καὶ πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰ συμβαίνοντα καθ’ ὅλους τοὺς δήμους, ποτὲ νὰ μὴν ἦναι παρόντες οἱ ἐκλογεῖς ὅλοι, καὶ ὅτι εἶναι δύσκολον πολὺ εἰς τοὺς δήμους τῆς Ἑλλάδος νὰ παρουσιάζηται μία κατάδηλος πλειονοψηφία. Σᾶς δίδω λοιπὸν ἀπέναντι ἐκείνων, τοὺς ὁποίους θέλετε νὰ προσθέσητε εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν μὴ ἐγγεγραμμένων, τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποθανόντων, καὶ ἀπέναντι τῆς ἀρχῆς αὐτῆς σᾶς παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε νὰ μὴ προστεθῶσιν ἄλλοι παρὰ οἱ ἐν τῷ βουλευτικῷ καταλόγῳ. Ἡ γνώμη αὕτη, Κύριοι, τὴν ὁποίαν Σᾶς ἐξηγῶ, δὲν εἶναι γνώμη ἰδική μου· εἶναι γνώμη, τὴν ὁποίαν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπὸ τοῦ 1848 ἠκολούθησεν· ἔκαμα λάθος· ἐπεκαλέσθην ἓν προηγούμενον· δὲν εἶναι ἐποχὴ τώρα νὰ ἐπικαλώμεθα προηγούμενα.

§146ΦΩΝΑΙ. (Ὄχι! ὄχι!)

§147Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι, δεχθῆτε τὰ προηγούμενα τὰ λογικὰ, ἐὰν αὐτὰ τὰ ὑποστηρίζῃ ἡ ὀρθὴ ἑρμηνεία τοῦ Νόμου, καὶ ἀπαλλάσσουν τὴν πλειονοψηφίαν ἀπὸ κωλύματα, τὰ ὁποῖα θέλει παρεμβάλλει μία ἰδιότροπος μειονοψηφία, δεχθῆτέ τα καὶ ἀπὸ ὁποιονδήποτε σᾶς ἔρχωνται. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν τὸ προηγούμενον αὐτὸ ἔλαβε χώραν κατὰ δυστυχίαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατάγομαι· πιστεύω, ὅτι δὲν ἐγένετο διὰ χάριν μου· ἐνηργεῖτο ἐκλογὴ βουλευτική· παρουσιάσθη εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα εἷς Κύριος... Αἱ τότε περιστάσεις ἦσαν τοιαῦται, ὥστε δὲν τὸν ἐδέχοντο δύω δῆμοι· λοιπὸν διαμαρτύρεται εἰς τὸν δῆμον Ἡραίας, ὁπόθεν κατάγεται ὁ Πλαπούτας, καὶ εἰς τὸν δῆμον Θεισώας, ὁπόθεν ὁ Ἀντωνόπουλος· αἱ κάλπαι τῶν δήμων τούτων δὲν παρουσιάζονται. Τότε λοιπὸν τὸ 1848 τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἰδοὺ τὶ εἶπε «Ἐπειδὴ...» Δὲν εὑρίσκετε, Κύριοι, λογικὸν τὸ παρελθὸν αὐτό; Ἀλλὰ μοὶ γίνεται ἡ παρατήρησις, ὅτι, πλέκω εὔγλωττον παγίδα, διὰ νὰ δείξω τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν μὴ συνεπῆ καὶ μὴ λογικήν. Νομίζετε, Κύριοι, ὅτι συνήλθομεν διὰ νὰ ἐξαγάγωμεν τοῦ περιβόλου τούτου ἕνα ἕκαστον τῶν πληρεξουσίων; ὄχι βεβαίως! θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τοὺς πληρεξουσίους ἐκείνους νὰ ἀποχωρήσωσι Μοὶ δίδετε τὴν ἄδειαν, Κύριοι, νὰ προχωρήσω περισσότερον· ὑποθέτω, ὅτι δύω εἶναι αἱ ἐκλογαὶ, αἵτινες ὑπάγονται εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν· εἶναι μία ἐκλογὴ, ἥτις εὔχομαι νὰ μὴ ἦτο, διότι ἀπὸ αὐτὴν ἀνεδείχθησαν συγγενεῖς μου, ἡ ἄλλη εἶναι ἐκλογὴ, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀνεδείχθησαν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲν διὰ δεσμῶν φιλίας, ἀλλ’ εἶναι ἄξια τῆς ἐκλογῆς, ἡ ἐκλογὴ Κέας, Ῥεβελάκης, Μπάστας, Σταθόπουλος καὶ λοιποὶ καὶ ἡ τῆς Κορινθίας Πολυχρονιάδης, Δελιγιάννης, Πετρούλιας καὶ λοιποί. Εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Κορινθίας ἂς διαιρέσωμεν τὰ ζητήματα· 9 κάλπαι προσέρχονται πρὸς διαλογὴν, 2 δὲν προσέρχονται. Προσκαλοῦνται τὰ μέλη τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν· δὲν προσέρχονται τῶν Τρικκάλων καὶ Φενεοῦ.

§148ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἐνόησα μήτε τὴν ἐκλογὴν Κορινθίας μήτε ἄλλην. Ὡμίλησα γενικῶς περὶ τῶν ἐκλογῶν, εἰς τὰς ὁποίας συνέβησαν μερικὰ ἐκ περιστάσεων.

§149Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Λυποῦμαι, διότι ἐνομίσατε, ὅτι ἔλαβον κατὰ διάνοιαν τὴν ἰδέαν νὰ σᾶς ἐπηρεάσω· δὲν ἔχω αὐτὴν τὴν τόλμην· ἀπέχω τῶν προσώπων τῶν κατὰ μέρος ἐκλογῶν· ἤθελα μόνον νὰ σᾶς κάμω γνωστὸν, διὰ νὰ σᾶς φέρω λεπτομερέστερα τὰ πράγματα, ὅτι δὲν ἀρκεῖ νὰ μὴ προσαχθῇ πρὸς διαλογὴν 1 ἢ 2 κάλπαι, ἀλλὰ πρέπει αὗται αἱ ψῆφοι νὰ ἐπηρεάζωσι τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ διὰ τοῦτο θὰ ἀναγκασθῶ νὰ κάμω λόγον περὶ τῆς ἐκλογῆς Κορινθίας διὰ νὰ σᾶς πείσω περισσότερον. Δύω κάλπαι, ἡ μία ἀνήκει εἰς τὸν δῆμον Τρικκάλων, ὅστις εἶναι πατρὶς οἰκογενείας σεβαστῆς εἰς ἐμὲ διὰ τὰς πρὸς τὴν πατρίδα ὑπηρεσίας· ὁ δῆμος Τρικκάλων οὗτος εἶναι ὀρεινός· λυποῦμαι, διότι ἀπὸ τὸν δῆμον ἐκεῖνον δὲν ἦλθεν ὡς ἀντιπρόσωπος μέλος τῆς οἰκογενείας ἐκείνης, καὶ ἡ λύπη μου βεβαιωθῆτε, ὅτι ἀκόμη ἐπικρατεῖ εἰς τὴν καρδίαν μου· ὁ δῆμος αὐτὸς, διείπετο ἀπὸ μίαν φιλικὴν δημ. ἀρχὴν πρὸς τοὺς μειονοψηφοῦντας· ὑποθέτετε, ὅτι ὁ δημοτικὸς κατάλογος δὲν ἤθελε περιέχει ὅλους τοὺς ψηφοφόρους καὶ ὅτι ὅλοι ἦσαν παρόντες τὸν Δεκέμβριον μῆνα διὰ νὰ ψηφοφορήσουν; Προβλέπω, Κύριοι, ὅτι ἄρχεσθε νὰ μὲ βαρύνεσθε ὁμιλοῦντα· αἱ διακοπαὶ αὐτὸ μὲ ὑποδεικνύουν· ἐγὼ καταβαίνων συγκεφαλαιῶ λέγων, ὅτι προτείνω νὰ τροποποιηθῇ ἡ πρότασις τοῦ Κ. Πετμεζᾶ οὕτως, ὥστε τὰ εἰσιτήρια, δι’ ὧν βεβαιοῦται, ὅτι ἡ διαλογὴ δὲν ἐγένετο ὅλων τῶν καλπῶν, ἀλλὰ τινῶν, τότε μόνον δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῶσιν, ὅτι ἔχουσι γείνει παραλείψεις, ὅτι ἐξελέχθησαν, ὅταν ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐν τῷ βουλευτικῷ καταλόγῳ δήμων, τῶν ὁποίων αἱ κάλπαι δὲν προσήχθησαν, δὲν ἐπηρεάζῃ τὸ ἀποτέλεσμα. Ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος τοῦ Βάλτου μὲ ἔθεσεν εἰς μίαν ἀπορίαν, καὶ πρέπει νὰ τῷ δώσω ἐξήγησίν τινα, ἐὰν ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν δεχθῆτε τὴν γνώμην μου, ἐρωτᾷ, δὲν εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ συμβῇ ἕνας ἄνθρωπος νὰ κλέψῃ μίαν κάλπην καὶ μὴ τὴν προσαγάγῃ πρὸς διαλογὴν διὰ νὰ ὠφεληθῇ ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἄλλων καλπῶν; Κύριοί μου, διὰ νὰ δυνηθῇ ἕνας ἄνθρωπος νὰ κλέψῃ μίαν κάλπην, διὰ νὰ ἁρπάσῃ καὶ γείνῃ κάτοχος μιᾶς κάλπης, θὰ εἰπῇ, ὅτι εἶναι πολὺ ἰσχυρὸς εἰς αὐτὸν τὸν δῆμον· πρέπει νὰ ᾖναι ἄνθρωπος, τὸν ὁποῖον ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ νὰ ἀκούῃ, ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ νὰ τὸν νοστιμεύεται καὶ οἱ δημόται νὰ δύνανται νὰ τὸν βοηθήσωσιν· ἐὰν ὅμως ᾖναι ἄγνωστος, δὲν ἠμπορεῖ νὰ πλησιάσῃ νὰ ἁρπάσῃ κάλπην· σᾶς φέρω κριτὰς, ἐὰν ᾖναι δυνατὸν νὰ γείνῃ τοῦτο.

§150ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ ἐπιφέρω παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν εἰσιτηρίων τῆς Λακεδαίμονος καὶ Καρυστίας. Θὰ ὁμιλήσω μὲ δύω λέξεις περὶ τῶν εἰσιτηρίων τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας.

§151ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Θὰ λυθῇ τώρα αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§152ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε πολὺ καλά.

§153ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι οὐχὶ διὰ συλλογισμῶν, ἀλλὰ πρακτικῶς διὰ τῆς ψηφοφορίας ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ποθούμενον σημεῖον. Πρέπει νὰ ὁρίσωμεν ἀκριβῶς τὸν σκοπὸν ὅστις μᾶς ὁδηγεῖ. Συνήλθομεν ὅλοι ἐδῶ, πεμφθέντες παρὰ τῶν ἐκλογέων, καὶ ὁ μόνος τίτλος, τὸν ὁποῖον ἔχομεν, εἶναι ἡ ψῆφος αὐτῶν τῶν πλειονοψηφούντων· τὸ λεγόμενον εἰσιτήριον, τὸ εἰδοποιητήριον εἶναι ἡ βεβαίωσις τοῦ Νομάρχου περὶ τοῦ ἀποτελέσματος αὐτῆς τῆς ψηφοφορίας, τὸ εἰσιτήριον εἶναι ἁπλῶς τεκμήριον. Καὶ αὐτὸ ὅμως ἔχει τὰ προσόντα του. Ποῖα εἶναι ταῦτα; Τὰ παρὰ τοῦ νόμου κανονιζόμενα. Ἴδετε, ὅτι ὁ νομοθέτης δὲν ἤθελε νὰ ἀποδώσῃ τὸ ὄνομα τοῦ εἰσιτηρίου, διότι δὲν ἠθέλησε νὰ δώσῃ εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν τοσαύτην ἐξουσίαν, ὥστε ν’ ἀνοίγῃ τὰς πύλας τοῦ περιβόλου τούτου· μόνη ἡ ψῆφος τοῦ λαοῦ δύναται ν’ ἀνοίξῃ αὐτὰς τὰς πύλας· τὸ εἰδοποιητήριον, τὸ ὁποῖον δίδει ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, δὲν ἔχει τὴν ἐλαχίστην ἀξίαν, ὅταν δὲν στηρίζεται ἐπὶ τοῦ κυρίου προσόντος, ἐπὶ τῆς βεβαιώσεως τοῦ ἀποτελέσματος· ἐὰν ἀφαιρέσωμεν αὐτὸ τὸ προσὸν ἀπὸ τοῦ εἰδοποιητηρίου, οὐδὲν ἄλλο σημαίνει. Δίδομεν εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν τὴν παντοδυναμίαν νὰ συγκεντρώσῃ ἐξυπαρχῆς μίαν Συνέλευσιν κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτῇ. Ὅστις ἐφοδιάζεται μὲ εἰσιτήριον τοιοῦτον δὲν νομιμοποιεῖται ἀκόμη εἰς τὸ νὰ εἰσέλθῃ εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν, πρέπει συγχρόνως νὰ φέρῃ καὶ τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι τοῦτο στηρίζεται ἐπὶ τοῦ γενικοῦ ἀποτελέσματος τῆς ψηφοφορίας, ἄλλως τὸ εἰσιτήριον εἶναι χάρτης ἄγραφος, δὲν φέρει τὴν ἐλαχίστην ἐπισημότητα, οὔτε ἔχει τὴν ἐλαχίστην αὐθεντίαν. Μόνον δυνάμει τοιούτου τεκμηρίου εἰσέρχεται· ὅταν καὶ τοῦτο ἐξασθενήσωμεν, τότε ἐξερχόμεθα ταχέως, καὶ ἀπ’ ἀρχῆς καθιστῶμεν ἀδύνατον τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον προτιθέμεθα νὰ ἐκπληρώσωμεν, τουτέστι, τὴν συγκρότησιν τῆς Συνελεύσεως. Ἀπαντῶ τώρα εἰς τὸ κυριώτερον ἐπιχείρημα τοῦ προλαλήσαντος· γνωρίζω, ὅτι ἔχει ἀνωτέραν πεῖραν περὶ αὐτῶν, ἀλλ’ οὐχ ἧττον τὸ σέβας αὐτὸ δὲν μὲ παρασύρει νὰ δεχθῶ πράγματα, περὶ τῶν ὁποίων δὲν εὑρίσκω σπουδαίους λόγους. Τὸ ἐπιχείρημά του εἶναι τὸ ἑξῆς· λαμβάνει ὡς παράδειγμα τοὺς ὅλους δήμους· ὅταν ἐπικρατῇ εἷς τῶν ἀνταγωνιζομένων, αὐτὸς τοὐλάχιστον δύναται νὰ μεταχειρισθῇ τοιαύτην κατάχρησιν, ὥστε αὐτὴν τὴν κάλπην νὰ τὴν κατακρατήσῃ καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ματαιώσῃ αὐτὸ τὸ ἔργον τῆς πληρεστάτης διαλογῆς· λέγει εἰς τοιαύτην περίστασιν, ὅταν αἱ ψῆφοι αὐτοῦ τοῦ δήμου δὲν ἔχουν ἀποτέλεσμα, διότι, παραβαλλόμεναι πρὸς τὸ ὅλον τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς, αἱ ψῆφοι εἶναι εὐάριθμοι, εἰς τοιαύτην περίστασιν πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἡ διαλογὴ θέλει γίνει, καί τοι μὴ ληφθείσης ὑπ’ ὄψιν αὐτῆς τῆς κάλπης· λέγω, ὅτι ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος συγχέει δύο ζητήματα, τὸ ζήτημα τοῦ τεκμηρίου τοῦ εἰδοποιητηρίου καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἐξελέγξεως· διὰ τοῦ εἰδοποιητηρίου εἰσέρχομαι ἁπλῶς ὑπὸ τὸ τεκμήριον, ὅτι ἀπέκτησα νομίμως τὴν πλειονοψηφίαν· ἐὰν αὐτὸ θελήσωμεν νὰ τὸ βασανίσωμεν, ἐννοεῖται, ὅτι δὲν πρέπει ἄλλο, εἰμὴ νὰ τὸ ὑποβάλωμεν εἰς μίαν ἐξέλεγξιν. Πῶς δύναται, συγχυζομένων τῶν ὑπολογισμῶν, νὰ ἔχῃ ἢ ὄχι ἐπιῤῥοὴν εἰς τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ συμπέρασμα ἡ κατακράτησις τῆς κάλπης; εἶναι ἀδύνατον ἄνευ τῆς ἐξελέγξεως. Λέγει ὅμως εἰς ἐκεῖνον, ὅτι ἴσως ἔχεις τὴν νομιμότητα, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα ὑπὲρ σοῦ δὲν μεταβάλλεται, ἀλλ’ οὐχ ἧττον εἶσαι ἐστερημένος τοῦ τεκμηρίου, ἄνευ τοῦ ὁποίου δὲν δύνασαι νὰ λάβῃς μέρος· νομίζω λοιπὸν, ὅτι δὲν δύναται νὰ τροποποιηθῇ ἡ γνώμη τοῦ ἐντίμου πληρεξουσίου τῶν Καλαβρύτων, διότι ἐξερχόμεθα ἐκ τῶν ὁρίων τοῦ τεκμηρίου καὶ ἐμβαίνομεν τότε εἰς μίαν ἐξέτασιν ἀριθμῶν, δήμων, καταλόγων, οἵτινες δὲν εἶναι καὶ ἀσφαλεῖς ἀκριβῶς. Πῶς εἰμπορῶ λοιπὸν νὰ γνωρίζω ἐγὼ, ὅτι αὐτὸς ὁ δῆμος δὲν ὑπελείφθη, ἀλλ’ ὅτι εἶχε πολλοὺς δημότας, οἱ ὁποῖοι δὲν κατεγράφησαν εἰς τοὺς καταλόγους διὰ τὸν τύπον; Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ ἀποκρούσωμεν τὴν κακολογίαν· ἐὰν ἀπωλέσθη, θέλει ἀναβληθῆ διὰ τῆς ἐξελέγξεως νὰ εὑρεθῇ ἡ ἀλήθεια.

§154ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ παραιτοῦμαι τοῦ λόγου, μετὰ τὴν εὔγλωττον ἀγόρευσιν τοῦ Κ. Καλλιγᾶ.

§155ΔΕΠΑΣΤΑΣ. Κύριοι, ἐπειδὴ ὁ Κ. πληρεξ. Γόρτυνος ὁμιλῶν ἐν γένει περὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ Κ. πληρεξούσ. Καλαβρύτων, παρενέβαλε καὶ τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Κέας, διὰ τὸν λόγον τοῦτον....

§156ΦΩΝΑΙ. Γενικῶς ὡμίλησε, γενικῶς.

§157ΔΕΠΑΣΤΑΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἄδικον, ὅταν ἀπὸ μίαν ἐπαρχίαν, συνισταμένην ἀπὸ 4 ἢ 5 δήμους ἐκλείψῃ μία κάλπη, τὴν ὁποίαν κακόβουλος χεὶρ κατεκράτησεν, ἢ ἔσπασε, διότι βλέπει, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα, πρέπει λοιπὸν ἐπ’ ἄπειρον μία ἐπαρχία νὰ στερῆται τῶν πληρεξουσίων της καὶ διὰ τοῦ τοιούτου τρόπου νὰ ἐπηρεάζεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς; Ὁ Κ. Καλλιγᾶς κατοικεῖ εἰς τὴν Ἀττικήν· ὑποθέσατε ὅμως εἰς νήσους, ὅπου δὲν γνωρίζει κἀνεὶς τί γίνεται, καθὼς συνέβη καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου ἐπαρχίαν· ἐπληρώθησαν 15 λειποτάκται, τοὺς ὁποίους ἐπῆρεν εἷς, δὲν θέλω νὰ τὸν ὀνομάσω, καὶ ὑπῆγεν εἰς τὴν Σέριφον..... καὶ βλέποντες τὴν ἀποτυχίαν των, ἔσπασαν τὴν κάλπην. Λέγω λοιπὸν, κύριοι, γενικῶς, ὅτι εἶναι ἄδικον, ἀδικώτατον, ὅταν ἀπὸ ἕνα δῆμον μόνον λείπῃ μία κάλπη νὰ στερῆται αὐτὴ ἡ ἐπαρχία τοὺς πληρεξουσίους της.

§158ΤΙΜΟΛ. ΒΑΣΟΣ. Δὲν πρόκειται, Κύριοι, ὡς εἶπεν ὁ ἔντιμος ἀντιπρόσωπος Κέας, ἂν μία πρᾶξις ᾖναι ἄδικος ἢ δικαία, πρόκειται νὰ καθιερωθῇ μία ἀρχὴ, τὴν ὁποίαν ὁρίζει ὁ νόμος. Ὁ ἔντιμος βουλευτὴς.

§159ΦΩΝΑΙ. Πληρεξούσιος.

§160ΔΕΠΑΣΤΑΣ. Ἔστω, ὁ πληρεξούσιος Καλαβρύτων προεῖπεν ὅ,τι ὁ νόμος ὁρίζει· δὲν τὸ ἐπαναλμβάνω, διὰ νὰ μὴ ταὐτολογῶ. Ὁ ἔντιμος πληρεξ. Γόρτυνος παρουσίασε μίαν διαταγὴν τῆς πεπτωκυίας Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶναι τίποτε, τίποτε· διότι ἐὰν ψάξωμεν τέτοια χαρτιὰ, θὰ εὕρωμεν καὶ διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἔκαμναν βουλευτάς. Κύριοι, αἱ σημεριναὶ ἐκλογαὶ διετάχθησαν ἀπὸ τὸν ἐκλογικὸν νόμον τὸν ὑπάρχοντα, μέ τινας τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἀναφέρει τὸ ψήφισμα· καταλαμβάνετε λοιπόν, ὅτι ὅταν μία ἐκλογὴ δὲν γίνῃ εἰς ὅλους τοὺς δήμους τῆς ἐπαρχίας, τότε ὁ Νομάρχης δὲν δύναται νὰ δώσῃ εἰσιτήριον· τοῦτο ὑποστηρίζω. Ἡ μία ἐκλογὴ — μᾶς συμφέρει — εἶναι καλὴ, ἡ ἄλλη, διότι δὲν μᾶς συμφέρει, εἶναι κακὴ, ὄχι (θόρυβος). Ἐσιώπησα, διότι ἡ φωνή μου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀκουσθῇ ἀπὸ τὰς ἰδικάς σας, δὲν ἐσιώπησα ὅμως διὰ νὰ παραιτήσω τὸν λόγον· ἤθελον νὰ θέσω μίαν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ παραδεχθῇ ἡ Συνέλευσις. Πᾶν ὅ,τι ἀποφασίσει ἡ Συνέλευσις εἶναι νόμος. Ἐὰν ἦναι νόμιμον ἢ ὄχι δὲν δύναται κανεὶς νὰ τὸ ἐξετάσῃ. Μίαν ἀρχὴν θέλομεν νὰ κάμωμεν καὶ αὐτὴ εἶναι νόμιμος· λοιπὸν αὐτὴν τὴν ἀρχὴν θέλω νὰ ὑποστηρίξω. Κύριοι, ἐπειδὴ ὑπάρχουν ἄπειροι ἐκλογαὶ καὶ προβλέπω, ὅτι ἀγάλια ἀγάλια θὰ χάσωμεν τὸν καιρόν μας εἰς πράγματα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπεν ἐντὸς ὀλίγου χρόνου νὰ ἔχωμεν περαιωμένα· πρέπει ἐντὸς ὀλίγου χρόνου μία ἀπόφασις νὰ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐὰν κατ’ οὐσίαν ἔχῃ τις δίκαιον, θὰ τὸ ζητήσῃ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν. Ἤδη πρόκειται περὶ εἰσιτηρίων· παρουσιάζεται ἕνα χαρτί· εἶναι νόμιμον ἢ ὄχι; ἐὰν ἦναι νόμιμον, θὰ εἰσέλθῃ, ἐὰν δὲν ἦναι, δὲν θὰ εἰσέλθῃ. Ἔρχομαι λοιπὸν νὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ θέσῃ μίαν γενικὴν ἀρχὴν, καὶ ἡ ἀρχὴ αὕτη εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ ἔντιμος συνάδελφός μας πληρεξ. Καλαβρύτων (θόρυβος)

§161ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις ἂν ἐφωτίσθη.

§162ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πολλοὶ ἐλάλησαν καὶ πολλὰ ἐλάλησαν (θόρυβος). Ὀλίγην προσοχὴν σᾶς παρακαλῶ. Νομίζω, ὅτι εἶναι παρὰ πάντων ὁμολογούμενον, ὅτι ὁ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμος ἰσχύει σήμερον, ὡς κυρωθεὶς ὑπὸ τῆς προσωρινῆς Κυβερ. εἰς τὴν ὁποίαν, μετὰ τὴν κατάλυσιν τῆς βασιλείας τοῦ Ὄθωνος, ἀνετέθη ἡ ἐκτελεστικὴ καὶ νομοθετικὴ ἐξουσία. Λέγω, ὅτι αὐτὸς ὁ νόμος, ἀφοῦ ἰσχύει, πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, τὶ λέγει, ποῖον θεωρεῖ πληρεξούσιον· εἰς ποῖον ἐπιτρέπει τὴν εἴσοδον; εἰς ἐκεῖνον, εἰς τὸν ὁποῖον ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἔδωκεν ἔγγραφον, βεβαιοῦν, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ ἐκλεχθεὶς ἐκ τῆς ἐπαρχίας, καὶ τὸν κηρύξει συγχρόνως εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Λοιπὸν λέγω, ὅτι πρέπει, ἐπειδὴ χρεωστοῦμεν νὰ ἐξελέγξωμεν τὰς ἐκλογὰς ὁ εἷς τοῦ ἄλλου, νὰ μὴν ἤμεθα πολὺ αὐστηροὶ (θόρυβος) πρέπει νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν νὰ κρίνῃ.

§163ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§164ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὔριον παραδείγματος χάριν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, ἡ ὁποία εἶναι παροῦσα καὶ ἡ ὁποία ὑποτίθεται πάντοτε, ὅτι ἀμερολήπτως ἐκπληροῖ τὰ καθήκοντά της, βεβαιοῖ, ὅτι ἄνθρωποι, βεβαίαν προβλέποντες τὴν ἀποτυχίαν, διήρπασαν, ἔσπασαν, δὲν ἔφερον εἰς τὸν προσδιωρισμένον τόπον, πρὸς διαλογὴν τὴν κάλπην, ἔκλεψαν αὐτήν· οὐχ ἧττον ὅμως ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, βλέπουσα ποῖος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκλογέων τοῦ δήμου, εἰς τὸν ὁποῖον ἐσπάσθη ἡ κάλπη, ὑποθέτουσα ὡς ἐκ τοῦ πληθυσμοῦ ποῖοί τινες ἠδύναντο νὰ παραληφθῶσι, καταλαμβάνει ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ πληρεξούσιος τῆς ἐπαρχίας. Λέγω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτρέψωμεν τοῦτο εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, διότι θὰ τὸ ἐπιτρέψωμεν καὶ εἰς ἡμᾶς αὔριον. Σήμερον ἠναγκάσαμεν μερικοὺς νὰ ἐξέλθωσι, καὶ μολαταῦτα δὲν εἶναι αὔριον παράξενον, ἐξετάζοντες τὰ καθέκαστα νὰ εὕρωμεν, ὅτι οἱ ἐξελθόντες εἶναι πληρεξούσιοι· διότι αἱ κάλπαι, αἵτινες ἔλειψαν καὶ ἐσπάσθησαν δὲν ἔχουν καμμίαν ἐπιῤῥοήν· δι’ αὐτὰ λέγω, ὅτι δὲν ἐπράξαμεν παρὰ σύμφωνα μὲ ὅλα, ὅσα εἶπα μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης· διότι προσήχθησαν ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐβεβαίουν ὁποῖόν τι ἤθελεν εἶσθαι τὸ ἀποτέλεσμα· ἀλλ’ ἁπλῶς ἐκ τῶν καλπῶν, αἵτινες προσήχθησαν ἀναδεικνύουσιν, αὐτοὺς ὡς πληρεξουσίους, παραλείπουν ὅμως νὰ βεβαιώσουν ὁποῖον ἤθελεν εἶσθαι τὸ ἀποτέλεσμα καὶ τῶν ἄλλων καλπῶν. Λέγω λοιπὸν, ὅτι δὲν ἀντιφάσκω πρὸς ἑαυτὸν, λέγων ταῦτα καὶ στηριζόμενος ἐπὶ τῶν σκέψεων τούτων.

§165ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριοι! Τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ θεωρῶ ἁπλούστατον, ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἐθνικὴ Συνέλευσις θέλει νὰ γείνῃ συζήτησις, πρέπει νὰ εἴπω μίαν ἢ δύο λέξεις. Ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος ἔθεσε τὸ ζήτημα αὐτὸ εἰς τὰ ὅριά του. Τί εἶναι, Κύριοι, τὸ εἰσιτήριον; Ἐὰν τὸ ἐξετάσωμεν καλῶς, εἶναι ἓν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐκδίδει ἡ διοικητικὴ ἀρχή. Καὶ πότε τὸ ἐκδίδει; Τὸ ἐκδίδει μετὰ τὸ πέρας τῆς διαλογῆς. Διατὶ μετὰ τὸ πέρας; Διότι τὸ εἰδοποιητήριον διαλαμβάνει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς. Ἐὰν λοιπὸν ὑποθέσητε, Κύριοι, εἰδοποιητήριον πρὸ τῆς ὁριστικῆς, τῆς τελειωτικῆς διαλογῆς, αὐτὸ τὸ εἰσιτήριον δὲν εἶναι νόμιμον· διότι ἔρχεται πρὶν ἢ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς. Καὶ μή μου εἴπῃ, Κύριοι, κανεὶς, ὅτι ἀπὸ τοῦδε εἶναι γνωστὸν τὸ ἀποτέλεσμα. Καὶ Διατί; διότι πρῶτον μὲν κατὰ τὸ ψήφισμα δύνανται καὶ οἱ μὴ περιλαμβανόμενοι εἰς τὸν κατάλογον νὰ ψηφοφορήσωσι· καὶ αὐτὸς εἶναι λόγος ἰσχυρὸς, ὥστε νὰ ἐπηρεασθῇ τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ δεύτερον δι’ ἕνα ἄλλον λόγον, τὸν ὁποῖον ἤκουσα ἐδῶ ἀπὸ τὸν ἔντιμον πληρεξούσιον Γόρτυνος. Σᾶς παρακαλῶ, τί μᾶς εἶπεν εἰς μίαν ἄλλην ἐκλογήν; Μᾶς εἶπεν ἐν τίνι δικαιώματι ὁ Νομάρχης ἀποφαίνεται, ὅτι αὐτὴ ἡ ψηφοφορία εἶναι γνησία καὶ ἡ ἄλλη δὲν εἶναι· καὶ ἐὰν, Κύριοι, αἱ κάλπαι, αἱ ὁποῖαι δὲν διελέχθησαν ἐκλάπησαν, μὲ ποῖον δικαίωμα θὰ μοῦ εἴπῃ ὁ Νομάρχης, ὅτι δὲν τὰς λογίζει; Αὐτὸ θὰ τὸ εἴπῃ ἡ Συνέλευσις, ὅταν ἔλθῃ εἰς τὴν ὁριστικὴν ἐξέλεγξιν.

§166ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§167ΜΙΛΗΣΗΣ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι τὸ εἰσιτήριον, διὰ τοῦ ὁποίου προσωρινῶς θὰ εἰσέλθῃ, πρέπει νὰ ᾖναι καθ’ ὅλα γνήσιον. Τί ἦτον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μᾶς ἔτυχε πρότερον εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Ἄργους, τῆς Σπάρτης, νὰ ἀποφανθῶμεν κατὰ τῶν εἰσιτηρίων; Τὸ κύριον ἐπιχείρημα εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Οἰτύλου ἦτο, ὅτι δὲν ἐλογίσθησαν 4 κάλπαι. Ὅ,τι λοιπὸν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Οἰτύλου ἦτο νόμιμον καὶ δίκαιον, καὶ φαντάζομαι ὑπὲρ τοῦ νόμου, τώρα ἔπαυσε τοῦ νὰ ᾖναι δίκαιον; Πρέπει νὰ ἤμεθα ἀνώτεροι ἀπὸ προσωπικότητας. Ἡ ἄκρατος νομιμότης θὰ μᾶς σώσῃ, Κύριοι!

§168ΦΩΝΑΙ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις, ἂν ἐφωτίσθη.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ἀποφανθῇ ἡ συνέλευσις, ἂν ἐφωτίσθη.

§170ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Ἐφωτίσθημεν.

§171ΦΩΝΑΙ. Νὰ ἐρωτήσῃ ὁ Πρόεδρος ἐὰν ἐφωτίσθη ἡ Συνέλευσις.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Ἐθνοσυνέλευσις νὰ ἀποφανθῇ δι’ ἀναστάσεως· ὅσοι ἐκ τῶν ΚΚ. Πληρεξουσίων νομίζουν, ὅτι ἐφωτίσθησαν νὰ σηκωθῶσιν. Ἡ Συνέλευσις δι’ ἀναστάσεως ἀποφαίνεται ὅτι δὲν ἐφωτίσθη.

§173Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τέσσαρας λέξεις θὰ σᾶς εἴπω μόνον· πρῶτον, χρεωστῶ νὰ ἀπαντήσω εἰς ἕνα ἔντιμον συνάδελφόν μας, ὅστις εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι χωρὶς νὰ τὸ θέλῃ, δὲν μοὶ ἀπέδωκε τὰ αὐτὰ αἰσθήματα, ὅσα ἔχει αὐτός· καὶ κατὰ τῶν μυστηρίων τῆς ἐκλογῆς Γόρτυνος ἤθελα ψηφοφορήσει κατὰ συνείδησιν· ἀλλὰ, Κύριοι, ἠξεύρετε ὑπὲρ τίνος θὰ ἀποφασίσητε; θὰ σᾶς εἴπω· ἐὰν μία Κυβέρνησις, Κύριοι, δὲν θέλῃ νὰ φέρῃ τὴν Συνέλευσιν ἐδῶ, καὶ θελήσῃ νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν Ἐπαρχίαν νὰ πάρῃ τὴν κάλπην, δὲν πέρνει κανεὶς εἰσιτήριον! (χειροκροτήματα).

§174Σ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι καὶ συνάδελφοι! δὲν ἔχω βεβαίως τὰς διοικητικὰς γνώσεις τοῦ ἐντίμου Πληρεξουσίου Γόρτυνος, οὔτε τὴν μελίῤῥυτον εὐγλωττίαν διὰ νὰ ζητήσω δι’ αὐτῶν τῶν μέσων νὰ ἐκφράσω πᾶσαν γνώμην καὶ νὰ ἐντυπώσω μετὰ δεινότητος τοὺς στοχασμούς μου εἰς τὴν καρδίαν καὶ εἰς τὸν νοῦν ἐκείνων, οἵτινες ἔπρεπε νὰ μοὶ χορηγήσωσι τὴν ὑπομονὴν καὶ νὰ μὲ ἀκούσωσιν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι, ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι Σῶμα, ἐντὸς τοῦ ὁποίου οἱ ἄνθρωποι διαλέγονται, ἀλλὰ σῶμα, ἐντὸς τοῦ ὁποίου οἱ ἄνθρωποι συζητοῦσι, δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ συγκινήσω καρδίας, ἀλλὰ θὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου μετὰ θετικότητος, ἵνα νικήσω τὰς πεποιθήσεις σας. Κύριοι, ἀδυσώπητος φαίνομαι κριτὴς, καὶ πρῶτος φέρω καὶ ὑψόνω τὴν σημαίαν κατὰ τῶν ἐκλογῶν ἐκείνων, περὶ τῶν ὁποίων ἐν ἀρχῇ ἀπεφασίσαμεν, καὶ χωρὶς νὰ ταραχθῇ ἡ ψυχή μου, ἄνευ ἀντιπαθείας, ἥσυχος, ἐθεώρησα τὴν ψηφοφορίαν καὶ τὰς κρίσεις τῶν Πληρεξουσίων. Αὐτὴ ἡ ψυχρότης, τὸ ὁμολογῶ, δὲν θὰ μεταβληθῇ, ἐνόσῳ ὑπάρχω ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως· ἐνόσῳ ὑπάρχω, λέγω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπερμαχήσω ὑπὲρ τῆς νομιμότητος καὶ τῆς ἀληθείας, ὅτι πρέπει νὰ καταδειχθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς εἰς τὸ μέλλον, ὅτι ἡ αὐθαιρεσία δὲν δύναται νὰ ματαιώσῃ τοὺς στοχασμοὺς, νὰ ματαιώσῃ τὴν ψῆφον. Ἓν θέσπισμα ἐξεδόθη ὑπὸ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν λαὸς καὶ στρατὸς ὁμοθυμαδὸν καταστρέψας τὴν τυραννίαν καὶ ἀπελάσας αὐτὴν μακρὰν τῆς πατρίδος, ἔδωκε τὸ δικαίωμα, καὶ ἠξεύρετε ποῖον εἶναι αὐτό; νὰ συγκαλέσῃ τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν. Αὐτὴ ἡ ἔκφρασις εἶναι ἁγνὴ, καθαρὰ, ἐντυπόνει εἰς τὴν διάνοιαν παντὸς ἀληθοῦς πολίτου, παντὸς ἀνθρώπου, ὅτι ὁ λαὸς τὴν ἐντολὴν αὐτὴν τὴν ἔδωκε διὰ νὰ ἴδῃ ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου πληρεξουσίους τῆς ἐλευθέρας θελήσεώς του. Ἐν τῇ δυνάμει του λοιπὸν ταύτῃ ἡ Κυβέρνησις ἐξέδωκε ψήφισμα, ἐν τῷ ὁποίῳ ἔφερε τὸ συμπέρασμα, ὅτι γνησία ἐκλογὴ θεωρεῖται ἐκείνη ἐν τῇ ὁποίᾳ ὅλαι αἱ ψῆφοι τῆς ἐπαρχίας διαδηλωθῶσιν ἐνώπιον τοῦ ὡρισμένου προσώπου καὶ καταδειχθῇ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψήφου τῶν πολιτῶν, ἐκεῖνοι εἶναι νόμιμοι, ἀπρόσβλητοι, ἀδιαφιλονείκητοι, οὐχὶ κύριοι κατ’ οὐσίαν, ἀλλὰ κατὰ τύπον. Σήμερον λοιπὸν μὴ πλανώμεθα, μὴ εἰσερχόμενοι εἰς τὴν οὐσίαν παρὰ εἰς τὸν τύπον, καθὼς εἶπεν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Ἀττικῆς εἰς τὸ τεκμήριον τῆς νομιμότητος. Κύριοι, θέλετε τόσον ὀχλαγωγικῶς νὰ λησμονήσωμεν μίαν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν ἐθέσαμεν ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ ἀκροατηρίου, τὸ ὁποῖον μᾶς χειροκροτεῖ. Κύριοι, δὲν ἀναφέρω κᾀμμίαν ἐκλογὴν, δὲν θέλω νὰ ἐρεθίσω πρόσωπα, τὰ ὁποῖα παρακάθηνται ἐδῶ· ἀντιλέγει τοῦτο εἰς τὴν ἁβροφροσύνην, ὁμιλῶ ὑπὲρ τοῦ νόμου καὶ μόνον ὑπὲρ αὐτοῦ θὰ ἀγωνισθῶ· μὴ λησμονήσωμεν τὴν ἐκλογὴν τοῦ Οἰτύλου. Αὐτὴ ἡ ἐκλογὴ, Κύριοι, φέρει τὸ ἀποτέλεσμα οὐχὶ ὅλης τῆς ἐπαρχίας· δύο κάλπαι μόνον ἠνοίχθησαν· ἀφίνω εἰς ἕκαστον νὰ σκεφθῇ καὶ νοήσῃ, ὅ,τι ἂν θέλῃ, περὶ τῆς ἀπομακρύνσεως αὐτῶν τῶν καλπῶν ἀπὸ τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν τὰς προσκαλεῖ ὁ νόμος. Ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Γόρτυνος εἶπε· «πρέπει ἆρά γε, διότι εἶναι δυνατὸν εἷς ἄνθρωπος ἢ πολλοὶ ὁμοῦ, οἵτινες ἔχουν ἐπιῤῥοὴν ἀδιαφιλονείκητον εἰς ἕνα δῆμον, νὰ δύνανται ἐκ τούτου νὰ ἁρπάσωσι καὶ νὰ σφετερισθῶσι τὴν κάλπην αὐτήν;» Ἄδικον τῳόντι αὐτὸ, Κύριοι, σπουδαίως ἄδικον καὶ θλιβερόν! Ἀλλὰ, Κύριοι, ἄνωθεν αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου, ὅστις βιάζει ἕνα δῆμον ἢ καὶ μίαν ὁλόκληρον ἐπαρχίαν, κάθηται μία Κυβέρνησις, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ νόμος ἔδωκε στρατὸν, μέσα, ἐξουσίαν νὰ ἐκτελῇ καὶ νομοθετῇ· δὲν πρέπει κατὰ συνέπειαν νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις καὶ δύναται, ἐκτυλίσσουσα τὰ μέσα αὐτὰ, νὰ προστατεύσῃ αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν τοῦ πολίτου; Ἐὰν λοιπὸν φοβούμεθα τὴν ἐνέργειαν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται ὅλων αὐτῶν τῶν μέσων μιᾶς Κυβερνήσεως, δὲν πρέπει ἀφ’ ἑτέρου νὰ φοβώμεθα ὅλα αὐτὰ γινόμενα μαζύ; πρέπει νὰ καταδικάσωμεν τὴν μὴ παρουσίαν τῆς κάλπης εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς; ἀφοῦ πέντε δήμων κάλπαι φέρονται εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἐκεῖ ὑπάρχουν οἱ ἄνθρωποι τῶν δύο τρίτων τῆς ἐπαρχίας, αὐτὴ ἡ κάλπη καταστρέφεται πρὶν φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖόν της· ὅθεν ἐντεῦθεν ἀναχωροῦντες ἔχομεν ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ζυγίζει ἐξ ἴσου κατὰ τὴν κρίσιν μου· ἐὰν τὸ ἓν μέρος, Κύριοι, αὐτοῦ τοῦ ζητήματος τὸ θέσωμεν εἰς τὸν δίσκον αὐτῆς τῆς πλάστιγγος καὶ τὸ ἄλλο εἰς τὸ ἕτερον, νομίζω, ὅτι ἡ πλάστιγξ θὰ ἰσοῤῥοπήσῃ, διότι ἐδῶ πρόκειται νὰ ἀποφασισθῇ ἡ βεβαιότης τῆς ἐκλογῆς. Σᾶς παρακαλῶ, εἰς τὸ Οἴτυλον, Κύριοι, ἠνοίχθησαν δύω κάλπαι, ὡς εἶπον, καὶ ἐξ αὐτῶν ἐξήχθη τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ ἐὰν τὸ εἰδοποιητήριον ἦτο γεγραμμένον παρὰ τοῦ Νομάρχου, ἐξελέχθησαν, Κύριοι, πληρεξούσιοι τῆς ἐπαρχίας, τυχόντες τῆς ἀπολύτου πλειονοψηφίας· τρεῖς ἄλλαι κάλπαι δὲν ἠνοίχθησαν· λοιπὸν ἔχομεν δικαίωμα νὰ συμπεράνωμεν ἐδῶ, ὅτι αἱ τρεῖς ἄλλαι κάλπαι ἐμπεριεῖχον ψηφοδέλτια, μὴ δυνάμενα νὰ φέρουν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. Ἐν τούτοις, Κύριοι, εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον εὑρισκόμεθα δι’ ἄλλας ἐκλογάς· ἐὰν λύσωμεν ἐναντίον αὐτῆς τῆς ἀρχῆς τὸ ζήτημα, ἐκ προκαταβολῆς θὰ ἀποδειχθῶμεν, ἂν οὐχὶ ἐκ διαθέσεως παράνομοι, τοὐλάχιστον ἐκ πλάνης. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας. Ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Γόρτυνος ἐξέθεσεν ἐνώπιον ἡμῶν, ὅτι τὸ ψήφισμα τῆς Κυβερνήσεως ἐχορήγησεν ἓν δικαίωμα, ἀλλὰ δὲν προσδιώρισε καὶ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον αὐτὸ τὸ δικαίωμα δύναται νὰ τὸ ἀποκτήσῃ κανείς· ἐξηγοῦμαι· εἶπεν, ὅτι, ἐπειδὴ οἱ κατάλογοι τοῦ παρελθόντος ἦσαν πλημμελεῖς ἢ σκοτεινοὶ, ἦσαν διεφθαρμένοι, καθὼς καὶ ἡ ἐξουσία, ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ὁποίας ἀναφέρονται, ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνησις ἐνόμισε καλὸν, διὰ νὰ προφυλάξῃ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ πολίτου καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ψῆφόν του, νὰ χορηγήσῃ ἓν δικαίωμα ἐκτενέστερον εἰς αὐτὸν, τὸ νὰ δύναται νὰ προσέλθῃ ἐνώπιον τῆς κάλπης, ἔχων εἰς τὸ πλευρόν του δύω μάρτυρας. Αἴ! Κύριοι, ὑποθέσατε, ὅτι εἰς τοὺς δήμους, οἵτινες παρουσίασαν εἰς τὸν τόπον τὰς κάλπας τῆς ἐκλογῆς καὶ ἐγένετο ἡ διαλογὴ, ὑπῆρξε κατά τινων πολιτῶν τοιαύτη βία, ὥστε ἐκεῖ δὲν ἠδύναντο νὰ φέρωσι τὴν ψῆφόν των· δὲν ἔρχεται φυσικῶς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἠδύναντο αὐτοὶ νὰ μεταβῶσιν εἰς τοὺς πλησίον δήμους νὰ ῥίψωσι τὰς ψήφους των;

§175ΦΩΝΑΙ. Ὄχι, Ὄχι.

§176Σ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐν τούτοις εἰμποροῦσαν νὰ τὸ κάμουν ἀξιόλογα, ἂς ἦναι. Σᾶς εἶπον προηγουμένως, ὅτι δὲν ἔχω πεῖραν μεγάλην εἰς αὐτὰ τὰ διοικητικὰ ἀντικείμενα καὶ ὁμολογῶ τὴν ἀδυναμίαν μου. Ἀλλὰ καὶ τούτου μὴ ὑπάρχοντος, ἔγεινε τὸ θέσπισμα, ὅτι δὲν δύναται νὰ δοθῇ εἰδοποιητήριον, ἂν δὲν γίνῃ ἡ διαλογὴ ὅλων τῶν καλπῶν, αἵτινες ἀνήκουσιν εἰς μίαν ἐπαρχίαν. Λοιπὸν ἐδῶ μᾶς ἔδωκε, Κύριοι, ἕνα ὅρον, τὸν ὁποῖον ἐτηρήσαμεν ἀκριβῶς εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ Οἰτύλου, καὶ ἐρχόμεθα μετ’ ὀλίγας στιγμὰς νὰ τὸν καταστρέψωμεν. Ἐκφράζω λοιπὸν δημοσίᾳ τὴν γνώμην μου καὶ ἀποφαίνομαι χωρὶς νὰ ἐγγίξω κᾀνὲν πρόσωπον—ἂς τὴν κρίνῃ ἡ Συνέλευσις, ὁ κόσμος, τὸ ἔθνος—ὅτι πρέπει νὰ φανῶμεν ἀδέκαστοι καὶ αὐστηροὶ κριταὶ (χειροκροτήματα)· καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτὴν, εἰς τὴν ὁποίαν κατὰ δυστυχίαν δὲν ἠδυνήθησαν νὰ συγκεντρωθῶσιν ὅλαι αἱ κάλπαι, νὰ ζητήσωμεν μίαν ἀνακωχὴν διὰ νὰ εὕρωμεν τὸ μέσον, δι’ οὗ δυνάμεθα νὰ ἐξασφαλίσωμεν καὶ ὑπερασπίσωμεν καὶ αὐτοὺς, οἵτινες πρέπει νὰ εἰσέλθωσιν εἰς αὐτὸ τὸ σεβαστὸν κατάστημα, ἔχοντες τὸ πρόσωπον καθαρὸν καὶ χωρὶς νὰ δύναταί τις νὰ τοὺς εἴπῃ, ὅτι εἰσήλθετε διὰ τῆς βίας! (χειροκροτήματα). Ἐλπίζω πολὺ εἰς τὴν γενναιοφροσύνην ἐκείνων, οἵτινες ἀνήκουσιν εἰς τοιαύτας πλημμελεῖς ἐκλογὰς, νὰ ἔχωσι τὴν τόλμην νὰ δώσουν τὸ τοιοῦτον παράδειγμα μόνοι των, καὶ νὰ λύσουν τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον, ἐὰν τὸ φέρωμεν καθ’ ἑκάστην, θὰ μᾶς ἀπασχολῇ καὶ θὰ μᾶς ἀποπλανήσῃ ἀπὸ τὴν ὁδόν.

§177ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ τὸ Σῶμα, ἂν θέλῃ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἢ ὄχι.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Συνέλευσις ἂν ἐφωτίσθη ἢ ὄχι;

§179ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα ἐφωτίσθη. (θόρυβος).

§180ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Φρονῶ, Κύριοι, πρὶν ἢ τὸ Προεδρεῖον ἀνεύρῃ τὰ εἰσιτήρια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑπάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν, δὲν πρέπει νὰ γίνῃ καμμία ψηφοφορία (σάλος μέγας καὶ θόρυβος, ἀταξίαι, φωναὶ, καὶ κραυγαὶ μεγάλαι καὶ ταραχώδεις ἐπὶ ἱκανὴν ὥραν, τῶν μὲν ἐπιμενόντων εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συζητήσεως, ἄλλων δὲ εἰς τὴν ἀναβολὴν διὰ τὴν αὔριον.)

§181ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον τὸν εἶχα, ἀλλ’ ἐρωτηθείσης τῆς Συνελεύσεως ἂν ἐφωτίσθη ἢ ὄχι καὶ εἰπούσης, ὅτι ἐφωτίσθη, παρῃτήθην.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ σᾶς ἐρωτήσω λοιπὸν ἐὰν ἐφωτίσθητε;

§183ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Μάλιστα, Μάλιστα.

§184ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Μεταξὺ διακοσίων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι συναθροίζονται ἐδῶ, εἴκοσι μόνον ἂν φωνάζουν, ἀρκεῖ νὰ γίνῃ θόρυβος πολύς.

§185ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἰς τὴν δι’ ἀναστάσεως ψηφοφορίαν ψηφολέκται δὲν εἶναι ἀναγκαῖοι (Θόρυβος).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, λάβετε τὴν καλωσύνην νὰ ἔχητε ὀλίγην ὑπομονὴν διὰ νὰ ὑπάγωμεν ἐμπρός. Ὅσοι νομίζουν, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη, νὰ σηκωθοῦν. Τὸ ἀποτέλεσμα ἀμφίβολον ἐκ τῆς ἀναστάσεως.

§187ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Παρακαλῶ, Κ. Πρόεδρε, νὰ προκαλέσητε ἀντίθετον ψηφοφορίαν, δηλ. ὅσοι θέλουν ν’ ἀναβληθῇ ἐκεῖνοι νὰ σηκωθοῦν.

§188ΕΤΕΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ κάμητε τὴν παρατήρησιν εἰς τοὺς ΚΚ. πληρεξουσίους, ὅτι, πρὶν ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα, νὰ μὴν ἀποφαίνωνται θέλοντες νὰ προκαταλάβουν (θόρυβος).

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, οἱ νομίζοντες, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη νὰ λέγουν ναί, οἱ νομίζοντες, ὅτι δὲν ἐφωτίσθη, νὰ λέγουν ὄχι. (Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.)

§190ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, φρονῶ, ὅτι ὁ ἐχθρὸς δὲν εἶναι εἰς τὰς θύρας τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ἑπομένως ἡ Συνέλευσις δὲν ἔχει χρείαν νὰ συνεδριάζῃ καὶ τὸ μεσονύκτιον (ἀποδοκιμασία).

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας εἶναι 104 ναὶ καὶ 66 ὄχι, ἄρα ἡ Συνέλευσις ἐφωτίσθη.

§192Ν. ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Ὅσοι ἦσαν παρόντες κατὰ τὴν προηγουμένην ψηφοφορίαν καὶ ἀποχωρήσωσι, νὰ σημειωθῶσι τὰ ὀνόματά των εἰς τὰ πρακτικά.

§193ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Μάλιστα! μάλιστα! Κύριε Πρόεδρε, θέσατε τὸ ζήτημα.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς εἰσιτήριον τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐκδίδει ὁ Νομάρχης χωρὶς νὰ διαλεχθῶσιν ὅλαι αἱ κάλπαι τῆς ἐπαρχίας, ναὶ ἢ ὄχι;

§195Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Θόρυβος) Ἐὰν ἀποτελῆτε τὴν πλειονοψηφίαν, μὴ θελήσητε νὰ ἐπηρεάσητε τὴν μειονοψηφίαν· ἀκούσατε συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ζητήματος.

§196Ν. ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ. Τώρα δὲν βιάζεσθε, πρὶν ἐβιάζεσθε ὅμως, ὅπως σᾶς ἐσύμφερε.

§197ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε πληρεξούσιε ἐξ Ἀδριανουπόλεως, νὰ ἐπιφέρητε γνώμην. Κύριοι, τὸ θέμα τοῦ ζητήματος δὲν ἠμπορεῖ νὰ μεταβληθῇ, τὸ θέτω πάντοτε ὑπὸ τὴν συζήτησιν. Μία ὑπῆρξεν ἡ πρότασις, ἡ τοῦ ἐντίμου πληρεξουσίου Καλαβρύτων Κ. Πετμεζᾶ, ὅστις εἶπε, «προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀποφανθῇ, ὅτι δὲν θεωρεῖ εἰσιτήρια τὰ εἰδοποιητήρια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ Νομάρχης ἐκδίδει πρός τινα, ὅταν δὲν ἐγένετο ἡ διαλογὴ ὅλων τῶν καλπῶν.» Ἐπῆλθε κατὰ τῆς προτάσεως ταύτης ἀντίκρουσις. Τὴν πρότασιν ταύτην κάμνω ἐγὼ ὁ δεύτερον ἀγορεύσας.

§198ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ζητῶ τὸν λόγον.

§199Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὡς πληρεξούσιος ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαιτήσω νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ γνώμη μου· θέλω νὰ μείνω μόνος ὑπὲρ αὐτῆς, θέλω ἔχει τὴν εὐχαρίστησιν, ὅτι ἡ Ἐθνοσυνέλευσις ὅλη μὲ ἀπέκρουσεν ὡς πλανώμενον (ἐπιδοκιμασίαι). Κύριοι, βεβαίως γνωρίζετε, ὅτι ἡμεῖς ἐδῶ δὲν ἔχομεν κανένα κανονισμόν, ὅστις νὰ διέπῃ τὰς ἐργασίας μας· βεβαίως ἔχω τὴν ἀτυχίαν νὰ μὴν ἔχω ἕνα γράμμα, ἓν ῥητὸν, τὸ ὁποῖον νὰ ἐπικαλεσθῶ· ἔχω ὅμως, Κύριοι, κάτι τι, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὅλοι μας, ἔχω τὴν λογικὴν, τὴν κρίσιν. Εἰς ὅλας τὰς νομοθετικὰς συνεδριάσεις πανταχοῦ ὑπάρχουν κανονισμοί· ὅσα εἶπον εἶναι προϊὸν πείρας καὶ μελέτης, καὶ ἂν δὲν ἦναι δεκτὰ εἰς ἡμᾶς, νομίζω ὅτι δύναμαι νὰ τὰ προτείνω καὶ ζητήσω νὰ ἐπικυρωθῶσι. Κατὰ τοὺς κανονισμοὺς τούτους, αἱ τροπολογίαι ψηφίζονται πρὸ τῶν κυρίων προτάσεων· ἡ τροπολογία εἶναι....

§200ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Γρήγορα, γρήγορα.

§201Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα· ἐπικαλοῦμαι τὴν ἐπιείκειαν τῶν ΚΚ. πληρεξουσίων· ἡ τροπολογία εἶναι, ὅτι μάλιστα παραδέχομαι τὴν γνώμην, ὅτι εἰσιτήριον δὲν εἶναι τότε, ὅταν τὸ ἀποτέλεσμα τῶν μὴ προσενεχθεισῶν καλπῶν ἐπηρεάζῃ τὸ ὅλον ἀποτέλεσμα (θόρυβος). Διὰ τοῦτο λοιπὸν, Κύριοι, ἐπιμένω, ὅτι πρέπει πρὸ τῆς κυρίας προτάσεως νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ τροπολογία· τὴν διατυπόνω δὲ οὕτω. Ἀνέγνω τὴν τροπολογίαν.

§202ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Δὲν εἶναι τροπολογία, διότι παραδέχεσθε τὴν ἀρχὴν, καὶ, ἀφοῦ ψηφισθῇ ἡ ἀρχὴ, τότε ἐπιφέρετε τὴν τροπολογίαν.

§203Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἠμπορῶ Κύριοι νὰ συμφωνήσω ἀμέσως μετὰ τοῦ ἐντίμου πληρεξουσίου Ἀττικῆς, ἀλλὰ θὰ σᾶς ἐξηγήσω τὰ ἀποτελέσματα, καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι ἔχω δίκαιον (θόρυβος). Ἐὰν ψηφοφορηθῇ τὸ θέμα, καθὼς ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Ἀττικῆς εἶπεν, ὅτι, ἐπειδὴ παρεδέχθην τὴν ἀρχὴν, πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ πρῶτον ἡ ἀρχὴ, καὶ ἔπειτα ἡ τροπολογία, θὰ ἴδετε, ὅτι τὴν ἀρχὴν τὴν παρεδέχθημεν ὅλοι. Ἔρχεται ἡ τροπολογία· ἀναγκαίως θὰ ψηφοφορήσητε τὴν τροπολογίαν μου· λοιπὸν βλέπετε ποία εἶναι ἡ ἀρχὴ, Κύριοι (φιλονεικία μεταξὺ Δηλιγιάννη καὶ Σαριπόλου ταραχώδης). Ἡ ἀρχὴ εἶναι νὰ μὴ παραδεχθῶμεν εἰσιτήριον, ὅταν δὲν ἔγεινεν ἡ διαλογὴ ὅλων τῶν καλπῶν. Δὲν εἶναι αὐτὴ Κύριοι;

§204ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Αὐτὴ εἶναι! Αὐτή!

§205Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διότι ἐγὼ, ἐὰν ἦναι ἀρχὴ, θὰ εἴπω, ὅτι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔχουν τὴν γνώμην τῆς τροπολογίας, πρέπει νὰ εἴπουν ναὶ εἰς τὴν ἀρχήν. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν λέγω τοῦτο, διότι φρονῶ ὅτι ..... (διακόπτεται) Ἡ ἀπωτέρα γνώμη εἶναι, ὅτι «ὅταν αἱ ψῆφοι αἱ ὑπάρχουσαι εἰς τὰς κάλπας δὲν ἐπηρεάζωσι τὴν ψηφοφορίαν.»

§206ΔΑΓΡΕΣ. Ἔχω μίαν νέαν πρότασιν· θὰ κάμω μίαν νέαν ἐξήγησιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία. Ἰδοὺ, Κύριοι, ἐπιθυμῶ νὰ ἐκκαθαρισθῇ τὸ ζήτημα. Ποίας κάλπας πρέπει νὰ ἐξαιρέσωμεν; Ὑπάρχουν δύω εἰδῶν κάλπαι εἴς τινας ἐκλογὰς, αἱ κάλπαι....... (θόρυβος). Νὰ σημειώσωμεν λοιπὸν, παρακαλῶ, τὰς κάλπας ἐκείνας, τὰς παρὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς δοθείσας εἰς τὰς ἐφορευτικὰς ἐπιτροπάς.

§207ΑΘ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ὁ προαγορεύσας ἔντιμος πληρεξούσιος Κύριος Δηλιγιάννης ἐπεκαλέσθη νὰ προηγηθῇ ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἔφερεν ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς ἰδικῆς μου πρότερον, καὶ μετὰ ταῦτα νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ ἀρχή. Δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀρνηθῇ καὶ δὲν ἠρνήθη, ὅτι τὰς σημερινὰς συζητήσεις δὲν διέπει κανονισμὸς, ὁ ὁποῖος νὰ ὑποβάλλῃ ὅλους ἡμᾶς εἰς ἕνα τινὰ νόμον, εἰς ἕνα τινὰ κανόνα. Νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος, εἴτε ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ἡ δευτέρα συζήτησις ἦτο ὅλως περιττή· διότι ὅλη ἡ προτητερινὴ συζήτησις δὲν περιεστρέφετο παρὰ ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου αὐτῆς· δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς εἰσιτήρια τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα οἱ νομάρχαι ἐκδίδουσι χωρὶς νὰ ἐξελεγχθῶσιν ὅλαι αἱ κάλπαι τῆς ἐπαρχίας; Αὕτη εἶναι ἡ πρότασις, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἔλαβεν χώραν ὅλη ἡ προηγουμένη μακρὰ συζήτησις. Ὁ Κύριος Δηλιγιάννης διετύπωσεν ἄλλην τινὰ, τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν θεωρῶ τροπολογίαν· ἑπομένως, ἂν ἐπιθυμῇ ὁ Κύριος Δηλιγιάννης νὰ ψηφοφορηθῇ, πρέπει νὰ τὴν παρουσιάσῃ ὡς νέον θέμα. Ὅλοι φρονοῦσι, λέγω, ὅτι ὅταν δὲν ἐπηρεάζεται τὸ ἀποτέλεσμα ἐκ τῶν καλπῶν τῶν μὴ προσενεχθεισῶν, δύναται νὰ ἐκδοθῇ εἰσιτήριον καὶ νὰ γίνεται παραδεκτόν. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν, εἰμὴ δύω προτάσεις, ἐξ ὧν ἀναγκαίως πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρώτη· αὐτὸ ἀπαιτεῖ ἡ λογικὴ ἡ ἰδική μου, διότι δὲν ἔχομεν τόσον μᾶλλον καὶ κανένα κανονισμὸν νὰ μᾶς ὑποβάλλῃ εἰς ἄλλον τρόπον ψηφοφορίας. Λοιπὸν προτείνω νὰ προηγηθῇ ἡ ἰδική μου πρότασις, ἥτις καὶ πρώτη ἐπροτάθη.

§208ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναχωροῦν μερικοὶ, αὐτὸ εἶναι προδοσία, λειποταξία.

§209ΕΤΕΡΟΣ. Προδότης εἶσαι σύ.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Συνέλευσις· δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς εἰσιτήριον τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐκδίδει ὁ Νομάρχης χωρὶς νὰ διαλεχθῶσιν ὅλαι αἱ κάλπαι τῆς ἐπαρχίας; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν λέγουσι ναί, οἱ ἄλλοι ὄχι.

§211ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ συζήτησις περιεστράφη εἰς τύπον πλημμελῆ, καὶ ἑπομένως καὶ τὸ ἐξαγόμενον θὰ ᾖναι πλημμελές. Ἡ Συνέλευσις σήμερον προσκαλεῖται νὰ νομοθετήσῃ ἐπὶ τῶν γενομένων ἐκλογῶν· τοῦτο θὰ τὸ κάμῃ ἀργότερα· προσκαλεῖται νὰ ἀποφασίσῃ· εἶναι λοιπὸν δικαστήριον· ὁσάκις παρουσιάζεται δικαστικὴ ὑπόθεσις πρὸς ἐκδίκασιν τίθεται ζήτημα πραγματικὸν, καὶ τότε ὁ δικαστὴς δύναται μὲν νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του, ἀλλ’ οὐχί ποτε μὲ τρόπον κανονιστικὸν, ὅστις φέρει εἰς τὴν πλάνην καὶ ἀπάτην. Τοῦ κυρίου πληρεξουσίου Καλαβρύτων ἡ πρότασις εἶναι λαμπρὰ, θεία, ἀναμφίλεκτος, ἀλλὰ δὲν εἶναι πρότασις διὰ συζήτησιν, εἶναι θεωρία. Ἐκεῖνο, ὅπερ θὰ ὁδηγήσῃ τὴν Συνέλευσιν τῶν πληρεξουσίων εἶναι, ὅτι προσκαλεῖται νὰ δικάσῃ ἐπὶ συγκεκριμένων ζητημάτων. Πρὸ πολλοῦ ἤθελον νὰ λάβω τὸν λόγον, Κύριοι, ἀλλὰ δὲν μοι ἐπετράπη. Λέγω λοιπὸν Κύριοι, ὅτι ἔβλεπα......

§212ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Ἐπὶ τοῦ θέματος.

§213ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ Συνέλευσις λοιπὸν εἶναι ἐλευθέρα εἰς τὰς πράξεις, ἠμπορεῖ ν’ ἀποφασίσῃ ὅ,τι θέλει, νὰ ψηφίσῃ τὴν πρότασιν, ὅπως ἐτέθη, μοὶ εἶναι ὅλως διόλου ἀδιάφορον· ἔχω καὶ ἐγὼ ἐλευθέραν τὴν γνώμην, δὲν ἐπηρεάζω κανένα, δὲν ἐμποδίζω κἀνένα· λέγω μόνον, Κύριοι, ὅτι ἴσως θέλει παρατηρηθῆ καὶ ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς, ὅτι τὸ θέμα, ὅπως τίθεται, δὲν εἶναι ὀρθόν. Θέλει ἡ Συνέλευσις νὰ ἀποφασίσῃ; ἂς ἀποφασίσῃ. Πρέπει τὸ θέμα νὰ τεθῇ συγκεκριμένον. Αἱ ἐκλογαὶ δεῖνα καὶ δεῖνα εἶναι ἔγκυροι; τὰ εἰσιτήρια δεῖνα καὶ δεῖνα εἶναι ἔγκυρα; ναὶ ἢ ὄχι;

§214ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Ὄχι! ὄχι!

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Συνέλευσις, δέχεται τὸ πρῶτον θέμα ἢ τὸ δεύτερον; τὸ δέχεται, ὅπως ἀνεγνώσθη πρὸ ὀλίγου ἢ ἔχει κἀμμίαν ἄλλην τροποποίησιν;

§216ΦΩΝΑΙ. Ὄχι! ὄχι!

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ ψηφοφορία θὰ γείνῃ δι’ ἀναστάσεως, ἢ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως;

§218ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸν κατάλογον (θόρυβος). Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, δὲν ἀκουόμεθα· νὰ ἀναγνώσω πρῶτον τὴν μίαν πρότασιν καὶ νὰ σᾶς ἐρωτήσω. «Δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς εἰσιτήριον τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐκδίδει ὁ Νομάρχης; ναὶ ἢ ὄχι; Οἱ δεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ Κ. Πετμεζᾶ, ὅπως ἔχει, χωρὶς νὰ διαλεχθῶσιν αἱ κάλπαι ὅλων τῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας, λέγουν ναὶ, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος).

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὅλον ἐψηφοφόρησαν 142, ὥστε δὲν εἰμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν κἀνὲν ἀποτέλεσμα.

§221ΦΩΝΑΙ ΠΟΛΛΑΙ. Νὰ μάθωμεν τὰ ὀνόματα τῶν ἀπόντων. Ἐκ τῶν ψηφοφορησάντων 112 ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ, 11 κατὰ καὶ 19 ἠρνήθησαν ψῆφον. Αὔριον ἔχομεν εἰς τὴν συνεδρίασιν τὴν ψηφοφορίαν, τὴν ὁποίαν ἠρχίσαμεν, καὶ κατόπιν θὰ ἀρχίσωμεν τακτικῶς τὴν συζήτησιν. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 7¼

Μ. Μ.).